Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πόσοι πρωθυπουργοί χρειάζονται για ν’ αλλάξουν μια λάμπα;

Posted by sarant στο 22 Σεπτεμβρίου, 2022


Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε χτες στο ηλεπεριοδικό 2020magΌπως θα ξέρετε, στο ηλεπεριοδικό αυτό δημοσιεύω άρθρα με Λέξεις της επικαιρότητας -σαν εκείνα που δημοσίευα κάθε μήνα στα Ενθέματα της Αυγής. Εδώ μπορείτε να βρείτε όλα μου αυτά τα άρθρα, 22 ως τώρα. Στην εδώ δημοσίευση προσθέτω το τραγούδι και την ενδοϊστολογική αναφορά. 

Κατά πάσα πιθανότητα θα έχετε ακούσει κάποια ανέκδοτα της οικογένειας «Πόσοι Χ χρειάζονται για να αλλάξουν μια λάμπα;» όπου Χ μπορεί να είναι μέλη εθνοτικών ομάδων ή εκπρόσωποι διάφορων επαγγελμάτων ή άλλες κατηγορίες -άλλοτε η απάντηση είναι 5 (ο ένας αλλάζει τη λάμπα και οι τέσσερις γυρίζουν το τραπέζι), άλλοτε είναι το προφανές «ένας» αλλά με διάφορες ανατροπές στο τέλος -στο Διαδίκτυο θα βρείτε πάμπολλες παραλλαγές, τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά διότι είναι διεθνή αυτά τα ανέκδοτα.

Ομολογώ ότι δεν έχω συναντήσει παραλλαγή με το ερώτημα του τίτλου μας, ίσως επειδή ένας είναι ανά πάσα στιγμή ο πρωθυπουργός της χώρας. Ωστόσο, αυτό μου ήρθε στο νου διαβάζοντας την τελευταία «χαλαρή» ραδιοφωνική συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη, σε εκπομπή που ακούν πολλοί νέοι, στην οποία ο πρωθυπουργός, σαν άλλος θείος που κάθεται με τη νεολαία, θέλοντας ενόψει εκλογών να φτιάξει προφίλ ανθρώπου της διπλανής πόρτας, εξομολογήθηκε ότι από μαστορέματα στο σπίτι δεν σκαμπάζει και πολλά, αλλά αλλάζει τις λάμπες και ξέρει πού είναι οι ασφάλειες. (Βέβαια, αυτό δίνει μάλλον την εικόνα που ήθελε ν’ αποτινάξει, του πορφυρογεννητου γόνου που πάντοτε είχε γύρω του υπηρέτες, αλλά τέλος πάντων).

Έτσι όμως βρήκαμε κι εμείς θέμα για το σημερινό μας άρθρο -κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, θα λεξιλογήσουμε για τη λέξη «λάμπα», μια λέξη που έχει αρκετό ενδιαφέρον από αυτή την άποψη.

Η λάμπα είναι δάνειο από το γαλλικό lampe, επειδή όμως η γαλλική λέξη, όπως θα δούμε, έχει απώτερη ελληνική αρχή, λέμε ότι πρόκειται για αντιδάνειο.

Πράγματι, στην αρχή της ετυμολογικής αλυσίδας βρίσκεται η αρχαία λέξη λαμπάς που παράγεται από το ρήμα «λάμπω». Η λαμπάς των αρχαίων είναι βέβαια η γιαγιά της δικής μας λαμπάδας, αλλά η σημασία τους δεν είναι ίδια. Η λαμπάδα σήμερα είναι το μεγάλο κερί, για τις μεγάλες γιορτές ας πούμε, που παραδοσιακά παίρνουν δώρο οι νονοί στα βαφτιστήρια τους, αλλά στα αρχαία ήταν ο πυρσός, η δάδα. Στους Επτά επί Θήβας του Αισχύλου, ας πούμε, υπάρχει ο στίχος «φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη», στη μετάφραση του Γρυπάρη «Και λάμπει η δάδα αρματωμένη στη δεξιά του».

Λαμπάδες είχαν ιδίως στις τελετές και εορτές, όπου διοργανωνονταν, όπως ξέρουμε, και λαμπαδηφορίες ή λαμπαδηδρομίες, στις οποίες οι αθλητές κρατούσαν λαμπάδες (και λέγονταν λαμπαδηδρόμοι ή λαμπαδούχοι) και την έδιναν ο ένας στον άλλο, μια επιβίωση των οποίων είναι και η σημερινή τελετή της Ολυμπιακής φλόγας. Έτσι και το ρήμα «λαμπάδα δραμείν», τρέχω σε λαμπαδηδρομία. (Υπήρχε και το ρήμα «λαμπαδεύω», από το οποίο το σημερινό «μεταλαμπαδεύω» δηλ. μεταφέρω π.χ. τις γνώσεις).

Στη συνέχεια, λαμπάδες ονομάστηκαν επίσης οι λυχνίες ή τα καντήλια λαδιού, όπως μας θυμίζει η παραβολή των μωρών παρθένων όπου «λαβούσαι τας λαμπάδας αυτών ουκ έλαβον μεθ’ εαυτών έλαιον» -εδώ ολοφάνερα δεν γίνεται λόγος για πυρσούς, ούτε βεβαίως για κεριά.

Η ελληνική λέξη περνάει στα λατινικά ως lampas, και από εκεί προκύπτει ο υστερολατινικός τύπος lampada, είτε από την αιτιατική του ελληνικού είτε από την αιτιατική του λατινικού, ο οποίος… μεταλαμπαδεύεται στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, lampada στα ιταλικά, lámpara στα ισπανικά, lamp στα αγγλικά, lampe στα γαλλικά, και από το γαλλικό έχουμε το ελληνικό «λάμπα» ως αντιδάνειο.

Πότε μπήκε η λέξη στα ελληνικά; Ο Κουμανούδης καταγράφει ένα «λαμποπωλείον» από το 1890, κι ένα «λαμποκαίων» στον Παναγιώτη Σούτσο (μάλλον το 1864). Υπάρχει κι ένας στίχος του Αλέξ. Σούτσου, σε μια σάτιρα προς Καποδίστρια, το 1831, «λάμπα σκάμπα τσιμπιρομπιτό, συνταγματάκι σας ζητώ» αλλά μάλλον εδώ πρόκειται για λεκτικό παιχνίδι. Και βέβαια οι λάμπες της εποχής εκείνης μάλλον λάμπες πετρελαίου θα ήταν, ή κάτι ανάλογο.

Στα νεότερα χρόνια έχουμε κάθε λογής λάμπες, λάμπες πετρελαίου, φθορίου, υδραργύρου, λάμπες θυελλης, ενώ το παραδοσιακό δίλημμα «μπαγιονέτ ή βιδωτές» έχει σχεδόν περάσει στο περιθώριο αφού έχουν βγει λάμπες νέου τύπου, αλογόνου ή λεντ (εμένα μου καίγονται πολύ συχνά, κι είναι και πανάκριβες πανάθεμά τες). Βεβαίως η επίσημη λέξη της εμπορικής ορολογίας για τις λάμπες είναι «λαμπτήρας», π.χ. λαμπτήρες πυρακτώσεως ή φθορισμού ή αλογόνου κτλ.

Έχουμε και λαμπατέρ, που κι αυτό είναι αντιδάνειο αφού το γαλλικο lampadaire ανάγεται στο λατιν. lampadarium, κηροπήγιο κι αυτό στο lampas και το αρχαίο «λαμπάς».

Έχουμε και λαμπάκια, και την έκφραση «μου ανάβει τα λαμπάκια» το τάδε πράγμα, δηλαδή «με εξοργίζει». Έχουμε και τον λαμπάτο ενισχυτή, δηλαδή τον ενισχυτή με λυχνίες.

Έχουμε και τον λαμπά, μια λέξη που λείπει από όλα τα λεξικά μας πλην του ΜΗΛΝΕΓ, ίσως επειδή είναι μαστόρικη ορολογία και οι λεξικογράφοι μας αποφεύγουν να μουτζουρώνουν τα χέρια τους. Ο λαμπάς είναι (κατά το ΜΗΛΝΕΓ) «Καθένα από τα πλαϊνά μέρη ενός κουφώματος, όπου μπαίνει η ψευτόκασα και η κάσα», και σύμφωνα με μια άποψη η λέξη προέρχεται από τη λαμπάδα, επειδή ο λαμπάς είναι όρθιος και ευθυτενής, αλλά σε παλιότερη συζήτηση στο ιστολόγιο ο φίλος μας ο Κιντ είχε υποστηρίξει, βάσιμα νομίζω, πως πρόκειται για δάνειο από τα τουρκικά (που ίσως ανάγεται σε λατινογενή λέξη σχετική με τη λάμπα).

Να σημειώσω και την έκφραση «τζάμπα καίει η λάμπα», που έχει γίνει και τραγούδι με την Πίτσα Παπαδοπούλου, αν και από τα τραγούδια με λάμπες εγώ θα διάλεγα τη Λάμπα θυέλλης, του Κραουνάκη και της Λίνας Νικολακοπούλου, σε πρώτη εκτέλεση με τον Μανώλη Μητσιά αλλά εδώ με τον συνθέτη:

Όσο για το ερώτημα του τίτλου, χαριτολογώντας θα μπορούσαμε να πούμε ότι για να αλλάξει μια λάμπα χρειάζονται 105 μέλη της οικογένειας Μητσοτάκη: ο ένας θα αλλάζει τη λάμπα, οι τέσσερις χειρίζονται το Predator, και οι 100 κλείνουν συμβάσεις με το δημόσιο για μελέτες που δείχνουν ότι μόνο ο ιδιωτικός τομέας αλλάζει αποτελεσματικά λάμπες.

Αλλά εδώ που τα λέμε, είναι σοφή η επιλογή του πρωθυπουργού να αλλάζει τις λάμπες του σπιτιού του -έχει αποκτήσει ειδικότητα, αφού εδώ και τόσον καιρό αλλάζει τα φώτα σε τόσα εκατομμύρια Έλληνες. Για να μην πούμε για τα πετρέλαια και τα αέρια…

Advertisement

179 Σχόλια προς “Πόσοι πρωθυπουργοί χρειάζονται για ν’ αλλάξουν μια λάμπα;”

  1. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  2. Λαμπαδάριος (το βρήκα γιατί θυμήθηκα την συγγραφέα και ποιήτρια Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου· σπάνια επώνυμα και τα δύο!)

  3. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα ! Υπάρχει και η έκφραση «Ήταν αυτός και η λάμπα», για πολλά υποσχόμενη συγκέντρωση, που τελικά δεν είχε προσέλευση…

  4. konstantinos said

    και τα χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια

  5. Νέο Kid said

    Θα μου εξηγήσει κάποιος επιτέλους αυτό το αστείο/λογοπαίγνιο (;) με το predator -bredator? !
    “..ο φίλος μας ο Κιντ είχε υποστηρίξει …» μα να μή θυμάμαι! Κανα λινκ παίζει; 😊

  6. Αντώνης said

    Καλημέρα.
    Και ο Ιωάννης Οικολαμπάδιος
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%9F%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CF%82

  7. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Σε μια αρχική μορφή είχα βάλει και τον λαμπαδάριο αλλά τελικά τον έβγαλα.

    5 Αν είσαι συναχωμένος, το π το προφέρεις μπ.

    Για τον λαμπά, είχες σχολιάσει εδώ (κάπου στο σχ. 100)

    Η πώρωση δεν έχει πόρους

  8. Στην παραλλαγή «πόσα μέλη του ιστολογίου χρειάζονται για να αλάξουν μια ΛΑΜΠα ;» η απάντηση είναι ένας, ο ΛΑΜΠρος !!

  9. konstantinos said

    Λαμπόγυαλο τα κάνατε…

  10. Πάνος με πεζά said

    Δεν είναι, πάντως, σπάνιο επώνυμο το Λαμπαδάριος, υπάρχει και κτίριο στο Πολυτεχνείο. Επίσης λαμπαδάριος έχει επικρατήσει να λέγεται (κακώς, κατά τους εκκλησιαστικούς κύκλους) ο αριστερός ψάλτης, ενώ ο δεξιός (και κατ’ ελάχιστον απαιτούμενος) είναι ο πρωτοψάλτης.

  11. Pedis said

    Το αξίωμα του Πολυέλαιου, σήμερα θα λέγανε θα λέγανε του Πολύφωτου δηλ. lampadario (αλήθεια, πως και δεν το λέμε κι έτσι;) το συμπλήρωσε ο Δύτης στο #2 και δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο για τον Άχρηστο, κατά δήλωσή του, που κάνει και τον πρωθυπουργό!

  12. LandS said

    Διαχρονικό ανέκδοτο για την λειτουργία της ελεύθερης αγοράς.

    Q: How many economists does it take to change a light bulb?
    A1: None. The darkness will cause the light bulb to change by itself.
    A2: None. If it really needed changing, market forces would have caused it to happen.
    A3: None. If the government would just leave it alone, it would screw itself in.
    A4: None. There is no need to change the light bulb. All the conditions for illumination are in place.
    A5: None. They’re all waiting for the unseen hand of the market to correct the lighting disequilibrium.

  13. Αιμ. Παν. said

    Ενισχυτής λαμπάτος ο έχων λυχνίες… που βγάζουν και ένα τόσο δα φως και ζεσταίνουν και τον χώρο.
    Βάλτε κάτι και για τους λύχνους και τις λυχνίες που είναι οι «αδελφές» των λαμπών…
    Ευχαριστώ.

  14. Geologist said

    Μιας και ξεκίνησε να προβάλλεται το ριάλιτι gntm να θυμίσω την έκφραση «κορμί λαμπάδα» για νέες και νέους με σώμα ψηλό και λεπτό.

  15. atheofobos said

    Ο πρωθυπουργός προφανώς έχει μείνει με την ανάμνηση των παιδικών του χρόνων τότε που αλλάζαμε τα συρματάκια στις ασφάλειες γιατί τώρα πλέον όλοι οι πίνακες έχουν διακόπτες!
    Επίσης στο ποστ μου ΔΩΣΤΟΥΣ SPREAD ΚΑΙ ΠΑΡΤΟΥΣ ΤΗΝ ΨΥΧH !
    http://atheofobos2.blogspot.com/2010/02/spread-h.html
    μπορεί να διαβάσει κανείς το κλασσικό ανέκδοτο για το πόσοι οικονομολόγοι χρειάζονται για να αλλάξουν μια λάμπα, αλλά επίσης την αντίστοιχη άποψη, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον ΣΥΡΙΖΑ για το πόσοι Συριζαίοι χρειάζονται γι αυτό! 😊

  16. Jago said

    Για να ευθυμήσουμε περισσότερο.

  17. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Παναγιά μου λαμπάδα στου Κούλη το μπόι
    θα σ’ ανάψω άμα κάνεις να βουλιάξει το σόι.

  18. Anasto said

    Πρώτο τραπέζι πίστα στο μαγαζί που τραγουδά ο Λάμπης Λιβιεράτος κι ένας τύπος που φαίνεται κατενθουσιασμένος, με το που εμφανίζεται στην πίστα ο Λιβιεράτος, πανηγυρίζει φωνάζοντας ΜΠΑΜΠΗΣ !
    -Και «μπράβο ρε Μπάμπη» και «πες τα όλα τα σουξέ Μπάμπη μου» και να τα καλάθια με τα λουλούδια και να ρέει το ουίσκι…
    Ο Λιβιεράτος, δείχνει μεν κατανόηση για τον ενθουσιώδη κύριο αλλά δεν μπορούσε να αφήσει να συνεχιστεί για πάντα το ντροπιαστικό σκηνικό, όσο ενθουσιώδης και κιμπάρης κι αν ήταν ο θαμώνας.
    Σκύβει λοιπόν σε κάποια στιγμή και του λέει «Λάμπης, φίλε μου», και του απαντάει ο πελάτης με μεγαλύτερο ενθουσιασμό «το ξέρω, κι εσύ λάμπεις Μπάμπη μου».

    Καλημέρα!

  19. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    15# Έτσι. Ενώ ο Κούλης, χωρίς επιτροπές και μαλακίες, χάρισε με απευθείας ανάθεση όλο το σπίτι στους παρόχους ρεύματος. Δικό τους είναι κι άμα γουστάρουνε αλλάζουνε τη λάμπα. Τι, τσολιά στ’ αρχίδια τους θα μας βάλουνε?

  20. ΧΡ.ΚΟΝΤΟΒΑΣ said

    »Η λαμπάδα είναι το μεγάλο κερί που παίρνουν δώρο οι νονοί στα βαφτιστήρια», το παίρνουν ή το δίνουν ; λέμε πχ λείπει ένα βιβλίο από το γραφείο μου, μου το πήρες εσύ; Λεξικολογούμε βέβαια .

  21. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    20# «Σου πήρα δώρο» δεν σημαίνει «είχες ένα δώρο και σου το πήρα και δεν το έχεις πια». Σημαίνει «πήρα (αγόρασα) κάτι για να σου το κάνω δώρο».

  22. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    20, το παίρνουν ή το δίνουν ;
    Είναι ζήτημα …προθέσεων , λέω γω τώρα άμεσα κ …πραχτικά 🙂
    Παίρνω λαμπάδα στην βαφτιστήρα, παίρνω λ. από την εκκλησία, παίρνω λ. κι ακολουθώ τον επιτάφιο.
    Καλημέρα!
    Εγώ κανονικά μπήκα για να πω για λαμπηδόνες 🙂
    Λαμπηδόνα
    https://greek_greek.en-academic.com/88379/%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B7%CE%B4%CF%8C%CE%BD%CE%B1

    Ο βοσκός και η λαμπηδόνα
    https://lakonikos.gr/plus/item/154837-o-voskos-kai-i-lampidona

    Ο Μύθος της Λαμπηδόνας:
    Όταν η αγάπη κρύβεται σε μύθους για λουλούδια τότε το όνειρο κρύβεται στον ανθό τους και μοσχοβολά.
    Ασημόχορτο, αγαποβότανο, ασημολούλουδο, λαμπηδούσα ή λαμπηδόνα, φτιάχνουν εικόνες μυρωμένες με τ’ όνομά τους κι αν τα δεις και τα κόψεις, τότε μπορούν με τη δύναμή τους να σε γεμίσουν τύχη καλή!
    Η λαμπηδόνα είναι ένα από τα πιο τρυφερά λουλούδια της παράδοσής μας.
    – Στην Κάρπαθο πιστεύουν ότι είναι χρυσή κι ότι χρυσή κάνει την τύχη όποιου την κόψει!
    – Σε πολλά μέρη της Ελλάδας λένε ότι ακόμα και μια κατσίκα να τη φάει, χρυσίζουν τα δόντια της!
    – Στη Λακωνία πιστεύουν ότι υπάρχει ένα φυτό που τις νύχτες ιριδίζει, μα που τη μέρα δε φαίνεται και που δύσκολα μπορεί κανείς να το κόψει γιατί όταν κάποιος το πλησιάζει, εκείνο δε λάμπει πια!
    – Είναι ίσως το «αγλαόφυτο» των θρύλων που έρχονται από την αρχαιότητα για ένα βοτάνι που μπορεί να κάνει χρυσό ό,τι το αγγίξει…
    https://www.morfesekfrasis.gr/morfes-ekfrasis/ergografies/item/109-1999-2000-lampidona.html

  23. Αγγελος said

    Για δύο Λαμπαδάριους, κατά σύμπτωση Μανόληδες και τους δύο, μιλήσαμε στο https://sarantakos.wordpress.com/2012/08/28/7kalokairia-16/#more-7097

  24. Κιγκέρι said

    Το κορμί λαμπάδα δεν είπαμε.

  25. Αγγελος said

    (21) «Σου πήρα δώρο» βεβαίως σημαίνει «αγόρασα δώρο για να σου το χαρίσω», αλλά «πήρα δώρο», χωρίς έμμεσο αντικείμενο, μπορεί θαυμάσια να σημαίνει «έλαβα δώρο».
    Το αγαπημένο μου παράδειγμα είναι η φράση «ο Χ. πήρε του γιού του αυτοκίνητο», που σημαίνει «αγόρασε αυτοκίνητο και το έδωσε στο γιό του», ενώ «ο Χ. πήρε του γιού του το αυτοκίνητο» σημαίνει είτε «πήρε να χρησιμοποιήσει το αυτοκίνητο του γιου του», είτε «στέρησε από το γιό του το αυτοκίνητο» (γιατί π.χ. αυτός έκανε κάποια κουτσουκέλα)!

  26. Α. Σέρτης said

    Οι «λαμποπώλαι» εμφανίζονται τουλάχιστον στα 1876 (ΕΣΤΙΑ)

  27. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    25# Σωστά. Όμως στο #20 γίνεται λόγος για συγκεκριμένο δώρο, τη λαμπάδα.
    Κι αν πούμε «τελικά του το πήρε το αυτοκίνητο» θα μπορούσε να σημαίνει τόσο «του το αγόρασε» όσο και «του το στέρησε», και θέλουμε τα συμφραζόμενα για να βγάλουμε άκρη. Ωραία και ευέλικτα και γόνιμα πράματα, δε συμφωνείς? 🙂

  28. Dimitris said

    #12
    Nα προσθέσω και την δική μου κρυάδα :
    Πόσοι προγραμματιστές χρειάζονται για να αλλάξουν μια λάμπα?
    Κανένας. Είναι θέμα hardware.

  29. ΣΠ said


    https://www.iefimerida.gr/news/127158/%CF%80%CF%8C%CF%83%CE%BF%CE%B9-%CF%87%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%AC%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%BD%CE%B1-%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%BE%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%BB%CE%AC%CE%BC%CF%80%CE%B1-%CE%BA%CE%B9-%CF%8C%CE%BC%CF%89%CF%82-%CF%84%CE%BF-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%BA%CE%B4%CE%BF%CF%84%CE%BF-%CE%AD%CF%87%CE%B5%CE%B9-%CE%B5%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%B3%CE%AE-%CE%BA

  30. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    29# Στο άρθρο λέει ότι τον παρακολουθούν να αλλάζει τη λάμπα. Μπα, καμιά διερχόμενη γκόμινα θα κοιτάνε.

  31. Καλημέρα
    Λαμπαδηφορίες ή λαμπαδηδρομίες κάναμε στα μικράτα μας στο χωριό (ε, καλά, με ο της λέγαμε, λαμπαδΟφορία). Καλάμι ή άλλο ίσιο ξύλο, πάνω καρφωμένο ένα κουτί από εβαπορέ ή κάτι αντίστοιχο, μέσα στάχτη ποτισμένη με πετρέλαιο (καθαρό, βέβαια, το σημερινό ντίζελ δεν βρισκόταν εύκολα ενώ το άλλο υπήρχε για τις λάμπες του σπιτιού ή τις γκαζιέρες). Φωτιά που έκαιγε στην επιφάνεια κι η στάχτη λειτουργούσε σαν φυτίλι. Γινόντουσαν με την ευκαιρία εθνικών εορτών και επετείων (ας πού για την εθνοσωτήριο) ή την Πέμπτη της αναλήψεως.

    «το παραδοσιακό δίλημμα «μπαγιονέτ ή βιδωτές»¨ δεν καταργήθηκε γιατί βγήκαν οι αλογόνου ή οι λεντ αφού κάλλιστα υπάρχουν π.χ. λεντ μπαγιονέτ (Ε24 η τυποποίηση) ή λεντ βιδωτές (Ε27 με χοντρή βάση και Ε14 με μικρές, μινιόν αλλιώς). Όμως, οι μπαγιονέτ όλο και λιγοστεύουν, τελικά το πρότυπο αυτό έχει υποχωρήσει.

    18 Χαράλαμπος – Χαραλάμπης – Λάμπης – Μπάμπης. Στον Πύργο ο Λάμπης κυριαρχεί (χωρίς να λείπει κι ο Μπάμπης, είναι προστάτης ο Άγιος) ενώ στην υπόλοιπη Ελλάς(sic) δεν το έχω συναντήσει. Ο Λιβιεράτος λόγω κατάληξης επιθέτου πιθανά από Κεφαλονιά η καταγωγή, δηλ. της ευρύτερης περιοχής 🙂

  32. Georgios Bartzoudis said

    (α) «Καθένα από τα πλαϊνά μέρη ενός κουφώματος, όπου μπαίνει η ψευτόκασα και η κάσα»
    # τσερτσεβές (τσιρτσιβές) λέγεται Μακεδονιστί η ψευτόκασα πόρτας ή παραθύρου. Τινές το ανάγουν στο τουρκ cerceve.

    (β) «για να αλλάξει μια λάμπα χρειάζονται 105 μέλη της οικογένειας Μητσοτάκη: ο ένας θα αλλάζει τη λάμπα, οι τέσσερις χειρίζονται το Predator, και οι 100 κλείνουν συμβάσεις με το δημόσιο για μελέτες που δείχνουν ότι μόνο ο ιδιωτικός τομέας αλλάζει αποτελεσματικά λάμπες».
    # Το αρχικό (προ αμνημονεύτων ετών) ερώτημα ήταν «πόσοι Πόντιοι χρειάζονται για να αλλάξουν μια λάμπα» [εννοείται στο κέντρο της οροφής του σαλονιού]. Η απάντηση ήταν πέντε!
    Βέβαια, ενδιαφέρον είναι αν στη θέση των 5 Ποντίων ευρεθούν «105 μέλη της οικογένειας Μητσοτάκη».
    Εξίσου ενδιαφέρον είναι το ερώτημα, «πόσοι Συριζαίοι χρειάζονται για να διαβάσουν τις συντεταγμένες ενός σημείου όπως ακριβώς τις διαβάζει ο Ερντογάν». Η απάντηση είναι όσοι οι «Μηχανικοί» της άλλοτε Κυβέρνησης Τσίπρα!

  33. Χαρούλα said

    Παρόμοια απορία με του κ.Κοντοβά.
    Γιατί τελευταία όλοι «σβήνουν την τούρτα»; Τόσα χρόνια σωστά δεν σβήναμε τα κεράκια;🤔😊

    Και μια συνήθης ποικιλία από λάμπες


  34. Theo said

    @2:
    Ναι, σήμερα λαμπαδάριος λέγεται ο επικεφαλής του αριστερού χορού μιας εκκλησίας. Στη βυζαντινή εποχή, όμως, όπως μου έχουν πει πανεπιστημιακοί μουσικολόγοι, λαμπαδάριος σήμαινε τον επικεφαλής του δεξιού χορού, αυτόν που σήμερα λέμε πρωτοψάλτη. Ο γνωστότερος είναι ο Μανουήλ Δούκας Χρυσάφης που υπέγραφε ως λαμπαδάριος. Μάλλον ήταν πρωτοψάλτης του βασιλικού κλήρου, δηλαδή των ανακτόρων στα χρόνια των τελευταίων Παλαιολόγων κι όχι της Αγίας Σοφίας που λέει η Βίκι· ίσως, και των δύο.

  35. Βασίλης Ορφανός said

    λαμπάς, ο [labás] (Πιτ., ΤσιρΒ.) : «(όρος οικοδόμων) πληθ. οι λαμπάδες = οι δύο λιθόκτιστες ή πλινθόκτιστες πλευρές του παραθύρου, εσωτερική (= μέσα λαμπάς) και εξωτερική (= όξω λαμπάς). Στο ενδιάμεσο τοποθετείται η “κάσα” στην οποία εφαρμόζονται τα παραθυρόφυλλα. Λέγονται και μάγουλα».
    [πιθανόν κοινή προέλευση με το τουρκ. lamba ‘αυλάκι χαραγμένο σε ξύλο’ (Χλωρός, Β 1475) (Συντ.)]
    (لامبه)
    Το TDK έχει τη λ. lamba με τις σημασίες: 1. λάμπα πετρελαίου, 2. λυχνία (τρανζίστορ), 3. εσοχή, συνήθως σε ορθή γωνία, ανοιγμένη σε πλαίσιο πόρτας ή παραθύρου. Την ετυμολογεί από τα νέα ελλ. (Rum.) χωρίς να προσδιορίζει από ποια λέξη ακριβώς. Ο Nişanyan ξεχωρίζει lamba1 ‘λάμπα’ (από τα ελλ.) και lamba2 ‘πλαίσιο’ (από το ιταλ. lembo). Μάλλον ισχύει αυτό που σημειώνουν οι Henry & Renée Kahane – Andreas Tietze για το τουρκ. lambasa ‘yard batten’: Η λέξη υπάρχει σε πολλές παραλλαγές στην κεντρική και ανατολική Μεσόγειο» (μία από αυτές το ελλ. λαπάτσα ‘άμβολον’), αλλά η προέλευση της λέξης «is not clear», και «χωρίς αμφιβολία πολλές παραλλαγές μαρτυρούν παρετυμολογικές επίδρασεις» (The Lingua franca in the Levant: Turkish nautical terms of Italian and Greek origin, University of Illinois Press, Urbana 1958, σ. 269). Λαπάτσα είναι η κοινή λ. για το άμβολον = «επίμηκες τεμάχιον ξύλου κατηργασμένου καταλλήλως ώστε να εφαρμόζηται επακριβώς κατά μήκος κεραίας ιστού ή άλλου αντικειμένου έχοντος ανάγκην ενδυναμώσεως» (Αντ. Ηπίτης, Λεξικόν Ελληνογαλλικόν, 1ος τόμος, Αθήνα 1908, σ. 216.}
    (Από: Βασίλης Ορφανός, Τουρκικά δάνεια στα ελληνικά της Κρήτης, Propylaeum, Heidelberg 2020, σ. 136)

  36. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    25, 27 και πριν: Εμ βέβαια, δεν τη θέλατε τη δοτική εσείς οι μαλλιαροί. Ιδού τα αποτελέσματα. Κελ ντεκαντάνς…

  37. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    17 – Μην είσαι χτηνώδες κορόϊδο ρε, αφού η παναγία ανέκαθεν υποστήριζε τις άγιες οικογένειες που κι αυτές με την σειρά τους την υποστηρίζουν και βγαίνουν κερδισμένες και οι δύο πλευρές Win – win που λένε και στο χουργιό του Σκύλου😂 (Που είσαι ρε κύνα, μαύρο λίθο έριξες, κάνε και κάνα γαβ ποτέ πότε👍😊).

    Αντί να ξοδέψεις ένα σκασμό λεφτά στο τάμα για λαμπάδα (που θα τσεπώσουν ο παπάς με τον επίτροπο της εκκλησίας) καθ’ ότι ψηλός ο λεβέντης πρωθυπουργός μας (πως το λέγαμε μικροί ρε συ για τον λεβέντη;😂) αγόρασε μετοχές καλύτερα, βάζουν να πορεύονται τα παιδάκια σου και να σε απόλαυσης αντί να σε βρίζουν με συγκατάβαση.😂

  38. Πουλ-πουλ said

    35.
    Το άμβολον, ωραία, αλλά άγνωστη λέξη για μένα. Πάντως υπάρχει και αυτή η λαπάτσα:
    https://www.slang.gr/lemma/25655-lapatsa-i

  39. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Νικοκύρη, μου ήρθε το λαμπάντε που λέμε για το λάδι και το λαμπίκο και μετά η …αναλαμπή (φλασιά κοινώς) ότι για την «πανίσχυρη παρετυμολογία με το «λάμπω» » έχουμε πει εδώ 🙂 .
    Γιατί λάμπει ο λαμπίκος;
    https://sarantakos.wordpress.com/2016/03/31/lambico/

  40. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    37 – Γιατί γίνεται αυτό με το τάμπλετ ρε παιδιά, να γράφω άλλα και να αλλάζει τις λέξεις;

    Για να δούμε τώρα.

    αγόρασε μετοχές καλύτερα νάχουν να πορεύονται τα παιδάκια σου και να σε σπολατάνε αντί να σε βρίζουν με συγκατάβαση 😂

  41. Alexis said

    Καλημέρα.
    Κάποτε με είχε εντυπωσιάσει ένα ψηλό κοντάρι με το οποίο άλλαζαν λάμπες στους δρόμους από κάτω, χωρίς δηλαδή να χρειαστεί ν’ ανέβεις σε σκάλα ή στο γνωστό «καλάθι».

  42. ΣΠ said

    Μια συλλογή από ανέκδοτα αυτού του τύπου, τα περισσότερα κρύα (κάνα δυο είναι ρατσιστικά):
    http://www.xaxa.gr/2010/12/05/%CF%80%CF%8C%CF%83%CE%BF%CE%B9-%CF%87%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%AC%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%AE-%CE%BC%CE%B9%CE%B1%CF%82/

  43. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    >>…ο ιδιωτικός τομέας αλλάζει αποτελεσματικά λάμπες.
    Μπάαα! Πάνω στην αλλαγή μερικές σπάνε, ενώ πολλές καίγονται… 🙂

    – Στην Κρήτη έχουμε και «λάμπες» κρασί, όταν κάποιοι το πίνουν σε μεγάλα ποτήρια νερού (κατά προτίμηση όχι μακρόστενα… 🙂 )
    (και το ‘λαμπάντε’ λάδι, βέβαια, ΕΦΗ #39)

    – Λάμπα πετρελαίου, με τον Γ. Μουφλουζέλη

    ΚΑΙ
    – Λάμπες αλογόνου, του Λάκη Παπαδόπουλου (με ενδιαφέροντες στίχους…)

  44. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Νικοκύρη, αν σου καίγονται συχνά οι λεντ, κάτι κάνεις πολύ λάθος. Οι λεντ είναι σχεδιασμένες να είναι ανθεκτικές, γι’ αυτό και είναι σημαντικά ακριβότερες από τις πυρακτώσεως. Οι λεντ στο σαλόνι μου, π.χ., πρέπει να ‘χουν συμπληρώσει 3 ή 4 χρόνια χρήσης.

    Αν πάλι εννοείς αλογόνου ή φθορισμού, θα σε συμβούλευα να τις καταργήσεις – εκτός από αναποτελεσματικές είναι και σχετικά επικίνδυνες αν σπάσουν – ή αν σκάσουν (μου ‘χει τύχει τέτοιο χουνέρι, και μάλιστα με τη λάμπα στο μπάνιο μου).

  45. 43 Εμείς τα λέμε καντήλες (τα σχετικά ποτήρια) 🙂
    Λαμπάντε (ή λαπάντε, το λάδι το κατασταλαγμένο τελείως, που δεν αφήνει καθόλου κατακάθι (όμως θέλει καιρό για να γίνει αυτό, άρα είναι σχετικά παλιό, που όμως τότε που το λέγανε δεν ξέρανε από διατροφικά στοιχεία).

    44 Κι εγώ έχω αλλάξει σε λεντ κι είμαι σ’ αυτό το σπίτι 3 χρόνια κι οι περισσότερες αντέχουν μια χαρά (αλλά είναι και κάποιες που έχουν αστοχία, μπορεί 2 στις καμιά 15αριά – αλλ’ αυτό συμβαίνει γρήγορα, αν υπάρχει αστοχία υλικού).

  46. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα! Είμαι στο αεροδρόμιο, για να κατέβω, αλλά έχει καθυστερήσεις.

    31 Να πούμε με την ευκαιρία πως ο λόγος που δεν λέγανε οι αρχαίοι το αναμενόμενο λαμπαδΟφορία, ήταν για να μην έχουν πολλά βραχέα μαζί (-οφόρος). Εσείς πάλι δεν σκαμπάζατε από βραχέα και μακρά, οπότε καλώς το αλλάξατε

    35 Ευχαριστούμε Βασίλη, άρα δεν ειναι απλό

    44 Χμ, θα το δω ξανα.

  47. Alexis said

    Σε κάποιο κατάστημα ηλεκτρικών ειδών μου είχανε πει ότι για τις λεντ που καίγονται γρήγορα φταίνε τα ντουί.
    Δεν ξέρω αν ισχύει ή αν το είχαν ως δικαιολογία για τις λάμπες που πουλούσαν. 🙂

  48. Πάνος με πεζά said

    Οι λεντ λάμπες, έχω την αίσθηση ότι δεν σβήνουν, καν. Τουλάχιστον κάτι προβολείς που έχω στον κήπο, σβηστοί όντες φαίνονται μέσα στο σκοτάδι αχνά σαν πυγολαμπίδες.

  49. Alexis said

    Ένα κρίσιμο 😆 ερώτημα είναι: πώς προφέρετε τη λέξη λάμπα;
    Την προφέρετε laba, lamba ή lampa;
    Οι περισσότεροι Έλληνες την προφέρουν laba αλλά έχω ακούσει και αρκετούς να προφέρουν με φυσικότητα (όχι επιτηδευμένα) lampa.

  50. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    44, 45
    Ίσως να μην κάνει λάθος ο Νικοκύρης και να αναφέρεται πράγματι σε led λαμπτήρες. Αλλά θα του έτυχε κάποια ελαττωματική παρτίδα! Μην ξεχνάμε ότι το 99% αυτού του είδους λαμπτήρων που πουλιούνται στην πιάτσα ή ηλεκτρονικά (και στοιχίζουν σχετικά φθηνά) είναι κινέζικες, με ότι αυτό σημαίνει. Όπως λέει ο Γιάννης Μαλλιαρός, η αστοχία 2 στις 15 είναι συνήθης και ανεκτή. 🙂

    Πριν 2-3 χρόνια είχα αγοράσει μια παρτίδα καμιά 20αριά led, για συνολική αντικατάσταση των λαμπτήρων πυράκτωσης, φθορισμού κ.λπ., και 2 απ’ αυτές κάηκαν στους 2 μήνες! Το γνωστοποίησα στο ηλεκτρονικό κατάστημα και μου τις αντικατέστησαν άμεσα! Από τότε έχω αλλάξει άλλες 2-3, ενώ οι υπόλοιπες είναι ΟΚ – με αρκετές ώρες χρήσης.

    47, 48
    !!;;!

  51. Theo said

    έχουν βγει λάμπες νέου τύπου, αλογόνου ή λεντ (εμένα μου καίγονται πολύ συχνά

    Εδώ κι εφτά χρόνια έχω βάλει εφτά λάμπες λεντ στο σπίτι. Η μία χάλασε σε δυο τρεις ώρες (μάλλον δεν ήταν σόι), η δεύτερη σε πέντ’ έξι χρόνια, ενώ οι άλλες φωτοβολούν ακόμα.

    @49:
    Συνήθως lamba το προφέρω. Γενικότερα πάντα προφέρω το ένρινο στα ντ και μπ, γγ και γκ.

  52. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    33, και τοίχου

    Απ΄όλα τα είδη λάμπας έχουμε στο ορεινό(και πετρελαίου και γκαζιού και παραφίνης). Τον Αύγουστο που πήγα είδα ότι έχω στοκαρισμένα και τα χρειαζούμενα υλικά , καλού κακού 🙂 .
    Α! Και λυχνάρι με λαδάκι υπάρχει, να το θυμίσω κι αυτό με την ενεργειακή τρομοκρατία που μας έχουν ξαμολίσει.
    Στο καφενείο ο παππούς είχε λάμπα (λουξ) υγραερίου με καπέλου (τύπου «πυροφάνι που έχουν στις βάρκες» ι η λάμπα υγραερίου τύπου
    43γ «Με μια λάμπα πετρελαίου» από τον Μουφλού, που ο καημένος ήταν πολλά χρόνια τυφλός 😦
    43γ την αλογόνου (σόμπα) η θεια μου τη λέει αλόγα . «Σώθηκα με την αλόγα», αυτό μέχρι πέρυσι, φέτος θα δούμε 🙂

    Έχω (κάπου καταχωνιασμένο, σ΄ένα αρμάρι και στο νου 😦 ) ένα τεύχος περιοδικού που λεγόταν Λάμπα Θυέλλης και δεν θυμάμαι ποιοι το βγάζανε. Νομίζω ποίησης. Το γκούγκλισμα δεν βούηθηξε.

  53. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    37, 40
    Εσύ που κερδάς στο χρηματιστήριο μην τσιγκουνεύεσαι. Τι τάμπλετ μου λες εκεί χάμω, δώσε κάνα φράγκο να πάρεις κάνα εργαλείο της προκοπής να σε απόλαυσης και να σε βάζουν να σε σποταλάνε τα παιδάκια σου 🙂

  54. Έχουμε και τη ρωσική лампа.

  55. nikiplos said

    Στην ταινία «Ένας ήρωας με παντούφλες» (1958) των Α. Σακελλάριου και Χ. Γιαννακόπουλου, με τον Β. Λογοθετίδη στον ομώνυμο ρόλο ως λάμπα αναφέρεται μόνο εκείνη του πετρελαίου που ανάβουν κατά καιρούς, στην διάρκεια της ταινίας. Στο τέλος που ο ήρωας απευθύνεται στον ανδριάντα του, ζητώντας του μια λάμπα για το σπίτι του, λέει προβολέα.
    Έναν μωρέ μόνο! Έναν προβολέα!
    καθώς εκείνου του έχουν κόψει το ηλεκτρικό. Ενώ ο ίδιος το είχε απλήρωτο μόλις 2 μέρες, έσπευσαν να του το κόψουν. Αυτό βέβαια μπορεί να γίνεται για λόγους σεναρίου και να μην αποτελεί αναπαραγωγή της πρακτικής της ΗΛΕΠΑΠ εκείνα τα χρόνια.

  56. nikiplos said

    Επίσης σε μερικές νεολαιΐστικες εκφράσεις, ιδίως στην Κρήτη, ως λάμπα αναφέρεται οτιδήποτε το πληρώνεις πανάκριβα.

  57. Χαρούλα said

    Οι λάμπες led στο σπίτι μου κρατουν χρόνια. Στο κλιμακοστάσιο της πολυκατοικίας το περισσότερο 2μηνο. Εως μας είπε ηλεκτρολόγος πως καιγόταν γιατί αγοράζαμε τις φτηνές. Από την μέρα που αποφασίσαμε να χρησιμοποιούμε «επώνυμες», ξεχάσαμε τις αλλαγές.

  58. nikiplos said

    57@ ωστόσο αν καίγεται γρήγορα η λάμπα σε έναν χώρο ελέγχεις το δίκτυο αν λειτουργεί σωστά. Συνήθως κάποιος ουδέτερος του χώρου εκείνου δεν είναι καλά σφιγμένος. (πείρα ετών ως μαστορόπουλο πριν γενώ μηχανικός τρομάρα μου… )

  59. Πάνος με πεζά said

    Εγώ που πήρα από ebay λάμπες για τον απορροφητήρα, led αλλά σε φορματ G4 αλογόνου, δεν κράτησαν πολύ…Κάποια λίγα χρόνια, και ανάβουν μεν συχνά μαγειρεύοντας, αλλά όχι με τις ώρες. https://www.ledison.gr/media/catalog/product/cache/2265f811129c56739a0097d741c76e01/7/6/76132_0_cprucybprbqa4mwp.jpg

  60. @ 49 Alexis

    Το σκεφτόμουν κι εγώ, σαν ερώτημα, για το πώς προφέρουμε τη λέξη λάμπα.
    Όπως το υπαινίσσεσαι υπάρχουν κάποιες ισόγλωσσες για laba, lamba και lampa.
    Εγώ laba.

  61. spyridos said

    Η πλειοψηφία των Αθηνέζων την προφέρει lamba, αλλά πιστεύει ότι προφέρει lampa.

  62. spyridos said

    59
    Επειδή έχω ασχοληθεί. Ο απορροφητήρας έχει μετασχηματιστή που κάνει μόνο για αλογόνου και καίει τις led.
    Εχουν βγει πλέον λάμπες LED που έχουν φτιαχτεί για να αντέχουν τέτοιους μετασχηματιστές, αλλά πρέπει να το αναγράφουν.
    Οι δικές μου κοντεύουν δυό χρόνια.

  63. Βασίλης Φίλιππας said

    Στα Επτάνησα πάντως προφέρεται λάμ-πα… Τριάντα χρόνια φούρναρης στην Αθήνα δεν έχω καταφέρει να τη πω λάμπα ούτε μία φορά…

  64. Πέπε said

    @49 κλπ.:

    Υπάρχουν δύο προφορές για τη λέξη λάμπα. Η στάνταρ κανονική ελληνική και η κατά παρέκκλιση. Ορισμένοι κατά παρέκκλιση λένε [lampa]. Οι υπόλοιποι προφέρουν όπως προφέρουμε πάντα στα ελληνικά το -μπ- μετά από φωνήεν, δηλαδή [lamba] ή [laba] αδιακρίτως. Τα δύο τελευταία δεν αποτελούν δύο διαφορετικές περιπτώσεις.

    @λαμπαδάριος:

    Φαντάζει αρκετά λογικό ο αριστερός ψάλτης να κρατάει τη λαμπάδα για να φέγγει του δεξιού, να διαβάζει χωρίς να εμποδίζεται από τον ίσκιο του δεξιού του χεριού που γυρίζει τις σελίδες.

    @Δ. Χώρος:
    Πέρνα μια βόλτα από τις «Κηδείες».

    @36:
    > Εμ βέβαια, δεν τη θέλατε τη δοτική εσείς οι μαλλιαροί. Ιδού τα αποτελέσματα. Κελ ντεκαντάνς…

    Το πρόβλημα ξεκινησε από κείνους τους τάχα μου μοντέρνους που κατήργησαν την αφαιρετική. Παίρνω από εσένα = αφαιρετική, δίνω σ’ εσένα = δοτική. Απλά και ξεκάθαρα πράγματα. Παλιά ο κόσμος συνονογιόσαντε, τώρα άντε βγάλε άκρη.

  65. Alexis said

    Είχα ακούσει κάποτε από φοιτητές σπουδάσαντες εν Ρουμανία ότι η λέξη «λάμπα» στα ρουμάνικα είναι βρισιά και ότι απέφευγαν να τη λένε μπροστά σε Ρουμάνους.
    Αν υπάρχει κάποιος ρουμανομαθής ας πει σχετικά…

  66. Alexis said

    #63: Α μπράβο, αυτό είχα υπόψη μου γι’ αυτό ρώτησα.
    Η σύζυγος, Ξηρομερίτισσα ούσα, προφέρει πάντα λάμ-πα, γάμ-πα.
    Η ντοπιολαλιά του Ξηρομέρου έχει σαφείς επιρροές από τα Επτάνησα και αρκετές επτανησιακές ιδιωματικές λέξεις.

  67. Πάνος με πεζά said

    @ 62 : Α ναι, ε;

  68. Πάνος με πεζά said

    @ 64 :(λαμπαδάριος), Όχι, για τα αναλόγια μιλάμε. Είναι μακριά αυτοί οι δύο, εκατέρωθεν του ιερέα ! (που γράφεται και ως «προεστώς» σε κάποια παλιά ψαλτήρια).

  69. 49 Εγώ λέω την lamba αλλά τον laba (τόνους δεν έχει). Παρεμπιπτόντως, λαμπά λέμε όχι μόνο στα παράθυρα αλλά και στις πόρτες και πολύ περισσότερο στις καγκελόπορτες που πρέπει να στηθεί χωριστά, δεν είναι συνέχεια του τοίχου.

    36 – 64 Τι σας έκανα πάλι; Όλο εγώ φταίω… 🤣🤣🤣 Μα εγώ; 😇

  70. Pedis said

    Και που να μάσαγε και τσίχλα ταυτόχρονα!

  71. ΓιώργοςΜ said

    69 Όχι μόνο εσύ, δεν είναι προσωπικό, όλοι οι συνεπώνυμοι (το διόρθωσα τώρα 😛 😛 😛 )

    Για τις λεντ και τη διάρκειά τους, κακά τα ψέματα, δε φτάνουν με τίποτε τις νήματος. Αμφιβάλλω αν η διαφορά στην κατανάλωση στη διάρκεια ζωής τους είναι μεγαλύτερη από τη διαφορά στο κόστος. Αν δε βαριέται πολύ κανένας από τους (άλλους) μηχανικοί, ας το ψάξει…
    Οι παλιότερες, ειδικά οι πολύ φτηνές, που ήταν μερικά smd led στοιβαγμένα σε 3-4 πλακέτες, καίγονταν εύκολα, κυρίως λόγω της φτηνιάρικης τροφοδοσίας τους αλλά και της κακής απαγωγής θερμότητας. Οι πιο καινούριες είναι αρκετά αξιόπιστες.

  72. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    70# Ε αστοδγιάλο πια, πριν από δευτερόλεπτα το κοίταγα στην εφσυν…Τι θα γίνει με την πάρτη σου, μου λες? 😂 🤣

  73. ΓΤ said

    Κυψέλη, οδός Χανίων, νύχτα, δύο παρά…

    Ομάδα ΔΙΑΣ στο παγκάκι τσακίζει ψητό κοτόπουλο από «Σάββα». Βέβαια, δεν γνωρίζω αν μπορείς να μασαμπουκώνεις εν ώρα υπηρεσίας. Αυτό το αφήνω στην άκρη.

    Λεπτομέρεια 1: το παγκάκι στεφανώνεται με λάμπα του Δήμου.
    Λεπτομέρεια 2: καθώς τρώνε, οι δύο από τους τέσσερις έχουν αναμμένο τον φακό πάνω απ’ το ψητάδι.

    Δεν αντέχω.

    -Γεια σας, παιδιά. Θα μπορούσα να σχολιάσω κάτι για να γελάσουμε;
    -Πείτε μας. (ευγενικά)
    -Τους φακούς πάνω απ’ το κοτόπουλο τι τους θέλετε; Περνάω, και είναι σαν να ψάχνετε ίχνη δολοφόνου πάνω απ’ το πτώμα!

    Οι δύο αχνοσκαριφούν ένα χαμόγελο, ο τρίτος κερωμένος, και ο άλλος απαντά:

    -Για να βλέπουμε καλύτερα, κύριε.
    -Βρε γιε μου, του σπάρου τα κόκαλα ψάχνετε;

    Τώρα όλοι βάζουν τα γέλια.

    -Καλή βάρδια, ρε μάγκες!
    -Καληνύχτα σας!

    (τζάμπα καίει η λάμπα…)

  74. ΓιώργοςΜ said

    71 άκυρο αυτό με το κόστος, έκανα τους υπολογισμούς….

  75. Πέπε said

    Κατά τη γνώμη μου, ένας αξιοπρεπής τρόπος να πεις ότι ούτε πιάνει ιδιαίτερα το χέρι σου από μαστορικά αλλά ούτε και εντελώς άχρηστος είσαι, είναι «φτιάχνω μόνος μου τα συναρμολογούμενα έπιπλα» (τύπου Ικέα κλπ.). Το να αλλάζεις λάμπες -από μόνο του- εντάσσεται στην κατηγορία «απολύτως τίποτε».

  76. Πάνος με πεζά said

    Προφανώς, αν και δεν αναφέρθηκε, η συναφής λέξη «γλόμπος» δεν είναι της ίδιας ρίζας με τη λάμπα, αλλά από το «σφαίρα». Ο γλόμπος έχει κι αυτός τη δική του ιστορία, από τον Κουταλιανό που τους κατάπινε, μέχρι το Γιώργο Γεωργίου που χρησιμοποιεί τη λέξη με αναφορά στον κόσμο, στη γήινη σφαίρα («γελάει όλος ο γλόμπος !»)

  77. Ξωμάχος said

    στα μερη μου-παρνασσο μερια- ακουγεται του καθαριζ’ του λαμπογιαλου

  78. ΓΤ said

    @76

  79. Pedis said

    # 72 – 😜

    Δεν είναι αυτό που νομίζουμε. Κάνουν ψυχολογικά πειράματα χρησιμοποιώντας τους τηλεθεατές ψηφοφόρους της ΝΔ. 🤣

  80. Πάνος με πεζά said

    Θυμήθηκα και το στρατιωτικό «καψόνι», «Εσείς θα είστε ηλεκτρολόγοι και θ’ αλλάζετε λάμπες». Σου έλεγαν εν ολίγοις να έχεις τα χέρια τεντωμένα ψηλά και να περιστρέφεις τους καρπούς, όση ώρα γούσταραν…

  81. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    https://en.wikipedia.org/wiki/Centennial_Light

  82. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    70 >> Και που να μάσαγε και τσίχλα ταυτόχρονα!

    Δε γίνονται αυτά τα πράματα.
    https://www.quotes.net/quote/50408

  83. Alexis said

    #80: Καλά, στο στρατό έχει μείνει παροιμιώδες το καψόνι παλιότερων εποχών «κάνε ερωτική εξομολόγηση στη λάμπα»

  84. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα.
    Όπως και το άρθρο και τα συναφή σχόλια φανερώνουν, η αυτής εκλαμπρότης ρίζα του “λάμπω” (και της Φωσκόλειας Λάμψης ασφαλώς, βλ. και σχ.22), έχει όντως χρησιμοποιηθεί και από αρχαιοτάτων χρόνων ποικιλοτρόπως- όπως, για παράδειγμα :
    “Λαμπυρ-ίς, ίδος, ἡ” ήταν άλλο ένα όνομα για την πυγο-λαμπίδα, “Λάμπουρος”(=ασπρονούρης) όνομα σκύλου στα Ειδύλλια του Θεόκριτου, “Λαμπαδί-ας, ου, ὁ”, λεγόταν είδος κομήτη ομοιάζοντος με πυρσό αλλά και ο άλφα του αστερισμού του ταύρου,(άλλως:. Λαμπαύρας, ή Αλντεμπαραν) γνωστός στους αρχαίους και ως «νότιος οφθαλμός του Ταύρου» (- βλ. https://lsj.gr/wiki/%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B4%CE%AF%CE%B1%CF%82 ), “Λάμπος, ὁ”, ήταν ένα από τα άλογα(το άλλο ο Φαέθων), που έσερναν το άρμα της Ηούς (βλ.Οδ.Ψ.243-246),“Λαμπροκλῆς” λεγόταν ο πρωτότοκος Σωκράτη και Ξανθίππης, “Λαμπτραί (αἱ)” η ονομασία δύο Αθηναϊκών δήμων της Ἐρεχθηίδος φυλής που βρίσκονταν κοντά στον Υμηττό,“Λαμψάκη” η «επώνυμη ηρωίδα» της πόλης Λάμψακος, ως “λαμπάκτις” (=λαμπεράχτιδη) χαρακτηριζόταν η Αφροδίτη και“Λαμπετίη” εκαλείτο νύμφη κόρη του Ηλίου, πρόγονος -ίσως- της Έλλης Λαμπέτη, ενώ το “λαμπτηροκλέπτης” ήταν ποιητικό προσωνύμιο του Περσέα διότι έκλεψε το μάτι από τις Γραίες και με το επίθετο “λαμπρόβιος”, χαρακτηριζόταν αυτός που ζει χλιδάτα, γκλαμουράτα.
    Εξ ων συνάγεται βεβαίως ότι, τα δύο τελευταία, θα μπορούσαν να χαρακτηρίζουν διαχρονικώς και τους «υπέρλαμπρους» που καλοπερνάνε σα να έχουν κάθε μέρα Πασχαλιά (δηλ. Λαμπρή) και συγχρόνως μας αλλάζουν τα φώτα μη σεβόμενοι ούτε καν αυτές τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

  85. Πέπε said

    #84 > το “λαμπτηροκλέπτης” ήταν ποιητικό προσωνύμιο του Περσέα διότι έκλεψε το μάτι από τις Γραίες

    …και δε φέγγαν οι κακομοίρες! Στην Κρήτη λέγεται έτσι, «φέγγω = [μπορώ να] βλέπω». Στο «λαμπτηροκλέπτης» loip;on φαίνεται ότι και στη ρίζα λαμπ-, όπως και στην πολύ παραπλήσια φεγγ-, υπόκειται και η σημασία «βλέπω». Άλλωστε βέβαια όποιος τυφλωθεί χάνει το φως του.

  86. ΓιώργοςΜ said

    81 φτούκα πρω (71), αν και άνευ βίδεου

  87. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    86# Εμ δεν το άνοιξα το ρημάδι το λυγξ…

  88. ΣΠ said

    84 “Λαμπετίη” εκαλείτο νύμφη κόρη του Ηλίου, πρόγονος -ίσως- της Έλλης Λαμπέτη

    Μόνο που το πραγματικό επώνυμο της Έλλης Λαμπέτη ήταν Λούκου.

  89. Spiridione said

    Σκάμπα λάμπα το έχουν
    Ερμηνεία: Επί αμεριμνησίας
    Ήπειρος
    1877
    Σωφρόνιος, ηγούμενος Μονής Λιγγιστάδων
    http://repository.kentrolaografias.gr/xmlui/handle/20.500.11853/256054

    Είχε γίνει παροιμιώδης ο στίχος του Σούτσου, ή προυπήρχε;

  90. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    88 Και πάλι, από lux lucis‎ 🙂

  91. aerosol said

    Με αφορμή την γηραιότερη λάμπα του κόσμου, θυμήθηκα τη Συνομωσία του Λαμπτήρα.
    Οι μεγάλοι κατασκευαστές λαμπτήρων δημιούργησαν το 1924 το Καρτέλ Phoebus, για να θέσουν τα στάνταρ για το πώς πρέπει να είναι όλες οι λάμπες τις αγοράς. Είναι σχεδόν σίγουρο πως συμφώνησαν τις τιμές και καθιέρωσαν το πρότυπο Ε27 (τις γνωστές βιδωτές λάμπες). Όρισαν σαν βέλτιστη διάρκεια ζωής τις 1000 ώρες λειτουργίας. Αυτό κάποιοι το θεώρησαν απόδειξη της ύπουλης πρακτικής του planned obsolescence (=προγραμματισμένης απαρχαίωσης;), δηλαδή του καθορισμού από έναν κατασκευαστή της μικρής διάρκειας ζωής ενός προϊόντος ενώ η τεχνολογία δίνει καλύτερες δυνατότητες, με σκοπό το κέρδος από την συχνή αντικατάστασή του. Τα συνήθη παραδείγματα προς απόδειξη αυτής της συνομωσίας είναι πως οι λάμπες πριν το 1924, πολλές λάμπες της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και αγγλικές λάμπες του Β’ ΠΠ κρατούσαν πάνω από 2500 ώρες. Το ίδιο ισχύει ακόμα για λίγες μάρκες. Είναι αλήθεια πως οι λάμπες πυρακτώσεως μπορούν να κρατήσουν τόσο και περισσότερο.
    Είναι όμως ασαφές αν αυτό έγινε μόνο εκ του πονηρού από (αν και σίγουρα ωφέλησε οικονομικά τις) εταιρίες. Απαντούν πως οι 1000 ώρες κρίθηκαν καλός συμβιβασμός για την σχετική τεχνολογία, καθώς από ένα σημείο και μετά οι λάμπες αποδίδουν λιγότερο λαμπρό φως και καίνε περισσότερο ηλεκτρικό γι αυτό που αποδίδουν -πράγμα που ισχύει. Συνεπώς για να κερδίσεις περισσότερο χρόνο πριν αλλάξεις τη λάμπα σου θα έπρεπε να ανεχτείς χειρότερο φωτισμό και να πληρώσεις σε ηλεκτρικό ίσως και περισσότερο χρήμα από αυτό που θα γλίτωνες αλλάζοντας αργότερα μια λάμπα.

    Με τίτλο Συνομωσία του Λαμπτήρα (The Light Bulb Conspiracy, και θέμα την πρακτική του planned obsolescence) βγήκε το 2010 ένα βραβευμένο ντοκυμαντέρ της Κόζιμα Ντανορίτζερ που έκανε αίσθηση. Αναφέρει από λάμπες και αυτοκίνητα μέχρι καλσόν, και την περίπτωση των εκτυπωτών (για την οποία έχω ελάχιστες αμφιβολίες πως συχνά ισχύει!). Αν κάποιος θέλει μπορεί να το δει στο youtube:

  92. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το Λαμπέτη το δανείστηκε από έναν ήρωα στο ποίημα «Αστραπόγιαννος» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.

  93. konstantinos said

  94. Παναγιώτης Κ. said

    Δύο είναι οι τρόποι που αρθρώνεται ο λαμπτήρας στο ντουί:Ο βιδωτός και ο μπαγιονέτ.

    Οι χαρακτηρισμοί, πυρακτώσεως, φθορισμού-είναι οι επιμήκεις λευκοί σωλήνες- (κακώς τους λένε φθορίου), συμπαγείς φθορισμού (είναι οι λαμπτήρες με σπιράλ γυάλινο σωλήνα),αλογόνου και LΕD αναφέρονται στην αρχή λειτουργίας για να φωτοβολήσουν.

  95. Costas Papathanasiou said

    85:Όντως. Λογικότατη η συσχέτιση λαμπτήρ=φώς ματιών=οφθαλμός

  96. Παναγιώτης Κ. said

    29. 1:7 περίπου 15%!
    Τελικώς μήπως αυτή είναι η σύγχρονη πραγματικότητα; Δηλαδή να δουλεύει πραγματικά το 15 έως 20% για να καλύπτει τις ανάγκες της κοινωνίας και να παράγει τον πλούτο και το υπόλοιπο 75 έως 80% να κάθεται ή έστω να κάνει ότι δουλεύει; 🙂

  97. aerosol said

    #94
    Δεν είναι μόνο δύο. Ας πούμε είχα ένα πανέμορφο φωτιστικό με λαμπτήρα G9, που θυμίζει λίγο usb. Αλογόνου ή λεντ, πάντως τελείως άλλη σύνδεση από τα συνήθη.

  98. Είναι και η φαγώσιμη λάμπα, σβησμένη, κατά το παλιό ανέκδοτο.

  99. GeoKar said

    Τον παλιότερο χορό λαμπάντα τον είπαμε ή δεν έχει σχέση με το θέμα μας?

    #91: το ψυγείο στο σπιτι της μητέρας μου άντεξε εξήντα (60) χρόνια. Στης κόρης μου,, έξι (6)…

  100. Παναγιώτης Κ. said

    33. Φωτιστική… ανασύσταση του παρελθόντος και του παρόντος (μερική). Μου άρεσε! 🙂
    Να προσθέσουμε τις χειρόλαμπες με φιτίλι που έκαιγαν φωτιστικό πετρέλαιο, το δαδί μέσα στο τζάκι στηριγμένο σε ειδικό στήριγμα (έχει όνομα αλλά δεν το θυμάμαι), το λυχνάρι, το καντήλι, το κερί,…

  101. Avonidas said

    #91. Με αφορμή την γηραιότερη λάμπα του κόσμου, θυμήθηκα τη Συνομωσία του Λαμπτήρα.

    Σκεφτόμουν να γράψω γι’ αυτό 🙂
    Για μένα, το πολύ ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι οι περισσότεροι κατασκευαστές λαμπτήρων (δεν ξέρω αν ήταν 29) προσχώρησαν σ’ αυτό το καρτέλ – τρανή απόδειξη ότι ο καπιταλισμός ούτε απαραίτητα αυξάνει τον ανταγωνισμό ούτε μειώνει τις τιμές εξαιτίας του. Είναι βεβαίως σαφές το γιατί οι εταιρείες ήθελαν μια συμφωνία κυρίων προτού αλλάξουν τα φώτα 😛 στους λαμπτήρες τους: αν ο καθένας μπορούσε να υποβαθμίσει ή όχι το προϊόν του, ανάλογα με τις προθέσεις του, τότε οποιοσδήποτε συνέχιζε να παρέχει καλύτερης ποιότητας λαμπτήρες θα μονοπωλούσε την αγορά. Φυσικά, αυτό που έγινε μέσω καρτέλ θα μπορούσε εξίσου καλά να γίνει και μέσω κρατικής παρέμβασης – ΑΝ υπήρχαν τότε διακρατικές οντότητες αρκετά ισχυρές για κάτι τέτοιο, όπως είναι σήμερα η ΕΕ.

    Είναι όμως ασαφές αν αυτό έγινε μόνο εκ του πονηρού
    Δύσκολα γίνονται πιστευτά τα όποια αγαθά κίνητρα: αν ο συμβιβασμός αφορούσε το συμφέρον του καταναλωτή, θα μπορούσαν πολύ απλά να παράγουν λάμπες διαφορετικών προδιαγραφών, σε διαφορετικό εύρος τιμών – και ν’ αφήσουν το περίφημο αόρατο χέρι να ρυθμίσει την προσφορά και τη ζήτηση. Θα μπορούσαν επίσης, όπως έκαναν άλλοτε, να ρίξουν πόρους στην έρευνα για να λύσουν το πρόβλημα της υποβάθμισης των λαμπτήρων με τη χρήση. Νομίζω είναι σαφές ότι προτίμησαν την από κοινού αρπαχτή.

  102. Παναγιώτης Κ. said

    97. Έχεις δίκιο. Θυμήθηκα τις λάμπες σε ένα πορτατίφ αλλά και στα σποτ του μπάνιου που είναι με δύο ακροδέκτες-καρφιά.

  103. Avonidas said

    #91. Η πρακτική της planned obsolescence είναι εξοργιστική όχι μόνο για την εκμετάλλευση του καταναλωτή, αλλά και γιατί δημιουργεί αναίτια βουνά σκουπιδιών σ’ έναν ήδη επιβαρυμένο κόσμο. Η συντριπτική πλειοψηφία των συσκευών που πετάμε στα σκουπίδια επειδή δεν «συμφέρει» να επισκευαστούν, κι επειδή έχουν σχεδιαστεί για να χαλάνε γρήγορα, είναι φτιαγμένες από πλαστικό· και η συντριπτική πλειοψηφία των πλαστικών απορριμμάτων δεν ανακυκλώνονται, ή και δεν μπορούν να ανακυκλωθούν.

  104. … το 1831, … οι λάμπες της εποχής εκείνης μάλλον λάμπες πετρελαίου θα ήταν, ή κάτι ανάλογο …

    Κάτι ανάλογο, θα έλεγα, μιας και το πετρέλαιο (κηροζίνη για λάμπες) ήρθε προς το τέλος του 19ου αιώνα, προς μεγάλη τέρψη των φαλαινών (ιδέ και Μόμπυ Ντικ), που δεν χρειαζόταν, πλέον, να τους βγάζουν το λάδι. (Βρήκαν τον μπελά τους αργότερα με τα πετρελαιοκίνητα αλιευτικά – δεν λέω «ψαράδικα», θηλαστικό!)
    Αν βρεθεί κανείς εξωτικό ταξίδι στην Χαβάη, Λαχάινα, στέκι φαλαινοθήρων, αξίζει μια επίσκεψη στην παλιά πόλη.

    Το επιχειρηματικό μοντέλο «χαρίζουμε την λάμπα για να τους μοσχοπουλάμε κηροζίνη» έγινε διάσημο από τον Ροκφέλερ στην Κίνα, και ακολουθείται συχνά και σήμερα (ξυραφάκια, εκτυπωτές, καφετιέρες,…)

  105. atheofobos said

    99
    Δεν ξέρω για τα ψυγεία, αλλά όταν χάλασε το πλυντήριο των ρούχων στα 27 χρόνια μου είπαν από το σέρβις ότι ανταλλακτικά έχουν μόνο για όσα είναι μέχρι 25 ετών.

  106. … λεντ (εμένα μου καίγονται πολύ συχνά, κι είναι και πανάκριβες πανάθεμά τες). …

    Πιθανόν η βραχυζωία να οφείλεται σε κακή επαφή μετά το βίδωμα (στον πάτο), λόγω παλαιότητας του φωτιστικού. Μού έτυχε δίπαξ, επιδιόρθωση ή αλλαγή του φωτιστικού έλυσε το πρόβλημα.

  107. Περί Κυψέλης…

    Μάης ήτανε, Ιούνης ήτανε όπως περπάταγα πέφτω πάνω σε γνωστό τύπο για τα κονέ του σε βαθια πληροφορημένους κύκλους και τον ρωτάω περί ενημέρωσης μια που έβοσκα επαρχία και μου λέει τελειωμένο, τον Σεπτέμβρη εκλογές !!

    Ευτυχώς που δεν το είχανε στο στοίχημα να το παίξει !!

    Οποιαδήποτε ομοιότης με μέλος του ιστολλογίου να θεωρηθεί συμ-πτωματική !!

    Aladdin and his lamp, τραγούδαγε ο Μπομπ σ΄ένα από τα καλύτερα ποιήματα του

  108. 47,
    Τώρα το είδα, ισχύει.

  109. aerosol said

    #99
    Έχεις απόλυτο δίκιο. Στις λευκές οικιακές συσκευές η υποβάθμιση ποιότητας είναι προφανέστατη. Δεν ξέρω αν εντάσσεται ακριβώς στην κατηγορία προγραμματισμένης απαρχαίωσης. Είναι φτιαγμένες με πολύ φτηνότερα υλικά από κάποτε, αλλά και με μικρότερη τιμή από κάποτε, πιο προσιτές. Τις έφτιαξαν πιο φτηνιάρικα και φαίνεται ακόμα και στο μάτι. Το planned obsolescence το θεωρώ πιο ύπουλο, και περιλαμβάνει συνήθως κρυφές λεπτομέρειες στα πράγματα που τα κάνει να χαλάνε γρήγορα -και καθόλου δεν επηρεάζει την τιμή.

    #101
    Τείνω να συμφωνήσω αλλά έχουν και κάποια λογική στο επιχείρημα που παρουσιάζουν. Όχι πως λέει τίποτα, αλλά το 1951 η Επιτροπή Μονοπωλίων και Περιοριστικών Πρακτικών του Ην. Βασιλείου κατάληξε πως δεν βρήκε απόδειξη για εκ του πονηρού απόφαση. Μάλλον πείστηκαν πως ήταν ένας συμβιβασμός ανάμεσα στην τεχνολογία και την πρακτική χρήση των λαμπτήρων. Είναι από τις περιπτώσεις που θα ήθελα παραπάνω γνώσεις για να εκφέρω άποψη και απλά έγραψα τα κοινώς αποδεκτά. Πάντως… μια χαρά καθόρισαν τα μέλη του ολιγοπώλιου τις τιμές, εξαφανίζοντας σχεδόν τον ανταγωνισμό.

    #102
    Ακριβώς αυτές!

    #103
    Ορθότατο! Και εθιστήκαμε στο αγόραζε-πέτα-ξαναγόραζε. Προ κρίσης είχαν εξαφανιστεί σχεδόν και οι τεχνίτες που επιδιόρθωναν κάποιες συσκευές. Ακόμα και οι τιμές των επίσημων σέρβις είναι τέτοιες που σε ωθούν να αγοράσεις καινούριο προϊόν.

  110. Κασσάνδρα said

    Κάνω τη λάμπα μου(ουρώ) , στην Σύμη.

  111. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η λάμπα του (Γιάννης Ρίτσος, 12 ποιήματα για τον Καβάφη)

    Η λάμπα είναι ήμερη, καλόβολη· την προτιμάει
    από άλλους φωτισμούς. Ρυθμίζεται το φως της
    ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής, ανάλογα
    με την αιώνια, ανομολόγητην επιθυμία. Και πάντα,
    η μυρωδιά του πετρελαίου, μια λεπτή παρουσία
    πολύ διακριτική, τις νύχτες, σαν γυρνάει μονάχος
    με τόση κούραση στα μέλη, τόση ματαιότητα
    στην ύφανση του σακακιού του, στις ραφές της τσέπης
    τόσο που κάθε κίνηση να μοιάζει περιττή κι αφόρητη –
    η λάμπα, μια απασχόληση και πάλι· – το φιτίλι,
    το σπίρτο, η φλόγα η κινδυνεύουσα (με τις σκιές της
    στην κλίνη, στο γραφείο, στους τοίχους) και προπάντων
    εκείνο το γυαλί – η εύθραυστη διαφάνειά του,
    που σε μια απλή κι ανθρώπινη χειρονομία, απ’ την αρχή,
    σε υποχρεώνει: να προφυλαχτείς ή και να προφυλάξεις.

  112. Πάνος με πεζά said

    Kι όσο βάζουν πλακέτες μέσα στις συσκευές, τόσο θα τις πετάμε (καθόσον οι πλακετάδες είναι ακόμα λίγοι οι καλοί, και δυσεύρετοι…)

  113. Αγγελος said

    Ας θυμηθούμε και το λαμπιόνι. Τι ακριβώς θα πει, αλήθεια; Λάμπα μεσαίου μεγέθους ανάμεσα στο γλόμπο και το λαμπάκι; Ή μήπως λάμπα χρωματιστή;

  114. Γιάννης Κουβάτσος said

    Άρης Αλεξάνδρου «Η αναμμένη λάμπα» ως παράλληλο για το «Ποίηση 1948»

    Εσείς που υπακούτε σε κυβερνήσεις και Π.Γ.
    σαν τους νεοσύλλεκτους στο σιωπητήριο
    θ’ αναγνωρίσετε μια μέρα πως η ποσότητα της πίκρας
    έτσι που νότιζε τους τοίχους του κελιού
    ήταν αναπόφευκτο να φτάσει στην ποιοτική μεταβολή της
    και ν’ ακουστεί
    σαν ουρλιαχτό
    σαν εκπυρσοκρότηση.
    Εσείς που άλλα λέγατε στους φίλους σας κι άλλα στην
    καθοδήγηση
    θ’ αναγνωρίσετε μια μέρα πως εγώ
    ήμουνα μονάχα παραλήπτης
    των όσων μου ‘στελναν γραμμένα με λεμόνι
    οι φυλακισμένοι
    και των δυο ημισφαιρίων.
    Αν μου πρέπει τιμή
    είναι που είχα πάντοτε τη λάμπα αναμμένη μέσα στην
    κάμαρά μου
    κι έκανα την εμφάνιση των μυστικών τους μηνυμάτων
    κρατώντας τις λογοκριμένες τους γραφές πάνω από τη
    φλόγα.

  115. ΓΤ said

    Καμία διαμαρτυρία για τη Μαχσά Αμινί…

  116. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Την πιο παλιά ελληνική αναγραφή της ‘λάμπας’ (1837) την βρήκα:
    εδώ

    Από ‘κει και μετά βρίσκουμε ‘λάμπες’ στα:
    – Μ.Π. ΠΕΡΙΔΟΥ, Διάλογοι συνήθεις (1859), σ. 29
    – ΦΑΡΔΥΣ, Ελληνοτουρκικόν λεξικόν (1860), σ. 493
    – ΕΣΤΙΑ, τ.1 (1876) σ. 4 (όπου ο Αγγ. Βλάχος ταυτίζει λάμπα=λαμπτήρ)
    κ.ά.

  117. Spiridione said

    μαρμαγκ

  118. Λάμπα από τον μπαρμπα-Σπύρο (Βασιλείου) σε μια από τις αρκετές παραλλαγές της

  119. Γιάννης Κουβάτσος said

    115:Δεν θα ήταν πολιτικώς ορθό, ρε μπρο… Άσε που μπορεί να εκλαμβανόταν και ως ισλαμοφοβική μια τέτοια διαμαρτυρία.

  120. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    73, Χλαπάκιασμα από τα Όργανα συναπάντησα κι εγώ προ καιρού-κατακαλόκαιρο (και πάντως πριν το φράγμα της πλατείας Εξαρχείων), μέρα μεσημέρι, με τις λάμπες πάνωθέ τους σβηστές βέβαια, στην Τοσίτσα, αναμεσός Μουσείου και Πολυτεχνείου. Κάπως στριμωγμένοι στους ψωραλαίους θάμνους, δυο τρώγανε χλαπ χλουπ από ντελιβερικά ταπεράκια-βαρκαρόλες κάτι μακαρονοειδή και πώς το καταφέρνανε,όρθιοι με διπλομπουκιές να μισοξεχειλίζουν απ΄το στόμα. Άλλοι δυο ή τρεις στεκοκαθόσαντε κολλητά τους, στα παρακείμενα παγκάκια, κρατώντας τους τα σύνεργα της δουλειάς, μέχρι να ρθει η σειρά τους, ν΄αλλάξουν θέση, να φαν κι αυτοί. Τα πακετάκια περίμεναν καμουφλαρισμένα μαζί με τα κράνη σιμά τους στο παγκάκι, όπως πρόλαβα/κατάλαβα στην φευγαλέα ματιά μου. Μεγάλος πειρασμός να κάνω κλικ με το τάμπλετ στο σκηνικό, αλλά αφενός φοβήθηκα, τί μαλακίες τώρα να μου κοπανήσουν καμία, αφετέρου ένιωσα μια λύπη. Έμβια όντα κι αυτοί της πόλης, ζουλάπια, πείναγαν να πάρει, ό,τι κι αν είτανε τις άλλες ώρες. Το σεβάστηκα.

  121. Spiridione said

    104. Έχουμε και άρθρο
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/04/07/sparmatseto/

  122. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Όλες οι λέξεις από το λάμπω είναι … φωτεινές αλλά μερικές πιο όμορφες: Λαμπυράδα, αντιλαψίζει,
    λαμπηρίδες

    Άμα σε ιδώ φέρνω στο νου
    τ΄ολόγιομο φεγγάρι
    που που χει τη λαμπυράδα σου
    μα το περνάς στη χάρη
    (Σταυρακάκης Μήτσος, Σταυρακάκης Βασίλης,»Ονείρου Τόποι» του Ρος Ντέιλι

    Ο ήλιος βγαίνει στα ψηλά
    μα χάμαι αντιλαψίζει
    αρχίζει κ η αγάπη σου
    κ εις την καρδιά μ΄αγγίζει
    Θανάσης Σκορδαλός

    Πάνω στα λυτά σου τα μαλλιά, φωλιάζουν λαμπυρίδες

  123. gpointofview said

    #118

    Η λάμπα του μπάρμπα Σπύρου είναι από την γαλαξιδιώτικη δια μονή του, νεαρός. Σχεδόν όλα τα σπίτια- ειδικά τα καπετανόσπιτα- έχουν τέτοιες λάμπες, ακόμα κι εγώ !

  124. michaeltz said

    91 Aerosol

    Αυτό το planned obsolescence οφείλεται σε ενσωματωμένα ελαττώματα (built-in deficiencies), που μικραίνουν την ζωή του προϊόντος ή στέλνουν κάποιο μηχάνημα στον μάστορα για να πουληθούν και κάποια (υπερτιμημένα) ανταλλακτικά.
    Αυτή την αλήθεια την έμαθα με κάπως ανεκδοτολογικό τρόπο, στην Σουηδία, όπου ζούσα την δεκαετία του ’70.
    Ανοίγοντας την πόρτα του συνοδηγού σε κάποιο μεταχειρισμένο Volvo που είχα αγοράσει έφυγε ο άξονας του επάνω μεντεσέ της και η πόρτα έμεινε ετοιμόρροπη. Μια μικρή οδύσσεια να την δέσω για να φτάσω στο πλησιέστερο συνεργείο. Μόλις με είδε ο μάστορας, έβαλε τα γέλια.
    «Είσαι θύμα του πιο ξεδιάντροπου ενσωματωμένου ελαττώματος», μου είπε. «Γιατί αυτό;»
    Γιατί τα αξονάκια των μεντεσέδων ήταν ελαφρώς κωνικά. Της πόρτας του οδηγού, όπως θα περίμενε κανείς, η βάση μεγαλύτερης διαμέτρου του (κόλουρου) κώνου ήταν από πάνω, οπότε ο μεντεσές λειτουργούσε για πολλά χρόνια. Στην πόρτα του συνοδηγού, όμως, ήταν ανάποδα, ώστε με την σχετική φθορά της ασφάλειας, ο μεντεσές να χαλάσει περίπου συγχρόνως με αυτούς της πόρτας του οδηγού, αφού η φθορά τους ήταν διαφορετική: Η πόρτα του οδηγού ανοιγόκλεινε πολύ περισσότερες φορές από εκείνη του συνοδηγού!
    Στην ερώτησή μου γιατί ΚΑΙ η πόρτα του οδηγού χάλαγε, αφού ο άξονας εξασφάλιζε πολύ μεγάλη ζωή, ο μάστορας είπε γελώντας ότι η «κωνικότητα» του άξονα ήταν, επίτηδες, πολύ μικρή, ήταν σχεδόν κύλιδρος, ώστε με την χρήση η φθορά τον έκανε κύλιδρο και έπεφτε και αυτός.
    «Καλά, πώς ρισκάρουν να φύγει η πόρτα εν κινήσει και να προκληθεί σοβαρό τροχαίο;» ρώτησα.
    «Έχουν κάνει απίστευτα πολλές δοκιμές!» μου είπε. «Στατιστικά, η πιθανότητα να γίνει αυτό εν κινήσει είναι μηδαμινή. Δεν ξέρω αν οι δοκιμές τούς κόστισαν λιγότερο ή περισσότερο από τα όποια κέρδη από τη συγκεκριμένη βλάβη, αλλά προσπαθούν να βγάλουν κι από την μύγα ξύγκι»!
    Αυτά στην σοσιαλδημοκρατική (τότε) Σουηδία, με την μεγαλύτερη οδική ασφάλεια στην Ευρώπη.

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    123 Ναι, είναι όμορφες! κι εμείς στο ορεινό, την ξαράχνιασα φέτος, κρέμεται ψηλούτσικα (καραταβάνι) .

    Μου είχε αρέσει ένα διήγημα του Σκαμπαρδώνη
    «Η λάμπα από το Πέρα»
    Ωπ, να , υπάρχει στο διαδίκτυο
    https://www.hartismag.gr/hartis-21/klimakes/h-lampa-ap-to-pera

    Λαμπατέρ
    Είχα γελάσει πολύ όταν ο Λουδοβίκος των Ανωγείων διηγήθηκε την πρώτη γνωριμία με τον Παναγιώτη Καλατζόπουλο «και βλέπω ένα τύπο με μαλλιά σαν …λαμπατέρ!»

  126. Spiridione said

    116.
    Να προσθέσουμε σε λεξικό πρώτη παρουσία 1846
    https://books.google.gr/books?id=Ke1FAQAAMAAJ&pg=PA195&dq=%22%CE%BB%CE%AC%CE%BC%CF%80%CE%B1%22+%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjSg_LK4aj6AhVPCewKHbuSA4M4FBDoAXoECAMQAg#v=onepage&q=%22%CE%BB%CE%AC%CE%BC%CF%80%CE%B1%22%20%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD&f=false
    Και εδώ στο δασμολόγιο του 1858 (υπάρχει και το 1856)
    https://books.google.gr/books?id=vS5CAAAAcAAJ&pg=PA408&dq=%22%CE%BB%CF%8D%CF%87%CE%BD%CE%BF%CE%B9+%CF%84%CE%B7%CF%82+%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%AD%CE%B6%CE%B7%CF%82%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwijoZON4aj6AhXRzqQKHVuEDjYQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&q=%22%CE%BB%CF%8D%CF%87%CE%BD%CE%BF%CE%B9%20%CF%84%CE%B7%CF%82%20%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%AD%CE%B6%CE%B7%CF%82%22&f=false

  127. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    53 – Μωρέ το εργαλείο της προκοπής είναι, εγώ είμαι ηλεκτρονικά ανεπρόκοπος.😂

    115 – Είμαστε όλοι Charlie Hebdo, άσε που είναι και δυτική προπαγάνδα πως ευθύνεται η αστυνομία ηθικής, είναι και γυναίκα, δεν είμαστε ίσα κι όμοια, μη τα ισοπεδώσουμε όλα!

  128. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    89 Χμ, μπορεί και να προϋπήρχε, αλλά και πάλι δεν πρέπει να αναφέρεται στη λάμπα.

    91 Κοίτα να δεις!

    92 Ναι, ο Λαμπέτης, μπράβο.

    105 Το ίδιο μου ειπαν (στο Λουξ) για ένα ψυγείο που είχα καμιά 25ριά χρόνια

    110 Μπα;!

    116 Μπράβο, ωραίο εύρημα, πολύ πρώιμο.

    117 –> 126 Κι αυτά πολύ ωραία

  129. Αντώνης said

    Αναφέρθηκε το «Τα ματόκλαδά σου λάμπουν»;

  130. Theo said

    Μάρκος Μέσκος

    Σίγουρο θλιβερό φως της λάμπας στο Χαρμάνκιοϊ
    δυτικά διεμβολισμένη από τις ράγες του τρένου
    πόλη ματωμένη πόλη χιλιοερωτευμένη

    στον βρομισμένο Γαλλικό λένε πως είναι μπρούμυτα θαμμένοι
    στρατιώτες πολλοί και στο Καραμπουρνάκι
    τα καράβια εκείνων που χάθηκαν για πάντα.

    Διάλεξε εσύ την έξοδό σου.

    Από τη συλλογή Στον ίσκιο της γης (1986)

  131. Costas Papathanasiou said

    Μήνας που είναι -και οσονούπω τελειώνει- ας μνημονεύσουμε και το επιγραμματικό:“Ο Σεπτέμβρης πλησιάζει διστακτικός/ Σα λάμπα που μόλις άναψαν το φιτίλι της/ Σαν άλογο φοβισμένο/ Που ραντίζει με στάχτες τις πολιτείες”, του Τάκη Βαρβιτσιώτη (από τη συλλογή “Fragmenta ή Η βλάστηση των ορυκτών”,1985) και, ώρα που είναι, την εμβληματική λάμπα στο καβαφικό “Απ’ τες εννιά” για την οποία (ομού με εκείνη στο “Να μείνει”, 1918-1919) μάς φέγγει και ο Ρίτσος στο σχόλιο 111, καθώς και τη βιβλική, ερωτική λάμπα πετρελαίου του Νίκου Εγγονόπουλου:
    “ΚΗΠΟΙ ΜΕΣ’ ΣΤΟ ΛΙΟΠΥΡΙ”
    το λευκό σώμα αυτής της γυναικός/φωτίζονταν/εκ των έσωθεν/μ’ ένα φως τόσο λαμπρό/ ώστε/ εδέησε/να πάρω τη λάμπα/και να την/ακουμπήσω/χάμω στο πάτωμα/που/να μπορέσουνε/οι σκιές/των δύο τόσο ευγενικών μας σωμάτων/να προβληθούν/στον/τοίχο/ με μίαν ιερατικότητα βιβλική/ η λάμπα έκαιε συνεχώς/— η πηγή του πετρελαίου ήτανε ανεξάντλητη —/όλη τη νύχτα/την ακόλουθη μέρα/κι’ όλη την επόμενη νύχτα/χάμω στο πάτωμα/πάνω στα πλούσια/στοιβαγμένα/χαλιά/τα ωραιότερα φρούτα/τα λαμπρότερα λουλούδια/— όπου επικρατούσαν/οι πικροδάφνες/άσπρες και ρόδινες —/η ατμόσφαιρα — συμβολική — από ένα κίτρινο:/ ένα κίτρινο χρυσό.

  132. 123,
    Ακόμη κι εγώ, απέναντι, βίντατζ αρχές 70!

  133. Theo said

    Άρης Αλεξάνδρου

    Προχτές

    – Ποιος θα βρεθεί λοιπόν να κλάψει;
    – Ποιος θ’ απλώσει τα χέρια
    ζητώντας ένα τόσο δα μικρό αστέρι
    όσο χαμογελάει το χείλι σου αντικρίζοντας μια χαραμάδα στο συγνεφιασμένο πρωινό;
    Όπου κι αν ψάξεις στη μελλοντική σου μνήμη
    δεν είναι στήριγμα ν’ ακουμπήσεις το βλέμμα.
    Θυμάσαι;
    Σαν και τότε που καθόμασταν στο πρόδωμα της θλίψης
    – ένα μακρινό άρωμα θάλασσας και τα λόγια να ψιθυρίζουν τη σκιά του δειλινού.
    Πόσα καΐκια φύγανε φορτωμένα σταφύλια και φως.
    Πόσα καΐκια φύγανε
    και μας αφήσαν ν’ αγναντεύουμε στο μουράγιο.
    Τώρα θα κάτσουμε και πάλι στο καφενεδάκι του λιμανιού
    ίσως κιόλας να παίξουμε ένα τάβλι με τον κουτσό μαγαζάτορα
    και τα πούλια θα χτυπάν σαν τους χτύπους της καρδιάς μας.
    Το βράδυ, δίπλα στη λάμπα που ρίχνει την πίκρα της σ’ ένα βιβλίο με ιστορίες χαμένων ταξιδιών,
    όταν ο δρόμος θα σέρνεται έρημος κάτω απ’ τα κλειστά παράθυρα
    –αλήθεια τι πολλά ενοικιαστήρια στη γειτονιά μας–
    τότε
    μια τελευταία αχτίδα
    μια μοναδική σκουριασμένη πεντάρα στην άσφαλτο
    το ταξίδι στον εαυτό του.

    Από τη συλλογή Ακόμα τούτη η άνοιξη (Απρίλης 1946)

    (Πέρα στην πολιτεία
    στο λίγο φως της λάμπας που καπνίζει
    είναι πολλοί που απεργούν κι άλλοι που θ’ απεργήσουν
    ζητώντας λίγη αρμύρα θάλασσας φρέσκο ψωμί και μια εκδρομή στην ξαστεριά.)

    Από το ποίημα Αποστάτες της θάλασσας, από την ίδια συλλογή

  134. Theo said

    Μανόλης Αναγνωστάκης

    ΙΙΙ
    Έτσι όπως πια δεν το αποφάσιζες να φύγεις
    Για κάθε πίκρα σου μη νιώθοντας οδύνη
    Για κάποια δάκρυα που δε στέγνωσαν ακόμα
    Για μιαν αρρώστια σου παλιά μη λογαριάζεις
    Σκυμμένος πάλι μες στη νύχτα χωρίς λάμπα
    Κάτω απ’ τις στέγες τις νεκρές της πολιτείας
    Προσμένοντας μια Αυγή που σου ’χαν τάξει
    Χρόνια ταξίδεψες διψώντας κάποιο γράμμα
    —Μέσα σου πλήθος τ’ αμαρτήματα, τις τύψεις—
    Με μια σβησμένη νοσηρή χρονολογία
    Κι ούτε κανείς πια δε μ’ αντάμωσε σαν πρώτα
    (Ούτε κανείς, αλήθεια, πρόσμενε να φέξει)
    Έτσι όπως έμεινα κι εγώ τότε μια νύχτα
    Ξένος ολότελα κι απ’ όλους ξεχασμένος
    Με τη δική σου μοναχά τη συντροφιά
    —Με σένα τόσα χρόνια πια μακριά μου
    —Ξένος πολύ μέσα σε τούτο το παλιό
    Ξένος σε τούτο το παλιό το καφενείο
    Έτσι όπως έμεινα μονάχος κάποια νύχτα
    Μέσα σε τούτο το παλιό το καφενείο
    Στο νυσταγμένο καφενείο όλη τη νύχτα
    Στου Πειραιά, νύχτα, το βρόμικο λιμάνι.

    […]

    V
    Φτάνεις κι εσύ κάποτε να πιστέψεις πως σάπισαν όλα τα περάσματα πως αμείλιχτοι φύλακες στέκονται ορθοί σε κάθε γωνιά. Πολλές φορές η νύχτα ξέρει να σου μιλά σα μια θανάσιμη ηδονική φίλη μα συ δε θες να την ακούς, ζητάς μια λάμπα, τίποτε άλλο από μιαν ελάχιστη λάμπα, μια λάμπα τόσο ταπεινή μέσα σε τούτο σκοτάδι. Έστω λοιπόν, θα περιμένουμε εδώ τα ξημερώματα —μπορούμε στη ζωή μας δυο φορές να ξαναρχίσουμε— χωρίς όλο τούτο το φορτίο των αδέσποτων λέξεων να βαραίνει το μυαλό μας, χωρίς όλους αυτούς τους σεμνούς ανθρώπους τόσο βέβαιος απόλυτα ο καθείς για τον εαυτό του, διστάζοντας τί να προσφέρουνε στον άλλο: ένα σπαθί ή ένα άνθος, χωρίς αυτούς τους τυφλούς χιμαιρικούς υπαίθριους ρήτορες που βλέπουνε τα χρόνια τους αδιάφοροι να φεύγουνε σαν τους τροχούς μιας πανάρχαιας άμαξας βαριάς. Ήρθανε, άλλοτε, τόσοι, αιχμαλωτίζοντας το θάνατο με μια λαχανιασμένη χειρονομία δίχως να κρατούν μαζί τους παρά μια σφαίρα μοναδικιά για το δικό τους κορμί. Γυναίκες που τα μαρτυρικά τους δάκρυα δεν μπόρεσαν να σβήσουνε πάνω στο μάρμαρο ποτέ τις χαρακιές της προσφοράς τους. Η γνώριμη πικρή μυρουδιά του κλεισμένου από χρόνια δωμάτιου, του μουχλιασμένου δωμάτιου, μια νύχτα μια νύχτα πια χωρίς επιστροφή.

    (από τη συλλογή Εποχές 2

  135. Theo said

    Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

    Ο Γώγος
    1812
    [προοίμιο]
    Ο ήλιος εβασίλευε. —Το Σούλι ερημωμένοαπό μαχαίρι και φωτιά, λησμονημένος τάφος, μένει βουβό και καρτερεί.— Έζωνε τα πλευρά τουη καταχνιά κατάλευκη, λιβάνι στη θανή του. 5Περήφανη στη δόξα της επάνωθέ του η Κιάφατο φοβερό της μέτωπο στεφανωμένο δείχνειμε της ημέρας πὄφευγε την ύστερη αχτίδα, ωσάν λαμπάδα νεκρική που φώτιζε αναμμένηαπό το χέρι του Θεού, του Σαμουήλ το μνήμα.

    Από τη συλλογή Έτερα ποιήματα (1867-1871)

    Γεράματα! Γεράματα! Ποιά θέληση, ποιό χέριμες στη λαμπάδα της ζωής φυτεύει τ’ αγιοκέρι;Και ποιά ποτέ ζευγάρωσεν αγνώριστη θεότηςκρυφά το νεκρολίβανο με τον ανθό της νιότης;45Γιατί τα πρώτα σπάργανα που προφυλάν τα φύτρα,γιατί να ’ναι και σάβανα; Μνήμα γιατί ’ν’ η μήτρα;…Αυτός ο άφαντος τροχός, τ’ ακοίμητο ανεμίδι,να ’ναι βαθύ μυστήριο ή τυχερό παιγνίδι;…
    από τη συλλογή Φωτεινός

    Εκείθε που ’λθετε σ’ εμάς είχε φανεί μια μέρατο πρώτο γλυκοχάραμα στον σκοτεινόν αιθέρατου κόσμου του θεότυφλου· την άγια σας λαμπάδα,ότ’ είχε πνίξει της σκλαβιάς η νύχτα την Ελλάδα,εμείς την εγλιτώσαμε· τρεχάτε πριν τη σβήσουν30άσπλαχνοι, μαύροι δαίμονες, πριν την ποδοπατήσουν,να την αρπάξετε, παιδιά! Θα ’ναι διπλή τιμή σας,γιατ’ ήτανε δική σας!

    από τη συλλογή Παραφράσεις (1873;-1879)

    Κι ενώ κρυφομιλούσανε,
    ακούστηκε αποπέρα
    φωνή που μοιρολόγαε κι έλεγε στον πατέρα:
    —Την επεράσαν τέσσαροι
    μες στ’ άνθη ξαπλωμένη·
    ποιό μάτι δεν την έκλαψεεκείθε που διαβαίνει!
    Εμπρός επήγαιν’ ο σταυρό
    ςοπίσω του οι παπάδες,
    λιβάνια και λαμπάδες.
    Την είδα, δύστυχε, κι εγώ
    την είδα τη Μαρία
    δίπλα στο ξυλοκρέβατο.
    Δεν πας στην εκκλησία
    να βρεις το νεκρολίβανο,
    οπού καπνίζει ακόμαστου τάφου της το χώμα;
    από τη συλλογή Μνημόσυνα

    «Ταχήρ, Ταχήρ, εφώναξε, τρέχα σ’ εμέ, Ταχήρη!
    Τρεχάτε, πώς δε φαίνεσθε; Θα σφάξουν το Βιζίρη!».
    Πλακώνει η άλλη κόλασις, Ταχήρης και φονιάδες
    με τα σπαθιά ξεγύμνωτα, με φώτα, με λαμπάδες,
    και βλέπουν τον Αλήπασα χλωμό σα θειαφοκέρι
    και τη Φροσύνη ακίνητη, που εβάστα το μαχαίρι.

    […]

    Σταματά στο μέτωπό της η φωτι’ από τες λαμπάδες
    σαν μαρτύριου στεφάνι, που της δίνουν οι φονιάδες.
    Αναδεύονται τα χείλη ροδαρά σαν την αυγή,
    μοσχολίβανο μυρίζει, μυστικά παρακαλεί:

    Από τη συλλογή Ἀσματα

  136. Theo said

    Κωνσταντίνος Καβάφης

    Απ’ τες εννιά —
    Δώδεκα και μισή. Γρήγορα πέρασεν η ώρα
    απ’ τες εννιά που άναψα την λάμπα,
    και κάθισα εδώ. Κάθουμουν χωρίς να διαβάζω,
    και χωρίς να μιλώ. Με ποιόνα να μιλήσω
    κατάμονος μέσα στο σπίτι αυτό.

    Καισαρίων
    […]
    Α, νά, ήρθες συ με την αόριστη
    γοητεία σου. Στην ιστορία λίγες
    γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα,
    κι έτσι πιο ελεύθερα σ’ έπλασα μες στον νου μου.
    Σ’ έπλασα ωραίο κι αισθηματικό.
    Η τέχνη μου στο πρόσωπό σου δίνει
    μιαν ονειρώδη συμπαθητική εμορφιά.
    Και τόσο πλήρως σε φαντάσθηκα,
    που χθες την νύχτα αργά, σαν έσβηνεν
    η λάμπα μου — άφησα επίτηδες να σβήνει —
    θάρρεψα που μπήκες μες στην κάμαρά μου,
    με φάνηκε που εμπρός μου στάθηκες· ως θα ήσουν
    μες στην κατακτημένην Αλεξάνδρεια,
    χλωμός και κουρασμένος, ιδεώδης εν τη λύπη σου,
    ελπίζοντας ακόμη να σε σπλαχνισθούν
    οι φαύλοι — που ψιθύριζαν το «Πολυκαισαρίη».

    Να μείνει/
    Η ώρα μια την νύχτα θα ’τανε,
    ή μιάμιση.

    Σε μια γωνιά του καπηλειού·πίσω απ’ το ξύλινο το χώρισμα.
    Εκτός ημών των δυο το μαγαζί όλως διόλου άδειο.
    Μια λάμπα πετρελαίου μόλις το φώτιζε.
    Κοιμούντανε, στην πόρτα, ο αγρυπνισμένος υπηρέτης.
    […]

    Η συνοδεία του Διονύσου
    Ο Δάμων ο τεχνίτης (άλλον πιο ικανό
    στην Πελοπόννησο δεν έχει) εις παριανό
    μάρμαρο επεξεργάζεται την συνοδεία
    του Διονύσου. Ο θεός με θεσπεσία
    δόξαν εμπρός, με δύναμι στο βάδισμά του.
    Ο Άκρατος πίσω. Στο πλάγι του Ακράτου
    η Μέθη χύνει στους Σατύρους το κρασί
    από αμφορέα που τον στέφουνε κισσοί.
    Κοντά των ο Ηδύοινος ο μαλθακός,
    τα μάτια του μισοκλειστά, υπνωτικός.
    Και παρακάτω έρχοντ’ οι τραγουδισταί
    Μόλπος κι Ηδυμελής, κι ο Κώμος που ποτέ
    να σβήσει δεν αφήνει της πορείας την σεπτή
    λαμπάδα που βαστά· και, σεμνοτάτη, η Τελετή.—
    Αυτά ο Δάμων κάμνει. Και κοντά σ’ αυτά
    ο λογισμός του κάθε τόσο μελετά
    την αμοιβή του από των Συρακουσών
    τον βασιλέα, τρία τάλαντα, πολύ ποσόν.
    Με τ’ άλλα του τα χρήματα κι αυτά μαζί
    σαν μπουν, ως εύπορος σπουδαία πια θα ζει,κ
    αι θα μπορεί να πολιτεύεται — χαρά! —
    κι αυτός μες στην βουλή, κι αυτός στην αγορά.

  137. Theo said

    Κώστας Καρυωτάκης

    Τραγούδι
    Το σπίτι σου τριγύριζα (τη λάμπα η πεταλούδα
    γύρω τη φέρνει ώσπου να βρει γλυκό το θάνατό της)
    κι εσύ δε βγήκες να καώ στη φλόγα της ματιάς σου.
    Αλιά στα φούλια του κορμιού και στης ψυχής τα φούλια·
    θά ’ρθει τη νύχτα ο μολευτής στο βούρκο ναν τα σύρει.
    Μα τρισαλιά σε μένανε που μολευτής δε θα ’μαι!!

    Ύπνος
    […]
    Το χέρι μας κρατώντας η κυρούλα,
    κι όπως αργά θα κλείνουμε τα μάτια,
    θα μας δηγιέται —ωχρή— σαν παραμύθι
    την πίκρα της ζωής. Και το φεγγάρι
    θα κατεβεί στα πόδια μας λαμπάδα
    την ώρα που στερνά θα κοιμηθούμε
    στο πράσινο ακρογιάλι της πατρίδας.
    Γλυκά θα κοιμηθούμε σαν παιδάκια
    που όλη τη μέρα εκλάψαν κι αποστάσαν.

  138. Theo said

    Μίλτος Σαχτούρης

    Ορυχείο
    Σου γράφω γεμάτη τρόμο μέσα από μια στοά
    νυχτερινή
    φωτισμένη από μιαν ελάχιστη λάμπα σα δαχτυλήθρα
    ένα βαγόνι περνάει αποπάνω μου προσεχτικά
    ψάχνει τις αποστάσεις του μη με χτυπήσει
    εγώ πάλι άλλοτε κάνω πως κοιμάμαι άλλοτε
    πως μαντάρω ένα ζευγάρι κάλτσες παλιές
    γιατί έχουν όλα γύρω μου παράξενα παλιώσει.
    […]

  139. Theo said

    Γιώργος Σεφέρης

    Ε
    Δεν τους γνωρίσαμε
    ήταν η ελπίδα στο βάθος που έλεγε
    πως τους είχαμε γνωρίσει από μικρά παιδιά.
    Τους είδαμε ίσως δυο φορές κι έπειτα πήραν τα καράβια·
    φορτία κάρβουνο, φορτία γεννήματα, κι οι φίλοι μας
    χαμένοι πίσω από τον ωκεανό παντοτινά.
    Η αυγή μάς βρίσκει πλάι στην κουρασμένη λάμπα
    να γράφουμε αδέξια και με προσπάθεια στο χαρτί
    πλεούμενα γοργόνες ή κοχύλια·
    το απόβραδο κατεβαίνουμε στο ποτάμι
    γιατί μας δείχνει το δρόμο προς τη θάλασσα,
    και περνούμε τις νύχτες σε υπόγεια που μυρίζουν κατράμι.
    Οι φίλοι μας έφυγαν
    ίσως να μην τους είδαμε ποτές, ίσως
    να τους συναπαντήσαμε όταν ακόμη ο ύπνος
    μας έφερνε πολύ κοντά στο κύμα που ανασαίνει
    ίσως να τους γυρεύουμε γιατί γυρεύουμε την άλλη ζωή,
    πέρα από τ’ αγάλματα.
    Από τη συλλογή Μυθιστόρημα

    Νιζίνσκι
    […]Όταν τελείωσε να υψώνει τα χέρια, όταν οι παλάμες του άγγιξαν η μια την άλλη, έκανε ένα ξαφνικό πήδημα, σα να είχε σπάσει το ελατήριο του ρολογιού μπροστά μου. Χτύπησε στο ταβάνι που ήχησε μονοκόμματα μ’ έναν ήχο κυμβάλου, τέντωσε το δεξί του χέρι, έπιασε το σύρμα της λάμπας, κουνήθηκε λιγάκι, αφέθηκε, κι άρχισε να γράφει μέσα στο σκοτεινό φως, με το κορμί του, τον αριθμό 8. Το θέαμα αυτό με ζάλισε και σκέπασα με τα δυο μου χέρια το πρόσωπό μου. Έσφιγγα το σκοτάδι πάνω στα βλέφαρά μου, ακούγοντας το οργανέτο που εξακολουθούσε ακόμη στην ίδια νότα κι έπειτα σταμάτησε απότομα. Ένας ξαφνικός αέρας με χτύπησε, παγωμένος.
    Από τη συλλογή Τετράδιο Γυμνασμάτων

  140. Theo said

    Διονύσιος Σολωμός

    Εις μοναχήν
    […]
    Χαίρε, αδελφή!
    Μ’ αρέσουνετης όψης σου οι χλωμάδες·
    εις τα περίσσια ανάμεσα
    κεριά και στες λαμπάδες
    κάλλιο από ρόδα πιάνουνε
    της Νύμφης του Χριστού.

    Ο Λάμπρος
    […]
    Δάφνες εις κάθε πλάκα έχουν οι τάφοι,
    και βρέφη ωραία στην αγκαλιά οι μανάδες·
    γλυκόφωνα, κοιτώντας τες ζωγραφι-
    σμένες εικόνες, ψάλλουνε οι ψαλτάδες·
    λάμπει το ασήμι, λάμπει το χρυσάφι
    από το φως που χύνουνε οι λαμπάδες·
    κάθε πρόσωπο λάμπει απ’ τ’ αγιοκέριο
    πού κρατούνε οι Χριστιανοί στο χέρι.

  141. Costas Papathanasiou said

    Και δύο φαινομενικά ομόρριζα που δεν ετυμολογούνται από το ¨λάμπω”:
    Ο “λαμπίκος” που ανάγεται τελικά στον ἄμβικα/ἄμβυκα (βλ.https://lsj.gr/wiki/%E1%BC%84%CE%BC%CE%B2%CE%B9%CE%BE ) και το κυκλόστομο πετρόμυζον ή “λάμπραινα” (<αγγλ. lamprey <λατ. lampreda <Lampetra < lambο "μυζώ, γλείφω" + πέτρα),όνομα που ανάγεται στην ΙΕ *leh₂b- (βυζαίνω, ρουφώ), ρίζα πιθανότατα ηχομιμητική (βλ. λάπτω, κάπτω, χάβω, χλαπακιάζω και https://en.wiktionary.org/wiki/lamprey , https://en.wiktionary.org/wiki/lambo#Latin )

  142. Είπαμε, είπαμε για το Λαμπέτι Ηλείας (λίγο έξ’ απ’ τον Πύργο) δεν είπαμε τίποτα!

  143. Άλα του, του Λουξ -στη μπάλα

  144. ΚΩΣΤΑΣ said

    130 Theo

    Μάρκος Μέσκος

    «Σίγουρο θλιβερό φως της λάμπας στο Χαρμάνκιοϊ
    δυτικά διεμβολισμένη από τις ράγες του τρένου
    πόλη ματωμένη πόλη χιλιοερωτευμένη»

    Μου κάνει τρομερή εντύπωση, Theo, που ο Μάρκος Μέσκος ήξερε το Χαρμάνκιοϊ (παλαιό και νέο). Βασικός πυρήνας του είναι ο Εύοσμος και το Κορδελιό, αλλά ήταν ένα ευρύτερο τσιφλίκι και σε μέρος τον κτημάτων του χτίστηκε και ο συνοικισμός Αμπελοκήπων.

    «Το Χαρμάνκιοϊ εκτεινόταν γεωγραφικά σε μια πολύ μεγάλη περιοχή:
    βόρεια μέχρι το Ωραιόκαστρο/Παλαιόκαστρο (Daoutbali, Δαούτ Μπαλί)
    και τη Νεοχωρούδα (Yeniköy), δυτικά μέχρι τη σιδηροδρομική γραμμή, τα
    Διαβατά (Dudular, Αουδουλάρ) και τη Μαγνησία (Ampli), ενώ νότια έφθα
    νε ώς τον Κήπο των Πριγκήπων (Be§ Cinar, Μπέχτσιναρ, σημερινό Φιξ) και
    τον σιδηροδρομικό σταθμό Κωνσταντινουπόλεως, και νοτιοανατολικά ώς
    τον λεγόμενο «Λοξό Λάκκο» (Eğridere), ρέμα που ξεκινούσε έξω από την
    Ακρόπολη και διερχόταν δίπλα στο -από το 1906 δομημένο- στρατόπεδο του
    Π. Μελά (γι’ αυτό και ήταν γνωστό ως «χείμαρρος του Παύλου Μελά»)8.
    Αργότερα τα νοτιοανατολικά σύνορα του Χαρμάνκιοϊ συρρικνώθηκαν μέχρι
    τη σημερινή Κάτω Ηλιούπολη (Tavşantepe ή Ταουσάν Τεπέ, λόφος των λα
    γών). Τέλος, ανατολικά το Χαρμάνκιοϊ εκτεινόταν ώς την τοποθεσία «Μαύρα
    χώματα» (Karatoprak, Καρά Τοπράκ). Συνεπώς, επρόκειτο για μια τεράστια
    έκταση, η οποία περιλάμβανε τις σημερινές περιοχές Νέου Κορδελιού, Ελευ
    θερίου, Διαλογής, Μαινεμένης, Αμπελοκήπων, Εύοσμου και Ηλιούπολης…»

    file:///C:/Users/kosta/Downloads/5614-553-10158-1-10-20111124.pdf
    Κυριάκος Χατζηκυριακίδης, σελίδα 175

  145. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Από το απόγεμα πολεμώ να θυμηθώ μια παρόμοια παλιά μαντινάδα με «περίεργη» …λαμπερή λέξη. Και ναι, θυμήθηκα!
    Είναι από τον ανεπανάληπτο Φουσταλιέρη, εδώ, η δεύτερη μαντινάδα:
    ‘Φεγγάρι μου ζηλεύγω σου τη λαμπηρότητά σου
    να μπόρουνα να σ’ ακλουθώ στα βασιλέματά σου’.

  146. 142,
    Τότε και για το Λαμπίρι Αχαΐας

  147. Η Λαμπρέτα, ανταγωνίστρια της Βέσπας, από τον ποταμό Λάμπρο, λέει, που έχει και ελληνική ρίζα αλλά όχι από το λάμπω:

    «According to Pokorny’s Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (Indo-European Etymological Dictionary), 1132 (legʷh-), Lambrus corresponds to Greek ἐλαφρός, meaning ‘light (in weight), quick, nimble’ (‘leicht, flink’ in German) and is related to Illyrian lembus (*lengʷho-s) ‘light vehicle’ (‘leichtes Fahrzeug’ in German), whence also Greek λέμβος. Pokorny cites Krahe, Gymnasium 59 (1952), p. 79.»

  148. sarant said

    Theo, πολύ ωραίος!

    144 Μωρε μπράβο το Λουξεμβούργο!

  149. «Λαμπάδιασε» με την έννοια τυλίχτηκε στις φλόγες

  150. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    146, ΜΙκ,
    Ναι!»Φεγγάρι μου ζηλευγω σου τη λαμπηρότητά σου» άμα σου πω ότι μπορεί εν πρώτοις αυτή να ήρθε στο μυαλό μα ύστερα θάμπαξε ΄πο τσ΄άλλες! Την έλεγε η γιαγιά μου, ζευγάρι με την πρώτη, «φεγγάρι μου λαμπρότατο». Εύγε σου κι ευχαριστώ!

    Και λαμπυριστός
    Γράφει η Μάρω Δούκα στο τελευταίο της βιβλίο:
    Την έβλεπε τώρα ολοκάθαρα, ανακούρκουδα στην άκρη του βράχου με το βλέμμα στραμμένο στο γυαλιστερό Λιβυκό, το λαμπυριστό βαθύ μπλε πέλαγος,

    Click to access 1194971.pdf

    Να σε ρωτήξω, τί είναι οι αλεξιμιές (αλεξιμνιές) λαμπάδες;
    «ν΄ανάψω πράσινα κεριά κι αλεξιμνιές λαμπάδες» που λέει το ριζίτικο «Στον ουρανό χορεύουνε»

    Στην Ήπειρο λένε λάμπρω (η) την κοιλιά. Από το βιβλίο του Σωτ. Δημητρίου.

  151. Theo said

    @145:
    Στη Θεσσαλονίκη πήγε το 1980 ή 1981. Και για να νιώσει έναν τόπο δικό του, ήθελε να μάθει την ιστορία του, τα παλιά τοπωνύμιά του. Και μπορούμε να πούμε και γι’ αυτόν ό,τι έγραψε ο Βιστωνίτης για τον κοινό μας φίλο, τον Πεντζίκη: «Η Θεσσαλονίκη για τον [Μέσκο] λειτουργούσε ως σώμα και ως όραμα».

    @149:
    Ευχαριστώ.

  152. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    151τέλος
    Για τις «αλεξιμνιές λαμπάδες» σκέφτηκα μήπως από «αναδεξιμιές», τις λαμπάδες για τα βαφτιστήρια (αναδεξιμιά), για τα μικρά παιδιά του Άδη. Το λεξικό του Βλαστού που μας είχε κατεβάσει ο αείμνηστος Γιάννης μας εδώ, δεν ξέρω που διάτανο το έχω σώσει, μπας και υπάρχει τίποτε από το δυτικοκρητικό ιδίωμα.

  153. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Theo, ευχαριστούμε με τα ωραία κεράσματά σου.

    Λαμπίζει
    Ένα δημοτικό τραγούδι της Πελοποννήσου λέει :
    Σ΄έβλεπα στην πόρτα σου
    κι έγνεθες τη ρόκα σου,
    δαχτυλίδι ελάμπισε
    κι η καρδιά μου εράγισε

  154. ΓΤ said

    Χριστίνα Λαμπίρη

  155. Πέπε said

    Έλσα Λάμπο!!

  156. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ανελαμπίδι, Κρήτη, το προσάναμμα.

    Αναλαμπίζει (Μυριβίλης -Η μυστική Παπαρούνα, Γιωζέφ Ελιγιά κ.α)

    Λαμπίρης/Μικρή πικρή μου αγάπη
    Λάμπης (της), Μητρόπολη στα Χανιά, Λάμπεια Ηλείας

  157. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Tη λαμπιράδα τση φωτιάς ορέχτηκα κι εθώρου,
    κι εσίμωσα και κάηκα, να φύγω δεν εμπόρου.

    Ερωτό, Β.

  158. ΣΠ said

    153
    Το λεξικό του Βλαστού υπάρχει στην Ανέμη
    https://anemi.lib.uoc.gr/metadata/9/7/a/metadata-01-0000133.tkl

    157
    Λαμπίρης/Το σπίτι των ανέμων

  159. Καλημέρα,
    Και το Λαμπίρι ξέρω και τη Λαμπεία. Αλλά τ’ αλησμόνησα.

    159β Σωστά.

  160. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    153-159 Aλλά το λεξικό του Βλαστού δεν είναι λεξικό της κρητικής διαλέκτου.

  161. nikiplos said

    Λάμπα Μενύχτα ήταν ονοματεπώνυμο σε κουδούνι πολυκατοικίας στην Μυκόνου στου Ζωγράφου. Στην αρχή νομίζαμε πως επρόκειτο για τρολιά της εποχής ή κάτι συνθηματικό. Τελικά το Μενύχτας επιχωριάζει κάπου στη μεσσηνία, ενώ το Λάμπα ήταν το χαϊδευτικό της κοπέλας από το Λαμπρινή…

  162. sarant said

    Μενύχτας ήταν κι ένας παλιός δήμαρχος/βουλευτής του ΚΚΕ, στις Σέρρες, αλλά βλέπω πως κι αυτός ήταν γεννημενος στα Φιλιατρά.

  163. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    159, 161 Ευχαριστώ! Δεν ηύρα πράμα για τις αλεξιμιές 😦 .

    162 και Λαμπρινή και Φωτεινή Μενύχτα, υφίσταται 🙂

    Λαμπούσα Ευβοίας και
    Λάμπουσα, ιεροφάντισσα, πίστευαν από το γένος του Κάλχα https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AC%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B1

    λαμπογυάλι
    Έχω μια φουρκέτα σου
    για το λαμπογυάλι
    κι άναψα μαγκάλι
    μήπως και φανείς
    Λίνος Κόκοτος /Μ. Μητσιάς/ Λ.Παπαδόπουλος

    Καλημέρα δεν είπα 🙂

  164. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    158, Α ευχαριστώ για την υπόμνηση/παρακίνηση,

    Kάθε καρδιά ανελάμπανεν, αν ήτο σαν το χιόνι,
    σ’ έτοια γλυκότατη φωνή κοντά να τση σιμώνει·
    ΕρωτοΑ 283

    αναλαμπή , λαμπυρός, πάνω από 10 φορές στον Ερωτόκριτο λοιπόν
    και λαμπυρότατος, λαμπυράδα.

  165. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    Το εν λόγω ωραίο άρθρο απέδειξε τελικά πώς ένας χώρος μπορεί να φωταγωγείται χωρίς σπατάλη ηλεκτρικού.
    153,164: Γεια σου Έφη!«Αλεξιμνιές/αλεξινές», μάλλον από το «αλεξανδρινός» που φαίνεται να οδηγεί εννοιολογικά στο βασιλικό κόκκινο χρώμα (πρβλ. χριστουγενιάτικο φυτό “αλεξανδρινό”), δηλαδή στο χαρωπό χρώμα ανάστασης και γέννησης μαζί, ταιριάζοντας έτσι και με τα θαλερά πράσινα κεριά που ανταμικά με κόκκινες λαμπάδες μπορούνε μια χαρά να μάχονται τη σκοτεινιά του Άδη (βλ. σχετική σημείωση στην αντίστοιχη παραλλαγή στίχου «αλεξινά κεριά και πράσινες λαμπάδες» στο https://el.wikisource.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CE%BF%CE%BD_%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%8C_%CF%87%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%8D%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B5 )

  166. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    151, 153
    Καλημέρα!

    Ακριβώς το ίδιο φαντάστηκα κι εγώ! αλεξιμνιές < αναδεξιμιές, που συντομεύτηκε για να τηρηθεί το μέτρο (δεν μπορώ να υποθέσω κάτι άλλο).

    Πράγμα που δεν συμβαίνει –νομίζω- με τη «λαμπηρότητα», δηλ. δεν μπήκε το «η» (ή "υ'') προσθήκη στην «λαμπρότητα».
    (Το επιβεβαιώνει, βλέπω, και …ο Κορνάρος -#165 🙂 )
    [Του Βλαστού «ΚΡΗΤΙΚΗ ΜΟΥΣΑ, ήτοι Δημώδη Άσματα της Κρήτης» -αν είναι αυτό που εννοείς- το έχω μεν, αλλά στερείται αναζήτησης και δεν έχει γλωσσάρι].

  167. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    166, 167 Ευχαριστώ!
    Κρατάμε και το αλεξινες/αλεξανδρινές και βλέπουμε 🙂

  168. Χαρούλα said

    ΕΦΗ κ ΜΙΚΙΕ και γω τις λαμπάδες του νονού σκέφτηκα όταν το διάβασα. Και με δεδομένου οτι σε μας δεν υπάρχει η επιπλεόν συλλαβή ήταν απλός ο συνειρμός.
    Ακόμη και σήμερα(αν και η γενιά μου το χρησιμοποιεί σπάνια), οι γονείς μας το λένε συχνότατα. Αδεξιμιός-αδεξιμιά-αδεξίμι.

  169. @ 64 Πέπε

    Εντάξει. Ελήφθη. Βλ. Κηδ… 139.

  170. spyridos said

    153
    πολύ ωραίο σαν σκέψη.
    Ακόμα κι αν δεν ισχύει (166) παραμένει ωραίο.

    169
    δεν το έχω ακούσει ποτέ από μη Κρητικούς.
    Στα Χανιά λεγόταν συχνά και το φιλιότσα – φιλιότσος.

  171. Αιμ said

    Καλά την πυγολαμπίδα κοινώς κ@λοφωτιά δεν τη θυμήθηκε κανείς;

  172. sarant said

    171 Φιλιότσος το έχω ακούσει και από Ηρακλειώτη.

  173. Πέπε said

    173
    Φιλιότσος (-α, -άκι) ναι, στάνταρ στο Ηράκλειο. Πολύ πιο συχνό από κάθε άλλο συνώνυμο.

    Αντίθετα, οι εξίσου τοπικές λέξεις σάντολος-σάντολα μάλλον τείνουν να υποκατασταθούν πλήρως από τα νονός-νονά.

  174. Theo said

    @173:
    Κι εγώ μόνο από Ηρακλειώτη το έχω ακούσει.

  175. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    171β,173,174, Φιλιότσος/α, ναι και ο νονός, σάντολος (έτσι αποκαλώ ακόμη τους γηραιότερους νονούς τους δικούς μου και των αδελφιών μου και τα πρόσωπα των οικογενειών τους), αλλά νονούς τους νεότερους. Νονά δηλαδή λέω πάντα τη νονά μου.
    Ο αναδεξιμιός είναι από κείνα που δεν ξέρω,τα μπερδεύω (μπερδευτήκαμε έτσι κι αλλιώς κι εμείς και η λαλιά με τον καιρό), αν τα λέγαμε παράλληλα. Μπα, τώρα που το σκέφτομαι. Μάλλον μόνο φιλιότσος και βαφτισιμιός/ βαφτιστικός/ βαφιστήρι.
    Είπα να ρωτήσουν λυράρηδες για τις αλεξινες (τώρα που ΄χουμε την κουβέντα και το θυμάμαι 🙂 )

  176. Αν λάbα, προσθέτω το
    Labanotation (του Laban),

  177. Έφη Ρ. said

    Παναγία Λαμπηδονα και παραλία Λαμπινού στο Πήλιο

  178. Alexis said

    #158, 165: Επίσης

    «Ήρθεν η μέρα η λαμπυρή γλυκύς καιρός αρχίζει
    κι ήκατσεν ο Ρωτόκριτος εις το θρονί κι ορίζει»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: