Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μαντώ Μαυρογένη, όχι Μαυρογένους (για το βιβλίο του Παν. Κουσαθανά)

Posted by sarant στο 14 Αυγούστου, 2022


Πέρασαν τα 200 χρόνια, συνεχίζουν όμως να εκδίδονται βιβλία σχετικά με το Εικοσιένα, κι ένα τέτοιο θα σας παρουσιάσω εδώ, το «Δεν έκαμα άλλο ειμή το χρέος μου. Μαντώ Μαυρογένη 1821-2021» του έξοχου Μυκονιάτη συγγραφέα Παναγιώτη Κουσαθανά, που ένα διήγημά του είχαμε δημοσιεύσει εδώ πριν από πέντε χρόνια.

Μυκονιάτης ο Κουσαθανάς, για τη Μυκονιάτισσα κυρά γράφει, τη «μοσκαναθρεμμένη θυατέρα του Μεγάλου Σπαθάρη της Μολδοβλαχίας Νικολάου Μαυρογένη και της αρχοντοπούλας Ζαχαράτης Χατζη-Μπατή». Όπως θα δείτε, ο Κουσαθανάς χρησιμοποιεί και μυκονιάτικες λέξεις -κι έτσι «θυατέρα» ή «λιάκι» (λιγάκι) αφού ανάμεσα σε φωνήεντα το γ πέφτει στο μυκονιάτικο ιδίωμα.

Δείγμα γραφής από τον πρόλογο (μονοτονίζω):

Στην Τρίτη Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων στην Τροιζήνα στους 1827 χρόνους, η κοκόνα Μαντώ, έξαλλη για το άδικο που την έπνιγε, χειρονομούσε, διαμαρτυρόταν με νεύματα και ανέμιζε μπροστά στα μάτια ολωνών ένα χάρτινο τεκμήριο του μαραζωμένου έρωντά της, το μόνο, μαζί με την τσουρουφλισμένη και ποδοπατημένη της καρδιά, που ‘χε ‘πομείνει από τον άπιστο και επίορκο Δημήτριο Υψηλάντη,

οπού μ’ εφίλειε κι ήλεε ποτές δεν μ’ απαρνιέται.

Μα σαν χαθεί ο έρωντας, που δεν είναι μόνο του σώματος μα και της ψυχής παιχνίδι και βάσανο σαν τον εδικό της, τι να το κάνεις το δίκαιο, που δίκαιο πια δεν είναι, ιδιαίτερα αν τύχαινε να ‘σαι γυναίκα εκείνη την εποχή -«μία μόνον γυνή», μια «μαντινούτα», ας ήταν κι «αντιστράτηγος». Μερικοί μάλιστα, ακόμα και συγγενείς, το σέρναν και πιο μακριά, τη λέγανε «μισότριβη» και «παστρικιά». Όλοι βέβαια συμφωνούν πως όποιος πονά από αγάπη φωνάζει γαϊδουρινά, ο αναμάρτητος λοιπόν ας λιθοβολήσει πρώτος την Ηρωίδα.

Η άσκεφτη αγάπη, η άνευ όρων παραδομένη, όλα τ’ αναποδογυρίζει, όλα τ’ αλλάζει κι άμα αρχίσεις να σκέφτεσαι ότι αγαπάς ή πώς πρέπει ν’ αγαπάς, η αγάπη πέφτει κάτω και ψοφά. Η Μαντώ δεν την άφησε την αγάπη της σαν τον Υψηλάντη να πέσει κάτω, να ψοφήσει. «Χαμάλη κόσμε, σε αγνίζουν οι γυναίκες σου», αναφώνησε ένας εδικός μας στρατιωτικός γιατρός και συγγραφέας. Να περ’μένεις από άνθρωπο αυτό που δεν μπορεί να σου δώσει δεν είναι ξεπεσμός, είν’ ελπίδα χωρίς ελπίδα, πίκρα άσωτη. Τ’ απάνω χέρι στις τέτοιες περίστασες το’χει εκείνος οπού αγαπιέται, οπού αγαπά είναι αδύναμος κι απροστάτευτος, γι’ αυτό το στόμα του γεμίζει μ’ αψιά πικράδα, το μυαλό του σαλεύει, δεν ξέρει τι λέει, τι πράττει…

Λίγες σελίδες πιο κάτω, ένα δισέλιδο σαν αυτοτελές διήγημα, για τη δάφνη του στεφανιού που έβαζαν, κάθε χρόνο, στο άγαλμα της Μαντώς Μαυρογένη:

ΔΑΦΝΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Με το duende του νησιώτικου χωρατού

Όσο για τη δάφνη, μάτσα ολόκληρα την κουβαλούσε απ’ τη Λαγκάδα και τον Πιατ’-Γιαλό ο πατέρας και την εκρεμούσε στις στοίβες τω’ βαρελιώ’ του μαγαζιού, έτοιμη στην κάθε ζήτηξη, μα σαν τύχαινε από κακό υπολογισμό να λειφτούμε καμμιά φορά για το στυφάδο, σ’ έστελνε να κόψεις μερικά φύλλα από το δάφνινο στεφάνι που κρεμόταν ολοχρονικού στον λαιμό της Μαντώς του Μαυρογένη σαν περιδέραιο.

Όλο και κάποιος χεροδύναμος βρισκόταν εκεί τριγύρω να τον παρακαλέσεις να σ’ ανεβάσει ως τον καλλίγραμμο ευωδιαστό μπούστο της να κόψεις μερικά φυλλαράκια. Σ’ αυτή την περίπτωση, το στυφάδο γενόταν τόσο νόστιμο, που έγλειφαν όλοι τα δάχτυλά τους -το δοκίμαξες κι εσύ που ποτέ δεν το’χες βαλμένο στο στόμα σου και λωλάθηκες.

— Τι ήβαλες, βρε Γιάννη, στο στυφάδο σήμερις και μας έχεις αφιονίσει; ρωτούσανε οι πελάτες.

— Ε, να, είπα να στείλω τον εμικρό να κόψει δυο φύλλα δάφνης απ’ το στεφάνι της Μαντώς. Γιατί δεν αρωτάτε την ίδια; απαντούσε ο πατέρας με το duende του χωρατού πάλι σε έξαρση, όπως πάντα ανάμεσα στην άκρια της ζωής και στο μπαλκόνι του θανάτου.

Όταν τον ρώτησες την εξήγηση, να τι είπε:

— Η ανάδοση της θάλασσας ποτίζει και νοστιμεύει τη δάφνη, μην πιστεύεις τις κουκνουκιές, που χάφτηκαν το χωρατό, πως η Μαντώ μαθές ήκαμε και πάλι το θάμα της. Η Μαντώ δεν ήξερε να μαειρεύει, άλλοι μαειρεύανε για ‘κείνη, μόνο να πολεμά καλά τον Τούρκο κάτεχε, γι’ αυτό την εκάμαμε άγαλμα στον Γιαλό, της βάνομε δάφνη στον λαιμό κι έτσι πορευόμαστε κι εμείς με τα στυφάδα μας.

Κούνησες την κεφαλή με δυσπιστία κι απογοήτευση, το θυμάσαι σαν να’ναι τώρα, γιατί αμέσως ο πατέρας, που τίποτα δεν του ξέφευγε, πρόσθεσε για να μη σε κακοκαρδίσει, χαμογελώντας πονηρά κάτω απ’ το μουστακάκι του:

— Ε, τι θαρρείς δα, δε θα’βαλε λιάκι το χεράκι της κι η Μαντώ, για να γλυκάνει το φαΐ και να το νοστιμέψει; Ήξερενε από γλύκες η κοπέλα μας, είχενε ζήσει κι αυτή με το μαράζι του έρωντα!

Με τέτοια φυσικότητα περιδιάβαζαν τότε συναμεταξύ μας μέσα σε θάματα, παραμύθια κι οράματα η Μαντώ κι ο πειρατής και μόρτης Μερμελέχας. Αργότερα, θα’μπαινε κι η Μέλπω στην παρέα (ομολογουμένως οι δυο αυτές γυναίκες με μεγαλύτερη δυσκολία για τους γνωστούς λόγους, αλλά στο τέλος μπήκαν).

Παιδί ήσουν και πώς να το ξεχάσεις, οπού το ίδιο αυτό δάφνινο στεφάνι της Μαντώς εσύ ο ίδιος το κατάθετες τις εθνικές εορτές στη δομνίτζα Μαντώ και ο τόπος, πιο παιδί από παιδί τότε, καμάρωνε την καλόχαρη Ηρωίδα του, οπού δεν της εκακοφαινότανε η «βεβήλωση», παρέ χαμογελούσε, που οι πατριώτες της προτιμούσαν ν’ αρτύζουν το στυφάδο τους με τα δικά της αγωνιστικά δαφνόφυλλα, τα μυρωδάτα κι αρμυρισμένα, τα ματωμένα.

Χαμογελούσε, όλο χαμογελούσε με το ωραίο της χαμόγελο, πριν το παγώσει εκείνος ο αχάριστος πρίγκιπας, το’χες δει από πολύ κοντά εσύ αυτό το χαμόγελο, όταν σ’ ανέβαζαν παιδί ως το σφιχτό μπούστο της, να κόψεις τα δαφνόφυλλα για το στυφάδο του ταβερνιάρη….

Η Μέλπω που μνημονεύεται είναι βεβαίως η άλλη «μυκονιάτισσα αρχόντισσα, η Μέλπω Αξιώτη», που «τα ίδια … επέρασε σε άλλους ‘πίζουλους καιρούς» με τη Μαντώ Μαυρογένη.

Από τ’ αποσπάσματα θα καταλάβατε πως δεν πρόκειται γι’ αυστηρά κι επιστημονικά διαρθρωμένη βιογραφία, όμως ο αναγνώστης, πέρα από την αναγνωστικήν απόλαυση και τον ευχάριστο αιφνιδιασμό να βλέπει αναβαπτισμένες παπαδιαμαντικές λέξεις και φράσεις, έχει να πληροφορηθεί και στοιχεία που μάλλον δεν τα ξέρει, όπως τη χρονολογία και τον τόπο γέννησης της ηρωίδας.

Διότι, η ως τώρα αποδεκτή άποψη είναι πως η Μαντώ Μαυρογένη γεννήθηκε το 1796 στην Τεργέστη, κι αυτό θα βρείτε π.χ. στην ελληνική Βικιπαίδεια, ωστόσο ο Κουσαθανάς παραθέτει νεότερα στοιχεία από τ’ αρχεία της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας της Τεργέστης, από τα οποία προκύπτει με βεβαιότητα πως η Μαντώ γεννήθηκε στη Μύκονο το 1783 και πως εγκαταστάθηκε στην Τεργέστη με την οικογένειά της το 1792, «εννέα ετών κοπελουράκι». Επέστρεψαν στο γενέθλιο νησί το 1798, μετά τη θανάτωση του Ρήγα Φεραίου, ίσως επειδή ο πατέρας της αισθανόταν ανασφάλεια σε αυστριακό έδαφος. Ήταν λοιπόν η Μαντώ 13 χρόνια μεγαλύτερη απ’ όσο τη θέλει η έως τώρα αποδεκτή άποψη.

Κάτι ακόμα που θα βρείτε στο βιβλίο του Κουσαθανά είναι η αποκατάσταση του ονόματος της ηρωίδας. Ο Κουσαθανάς γράφει:

«Μαυρογένη» είναι το σωστό, οπως υπέγραφε το επώνυμό της η ίδια, κι όχι Μαυρογένους, όπως της άλλαξαν το όνομα (και τα φώτα!) οι φανατισμένοι καθαρεύοντες γλωσσαμύντορες ιστορικοί και πολιτικοί άλλων, φορτισμένων από γλωσσικό φανατισμό εποχών· αυτό το μεγαλοπρεπές «Μαυρογένους» ξεφύτρωσε χρόνια πολλά μετά τον θάνατό της.

….

Σημειωτέον, τέλος, ότι και όσες φορές αναφέρεται το όνομά της εντός του ενυπόγραφου κειμένου των αρχετύπων (μιλάμε για εκατοντάδες αρχέτυπα του Ιστορικού Αρχείου της Μαντώς), αυτό παντού αναφέρεται ως «Μαντώ» ή «Μαδώ Μαυρογένη», ποτέ «Μαυρογένους», και μόνο σε τρία ή τέσσερα από αυτά οι τύποι «Μαντώ/Μαδώ Μαυρογένη» / «Μαντώς/Μαδώς Μαυρογένη» εναλλάσσονται με τους τύπους «Μαντώ/Μαδώ Μαυρογενέσ(σ)α» / «Μαντώς/Μαδώς Μαυρογενέσ(σ)ας» ή «Μαυρογενέσ(σ)ης».

Γράφει μερικά πολύ γουστόζικα ο Κουσαθανάς και για όσους προσπάθησαν να επιβάλουν τον τύπο «της Μαντούς», αν και τον βλέπω κάπως υπεραισιόδοξο:

Ευτυχώς που εκείνη η προσπάθεια για εμπέδωση του γελοίου για τα σημερινά γλωσσικά δεδομένα γραμματικού τύπου «της Μαντούς», που χρησιμοποιήθηκε επ’ ολίγον από κάποιους απειρόκαλους, αεροβατούντες κι αλαφρονούσηδες γλωσσαμύντορες δεν επεκράτησε. Αλλιώτικα, εκτός από το επώνυμό της θα είχαμε τώρα να διορθώνομε και το μικρό της όνομα! Άλλα βάσανα!

Κι επειδή γλωσσικό ιστολόγιο είμαστε, η άποψη του Κουσαθανά για τη γλώσσα:

Άλλωστε, η νεοελληνική μας λαλιά, ένα εκπληκτικό γλωσσικό εργαλείο που το ακόνισαν οι αιώνες κι οι μάστορες του Λόγου, εύκολα καταδείχνει από μόνη της για όσους τη γνωρίζουν σε βάθος ποιες είναι οι αρχαίες λέξεις που συναρμόζουν και σοφηλιάζουν πλουτίζοντάς την και ποιες είναι καταπλάσματα κι επιθέματα που πρέπει να απορριφθούν, ώστε να διαφυλαχθεί χρηστικό και πλούσιο το γλωσσικό μας εργαλείο.

Παρεμπιπτόντως μαθαίνουμε και την προέλευση του επωνύμου «Κουσαθανάς», από το παρατσούκλι του Κρητικού προγόνου του, του Αθανά Ατζολετάκη, που έφτασε περί το 1775 στη Μύκονο τραυματισμένος στο πόδι (άρα, κου’σός).

Στο τέλος του έργου ο Κουσαθανάς εμφανίζεται δύσπιστος, να το πούμε επιεικώς, στον καταποντισμό του νησιού από στίφη τουριστών:

Πού να το φανταζόταν η καημένη η Μαντώ τότε, στα 1822, που έσωσε το νησί από την επίθεση του εχθρικού στόλου, ότι διακόσια χρόνια μετά, άλλοι στόλοι αεροπορικοί και θαλασσινοί με πιο ύπουλους τρόπους και μέσα δήθεν «ειρηνικά» θα άλωναν, θα αλλοτρίωναν και τελικά θα απαλλοτρίωναν το γενέθλιο νησί που έσωσε η ίδια!

Και βέβαια στο επίμετρο υπάρχει και γλωσσάρι με τις ιδιωματικές λέξεις του κειμένου, από τις οποίες σταχυολογώ όσες εμφανίζονται στα αποσπάσματα που έβαλα εδώ:

αλαφρονούσης: επιπόλαιος, ανόητος, άμυαλος

ανάδοση: πρωινή ή βραδινή υγρασία, δροσοσταλιά, θαλασσινή υγρασία

αρτύζω: νοστιμίζω

αφιονίζω: τρελαίνω, ποτίζω με μαγικό φίλτρο

δομνίτζα: μικρή κυρία, αρχοντοπούλα, δεσποινίς

κουκνουκιά: είδος μικρού σταμνιού, μεταφορικά άμυαλος άνθρωπος

μαντινούτα: αγαπητικιά, ερωμένη, και κατ’ επέκταση πόρνη, κοκότα, πουτάνα.

‘πίζουλος: επικίνδυνος, δύσκολος, παράξενος

σοφηλιάζω: συναρμόζω, ταιριάζω.

Advertisement

94 Σχόλια προς “Μαντώ Μαυρογένη, όχι Μαυρογένους (για το βιβλίο του Παν. Κουσαθανά)”

  1. LandS said

    Να πάρει η ευχή, πολύ ωραιο

  2. Αγγελος said

    Καλημέρα!

  3. ΓΤ said

    στυφό ήταν το «στΥφάδο»;

  4. Ναι, ναι, θυγατέρα / θυατέρα, όπως το παρατηρούμε στα γερμανικά (Tochter / τόχταρ) και στα αγγλικά daughter (ντόνταρ).

  5. ΓΤ said

    https://itip.gr/events/manto-mayrogeni-odoiporiko-eleytherias-mias-antariasmenis-psychis/

  6. >>…διακόσια χρόνια μετά, άλλοι στόλοι αεροπορικοί και θαλασσινοί με πιο ύπουλους τρόπους και μέσα δήθεν «ειρηνικά» θα άλωναν, θα αλλοτρίωναν και τελικά θα απαλλοτρίωναν το γενέθλιο νησί

    Δηλαδή το «πρώτα θα πάρουμε τη Μύκονο και μετά την Κύπρο» ισχύει ατόφιο.

  7. ΓΤ said

    @4 Δημόσιος

    Θυμίζουμε και τα Θυάτειρα (όταν αποκτά θυγατέρα ο Σέλευκος Α’ Νικάτωρ)

  8. Α. Σέρτης said

    ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Η αλήθεια για το πού και πότε γεννήθηκε η Μαντώ Μαυρογένους (22/3/2021)

    https://www.paskedi.gr/apokleistiko-h-alhthia-gia-to-poy-kai-pote-gennhthike-h-mantw-mayrogenoys/

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Είπα να μην αλλάξω την ορθογραφία του πρωτοτύπου, εκτός μονοτονικού βέβαια. Παλιότερα γραφόταν (και) «στυφάδο», ίσως με παρετυμολογία από το στυφός

    8 Ωραία, τα ίδια περιπου επιχειρήματα έχει, απ’ όσο βλέπω.

  10. @ 7 ΓΤ

    Ίδια ρίζα είναι; Δεν το είχα φανταστεί.

  11. Πέπε said

    Καλημέρα!

    Δηλαδή, αν κατάλαβα, ένα έργο πρωτίστως αλλά όχι αποκλειστικά ιστορίας, αρτυσμένο μ’ αυτή τη μυρωδάτη γλώσσα και την αντίστοιχη αφηγηματικότητα; Πολύ ωραίο!

    Στο γλωσσάρι δε λέει τίποτα για τη δομνίτζα; Υποθέτω κυρία…

    (Να σχολιάσω ότι ειδικά για μέρη σαν τη Μύκονο έχει ξεχωριστή αξία η οποιαδήποτε γνωριμία μας με τον ιδιαίτερο τοπικό τους χαρακτήρα, την ντοπιολαλιά, την κουλτούρα τους, κρυμμένη κάτω από περισσότερους τόνους ξένα σώματα παρά σε άλλα μέρη, λιγότερο τουριστικά και λιγότερο διεθνή. Ξέρεις, κι ας μην έχεις πάει, ότι η Μύκονος είναι πανάκριβη, ξέρεις ότι έχει το Σούπερ Παραντάιζ, ήξερες όμως, ή φανταζόσουν, ότι όλες τις λέξεις με τσ τις προφέρουν με σ -κουσός, κασίκι…;)

  12. Καλημέρα κι από δω.
    «αν και τον βλέπω κάπως υπεραισιόδοξο»
    Κάπως; Όχι και κάπως. Ιδού γεγονός που το έγραψα και στο χτεσινό:
    Έχω ξαναγράψει για την ξαδέρφη μου τη Βατώ και τη συμπεθέρα της τη Σαπφώ που απέκτησαν δυο εγγονές με τα ονόματά τους. Κι ότι δεν γίνεται να λες το φόρεμα π.χ. της Σαπφούς και τα τακούνια της Βατώς. Ε, προχτές το άκουσα απ’ την κόρη μου να μιλάει για κάτι της Βατούς! Κι έπεσα απ’ τα σύννεφα αλλά μου είπε πως «αυτή είναι η σωστή κλίση». Σήκωσα τα χέρια ψηλά.
    Όπερ σημαίνει πως η νέοι που ακούνε τους δοκησίσοφους της τηλεόρασης εύκολα γλιστράνε στις πεπονόφλουδες που οι τελευταίοι πετάνε.

  13. atheofobos said

    Η Μύκονος είναι το αγαπημένο μου νησί των νεανικών μου χρόνων, που τότε δεν είχε καμία σχέση με το σημερινό που πήζει από τουρίστες.
    Στο ποστ μου:
    ΤΑ ΚΑΡΠΟΥΖΙΑ ΤΗΣ ΜΥΚΟΝΟΥ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2013/07/blog-post.html
    υπάρχουν στο τέλος τα σχετικά ποστ που έχω γράψει για το νησί.
    Το τελευταίο από αυτά είναι οι σχετικές με την Μαντώ σελίδες,γραμμένες από ένα εμπνευσμένο γυμνασιάρχη, ιστορικό και φιλόλογο, από την Μεγάλη του Γένους Σχολή, που σπούδασε στα Πανεπιστήμιο Αθηνών και Βερολίνου, όπου το 1892 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Ιστορίας, τον Τρύφωνα Ευαγγελίδη. Εκδόθηκε το 1914 και κυκλοφόρησε εκ νέου το 1996 σε φωτοτυπική αναπαραγωγή του πρωτοτύπου από την Βιβλιοφιλία.
    Η ΜΥΚΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΜΑΝΤΩ ΜΑΥΡΟΓΕΝΟΥΣ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2009/03/blog-post_24.html
    Από το ποστ αυτό είναι και η φωτογραφία του αγάλματος που αναφέρεται στο κείμενο.

  14. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ούτε εγώ συμμερίζομαι την αισιοδοξία του Κουσαθανά, αφού άλλα ακούω γύρω μου κι από την τηλεόραση, τη Μεγάλη του Γένους Σχολή, που ό,τι βλακεία ειπωθεί εκεί, γίνεται βάιραλ στο διαδίκτυο και αναπαράγεται ανεξέλεγκτα. Της Γωγούς και της Μαντούς, λοιπόν, και της Αργυρούς, αφού οι περισσότεροι θεωρούν πως, όταν χρησιμοποιούν αρχαιοπρεπείς γλωσσικούς τυπους, πατάνε σε στέρεο γλωσσικό έδαφος και κάνουν και τη φιγούρα τους.

  15. ΓΤ said

    @14 Δάσκαλος Θ13

    Κοίτα τι παίζει με Μπαρμπαρίγου. Τραβάμε τα βυζιά μας…

    https://www.newsbeast.gr/media/arthro/444299/ta-gluka-tis-argurous

  16. sarant said

    12-14 Θα ξαναβάλω άρθρο για τη Βατού και τη Σαπφού, αλλά φοβάμαι ότι έτσι που τα λέτε πάει να γίνει

    13 Α μπράβο, χρήσιμη η φωτογραφία

    11 Παράλειψή μου, το έχει.
    δομνίτζα: μικρή κυρία, αρχοντοπούλα, δεσποινίς

  17. Γιάννης Κουβάτσος said

    15:Τα ξέρω γω αυτά, φίλε μου. Πανε αντάμα με τα πάρτι της «Μαντούς Γαστεράτου». 😊Γι’ αυτό εκφράζω απαισιοδοξία. Κι αν τολμάς πες το σωστό, να σε κοιτάνε όλοι σαν αγράμματο.
    Για φανταστείτε να πει ο Τσίπρας (που τα δικά του λάθη είναι καρύδια και βροντάνε) σε ομιλία του στη Βουλή «της Μαντώς Μαυρογένη»… Μέχρι και άρση της βουλευτικής ασυλίας θα ζητήσουν οι γλωσσαμύντορες και τα πορτοσαλτοειδή, ώστε να του ασκηθεί ποινική δίωξη για προσβολή εθνικού συμβόλου.

  18. Σας έχω μόνο κάτι για το Νικόλαο Μαυρογένη.
    https://www.academia.edu/19889899/Between_Pious_Generosity_and_Faithfoul_Service_to_the_Ottoman_State_the_Vak%C4%B1f_of_Nikolaos_Mavrogenis_End_of_the_Eighteenth_Century_Turkish_Historical_Review_6_2_2015_151_174

  19. sarant said

    18 Αυτός είναι ο θείος του πατέρα της Μαντώς. Ο πατέρας της Μαντώς, επίσης Νικόλαος Μαυρογένης, υπηρέτησε ως Σπαθάριος στον θείο του το 1788-1790. Μετά ο θείος έχασε τη θέση του και μαζί το κεφάλι του.

  20. ΣΠ said

    16α
    Έχεις βάλει δύο φορές:
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/06/28/argyrou/
    https://sarantakos.wordpress.com/2018/03/08/masterchef/

  21. Καλημέρα

    πολύ ενδιαφέρον, ευχάριστο στο διάβασμα αλλά λίγο το σημερινό

  22. 19 Είδες, βιάζομαι γιατί νυστάζω και προσπαθώ να δουλέψω παράλληλα…

  23. Πέπε said

    Να μάθετε να συμβιβάζεστε. Όταν διαπραγματευόμαστε, κάτι δίνουμε, κάτι παίρνουμε. Το Μαυρογένη ο άνθρωπος το απέδειξε με χαρτιά και ντοκουμέντα. Γλιτώσαμε ένα -ους, λοιπόν να είστε ευχαριστημένοι, όχι να κοιτάτε να γλιτώσετε και το άλλο.

    Της Μαντούς Μαυρογένη.

  24. BLOG_OTI_NANAI said

    Ξέρεις πόσο σε εκτιμώ, αλλά δεν έχουν έτσι τα πράγματα. Δεν «ξεφύτρωσε πολλά χρόνια μετά», αλλά η ίδια υπογράφει το 1823 ως «πατριώτισσα Μαδώ Μαυρογένους». Δεν αποκλείεται να ήταν μια αποδεκτή επίσημη μορφή του ονόματος Μαυρογένης, αλλά όπως και να’ χει, η υπογραφή αποδίδεται στην ίδια:

  25. Καλημέρα! Πολύ ενδιαφέρον απόσπασμα, θα ψάξω να βρω το βιβλίο. Αναρωτιέμαι αν η οικογένεια αυτή των Μαυρογένηδων είχε συγγένεια με την οικογένεια των Μοροζίνηδων, που κυβέρνησε, μεταξύ άλλων, την Κρήτη επί Βενετοκρατίας. Ο Σπανάκης, που είχε μελετήσει τα Αρχεία της Γαληνοτάτης, στα «Μνημεία Κρητικής Ιστορίας», αν θυμάμαι καλά, γράφει ότι οι Μοροζίνηδες ήταν Βυζαντινής καταγωγής οικογένεια με αρχικό όνομα Μαυρογένης, που όταν εγκαταστάθηκαν στην Βενετία το μετέγραψαν Mauroceno κι αυτό έγινε τελικά Morosini. Βέβαια, το να έχει κάποιος που κατοικεί στην Μεσόγειο μαύρα γένια κι άρα να τον πουν Μαυρογένη δεν είναι και τόσο σπάνιο, φαντάζομαι…

  26. freierdenker said

    8,9 «Ωραία, τα ίδια περιπου επιχειρήματα έχει, απ’ όσο βλέπω.»

    Η Μπιτάκου πήγε στην Τεργέστη και έκανε πρωτογενή έρευνα. Είδα ένα από τα βίντεο της, όπου φαίνεται ότι η ίδια ανακάλυψε την εγγραφή των Μαυρογένηδων στο αρχείο. Οπότε, αν όντως τα πράγματα είναι όπως φαίνονται, το δίκαιο θα ήταν να αναγνωριστεί η δουλειά της.

    Εκείνο που δεν έχω δει ακόμα είναι κάποια αξιολόγηση του ευρήματος από κάποιον επαγγελματία ιστορικό. Μπορεί π.χ. ένας ειδικός να πει ότι το εύρημα δεν έχει και μεγάλη αξία, ότι ήθελαν έγραφαν τότε, ή κάτι παρόμοιο.

  27. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα.
    “τι να το κάνεις το δίκαιο, που δίκαιο πια δεν είναι”.
    Φράση κομβική για την ζητούμενη πολύπαθη Δημοκρατία που ψάχνει μάταια γη για να ευημερήσει από εποχής- ως γνωστόν- Αντιγόνης. Και ,μοιάζει, ως γόνος της, και η Μυκονιάτισσα Μαντώ η Δαφνοστυφαδίτισσα, με τρέλα* μαντινούτας-ιερόδουλης Πυθίας, φυλλομασήτριας, να τονίζει επιπροσθέτως, μαντικώς και ετυμολογικώς —ως εκ του φύλου της και ονόματος ορμώμενη, όντας κοπελουράκι εξόριστο, εκ πύργου κυανοπωγώνων αφιχθέν, με επώνυμο πειρατικό, σε πάτρια ακτή κυανή(ή υδροκυάνια και μηκΩνια, ίσως)—διά το πόσον μπλε-βαθύ, σα μελανό, είναι το χρώμα της μεγάλης του μαύρου μας γένους σχολής. Και τούτο το έτυμο είναι εντέλει σάμπως και ο Κουσαθανάς να το απαθανατίζει ευστόχως και αρμοδίως στο ωραίο του βιβλίο, σάμπως με μια υπόρρητη μαντινάδα που όλο λέει και ξανακλαίει: ”ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν”.
    (*)duende:(κατά λέξη) ἐνθουσία,ή ( εν+ θεός+ουσία), κοινώς:(ιερή)τρέλα, κέφι, όρεξη, οίστρος, δαιμόνιο.

  28. BLOG_OTI_NANAI said

    Να προσθέσω ότι στα Α.Ε.Π. δεν συναντάμε κάποια υποχρεωτική, αναδρομική «εξομάλυνση» των ονομάτων, υπάρχουν και οι τύποι «Μανδώς Μαυρογένη» και «Μανδώς Μαυρογεννέσης»:

  29. Παναγιώτης K. said

    Κανονική ανατροπή με το #24 !

    Τι σύμπτωση; Σήμερα έβλεπα στη βιβλιοθήκη μου το βιβλίο του Κορδάτου για την κοινωνική σημασία της επανάστασης του ΄21 το οποίο διάβασα προ αμνημονεύτων χρόνων. Σκέφτηκα λοιπόν να το ξαναδιαβάσω με το βλέμμα που έτσι και αλλιώς αποκτούμε όταν προσθέτουμε κάμποσα χρόνια στην πλάτη μας.

  30. BLOG_OTI_NANAI said

    Άλλο ένα έγγραφο όπου υπογράφει ως «Μαυρογένους» ενώ τη θεία της την ονομάζει «Μαυρογενέση». Επίσης στα ΑΕΠ οι δύο εναλλακτικές, «Γ. Μαυρογένη» και «Γ. Μαυρογένους»:

  31. Γιάννης Κουβάτσος said

    Υπάρχει το ενδεχόμενο η Μαντώ να ήταν Μαυρογένη στην καθημερινότητά της και να υπέγραφε Μαυρογένους στα καθαρευουσιάνικα κείμενα προς τη δημόσια διοίκηση; Όπως συμβαίνει σήμερα με τα μικρά ονόματα π.χ. ο Γιώργος υπογράφει Γεώργιος στα επίσημα έγγραφα;

  32. ΓΤ said

    Έκανε ο Κουσαθανάς σημαία την ακράδαντη βεβαιότητα…

  33. Πέπε said

    #25
    > Βέβαια, το να έχει κάποιος που κατοικεί στην Μεσόγειο μαύρα γένια κι άρα να τον πουν Μαυρογένη δεν είναι και τόσο σπάνιο, φαντάζομαι…

    Να πούμε βέβαια ότι το «Μαυρογένους» μοιάζει να δείχνει όχι προς τα μαύρα γένια, όπου η γενική Μαυρογένη θα ήταν αυτονόητη, αλλά προς το μαύρο γένος. Επειδή όμως κάτι τέτοιο φαντάζει μάλλον απίθανο, μάλλον το Μαυρογένους ήταν απλώς μια αδέξια προσπάθεια λογιότροπου ευπρεπισμού. Ήδη μάλιστα από κείνα τα χρόνια, όπως δείχνει ο Μπλογκ.

    Η προσπάθεια (επιτυχέστατη) της μετέπειτα λόγιας ιστοριογραφίας να επιβάλει αυτό τον τύπο είναι περίεργο πως δε σκάλωσε μπροστά στο προφανές γραμματικό λάθος.

    Τέλος πάντων, κι εγώ περιμένω πότε η Μαντώ Μαυρογένη, μαζί με τον Θοδωρή (ή Θοδωράκη) Κολοκοτρώνη, τον Θανάση Διάκο, τον Ρήγα Βελεστινλή κ.ά., θα περάσει στην απέναντι ασφαλή όχθη όπως τα κατάφεραν ο Μάρκος Μπότσαρης (όχι Βόσσαρις) και η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα (όχι Βούβουλη ή τίποτε παρόμοιο).

  34. Το φαντάστηκα στα δικά μας διαλεκτικά «η Μαντώ τ Μαυρουγένν» [διπλό νν για το ουρανικό ν, φωνητικό ΙΡΑ /ɲ/] και για πρώτη φορά συνειδητοποίησα τη σημασία «μαύρα γένια».

  35. ΓΤ said

    @23 Πέπε

    «Της Μαντούς Μαυρογένη»

    Α. Δρακάκης, «Μια δίκη κατά της Μαντούς Μαυρογένη. (Σελίδες από τη ζωή της)», Δελτίο Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τόμ. 25 (1982), σελ. 217-266.

  36. ΓΤ said

    https://www.cenegenics.gr/el/team/manto-mavrogeni/

  37. aerosol said

    Σε μια τόσο ρουστίκ γλώσσα, βουτηγμένη στο Μυκονιάτικο ιδίωμα, μπαίνει δις το «εξωτικό» duende.

  38. Costas X said

    Πολύ ωραίο το σημερινό, ενδιαφέρον, καλογραμμένο και με χιούμορ !

    Περί «μαντενούτας» :
    Η λέξη υπάρχει και στο κορφιάτικο ιδίωμα, και είναι λίαν προσβλητική, γιατί δεν σημαίνει απλώς «γκόμενα», «μορόζα» στα κορφιάτικα, αλλά την «σπιτωμένη», αυτήν που κάποιος την συντηρεί δίνοντας της χρήματα, κάτι σαν μόνιμη πόρνη (ιταλ.mantenuta, mantenare=συντηρώ). Παρεμπιπτόντως, η «αγαπημένη» (όχι η «αγαπητικιά») στα κορφιάτικα λέγεται «γαρμπόζα», από το «γάρμπο» (=έρωτας).

  39. Παναγιώτης Κ. said

    Με το duende είχαμε ασχοληθεί πριν μερικά χρόνια, αν θυμάμαι καλά. Συμμετοχή στο διάλογο είχε η Κρόνι.

  40. aerosol said

    #39
    Δίκιο θα έχεις. Το θέμα είναι πως στο κείμενο το θεωρώ μια πολύ άστοχη επιτήδευση που βγάζει μάτι.

  41. Γιάννης Κουβάτσος said

    Συμπέρασμα : Όπου και να σας βρίσκει η αμφιβολία, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, συμβουλεύεστε Blog_oti_nanai. 😊

  42. ΣΠ said

    39
    https://sarantakos.wordpress.com/2019/02/21/philotimo/#comment-568705

  43. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    24 κε Ωραία ευρήματα. Πρόσεξε όμως ότι ο Κουσαθανάς άλλο γράφει, γράφει ότι στα αυτόγραφα κείμενα που υπάρχουν στο αρχειο της Μαντώς Μ. δεν υπάρχει πουθενά ο τύπος «Μαυρογένους».

    Τον καταρρίπτεις στο ότι «ο τύπος Μαυρογένους εμφανίστηκε πολλά χρόνια μετά», αλλά όχι στο πώς το έγραφε η ίδια.

    31 Μάλλον να την έγραφαν έτσι οι γραμματικοί της διοίκησης.

    33 Πολύ καλό επιχείρημα, διότι μαύρα γένια έχει ο Μαυρογένης.

    38 Ακριβώς, η σπιτωμένη, που τη συντηρεί καποιος εραστής. Την έχω στις Λέξεις που χάνονται.

  44. BLOG_OTI_NANAI said

    41: Έτσι 🙂

  45. Χαρούλα said

    #39 Παναγιώτη ναι το θυμάμαι.
    Επειδή η λέξη ειναι το ξωτικό στα Ισπανικά, η Croni μας, μας έδωσε πληροφοριές. Δεν θυμάμαι ακριβώς τι.
    Το θυμάμαι όμως γιατί με τον Triant, μιλήσαμε για το Bar Duende, που πηγαίναμε συχνά, χωρίς να γνωριζόμαστε φυσικά.
    Ο ΣΠ θα κάνει τα μαγικά του και θα το βρει.

  46. BLOG_OTI_NANAI said

    43: Σίγουρα, όλα μπορεί να συμβούν. Όμως, να υπέγραφε η ίδια ως «Μαυρογένη» και της το έκαναν οι γραμματείς «Μαυρογένους»; Γιατί όμως στην ίδια επιστολή να μην μετατρέπεται και το «Μαυρογενέση» σε «Μαυρογένους»; Και γιατί σε άλλα έγγραφα να υπάρχει το «Μαυρογένη» και το «Μαυρογεννέση» και να μην μεταβάλλονται όλα από τους γραμματείς σε «Μαυρογένους»;

    Και οι γραμματείς από το σύνολο της υπογραφής, παρέμβαιναν μόνο στο επώνυμο; Διότι σε ένα υπογράφει ως «ευπειθής πατριώτισσα», σε άλλο ως «πατριώτισσα» και σε άλλο ως «πατριώτις». Αυτά τα άφηναν ως είχαν και έκαναν παρέμβαση μόνο στο επώνυμο; Αλλά γιατί σε μία υπογραφή προστίθεται και το πατρώνυμο ενώ στις άλλες όχι;

    Ξαναλέω, όλα μπορεί να συμβούν, αλλά σε μια επιστολή υπάρχει πάντα και η υπογραφή του αποστολέα. Να αφήνουν λοιπόν οι γραμματείς όλα τα «Μαυρογέν-» ως έχουν, αλλά να μην τα ανέχονται μόνο στην τελική υπογραφή και να αλλάζουν μόνο αυτά;

  47. ΣΠ said

    45
    Χαρούλα, δες το 42.

  48. Costas X said

    -> 44.
    Δείτε πόσο πονηρά δεν έχει τονίσει ο Ουζούνης το «Ντετεκτιβ», αφού στην Ελλάδα άλλοι το τονίζουν στην προπαραλήγουσα, άλλοι στη παραλήγουσα, και κάποιοι ηλικιωμένοι γαλλομαθείς στη λήγουσα ! 🙂

  49. Χαρούλα said

    #47 ΣΠ, εεε, είσαι αστέρι! Απλά εγώ μπαινοβγαίνω με δόσεις και δεν είχα ξαναφρεσκάρει. Ευχαριστώ!
    Καλό Κυριακάτικο απόγευμα σε όλους!

    ΚΩΣΤΑΣ, Theo, και άλλοι σιωπηροί φίλοι, αύριο γιορτινή μέρα θα μας δώσετε την χαρά να αλληλοευχηθούμε;

  50. Γιάννης Κουβάτσος said

    48:Ακόμα κι ο Ουζούνης αδυνατεί να ανακαλύψει πού πάει ο τόνος. 😊

  51. BLOG_OTI_NANAI said

    48: Πράγματι, είναι η μόνη μή κεφαλαία λέξη χωρίς τόνο.

  52. BLOG_OTI_NANAI said

    50: Καλό 🙂

  53. sarant said

    46 Δεν λέω, έχει βάση κι αυτό.

  54. GeoKar said

    Να επισημάνουμε βέβαια ότι η Μαντώ Μαυρογέν@ έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής της κ πέθανε πάμπτωχη στην Πάρο όπου επίσης η κεντρική πλατεία της Παρ(οι)κιάς έχει το όνομά της, ενώ μερικές κρήνες στα στενά φέρουν το όνομα του Ν. Μαυρογενη. Λεγεται ότι ειχε ταφεί στο προαύλιο της Εκατονταπυλιανης, αλλά τάφος με το όνομά της εκεί δεν υπάρχει.

  55. Faltsos said

    Ποιανού κόρη ήταν η Μαντώ; Του Μαυρογένη; Λάθος! Σύμφωνα με το Ελληνικό κολλέγιο ήταν κόρη του Νικόλαου Μαυρογένους.
    Ο Μαυρογένης, γενική του Μαυρογένους λοιπόν. Για να μαθαίνουμε σωστά ελληνικά.
    Προσέξτε και τον τόνο στο μικρό όνομα του πατέρα. Όχι του Νικολάου. Παρά την τραβηγμένη προσπάθεια αρχαιοπρεπούς κλίσης του επωνύμου, έρχεται το ταπεινό: του Νικόλαου για να ολοκληρωθεί η σύγχυση.
    https://hellenic-college.gr/wp-content/uploads/works/1821/heroes/manto_mavrogenous/index.html

  56. freierdenker said

    54, το πιστεύω ότι η Μαντώ πέθανε φτωχή. Αλλά πολλές ιστορίες για την μετέπειτα ζωή των ηγετών της επανάστασης θέλουν προσοχή.

    Π.χ. ένα τυπικό άρθρο στην Δημοκρατική της Ρόδου, από την 25η Μαρτίου του 2015, έχει τίτλο, Νικηταράς: Ο ήρωας που πέθανε τυφλός, πάμπτωχος «με άδεια επαιτείας». Όμως τα τελευταία 6 χρόνια της ζωής του ο Νικηταράς κατέλαβε τα αξιώματα του Υποστράτηγου, Προέδρου της Βουλής, και Γερουσιαστή.

    Αληθεύει ότι ως πολιτικός του Ρωσικού κόμματος κατηγορήθηκε για απόπειρα στάσης, καταδικάστηκε και πήγε ενάμιση χρόνο φυλακή, αλλά από το 1843 και μετά φαίνεται να επανέρχεται στα πράγματα. Η Μαντώ δεν πρόλαβε την Αλλαγή του Κινήματος της 3ης Σεπτεμβρίου.

    Η ιστοριογραφία πάνω στο θέμα είναι φτωχή, ενώ τα δημοσιογραφικού επιπέδου άρθρα και βιβλία είναι διαποτισμένα από διαφόρων ειδών ιδεοληψίες, από το «η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της» μέχρι το «η Βαυαροκρατία δεν τελείωσε το 43». Και τελικά, δεν γίνεται κάποιος να τα βάλει εύκολα μια ενδιαφέρουσα ιστορία, όπως αυτή του Νικηταρά στην Δημοκρατική.

  57. Α. Σέρτης said

    «Μαυρογένη είναι το σωστό, οπως υπέγραφε το επώνυμό της η ίδια, κι όχι Μαυρογένους, όπως της άλλαξαν το όνομα (και τα φώτα!) οι φανατισμένοι καθαρεύοντες γλωσσαμύντορες ιστορικοί και πολιτικοί άλλων, φορτισμένων από γλωσσικό φανατισμό εποχών• αυτό το μεγαλοπρεπές Μαυρογένους ξεφύτρωσε χρόνια πολλά μετά τον θάνατό της.»

    Και το «Μαυρογένη» δηλαδή δεν ήταν ξεφυτρωμένο ανέκαθεν;;;

    Σταχυολογώ ενδεικτικά:

    Ο Ζαμπέλιος,που μάλλον είναι ο πρώτος που την ονομάζει μετά τον θάνατό της, στην τραγωδία του «Μάρκος Βόσσαρις» (1842) την αποκαλεί «Μανδώ η Μαυρογένου»

    […] η Βουβουλίνα, η Μαντώ Μαυρογένη […] (ΠΑΝΔΩΡΑ 1867)

    Ο Αντώνης δεν είχε ακούσει ούτε τη Μαντώ Μαυρογένη, ούτε τη Μόσχω Τζαβέλα (Τρελαντώνης, 1932)

    «Εις τας συνεδρίας της Τροιζήνος παρίσταται εις το ακροατήριον , μόνη αντιπρόσωπος του γυναικείου φύλου , η Μαντώ Μαυρογένη» (Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών, 1936)

    «ο Καποδίστριας , κάλεσε τη Μαντώ Μαυρογένη , και της έκανε σύσταση να φύγη από το Ναύπλιο και να πάη στην πατρίδα της την Μύκονο» (Β. Αττικού, «22 εύθυμα διηγήματα της παληάς Αθήνας», 1953)

    «Η Μυκονιάτισσα Μαντώ Μαυρογένη» (Κορδάτος, «Ιστορία της νεώτερης Ελλάδας: η επανάσταση του 1821», 1957)

    «ηρωίδα Μαντώ Μαυρογένη» (Μάργαρη, «Πρόσωπα και θέματα», 1962)

    «Η Μαντώ Μαυρογένη έκανε δύο εκκλήσεις […]» (Α. Δρακάκης, «Τ’ άγνωστα χρόνια», 1985)

    Ο Μανουήλ Τασούλας είναι που ίσως πρώτος επαναφέρει επί το ορθόν το επώνυμό της στο εξαίρετο βιβλίο «Μαντώ Μαυρογένη: ιστορικό αρχείο» 1994. (250 έγγραφα της ηρωίδας, από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας της Βουλής, τα αρχεία της Ιονίου Γερουσίας Κέρκυρας, και αναφορές σε ό,τι γράφτηκε για αυτή κλπ κλπ.)

  58. BLOG_OTI_NANAI said

    Στο βιβλίο αυτό: https://tinyurl.com/46jvwr4n
    δημοσιεύεται ένα έγγραφο που ισχυρίζεται ότι δείχνει την κακή οικονομική της κατάσταση:

  59. sarant said

    57-58 Ενδιαφέροντα

  60. Costas Papathanasiou said

    59: …όπου η αναφορά στο 58 “…καίτοι εκ του γραφικού χαρακτήρος του εγγράφου και της υπογραφής εικάζομεν ότι δια χειρός τρίτου εγράφη και υπεγράφη παρά της Μαντώς το έγγραφον τούτο…”, ισχυροποιεί σαφώς τη θέση των σχ. 57, 43, 33 (και Παν.Κουσαθανά).

  61. leonicos said

    Mόλις επέστρεψα.

    Διάβασα όλα τα χαμένα

    και την αναφορα σ’ εμένα για κάποιο παλιο ‘ὠς τώρα’

    Πολλή κούραση. Πολύ ωραία η Ιρλανδια

  62. Georgios Bartzoudis said

    (α) Στον (μη γενόμενο) γάμο της Μαντώς με τον Δ. Υψηλάντη είχαν αντιταχθεί οι πολιτικοί του αντίπαλοι, θεωρώντας ότι έτσι «ο πρίγκιπας» θα αποκτούσε μεγάλη δύναμη. Οι ίδιοι, ήδη από τον Δεκέμβριο του 1821, προσπαθούσαν με κάθε θεμιτό και αθέμιτο τρόπο να αποδομήσουν τον Υψηλάντη, αλλά και την Φιλική Εταιρεία. Και φαίνεται ότι ο Υψηλάντης δέχτηκε να συμβιβαστεί σε ότι θεωρούσε δευτερεύοντα για την επανάσταση. Εδώ ίσως εντάσσεται και η μη πραγματοποίηση του γάμου του με τη Μαντώ

    (β) 17, Γιάννης Κουβάτσος said: «…Για φανταστείτε να πει ο Τσίπρας (που τα δικά του λάθη είναι καρύδια και βροντάνε) σε ομιλία του στη Βουλή ‘της Μαντώς Μαυρογένη’… Μέχρι και άρση της βουλευτικής ασυλίας θα ζητήσουν οι γλωσσαμύντορες και τα πορτοσαλτοειδή, ώστε να του ασκηθεί ποινική δίωξη για προσβολή εθνικού συμβόλου».
    # Κόψε κάτι. Εδώ ο δικός σου ξεπούλησε στους ΒουλγαροΣκοπιανούς, προδοτικά και λαθρεμπορικά, τη Μακεδονική Γλώσσα και Ταυτότητα και …ούτε φωνή ούτε ακρόαση!

  63. loukretia50 said

    – Έμαθες Γωγουλίνι μου τα φοβερά μαντάτα?
    Δεν είναι trendy πια το « ου», αλλάζουνε τα ντάτα.
    Εκσυγχρονίζουν γενικές, τις κάνουν πιο απλές.
    Δε θα γεμίζει ο στόμας σου «της Αργυρούς» να λες.

    – Πώς να το πω η άμοιρη του δόλιου Ηρακλέους?
    Ήττα το ήτα θεωρεί, το «-κλη», στερείται κλέους

    – Για όλα φταίει η Μαντώ, αυτή η Μαυρογένη
    – …που αγαπούσε το Φυσσούν! Ατύχησ΄η καημένη!
    – Α, γειά σου!
    Δεν ταίριαζε πειρατική γενιά στο πριγκηπάτο
    Το γένι δεν το γλίτωσε, μα το ‘κανε στυλάτο

    – Εγώ θυμάμαι στο σχολειό τη λέγαν Μαυρογένους
    Το’γραψα και σε έκθεση, πήρα πολλούς επαίνους.

    – Αυτή κατάργησε το «ου», μα είχε κι ένα δίκιο,
    Μπανάλ τέτοιο επώνυμο, και προπαντός, αντρίκειο

    – Μπελάς είναι η αλλαγή, το λέει κι ο Τιμολέων
    που πλήρωσε σκασμό λεφτά να γίνει σκέτος Λέων
    Μα πού κολλάνε όλα αυτά με το δικό μας «ου»?
    Τόσα αρχαία ονόματα τόχουν περί πολλού.
    Σαπφώ, Μυρτώ, Ηρώ, Διδώ, μαζί μ΄αυτές κι εγώ

    -Μόνο ψευδός θα φώναζε τη Μέδουσα Γο(ρ)γώ!

    – Και ποιος μας λέει δηλαδή πως είναι όλα αλήθεια?
    Μπορεί και να της άρεσε με «ου» , από συνήθεια.

    – Μα φαίνεται υπογραφή , σ΄έγγραφα ένα πάκο.
    – Τζάμπα ο κόπος! Τελικά παντρεύτηκε Καζάκο!
    ΛΟΥ
    Γκρινιάζει κάθε Μαριγώ, ωρύεται η Γωγώ
    Μα πόσα «ου» είν΄αρκετά για προβολή ΕΓΩ?

  64. ΓΤ said

    α. 15.08.2022
    Πρόγραμμα πολιτικών αρχηγών — επισκέψεις

    ο Μητσοτάκης στην Τήνο
    ο Ερντογάν στην Κύπρο

    β. γλωσσική παρέμβαση ρασόνου
    Γιώργος Βλάχος (Ναυπάκτου)
    https://www.larissanet.gr/2022/08/14/mitropolitis-nafpaktou-ierotheos-frasi-kali-panagia-den-steketai-oute-lektika-oute-theologika/

    γ. Θλίψη στον χριστιανικό κόσμο. Αύριο η Κοίμησις. Πανηγύρια, γουρνοπούλες, σαπιοκοιλιές, ξεμπάκιασμα. Πολύ δάκρυ. Δεν πάει μπουκιά κάτω.

    δ. @Κυψέλη. Έχει παπουτσάδικο. Κάθε μέρα πίνει απέναντι από το μαγαζί του 3 λίτρα νονέιμ κοκκινόκρασο, τέρμα ντίρλας. Αν δει πελάτη να μπαίνει, πετιέται απ’ το λιγδομαγέρικο.
    Προχτεσινή ανακοίνωση στη βιτρίνα: «Όλη η ένδυση μισοτιμής».
    Είναι προφανές ότι ο ΓΤ αδυνατεί να αντιληφθεί ότι εδώ έχουμε ένα μεγάλο πνεύμα που γνωρίζει ότι το παπούτσι ντύνει το πόδι…

  65. freierdenker said

    58, δύσκολο να κρίνει κανείς την οικονομική της κατάσταση μόνο από αυτό. Φαίνεται να έχει μια μικρή ακίνητη περιουσία, και ίσως να είχε και άλλα ακίνητα εκτός Δήμου ή σε άλλα νησιά;

    Αυτό πάντως που με εντυπωσίασε, αυτό που ανοίγει μάτια θα έλεγα, είναι οι σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης ακίνητης περιουσίας. Πλειοδοτικός διαγωνισμός για τετραετή εκμίσθωση (leasing που λέμε) αν κατάλαβα καλά.

  66. 65 Αυτοί οι διαγωνισμοί πάντως ήταν και η στάνταρ οθωμανική μέθοδος εκμίσθωσης των φόρων (ιλτιζάμι) ήδη από τον ύστερο 16ο αιώνα.

  67. sarant said

    63 Μπράβο βρε Λου, τι ωραίο!
    Ο Φυσσούν είχε παίξει τον Υψηλάντη; Δεν ήταν τόσο ωραίος ο πρίγκιπας

    64 Και η Ναύπακτος έχει μητρόπολη; Πότε θα γίνει Καποδίστριας στις μητροπόλεις;

  68. ΓΤ said

    14 Αυγούστου 1996
    Σολωμός Σολωμού

    Δεν είχε θέση για αυτόν το Μηνολόγιο. Είχε προλάβει ο Νίκος Φέρμας, «ο μαγκίτης»…

  69. Παναγιώτης K. said

    63. ! 🙂

  70. Γιάννης Κουβάτσος said

  71. ΣΠ said

    Η ταινία.
    https://www.veoh.com/watch/v135941616erCDYM7F

  72. Πετυχημένο ήτανε το πόνημά σου, Λου
    Ράλλη-Αβέρωφ θύμισε, θέλω-δεν θέλω «ου»

  73. freierdenker said

    66, λογικά, πρέπει να σχετίζονται αυτά τα δυο.

    Κάτι άλλο, όταν ο συγγραφέας μιλάει για την άλωση της Μυκόνου, τι εννοεί;

    Ίσως σχετικό, ο Ζάχος Χατζηφωτίου έχει γράψει το βιβλίο Το Κολωνάκι πριν την Άλωση. Σε μια συνέντευξη του στην τηλεόραση μιλούσε συνέχεια για το επερχόμενο βιβλίο του, μέχρι που η δημοσιογράφος δεν άντεξε και τον ρώτησε, μα ποιος άλωσε το Κολωνάκι κύριε Χατζηφωτίου; Το Μπουρνάζι και το Αιγάλεω, είπε μετά από κάποιο δισταγμό.

    Αυτό που σκέφτομαι είναι ότι τα τελευταία χρόνια από την Μύκονο πρέπει να έχουν περάσει πολλοί κατακτητές. Από κοσμικούς στυλ Χατζηφωτίου τις δεκαετίες του 60 και 70, μέχρι ποιος ξέρει τι σήμερα. Μήπως πρέπει να μιλάμε για Πρώτη, Δεύτερη, ή ακόμα και Τρίτη Άλωση. Είχε κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό του ο συγγραφέας;

  74. Χρόνια πολλά για της Παναγίας.

  75. sarant said

    73 Μιλάει για τα θηριωδη κρουαζιερόπλοια που έχουν μέγεθος μεγαλύτερο από τη Χώρα, τα πολυόροφα αυθαίρετα που χτίζονται κτλ

    74 Πολύ καλός, κι είχαμε καιρό να σε δούμε!

  76. Τζιβαέρι said

    1) Μετά από το αποκαλυπτικό σχόλιο 24 του επιφανούς χριστιανού λογίου κ. Blogotinanai, ο κ. Σαραντάκος όφειλε να αποσύρει ΑΜΕΣΑ το παρόν άρθρο από τον Ουρανό του Διαδικτύου και να ζητήσει δημοσίως συγγνώμη που (εξαιτίας της επιπολαιότητός του) έγινε φερέφωνο των αρλουμπολογιών του κύρ-Παναγιώτη Κουσαθανά περί του επωνύμου της μακαριστής Μαδώς Μαυρογένους και της δήθεν διαστρεβλώσεώς του από τους καθαρεύοντες γλωσσαμύντορες.

    Θα ήταν σαν να κλέβω εκκλησία αν αναρτούσα εδώ πέρα τα εκατοντάδες έγγραφα των Αρχείων της Ελληνικής Παλιγγενεσίας (των ετών 1823 – 1827) όπου η Μαδώ αναφέρεται επανειλημμένως ως Μαυρογένους και σπανίως ως Μαυρογένη. ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ είναι άλλο: Όπως ήδη επεσήμανε ο κ. Blogotinanai, η ίδια η Μαδώ υπογράφει μονίμως «Μαδώ Μαυρογένους» και ΟΥΔΕΠΟΤΕ «Μαυρογένη»!..

    2) Και κάτι για τα χθεσινά μεζεδάκια για να μή γράφω επιπλέον σχόλιο: Στηλιτεύοντας την αγραμματοσύνη του Χρήστου Χωμενίδη για τις «λαϊκάστριες», γράφει επί λέξει ο κ. ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ: «Eίναι αρκετά γνωστή η ατάκα του Αριστοφάνη στους Αχαρνείς (ή Αχαρνής, αν προτιμάτε) ότι ο Πελοποννησιακός Πόλεμος έγινε «εκ τριών λαικαστριών» – για τρεις πουτάνες, με το συμπάθειο, το αποδίδει ο Σαββόπουλος.»

    Αλλά, κύριε Σαραντάκο, από πότε η λέξις «λαικάστριες» στην Θεία Ελληνική Γλώσσα σημαίνει τις πουτάνες; Τόσο ανελλήνιστος είστε λοιπόν; Αν ο Αριστοφάνης ήθελε να πει «πουτάνες», θα έλεγε «εκ τριών πορνών» και ουχί «εκ τριών λαικαστριών». «Λαικάστρια» στα αρχαία ελληνικά και δή στους Αττικούς ήταν η τσιμπουκλού (η πεολείχουσα, όπως λέμε εμείς σήμερα) και ουχί απλώς η πουτάνα. Για του λόγου το αληθές, και προκειμένου να ξεστραβωθούν οι αναγνώσται του Ιστολογίου από την γκάφα σας, αγαπητέ μου κύριε Νίκο, αναρτώ τα σχετικα λήμματα («λαικάζω» + «λαικαστής» ) του Liddell-Scott:

    Κατόπιν των δύο ανωτέρω επισημάνσεων, και ο τελευταίος κάφρος αναγνώστης αντιλαμβάνεται γιατί έχει καταβαραθρωθεί τόσο πολύ η πολυδιαφημισμένη εγκυρότης του Σαραντακείου Ιστολογίου μετά την κοίμηση του αλησμόνητου Γιάννη Ιατρού. Με αποτέλεσμα, εμείς οι ελληνογνώστες να μπαίνουμε πλέον αραιά και πού, με μοναδικό σκοπό να ευθυμήσουμε λιγάκι με τις ανακρίβειες, τις γκάφες και τα τραγικά λάθη που θα εντοπίσουμε… Και τα οποία, βεβαίως, περνούν εντελώς απαρατήρητα από τους εναπομείναντες «Τρακόσιους του Λεωνίδα» που συνεχίζουν να διαβάζουν σε καθημερινή βάση το κάποτε κορυφαίο Γλωσσικό Ιστολόγιο του Ρωμέικου

  77. Χαρούλα said

    # 74 Ναιιιιίι! Καλώς τον! Όπως πάντα υπέροχος! Χρόνια πολλά!
    # 76 Οοοχι…. Όπως πάντα υποτιμητικός ξερόλας! Σχόλια λίγα!

  78. Τζιβαέρι said

    Σχολίου 76 συνέχεια… Να προσθέσω και το εξής:

    Όλοι εμείς οι παλαιοί Αθηναίοι γνωρίζουμε την παροιμία «σαν της Μαντώς το βρακί» που σημαίνει «φτώχεια ξεφτιλισμένη». Ο αλιτήριος Νικόλαος Πολίτης στον 3ο τόμο των «Παροιμιών» του , (Αθήναι 1901) προσπαθεί ματαίως να μάς πείσει ότι η Μαντώ της παροιμίας δεν έχει την παραμικρή σχέση με την Μαδώ Μαυρογένους!..

    Ωστόσο, ο Νικόλαος Δραγούμης (γραμματεύς του Καποδίστρια + πάππος του Ίωνος Δραγούμη) στις «Ιστορικές Αναμνήσεις» του αναφέρει σαφώς ότι η Μαντώ της παροιμίας είναι η Μαδώ Μαυρογένους. Καταγράφει, μάλιστα, και το σχετικό ιστορικό περιστατικό όπου η Μαδώ περιέγραψε στον Καποδίστρια την απόλυτη φτώχεια της, κραδαίνοντας ένα τρύπιο βρακί!..

    Ο δε Ίων Δραγούμης στον 6ο τόμο των «Ημερολογίων» του αναφέρει επανειλημμένως την παροιμία «σαν της Μαντώς το βρακί», συσχετίζοντάς την με την Μαδώ Μαυρογένους!..

    ΕΡΩΤΩ τον κ. Σαραντάκο: Αν αναρτήσω τα σχετικά ντοκουμέντα των Δραγούμηδων, θα τολμήσει το ερχόμενο Σαββάτο στα μεζεδάκια να κράξει ανελέητα τον πολυδιαφημισμένο Νικόλαο Πολίτη για την γκάφα του;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα….

  79. #74,76

    Φρουρά, φρουρά !!!!

  80. sarant said

    79 Χρονιάρα μέρα, βρήκε ευκαιρία

  81. BLOG_OTI_NANAI said

    Χρόνια πολλά σε όλους και στους εορτάζοντες!

    64: «Θλίψη στον χριστιανικό κόσμο. Αύριο η Κοίμησις. Πανηγύρια, γουρνοπούλες, σαπιοκοιλιές, ξεμπάκιασμα. Πολύ δάκρυ. Δεν πάει μπουκιά κάτω»

    Καταρχάς, η γουρουνοπούλα δεν είναι θρησκευτική εκδήλωση. Είναι κοσμική, με αφορμή την εορτή.
    Αλλά οπωσδήποτε έχεις χάσει κάποια επεισόδια για το νόημα της γιορτής καθώς είναι ένας θάνατος/κοίμηση που γεμίζει τον κόσμο χαρά καθώς ανέεβηκε στον ουρανό ένα άγιο πρόσωπο που προσεύχεται για όλους τους ανθρώπους:

  82. freierdenker said

    75, δηλαδή σε στυλ Χατζηφωτίου, ίσως ότι την άλωσε το Ντουμπάι;

    72, αναρωτιέμαι αν ο Ράλλης όντως είπε το δεν θέλω ου, ή είναι από αυτά που πέρασαν στην λαϊκή συνείδηση χωρίς να έχουν ειπωθεί ακριβώς έτσι. Σε κάτι βίντεο στο YouTube, το πιο κοντινό που λέει είναι: σας είπα, όχι το ου. Μπορεί φυσικά να είπε το δεν θέλω ου σε κάποια άλλη στιγμή. Την επόμενη πάντως χρονιά ανέβηκε επιθεώρηση με τίτλο δεν θέλω ου (Βλαχοπούλου, Ρίζος, κείμενα Καλαμίτση κτλ)

  83. ΓΤ said

    @81

    «που γεμίζει τον κόσμο χαρά»

  84. BLOG_OTI_NANAI said

    Με ό,τι φτιάχνεται ο καθένας…

  85. sarant said

    82 Απ’ όσο θυμάμαι, το είχε πει, Δεν θελω ου και λίγο αργότερα Όχι το ου.

  86. ΓιώργοςΜ said

    85 κι εγώ το θυμάμαι.

  87. aerosol said

    #63
    Τελικά μήπως το σωστό είναι Λω;

  88. Nestanaios said

    76. Μπορεί το LIDDEL-SCOTT να μας πει πώς προκύπτει το «cock-socker» από το ελληνικό «λαικασομαι» (λα – ικασομαι)? Ετυμολογικά εννοώ και όχι φανταστικά.

    79. Δεν νομίζω ότι μπορείς να αντικαταστήσεις τον Ιατρού.

  89. SearchPeloponnese said

    33.
    «τον Θανάση Διάκο»

    Αν θυμάμαι καλά, υπόγραφε «Αθανάσης Διάκος».

  90. περαστικός said

    Και για όσους δεν γνωρίζουν, με την συνδρομή ενός άλλου Κουσαθανά και την υπογραφή ενός Καραμανλή (υπουργού Υποδομών και Μεταφορών) το αεροδρόμιο της Μυκόνου ονομάζεται επίσημα «Μαντώ Μαυρογένη» από φέτος τον Μάρτιο…

  91. ΓΤ said

    @75α

    πολυόροφα —-> πολυΩροφα

  92. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Διαβάζω ότι το επόμενο, πολυσέλιδο, τεύχος του περιοδικού Οροπέδιο θα είναι αφιερωμένο στον Κουσαθανά. Τον Σεπτέμβριο.

  93. ΓΤ said

    @92

    Θα κυκλοφορήσει στις 19.09.2022, 414 σελίδες, 25 ευρώ

  94. Χρήστος Π. said

    Άλλη μια αδικημένη Μυκονιάτισα από Μυκονιάτη συγγραφέα. Μια εθνοσυνέλευση έπρεπε να ασχοληθεί με τα γκομενιλίκια της και τα ραβασάκια της, και το καημό γιατί δεν την παντρεύτηκε ο Υψηλάντης μετά από το κέρατο που του φόρεσε… ΟΚ…

    Σύνταξη αγωνίστριας πάντως πήρε και είχε ένα από τα καλύτερα σπίτια στο Ναύπλιο απ’ ό,τι θυμάμαι τώρα. Δεν ήταν μεγαλοφυία ό Υψηλάντης (ούτε για το φίλο του Κολοκοτρώνη, αλλά είναι βέβαια και επιεικής αφού τους έδενε η ανόητη ρωσοφιλία). Ήταν αρκετά αξιοπρεπής να μην γίνει εθελοντής κερατάς… Τραγουδήστε, πάω για βουτιά!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: