Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αναμνήσεις από τη Μοίρα (του Μ. Καραγάτση)

Posted by sarant στο 5 Ιουνίου, 2022


Κοντά στην 25η Μαρτίου φέτος είχα παρουσιάσει στο ιστολόγιο ένα νεανικό διήγημα του Μ. Καραγάτση με θέμα σχετικό με το 1821. Με την ευκαιρία εκείνη ξαναδιάβασα τον τόμο της Εστίας με τα νεανικά διηγήματα του Καραγάτση και πρόσεξα ορισμένες αναμνήσεις, γραμμένες αργότερα, αλλά που αφορούσαν τα νιάτα του: φοιτητικά χρόνια και στρατιωτική θητεία. Αυτές τις αναμνήσεις θα τις δημοσιεύσω σταδιακά στο ιστολόγιο, γιατί τις βρίσκω πολύ συμπαθητικές.

Και επειδή υπηρέτησα στο ΣΕΜ (Σώμα Εφοδιασμού-Μεταφορών), διάλεξα να ξεκινήσω με ένα κείμενο του Καραγάτση σχετικό με τη δική του θητεία στον πρόγονο του ΣΕΜ, στη Μοίρα Αυτοκινήτων, γύρω στο 1929-30. Δυστυχώς δεν έχω τώρα πρόχειρο το βιβλίο, αλλά αν θυμάμαι καλά το κείμενο δημοσιεύτηκε το 1948 στην Επιθεώρηση του ΣΕΜ, δηλαδή σε επίσημο στρατιωτικό έντυπο.

Και βέβαια δεν ήταν μια συνηθισμένη και κανονική περίοδος το 1948, μέσα στον Εμφύλιο, ούτε είναι ουδέτερο το κείμενο του Καραγάτση, που εξιδανικεύει την κατάσταση που επικρατούσε, φτάνοντας στο σημείο να δηλώνει ότι ο στρατός (το 1948) ήταν «παράδεισος». Αλλά μου αρέσει ο τρόπος που περιγράφει τη ζωή στη Μοίρα στα τέλη της δεκαετίας του 1920.

Μονοτονίζω και εκσυγχρονίζω την ορθογραφία, διορθώνοντας σιωπηλά μερικά λαθάκια. Δεν άλλαξα το «πολύ δουλειά», ούτε το «απιθεώρηση» που το θεώρησα σκόπιμο, ούτε το ορθογραφικό λογοπαιγνιο «μηναρέδες» που το έχω δει κι αλλού (έτσι έλεγαν τη μηνιαία φυλάκιση). Οι Τύλορες γκουγκλίζονται, είναι φορτηγά μάλλον μάρκας Tylor. Τα άλλα σας τα αφήνω σαν άσκηση.

Το ότι ο Καραγάτσης γράφει το 1948, σαράντα χρονών, λέγοντας ότι γέρασε, ας θεωρηθεί ποιητική υπερβολή.

Αναμνήσεις από τη Μοίρα

Στον καιρό μας, εδώ και είκοσι χρόνια, τα Σέμια ονομάζονταν ‘ Υπηρεσία Αυτοκινήτων, ή κοινώς «Αυ­τοκίνητα». Κι είχαν τη χάρη τους τ’ αυτοκίνητα του Ελληνικού Στρατού· μόνον οι προνομιούχοι κληρωτοί κατάφερναν να καταταχθούν στην περιζήτητη υπηρε­σία. Αρκεί να σας πω πως εγώ, ύστερα από ενδελεχή μελέτη της καταστάσεως, κατατάχτηκα εθελοντής με τετράμηνη πρόσθετη υπηρεσία — μόνο και μόνο για να υπηρετήσω στ’ αυτοκίνητα. Οι τέσσερις παραπανιστοί μήνες συμψηφίζονταν από άλλα και σπουδαία πλεονεκτήματα.

Και πρώτα, τα γυμνάσια ήσαν λιγοστά, σχεδόν ξεκούραστα, ύστερα άρχιζε η εκπαίδευσις αυτοκινήτου. Εκείνο τον καιρό, το αυτοκίνητο ήταν τροχοφόρο αρκετά σπάνιο, που προκαλούσε τη λαχτάρα κάθε νέου μερακλή. Μικρό πράμα το ’χεις να είσαι σοφεράκι, με τέσσερις ρόδες κάτωθέ σου και μια μηχανή στο χέρι; Αυτοκίνητο σου λέει ο άλλος. Τα κορίτσια το ’βλεπαν και λιγώνονταν. Τα σοφεράκια περιβάλλονταν από αί­γλη, γοητεία και μεγαλείο, πού τα έκαναν ασυναγώνιστα στο ωραίο φύλο. Δεν πρέπει όμως να λησμονάμε τ’ άλλα —και σοβαρά— πλεονεκτήματα του αυτοκινήτου στον πόλεμο εκείνου του καιρού. Όταν ο πεζικάριος ξεθεώνονταν στην πορεία, φορτωμένος όπλο, γυλιό, κουβέρτα, εξάρτυση, φυσίγγια, σακκίδιον, παγούρι κ.τλ. εσύ επεριδιάβαζες σαν τουρίστας πάνω στο αμαξάκι σου! Σήμερα η μηχανοκίνηση του στρατού άλλαξε δυστυχώς την κατάσταση. Αρκεί να σάς πω πως εκείνο τον καιρό σε κάθε Σώμα Στρατού των τριών Μεραρ­χιών, αναλογούσε μια Μοίρα αυτοκινήτων με δύναμι 30 φορτηγά αυτοκίνητα! Δηλαδή δέκα φορτηγά κατά Με­ραρχία. Περί επιβατικών, ούτε λόγος. Μόνον οι Διοικηταί Σωμάτων είχαν τέτοια πολυτέλεια. Οι Μέραρ­χοι πήγαιναν αλογατάδα.

Ομολογώ πώς ήμουν πολύ ανήσυχος όταν ξεκίνησα για να καταταχτώ εθελοντής στην Β’ Μοίρα αυτοκινήτων —στον Τύρναβο.  Η θητεία είναι ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή του ανθρώπου. Κάτι το άγνωστο, το μυστηριακό. Ο θρύλος το παρουσιάζει κάτι παραπάνω: σκληρό και αχάριστο.

Και δεν είχε άδικο ό θρύλος. Εκείνο τον καιρό πρυτάνευε αλλιώτικο πνεύμα στο στρατό, ολότελα διαφορετικό από το σημερινό. Νόμιζαν πως ο φαντάρος θ’ αποκτοϋσε πολεμική αξία αν περνούσε μια δοκιμα­σία στερήσεων, κακοπαθείας, βαναυσότητος, τρομο­κρατίας, που θα τον απογύμνωνε από κάθε ίχνος προσωπικότητος. Αυτό το έλεγαν σκληραγωγία σώματος και χαρακτήρος.

Περιττό να σάς πω, πως το μεν σώμα κουραζόταν από την κακοπάθεια και την κακή τροφή. Ο δε χαρακτήρας γινόταν ύπουλα επαναστατικός από την βάναυση και τρομοκρατική συμπεριφορά των ανωτέρων. Ό,τι χρειαζόταν, δηλαδή, για να γίνεις… κομμουνιστής. Από τότε, τα πράματα άλλαξαν ριζικώς. Ήρθαν οι Αγγλοσάξονες και μας εδίδαξαν πως στρα­τιώτης και αξιωματικός, δεν είναι άνθρωποι άλλου κόσμου, χωρισμένοι από κοινωνικό και υπηρεσιακό χάσμα απροσπέλαστο. Αλλά φίλοι και συνεργάτες εγκάρδιοι. Πως ο φαντάρος ο ευχαριστημένος από την υλική και ηθική του κατάσταση, πολεμάει πολύ καλύτερα από τον δυσαρεστημένο. Ο Στρατός σή­μερα είναι παράδεισος. Στον καιρό μου, ίσως να μην ήταν απολύτως κόλαση. Αλλά παράδεισος δεν ήταν.

Στην πύλη της Β’ Μοίρας αυτοκινήτων, με υποδέ­χτηκε ένας επιλοχίας με μορφή άχαρη, δύστροπη, όπου αντικαθρεφτιζόταν ψυχή κακή και στριμμένη. Πάγωσε η καρδιά μου. Επειδή ήμουν καλά πληροφορημένος για τον τεράστιο ρόλο του επιλοχία στην τύχη του φαντά­ρου. Άν ο επιλοχίας ήταν καλός και σ’ έπαιρνε με καλό μάτι, υπήρχαν ελπίδες να περάσεις σαν άνθρωπος τους 18 μήνες της θητείας σου. Ειδ’ άλλως…

— Τι γυρεύεις; με ρώτησε με ύφος σκουντούφλικο. Του είπα πως ήρθα να καταταχθώ εθελοντής. Χαμογέ­λασε σαρκαστικά και με παράδωσε σ’ ένα φαντάρο να με οδηγήσει στο Γραφείο στρατολογίας.

— Αυτός είναι ο επιλοχίας σας; ρώτησα το φαντάρο.

— Αυτός είναι ο Μακρυγιάννης, του λόχου Υλικού, μου αποκρίθηκε. Εσύ θα έχεις τον Τρίκοζο, του λόχου

εκπαιδεύσεως. Να! Εκείνον που στέκεται κοντά στην πόρτα.

Κοιτώ κατά την πόρτα. Κι αντικρίζω ένα επιλοχία χαμογελαστό, χαρούμενο, με φυσιογνωμία όσο δεν παίρνει γλυκιά και καλοσυνεμένη. Η καρδιά μου πήγε στη θέση της! Ήμουν τυχερός να πέσω σέ επιλοχία τόσο καλό…

Δεν πέρασαν τρεις ημέρες… και διαπίστωσα πως ο… γλυκύτατος επιλοχίας του Λόχου Εκπαιδεύσεως ήταν κέρατο βερνικωμένο. Ψυχή σκοτεινή, σαδιστική, καμουφλαρισμένη με μορφή αγίου και καλόκαρδου παι­διού.

Αλλά μέσα στην αφέλειά μου, μου ήταν αδύνατο να διαχωρίσω για πολύ καιρό τη μορφή από την ψυχή του επιλοχία Τρίκοζου. Πίστευα πως ήταν πράγματι αγαθός άνθρωπος. Αλλ’ ότι η ανάγκη της στρατιωτικής υπηρεσίας τον έκανε να φαίνεται κακός, συγκριτικά με τούς άλλους ανθρώπους. Κι έτρεμα την ώρα που θα τέλειωνε την εκπαίδευσή μας, με αποτέλεσμα να μετα­τεθώ στο λόχο Υλικού, όπου με περίμενε ο Μακρυγιάννης, που η ιδιοσυγκρασιακή κακία του πρέπει να ήταν επαυξημένη στον κύβο από την επιλοχιακή του ιδιότητα.

Μια μέρα πού καθόμουν σέ μια γωνιά, εξουθενωμένος από την τρομοκρατία του Τρίκοζου, βλέπω να με πλησιάζει ο Μακρυγιάννης. Το μούτρο του ήταν όσο δεν παίρνει στριμμένο και μοχθηρό.

Πάγωσε η καρδιά μου. Τι με θέλει, άραγε, αυτός;

αναρωτήθηκα. Πετάχτηκα όρθιος και στάθηκα κλαρίνο.

Ο Μακρυγιάννης στάθηκε και με κοίταξε με μάτι εξεταστικό. Ύστερα, έβγαλε το πακέτο του και μου το πρότεινε.

— Θέλεις τσιγάρο; με ρώτησε.

— Μα… κύριε επιλοχία…

—  Πάρε τσιγάρο, παιδί μου. Να παν τα φαρμάκια κάτω. Γιατί έχεις φαρμάκια. Το ξέρω…

Ανάψαμε το τσιγάρο μας. Κι απομείναμε σιωπη­λοί, για κάμποσην ώρα. Ο Μακρυγιάννης με κοιτούσε. Και χαμογελούσε με κάποια άχαρη καλοσύνη.

— Σου ’βγαλε ζουμί ο Τρίκοζος, είπε στο τέλος. Είναι ανόητος και κακός. Με το άγριο δεν κουμαντάρεται ο φαντάρος. Ούτε το πιο στραβόξυλο. Όχι εσύ, πού είσαι σεμνός και φιλότιμος. Κάνε υπομονή, ώσπου να τελειώσεις την εκπαίδευσή σου. Στο λόχο μου θα περάσουμε ζωή χαρισάμενη.

Και πραγματικά, όταν ύστερα από λίγους μήνες πήγα στο λόχο Υλικού, ξαναβρήκα τον ανθρωπισμό μου, την πεποίθηση στον εαυτόν μου. Δούλεψα σαν σκύλος γιατί είχε πολύ δουλειά. Μα δούλεψα με την καρδιά μου, με το κέφι μου, με το χαμόγελο της χαράς στα χείλη. Και τούτο, επειδή ο επιλοχίας μου με θεωρούσε φίλο, συνεργάτη. Κι όχι είλωτα, κτήνος, ρομπότ.

Το 1945, συνάντησα πάλι στον Τύρναβο το Μακρυγιάννη (άλλο είναι το πραγματικό όνομά του). Ήταν λοχαγός. Άξιος ο μισθός του κι ο βαθμός του.

Δεν έμαθα ποτέ τί απόγινε ο στενόκαρδος και μοχθηρός Τρίκοζος.

Ήσαν τότε καιροί ειρηνικοί. Θεωρούσαμε το στρα­τιωτικό σαν άχρηστη σχεδόν αγγαρεία, επειδή είχαμε πιστέψει πως πόλεμος δεν επρόκειτο να γίνει ποτέ. Πως η Κοινωνία των ’Εθνών, το σύμφωνο Μπριάν- Κέλογκ, οι συνδιασκέψεις αφοπλισμού και τα παρό­μοια, εξασφάλισαν την διηνεκή ειρήνη στην ανθρωπότητα…

Είμαστε όμως νέοι. Και δεν παίρναμε επί πόνου την… άχρηστη αγγαρεία. Δουλεύαμε με κέφι, πολύ ευχαριστημένοι που η κυρία απασχόλησή μας ήταν τα περιπόθητα αυτοκίνητα. Κι ούτε πολυβιαζόμαστε να τελειώσουμε τη θητεία μας. Μας έκανε κακό η ιδέα πως θα χωριζόμαστε με τ’ αυτοκίνητά μας. Και τι αυτοκίνητα, θεέ μου! Κάτι καμιονέτες Φίατ, κατα­σκευής 1915, με τιμόνι βαρύτατο και σύστημα ταχυτή­των περίπλοκο.

Κάτι Τύλορες, του 1918, με ελαστικά συμπαγή. Κάτι Πήρλες, αμάξια φοβερά δυσκίνητα. Κάτι Ντάαγκ με αμπραγιάζ τόσο σκληρό, που ύστερ’ από μιας ώρας οδήγηση σ’ έπιανε… οσφυαλγία.

Όλα αυτά τ’ αυτοκίνητα ήσαν συνεχώς χαλασμένα. Μηχανές παλαιού συστήματος, ευπαθείς. Αλλά και κουρασμένες από τη μακροχρόνιο χρήση. Τις περισσό­τερες φορές έμεναν στο δρόμο.

Και τα ρυμουλκούσαμε στο συνεργείο για διόρ­θωμα.

Το τι δούλευε το συνεργείο, δεν περιγράφεται. Περισσότερα αμάξια βρίσκονταν εις επισκευήν, παρά εις υπηρεσίαν. Και τα «εις υπηρεσίαν» ήσαν διαρκώς, υποψήφια για επισκευή…

Παρ’ όλ’ αυτά, η ζωή στη Μοίρα Αυτοκινήτων είχε τη χάρη της. Οι περισσότεροι αξιωματικοί ήσαν αγαθοί άνθρωποι, που αγαπούσαν τούς φαντάρους! Οι υπαξιωματικοί έδειχναν αναγκαστικώς κάποιαν αυ­στηρότητα. Επειδή —κατά κοινήν ομολογία— οι στρατιώτες των αυτοκινήτων ήσαν οι πιο δύσκολοι, οι πιο τζαναπέτηδες. Σοφεράκια της πιάτσας, με το αίσθημα της ανεξαρτησίας πολύ ανεπτυγμένο. Δύσκολα έμπαιναν σε πειθαρχία. Μαγκιά και —άγιος ο θεός!

Κοντά όμως σ’ αυτά τα ελαττώματα, υπήρχαν κι αρκετά προσόντα. Και ιδίως εξυπνάδα, κέφι, διάθεση για γλέντι, αλλά και φιλότιμο, αρκεί μόνον να τους έπαιρνες με το καλό.

Τα χαρακτηριστικά επεισόδια τής στρατιωτικής μου ζωής είναι άπειρα και χαριτωμένα. Τα θυμάμαι πάντοτε με νοσταλγία για τα όμορφα, τα ξένοιαστα νιάτα που έφυγαν και δεν γυρίζουν πια. Σας ομολογώ πως γράφοντας αυτές τίς γραμμές, ξαναζώ με τη φαντασία τις καλές ημέρες της στρατιωτικής μου θητείας. Τι ανόητος που ήμουν τότε να βαρυγκομάω! Αν γινόταν το θαύμα να ξαναβρώ τα 21 μου χρόνια, ευχαρίστως θα ξαναφορούσα τη στολή του δεκανέως των αυτοκινήτων. Άσπρο σιρίτι με βαθύ πράσινη τσόχα. Ο πτερωτός τροχός στ’ αριστερό μανίκι. Τα δυο πράσινα ορθογώνια στο περιλαίμιο. Και τα νιάτα στην ψυχή…

Θυμάμαι τούς παλιούς αξιωματικούς μου. Τούς παλιούς συναδέλφους μου. Τί ν’ απόγιναν άραγε; Από τους αξιωματικούς, άλλους αποστράτευσαν. ’Άλλοι έφτασαν στους ανώτερους βαθμούς. Οι στρατιώτες πρέπει να γέρασαν, όπως εγώ. Να είναι οικογενειάρχες με έγνοιες και δυστυχίες.

Τι ν’ απόγινε ο στρατιώτης Μουντζούρης, ο θρα­σύς, ο ασύδοτος, ο μάγκας, ο χαριτωμένος άνθρωπος; Τον θυμάμαι τότε πού βγήκε αναφορά… Αλλ’ ας διηγηθούμε την ιστορία εξ αρχής.

Στο ταμπλό των Ντάαγκ, το εργοστάσιο είχε βάλει μια ταμπέλα που έγραφε: «Ο σύνδεσμος σταυ­ρού δέον να λιπαίνεται καθ’ εκάστην». Μια μέρα που ο υπολοχαγός Σιταράς έκανε απιθεώρηση, διαπίστωσε πως ο Μουντζούρης δεν είχε λιπάνει το σύνδεσμο σταυρού τής Ντάαγκ του.

—  Γιατί μωρέ, δεν ελίπανες το… δέον;

Από την ερώτηση, καταλαβαίνετε πως ο υπολοχα­γός Σιταράς ήταν τελείως αγράμματος. Η μεγάλη διασκέδαση των υπαξιωματικών ήταν να τον παρακο­λουθούν όταν έκανε θεωρία στους νεοσυλλέκτους. Το τί μπούρδες τούς έλεγε, δεν περιγράφεται! Κι εμείς ξεκαρδιζόμαστε στα γέλια.

Ο Μουντζούρης λοιπόν, δεν τα χάνει. Κι αποκρίνεται θρασύτατα.

— Έτσι ήθελα και δεν ελίπανα το… δέον!

— Πώς μιλάς έτσι, μωρέ, στον ανώτερό σου; Θα σε βγάλω στην αναφορά!

—  Και δεν με βγάζεις…

Την άλλη μέρα, όλη η Μοίρα ήταν ανάστατη προσμένοντας την αναφορά. Εσπάγαμε κέφι μόνο με την ιδέα το τί επρόκειτο να συμβεί.

Κι όταν η σάλπιγγα βάρεσε το φοβερό και τρο­μερό «πεντάρες, δεκάρες, εικοσάρες και μηναρέδες», τρέξαμε όλοι να παρακολουθήσουμε τα μέλλοντα ευτράπελα γεγονότα.

Και να, ο Μουντζούρης. Καλοκουμπωμένος, με αρβύλες γυαλισμένες, ζωστήρα και ξιφολόγχη. Μπαί­νει στη γραμμή ήρεμος, κλείνοντάς μας το μάτι πο­νηρά. Εμείς, μόλις και μετά βίας συγκρατούμε τα γέλια. Και ιδού, ο διοικητής. Φοβερός και τρομερός. Πλάκα τα γαλόνια στο πηλήκιο. Όλα τ’ αστέρια τ’ ουρανού στις επωμίδες. Η βλοσυρότης τού μπουρινιού στα άγρια μάτια του. Έτοιμος ν’ αρνηθεί όλες τις άδειες και να μοιράσει με απλοχεριά πεντάρες, δεκά­ρες, εικοσάρες και μηναρέδες «αυστηράς».

Αρχίζει η τελετή της αναφοράς.

— Στρατιώτης Μπιχλιμπής Ευάγγελος. Λαμβάνω την τιμήν να παρουσιασθώ εις την αναφοράν τής Μοίρας και να ζητήσω δεκαήμερον άδειαν επί τω λόγω ότι…

— Όχι! τον διακόπτει ο κ. Διοικητής. Και κάνει ένα πελώριο βήμα αριστερά.

— Υποδεκανεύς Παπαδόπουλος Ιωάννης. Παρουσιά­ζομαι στην αναφορά υπό του υπολοχαγού Καρρά Ισι­δώρου, διότι δεν τον εχαιρέτησα.

— Είκοσι αυστηράν!

— Μα, κύριε Διοικητά…

— Ούτε λέξιν! Διότι την μετατρέπω εις μηνιαίαν…

Αστροπελέκια σκορπάει ο Διοικητής. Οι αναφερόμενοι, έχουν χάσει το χρώμα τους. Μόνον ο Μουντζού­ρης είναι βουτηγμένος στην πιο ολύμπια αταραξία.

— Στρατιώτης Μουντζούρης Αγησίλαος. Λαμβάνω την τιμήν να παρουσιασθώ εις την αναφοράν υπό του υπολοχαγού Σιταρά Μνησικλέους, διότι δεν ελίπανα το… δέον.

— Το δέον; Ποιο δέον;

— Να! εκείνο πού γράφει στο ταμπλό της Ντάαγκ: Δέον, να λιπαίνεται καθ’ εκάστην!

Ο Διοικητής μένει κεραυνόπληκτος, για μια στιγμή. Έξαφνα, τα μάτια του γουρλώνουν, τα μάγουλά του φουσκώνουν. Με όλη τη δύναμη της ψυχής του προσπα­θεί να συγκρατηθεί. Μα είναι αδύνατον. Ακουμπάει τίς παλάμες στην κοιλιά του. Και ξεσπάει σέ γέλια ομη­ρικά.

Το τι επακολούθησε, είναι δύσκολο να περιγραφή. Διοικητής, αξιωματικοί, υπαξιωματικοί, στρατιώτες, σπαρταρούσανε στα γέλια, για ώρα πολλή.

Μας κόπηκε η ανάσα, πήγαμε να σκάσουμε. Μόνον ο υπολοχαγός Σιταράς, εκεί παρών, κοιτούσε ολόγυρα ξαφνιασμένος, μη μπορώντας να καταλάβει. Όσο για το Μουντζούρη, απόμεινε τελείως ατάραχος. Χαμογέ­λασε κοροϊδευτικά, σήκωσε τούς ώμους με περιφρόνηση και μουρμούρισε:

— Δεν νομίζετε ότι γελάτε υπέρ το… δέον;

Έχουν περάσει 20 χρόνια από τότε…

68 Σχόλια προς “Αναμνήσεις από τη Μοίρα (του Μ. Καραγάτση)”

  1. Ανδρέας Τ said

    Καλημέρα. Ευχαριστώ για το διήγημα υπέρ το…δέον.

  2. Δεν άλλαξες το «πολύ δουλειά» και θα έχει πιένες οι ξινοί του ιστολογίου 😉
    «οι στρατιώτες των αυτοκινήτων ήσαν οι πιο δύσκολοι, οι πιο τζαναπέτηδες» Αν θυμάμαι καλά από το γνωστό βιβλίο, στα ογδόνταζ τους έλεγαν Μογγόλους μάλλον για τον ίδιο λόγο.

  3. *θα έχουν πιένες

  4. dryhammer said

    Καλημέρα!
    Επί των ημερών μου (89 Β ΕΣΣΟ ήτοι 199 σειρά), το ΚΕΝ του ΣΕΜ ήταν έξω από τη Σπάρτη, κοντά στο χωριό Ξηροκάμπι, μια δυο στάσεις μετά τη στάση του Νίκα*.

    *Είχε τότε ένα εργοστάσιο ο Νίκας με τ’ αλλαντικά εκεί, όπου το λεωφορείο Σπάρτη-Γύθειο έκανε στάση.

  5. Κιγκέρι said

    Σύμφωνα με τις διηγήσεις του πατέρα μου, όποιον συγχωριανό παρουσιαζότανε την ίδια περίπου εποχή που ο Καραγάτσης χαρακτηρίζει τον Στρατό παράδεισο, τον μακαρίζανε οι υπόλοιποι, γιατί θα χόρταινε φαΐ κι όσοι απολύονταν, γυρνούσαν, λέει, στο χωριό με κόκκινα μάγουλα.

  6. mazianos said

    Όταν το ’93 (επί πρωθυπουργίας επιτίμου) πήρα μετάθεση από τα σύνορα στο Τάγμα ΓΕΣ, πρωτοάκουσα τον όρο «οι λεμέδες».
    Έτσι χαρακτήριζαν (υποτιμητικά προφανώς) οι πεζικάριοι τους υπηρετούντες στο λόχο εφοδιασμού – μεταφορών.
    Η ζήλια ήταν δεδομένη, αφού οι περισσότεροι λεμέδες τελείωναν την πρωινή τους υπηρεσία (συνήθως μεταφορά ανωτάτων αξιωματικών) και επιδεικτικά έφευγαν με τα πολιτικά από την κεντρική πύλη του Πενταγώνου, εξαπολύοντας προς εμάς τους φρουρούς της πύλης φιλολογικές ρήσεις του τύπου «θα πήξετε κωλόψαρα» κλπ
    Όπως και ο Καραγάτσης, ευχαρίστως γυρνούσα πίσω να ξαναζήσω εκείνα τα χρόνια.
    Καλημέρα σε όλους.

  7. Costas X said

    Καλημέρα !

    Κι όταν η σάλπιγγα βάρεσε το φοβερό και τρο­μερό «πεντάρες, δεκάρες, εικοσάρες και μηναρέδες»…

    Οι φαντάροι παλιότερα συνήθιζαν να βάζουν χιουμοριστικούς στίχους στα διάφορα σαλπίσματα ώστε να μπορούν να τα τραγουδούν, πιθανώς αρχικά για λόγους απομνημόνευσης. Όπως εδώ το «Πεντάρες, δεκάρες, εικοσάρες και μηναρέδες» γιά το σάλπισμα της αναφοράς, για το συσσίτιο υπήρχε το «Φαντάρε, φαντάρε πού πας; Πάρ’ την καραβάνα σου κι έλα να φας», και για το επισκεπτήριο το «Θοδώρα, Θοδώρα, πού είν’ ο Θοδωρής; Στο Κάστρο, στο Κάστρο, να πας να τονε βρεις», το τελευταίο μάλλον μόνο στο κέντρο εκπαίδευσης που υπήρχε στο Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας.

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολυ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Να είστε καλά!

    2 Τουλάχιστον το ομολόγησα

    4 Εγώ εκεί υπηρέτησα (δεν ξέρω αν έχουν βάλει αναμνηστική πλάκα στην είσοδο)

    6 Υπάρχει και «λεμές» εξωστρατιωτικό

    7 Θα άξιζε να μαζευτούν αυτά τα στιχάκια

  9. Κιγκέρι said

    Συγνώμη για το άσχετο, αλλά δεν φταίω μόνο εγώ, φταίει λίγο κι ο Ντράι στο #4! 🙂

  10. Καλημέρα

    Αγαπητός ο Καραγάτσης ακόμα και σε κάπως ανούσια θέματα. Τρεις συνεισφορές από μένα :

    # 5

    Και περαμένα μέσα του 70 που πήγα το ναυτικό υπήρχαν άτομα που βρίσκανε το φαΐ μέσα στο στρατόπεδο εξαιρετικό. Οντως είχε καλό πρωϊνό με φρέσκο ψωμί και μαρμελάδα πορτοκάλι αλλά τα κυρίως γεύματα δεν βλέπονταν καν ( π.χ. τα κατεψυγμένα ψάρια Αργεντινής είχαν σφραγίδα του 1948 ) Βέβαια στο εστιατόριο των ξένων εκπαιδευομένων αξ/κων, (Τσαντ και τέτοια) όπου βρήκα θέση ήταν εξαιρετικά.

    … Η θητεία είναι ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή του ανθρώπου…

    Επειδή όταν γράφτηκε δεν πήγαιναν γυναίκες στο στρατό, η χρήση της λέξης άνθρωπος αντί για ανδρας ίσως κρύβει ολίγον μισογυνισμό !

    Η μόνη θύμιση για αυτοκίνητα από την θητεία μου ήταν όταν ήμουν αυτήκοος μάρτυρας αναζήτησης αυτοκινήτων από αξιωματικό πολυετίας (πιλάφι) για να μετακινηθούν κάποιοι ναυτόπαιδες του κέντρου εκπαίδευσης :

    – Κ.Σ.Α.Ν. εκεί ;
    – …
    – Θέλω μερικά αυτοκίνητα στον Πόρο
    -…
    – Δεν έχετε πολλά ; Πόσα έχετε ;
    -…
    – Επτά ; Ε τότε στείλε μου τα μισά !!!

  11. Α. Σέρτης said

    διορθώνοντας σιωπηλά=διορθώνοντας σιωπηρά

  12. atheofobos said

    Υπογράφεται στις 27/8/1928 στο Παρίσι η «Γενική Συνθήκη απεμπόλησης του πολέμου ως οργάνου εθνικής πολιτικής» γνωστότερη με το όνομα «Σύμφωνο Μπριάν-Κέλογκ». Η συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ της Γερμανίας, της Γαλλίας και των ΗΠΑ και έφερε της σφραγίδα του Αμερικανού υπουργού των εξωτερικών Φρανκ Κέλλγκ και του Γάλλου ομολόγου του Αριστίντ Μπριάν.
    Η συμφωνία δημιουργούσε τον όρο «έγκλημα κατά της ειρήνης» καλώντας όλα τα έθνη να μην χρησιμοποιήσουν ξανά τον πόλεμο ως μέσο επίλυσης των διαφορών τους «οποιασδήποτε φύσης και οιασδήποτε πηγής κι αν είναι αυτά». Στο Σύμφωνο γρήγορα προσχώρησαν άλλα 39 μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Αν και δεν απέτρεψε τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, η συνθήκη ενσωματώθηκε αυτούσια στη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών και αποτέλεσε το νομικό υπόβαθρο των δικών εγκληματιών πολέμου.

  13. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Ωραίος –και μάγκας- ο Μουντζούρης! Γέλασα αφόρητα… 😂😆

    …ο υπολοχαγός Σιταράς ήταν εντελώς αγράμματος.
    Αρχές δεκαετίας ‘70ζ υπηρετούσα στις Μεταφορές, υπεύθυνος των ανταλλακτικών. Παραμονή παρέλασης έπρεπε να είναι «στην πέννα» όλα τα οχήματα και ο διοικητής της Μοίρας (εξ ανθυπασπιστών…) έρχεται στο Συνεργείο για επιθεώρηση. Ένας φαντάρος παιδεύεται με τη μηχανή ενός φορτηγού, τον βλέπει ο κ. διοικητής και πλησιάζει.
    – Τι συμβαίνει εδώ, πώς πάμε;
    – Τίποτα κ. διοικητά. Λίγο αβάνς θέλει και θά’ναι εντάξει για αύριο.
    – Καλά, ρε! Γιατί, τόσες μέρες, δεν παραγγείλατε στον ‘ωνίων’ να σας αγοράσει καναδυό κιλά;!
    (Κατά τα άλλα, ο κ. διοικητής ήταν πολύ εντάξει, περάσαμε θαύμα…)

  14. Spiridione said

    Έχει και άλλο διήγημα ο Καραγάτσης για το στρατό, αλλά μετά που πήγε στο Γουδί και ήταν λοχίας αυτοκινητατζής.
    https://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/karagatshs_maxairi.htm

  15. atheofobos said


    Εταιρεία αυτοκινήτων στο Κλήβελαντ των ΗΠΑ από το 1900 έως το 1930


    Ένα φορτηγό Daag του ελληνικού στρατού.Το 1929 παραγγέλθηκαν 130 οχήματα από την Γερμανία.

  16. Α. Σέρτης said

    «αλλά αν θυμάμαι καλά το κείμενο δημοσιεύτηκε το 1948»
    Α ‘ δημοσίευση : Μηνιαία Επιθεώρηση του Σώματος Εφοδιασμού και Μεταφορών , Ιανουάριος 1949 , σσ . 22-25

  17. atheofobos said

    Το ότι ο Καραγάτσης γράφει το 1948, σαράντα χρονών, λέγοντας ότι γέρασε, ας θεωρηθεί ποιητική υπερβολή.

    Δεν είναι καθόλου ποιητική υπερβολή!
    Έτσι αισθανόντουσαν εκείνα τα χρόνια. Νομίζω πως έχω ξαναβάλει το σχετικό ποστ, στο οποίο γράφω:
    Το 1943, ένα χρόνο πριν να πεθάνει, ο ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης έγραφε σε ηλικία 55 ετών για τον Καραγάτση που ήταν τότε 35:
    αυτός, τώρα, στη δεύτερη νεότητα ….. και εγώ από την άλλη τη μεριά, στη δύση μου ή στην τετάρτη μου νεότητα, αν θέλετε!
    ΟΤΑΝ ΣΤΑ 35 ΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ «ΔΕΥΤΕΡΗ ΝΕΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΣΤΑ 40 «ΓΕΡΩΝ»!
    http://atheofobos2.blogspot.com/2015/02/35-40.html

  18. Πουλ-πουλ said

    «μόνον οι προνομιούχοι κληρωτοί κατάφερναν να καταταχθούν στην περιζήτητη υπηρε­σία»
    Το χακί εξομοιώνει τους φαντάρους, μας λέγανε. Δεν υπάρχει πιο ύπουλη κλισεδιά απ΄αυτήν. Γρήγορα καταλάβαμε ότι ο κάθε φαντάρος είχε τη μικρή ή μεγάλη ιδιαίτερη λούφα του, που τον ξεχώριζε από τον διπλανό του.

  19. sarant said

    16 Α μπράβο

    15 Μπράβο, το υποψιαζόμουν ότι το Ντααγκ ήταν αρχικά αλλά βαρέθηκα να το κοιτάξω

    11-12 Α μπράβο

    14 Το είχα ξεχάσει.

  20. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἀπό παλιά εἶχα ἕνα κάποιο ἐνδιαφέρον γιά τίς ἀνταποκρίσεις τοῦ Καραγάτση ἀπό τήν τελευταία φάσι τοῦ Γράμμου (1949) ἀλλά δέν ἀξιώθηκα. Ἄν κάποιου εδῶ τοῦ βρίσκεται κάτι (κείμενο, σύνδεσμος, φωτογραφίες κλπ) θά τό ἐκτιμοῦσα ἰδιαίτερα..

  21. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    8 >> 6 Υπάρχει και «λεμές» εξωστρατιωτικό
    ελεμές στα μέρη μου ο ανυπόληπτος, κοινωνικό απόρριμμα.
    Στο σλάγκ δύο σημασίες
    https://www.slang.gr/lemma/19282-elemes
    και με τη δεύτερη «Ελεμες»,με βαση την τουρκικη ετυμολογια σημαινει «ο ηγετης διαλεκτός εκ του λαου δι ανατασεως χειρος».

    (που κάτι αναψηλάφησε στο μυαλό μου) το βρίσκω σε μοιρολόι των Ανωγείων:
    Ήρθε και η γυναίκα σου, φεγγάρι μου
    σήκω να μου μιλήσεις κεχριμπάρι μου.
    Σήκω με τα τσιγάρα σου, ελεμέ μου
    τσοι φίλους να τρατάρεις, πλουμιστέ μου.
    http://www.anogi.gr/p22158

  22. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Τό τί ἦταν ὁ Στρατός, Νῖκο, ἀκόμη καί μέχρι πρόσφατα, τό ξέρουμε λίγο – πολύ. Ὅπως ἐπίσης ξέρουμε ὅτι σέ ἐκεῖνες τίς μακρινές ρακένδυτες καί πειναλέες δεκαετίες τοῦ ’20, ’30, ’40 κλπ ὑπῆρχαν πολλοί πού χόρταιναν ψωμί (καί ντύνονταν ἰκανοποιητικά) μόνο στόν Στρατό. Πιθανῶς γιά τέτοιου εἶδος «Παράδεισο» μιλάει..

  23. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @5. Τώρα τό εἶδα! 🙂 Λέμε τό ἴδιο..

  24. Corto said

    Καλημέρα!

    Ευχαριστούμε για το εξαιρετικό αφήγημα του Καραγάτση το οποίο μας δίνει πάσα για διάφορες λαογραφικές αναφορές -κυρίως για τι μέρους του λόγου ήταν οι σωφέρηδες στον μεσοπόλεμο.
    Ερώτηση:
    Ο επιλοχίας αναφέρεται ως Τρίκοζος ή τρίκοζος; Δηλαδή τρίκοζος ως επώνυμο (ψευδώνυμο) ή ως ο φέρων το ανάλογο διακριτικό;

  25. sarant said

    24 Eπώνυμο, αλλά προφανώς όχι πραγματικό.

  26. Corto said

    25: Κάτι σαν τον επισμηνία Καραβανέα δηλαδή…

  27. Αγγελος said

    Για το θέμα της συμπεριφοράς των ανωτέρων προς τους φαντάρους, ο πατέρας μου, που είχε υπηρετήσει το 1937 και ξανά το Σαράντα, είχε την ακριβώς αντίθετη γνώμη: ότι παλιότερα ήταν πολύ πιο ανθρώπινη και ότι μετά τον πόλεμο έγινε πιο απάνθρωπη, λόγω αγγλοσαξωνικής επίδρασης. Αν βέβαια συνέκρινε τις δικές του εμπειρίες με π.χ. τη Μακρόνησο (που από καθαρή τύχη τη γλίτωσε), φυσικό ήταν να έχει αυτή τη γνώμη…
    Πάντως, G, το φαΐ του Ναυτικού κι εγώ το βρήκα εκπληκτικά καλό το 1978 που υπηρέτησα — ίσως γιατί από μικρός, όποτε δεν ήθελα να φάω το φαΐ μου, άκουγα «και τι θα κάνεις άμα πας φαντάρος;»

  28. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στο παρακάτω λινκ έχει αρκετά από τα πρώτα αυτοκίνητα του στρατού και τις σχετικές υπηρεσίες (με εκτεταμένη αναφορά στα γραφόμενα του Καραγάτση).

    Το 1925 εκδόθηκε ο πρώτος επίσημος Κανονισμός εκπαιδεύσεως εις το Αυτοκίνητον, ενώ ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 και μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1930, κάθε Σώμα Στρατού διέθετε Διεύθυνση Μεταγωγικής Υπηρεσίας, αντίστοιχη με τη Διεύθυνση του Υπουργείου Στρατιωτικών και Μοίρα των 60-80 αυτοκινήτων. Είχε μεσολαβήσει η πρώτη καταγεγραμμένη εισαγωγή 450 φορτηγών για την Υπηρεσία Αυτοκινήτων το 1926, επί Παγκάλου.
    https://www.caranddriver.gr/eks_agxisteias/arthro/xronografima_m_karagatsis-7456516/

  29. # 27

    Κοίταξε Αγγελε, εγώ μιλάω για τις 26 μέρες της βασικής εκπαίδευσης ( μετά από 20+ χρόνια συνειδητοποίησα γιατί 26 αντί 40, ήμουνα κληρούχας με τον Κωστάκη τον Β’),, στις μονάδες μάλλον θα έτρωγαν καλά γιατί ποτέ δεν άκουσα παράπονο αλλά και ποτέ δεν έφαγα σαν κάτι ληγούρηδες αξ/κους για να μην πληρώσουν το ελάχιστο αντίτιμο στο καρέ των αξ/κων.
    Μόνη εξαίρεση όταν ήμουνα βάρδια Α/Φ και πέταξε το κύμα από το φέρυμποτ ένα κοπάδι σαρδέλλες εξω στην στεριά κι έγινε γενικό τσιμπούσι από ναύτες, ναυτόπαιδες και βαθμοφόρους στις λαμαρίνες με τα ψημένα ψαράκια !

    Λογικά το αγαμίσου πρέπει να ήτανε στις 75-76 χιλιάδες φού εγώ είχα το 74 χιλιάδες (ακριβώς !!!)

  30. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    24, >>Τρίκοζος
    Συμπτωματικά βρίσκω (δέκα χρόνια αργότερα αλλά πιο κοντά στην εποχή που γράφει ο Κ.) ένα σχετικό -και από το στρατιωτικό περιβάλλον- όνομα : Τρικεδήμος.
    » Μεγάλη έλλειψις παρετηρήθη και εις πεπειραμένους τεχνίτας ιδία των κατηγοριών εφαρμοστού και ηλεκτροτεχνίτου αυτοκινήτων », τονίζει ο Συνταγματάρχης Κ. Τρικεδήμος στην έκθεση «Περί διεξαγωγής της Υπηρεσίας Αυτοκινήτων κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμον του 1940-1941», επισημαίνοντας και τις ελλείψεις σε ό,τι αφορά στις πρώτες ύλες.
    https://www.caranddriver.gr/stories/arthro/ilias_kafaoglou_ereuna_h_lanthanousa_ekseliksi_tis_aytokinisis_stin_ellada_meros_e-7736462/

  31. ΓΤ said

    24@

    τρίκοζος

    Με αφορμή συνεργασία του Corto εδώ στις 18.11.2018, ο Spiridione τότε (#36) μας λέει ότι: «– δίκοζος: στο λεξικό του Ζάχου είναι αυτός με δύο γαλόνια. Και στο λεξικό του Κάτου κόζι έχει και τη σημασία του γαλονιού». Ο δε Corto συμπληρώνει (τότε, #40) με «τρίκοζο», όπως προκύπτει από το ΣΚΡΙΠ της 31.08.1927, που είχε αρτάρει ο Spiridione (#48|07.11.2018) με αφορμή κομμάτι για τα τζιμάνια.

  32. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    31, Α! Άκυρο τότε το 30 μου. Δίκοζο, τρίκοζο/δίκωχος, τρίκωχος, τρίκερος (κερί), τρικέρης (κέρατο- ο διάολος 🙂 ) που λέμε

  33. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Την εποχή -περίπου- της φανταρικής του Καραγάτση, ο ένας Διοικητής Όρχου (!) εκποιεί σωρηδόν Τύλορ και Φίατ το 1927 και ο άλλος προμηθεύεται ανταλλακτικά για παρόμοια οχήματα το 1928!

    ===++===
    >>…καμιονέτες Φίατ, κατασκευής 1915.
    Όπως αυτή, φαντάζομαι.

  34. Spiridione said

    Τρικόζος υπάρχει και στο άλλο διήγημα, το Εγγλέζικο μαχαίρι (σχ. 14)

  35. Παναγιώτης said

    Δε θυμάμαι αν το έχω ξαναπεί αλλά ταιριάζει εδώ. Ένα στρατιωτικό μεταφραστικό μαργασριτάρι:

    Στο Στρατό σε καποιοα κίνηση χάζευα τα βιβλία που έχουν τα στρατιωτικά οχήματα. Ένα από αυτά είναι η ΔΙΑΤΑΓΗ ΛΙΠΑΝΣΕΩΣ και σε αυτό εγγραφαν όποτε έκαναν αλλαγή λαδιών.
    Έλεγα σε ένα ανθυπολοχαγό ότι πιθανότατα είναι κακή μετάφραση του LUBRICATION ORDER αλλά αυτός προσπαθούσε να με πείσει ότι είναι σωστό και τάχα είναι η διαταγή της διοίκησης ώστε να αλλάζουν λάδια και για αυτό λέγεται έτσι!

  36. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Taylor Vintage Cars 1918, βίντεο
    https://ne-np.facebook.com/TaylorVintageCars/videos/1912-metz-22-engine-start-up/420739901470331/

  37. sarant said

    30 Ωραίο λινκ!

    33 Ωραίος. Πουλούσαν και Πέρλες (Pearless)

    34 Ωπ, σωστά

    36 Νομίζω άλλα ήταν τα Taylor και άλλα τα Tylor (μόνο φορτηγά κτλ, όχι ΙΧ)

  38. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    37τέλος
    Ωχ, Tylor έβαλα αλλά το…διόρθωσε 🙂
    Οφειλόμενη διόρθωση 🙂 :

    https://en.wikipedia.org/wiki/J._Tylor_and_Sons

  39. aerosol said

    «Μαγκιά και —άγιος ο θεός!»
    Δεν είχα αναρωτηθεί ποτέ για τη χρήση του «… και άγιος ο Θεός» ως επιτατικό σε κάποιες εκφράσεις. Η χρήση της παύλας με κάνει να αναρωτιέμαι μήπως απλώς αντικαθιστά κόσμια κάτι που συνήθως είναι υβριστικό ή ασεβές. Ας πούμε, σ’ αυτή την περίπτωση, κάτι σαν το «μαγκιά, κλανιά κι απόστημα» ή άλλο ανάλογο. Ας πούμε σαν να μεταφέρει μια διάθεση θού, Κύριε, φυλακήν τώ στόματί μου, για να μην βρίσεις. Ξέρουμε κάτι γι αυτό;

  40. Konstantinos said

    Ρομπότ το 1948; Εντυπωσιακο

  41. Costas Papathanasiou said

    Χαίρετε.
    Διηγηματάκι ανάλαφρο, αρκούντως αντιμιλιταριστικό για την εποχή του, εμμετροποιούμενο μουντζούρικα και αγησιλαϊκά και κάπως έτσι:
    “Στρατού παραστρατήματα/ της Μοίρας ξεκουνήματα— νά’ βρει στρατί απροσκύνητο/ κάθε έμψυχο αυτοκίνητο.
    Κι η απλή η «απιθεώρηση»/ του απειθούς αιώρηση— για “δέους-δέον” σπάσιμο/ με γέλωτα αναστάσιμο.”

  42. sarant said

    38 Ετσι μάλιστα

    39 Νομίζω πως η παύλα είναι ιδιοτροπία του Καραγάτση. Επιτατικό είναι το «και άγιος ο Θεός», όπως λες.

  43. Κιγκέρι said

    39:

    «..και το μέγα έλεος» χρησιμοποιείται επίσης επιτατικά, συνήθως για τη φτώχεια, φτώχεια και το μέγα έλεος, φτώχεια κι άγιος ο θεός.
    Μπα, δεν νομίζω ότι αντικαθιστούν κάτι υβριστικό ή ασεβές, μάλλον μια απελπιστική διάσταση έχουν, κάτι κακό είναι τόσο πολύ, που μόνο ο θεός μπορεί να βοηθήσει.

  44. Αναμνήσεις από τον στρατό είναι το αγαπημένο θέμα συζήτησης σε αντροπαρέες. Ένας να κάνει την αρχή, συνεχίζουν οι άλλοι.

    Το αντίστοιχο θέμα στις γυναίκες είναι εγγυμοσύνη τους.

  45. Παναγιώτης Κ. said

    Έχω την εικόνα νεαρού μουσικού να παίζει κλαρίνο σε γάμο στο χωριό,με ρούχα στρατιωτικά.Δεν είχε περάσει καιρός που είχε απολυθεί.Μόνο ο μπερές του έλειπε.
    Αυτά στις αρχές της δεκαετίας του ’60.
    Τότε αλλά και πιο παλιά πολλοί ήταν αυτοί που χόρτασαν ψωμί στον στρατό.

  46. Νεοσύλλεκτος στην Κόρινθο, 1971, ακόμη με πολιτικά, ένας ανθύπας φωνάζει: «μπήτε στη σειρά και ελάτε να σας πάρουμε τα σωματρικά (;) σας στοιχεία!».

    Γρήγορα κατάλαβα τι εννοούσε: στην σχετική καρτέλα που μας έδωσαν έγραφε: ΣΩΜΑΤΡ/ΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, αντί του ολόκληρου ΣΩΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΑ (νούμερο παπούτσι, περίμετρος μέσης κλπ) για να μας δώσει η σιτιστής το κατάλληλο μέγεθος άρβυλων, σκελέας κλπ.

    Αύριο θα πάω στην Θεσινίκη!

  47. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    40.
    Η λέξη ρομπότ προέρχεται από την τσέχικη λέξη robota (ρομπότα) που σημαίνει εργασία. Καθιερώθηκε ως όρος με την σημερινή του έννοια το 1920 από τον Τσέχο θεατρικό συγγραφέα Κάρελ Τσάπεκ στο έργο του «R.U.R.» (Rossum’s Universal Robots) (Από τη Wikipedia)

    Και στην Ελλάδα το 1925 ήρθε – και έμεινε…
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=43207&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ASZASXASUASYASXASc&CropPDF=0

  48. sarant said

    44 Ισχυει…

  49. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @46. Καί πολύ καλά θά κάνης! 🙂

  50. aerosol said

    #42 & 43
    Μερσί! Συνεπώς δεν προέκυψε κάτι καινούριο σήμερα. Προσθέτω και το επιτατικό «…και των γονέων» στη λίστα.

  51. ΣΠ said

    40, 47
    https://sarantakos.wordpress.com/2017/01/20/robot/

  52. Κιγκέρι said

    Λόγω Ιωβηλαίου:

  53. Μυλοπέτρος said

    Παλιά από την κεντρική Πελοπόννησο δεν ήθελαν να απολυθούν από το στρατό γιατι εκεί είχε «μαγειρία». Μαγειρευτό φαγητό. δηλαδή.
    Στο στρατό πάντως το φαγητό είναι ισορροπημένο.

    Και κάτι άλλο: στην Κομοτηνή δίπλα μας ήταν ο 833 ΜΛΜ (μεικτός λόχος μεταφορών, και όχι όπως τον λέγαμε εμείς) του ΣΕΜ.
    Άγρια η ζωή εκεί. Είχανε διοικητή ένανε εκ θάλαμοφυλάκων. Το φώναζαν κρυφά Ρόμελ. Ο λόγος; Οταν έγινε ανθυπολοχαγός και ανέλαβε τη διοίκηση απέκτησε και τζιπάκι.
    Ποτέ δεν κάθησε στη θέση του
    Πάντα μα πάντα στεκότανε όρθιος δίπλα στον οδηγό, και όταν έφτανε στη μονάδα, χαιρετούσε με υπερηφάνεια και πηδούσε κάτω

  54. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    51.
    Εμ, θα ήταν παράξενο να μην έχει ασχοληθεί το ιστολόγιο με το ρομπότ!; 😉

  55. sarant said

    53 Χαχαχά, εκεί υπηρέτησα κι εγώ, το 1984-5, αλλά τον λέγανε ΛΕΜ. Και κάτι μου θυμίζει ο διοικητής.

  56. Παναγιώτης K. said

    Σε φωτογραφίες του 1948 που δείχνουν ανώτερους αξιωματικούς κάποιοι ξεχωρίζουν
    ως υπέρβαροι.
    Ο Μαζάουερ έγραψε ότι μετά το τραύμα της Κατοχής και της πείνας που δοκίμασαν οι ανθρωποι, τους έκανε να τρώνε ακόμα και αν ήταν χορτάτοι!

  57. leonicos said

    Μόλις ήρθα

    Δεν σας ελειψα, λλά μου λείψατε

    Τον εν λόγω Καραγάτση δεν θα τον έβαζα προμετωπίδα των συγκινησιακών μου καταστάσεων

  58. sarant said

    57 Δεν μας είπες όμως πού είχατε πάει 🙂

  59. ΚΩΣΤΑΣ said

    Συνηθισμένος από τα μεγάλα του Μ. Καραγάτση, δεν με ενθουσιάζουν ιδιαίτερα τα νεανικά του διηγήματα. Ας βάλω, όμως, αυτό που χαράχθηκε βαθιά μέσα μου, «Το τραγούδι των γύφτων,» που ακούγονταν στην τηλεοπτική σειρά «Το Μπουρίνι» βασισμένη στο μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση.

  60. Μαρία said

    Άσχετο. Σχετικό για Κόρτο και λοιπούς ρεμπετολόγους και ρεμπετόφιλους https://fagottobooks.gr/el/5465-ena-taxidi-sto-rempetiko-gia-mikroys-kai-megaloys.html
    Ο Αλέξης Βάκης φιλοξένησε σήμερα τις δυο κυρίες στην εκπομπή του https://www.avgi.gr/sto-kokkino#archive

  61. Alexis said

    #29: 57324 το δικό μου ΑΓΜ, που σημαίνει ότι μηδένισε (μία φορά άραγε;) στο 99999

    #39: Μήπως είναι ένδειξη υπερβολής επειδή το «άγιος ο Θεός» χρησιμοποιείται κατά κόρον στην εκκλησιαστική λατρεία;

  62. Corto said

    60: Μαρία σε ευχαριστώ πολύ για τις πληροφορίες! Θα ακούσω την εκπομπή και μπορεί να αναζητήσω και το βιβλίο.

    Ως ανταπόδοση καταθέτω ένα από τα στοιχεία που έχω συλλέξει για την σχέση μαγκιάς και σωφέρηδων κατά τον μεσοπόλεμο (ομολογουμένως περίμενα ότι θα εστιαστούν σε αυτό το ζήτημα τα σχόλια επί του διηγήματος):

    ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΣΩΦΕΡ
    Η διεύθυνσις της αστυνομίας πόλεων Αθηνών κατόπιν των αντιστάσεων τας οποίας τινές των σωφέρ έφερον εναντίον των αστυνομικών οργάνων, απεφάσισε να λάβη ριζικά μέτρα προς αποφυγήν τούτων και δι΄εγγράφου της προς το υπουργείον Συγκοινωνίας ζητεί την συνδρομήν αυτού όπως από κοινού μετ’ αυτού σχηματισθή εποθτροπή εξ ενός υπαλλήλου του ως άνω υπουργείου εξ ενός αστυνομικού υπαλλήλου ως και εξ ενός αυτοκινητιστού του σωματείου των σωφέρ, ήτις θα εξελέγξη τας αδείας των εν Αθήναις υπαρχόντων σωφέρ ίνα εκκαθαρισθή η τάξις αυτών από τα ολίγα κακοποιά στοιχεία, ως και εκ των χασισοποτών και αποφοίτων των φυλακών, οίτινες έχουν εισχωρήσει εις τον επαγγελματικόν αυτόν κλάδον και οίτινες καθημερινώς δημιουργούν σοβαρά επεισόδια μετά τρων αστυνομικών οργάνων.
    Ως πληροφορούμεθα την ενέργειαν ταύτην εζήτησε και το σωματείον των αυτοκινητιστών επανειλημμένως από την διεύθυνσιν της αστυνομίας πόλεως ως και από το υπουργείον Συγκοινωνίας.

    ΑΘΗΝΑΙ 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1927

    —————————-

    «Κατηγορούνε τους σωφέρ πως είναι μπελαλήδες
    το μαύρο πως φουμάρουνε, πως είναι χασικλήδες
    Βρε και στο μαστουρουλούκι τους στραβά πάνε τη ρόδα
    τι φταίμε εμείς σαν περπατούν στο δρόμο σαν κορόιδα»

    (Αντώνης Νταλγκάς, 1932)

  63. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    44β η εγκυμοσύνη; Ούτε καν. Θα έλεγα για τίποτε φλερτο-γκομενικά στα σχολικά χρόνια ή και τα κοντινά μετέπειτα αν είναι μεταξύ κολλητών που ξέρανε τα ντεσού.

  64. Κιγκέρι said

    Είπαμε ποτέ για τον σωφέρ που από θερμαστής έφτασε να σημαίνει τον οδηγό γενικώς, τον επαγγελματία οδηγό ειδικώς αλλά και τον οδηγό πολυτελείας ιδιαιτέρως;
    Στα ελληνικά δε, έχει δώσει και παράγωγα: σωφεράκι, σωφερίνα, σωφεράντζα, σωφάρω…

  65. Κιγκέρι said

    Επίσης, ο σωφέρης – οι σωφέρηδες, οι σωφεραίοι. Βλέπω υπάρχει και επίθετο Σωφέρης.

  66. sarant said

    62 Ωραίο

    64 Λείπει άρθρο, πράγματι

  67. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    64 και σωφεράντζες.
    Και κιτρινιάρηδες οι τάξιντράιβες 🙂
    Τα πρώτα αυτοκίνητα στην Ελλάδα, το πρώτο ατύχημα , οι πρώτες εξετάσεις για άδεια οδήγησης (μόλις το 1935 , καθώς την προηγούμενη χρονιά είχαν γίνει 7000 ατυχήματα με πολλούς νεκρούς) κλπ
    https://www.mixanitouxronou.gr/ta-prota-aftokinita-stin-ellada-evriskan-venzini-sta-farmakia-ichan-tachitita-35-chiliometron-ke-mono-to-1934-ichame-7-chiliades-trochea/

    Κίγκε, πώς πήγε ο γιος σου ; πώς είναι το ηθικό του, κυρίως.
    Παρεμπιφτού, το θέμα στη γλώσσα μού φάνηκε τελείως άνευρο. Και κάποιος σαν να έκανε πλάκα στον πολυχρονεμένο περί Ιστορίας, που έλεγε ότι δεν ενδιαφέρει/δεν νοιάζει (κάτι τέτοιο), τα νέα παιδιά τί έγινε το 63.

  68. Κιγκέρι said

    67β: Έφη,

    δεν μιλάει, δεν λαλάει! Είπε ένα «καλά» ξερό και ρέκαλο και προχωράει στα επόμενα. Μαθηματικά σήμερα.
    Σ’ ευχαριστώ που μας σκέφτεσαι!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: