Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μηνολόγιον Ιουνίου έτους 2022

Posted by sarant στο 1 Ιουνίου, 2022


Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

  Τε 1 Εφεύρεσις ραδιοφώνου υπό Μαρκόνι και γενέσιον Αικατερίνης Γώγου

Πε 2

Τα ιερά Θαργήλια και Γς γενέθλια. Και στο Γουέμπλεϊ δόξης έμπλεοι.

Πα 3

Γεωργίου Μπιζέ και Ιωάννου Στράους του νεωτέρου

Σα 4

Διεθνής Ημέρα των δικαιωμάτων των παιδίων

Κυ 5

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος και γενέσιον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα

Δε 6

Πυρπόλησις ναυαρχίδος Καραλή υπό Κωνσταντίνου Κανάρη εν Χίω. Και αναχώρησις Ρέη Μπράντμπερη προς τα δίδυμα φεγγάρια του Άρη

Τρ  7

Γενέσιον Παύλου Γκωγκέν

Τε  8

Γενέσιον Ροβέρτου Σούμαν, του συνθέτου

Πε 9

† Καρόλου Ντίκενς

Πα 10

Των εν Διστόμω υπό των χιτλερικών σφαγιασθέντων αθώων

Σα 11

† Ανδρέου Μιαούλη

Κυ 12

† Ρήγα Φεραίου, του εθνομάρτυρος, στραγγαλισμός

Δε 13

† Νικηφόρου Λύτρα

Τρ 14

 Γενέσιον Ερνέστου Τσε Γκεβάρα

Τε 15

† Κοίμησις Μάνου Χατζιδάκι

Πε 16

† Μάρκου Αυγέρη· αυτοκτονία Άρη Βελουχιώτη στη Μεσούντα

Πα 17

Δίωξις Ιωάννου Συκουτρή επί αθεϊα

Σα 18

Διεθνής Ημέρα Διακηρύξεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κυ 19

Ακριβής υπολογισμός της περιμέτρου της Γης υπό Ερατοσθένους

Δε 20

Παγκόσμια ημέρα προσφύγων

Τρ 21

Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής

Τε 22

Γαλιλαίου ταπείνωσις προ της Ιεράς Εξετάσεως

Πε 23

Ολυμπιακή ημέρα – Μνήμη βαρώνου Κουμπερτέν

Πα 24

Σύλληψις της ιδέας του Ερυθρού Σταυρού, υπό Ερρίκου Ντυνάν

Σα 25

Γενέσιον Αντωνίου Γκαουντί, του εκκεντρικού αρχιτέκτονος

Κυ 26

Παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών

Δε 27

Αρίωνος του κιθαρωδού διάσωσις υπό δελφίνων

Τρ 28

Γενέσιον Λουδοβίκου Πιραντέλο

Τε 29

† Αιμιλίου Βεάκη

Πε 30

Θάνατος των τριών κοσμοναυτών του διαστημοπλοίου Σογιούζ ΧΙ

Ο Ιούνιος ετυμολογείται μάλλον από τη θεά Juno των Ρωμαίων, που είναι το αντίστοιχο της Ήρας. Η λαϊκή του ονομασία είναι κυρίως Θεριστής, αλλά και Κερασάρης -ευεξήγητη και στις δυο περιπτώσεις η προέλευση του ονόματος.

Μια άλλη λαϊκή ονομασία είναι η «πρωτογιούλης», ενώ ο Ιούλιος που ακολουθεί λέγεται «δευτερογιούλης». Στην Κρήτη λέγονται, αντίστοιχα, Πρωτόλης και Δευτερόλης και έχουν παρετυμολογηθεί από την πρώτη και τη δεύτερη ελιά (ότι τότε δένει ο καρπός). Οι ίδιες ονομασίες και στην Κάρπαθο, απ’ όπου το δίστιχο:

Πρωτόλη, Δευτερόλη μου, φτωχολογιάς ορπία, [ελπίδα]
Άουστε νεφελόπαρτε, άρκεψη του χειμώνα.

Ο Ιούνης είναι ο μήνας με τις μεγαλύτερες μέρες του χρόνου. Στις 21 Ιουνίου έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο ή λιοτρόπι, και συνάμα τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Στο δικό μας γεωγραφικό πλάτος, οι μέρες γύρω στην 21η Ιουνίου διαρκούν σχεδόν 15 ώρες (παρά 12 λεπτά). Βορειότερα, οι μέρες διαρκούν περισσότερο -στο Λονδίνο 16 ώρες και 40 λεπτά, και πιο πάνω φτάνουμε στις λευκές νύχτες. Όλο λέω να πάω κάποτε να τις δω, κι όλο το αναβάλλω.

Στην παλιά αγροτική κοινωνία, οι τελευταίοι μήνες της άνοιξης και οι πρώτοι του καλοκαιριού ήταν οι πιο δύσκολοι, ιδίως για όσους δεν είχαν και ζώα: η καινούργια σοδειά δεν είχε ακόμα θεριστεί ενώ η παλιά είχε τελειώσει ή κόντευε να τελειώσει, τουλάχιστο στα φτωχά νοικοκυριά. Ο Μάης και ο Ιούνης ήταν λοιπόν μήνες στενεμένοι, εξού και η κεφαλονίτικη παροιμία «Ο Μάης έχει τ’ όνομα κι ο Θεριστής την πείνα». Και επειδή τον Ιούνιο η ελιά έχει μεν χάσει τον ανθό της αλλά δεν έχει ακόμα φανερώσει τον καρπό της, μια άλλη παροιμία λέει «Τον Θεριστή ο νοικοκύρης τηράει την ελιά και τραβάει τα μαλλιά του» (επειδή βλέπει σκέτα φύλλα).

Υπάρχει και επίθετο Γιούνης, από τη λαϊκή μορφή του ονόματος του μηνα, το οποίο επιχωριάζει στον Παππάδο Λέσβου και στη Ζίτσα Ιωαννίνων.

Μια και είπαμε για τον τύπο «Γιούνης», να πούμε ότι και ο «Ιούνης» ενοχλεί πολλούς. Μάλιστα θυμάμαι ότι στις εκλογές του 1985, που είχαν γίνει στις 2 Ιουνίου, η Νέα Δημοκρατία είχε κυκλοφορήσει κάτι σαν αφίσα που έγραφε: 31 Μάη, 1 Ιούνη, 2 Ιούνη, 3 Ιουνίου –δηλαδή ότι θα νικούσαν στις «2 Ιούνη» και θα αποκαθιστούσαν τον «κανονικό» τύπο της ημερομηνίας. Αλλά ξαναβγήκε το ΠΑΣΟΚ τότε.

2 Ιουνίου είχε γεννηθεί ο αξέχαστος φίλος μας ο Γς. Την ημερομηνία την έχω βάλει στο μηνολόγιο εδώ και μερικά χρόνια, και πέρυσι σας είχα προβληματιστεί αν είναι σωστό να μείνει. Δεν πήρα απάντηση οπότε την κρατάω.

Ο Ιούνιος έχει δώσει και τα Ιουνιανά, που ήταν οι πολύνεκρες συγκρούσεις του 1863 μετά την εκδίωξη του Όθωνα και πριν έρθει ο Γεώργιος Α’. Κάποιοι είπαν και για Ιουνιανά του 2011, τις μεγάλες διαδηλώσεις με την περικύκλωση της Βουλής, αλλά αυτά δεν έπιασαν ενώ τα πρώτα έχουν μάλλον ξεχαστεί. Στο φοιτητικό κίνημα είχε πλαστεί η λέξη «Μαϊούνης», από τις μεγάλες κινητοποιήσεις του 2007 εναντίον της σχεδιαζόμενης κατάργησης του άρθρου 16 του Συντάγματος.

Ένα θλιβερό χαρακτηριστικό του Ιούνη είναι πως οι δέκα πρώτες μέρες του σημαδεύονται από τέσσερα ναζιστικά ολοκαυτώματα, τα δύο από αυτά στην Κρήτη το 1941 όπως συζητήσαμε άλλωστε χτες και προχτές:

2 Ιουνίου Κοντομαρί (1941, θα έχετε δει τις συγκλονιστικές φωτογραφίες)
3 Ιουνίου Κάντανος   (1941)
6 Ιουνίου Κούρνοβο (1943)
10 Ιουνίου Δίστομο (1944).

Η τελευταία αυτή ημερομηνία έχει μια μακάβρια ιδιαιτερότητα, αφού έχει σημαδευτεί όχι από ένα, αλλά από τρεις γερμανικές θηριωδίες: την ίδια μέρα με το Δίστομο, στις 10 Ιουνίου 1944, στο γαλλικό Οραντούρ συρ Γκλαν, και δυο χρόνια νωρίτερα στο τσεχοσλοβακικό Λίντιτσε. Στο Δίστομο δεν έχω πάει, αλλά στην πρόσφατη εκδρομή μου στη Γαλλία έκανα μια στάση (καθώς κατέβαινα προς νότο) στη Λιμόζ και επισκέφτηκα το Οραντούρ.

Έχουν αφήσει το παλιό χωριό όπως ήταν, καμένο, σαν τόπο μνήμης, με επιγραφές στα ερείπια των καταστημάτων (στη μέση το συνεργείο αυτοκινήτων του παλιού χωριού) καθώς και στα σπίτια όπου βρέθηκαν απανθρακωμένα πτώματα. Κι επειδή η ζωή συνεχίζεται, λίγο πιο πέρα έχει χτιστεί καινούργιο χωριό.

Μετά το θερινό ηλιοστάσιο έχουμε τον Αϊ-Γιάννη και τις φωτιές του και το έθιμο του Κλήδονα -θα θυμίσω μια παλιότερη περιγραφή του πατέρα μου και μια νεότερη του φίλου μας του Πέπε.

O Kαβάφης έχει γράψει ποίημα για μια μέρα του Ιούνη, για τις 27 Ιουνίου 1906, ίσως το πιο διάσημο από τα «κρυμμένα» ποιήματά του, γραμμένο για έναν Αιγύπτιο έφηβο που τον σκότωσαν οι Άγγλοι, αν και το ποίημα επιδέχεται ένα σωρό αναγνώσεις.

Να κλείσουμε με ένα τραγούδι. Όπως λέει ο Πέτρος Δραγουμάνος, ο Ιούνιος είναι ο λιγότερο τραγουδισμένος μήνας -μόνο οχτώ τραγούδια του κατέγραψε, ενώ άλλοι μήνες μετράνε πάνω από 20. Το περίεργο είναι πως υπάρχουν δύο τραγούδια για μια μέρα του Ιούνη, για τις 6 του Ιούνη συγκεκριμένα, άσχετα μεταξύ τους. Ακούμε το ένα απο αυτά, από το ροκ συγκρότημα Ίχνη του ανέμου

Advertisement

59 Σχόλια προς “Μηνολόγιον Ιουνίου έτους 2022”

  1. Ιουνιάτικο παρών.

  2. kpitsonis said

    Καλημέρα και καλό μήνα! Νικοκύρη πριν από λίγα λεπτά η Μαρία Χατζάρα στην εκπομπή της ΜΟΝΑΧΗ ΕΓΝΟΙΑ Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ από το Τρίτο Πρόγραμμα, αναφέρθηκε στον παππού σου Άχθο Αρούρη!

  3. leonicos said

    Για το 104 της χθες

    Όταν η κατά ριπάς εκφραζόμενη «σοφία» δεν συνοδεύεται από την αναστοχαστική σιωπή, τότε η ολίσθηση στην κρημνώδη ατραπό της αβελτηρίας μάλλον φλερτάρει καταγέλαστα με τη βεβαιότητα

    Πραγματικά με άφησε άφωνο, και θα ήθελα να παρακαλεσω να μου δώσεις την αναφορά για να το χρησιμοποιήσω σ’ ένα μου θεατρικό.

    Θα είναι κάποιος, ου είτε γάμος είτε κηδεία, περνάει, λέει δυο λόγια, συγχαρητήρια ή συμπάθειας αναλογως και φεύγει.

    Θα του την πει ο παπάς, και μάλιστα βελτιωμενη

    Όταν η κατά ριπάς εκφραζόμενη «σοφία» δεν συνοδεύεται από την αναστοχαστική σιωπή, τότε η ΔΙολίσθηση στην κρημνώδη ατραπό της αβελτηρίας φλερτάρει με την καταγέλαστη βεβαιότητα της οιηματικής υπεροψίας

    πολύ ευρηματικό, αλλά να μην αναφέρομαι στο Σαραντάκειον και το κάνουμε διάσημο

    Και αν αναφερόσουν ειδικά σε κάποιον ΔΥΣΤΥΧΩΣ δεν είχες τον χαρακτήρα να το βάλεις

  4. leonicos said

    Καλη μέρα, καλό μήνα σε όλους

    Ακόμα και στον Τζι κι ας είναι ΠΑΟΚ

    Ο Λεώνικος δεν αλλάζει

  5. Το είχα φυλάξει στο αρχείο μου.

  6. Nestanaios said

    «Έχουν αφήσει το παλιό χωριό όπως ήταν, καμένο, σαν τόπο μνήμης, με επιγραφές στα ερείπια των καταστημάτων (στη μέση το συνεργείο αυτοκινήτων του παλιού χωριού) καθώς και στα σπίτια όπου βρέθηκαν απανθρακωμένα πτώματα. Κι επειδή η ζωή συνεχίζεται, λίγο πιο πέρα έχει χτιστεί καινούργιο χωριό.».

    Από τον όρκο στις Πλαταιές έχουμε:

    «…καὶ τῶν ἱερῶν ἐμπρησθέντων καὶ καταβληθέντων ὑπὸ τῶν βάρβαρων οὐδὲν ἀνοικοδομήσω παντάπασιν ἀλλὰ ὑπόμνημα τοῖς ἐπιγιγνομένοις ἐάσω καταλείπεσθαι τῆς τῶν βάρβαρων ἀσεβείας.».

    Οι επικρατούντες σε αυτόν εδώ τον τόπο τα κάλυψαν τα έσβησαν και εγώ δεν ξέρω γιατί.

  7. Καλημέρα, καλό μήνα!
    Η ιδιαιτερότητα του Οραντούρ συρ Γκλαν, αν θυμάμαι καλά, είναι ότι στη σφαγή συμμετείχαν και Αλσατοί στρατολογημένοι στη Βέρμαχτ (οι περίφημοι malgré-nous, «χωρίς τη θέλησή μας»), και έχω την εντύπωση ότι κατά καιρούς υπάρχει ή υπήρχε μια αμηχανία σχετικά στο γαλλικό δημόσιο λόγο.

  8. nikiplos said

    Καλημέρα, να πούμε για τα θύματα του Σογιούζ 11, πως πήγαν σχεδόν άδικα, καθώς οι κοσμοναύτες Γκεόργκι Ντομπροβόλσκι, Βλαντισλάβ Βολκόφ και Βίκτορ Πατσάγιεφ επέστρεφαν στη Γη στις 30 Ιουνίου 1971 έπειτα από μια αποστολή 23 ημερών που ήταν τότε ρεκόρ παραμονής στο Διάστημα. Στην επιστροφή, όμως, κανένας τους δεν φορούσε τη διαστημική του στολή, οπότε μια απρόσμενη διαρροή αέρα από το διαστημόπλοιο είχε ως αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατό τους, παρ’ όλο που το διαστημόπλοιο προσεδαφίστηκε ομαλά.

  9. sarant said

    Kαλημέρα, καλό μηνα! Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Σοβαρά; Με ποια αφορμή;

    7 Πράγματι. Και αυτο το στοιχείο δεν τονίζεται, όπως καταλαβαίνεις.

  10. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, καλό μήνα!

    9 (2) Το πρόγραμμα από το Τρίτο:

    Καθημερινά (Δευτέρα – Παρασκευή) στις 09:55 και στις 20:00.

    Δάνειες και αντιδάνειες λέξεις (Δευτέρα), λέξεις που άλλαξαν σημασία στη ροή του χρόνου ή κράτησαν ακέραιο το νόημά τους (Τρίτη), αρχαία αποφθέγματα, βυζαντινά ρητά, νεοελληνικές παροιμίες (Τετάρτη), γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα, λογοτεχνικές έννοιες και ρεύματα (Πέμπτη), αλλά και απόψεις επαϊόντων επάνω στην ελληνική γλώσσα (Παρασκευή) παρουσιάζονται με συντομία, σαφήνεια και, κυρίως, έγνοια για την ελληνική γλώσσα: τον βασικό κώδικα της δικής μας επικοινωνίας μας, που δανειοδότησε και συνεχίζει να δανειοδοτεί πολλές άλλες – ευρωπαϊκές ή μη – γλώσσες.

    Έρευνα – παρουσίαση: Μαρία Χατζάρα

  11. Πουλ-πουλ said

    9α.
    Με αφορμή την έκφραση «άχθος αρούρης». Αναφέρθηκε και στην ευκολία του παππού σου να σκαρώνει στιχάκια. Μπορείς να ακούσεις τι είπε στις 21.05, που επαναλαμβάνεται η εκπομπή.

  12. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα και καλό μήνα σε όλους ! Kαλό μας καλοκαίρι !

  13. Καλημέρα
    «Όλο λέω να πάω κάποτε να τις δω, κι όλο το αναβάλλω». Κάν’ το. Αξίζει, είναι κάτι ξεχωριστό. Εγώ βρέθηκα τέτοιες μέρες (τέλη Μάη – αρχές Ιούνη) κι όχι πολύ πάνω, μέχρι τον 60ο – 61ο παράλληλο (όπου βρίσκονται οι πρωτεύουσες των χωρών). Και πάλι ήταν εντυπωσιακό να «σκοτεινιάζει» 11 – 2 μόνο (τα εισαγωγικά ένεκα πως δεν ήταν σκοτάδι, που να προλάβει, απλά έχω ήταν ένα μούχρωμα).

  14. sarant said

    10-11 Ευχαριστώ πολύ!

    12 Καλό, δεν το ήξερα.

  15. Ο Γιούνης στη Λέσβο δεν νομίζω να είναι απ’ τ’ όνομα. Κάνα τούρκικο που μπορεί να δίνει κάτι τέτοιο; Γιατί υπάρχει και σαν παρατσούκλι, αλλά καλό δεν είναι. Μήπως απ’ το γιώνω = σκουριάζω;

  16. Απ’ τ’ όνομα του μήνα εννοώ.

  17. Κώστας Πιτσώνης said

    9. Η εκπομπή της είναι σύντομη (πεντάλεπτη) και καταπιάνεται με γλωσσολογικά και φιλολογικά θέματα. Σήμερα αναφέρθηκε στη φράση άχθος αρούρης που υπάρχει στην Ιλιάδα και επ’ ευκαιρία ανέφερε και τον ποιητή Άχθο Αρούρη. Κάποια στιγμή ανέφερε και το όνομα Νίκος Σαραντάκος με τον χαρακτηρισμό γλωσσαμύντορας, αλλά δεν κατάλαβα αν εννοούσε τον παππού σου ή εσένα. Εκείνη τη στιγμή μερικές καρακάξες έστησαν καυγά στον κήπο μου και δεν μπόρεσα ν’ ακούσω!

  18. Α, την είχα ακούσει κι εγώ αυτή την εκπομπή, είναι σε επανάληψη. Και γέλαγα με το χαρακτηρισμό του γλωσσαμύντορα, που δεν πήγαινε στον παππού.

  19. 16 Γιουνούς είναι μουσουλμανικό όνομα: ο προφήτης Ιωνάς – και, κάπως συνεκδοχικά, το δελφίνι.

  20. 19 *εννοώ πήγαινε στον εγγονό!

  21. sarant said

    18-19 Ωχ, και γλωσσαμύντορες!

  22. loukretia50 said

    Καλό μήνα!
    Επιτέλους καλοκαίρι!

    Sunny Afternoon – The Kinks (1966)

    (Άλλαξε το φορμάτ ή κάνω κάτι λάθος?)

    Σχετικά με το ερώτημα του Νικοκύρη, έχω τη γνώμη ότι η αναφορά στην ημερομηνία γέννησης έχει νόημα για τους σχολιαστές που συνεχίζουν να συμμετέχουν, ή συμμετείχαν ενεργά για πολλά χρόνια.
    Βέβαια είναι πολλοί και ίσως μοιάζει διάκριση – (λέμε τώρα, οι σχολιαστές είναι γενικά υπεράνω!)

    Αν όμως έχουν πεθάνει, η ημερομηνία θανάτου είναι πιο σημαντική, τονίζει την απώλεια και την προσφορά τους και αξίζει μια αναφορά στη μνήμη τους.

    Εσείς τι λέτε?

  23. ΓΤ said

    1 Ιουνίου
    Παγκόσμια Ημέρα Γονέων

  24. sarant said

    23 (Ναι, το μεγάλωσα λίγο)

  25. Costas X said

    Καλό μήνα !

    «…η Νέα Δημοκρατία είχε κυκλοφορήσει κάτι σαν αφίσα που έγραφε: 31 Μάη, 1 Ιούνη, 2 Ιούνη, 3 Ιουνίου –δηλαδή ότι θα νικούσαν στις 2 Ιούνη»

    … είχε κυκλοφορήσει και το σύνθημα «στις 2 του Ιούνη θα φύγουνε οι Ούννοι» ! 🙂

  26. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα, Καλό Μήνα.
    Σήμερα, κατά τον Συναξαριστή, μνήμη “Οσίου Αγαπητού του εν τω σπηλαίω”( του Ανάργυρου και Ιαματικού που ασκήτεψε στη Μεγάλη Λαύρα του Κιέβου), μετ’ αλλων δε πολλών και η “Ανάμνηση της απαλλαγής της νήσου Λευκάδας από την αρρώστια πανώλη, το έτος 1743” καθώς και μια “Διήγηση ωφέλιμη κάποιου γεωργού Μετρίου ονομαζομένου(*)”.
    Κι ένας μπαξές αυτοανθής (:καθότι αφημένος στην ησυχία του), φτυστός «Η Ωραία Κηπουρός» του Πάουλ Κλέε , που πάει με χίλια (καταπώς λέχθηκε και ψες) προς τα ουράνια , με γυναικός χείλια-ζωντάνια, υπέρ δροσιάς (:μπαξίσι εμβίων και αψύχων) και αναγεννήσεως πάντων, τη ευλογία Μάη-Θεριστή:
    «Κανείς δε νοιάστηκε τον κήπο, χρόνια τώρα. Ωστόσο /εφέτος —Μάης, Ιούνης— άνθησε από μόνος του και πάλι, / λαμπάδιασε όλος ώς τα κόκαλα, — χίλια τριαντάφυλλα, /χίλια γαρίφαλα, χίλια γεράνια, χίλια μοσχομπίζελα —/μενεξελί, πορτοκαλί, πράσινο, κόκκινο και κίτρινο, /χρώματα — χρώματα-φτερά· — τόσο που πρόβαλε ξανά η γυναίκα /με το παλιό της ποτιστήρι να ποτίσει — ωραία και πάλι, / γαλήνια, με μια αόριστη καλή πεποίθηση. Κι ο κήπος /την έκρυψε ώς τους ώμους, την αγκάλιασε, την κέρδισε όλη· /τη σήκωσε στα χέρια του. Κι είδαμε τότε, μέρα μεσημέρι, / που ο κήπος κι η γυναίκα με το ποτιστήρι αναληφθήκαν — / κι όπως κοιτούσαμε ψηλά, κάτι σταγόνες απ’ αυτό το ποτιστήρι / έπεσαν ήσυχα στα μάγουλά μας, στο πιγούνι μας, στα χείλη. – 3. VI. [19]69» (Γιάννης Ρίτσος,«Αναγέννηση»/ Κιγκλίδωμα 1968-1969)

    (*)Σημειωτέον, κατά τα προηγηθέντα σχόλια, ότι το «Άχθος Αρούρης», ως ποιητικό ψευδώνυμο, μπορεί πρωτίστως να ιδωθεί ως αυτοσαρκαστικό, αλλά, δευτερευόντως, εάν θεωρήσουμε ως παιγνιωδώς παραλειπόμενο το επίθετυ “φίλτατον”(ἄχθος), μπορεί να νοηθεί και ως το «Βάρος της Αγάπης για τη Γή», ήτοι ως υπόμνηση οικολογικού-καλλιεργητικού μόχθου για ανθρώπων ευδοκία.

  27. 25 Μεγάλα κελιά, ίδια μικρά γράμματα. Για ποιο λόγο; (λετ)

    23τέλος Ε, ναι, μάλλον είναι καλύτερα έτσι, αλλά μπορούν να υπάρχουν και τα δυο. (Εσύ έχεις καβατζώσει στασίδι ήδη).

  28. leonicos said

    16

    γιώνω = σκουριάζω

    στην Κύπρο ‘αγιώνω’ προφανως αλλοιώνω > αλλιώνω (ιωτακισμένο) > αγιώνω

    το ίδιο και στα Ισπανικά με το ll

  29. leonicos said

    l διπλό ll ως διακριτό γράμμα από τις ευρωπαϊκές γλώσσες, το έχουν τα ισπανικά, τα αλβανικά (βαθύ λ με τη γλώσσα κάτω από τα μπροστινά δόντια και όχι ανεστραμμένη προς τον ουρανίσκο) και τα ουαλλικά βλ Lloyd

  30. leonicos said

    άρκεψη του χειμώνα

    εδώ κρύβεται κάποιο ‘αρχεύω’ = αρχίζω

    τελικά κανένας τύπος δεν είναι αδύνατος (που να μην μπορεί να υπάρξει)

  31. leonicos said

    ωχ, νεο σερί

    Λες και φταίω εγώ που δεν γράφουν

    τα λέμε πιο μετά, πριν μου την ξαναπείτε

  32. GeoKar said

    Ιούνιος, μήνας θαυμάσιος: αρχίζει (2/6) με τα γεννεθλια της κόρης μας, συνεχίζει με το κλείσιμο των σχολείων κ τελειώνει με την άφιξή μας στο νησί όπου οι μεγάλες μέρες κ το σχετικά μικρό πλήθος τουριστών επιτρέπουν την παραμονή στην αγαπημένη μας παραλία μέχρι τις 20:00+. Καλό μήνα κ Καλό Καλοκαίρι σε όλες κ όλους!

  33. aerosol said

    Καλό μήνα! Εύχομαι να έχουμε…

  34. 16, … Ο Γιούνης …

    Εξ ου και
    Γιούνισεξ:

    «…wedding Saturday within the month of June»

  35. ΚΑΒ said

    Καλό μήνα και καλό καλοκαίρι.

  36. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλό μήνα.

  37. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Τά δικαιώματα τῶν παιδιῶν, καλῶς ἑορτάζονται. Θερμῶς σέ παρακαλοῦμε Νικοκύρη, μήν μᾶς κάνης καμμιά πλάκα στό ἀπώτερο μέλλον καί μᾶς χώσεις σέ κανένα παραλλαγμένο μηνολόγιο, κάτι ἀντίστοιχο γιά τά δικαιώματα τῶν χταποδιῶν! 🙂 🙂 🙂

    https://www.avgi.gr/politiki/416377_i-aygi-ta-htapodia-kai-i-kentriki-epitropi-toy-syriza-ps

    (Μετά τό καλαμπούρι, ἄν θέλουμε νά σοβαρολογήσουμε, ΚΑΙ ΒΕΒΑΙΑ εἶναι πειστικότερες οἱ ἐξηγήσεις τῆς Αὐγῆς ἀπό τά γκαρίσματα τοῦ Ἀνεκδιήγητου!)

  38. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    38 Προφανώς και έχει δίκιο η Αυγη.

  39. Χαρούλα said


    Γιάννης Ρίτσος, [Ιούνιος μήνας]

    “Είχαν αρχίσει οι ζέστες – Ιούνιος μήνας –
    άλλαζες κάθε τόσο θέση στο κρεβάτι
    ζητώντας το δροσερό μέρος στα σεντόνια,
    μη βρίσκοντας δροσιά. Κι αυτή η ταυτόχρονη
    καταδίκη και αθώωση. Φωνάζανε οι γρύλοι.

    Οι φρουροί αποκοιμήθηκαν πάνου στα όπλα τους.
    Το φεγγάρι στάθηκε να τους κοιτάζει.
    Ένα πουλί ξύπνησε.
    Το ποτάμι κυλούσε.
    Τότε ακριβώς, ο πιο μεγάλος έκανε μια κίνηση
    σα ν’ άπλωνε τον ουρανό πάνου στα γόνατά του
    κι άρχισε να ράβει τ’ αστέρια στη θέση τους
    όπως ράβει ο φυλακισμένος τα κουμπιά στο σακάκι του.”

  40. Μαρία said

  41. # 32

    Καλέ μου Λεώνικε, πόσο δίκιο έχεις… γιατί δεν γράφουν ; οι πιο πολλοί στο ιστολόγιο έρχονται για να πάρουν κάτι, όχι να δώσουν. Η ισορροπία έχει χαθεί με την απουσία του αξέχαστού Γιάννη Ιατρού που άνοιγε θέματα και απορροφούσε κραδασμούς από ελαττώματα που όλοι μας έχουμε εδώ μέσα. Θεωρώ πολύ δύσκολο να ξανάρθει η ανεμελιά, η σιγουριά πως μπαίναμε στο «δικο μας» χώρο, που είχε αποκτηθεί από τις κάποτε συχνές συγκεντρώσεις γιατί από τα γραπτά μόνο δεν είσαι ποτέ σίγουρος πως το λέει κάποιος, με επιδοκιμασία ή αποδοκιμασία (π.χ. «τι λες ρε ! )

    # 38

    Πρώτο μπάνιο χθες, πρώτο χταπόδι σήμερα, πρώτη κράμπα σήμερα, πρώτη αμπούλα μαγνησίου αύριο …

    κι ένα τραγούδι για το καλοκαίρι, με πολλές αλήθειες για τους παντρεμένους και τα μέλη των οικογενειών τους, την κηπουρική κ.λ.π.

  42. Χαρούλα said

    L eonicos ο λεξιπαίκτης αΓαπημένος σχολιασΤής, αντιλαμβάνεται τις ικανότητες και αντοχές μας και μας απευθύνεται με ανάλογο τρόπο.

    Εσύ γράφεις ως νεολαίος. Μνμ για κάθε μισή πρόταση! (Βλέπεις ξαφνικά 30φεύγα ειδοποιήσεις, ανοίγεις και διαβάζεις. Τι; Το βράδυ στις χ θα βρεθούμε στο ψ. Θα φορέσω τα καινούργια😂😅).
    Έτσι και σύ ως νιάτο, ακολουθείς την εποχή …κατα ριπάς!🤓😉

  43. Nestanaios said

    41.
    Πρέπει να περιορίσουμε την χρήση του χρήματος. Ένας τρόπος είναι να αυξήσουμε της παροχές στις συντάξεις με είδος. Λίγα καύσιμα δωρεάν. Λίγο ρεύμα δωρεάν. Λίγο τηλέφωνο. Μια στέγη. Ένα μικρό αυτοκίνητο. Λίγα τρόφιμα. Ένδυση υπόδηση.
    Όλα αυτά παράγονται από το δημόσιο και δεν αγοράζονται από ιδιώτες με χρήματα φόρων. Πρέπει να σταματήσουμε να τα μετράμε όλα με χρήμα.
    Πρέπει να σταματήσουν όλες οι επιδοτήσεις με χρήμα από φόρους. Επιδοτούμε τους κτηνοτρόφους με τροφές που παράγουμε και όχι με χρήμα για να καταλήξει στο καζίνο.
    Σταματάμε κάθε είδος επιδότησης με χρήμα φόρων για να μειωθούν οι φόροι και να αυξηθούν οι επενδύσεις.
    Επιδοτούμε τα πάντα με είδος και όχι με χρήμα για να καταλήγει ένα μεγάλο μέρος αυτού του χρήματος εκεί που όλοι ξέρουμε και κανείς δεν μιλάει.

  44. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    44# >> Λίγα τρόφιμα. Ένδυση υπόδηση.

    Συμφωνώ ασυστόλως. Να πληρώσουν πρώτα τα 390 μύρια που χρωστάνε και πρώτος εγώ θα περάσω από την Πειραιώς να τους αφήσω τουλουμοτύρια και σαγιονάρες.

  45. Costas Papathanasiou said

    …Τελικά, εάν προσθέσουμε και τέσσερις Θεριστές (οι δύο, μάλλον, με διπλή σημασία):
    ●ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΚΙ Ο ΧΙΝΟΠΩΡΟΣ ~ ΔΟΜΝΑ ΣΑΜΙΟΥ https://www.youtube.com/watch?v=OnyIeXoNcLY
    Ωρέ, χειμώνας κι ο- χειμώνας κι ο χινόπωρος/ Χειμώνας κι ο χινόπωρος, μαζί τρώνε και πίν’ε
    Άιντε, καλέσαν και, καλέσαν και την άνοιξη/ Καλέσαν και την άνοιξη κι αυτή δε μπιγιρντάει
    Άιντε, μην καμαρώ- μην καμαρώνεις άνοιξη/ Μην καμαρώνεις άνοιξη, με τα πολλά λελούδια
    Άιντε, θε να τα πά- θε να τα πάρει ο Θεριστής/ Θε να τα πάρει ο Θεριστής, θα τα μαράνει όλα
    ●Maria Farantouri – Tou pikramenou (1971)// Federico Garcia Lorca, Ποιητική απόδοση: Οδυσσέας Ελύτης. https://www.youtube.com/watch?v=IDozcyqxnqU&t=6s
    ●Μιχάλης Σιγανίδης-O Τρελός λαγός-Με όλη του την κρέμα (1995)-
    https://www.youtube.com/watch?v=UMZ9OwT2st0 (Κι αν με ζητήσει η κόμισσα, πείτε πως μετακόμισα, /.Αν δεν υπήρχε Θεριστής, θά ‘μουνα παραθεριστής)
    ●ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ – Γ.ΝΤΑΛΑΡΑΣ & ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΥΠΑΛΔΟΥ (Ν.ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ)-https://www.youtube.com/watch?v=6vBGTf0u4cs (“Το μέλλον είναι ο θεριστής σε μια πλαγιά με στάχυ/ είναι το βλέμμα που μετρά πόσο σιτάρι θα ‘χει” , Δίσκος: ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ, 1998 )
    …Και προσθέσουμε και μερικά χιπ-χοπ ιουνιανά:
    ●PHASER – 12 ΙΟΥΝΙΟΥ https://www.youtube.com/watch?v=kW3C0ff1Uc4
    ●Iratus & Sick Dzik 26 Iouni – lyrics https://www.youtube.com/watch?v=d4OAGqOLmgg
    ●Iratus – 27 Ιούνη (Η μέρα μετά) feat Styl Mo (OK 2020) https://www.youtube.com/watch?v=mLcK4RQAInU‘ (:Η 26η Ιουνη ειναι η Διεθνής Ημέρα κατά των ναρκωτικών. που λέει και το Μξνολόγιο)
    …Θα μπορούσαμε να κάνουμε και τον αριθμό των τραγουδιών για τον Ιούνη διψήφιο (ώστε να μη μας λέει πως τον αδικούμε)

  46. spyridos said

    44
    Μας βγήκες κομμουνιστής.

  47. Aghapi D said

    Καλησπέρα
    Καλό μήνα 🙂

    Μια ασήμαντη παρατήρηση – ανυπολεπτομέρεια αλλά μου έκατσε κι’ αν δέν την αναφέρω θα σκάσω

    Αντιγράφω από το κείμενο:

    οι δέκα πρώτες μέρες του σημαδεύονται από τέσσερα ναζιστικά ολοκαυτώματα, τις δύο από αυτές στην Κρήτη το 1941 όπως συζητήσαμε άλλωστε χτες και προχτές

    Όπως το διαβάζω, θα περίμενα «τα δύο απο αυτά», γιατί με τα ολοκατώματα το βλέπω να συνδέεται, όχι με τις μέρες

    (Έχει και μια δυο ασήμαντες τέτοιες ασυνταξίες – κατά την κρίση μου 🙂 )

  48. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    48# Κι ένας αλλιώτικος γερμανικός Ιούνιος.
    https://en.wikipedia.org/wiki/2_June_Movement

  49. sarant said

    48 Δίκιο έχεις βέβαια!

  50. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Kαλό μήνα σε όλους

  51. Προσπάθησα να στείλω ένα μιμίδιο, αλλά δεν…
    Τι να φταίει;

  52. Εντάξει

  53. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    54# Εντάξει. Ειδικά το δεύτερο συννεφάκι.
    (αναρωτιέσαι ακόμα γιατί δεν ανέβαινε, ιερόσυλε?)

  54. Κιγκέρι said

    (Έκανα ένα λαθάκι πληκτρολογώντας το μέιλ μου και τώρα «το σχόλιό μου περιμένει έγκριση».
    Το ξαναβάζω, Νικοκύρη, αγνόησε πρκλ το μαρμαγκωμένο)

    Παραστημό, παραγλυμό (1) με βάλαν να θερίσω
    για να με δέρνει ο άνεμος κι ο ήλιος να μαυρίσω.

    Κρίθινο, κρίθινο ψωμί και γάλα
    κι όλη μέρα μες στη σκάλα.(2)

    Τον Θεριστή μού δώσανε δραπάνι να θερίσω
    κι εγώ τους αποκρίθηκα ήλιος και θα μαυρίσω

    Κρίθινο, κρίθινο ψωμί και λίγο
    κι όλη μέρα μες στον ήλιο.

    Τον Μάη δεν τον αγαπώ γιατί φορεί καπέλο
    έχει κουραστικές δουλειές, γι’ αυτό δεν τον εθέλω.

    Αγαπώ, αγαπώ μον’ το Γενάρη
    που φορεί το σαλιουβάρι.

    Τον Θεριστή, τον Γυαλιστή, στη γη δεντρί δεν πιάνει,
    μόν’ της αγάπης το δεντρί φύλλα και κλώνους βγάνει.

    Θεριστή, θεριστή με τις δουλειές σου,
    τις ξανθές, τις ξανθές τις κοπελιές σου.

    (1: παραστημό, παραγλυμό: το εσωτερικό του χωραφιού
    2: σκάλα: λωρίδα αγρού προς θερισμό)

  55. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ!

    53 Καλό, θα το κλέψω

    56 Ωραίο!

  56. Nestanaios said

    45. Εγώ αναφέρομαι σε εργασία και όχι επαιτεία.
    47. Κομμουνιστής ΟΧΙ.

  57. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Odinmac, λείπεις./Θεριστάδες για το μήνα τον Θεριστή, δεν είδαμε

    Ο Ιούνιος είναι
    Πρωτόλης και Αϊγιαννίτης στην Κρήτη
    Φανιστής στη Χίο
    Λαμπατάρης στην Κέρκυρα,
    Λαμπροφόρος/ Κύπρος,
    Λιοτροπιός/Κύθνος,
    Αλιτροπιός / Λέσβος,
    Αλυθτσάτσης/ Καλύμνος,
    Ρινιαστής /Πάρος,
    Ορνιαστής /Άνδρος,
    Κερασάρης/ Γρεβενά
    Κερασινός στον Πόντο
    Ριγανάς στην Αιτωλία και στη Σπάρτη
    Απορνιαστής των γεωργών
    και ο Θεριστής για όλους


    http://fysiognwsia.blogspot.com/2012/06/blog-post_27.html#axzz7V2oYJrpF

    ο Λαμπατάρης της Κέρκυρας/Λαμπατίνες
    https://enimerosi.com/details_en.php?id=46286

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: