Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Καλαμάρι χωρίς χαρτί

Posted by sarant στο 3 Αυγούστου, 2022


Την περασμένη εβδομάδα είχαμε άρθρο για τα καβούρια. Σήμερα συνεχίζουμε θαλασσινά, με άλλα θαλασσινά, κι έτσι θ’ αφιερωσουμε το σημερινό μας άρθρο στα καλαμάρια. Θα επαναλάβουμε έτσι μερικά πράγματα που είχαμε πει σε παλιότερο άρθρο αφιερωμένο σε όλα τα «φρούτα της θάλασσας«, αλλά εδώ θα τα αναπτύξουμε πολύ εκτενέστερα.

Το καλαμάρι είναι κεφαλόποδο, δεκάποδο, που η επιστημονική του ονομασία είναι Loligo vulgaris. Υπάρχουν γιγαντιαία καλαμάρια που ξεπερνάνε τα 10 μέτρα, στην Ιαπωνία και αλλού, αλλά στα μέρη τα δικά μας είναι σαφώς πιο ματζόβολα. Το μυθικό Κράκεν θα μπορούσε να είναι κάποιο γιγάντιο καλαμάρι. Υπάρχουν και τα θράψαλα, που είναι πιο μεγάλα και θέλουν κατάψυξη για να μαλακώσει η σάρκα τους (ή όχι;).

Το καλαμάρι ή καλαμαράκι το τρώμε βεβαίως, αλλά υπάρχει και το άλλο το καλαμάρι, ή έστω υπήρχε μέχρι σχετικά πρόσφατα, εννοώ το μελανοδοχείο. Δεν θέλω να δείξω τα χρόνια μου, αλλά όταν ήμουν μαθητής δημοτικού, επί δικτατορίας, στην εκπαίδευση είχε επανέλθει, σε ένδειξη εκσυγχρονισμού ίσως, η πένα και το μελανοδοχείο. Όχι μόνο η καλλιγραφία, αλλά και η καθημερινή Αντιγραφή γίνονταν με καλαμάρι και πένα -κι εγώ, εξαρχής κακογράφος και απρόσεχτος, έκανα τις πιο εντυπωσιακές μουτζούρες της καριέρας μου.

Βέβαια, τα σημερινά παιδιά έχουν γλιτώσει από αυτό το καλαμάρι αν και, όσα παιδιά τουλάχιστον λένε τα κάλαντα, μνημονεύουν κάθε παραμονή Πρωτοχρονιάς το χαρτί και το καλαμάρι που κρατάει εκείνο το παλικάρι ο Δεσκεμές.

Επειδή τα δυο καλαμάρια ετυμολογικώς συνδέονται, εδώ θα μιλήσουμε και για τα δύο. Αν σας πω ότι η αρχή της λέξης «καλαμάρι» είναι το καλάμι, δεν θα το αποκλείσετε αφού η ηχητική ομοιότητα είναι πρόδηλη, αλλά θα παραξενευτείτε -τι σχέση έχει το ένα με το άλλο; Η ιστορία είναι ενδιαφέρουσα.

Οι αρχαίοι το καλαμάρι το λέγανε «τευθίς», θηλυκό. Υπήρχε και το υποκοριστικό, το τευθίδιον, αλλά και το τεύθος, μεγαλύτερο. Αυτά για το ζώο. Στο μεταξύ, η λέξη «καλαμος» στα αρχαία σήμαινε, πέρα από το καλάμι, και τη γραφίδα -το λέμε ακόμα και σήμερα για κάποιον  ότι είναι, ξερωγώ, «δεινός χειριστής του καλάμου».

Η λέξη περνάει στα λατινικά, ως calamus και theca calamaria (και οι δυο λέξεις ελληνογενείς) ονομάζεται η θήκη των καλάμων γραφής. Ο λατινικός όρος ξαναπερνάει στα ελληνικά ως καλαμάριον, αντιδάνειο, και διευρύνεται ώστε να σημαίνει όχι μόνο τη θήκη μέσα στην οποία φυλασσόταν η πένα, αλλά και το δοχείο μέσα στο οποίο βουτούσαν την πένα, δηλ. το μελανοδοχείο. Με τη σημασία της θήκης τη βρίσκουμε καταρχάς στον Ωριγένη και στα πρακτικά της Οικουμενικής συνόδου του 451.

Το μελανοδοχείο ονομάστηκε λοιπόν «καλαμάριον» στα ελληνικά, και από εκεί ξαναπέρασε στη Δύση, ως ελληνικό δάνειο, όπου εμφανίζεται τον 8ο αι. στα Ordines Romani. Στα βυζαντινά κείμενα το καλαμάρι(ν) με τη σημασία του μελανοδοχείου εμφανίζεται συχνά σε συμφράσεις με το χαρτί, π.χ. λαβών χάρτην και καλαμάριν.

Όσο για το θαλασσινό ζώο, αυτό ονομάστηκε καλαμάρι χάρη στην ομοιότητά του με το μελανοδοχείο, επειδή, όπως ξέρουμε, αμολάει μελάνι. H πρώτη εμφάνιση του όρου με τη σημασία του θαλάσσιου ζώου στα ελληνικά υπάρχει σε βυζαντινά ιατρικά κείμενα που όμως δεν έχουν ασφαλή χρονολόγηση, ενώ αν θέλουμε ασφαλή χρονολόγηση έχουμε τον Πτωχοπρόδρομο, που λέει για «ὀκταποδίτσια καὶ σηπιὰς καὶ τὰ καλαμαρίτσια / καὶ καριδίτσας ἐκζεστὰς ἢ καὶ τηγάνου ἐκ τούτων».

Η ονομασία του ζώου από το μελανοδοχείο έγινε όμως και στα ιταλικά (σήμερα calamaio) απ’ όπου η λέξη πέρασε στα γαλλικά (calmar) και στις ιβηρικές γλώσσες. Θα πρόκειται για παράλληλη εξέλιξη με τα ελληνικά.

Κι επειδή το μελανοδοχείο έγινε το σήμα κατατεθέν του γραφιά, του εγγράμματου, του γραμματικού, «καλαμαράς» ονομάστηκε ειρωνικά ο λόγιος, ο άνθρωπος των γραμμάτων, για να τονιστεί η διαφορά του από τον απλό λαό. Τη λέξη πρώτη φορά τη βρίσκουμε στον Κεκαυμένο, μάλλον με τη σημασία του γραφειοκράτη. Και βέβαια, καλαμαράδες ονομάζουν οι κουμπάροι στην Κύπρο τους ελλαδίτες, επειδή μιλάνε μη ιδιωματικά ελληνικά, «καλαμαρίζουν».

Υπάρχει και η Καλαμαριά, η πόλη πλάι στη Θεσσαλονίκη, αλλά φαίνεται ότι δεν έχει σχέση με το καλαμάρι παρά μόνο παρετυμολογική. Στη Βικιπαίδεια (και στο ΛΝΕΓ) βρίσκω ότι «η ονομασία Καλαμαριά πρωτοεμφανίστηκε το 1083 και αναφερόταν σε όλη την περιοχή νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο στην περιοχή του σημερινού δήμου. Προέρχεται από τη φράση Σκάλας μεριά, όπου Σκάλα εννοείται η αποβάθρα τού στόλου που αποτελούσε έδρα του βυζαντινού Θέματος της Καλαμαριάς (μεσν. Κατεπανίκιον Καλαμαρίας

Πάμε στα φρασεολογικά. Το κεφαλόποδο δεν έχει αφήσει ίχνος στη φρασεολογία μας, ενώ για το μελανοδοχείο έχουμε τη φράση «τα είπε χαρτί και καλαμάρι», που τη χρησιμοποιούμε κυρίως όταν κάποιος μεταφέρει τα λεγόμενα άλλου με κάθε λεπτομέρεια, λες και είχε μαζί του χαρτί και καλαμάρι και κρατούσε σημειώσεις.

Για παράδειγμα, στο «Ιδιόκτητο» του Παπαδιαμάντη:

Η γραία μετεβίβαζε «χαρτί και καλαμάρι» τα παραγγελλόμενα, προσθέτουσα μόνον με το στόμα της το δημώδες γνωμικόν: η τιμή τιμή δεν έχει, κυρά μου!

Στα αγγλικά το καλαμάρι, εννοώ το κεφαλόποδο, είναι squid, λέξη που θα την έμαθαν όλοι από το Squid game, που μόνο εγώ σε όλον τον πλανήτη δεν ξέρω τι ακριβώς είναι και γιατί ονομάστηκε έτσι -αλλά είμαι βέβαιος ότι θα μου πείτε στα σχόλια.

Καθώς έγραφα το άρθρο διάβασα ότι όχι μόνο τα χταπόδια αλλά και τα καλαμάρια είναι πανέξυπνα. Όλο και κάποιος θα βρεθεί να πει ότι κι αυτά πρέπει ν’ αποφεύγουμε κατ’εξαίρεση να τα τρώμε. Από την άλλη, ο καπετάν Αντρέας Ζέππος έλεγε ότι καλαμάρια και γαρίδες βγάζουν μόνο οι μερακλήδες. Ας κλείσουμε έτσι.

121 Σχόλια προς “Καλαμάρι χωρίς χαρτί”

  1. Πολύ πρόσφατα δεν κουβεντιάζαμε για τα διάφορα αγγλικά καλαμάρια, squid, calamari κλπ;
    Επειδή προβλέπω να ακολουθήσει μαγειρική συζήτηση, να πω ότι ωραίο το γεμιστό μεγάλο καλαμάρι με τυρί, πιπεριά κλπ (αχ, «Ναυτιλιακή» στη Θεσσαλονίκη…!) αλλά τα απλά, κατεψυγμένα, τουριστικά τηγανητά καλαμαράκια είναι, πώς να το κάνουμε, αξεπέραστα.

  2. control+F και squid εδώ https://sarantakos.wordpress.com/2020/06/13/meze-431/ για τα αγγλόφωνα καλαμάρια.

  3. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Good morning and congratulations for the comprehensive article Mr Sarantakos! It explains everything paper and squid!

  4. Πουλ-πουλ said

    Και για μη χάνουμε τη φόρμα μας στα τουρκικά μας, εν όψει των εξετάσεων επάρκειας, θυμήθηκα ότι, όταν έψαχνα για μολύβι, ο Τούρκος συνάδελφος μου είπε: Α, καλέμ.

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Την είχα ξεχάσει αυτή τη συζήτηση. Αλλά για το Squid game δεν λέτε τίποτα 🙂

    4 Και το καλέμι είναι αντιδάνειο

  6. Καλαμάρι > Καλαμάρης > Καλομέρης > Buona Parte > Βοναπάρτης; Λέτε;

  7. Καλημέρα

    Πριν διαβάσω το άρθρο η φωτό δείχνει ένα κεφαλόποδο που δεν είναι καλαμάρι αλλά ένα θράψαλο ! !

  8. https://www.carp-matchfishing.gr/mobile/arthra/eidika-themata/263-eging-pos-tha-ksexorisete-ena-thrapsalo-apo-ena-kalamari-oi-diafores-ton-2-eidon.html

  9. εκείνο το παλικάρι ο Δεσκεμές 😀 😀

  10. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Καταπληκτικό ότι το ζώο καλαμάρι προέρχεται από το καλαμάρι-μελανοδοχείο, και αυτό από τον κάλαμο-πένα! Θυμάμαι κάπου μια συζήτηση με αφορμή το χαρτί και καλαμάρι των καλάντων, που κάποιος δεν το καταλάβαινε (γιατί δεν ήξερε το καλαμάρι-μελανοδοχείο), κι ενώ εγώ υποστήριζα ότι καλαμάρι λένε το μελανοδοχείο λόγω του ζώου άλλος έλεγε ότι όχι, το λένε λόγω του καλάμου.

    Παρεμπιπτόντως, η φράση χαρτί και καλαμάρι θα πρέπει να προέρχεται από το κάλαντο, έτσι δεν είναι; Γιατί εκεί λέγεται ως απλή κυριολεκτική περιγραφή.

    Ο δε κάλαμος, γονιμότατη λέξη, καθώς από αυτόν προέρχονται ένα σωρό άλλες λέξεις για πράγματα που είτε γίνονται από καλάμι είτε μοιάζουν με καλάμι:
    -το καλάμι του ποδιού μας
    -το καλαμάκι που πίνουμε
    -το καλαμάκι-σουβλάκι
    -το chalumeau (σαλυμό), μεσαιωνικό πνευστό, πρόγονος του κλαρινέτου. Και σήμερα σαλυμό ονομάζεται ένα μέρος της έκτασης (ένα ρεζίστρο) του κλαρινέτου, που φαίνεται πως ηχεί όπως το παλιό ομώνυμο όργανο.
    -κατά μία εκδοχή (πιθανολογούνται δυο-τρεις), από δω και η τσαραμέλα / καραμέλα / κιαραμέντα, είδος ασκαύλου (=ας πούμε τσαμπούνας) της Ιταλίας, που μάλιστα δίνει και το ρήμα ciaramellare = λέω μπούρδες, τσαμπουνάω!

    Αντίστοιχα και με τη λατινική λέξη για το καλάμι, canna, απ’ όπου μεταξύ άλλων τα κανιά (γάμπες), η κάνη του όπλου, το κανοκιάλι, αλλά και το αγγλικό cane = καλάμι…

  11. Παναγιώτης Κ. said

    Καλέμι όμως είναι και αυτό που χρησιμοποιούν οι πετράδες (πελεκητές ή «πελεκάνοι») στο πελέκημα της πέτρας.
    Ματρακάς και καλέμι το δίδυμο για να γίνει η δουλειά.
    Αν δεν κάνω λάθος, το καλέμι μπορεί να είναι είτε κοπίδι (πεπλατυσμένο το ένα άκρο) είτε βελόνι (αιχμηρό άκρο).
    (Μπορεί να είναι και πριονωτό το άκρο).

  12. Nestanaios said

    Το «καλ-έμι» αποδίδει κάλλος, στα γλυπτά και όχι μόνο, ετυμολογικά.

  13. sarant said

    7-8 Από κάποια Βικιπαίδεια το πήρα, τι να σου πω

    10 Και ξέρω κάποιον που χρωστάει άρθρο για γκάιντες και τσαμπούνες 🙂

  14. Πέπε said

    > Οι αρχαίοι το καλαμάρι το λέγανε «τευθίς», θηλυκό.

    Τευθίδα (ασυνταξία). Βέβαια Νίκο εδώ θες να δείξεις την ονομαστική, αλλά θα πρέπει να το γυρίσεις αλλιώς: Στα αρχαία ονομαζόταν / στα αρχαία η λέξη για ___ ήταν…

    Στη συχνά επανερχόμενη συζήτηση για την εισαγωγικομανία, έχω σχολιάσει πολλές φορές ότι μια συνήθης κακή χρήση τους είναι όταν ο γράφων πετάει μια λέξη που, στ’ αλήθεια ή κατά τη δική του εντύπωση, δεν αρμόζει στο ύφος, τύπου «τον αδόξαστο «έβγαλαν» υπάλληλοι του ΙΚΑ σε πολίτες…», όπου τα εισαγωγικά υποδηλώνουν «το ξέρω ότι κανονικά δεν εκφραζόμαστε έτσι εδώ, που γράφουμε είδηση, αλλά σόρι τώρα, πού να ψάχνω να βρω την κανονική λέξη». Όπως τα αλάρμ του αυτοκινήτου: «το ξέρω ότι δεν παρκάρουμε εδώ γιατί εμποδίζει, αλλά σόρι τώρα, δεν προλαβαίνω να βρω θέση, έτσι κι αλλιώς δυο λεφτά θα κάνω».

    Έτσι κι εδώ, ως διακιολογητικό ακλισιάς (τζακποτ όμως, ε;): «το ξέρω ότι θέλει αιτιατική, ξέρω και πώς είναι η αιτιατική, αλλά σόρι τώρα…»

    Φύλα το για το Σάββατο! 🙂

  15. Πέπε said

    13
    Α, μα δεν είδες, σου απάντησα: https://sarantakos.wordpress.com/2022/07/25/elections-2/#comment-826408

    Για γκάιντες και τσαμπούνες, λεξιλογικά, έχει εδώ: https://karpathiandiaries.blogspot.com/2010/03/blog-post.html

  16. Το καλαμάρι όταν το βγάζεις από το νερό πετάει μελάνι ενώ η σουπιά και το χταπόδι αμολάνε μελάνι μέσα στο νερό. Το καλαμάρι και το θράψαλο (στα μέρημμας το λέμε και καταμάχι) είνα;ι από τα πιο επιθετικά ζώα, ορμάνε σε ό,τι βρούνε γι αυτό πιάνονται εύκολα στις καλαμαριέρες. Οντως το θράψαλο είναι πιο σκληρό- τα πολύ μεγάλα τα γουλιάζουνε όπως τα χταπόδια- και θέλει κατάψυξη να μαλακώσει α;λλά αν πετύχετε θραψαλάκια γενοκτονίας σε καμιά τράτα, αγοράστε τα είναι πιο νόστιμα από τα αντίστοιχα καλαμαράκια στο τηγάνι.
    Προσωπικά θεωρώ έγκλημα να τηγανίσει κάποιος το φρέσκο καλαμάρι που έχει αγοράσει από ψαρά ή τράτα, δηλαδή να μην έχει μπεί σε πάγο οπότε χάνει την γλίτσα που έχει σε όλο του το σώμα και που του δίνει απίθανη νοστιμιά. Ψητό είναι από άλλο πλανήτη. Και καθόλου τοπικιστικά τα καλαμάρια του Κορινθιακού είναι πολύ εύγευστα !

  17. atheofobos said

    Σχετικά με την εξαιρετική σειρά Squid Game
    https://www.lifo.gr/stiles/optiki-gonia/squid-game-i-hameni-paidikotita

  18. SteliosZ said

    -> 7, 8. Στη άρθρο του 8, διαβάζω ότι το καλαμάρι ξεχωρίζει γιατί έχει 2 πλοκάμια μεγαλύτερα (τα κεντρικά) ενώ του θράψαλου είναι όλα ίδια. Στη φωτογραφία νομίζω ότι φαίνονται καθαρά 2 μεγαλύτερα πλοκάμια – τελικά θράψαλο ή καλαμάρι βλέπουμε στη φωτογραφία;

  19. Καλημέρα,
    0 «που μόνο εγώ σε όλον τον πλανήτη δεν ξέρω τι ακριβώς είναι και γιατί ονομάστηκε έτσι» Μπα, βάλε κι άλλον στο λογαριασμό…

    5 «Αλλά για το Squid game δεν λέτε τίποτα» Εμ, πώς να πούμε άμα δεν ξέρουμε…

    Το άρθρο δεν αναφέρει ότι το καλαμάρι (το ζω, ντε) έχει δικιά του πένα (το κεντρικό ζελατινοειδές που το κρατάει σε φόρμα, αντίστοιχο της σπονδυλικής στήλης) και που το βγάζουμε όταν το μαγειρεύουμε.
    Συνταγή δεν έχω να βάλω, τα τηγανητά τα θεωρώ απλά, τα γεμιστά δεν μ’ αρέσουν. Ενδιαφέροντα τα μικρούλια που δοκίμασα στην Βαρκελώνη εκείνες τις δύσκολες μέρες που βρέθηκα εκεί (και τα φέρνει πότε πότε και το μαγαζί που παίρνω ψαρικά στην Ηλιούπολη). Τάβλεπα σε φωτογραφία τις προάλλες, αλλά άντε να τα ξεναβρώ τώρα…

  20. # 18

    Η πιο εύκολα αναγνωρίσιμη διαφορά είναι τα πτερύγια της ουράς,μικρά στο θράψαλο ενώ φτάνουν σχεδόν στο μέσον του κορμού στο καλαμάρι. Αυτό είδα εγώ στην φωτό του άρθρου

    Εννοείται, επειδάη σχέση τιμής θράψαλου-καλαμαριού είναι 1:3, στα τουριστικά ψαράδικα εστιατόρια τα ττηγανητά «καλαμαράκια» συχνά είναι θράψαλα με τεντεράιζερ

  21. sarant said

    17 Α, ωραία

    15 Το είχα δει, αλλά έκανα μια υπενθύμιση 🙂

  22. 16 Καλαμάρι ψητό. Εξαιρετικό. Όταν ήμουν στο Μόναχο μ’ είχε πάει κάποιος στο κυλικείο του κολυμβητηρίου. Το είχε Έλληνας και μας πρότεινε καλαμάρια ψητά που τα έφερε πάνω σε μαρούλι σαλάτα. Άπαιχτα. Τα έφτιαχνα ένα διάστημα (μέχρι που οι γιατροί μου είπαν να κόψω τα θαλασσινά).

  23. Πουλ-πουλ said

    11.
    Αυτό με το πριονωτό άκρο λέγεται ντισλίδικο ή ντισλιδάκι, από τα τούρκικα.
    https://el.wiktionary.org/wiki/di%C5%9Fli#%CE%A4%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%B9%CE%BA%CE%AC_(tr)
    Αλλά ας μην πιάσουμε την κουβέντα για τα λιθοξοϊκά εργαλεία, αρχαία και νέα, γιατί δεν μας φτάνουν 10 σαραντάκειες αναρτήσεις.

  24. Πέπε said

    20
    Εγώ πάντως όποτε θέλω καλαμάρι από τον ψαρά παίρνω θράψαλο, και δε με έχει απογοητεύσει. Παρόμοια περίπτωση όπως με το μπαρμπούνι και τη φτηνή και ισάξια (τουλάχιστον) κουτσομούρα, που την προτιμώ και στην ταβέρνα.

    10, 15
    Στο δεύτερο λινκ του #15 έχει και μερικά ακόμη για τον κάλαμο και τα παράγωγά του, που δεν τα θυμόμουν όταν έγραψα το #10. Χώρια που θα πρέπει να προσθέσουμε και το καλέμι του ΠουλΠουλ #4.

  25. Αφού ξέρω πότε την τράβηξα, δεν θα τη βρω;

  26. ΣΠ said

    Η ονομασία του ζώου από το μελανοδοχείο έγινε όμως και στα ιταλικά (σήμερα calamaio)

    Νομίζω ότι στα ιταλικά υπάρχει διάκριση: calamaio το μελανοδοχείο, calamaro το κεφαλόποδο.

  27. Νέο Kid said

    Στα γρήγορα πέρασα κείμενο και σχόλια οπότε αν λανθάνω παρντόν, αλλά για τους Καλαμαράδες, τους Ελλαδίτες , τίποτα?? Σε πά ποσίμπλ σά!

  28. ΣΠ said

    Το Squid Game δεν μου άρεσε. Το παράτησα μετά από ενάμισι επεισόδιο. Αν πάντως κάποιος ενδιαφέρεται να το δει υπάρχει εδώ:
    https://123series.top/watch-tv/watch-squid-game-72172.4835173

  29. 27: «Και βέβαια, καλαμαράδες ονομάζουν οι κουμπάροι στην Κύπρο τους ελλαδίτες, επειδή μιλάνε μη ιδιωματικά ελληνικά, »καλαμαρίζουν».»

  30. 27 Είπαμε γρήγορος, αλλά υπάρχει και το ctl+F 🙂

  31. atheofobos said

    Οι έχοντες κάποια ηλικία θα θυμούνται τα στρογγυλά από βακελίτη καλαμάρια, που καθώς το στόμιο τους έφτανε μέχρι την μέση, αν το μελάνι μέσα του ήταν κάτω από αυτήν όπως και να γύριζε δεν χυνόταν έξω. Τα θρανία είχαν ειδική εσοχή για να το βάζεις μέσα.
    Στο ποστ μου ΤΑ ΚΑΠΑΚΙΑ http://atheofobos2.blogspot.com/2009/12/blog-post_12.html στην πρώτη φωτογραφία είναι ο υποφαινόμενος στην Α΄Δημοτικού, στο θρανίο του στο οποίο υπάρχει το μελανοδοχείο του.

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ποίημα για το καλαμάρι, το μελανοδοχείο, έγραψε και ο Καβάφης (δικαίως το κατέταξε στα Αποκηρυγμένα 😊) :

    ΤΟ ΚΑΛΑΜΑΡΙ
    Του ποιητού ιερό, τίμιο καλαμάρι
    που από μέσα σου ένας κόσμος βγαίνει,
    κάθε μορφή κοντά σ’εσένα σαν πηγαίνει,
    γυρίζει με μια κάποια νέα χάρη

    Που ηύρε η μελάνη σου τα μυθικά
    τα πλούτη! Κάθε κόμπος της εις το χαρτί σαν στάζει
    ένα διαμάντη περισσότερο μας βάζει
    μέσα στης φαντασίας τα διαμαντικά.

    Τα λόγια ποιός σε δίδαξε οπου στη μέση
    ρίχνεις του κόσμου, και μας ενθουσιάζουν·
    και των παιδιών μας τα παιδιά θα τα διαβάζουν
    με την ίδια συγκίνηση και ζέση.

    Αυτά τα λόγια που τα βρήκες που στ’αυτιά μας
    ενώ ηχούν σαν πρωτοακουσμένα,
    όμως δεν φαίνονται και όλως διόλου ξένα-
    σ’άλλη ζωή θα τάξερε η καρδιά μας.

    Η πέννα όπου βρέχεις ωσάν δείκτης μοιάζει
    που στο ρολόγι της ψυχής γυρίζει.
    Των αισθημάτων τα λεπτά μετρά κι ορίζει,
    τις ώρες της ψυχής μετρά κι αλλάζει.

    Του ποιητού ιερό, τίμιο καλαμάρι
    που απ’την μελάνη σου ένας κόσμος βγαίνει-
    μ’έρχεται τώρα εις τον νου πόσος θα μένει
    κόσμος χαμένος μέσα σου να πάρει,

    τον ποιητή μια νύκτα ο ύπνος ο βαθύς.
    Τα λόγια θά’ναι πάντα εκεί· αλλά ποιό ξένο χέρι
    θα μπορέσει να τα βρη να μας τα φέρει!
    Εσύ πιστό στον ποιητή θα τ’αρνηθείς.

    (“Εικονογραφημένον Αιγυπτιακόν Ημερολόγιον” Γ.Β. Τσοκοπούλου 1895)

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    32: Και το χειρόγραφο :
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://cavafy.onassis.org/el/object/u-78/&ved=2ahUKEwjE1qjbo6r5AhVDYPEDHbRcC0cQFnoECAYQAQ&usg=AOvVaw3PHmQ_3YvdHDRo7Osm-NV4

  34. # 25

    Γιάννη λίγο μεγάλα μου φαίνονται… 🙂 🙂

    Υπήρχε μια τρομερή ψαροταβέρνα, τα επτά καραβάκια στην Συγγρού απέναντιαπό τον ιππόδρομο. όπου τότε η Αθηναία το καλύτερο κέντρο της εποχ΄λης ήταν μέσα στο περίπτερο του ιπποδρόμου και οι πελάτες ήταν της τάξεως των Γουλανδήδων κ.λ.π.. Κάποιες φορές ποτ τύχαινε να τα πάρουμε στα άλογα πηγαίναμε εκεί όπου ανάμεσα στις οβερές ψαροσπεσιαλιτέ υπήρχαν και τα καλαμαράκια γενοκτονίας, απίστευτα !
    Π[ου τα έβρισκε δεν ξέρω δεντα είχα δει πουθενά στις ψαραγορές και στα δίχτυα της τράτας δεν τα έχω δει τουλάχιστον στο τρίμηνο που δουλεύουν στον Κορινθικό. Πιθανόν να τα έκανε εισαγωγή απ ‘ έξω, Ισπανία, Πορτογαλία

    Μετά ήρθε ο «εθνάρχης» και σήκωσε την Συγγρού στο ύψος του ιπποδρόμου για να δεχθεί τον Ζισκάρ Ντεσταίν με αποτέλεσμα το μαγαζί να γίνει δύσκολα προσπελάσιμο και περίπου…υπόγειο, έκλεισε αμέσως και δεν ξέρω να ξαναάνοιξε αλλού, δύσκολα θα έβρισκε μέρος με συγκεντρωμένους λεφτάδες όπως το τότε Δέλτα.

  35. Γιάννης Κουβάτσος said

    ΜΙΑ ΜΕΡΙΔΑ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑ

    Ω! Πλάσμα της αβύσσου
    βουβό
    παιδί της σκοτεινιάς, πένθιμο, μελάγχολο
    και νόστιμο
    Εσύ, του ερέβους ταξιδιώτη,
    μυστηριώδη και θλιμμένε αδερφέ μου
    με τα γουρλωμένα μάτια και τις σίγουρες κινήσεις
    με το βαθύ κι ατάραχό σου βλέμμα
    Ποιο μυστικό, ποια γνώση κοινώνησες
    εκεί στην κρύα, υδάτινη σπηλιά
    που κλείστηκες για χρόνια;
    Δε μ’ απαντάς
    Μόνο μελάνι αφήνεις πίσω σου και φεύγεις
    ανηλεής κι αγέρωχος

    (Πλανεύθησαν πάντως
    πολλοί -κι εγώ μαζί-
    και νόμισαν πως έδωσες απάντηση. Πόσο κουτοί είμαστε οι άνθρωποι ώρες ώρες….)

    Κώστας Σκούρτης

  36. […] Την περασμένη εβδομάδα είχαμε άρθρο για τα καβούρια. Σήμερα συνεχίζουμε θαλασσινά, με άλλα θαλασσινά, κι έτσι θ’ αφιερωσουμε το σημερινό μας άρθρο στα καλαμάρια. Θα επαναλάβουμε έτσι μερικά πράγματα που είχαμε πει σε παλιότερο άρθρο αφιερωμένο σε όλα τα “φρούτα της θάλασσας”, αλλά εδώ θα τα αναπτύξουμε πολύ εκτενέστερα. Το καλαμάρι είναι κεφαλόποδο, δεκάποδο, που… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2022/08/03/calamar/ […]

  37. Kikis said

    Τα θράψαλα θεωρώ ότι είναι πιο νόστιμα αλλά και πιο σκληρά (σωστό το της κατάψυξης). Kalamar και στα τούρκικα (όπως, νομίζω λογικά, συμβαίνει σχεδόν με όλα τα θαλασσινά – να είναι δάνεια από τα ελληνικά). Ωραίο το ψάρεμά τους (τραβάνε με δύναμη απίστευτη)

  38. sarant said

    32 Δικαίως αποκηρυγμένο, πράγματι

    37 Ναι, σχεδόν ολα είναι δάνεια.

  39. Νέο Kid said

    29. Ok. mea culpa. Αλλά γιατί εγώ πίστευα ότι η εξήγηση είναι ότι οι πρώτοι γραμματιζούμενοι (που βαστούσαν καλαμάρι=καλαμαράδες) που πήγαν στην Κύπρο, μετά την αποτίναξη της των Οθωμανών σκληράς τυρανίας (πςς!…) ήταν εξ Ελλάδος . Μάλλον παραμυθάκι , ε;

  40. Πέπε said

    32
    Γιατί; Μια χαρά είναι.

    Δεν έχει το ύψος βέβαια των κλασικών του Καβάφη, όταν -μεταξύ άλλων- είχε κατασταλάξει και στη μορφή-μανιέρα με την οποία τον ξέρουμε, αλλά όχι πως τον εκθέτει κιόλας.

  41. @ 40 Πέπε

    Ακολουθούσε μανιέρα ο Μεγάλος;

  42. Λεύκιππος said

    Εντυπωσιακος ο Δεσκεμες, συγχαρητήρια αν μου επιτρέπεις.

  43. ΓΤ said

    To SQUID, ως ακρώνυμο, περιγράφει γνωστό μαγνητόμετρο (με κβαντικές περεμβολές κ.λπ.)

    Ο Δεσκεμές, αρχαίος ήδη, εδώ στο Ιστολόγιο από Ιανουάριο 2017…

  44. 39 Πάντως και στη Μυτιλήνη τη δεκαετία του 10 και του 20 (του περασμένου αιώνα) Καλαμαράδες έλεγαν τους παλιολλαδίτες. Κι επειδή οι άνθρωποι του γκουβέρνου παλιολλαδίτες ήταν, έλεγε κάποιος:
    – Αχ βρε καλαμαράδις π’ σας ρίχταμι ριζ να ρζώσιτι τσι δεν σας ρίχταμι άλας να λιώσιτι.

  45. Γιάννης Κουβάτσος said

    40:Αν ήταν όλα του τα ποιήματα αυτού του επιπέδου, δεν θα μιλούσαμε σήμερα για τον παγκόσμιο Καβάφη. Ζήτημα είναι αν θα έβρισκαν κάτι για να τον ανθολογήσουν (στις ελληνικές ανθολογίες ποίησης, εννοείται). Είναι πολύ κακό «ποίημα». Καμιά φορά που διαβάζω τα αποκηρυγμένα και τα κρυμμένα του, σκέφτομαι πως, αν είχε πεθάνει π.χ. στα σαράντα του, μόνο οι ιστορικοί και οι κριτικοί της λογοτεχνίας θα ασχολούνταν, λόγω επαγγέλματος, με την ποίησή του.

  46. Ποδοσφαιρικό σχόλιο

    είπε ο Καραπαπάς πως στην Ουέφα έχουν 160 παιχνίδια ύποπτα για χειραγώγιση στην SL2 και τον διόρθωσε ο Μπαλτάκος λέγοντας πως του είπε ο Τσέφεριν , τα 40 αφορούν την SL1 !!!!
    Φυσικά μην πάει ποτέ το μυαλό σας για τα παιχνίδια Ευρώπης ‘οπου οι κληρώσεις έφεραν σε ΟΣΦΠ και ΠΑΟΚ τις μοναδικές ομάδες που θα μπορούσαν -ίσως- να τους αποκλείσουν όπως κι έγινε, στον δε Αρη την μοναδική που θα πέρναγε με δυο νίκες
    Πάμε τώρα στον ΠΑΟ που με τα γνωστά τερτίπια της κλήρωσης της μπάλλας και της σφυρίχτρας έφτασε στον τρίτο γύρο χωρίς αγώνα και έχοντας 15 μέρες περισσότερο από τους άλλους για προετοιμασία. Απορούν όλοι γιατί άργησε τόσο πολύ να κάνει (ποιοτικές αυτή την φορά) μεταγραφές ώστε να ενισχυθεί αφού παίζει με (θεωρούμενο) ισχυρό αντίπαλο. Υπάρχουν δυο μόνο «λογικές» εξηγήσεις : η μια να μην θέλει να ασχοληθεί με Ευρώπη μια που ήδη ΑΕΚ και ΠΑΟΚ δεν θα έχουν ενδιάμεσα παιχνίδια οπότε ψιλοδυσκολεύει ο ανταγωνισμός και η άλλη η της συνωμοσίας, να προετοιμάζεται ΗΔΗ αποκλειστικά για τα πλέηόφφ, έχοντας πάρει εγγυήσεις πως θα περάσει τους Τσέχους, όπως τότε η ΑΕΚ στο καλλιμάρμαρο που σήκωσε το κύπελλο ο Παττακός, γνωστό μονοπάτι…

    Οι στοιχηματίζοντες έχουν μια ροπή προς τα συνωμοσιολογικά, είναι κι εκείνος ο Θεοδωρίδης που τον έβλεπες και κληρωνότανε όλο με Μπενφίκα και Αγιαξ ο ΠΑΟΚ στο τσουλου, ενώ η ΑΕΚ και ο ΟΣΦΠ είχαν ταβάνι την Σέλτικ …

  47. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    10 >>μάλιστα δίνει και το ρήμα ciaramellare = λέω μπούρδες, τσαμπουνάω!
    καλαμίζω το λένε στην Κυνουρία

    >>Οι αρχαίοι το καλαμάρι το λέγανε «τευθίς»
    Το Architeutis είναι ένα τεράστιο καλαμάρι που ζει στη θάλασσα. Αυτός ο κάτοικος της θάλασσας έχει τρομάξει τους ανθρώπους για πολλούς αιώνες. Αυτό το καλαμάρι βαθέων υδάτων ανήκει στην οικογένεια Architeuthidae.

    https://itsyourshop.ru/el/eyebrows/samyi-krupnyi-kalmar-vylovlennyi-chelovekom-gigantskie-kalmary-v-mire.html
    (Σαν από μεταφραστήρι το κείμενο)

  48. Πέπε said

    41
    Συνήθως το λέμε υποτιμητικά, αλλά δεν το εννοούσα έτσι. Ελπίζω να κατάλαβες τι εννοώ: ούτε εγώ είμαι ενθουσιασμένος από τη διατύπωσή μου, αλλά ήταν βιαστική. Ψιλοκουβέντα κάνουμε, όχι επιστήμη.

    45
    > Αν ήταν όλα του τα ποιήματα αυτού του επιπέδου, δεν θα μιλούσαμε σήμερα για τον παγκόσμιο Καβάφη.

    Μ’ αυτό συμφωνώ. Το «πολύ κακό «ποίημα»» όμως το παραβρίσκω αυστηρό. Αλλά τέλος πάντων, δε με νοιάζει και να πολυεπιμείνω σ’ αυτό…

  49. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλαμίζω, κυριολεκτικά (και μασουρίζω θυμάμαι να το λέμε-και ήταν στις προκαταρτικές εργασίες για το νήμα πριν γίνει στημόνι στον αργαλειό)
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B6%CF%89

    Ο καλαμαράς έχει θηλυκό την καλαμαρού

  50. @ 48 Πέπε

    Έτσι, ναι.

  51. BLOG_OTI_NANAI said

    Με μια πρώτη έρευνα:

    Χαρτοκαλαμάρια, 10ος αι.
    «χαρτί και καλαμάρι» ως έκφραση, 15ος αι.
    «χαρτί και καλαμάρι» με την έννοια «ακριβής διήγηση» 1876:

  52. Θρασύμαχος said

  53. babis1510 said

    «Στα αγγλικά το καλαμάρι, εννοώ το κεφαλόποδο, είναι squid, λέξη που θα την έμαθαν όλοι από το Squid game, που μόνο εγώ σε όλον τον πλανήτη δεν ξέρω τι ακριβώς είναι …»

    Δεν είσαι μόνος, μαζί με μένα και τον Γιάννη στο 19 γίναμε τρεις.
    Μηπως να κάναμε έναν σύλλογο;

    Πάντως εμένα το squid έναν web proxy ανοιχτού λογισμικού που χρησιμοποιούσα όταν το ίντερνετ ήταν στα νιάτα του {και εγώ επίσης)

  54. Θρασύμαχος said

    https://www.cretangastronomy.gr/2015/12/avgokalamara-kritikes-diples/

    https://www.incrediblecrete.gr/recipe/avgokalamara/

  55. BLOG_OTI_NANAI said

    51: Κουκουλές για τη διήγηση του Πορφυρογέννητου:

  56. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    42-43 Ακριβώς

    44 Ενδιαφερον

    51 Δεν τα είχα δει τα χαρτοκαλαμάρια!

    53 Να πούμε τον σύλλογο Squidless (εκ του Squid+Clueless)

  57. Θρασύμαχος said

    CALA MARA:
    https://www.merseamuseum.org.uk/mmresdetails.php?tot=8397&pid=HAY_HUH_036&typ=all&hit=6261
    https://astrosparalio.gr/2012/08/26/6390/
    https://forum.nautilia.gr/showthread.php?65272-%CA%E1%EB%E1%EC%DC%F1%E1-%D0%FC%F1%EF%F2-Seanymph-Jeanette-Cala-%CCara-Poros&s=88b9481ddc1f952896fc5f0e5c8bd849

  58. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σε Καινούργια Βάρκα Μπήκα
    Σε καινούργια βάρκα μπήκα και στον Αϊ-Γιώργη βγήκα
    Βρίσκω ναύτες παλικάρια που ψαρεύανε για ψάρια
    -Έχετε ψαράδες ψάρια, αστακούς και καλαμάρια
    -Έχουμε γλυκιά σαρδέλα για την όμορφη κοπέλα
    Έχουμε και τα λαβράκια που τα τρών’ τα κοριτσάκια
    Έχουμε και καλαμάρια, που τα τρών’ τα παλικάρια
    -Βούρλωσέ τα, πέρασέ τα, στην παλάντζα ζύγισέ τα

  59. ΣΠ said

    Στα θαλασσινά μπαράκια
    μπίρες και καλαμαράκια

  60. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα..
    Ωραιότατος μεζές στα κάρβουνα(βλ.σχ.16,22), τέρψις παντός πεινασμένου, αρχαιόθεν, είναι το (σηπιοειδές) καλαμάρι, κατά τα γραφόμενα και στην κωμωδία «Φιλοθήβαιος» από τον Αντιφάνη και μνημονευόμενα από τον Αθήναιο στους Δειπνοσοφιστές(Βιβλίον ιδ΄.p360):
    “…ἥ τε σύννομον τῆς κυφονώτου σῶμ᾽ ἔχουσα σηπίας, ξιφηφόροισι χερσὶν ἐξωπλισμένη τευθίς, μεταλλάξασα λευκαυγῆ φύσιν σαρκὸς πυρωτοῖς ἀνθράκων ῥαπίσμασιν, ξανθαῖσιν αὔραις σῶμα πᾶν ἀγάλλεται, δείπνου προφήτην λιμὸν ἐκκαλουμένη. ὥστε γ᾽ εἴσιθι, μὴ μέλλε, χώρει. δεῖ γὰρ ἠριστηκότας πάσχειν, ἐάν τι καὶ παθεῖν ἡμᾶς δέῃ.”
    Αντιθέτως, κατά τα «Ονειροκριτικά» (2ο αι. μ.Χ.) του Αρτεμίδωρου του Δαλδιανού, τα καλαμάρια συγκαταλέγονται στους… “μαλακο-ιχθύες” (δηλαδή, στην ομοταξία των κεφαλόποδων), οι οποίοι -αν τύχει κι έρθουν στ’ όνειρο καλών ανθρώπων- μάλλον κάποιο χουνέρι προμηνύουν για το ξύπνο τους διότι « οἱ δὲ μαλακοὶ τῶν ἰχθύων μόνοις τοῖς πανούργοις συμφέρουσι• καὶ γὰρ αὐτοὶ μεταβάλλοντες τὰ χρώματα καὶ ὁμοιούμενοι τοῖς τόποις, ἐν οἷς ἂν γένωνται, λανθάνουσι. τοῖς δὲ λοιποῖς ἐμπόδια καὶ κατοχὰς σημαίνουσι διὰ τὸ καθεκτικὸν καὶ ἰξῶδες, καὶ ἐν ταῖς πράξεσιν ἀτονίας πολλὰς προαγορεύουσι διὰ τὸ μὴ ὀστέα ἔχειν• ἰσχὺς γὰρ σώματος ὀστέον. εἰσὶ δὲ οἵδε, πολύπους τευθὶς ἀκαλήφη ναυτίλος ἑλεδώνη πορφυρίων σηπία. αὕτη δὲ μόνη καὶ τοὺς ἀποδρᾶναι πειρωμένους ὠφελεῖ διὰ τὸν θολόν, ᾧ χρωμένη πολλάκις φεύγει. μέμνηται δὲ τούτου τοῦ ὀνείρου καὶ Ἀντιφῶν ὁ Ἀθηναῖος.»
    Εξ ων συνάγεται πως κάτι το ποθούμενο(:λαχταριστό) μπορεί ευκόλως να γενεί και πάθημα(λαχτάρα) όπως το φάρμακο: φαρμάκι, το σκόρδο: ανάθεμα και άλλα τέτοια ανάποδα (ως καβούρια) αναλώσιμα.
    ΥΓ: Καλήν όρεξιν εις τους θαμώνας των θαλασσινών εμβαρακίων, τους ζύθων και τευθίδων καταναλώτάς

  61. Πέπε said

    51
    > «χαρτί και καλαμάρι» ως έκφραση, 15ος αι.

    Όχι ακριβώς ως έκφραση. Το γράφει και εννοεί, κυριολεκτικά, χαρτί και μελανοδοχείο. Προφανώς εννοείς ότι τα έχει ακριβώς με την ίδια διάταξη όπως στην έκφραση. Δεν αμφιβάλλω ότι θα λέγονταν συχνά έτσι, όπως και τώρα λέμε μολύβι και χαρτί. Αλλά για να πάρει ειδική μεταφορική σημασία, νομίζω ότι πιο πολύ θα επηρέασε ο στίχος από τα κάλαντα, που είναι τυποποιημένος. Σε απλό πεζό λόγο θα έλεγαν και «καλαμάρι και χαρτί» υποθέτω, ή άλλες τυχαίες παραλλαγές.

    53 κ.σχετ.
    Θα κάνω αντίπαλο σύλλογο, με όσους δεν ξέρουν ολωσδιόλου (όχι απλώς δεν ξέρουν ακριβώς) τι είναι το Σκουϊντ, να δούμε πόσους θα μαζέψω και αν θα σας φάμε.

  62. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Μπλουμ μπλουμ τα τσουκάλια και βροντούν τα καλαμάρια»
    (μάλλον χάριν ρίμας;)
    Παλιό παιδικό παιχνίδι, το υπ΄αριθ,17 σελ 295 Θρακικά/Τόμος 3ος /Σύμμικτα λαογραφικά Κωνσταντίνου Ν. Χατζόπουλου 1873

    Click to access Thrakika03.pdf

    61β του …διόλου κι εγώ 🙂 🙂

  63. Χαρούλα said

    Αιτηση για τον σύλλογο Squidless, παρακαλω.

    Τζη κατατοπιστικότατος. Η ειδίκευση δεν κρύβεται. Για το καλαμάρι λέω, οχι το ποδοσφαιρο🤣😂!

    Που χαθηκα και δεν καταλαβαίνω περι Δεσκεμέ; ????

    Πριν κυκλοφορήσουν κατεψυγμένα, στο ντουλάπι πάντα είχαμε κονσέρβα για …ώρα ανάγκης🥹. Εσείς; Ή είσασταν ανοικοκύρευτοι;🤣😅😂

    Και αφού είπαμε την Καλαμαριά ας πούμε και το

  64. 49 Αγιασωτούδα που καλαμίζει (καλάμισμα η μεταφορά του νήματος από τις θηλειές σε καλάμια για να γίνει μετά το στημόνι – μασούρισμα για το υφάδι 🙂 ). Πήλινη κουκλίτσα.

  65. 64 «για να γίνει μετά το στημόνι» https://gevseis.blogspot.com/2020/07/mama.html Διάσιμο το λέγαμε στο χωριό.

  66. 63 Τα Φλόκος είναι πιο καινούρια. Τα κλασσικά Portola. Έδεσμα κατεξοχήν της Καθροδευτέρας (όχι πως τον υπόλοιπο καιρό δεν τρωγότανε).

  67. Χαρούλα said

    #66 δίκιο έχεις! Με παρέσυρε η κόκκινη κονσέρβα.
    Περίεργο, αλλά στο νησί δεν είχατε φρέσκα; Εμείς πάντα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά, αλλά έκαστον στην εποχήν του! Αυτά τα είχε η μαμά, άμα της ερχόταν «ξαφνικά» …να νηστέψει!

  68. Triant said

    Τα καλύτερα καλαμαράκια τηγανητά που έχω φάει (καλοψημένα και ζουμερά) είναι στην Αντωνία («Ψαρομεζέδες») στις Τζιτζιφιές. Κάποτε μάλιστα (προ 15-ετίας) ήταν και αρκετά φτηνό μαγαζί. Καλαμαράκια, πατάτες τηγανητές, βλίτα, κρασί και τσιγάρο, τα μεσημέρια μετά από δουλειές στις βάρκες μας ήταν απολαυστικά.

  69. BLOG_OTI_NANAI said

    61: Σωστά. Όταν λέω «ως έκφραση» εννοώ ότι βρήκα «πακέτο» τις δύο λέξεις μαζί. Δεν είναι και τόσο συχνό, διότι σε 33 τόμους του Legrand την έκφραση τη βρήκα μία φορά μόνο.

    Και μια που μιλάμε για την έκφραση αυτή, τη βλέπω μία φορά ακόμα παλαιότερα, τον 7ο αι. (P.G. 89, 188A)

  70. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και από τον Μπομπ Σφουγγαράκη είναι γνωστό το squid. Είναι ένας από τους ήρωες της σειράς, Καλαμάρης στη μεταγλώττιση· αν και δεν είναι ακριβώς καλαμάρι αλλά κάτι ανάμεσα σε χταπόδι και καλαμάρι. Οι δάσκαλοι μαθαίνουμε πολλά τέτοια ενδιαφέροντα από τους μαθητές μας. 😊

  71. # 61 τέλος

    κάουντμι ιν που λέμε στην Φωκίς !

  72. # 63

    Χαρτί, χαρτί και καλαμάρι
    δες και με, δες και με, το παληκάρι …

  73. # 46

    και πριν αλέκτωρ…κουκουρίκου τρις, «έπεσαν» οι δυο μέρες με άδειες κερκίδες τιμωρία του ΠΑΟ (ντέρμπυ με ΑΕΚ) για τα αίσχη του κυπέλλου καθώς και το πρόστιμο γιατί έχει σφιξίματα με τις ακριβές μεταγραφές του ΠΑΟ το ταμείο της Νουδούλας !!!
    Οι παλιότεροι, τάχουμε ξαναζήσει επί χούντας , ευκαιρία να μαθαίνουν οι νεότεροι πως δημιουργούνται οι «θρύλοι», ο Ασλανίδης ήτανε Αυγενάκης και Μαρινάκης μαζί.
    Οταν ο ΠΑΟ έπαιξε Γουέμπλεη έλεγε ο Ασλανίδης πως παίξανε μόνο έλληνες ενώ ο Αγιαξ είχε ξένους. Με αφορμή αυτό και το προηγούμενο του ΠΑΣ που έφερε ελληνοποιημένους αργεντινούς, άνοιξε το κουτάκι κι άρχισαν νάρχονται καραβιές ελληνοποιημένων όπως ο Ρότσα-Μπουμπλής αλλά και παλτών όπως ο δείξας τα γεννητικά όργανα του στους αποδοκιμάζοντες βάζελους Αντρεούτσι που ήταν βέβαια αδερφός -άλλοι λέγανε συνώνυμος- του αργεντινού παικταρά. Ηρθαν και παικταράδες από την εθνική Αργεντινής όπως ο Βερόν κι άλλος ένας που έπαιξε δυο παιχνίδια με τον ΠΑΟ με ψεύτικο όνομα και μετά εξαφανίσθηκε, φαινότανε πως δεν ήταν αυτός που έγραφε ταυτότητά του, ήταν σαν να παίζει ο Μπενζεμά στον Παναιτωλικό !!

    Και μη με πείτε τρελλό, ο εγκέφαλος μου τσεκαρίστηκε σε μαγνητική μετά σκιαγραφικού και ευρέθη άψογος !

  74. Ο Σεφέρης – σε μεγάλα κέφια- επικαλείται τον «Πρίαπο του καλαμαρίου» για να σατιρίσει (υμνώντας καλβικώ τω τρόπω) τον Τάκη Παπατσώνη!
    (Η παρωδία της ποίησης του Κάλβου, μάλιστα, μπορεί να σχετίζεται με τον παραλληλισμό ανάμεσα στην ποίηση του Παπατσώνη και του Κάλβου που έκανε στο παρελθόν ο Ν. Καλαμάρης! 🙂)

    Ωδή
    εις μιξοκάλβειους στροφάς

    ΠΡΟΣ ΤΟΝ
    ΕΥΣΕΒΕΣΤΑΤΟΝ, ΕΜΒΡΙΘΕΣΤΑΤΟΝ,
    ΠΡΟΣΗΝΕΣΤΑΤΟΝ
    ΟΤΡΗΡΟΝ ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝ ΘΑΛΑΜΗΠΟΛΟΝ
    ΚΥΡΙΟΝ
    ΤΑΚΗΝ ΠΑΠΑΤΖΩΝΗΝ,
    ΣΥΝΤΑΧΘΕΙΣΑ
    ΥΠΟ
    ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΠΑΣΚΑΛΗ
    ΤΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΟΥ
    ΠΑΡΑ ΤΙΣΙΝ ΑΝΙΔΕΟΙΣ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΟΙΣ
    ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΟΥ ΠΕΠΟΡΩΜΕΝΟΥ,
    ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΔΙΑ ΤΟ ΕΠΑΘΛΟΝ ΝΟΒΕΛ,
    ΕΝ ΠΕΠΟΡΩ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΚΣΤ΄
    ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ ΑϠΜΣΤ

    Κατέβα, ω Παν! Και συ Πρίαπε
    του καλαμαρίου, ελθέ! Νύμφαι
    των πεύκων κρυφθείτε! Τώρα θα υμνήσω
    τον Παπατζώνην!
    […]
    Άγε, λοιπόν, άδραξον
    την Λύραν και τον Στέφανον,
    Φίλε, και δώσε με λέξεις
    εσταυρωμένας!

    (Η «ωδή» είναι μεγαλούτσικη, αλλά έχει γούστο – θα τη βρείτε εδώ:)

    https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/brows
    e.html?cnd_id=1&text_id=3282

    Click to access GRI-2009-3244.pdf

  75. ΣΠ said

    Για τα μέλη του συλλόγου Squidless, το τρέιλερ της σειράς.

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    63 Χαρούλα, Δες κι εμέ (το παλικάρι)
    63, 66, απ τα πρώτα που ήθελα να γράψω, ότι τα καλαμάρια/κονσέρβα Καλιφόρνιας (portola τα καλύτερα-περισσότερα καλαμαράκια, λιγότερο ζουμί, έτσι τα θυμάμαι). Στο μαγαζί μας ζήταγαν/ήθελαν «του καπελά», από τη φωτό στο κουτί (πάντα υπήρχε μια δεύτερη μάρκα, αλλά τα πορτολα, ήταν πάντα καλύτερα,φαίνεται)

    Υπόψη ότι δεν τα βρίσκω πια.
    Ναι πάντα είχα στο ντουλάπι καλαμάρια κονσέρβα.Τα μαγειρεύω με της μάνας μου τη συνταγή και γλείφουν όλοι τα πιάτα. Τσιγαρίζω κρεμύδι ξερό και αρκετή ντομάτα φρέσκια, σβήνω με κρασί προσθέτω το ζωμό τους (φύλλο δάφνης και σπόρους πιπέρι-κατά βούληση). Τα τρώμε με πατάτες ψιλοκομμένες, στο τεφάλ -σαν τηγανητές, αλλά ψητές (εξ ου και ψιλοκομμένες να γίνονται αμέσως).

  77. Costas Papathanasiou said

    Το καλαμάρι ως ένδειξη του ψύχους, του χειμώνα, κάθε που βγαίνει στον αφρό ψάχνοντας ήλιο για να…ζεσταθεί (διότι ο Θεούλης το ’καμε γυμνό και δεν αντέχει κρύο τρομερό, βλ. και μαρτυρία Χρηστάκη):
    “…Ἀλλὰ καὶ ἡ τευθὶς φαινομένη σημεῖον χειμῶνός ἐστιν. ἡ γὰρ τευθὶς ἰχθύδιόν ἐστι λεῖον τὴν ἐπιφάνειαν τῆς σαρκός, ὅθεν καὶ μαλάκιον ὀνομάζεται. γυμνὸν οὖν πάντῃ καὶ ἀσκεπὲς ὂν (οὐδὲ γὰρ ὀστράκῳ ἢ δέρματι περιέχεται) προαισθάνεται δι’ εὐπάθειαν τοῦ χειμῶνος, ὅθεν ἐξάλλεται φεύγουσα τὸ ψῦχος καὶ τὴν ἐν βάθει ταραχὴν τῆς θαλάσσης. ὅταν οὖν ἴδωσι τὸ ἰχθύδιον τοῦτο ἐπινηχόμενον τῇ θαλάσσῃ, χειμῶνα τεκμαίρονται, ὥσπερ ὅταν ἴδωσι τὸν πολύποδα τῆς πέτρας περιεχόμενον, ἀνέμων σημειοῦνται φοράν. ἐγκατέσπειρε γὰρ τοῖς ζώοις ὁ θεὸς δυνάμεις προγνωστικὰς πρὸς τὴν τῆς ζωῆς αὐτῶν σύστασιν.,,” [κύρου Μιχαήλ Γλυκά Σικελιώτου Βίβλος Χρονική ]
    Και εποχή αλιευτικής ανοίξεως, που ένας ιάπων πωλητής καλαμαριών την διακηρύσσει σε Χαϊκου του Matsuo Bashō:
    烏賊売の声まぎらはし杜宇
    (ika uri no / koe magirawashi / hototogisu)
    Φωνή τελάλη
    καλαμαριών-κι αντάμα
    λαλιά του κούκου !

  78. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    73 Α μπράβο!

    69 Αυτό πρέπει να είναι το παράθεμα που μνημονεύω χωρίς να δίνω πηγή στο άρθρο

  79. 75.
    Επιγραμματικά (από τη Lifo):

    -H πιο επιτυχημένη στην ιστορία του Netflix έχει ως θέμα ένα εξοντωτικό (κυριολεκτικά) παιχνίδι επιβίωσης και επιτήρησης, που εντάσσεται στην δημοφιλή νοτιοκορεάτικη κουλτούρα, και παραπέμπει στα video games.

    -Η πρωτοτυπία της κορεάτικης σειράς είναι ότι οι χρεοκοπημένοι παίκτες που επιλέγουν να διεκδικήσουν το δυσθεώρητο χρηματικό έπαθλο υποβάλλονται σε παιδικά παιχνίδια και όχι σε απαιτητικές (σωματικά ή πνευματικά) δοκιμασίες.

    -H ειδοποιός διαφορά του «Squid Game» και κατά πάσα πιθανότητα αυτό που το έχει κάνει τόσο ελκυστικό, ιδίως στους νεότερους, είναι η σύνδεση της βίας με την παιδικότητα.

    -Οι πρωταγωνιστές, κάτι μεταξύ απόκληρων αλλά και αποτυχημένων γιάπηδων, τζογαδόρων και προσφύγων, δαιμόνων και δαιμονισμένων, αδυνατούν να συγκροτήσουν και να κρατήσουν οποιαδήποτε σχέση στην κανονική τους ζωή, γι’ αυτό επιλέγονται από τους επίσης εθισμένους στον στοιχηματισμό πλούσιους να παίξουν τα παιχνίδια των παιδικών τους χρόνων.

    -Ο ίδιος ο σκηνοθέτης Hwang Dong-hyuk δηλώνει ότι αποτελεί μια μεταφορά του σκληρού καπιταλιστικού ανταγωνισμού.

    https://www.lifo.gr/stiles/optiki-gonia/squid-game-i-hameni-paidikotita

  80. 67 Στην Αθήνα τα έμαθα. Στο χωριό μόνο φρέσκα κι όχι καθαροδευτέρα. Σπάνια τηγανητά, συνήθως γεμιστά που όμως προσωπικά δεν με συγκινούσαν.

  81. BLOG_OTI_NANAI said

    78: Ναι, αυτό θα είναι.

  82. Alexis said

    Το καλαμάρι κονσέρβα, σαν κι αυτό που έβαλε η Χαρούλα στο #63, αποτελούσε σήμα κατατεθέν των παλιών μπακάλικων στην ελληνική επαρχία, κυρίως σε μέρη μακριά από τη θάλασσα που δεν υπήρχε η δυνατότητα του φρέσκου.
    Μαζί με τον παστό μπακαλιάρο ήταν τα πιο αγαπημένα «ψαρικά» σε χωριά όπου δεν έφτανε το φρέσκο ψάρι.

  83. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Χρήσιμη Νῖκο η ἀναφορά σου στήν βυζαντινή Καλαμαρία γιά ὅσους ἐνδιαφέρονται καί μελετοῦν τήν ἱστορία τῆς Θεσσαλονίκης (Γιά νά μήν ἀναρωτιοῦνται ὅταν διαβάζουν γιά τήν Πύλη τῆς Καλαμαριᾶς, -ὀνομασία τῆς ὁμώνυμης Πύλης τοῦ ἀνατολικοῦ βυζαντινοῦ τείχους- πού διατηρήθηκε μέχρι τό 1911, ὅταν στήνονταν ἀψίδα ἐκεῖ κοντά στό Σιντριβάνι, γιά τήν ὑποδοχή τοῦ σουλτάνου Μεχμέτ Ρεσάντ)

  84. @ 77 Costas Papathanasiou

    Ωραίο χαϊκού και με απόδοση συλλαβών 5/7/5.

  85. Costas Papathanasiou said

    84.Καλό είναι αν σκεφτεί κσνείς τις εξής δυσκολίες:
    1.Το ιαπωνικό λογοπαίγνιο, αφού ο ήχος ika (καλαμάρι) μοιάζει, επαναλαμβανόμενος, με το «κου-κου» του πουλιού
    2. Την αμφιβολία για το αν υπάρχει όντως σύμπτωση δύο φωνών, ανθρώπου και πουλιού, ή αν η φωνή του ανθρώπου είναι απλώς ίδια κι απαράλλαχτη με του κούκου.
    Οπότε, το μεν πρώτο, προσπαθούμε να το ισοφαρίσουμε με την παρήχηση “τελάλης-λαλιά”.
    Το δε δεύτερο με την αμφισημία του ξερού “κι αντάμα” (φωνή “μαζί με” λαλιά, ή φωνή “που είναι,μαζί, καί” λαλιά ;), στο οποίο μπορούμε να κρύψουμε και ένα δικό μας λογοπαίγνιο, αναγιγνώσκοντάς το επιπλέον ως “ κι αν τάμα (για άνοιξη ή ό,τι άλλο)”- εν είδει φλουριού για τυχόν γευσιθήρες γλωσσικής βασιλόπιτας.

  86. sarant said

    79 Mάλιστα, οι squidless ευχαριστούν!

  87. @ 85 Costas Papathanasiou

    Χρήσιμη ανάλυση. Δικαιολόγηση και του πωλητής / τελάλης.

  88. Εγώ, δεν το κρύβω, αρκούμαι στην αριθμητική 5/7/5 και ό,τι άλλο ‒αν‒ προκύψει.

  89. Έχουμε και το Lapsus calami (εκτός από το Lapsus linguae).

  90. 86.
    🙂
    Κι εγώ, κανονικά, πρέπει να κάνω αίτηση – απλώς, λόγω επαγγέλματος, έχω δει την τεράστια επίδραση που ασκεί στα παιδιά και χρειάστηκε να ενημερωθώ από νωρίς (και μελαγχόλησα, να πω την αλήθεια)

  91. antonislaw said

    Καλησπέρα σας!

    76, Έφη ρωτάω ως άσχετος με τη μαγειρική αλλά μου άνοιξες την όρεξη; τα καλαμάρια πότε τα βάζεις; επίσης, τα καθαρίζεις από ένα παράξενο-αηδιαστικό ίσως- εσωτερικό που έχουν ή τα βάζεις ολόκληρα;;

  92. Πέπε said

    88
    Δ. Χώρε, και κάθε άλλε ενδιαφερόμενε, αυτό έχει υποπέσει στην αντίληψή σας; https://www.monocleread.gr/2022/06/09/ta-haikou-tis-gravas/

    Η Γκράβα είναι διάσημη ως ένα από τα πιο δύσκολα σχολεία της Αθήνας. Με παραβατικότητες, απαξίωση και όλα γενικώς τα στίγματα. Και με ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών που τα ελληνικά όχι απλώς δεν είναι η μητρική τους γλώσσα αλλά μπορεί και να τα ξεκίνησαν πρόσφατα σε σχετικώς μεγάλη ηλικία (με ό,τι δυσκολίες προσαρμογής και γνωστικές μπορεί να συνεπάγεται αυτό).

    Ένα τμήμα Γ’ Γυμνασίου με τη φιλόλογό τους αποφάσισαν να παρακάμψουν την προβλεπόμενη ύλη, που έτσι κι αλλιώς δεν τράβαγε εύκολα, και να μάθουν τα χαϊκού. Και διαπίστωσαν μέσα σε διάστημα λίγων διδακτικών ωρών να συντελείται ένα θαύμα: όχι απλώς να ενδιαφέρονται και να προσπαθούν και όσοι δεν είχαν ξαναενδιαφερθεί και ξαναπροσπαθήσει για τίποτε στο σχολείο, αλλά ακόμη και να αποκαλυφθεί ότι ένας μαθητής, στην «κρυφή» ζωή του, μάθαινε γιαπωνέζικα!

    Ο τρόπος που τα χαϊκού των παιδιών έγιναν βιβλίο ήταν κι αυτός λιγάκι θαυματουργικός.

    Καμιά 25ριά χαϊκού των μαθητών (και ένα τάνκα της καθηγήτριας), ορισμένα αξιόλογα, όλα χωρίς εξαίρεση έντιμες προσπάθειες.

  93. sarant said

    92 Mπράβο!

  94. @ 92 Πέπε

    Πολύ ενδιαφέρουσα πληροφορία και πολύ ενδιαφέρον εκπαιδευτικό / παιδαγωγικό πείραμα.

  95. 92.
    Τι καλό!

  96. Γιάννης Κουβάτσος said

    92: Σπουδαία Δασκάλα η Ελευθερία Παπουτσάκη.
    Ένα χαϊκού των παιδιών :

    Μου χαμογελάς
    Παρ’ όλ’ αυτά φαίνεται
    η κατάθλιψη.
    (Μαρία-Ελένη Πάτσιο)

  97. Myriolis said

    76
    Ναι ρε Έφη, του καπελά και δεν έπαιζε δεύτερη μάρκα γιατί όλοι τον καπελά ήθελαν κι ας ήταν ακριβότερος («συνάδελφος» εδώ!).

  98. Georgios Bartzoudis said

    Φαίνεται ότι η πρώτη κάλαμος-γραφίδα είχε «πένα» σχηματισμένη από την ίδια την κάλαμο. Ακροθιγώς αναφέρονται επ΄αυτού ο Νοικοκύρης [«η λέξη ‘καλαμος’ στα αρχαία σήμαινε, πέρα από το καλάμι, και τη γραφίδα»], όπως και ο Πέπε στο σχόλιο 10 [«το ζώο καλαμάρι προέρχεται από το καλαμάρι-μελανοδοχείο, και αυτό από τον κάλαμο-πένα»].
    Σε κάθε περίπτωση, πολύ γρήγορα θα ανακαλύφθηκαν και άλλες πένες, όπως από φτερά πουλιών κλπ, για να καταλήξουμε στις μεταλλικές πένες. Στο Δημοτικό είχαμε δύο πένες, η μία για την καλλιγραφία και η άλλη για το «πεζό» γράψιμο, που τις βάζαμε στον κονδυλοφόρο (Για ποιο λόγο ήταν «κονδυλοφόρος» ενώ φορούσε πένες και όχι κονδύλια, δεν ξέρω).

  99. Costas Papathanasiou said

    Δ(ημόσιε) Χώρε,…
    και όλα…τα στίγματα…
    θαύμα:…σχολείο…
    (σπαράγματα 5-7-5 από το σχ.92)

  100. Χαρούλα said

    Αααα! ΕΦΗ πολύ περιποίηση. Σε μας ήταν για έκτακτη περίπτωση μόνο και σκέτα. Δεν έχω δοκιμάσει καν.
    Περίπτωση φωτεινή η Δασκάλα της Γκράβας! Ναι Δασκάλα! Τιμητικά!
    Μπράβο της. Και για την ιδέα, την δουλειά, αλλά και για τον αγώνα (φαντάζομαι) απέναντι στην γραφειοκρατία και σαμποτάρισμα….

  101. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει. Η Ελευθερία Παπουτσάκη είναι κόρη του αείμνηστου εκδότη του Αντί Χρήστου Παπουτσάκη.

  102. sarant said

    101 Μάλιστα. Όχι τυχαίο.

  103. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    92 Ναι! «Τα χαϊκού της Γκράβας» . Το παίδευα να πάω στην ταράτσα του βιβλιοπωλείου, στη Δροσοπούλου και Φ.Νέγρη, μια Τετάρτη απόγεμα που είχε την παρουσίαση. Έκανα σχέδια να πω εδώ και του ΓΤ (ο πσαράς ήταν Γαλαξίδι) που είναι κοντογείτονες εκεί. Δεν είχα μέσον την ώρα που το χρειαζόμουν και προέκυψε κ κάτι έξτρα.
    Είχαν καλέσει Στο Κόκκινο ράδιο (η Λουπάκη θαρρώ) τη δασκάλα τους(κάπου μέσα Ιουνίου να ήταν;) και είπε την ιστορία, διάβασε και χαϊκού. Αυτό με τον μοναδικό μαθητή του σχολείου που μάθαινε ιαπωνικά και που βρέθηκε να είναι στη συγκεκριμένη τάξη; Όντως θαύμα, (αποκαλύφθηκε όταν έδωσε το δικο του χαϊκού στα …ιαπωνικά!)

    97 . «Καλαμαράκια του κουτιού», λέ(γα)με το φαϊ.

    91, Αντώνη, τα καλαμαράκια μπαίνουν στο τέλος ίσα να ενωθούν με την ντομάτα και να κάνουν χλου, 2-3 λεπτά, (είναι μαγειρεμένα εξάλλου) αλλά το κόλπο είναι να έχει πιει όσο γίνεται τα υγρά/της κονσέρβας και της ντομάτας. Το λάδι αρκετό (μισο ποτήρι τουλάχιστον για ένα κουτί) και το κρεμμύδι μεγάλο ψιλοκομένο και 2,3 ντομάτες τριμένες. Το ζελατίνι της ράχης, εγώ δεν το βγάζω στο μαγείρεμα, ταχα μη σκορπίσουν, αλλά, μπά, μπορείς να τα κόψεις στα δύο μες το τηγάνι και να το τραβήξεις(όταν ήταν μικρός ο μικρός το έκανα),
    Με του Φλόκου τα καλαμαράκια (δεν τα έχω κάνει παρά 1-2 φορές αυτά,στην ανάγκη), είμαι επιφυλακτική στο ζουμί,βάζω το μισό του. Προσοχή στο αλάτι, έχουν ήδη.
    Καλή όρεξη! Γρήγορο, νόστιμο φαγητό (και με ρύζι και με μακαρόνια πάει, όπως είναι σαλτσάτο.

    Η πεθερά μου, που νήστευε τακτικά, έκανε κάπως γιαχνί τα κατεψυγμένα με τα υλικά …μαγειρίτσας (μαρούλι κρεμμύδι και μυρωδικά ).
    Για να τηγανίσει καλαμαράκια ο γιος μου (υπό τις οδηγίες της γιαγιάς που νόμιζε ότι το καλαμαροτηγάνισμα είναι …μαθηματικά όπου ο εγγονός ήταν άριστος 🙂 ), πρωτοετής, με το φίλο-συγκάτοικό του στη Γαλλία, κόντεψαν να κάψουν το σπίτι, τινάχτηκαν τα λάδια και πήρε φωτιά η κουζίνα. Στο ένα μέτρο ήταν το γκάζι…

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    (…)Τὸν κάλαμον συχνοβουτᾷ˙
    ‘Σ τὰ εἴκοσί του δάκτυλα τὰ μέτρα συλλαβίζει,
    Ἀλλάζει τὸ τετράδιον, τὸν ἵδρων του σκουπίζει,
    Τὸ καλαμάρι του πετᾷ.
    (…)
    Περιοδικό Παρνασσός,
    Τόμος Θ΄/τ.Α΄/31.1.1885
    σελ.111
    Τανταλίδης Ηλίας
    «Ο ποιητής»
    Αὐτὸν ἐδῶ τὸν βλέπετε μὲ φρύδι’ ἀνασυρμένα,
    Μὲ σουφρωμένο μέτωπον, μὲ μάτια βουληγμένα;
    Σωπᾶτε κ’ εἶναι Ποιητής!…
    https://www.greek-language.gr/greekLang/literature/anthologies/new/show.html?id=95 .

  105. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    64 «Αγιασοτούδα», με παίδεψε κι ετοιμάστηκα να ρωτήσω αν η …Αγια Σωτήρα είναι προστάτιδα των …υφαντριών, ενώ, τώρα η φλασιά, είναι κυρά απ΄την Αγιάσο ! Πολύ γουστόζικη η πήλινη αναπαράσταση
    65 Α τί ωραίες οι φωτό και τα κείμενα, συγχαρητήρια! Ευχαριστώ πολύ!

    77 Πολύ όμορφο. Μεταξύ των μεγάλων του χαϊκού ο Μπασό!

  106. Αιμ said

    Calmares νομίζω ισπανικά αλλά μόνο lula/s στα πορτουγκέζικα

  107. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    96
    Σιωπή στην τάξη
    υγρές πνοές εφήβων
    γράφουν χαϊκού.

    σσ Η καθηγήτρια είπε ότι τους ζήτησε (σαν σε αιφνίδιο διαγώνισμα «βγάλτε μια κόλλα») και τα έγραψαν επιτόπου, στην τάξη, ΄για να μην μπουν στον πειρασμό να προστρέξουν είτε στο ίντερνετ είτε να ζητήσουν βοήθεια.

  108. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    106: Είδα πιάτο: Lulas squids calamars frits (γούγλαρε 🙂 )

  109. Πέπε said

    Ωραία, χαίρομαι που η κυκλοφορία των χαϊκού είχε ήδη γίνει αντιληπτή. Και πολύ περισσότερο χαίρομαι γι’ αυτά που διαβάζω για την Ελευθερία. Στο #92 τα είπα λίγο υπαινικτικά, γιατί είναι στενή μου φίλη και δε θα ήθελα να φανεί (έστω και μόνο σ’ εμένα τον ίδιο) ότι κάνω διαφήμιση των φίλων μου.

    Αλλά ο κόσμος φαίνεται να είναι μικρός, ε Γιάννη; 😉

  110. Καλαμάρια και Κρισσαίος κόλπος

    καλαμαρολόγος, ψαρεύει μ’ ένα σαφρίδι περασμένο στον άξονά του

    Ο Κρισσαίος κόλπος είναι ρηχός, γύρω στα 50μ το μέγιστο βάθος, ο Κορινθιακός αντόθετα είναι βαθύς, γύρω στα 299+ μέσο βάθος, με 800+ μέγιστο. Τα νερά του Κρισσαίου είναι πιο ευμετάβλητα στις μεταβολές της θερμοκρασίας τους, και έλκουν τα καλαμάρια όταν ο Παρνασσός ασπρίσει τις κορφές του. Η τραγάνα του ΑηΛιά ήταν γνωστός καλαμαρότοπος, ερχότουσαν εκεί για να γενήσουν μέχρι τα χρόνια της χούντας, οπότε κάποιος με ανεμότρατα πήρε (εγκληματική) άδεια «ξύρισε» τον βυθό και χάλασε τον τόπο για 20 τουλάχιστον χρόνια.
    Κείνα τα χρόνια πολλά βαρκάκια έβγαιναν το σούρουπο και την αυγή και με τον κλαμαρολόγο έπιαναν αρκετά, εκλεκά όπως τα έλεγα γιατί με τον καλαμαρολόγο τα ΄επιαναν ακέραια ενώ με τα δλιχτυα η μάζα με τις βεντούζες στην άκρη των δυο μεγάλων πλοκαμιών-εξαιρετικός μεζές- κόλλαγε στα δίχτυα κι έμενε εκεί όπως τραβάγανε το καλαμάρι. Ενα χειμώνα είχα αφήσει την βάρκα στο νερό για να πηγαίνω για καλαμάρια κι από τις υγρασίες άρπαξα λουμπάγκο μετά ακινησίας του ενός ποδιού και έκτοτε περιορίστηκα να τα ψσρεύω χειμώνα από την στεριά με πενιχρά αποτελέσματα, φυσικά.
    Τα τελυταία χρόνια με την άνοδο της θεμοκρασίας της θάλασσας τα καλαμάρια έχουν αραιώσει, ένας άλλοςλόγος είναι πως έλκονται από τα φώτα της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου κι αφώνουν τον Κρισσαίο χωρίς επισκέπτες.
    με την καλαμαριέρα έχω σηκώσεικαλαμάρι σκάρτα 800 γραμμάρια, πιο βαριά μόνο μια σφυρίδα κοντά ενάμισυ κιλό που την κατάπιρ του αγίου φανουρίαπριν τρία(; ή τέσσερα) χρόνια !

    καλαμαριέρα

  111. Διόρθωση

    299 +–>200+

  112. antonislaw said

    Καλημέρα σας! όλα αυτά τα περί καλαμαριών ανοίγουν την όρεξη!

    Έψαξα αλλά δεν βρήκα κάποιον αγωνιστή του ’21 να απεικονίζεται να έχει περασμένο στο σελάχι του καλαμάρι μαζί με τα πολεμικά σύνεργα. Ούτε και ο Μαυροκορδάτος απεικονίζεται με καλαμάρι παρά να κρατάει ένα βιβλίο. Κάπου είχα διαβάσει ότι εκεί το έβαζαν καμιά φορά ως ένδειξη κύρους και γραμματοσύνης-και πένα και ξίφος! Είδα σε κάποιες γκραβούρες κάτι που έμοιαζε με καλαμάρι στο σελάχι αλλά μάλλον ήταν το χαρμπί και όχι το καλαμάρι.
    Παρακάτω το καλαμάρι του αγωνιστή Νικολάου Φ.[ώτου ??] Τζαβέλλα από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.
    https://www.searchculture.gr/aggregator/thumbnails/edm-record/EIM/000042-352124

    103 Έφη σε ευχαριστώ πολύ για τη συνταγή! δεν τα τρώω τα συγκεκριμένα αλλά μάλλον ψήθηκα να τα δοκιμάσω έτσι!

  113. antonislaw said

    Για τα «Χαϊκού της Γκράβας» και την καθηγήτρια Ελευθερία Παπουτσάκη δυστυχώς δεν έχω ακούσει κάτι, πραγματικά θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές εκείνης της τάξης και στην εμπνευσμένη εκπαιδευτικό τους! τελικά κάποιοι άνθρωποι είναι γεννημένοι για τα δύσκολα και -αν και ακούγεται ίσως τετριμμένο- να κάνουν να καρπίζουν χρήσιμα και όμορφα λουλούδια σε όσο άγονο έδαφος και αν τα έριξε η τύχη!

    Μόλις διάβασα στα σχόλια ότι είναι η κόρη του αείμνηστου μεγάλου Χρήστου Παπουτσάκη πραγματικά χάρηκα που έπεσε το μήλο κάτω από τη μηλιά!

  114. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    110 Βρε τι μαθαίνει κανείς

    112 Μάλλον το χαρμπί θα ήταν.

  115. Καλημέρα,
    105 Οι Αγιάσος έχει παράδοση στα πήλινα (επίσης σε ξυλόγλυπτα) . Από σταμνιά και πιάτα (χρηστικά παλιά, διακοσμητικά τώρα) μέχρι διάφορες μινιατούρες επαγγελμάτων και τα φτηνά παγιαυλέλια (πήλινο σφυριχτράκι που του βάζεις νερό και ανάλογα το ύψος βγάζει ήχους διάφορων πουλιών).
    Κι ο Κακούργος που λέγαμε προχτές, Αγγιασώτης ήταν.
    Η συγκεκριμένη φιγούρα δείχνει το ροδάνι και την βρακούσα που ροδανίζει (αν καλαμίζει ή αν μασουρίζει δεν ξέρω).

    Πάω να ετοιμαστώ γι’ Αγιάσο (κοίτα σύμπτωση). Άνοιξε μια ενδιαφέρουσα έκθεση και λέω να την προλάβω!
    https://www.stonisi.gr/post/43392/ekthesh-me-ksylines-koykles-kai-paradosiaka-epaggelmata-sthn-agiaso

  116. Γιάννης Κουβάτσος said

    109: Αυτές οι προσπάθειες και οι εμπνευστές τους πρέπει να «διαφημίζονται». 😊

  117. Ωραία όλα τα σχετικά με τα χάικου/χαϊκού. Καλημέρες. Χαιρετίσαμε την Ελευθερία και από την ιαπωνολογική μας ομάδα.

  118. Κόκκινος πλανήτης said

    Γειά σας σχολιαστές και Νικοκύρη.
    Καλέμ το μολύβι στα Τούρκικα και Ντολμά Καλέμ η πένα με μελάνι.
    Η μάνα μου έλεγε καλαμάρι και ένα μικρό καλάμι στο οποίο έχωναν το μολύβι όταν γινόταν πολύ μικρό και δεν πιανόταν εύκολα, κάτι σαν προέκταση για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί (το μολύβι) μέχρι σχεδόν το τέλος του.

  119. sarant said

    118 Ντολμά καλέμ! Ναι, διότι dolmak θα πει γεμίζω.

  120. leonicos said

    έκανα τις πιο εντυπωσιακές μουτζούρες της καριέρας μου

    πώς το ξέρεις; δεν τελείωσε ακόμα

  121. gbaloglou said

    118 «μπαστόν σελάισε, καλέμ γιαλάισε» — είχε κάποτε πει η γιαγιά μου στην Σύλλη Ικονίου για να δείξει ότι ο παππούς ήταν ευκατάστατος μορφωμένος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: