Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα χαΐρια μας εδώ (αφηγείται η Αγγέλα Παπάζογλου)

Posted by sarant στο 25 Σεπτεμβρίου, 2022


Τις τρεις προηγούμενες Κυριακές παρουσιάσαμε κείμενα σχετικά με τη Μικρασιατική Καταστροφή: αποσπάσματα από δυο κορυφαία μυθιστορήματα, τα Ματωμένα χώματα της Διδώς Σωτηρίου και το Στου Χατζηφράγκου του Κοσμά Πολίτη, κι έπειτα αναμνήσεις του Κώστα Βάρναλη για τις ειδήσεις από τη Μικρασία. 

Το σημερινό κείμενο μιλάει όχι για την καταστροφή αλλά για τα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς στους συνοικισμούς της Αθήνας, όπως τα αφηγείται η Σμυρνιά τραγουδίστρια Αγγέλα Παπάζογλου (1899-1983), στο μνημειώδες έργο της «Τα χαΐρια μας εδώ», που το κατέγραψε ο γιος της ο Γιώργης Παπάζογλου. 

Η Αγγέλα Παπάζογλου ήταν η σύζυγος του πολύ αξιόλογου συνθέτη Βαγγέλη Παπάζογλου (1896-1943). Γεννημένη σε οικογένεια μουσικών της Σμύρνης, ήταν γνωστή τραγουδίστρια στη Σμύρνη πριν από την Καταστροφή. Μετά τον γάμο της (το 1927) σταμάτησε να τραγουδάει και λίγο αργότερα τυφλώθηκε από ασθένεια που είχε, οπότε στη δισκογραφία υπάρχει μόνο ένα τραγούδι με τη φωνή της και έξι αμανέδες. 

Η αφήγηση της Αγγέλας Παπάζογλου στο βιβλίο «Τα χαΐρια μας εδώ» έχει διασκευαστεί σε θεατρικό έργο/μονόλογο της Άννας Βαγενά με μεγάλη επιτυχία, ενώ τώρα βλέπω ότι ο ακάματος Γιώργης Παπάζογλου, που διανύει πια τη δέκατη δεκαετία της ζωής του, εξέδωσε φέτος νέα επαυξημένη έκδοση, από την οποία είναι και η εικόνα του εξωφύλλου -ωστόσο, εγώ πήρα το κείμενο που θα διαβάσετε από την πρώτη έκδοση. 

Χαΐρι είναι η προκοπή, αλλά συνήθως η λέξη χρησιμοποιείται αρνητικά ή με μια δόση ειρωνείας -και στο βιβλίο η κυρα Αγγέλα συχνά συγκρίνει τη ζωή στην πολιτισμένη Σμύρνη με την κατάσταση που βίωσε στην προσφυγική Καλλιθέα. Διάλεξα δυο αποσπάσματα, ένα που περιγράφει τον πρώτο καιρό της προσφυγιάς (σελ. 70-75 της έκδοσης που έχω) και την υποδοχή από τους ντόπιους, κι ένα όπου αφηγείται πώς ξανάρχισε να τραγουδάει (σελ. 102-106). 

Στο τέλος του πρώτου αποσπάσματος, γίνεται λόγος για ένα επεισόδιο στο μπακάλικο της γειτονιάς, όπου η μπακάλισσα απαιτούσε από τη μητέρα της Αγγέλας να ζητήσει τη σκούπα «στα τούρκικα», όπως τη λένε οι «πρόσφυγγες», δηλαδή «φροκαλιά», και όχι «σκούπα». Η ειρωνεία είναι ότι η φροκαλιά είναι λέξη ελληνικής ετυμολογίας ενώ η σκούπα ιταλικής. Στο ίδιο σημείο, παραπονιέται για τη μειωτική παραφθορά «πρόσφυγγες» που παραπέμπει σε «σφίγγες» (όπως γράφει στο βιβλίο). Το άλλαξα σε «σφήγκες». Τέλος, σε άλλο σημείο μιλάει για μια προσφυγίνα που είχε μανάβικο, χρησιμοποιώντας τον τύπο «η πρόσφυγια» που ξέρω πως ακουγόταν τότε. 

Δεν υπάρχει μάλλον ανάγκη για περισσότερο γλωσσικό σχολιασμό, πέρα από τις σμυρνέικες ιδιοτυπίες στη γραμματική. Να πω όμως ότι εκεί που λέει ότι «ήταν όλοι Μαρωνίτες» δεν εννοεί τη θρησκευτική κοινότητα της Κύπρου αλλά απλώς ότι ήταν σόι του πατέρα της, ο οποίος λεγόταν Δημήτρης Μαρωνίτης. Έχω κάνει ελάχιστο ορθογραφικό εκσυγχρονισμό. 

Εγώ με τη μαμά μου δεν τους ντρεπούμαστε ούτε μια καρφί­τσα. Μια κουβέρτα είπανε πως θα μας δώκουνε, κι ηπήγαμε στα παλαιά ανάκτορα κι ηγραφτήκαμε, και κάθε μέρα ηπήγαινε η μαμά μου επί έξι μήνες… κάθε μέρα ν’ ακούσει το όνομά μας… Τίποτα… Στο τέλος κοντέψαμε να χάσωμε και το βιβλιάριο.

Αμέσως όμως άρχισα κι ηδούλευα εγώ, κι ησιάξαμε μια παράγκα στην Τροχιοδρόμων που πήγαινες ίσια για τη Βαγ­γελίστρα, οδός Βενιζέλου, και κάτσαμε. Ύστερα ηπήραμε ένα οικόπεδο με τα λεπτά που ηδούλευα -με δόσεις- απ’ τα οικόπε­δα του Χριστοδούλου, κι ηδουλεύαμε όλη τη βδομάδα και κάθε Κυριακή ηβγάζαμε τα κουρελάκια μας έξω και χτίζαμε μισό-μισό ντουβάρι, και πάλι τα κουρελάκια μας μέσα.

Κοιμούμαστε μέσα στις λάσπες, αλλά δεν παραπονιούμαστε, γιατί είχαμε γλυτώσει τη σφαγή. Μας έφτανε που ’μασταν ζωντανές… Άλλοι δεν ήρθανε καθόλου κι άλλοι είχανε μείνει πίσω. Τι να κάναμε… Αυτή την τυραννία ητραβήξαμε κι ηπηγαίναμε απ’ το Φάληρο άμα νύχτωνε και κλέβαμε άμμο με σακούλια -αλευροσάκουλα γιατί απαγορευόντανε να πάρεις άμμο. Γινήκαμε εδώ πέρα κι εμείς κλέφτες, όπως όλοι… Είναι κολλητικό φαίνεται…

Αμ την αποζημίωση; Εκεί να δεις απάτη… Σου λέω… δεν ντρεπόμαστε το κράτος ούτε μία καρφίτσα… Αποζημίωση μας δώκανε αυτά τα λίγα πού μας δώκανε, και τα πήραμε ένα χιλιάρικο την ομολογία, και ήτανε απ’ έξω οι αγοραστές, οι ίδιοι δηλαδή -μαύρος Γιάννης κερνά, μαύρος Γιάννης πίνει- και μας τσι παίρνανε ένα πεντακοσάρικο τη μια. Από έξω μέχρι μέσα χάναμε τα μισά… Κι ο κόσμος είχε ανάγκη και τσι χάλα­γε αμέσως. Τι να κάνει…

Είδαμε και πάθαμε να το τελειώσομε το σπιτάκι, ύστερα που κάτσαμε. Δεν ήτανε μόνο οι δυσκολίες, αλλά μας τσαντί­ζανε άσχημα οι ντόπιοι, πού περνούσαμε δίπλα τως φορτωμέ­νες. Καθούντουστε απ’ έξω στο δρόμο στολισμένοι και καμα­ρώνανε, και δουλειά τίποτα…

Τα πιο πολλά σπίτια ήτανε ασουβάντιστα… καταστρεμμέ­να… ρημαγμένα… Σπασμένα τζάμια… είχανε τεντωμένα πανιά με πινέζες… Είχανε τα πιο πολλά σπίτια απ’ όξω μεγάλες πέτρες για καρέκλες. Τεμπελχανάδες ήτανε. Κι εσύ που ηδούλευες τους έμπαινες καρφί στο μάτι. Δεν μας χωνεύανε, γιατί ξέρανε πως είμαστε όλοι βενιζελικοί. Και να μην ήσουνα σ’ επαιρνε το ποτάμι.

Προτού να μας φέρουνε ακόμα, τα ’χανε κανονίσει ποιοι θα πάνε να κάτσουνε στην Κοκκινιά, ποιοι θα πάνε στη Νέα Σμύρνη και ποιοι θα πάνε στη Δραπετσώνα. Δεν ημποροΰσες να ζήσεις αλλού από εκεί που σε προορίζανε. Σε τυραννούσανε… Όλοι πέφτανε απάνω σου… τα λεφτά σου δεν ηπερνούσανε. Υποφέρναμε πολύ… δεν τους πιάναμε κακία… Φτωχοί άνθρωποι ήτανε. Στο ίδιο καζάνι βράζαμε, αλλά δεν το κατα­λαβαίνανε. Τους είχανε κάνει τόση προπαγάνδα, τους είχανε μπουγαδιάσει τόσο πολύ το νου, σα να τους είχανε μαστουρώσει, και μας βλέπανε σαν τους οχτρούς. Μας υποστήριζε, βλέπεις εμάς ο Πλαστήρας, κι αυτοί δεν τον ηχωνεύανε. Θέλανε να μας αφήσει στην Τουρκιά να μας σφάξει…

Και δεν ηφτάνανε τα τόσα βάσανά μας… Ανήμερα του Ευαγγελισμού το εικοσιτρίω, ηγύρισε το ημερολόγιο το παλιό με το νέο. Και τι φταίγαμε οι πρόσφυγες γι’ αυτό; Τίποτα… μας βλαστημάγανε… Βλαστημάγανε και τον Πλαστήρα, αιτία ηγυρεύανε… μας φράγκεψε ο μαύρος καβαλάρης -λέγανε- που να μαυρίσουνε τα κρεάτά του… και δώσ’ του πάλι μίσος και κακία… Τώρα μας κυνηγούσανε κι οι παπάδες… Άστα… Ό,τι και να γινούντανε στον κόσμο, εμείς οι αθώοι την πληρώναμε… οι πρόσφυγες ηβρίσκαμε το μπελά μας…

Κάναμε την παράγκα μόνοι μας. Ήτανε ένας ο καημένος μπαρμπα-Αντώνης -ήτανε απ’ την Καισάρεια- κι εκείνος μας την έκανε. Τόνε πληρώσαμε. Και πήρε η μάνα μου τα ξύλα και κάνα­με την παράγκα. Μια παράγκα τέσσερα επί τέσσερα. Εκειδά μαγειρεύαμε, εκειδά ηκοιμούμαστε, εκειδά πλέναμε, εκειδά όλα…

Ήτανε ένα ποτοποιείο και πήγαμε κι ηβρήκαμε το νοικο­κύρη και τον ηρωτήσαμε, κι ήτανε καλός άνθρωπος. «Κάντε την παραγκίτσα -μάς λέει- και μη φοβούσαστε… δεν θα σας μιλήσει κανείς… Δίκιά μου είναι η μάντρα».

Κι ακουμπήσαμε στη μάντρα του ποτοποιείου. Θα ’ναι αυτό το εργοστάσιο βέβαια… μεγάλο εργοστάσιο… η φάτσα του ήτανε από μπροστά που πέρναε το τραμ. Στο πλάι του ήτανε που κάναμε εμείς την παράγκα. Κι ύστερα ήφυγε η διπλανή μας -ήφευγε για την Κόρινθο- και την αγοράσαμε εμείς, κι ανοίξαμε ένα σανίδι και κάναμε πόρτα και μπαινοβγαίναμε, κι είχαμε δύο παράγκες. Κι ύστερα πήραμε το οικόπεδο, το πήρα με πενήντα δραχμές τον πήχυ. Ήταν διακόσιες εικοσιπέντε πήχες, αλλά δεν είχε πρασιά. Όλο φάτσα ήτανε. Ήτανε η γέφυρα η πρώτη, όπως πας για τσι Τζιτζιφιές. Όχι μπροστά στο ποτάμι… το πίσω μέρος… ακόμα προς τα πάνω να πούμε όπως περνάς. Οδός Φιλελλήνων ήτανε, αριθμός τριαντατρία. Γλυκά νερά ήτανε η σύσταση. Νέο Φάληρο.

Πάει μια μέρα η μαμά μου ν’ αγοράσει μια σκούπα και τηνε βλέπω κι έρχεται καταστεναχωρημένη. Σαβούρντισε τη σκούπα, κι ήκατσε σαν το άδειο σακούλι πάνω στο γιούκο.

–  Μανούλα μου… Τι έπαθες; Τση λέω και μπήγω τσι φωνές.

Έπεσα στα γόνατά της, την αγκάλιασα, τήνε χάιδευα, ζάφτι δεν μ’ έκανε…

–  Γιατί είσαι έτσι; Τι άκουσες; Άσχημα νέα; οι δικοί μας;

–  Όχι… όχι… Δεν είναι χαμός… Άλλο είναι… Τώρα που ηπήγα για τη σκούπα, είχε πεντέξι και διάλεγα. Έρχεται η μπακάλισσα αγριεμένη σαν να της είχα σκοτώσει τον πατέρα, μου αρπάει τη σκούπα απ’ τα χέρια, και με ρωτάει άγρια:

–  Τι θες;

Ηφοβήθηκα… Έκανε σα θηρίο που είναι βρεγμένο το κεφάλι του και το τινάζει για να φύγουνε τα νερά. Τα σάλια της πετάχτηκαν στα μούτρα μου.

–  Μια σκουπίτσα… είπα.

Σήκωσε τη σκούπα να μου τη φέρει στο κεφάλι.

–  Σε ξαναρωτάω, είπε. Τι θες;

–  Μια σκούπα θέλω χριστιανή μου… Τι κάνεις έτσι; Νομί­ζεις πως δε θα στην πλερώσω; Να… έχω λεπτά… πόσα θες;

–  Αν δε μου τήνε ζητήσεις μωρή τούρκικα, να φύγεις από δω. Δεν έχει σκούπα… Παλιοτουρκάλα…

–  Παλιοτουρκάλα εγώ; Τούρκικα εγώ;

–  Ναι, εσύ… μου ’πε.

–  Δεν ξέρω, τση λέω. Δεν μιλούσαμε εμείς τούρκικα στη Σμύρνη. Οι Τούρκοι μιλούσανε ελληνικά και συνεννογιόμασταν. Εγώ είμαι Σμυρνιά.

–  Τον κακό σου τον καιρό, είμαι Σμυρνιά. Κοκκόνα πουτανο-Σμυρνιά είσαι… Όχι σκέτο Σμυρνιά… Κι αφού είσαι Σμυρνιά μωρή, τί παριστάνεις τη δίκιά μας τη ντόπια; «Θέλω μια σκούπα»… και κορόιδευε τη φωνή μου. Οι πρόσφυγες μωρή, ξέρεις πώς τήνε ζητάνε οι πρόσφυΓΓΕΣ τη σκούπα;

Να δεις πώς ήλεγε το «πρόσφυΓΓΕΣ»… σα μαχαιριά μού το κάρφωνε… Σαν να ’θελε να με πει σφήγκα…

…«Φροκαλιά» μου φώναξε μες στα μούτρα. Κι ήβγαζε αφρούς απ’ το στόμα.

 

Τι θα γίνομε; Τι θα γίνομε με τόση κακία εδώ; Φύγαμε απ’ τη Σμύρνη να μη μας σφάξουνε οι Τούρκοι, κι ηγλυτώσαμε κι ήρθαμε εδώ στον Πειραιά, μες στην καρδιά τσ’ Ελλάδας, να μας πεθάνουνε.

Βλέπεις εδώ τώρα μάθαμε και το διχασμό που δεν τον ξέρα­με. Ακόμα και οι ίδιοι οι ντόπιοι σιχαίνουνται ο ένας τον αλλονε. Δε βλέπεις που οι περισσότεροι σκοτωμοί γίνουνται από ανθρώπους τση φαμέλιας τους; Δε βλέπεις που σκοτώνει ο αδρεφός τον αδρεφό; Ο γιος το μπαμπά κι ο μπαμπάς το γιο; Δε βλέπεις που στσι κηδείες τους βάζουνε τα πιο καλά τους ρούχα που έχουνε και κρεμνάνε απάνω τους όλα τα χρυ­σαφικά, και πάνε μπροστά οι μεγάλες οι μπουκάλες για να πιούνε στην κηδεία τα μαύρα κρασιά; Λες και πάνε σε κανέ­να γάμο η σε χαρά; Δεν είδες που ο φτωχός εδώ έχει μίσος με τον πλούσιο, κι ο πλούσιος με το φτωχό; Όλοι αυτοί γινήκανε τώρα το ένα και πέσανε απάνω μας. Αυτοί είναι οι διχα­σμοί. Οι βενιζελικοί να μη χωνεύουνε τους άλλους γιατί είναι βασιλικοί, κι οι βασιλικοί να μη χωνεύουνε τους άλλους μισούς, γιατί είναι βενιζελικοί. Και πού θα πάει αυτό το πράμα; Αυτό δεν έπρεπε να το λένε διχασμό… αυτό ’ναι τρέλα… αρρώστια μεγάλη… είναι χτικιό… σκέτη κατάρα…

Σκέψου τι μίσος είχανε βρε Γιώργο οι βασιλικοί στους πρόσφυγες, που τα πήγανε τα παιδάκια να τους βάλουνε κολλύριο στα ματάκια τους, και τα στράβωσε ο γιατρός…

Είχανε γιατρό για να βλέπει τα παιδάκια. Κι αντί για κολλύριο καφεδί – χάλασε ο κόσμος τότε. Ξεσηκώθηκε η προσφυ­γιά. Λέγανε πως επίτηδες το ’κανε. Λέγανε το ιώδιο έχει άλλο χρώμα. Στραβός ήτανε; Κι άμα ήτανε στραβός, τί τόνε βάλα­νε να γιατρεύει τα παιδάκια; Τους έβαλε ιώδιο και στράβωσε εκατό παιδιά σε μια μέρα… Εκατό εκριβώς…

Τότε στραβώσανε και τα δυο αδέλφια τούς μουσικούς και την Ευαγγελία του Σασλόγλου. Αυτουνοϋ την ανιψιά, του Μιχάλη του Σταμνά. Από τότε είναι.

Στα προσφυγάκια στη Δραπετσώνα γινήκανε τα λάθη και τα στραβώσανε τα παιδάκια; Φώωωναζε ο κόσμος… Κι άμα δεν ήτανε επίτηδες -λέγανε- να στραβώσει τα προσφυγάκια, γιατί δε στραβώσανε -να πούμε- άλλου παιδιά; Σ’ άλλη συνοι­κία; Στη Δραπετσώνα; Στα προσφυγάκια έγινε το λάθος; Στα κατατρεγμένα τα κλωναράκια τα φτωχά; Άμα δεν ήτανε διο­ρισμένος θα το ’κανε;

 

 

 

Τζιτζιφιές – Βαγγέλης

Καμιά φορά, τη μέρα τ’ Άϊ-Κωνσταντίνου, το εικοσιτρία, ήτανε Κυριακή, βλέπομε το θείο Σωτήρη κι ηρχούντανε. Του Μιχαλάκη τ’ οδοντογιατρού τον αδρεφό. Ήπαιζε σαντούρι αυτός. Τον είδε η μαμά από μακριά… Ήτανε τέσσερα αδρέφια. Ήτανε κι ο Δημητρός κι ο Γιανκής. Όλοι Μαρωνίτες ήτανε. Ο Μιχαλάκης το ’χε κάνει Φιλίππου για να μην πάει στρατιώτης. «Θα σε θέλει φαίνεται για δουλειά -μου λέει η μάνα μου- γιατί το βλέπω το Σωτηράκη κι έρχεται κατά δω».

Ήτανε μικροκαμωμένος… Εμάς ηγύρευε. Έτσι κι έτσι μας λέει. «Οι πελάτες που πάνε σ’ ένα μαγαζί, είναι οι ίδιοι που πηγαίνανε στου Περίχαρου, και σε ζητάνε να λες παλιά σμυρνέικα. Όποιοι οργανοπαίχτες να πάνε για δουλειά εκεί, οι πελάτες σε γυρεύουνε… να φέρτε -λέει- την Αγγελίτσα να μας τραγουδήσει πάλι το «μπάρμπα Γιαννακάκη», τη «Λούλα» να τραγουδήσει… «Το τρεις πήχες φίδι θα γενώ Λούλα μου… Λούλα μου». Μπίρα είναι το μαγαζί και μας θέλει για δου­λειά. Μας είπανε επειδή είσαι δικό μας κορίτσι, μας θένε και μας μαζί. Άμα θες έλα να δουλέψεις να κονομηθείτε… Είναι και κοντά από δω. Το λένε το μέρος Τζιτζιφιές.

Μου λέει λοιπόν ο θείος Σωτήρης: «Άμα θες έλα να δουλέψουμε στσι Τζιτζιφιές, και θα δουλέψεις καλά γιατί σε ζητάνε».

Άλλο που δεν ήθελα… Ήτανε απόγεμα που ήρθε, και το βράδυ πήγαμε στη δουλειά. Τήνε λέγανε του «Θεόφραστου» τη μπίρα. Δίπλα ακριβώς είχε μια πρόσφυγια ένα μαναβιό. Ένα καμαράκι εκειδά είχε κάνει η γυναίκα, κι εκειδά ήτανε όλα. Εκειδά εκοιμούντανε, εκειδά ήτανε και το μαναβιό. Και πήγαινε η μαμά μου και καθούντανε και περίμενε να με πάρει να φύγομε.

Ήτανε είκοσιμία Μαΐου, τ’ αγίου Κωνσταντίνου, που ήπιασα δουλειά. Δούλεψα εκεί τρία καλοκαίρια.

Και πήγα κι άρχισα πάλι να τραγουδάω τη «Λούλα». Δεν ξέρω πώς τους φάνηκε… Τήνε γυρεύανε πολύ. Αφού και δυο λογάκια τούρκικα που έχει μέσα, τα ’χανε μάθει και τα τρα­γουδάγανε από κάτω όλοι μαζί. Να εκεί που λέει:

«Τρεις πήχες φίδι θα γενώ
Λούλα μου… Λούλα μου…
την πόρτα σου να ζώσω
λέι λέι λέι λέι λέι κουρμπάμ.

Κι αυτόν το βλάμη π’ αγαπάς
Λούλα μου… Λούλα μου…
θα τόνε θανατώσω
λέει…………

 

Άντε-άντε μπαρμπα-Γιαννακάκη
πού’ν’το-πού’ν’το πού’ν’ το Μαρικάκι.

Κι ύστερα λέει:

«Ψαράκια τηγανίζει…».

Κι ύστερα λέει:

«Ντό ντουριά καμπί ροκά
άλτα γκέλ γιαριμοκά.

Τσαχπίνη τόνε θέλω εγώ
τον αγαπητικό μου
να βάζει λάδι στα μαλλιά
να βρίζει το σταυρό μου…».

Είναι μεγάλο το τραγούδι αυτό και μπορείς να πεις άνάμεσα ό,τι θέλεις. Άμα κάναμε κοντσέρτο στο «Μέλης», όλ’ αυτά τα παλιά τραγούδια τα λέγαμε κι ηρχούντουστε πια η γης κι ο κόσμος να μας ακούσει. Κάναμε κοντσέρτο το λέγαμε – με όλα τα τραγούδια τα παλιά.

Κι εδώ άμα ήρθαμε παιδί μου, μας τα γυρεύανε αυτά τα παλιά. Μόνο εγώ κι ο Βαγγέλης τα ξέραμε. Ήμαστε βλέπεις Σμυρνιοί εμείς, επαγγελματίες στη δουλειά. Τι να σου κάνου­νε οι ανθρώποι… με την προσφυγιά όποιος ήπαιζε για το γούστο του κάνα βιολάκι, ήρθε δω κι έκανε τον οργανοπαίχτη. Αυτοί όλοι μας τριγυρίζανε κι από μας τα μαθαίνανε. Εγώ τα ’ξερα απ’ τον παππού μου, όλα τα πιο παλιά. Είχαμε μεγά­λη σιρμαγιά. Ήτανε κι άλλοι μουσικοί Σμυρνιοί που ξέρανε πολλά. Αυτοί όμως δεν κατεβαίνανε να παίξουνε στα πάλκα, κι όπως δεν τα παίζανε τα ξεχνάγανε, κι υστέρα ηρχούντουστε και μας ακούγανε και τα ξαναθυμούντουστε από μάς. Μας κυνηγούσανε από πίσω οι δικοί μας. Εμείς τους τα θυμίζαμε. Και τα λόγια και όλα… Κι ύστερα τα κλέβανε. Τα γράφανε στ’ όνομά τως, λέγανε πως ήτανε νούτικά τους, και καμαρώ­νανε και κάνανε τους μεγάλους συνθέτες και μουσικούς. Γιατί τα τραγούδια τση Σμύρνης δεν είχανε πατέρα να πούμε. Δεν βγαίνανε τότε πλάκες να γράφεται επάνω το όνομά σου και να ξέρουνε πως είσαι σύ ο μπαμπάς τους. Βγάζανε τραγούδια γιατί τα χρειαζούντουστε για τη δουλειά τους να τα λένε, να μη λένε τα ίδια και τα ίδια. Κι άλλος τραγουδούσε τη γειτόνισσά του, κι άλλος ητραγουδούσε την πελάτισσά του, κι άλλος τη συνοικία του. Έτσι βγαίνανε τα τραγούδια τής Σμύρ­νης… δεν έγραψε κανένα ο Μπετόβεν, ούτε οι Τούρκοι, ούτε οι συνθέτες… οι οργανοπαίχτες τα βγάζανε… οι τραγουδιστά­δες… να… εσύ κι εγώ. Και δεν κοκορευούσουνα πως ήβγαλες τραγούδι. Το ’λεγες, το μαθαίνανε κι άλλοι, και πάει καλιά του. Ούτε ξέρανε ποιανού ήτανε… Όλα τα τραγούδια τση Σμύρνης Έλληνες τα βγάζανε. Αλλά ποιοι Έλληνες… Όχι αυτοί που μπήκανε διευθυντές στου Στρίγγου και στην προσφυγική αποκατάσταση και στσ’ εταιρείες δίσκων και γυρίζανε στα πάλκα και σου λέγανε: «Φέρε πέντε τραγούδια, να σου βάλομε τα δυο και τα τρία δικά μας… Εμείς θα διαλέξομε…».

Και βιάζανε τον κόσμο και τους κάνανε όλους συνθέτες και κλέφτες και βρεθήκανε μετά με χίλια τραγούδια ο καθένας δικά του… Αυτοί όλοι δεν τσ’ ήξερε κανείς για συνθέτες στη Σμύρνη… Πώς γινήκανε ξαφνικά;… Μπορείς εσύ να γίνεις χειρούργος και να πα’ να χειρουργεΐς καρδιές, επειδή ξέρεις με το μαχαίρι να κόβεις ψωμί;

Αυτοί όλοι, ήτανε παιχνιδιατόροι μουσικοί, τεχνίτες καλοί… μαστόροι… Παίζανε τση Παναγίας τα μάτια, αλλά δεν ηανακατευούντουστε με τα δημοτικά και τη σμυρνέικη τη μουσική. Δε χαμπαρίζανε απ’ αυτά… Άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε… Πηγαίνανε Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία και κάνανε περιοδείες και κοντσέρτα. Αλλά από σμυρνέικη μουσική, πέρα βρέχει… Λες και την αντιπαθούσανε. Λέγανε: «Εμείς δεν παίζομε στα σαντουρόβιολα…».

Στα μέρη που πηγαίνανε αυτοί και παίζανε, όλο το πρό­γραμμα ήτανε με καθαρή ευρωπαϊκή μουσική, όπως εδώ προ­πολεμικά, που παίζανε όλο ταγκό απ’ την Αργεντινή κι απ’ το άλλο, πώς το λένε… Από κει που βγαίνουνε οι μπαλαδόροι οι καλοί… απ’ τη Νότια Αμερική. Και ιταλικά και σπανιόλικα παίζανε, και γαλλικά… Μόνο εγγλέζικα δε λέγανε.

Ό Βαγγέλης όταν ηπήγε κι έπαιξε μαζί τους, ήτανε ο πιο καλός κοπανιαδόρος. Δεν είχε άλλονε. Ο Σκαρβέλης σ’ όλες τσι πλάκες που έγραφε η εταιρεία του, καλούσε το Βαγγέλη κοπανιαδόρο. Αν είχε δουλειά ο Βαγγέλης, ήπαιζε ο ίδιος. Δεν ήβαζε άλλονε. Αν θες να δεις πώς ο Βαγγέλης κοπανιάριζε, βάλε ν’ ακούσεις μια πλάκα που γράφει απάνω «Διεύθυνσις Σκαρβέλη». Εννιά στις δέκα παίζει ο Βαγγέλης κιθάρα… Κοπανιάριζε κι άλλους στσι εγγραφές. Όποτε ήρχούντανε το μηχάνημα για εγγραφές, τον ήχανα τον Βαγγέλη.

Ό Βαγγέλης έγραφε τραγούδια απ’ τη Σμύρνη. Τόνε πήρανε κι ήπαιζε στα «πολιτάκια», αλλά δεν ήξερε να γράφει νότες στην ευρωπαϊκιά τη μουσική, και του ’δειξε ο Σπύρος Περιστέρης. Μια φορά μόνο του ’δειξε, είχε πει ο Βαγγέλης στο Χρόνη. Κι ύστερα βάζανε το Βαγγέλη και τρανσπορτάριζε όλες τσι πάρτες στον τόνο που ημπορούσε ο τραγουδιστής να τραγουδήσει. Αμέσως έγραφε ό,τι άκουε στο κλειδί του σολ. Άμα ήθελε, ύστερα έβαζε κοπανιαμέντα, αλλά πρώτα έκανε τη διαμοίραση, μια μια νότα στο κλειδί του σολ.

Έπαιζε δεύτερο μαντολίνο. Πρώτο έπαιζε ο Περιστέρης κι ο Τούντας. Αλλά του Βαγγέλη η αξία δεν ήτανε που ήπαιζε όλα τα όργανα. Η αξία του ήτανε που ήσιαζε ολόκληρα τραγούδια. Με τα λόγια τους και τη μουσική τους. Όχι ευρωπαϊκά… Σκέτα σμυρνέικα και δημοτικά.

Μπήκε δεύτερο μαντολίνο στα «πολιτάκια», γιατί ήτανε τεχνίτης. Και το δεύτερο μαντολίνο εκείνο τον καιρό -δεν ξέρω για τώρα- στα πιο πολλά τραγούδια ήτανε δυσκολότερο το παίξιμό του απ’ το πρώτο. Κανένας δάσκαλος δεν ήβαζε το μαθητή του να παίξει δεύτερο. Ήτανε δύσκολο το δεύτερο. Μόνο που δεν είναι αρχηγός να πούμε, αλλά είναι χειρότερα. Κάνεις δεύτερες φωνές, κοπανιάρεις, καθόλου δε σταματάς.

 

Αυτοί όλοι που κάνουνε τους Σμυρνιούς, ηρχούντουστε που παίζαμε εδώ και τα σμυρνέικα τα μάθανε από μάς. Μας κυνηγούσανε από πίσω όπου παίζαμε. Άμα θες μην το πιστεύεις… αλλά ήτανε οι πιο καλοί μουστερήδες μας… Καλά κάνανε… αφού μπορούσανε… Εμάς όμως το φιλότιμο δεν μας άφηνε.

Ο Βαγγέλης μέχρι σε πάρτες τους τα ’γραφε και τους τα ’δινε. Και κομμάτια που του ζητούσανε δήθεν άλλες κομπανίες για να τα παίξουνε, όλοι καινούργια του γυρεύανε, κι ύστερα τ’ ακούαμε σε δίσκους με τα ονόματα αυτωνών που ’χανε πιάσει τα πόστα σε εταιρείες τα γερά. Δε ντρεπούντουστε… Πάει… τέλειωσε…

Μες στα μούτρα μας και τ’ αυτιά μας τα κάνανε αυτά. Εκείνοι πλουτίσανε με αλλωνώνε σιρμαγιές, και μας, που ’τανε δικές μας, τους τα χαρίζαμε να τα βγάζουνε πλάκες να τ’ ακούει ο κόσμος… να παίρνει δόξα η Σμύρνη…

Εμείς εδώ φτωχύναμε. Τι να γίνει… η ζωή τάχει αυτά… δεν παραπονιέμαι… Η κουβέντα το ’φερε τώρα. Δεν αλλάζουμε εμείς την καρδιά μας με λεπτά… δεν πουλάμε την Σμύρνη.

 

…Το «Χαρικλάκι» είναι σμυρνέικο τραγούδι ντάμ-μπαμπαντάμ. Με τούρκικα λόγια όμως. Βγάζαμε και για τους Τούρκους τραγούδια. Κι αυτοί πληρώνανε κι ήτανε πελάτες. Και είναι ακριβώς όπως είναι. Μόνο μεταφρασμένα τα λόγια ελληνικά είναι: «Ζηλεύω και κλαίω». Κι η «Δημητρούλα» είναι με τούρκικα λόγια τραγούδι: «Ανταναλίμ γκιοζλέριν τάσλαρ». Το τραγουδούσαμε με τούρκικα λόγια. Μας το είχε μάθει ο Μουσιού Ρουμπέν και το λέγαμε μόνο άμα το παράγγελνε κανένας. Το ίδιο και το «ζηλεύω και κλαίω». Μόνο με παραγγελιά. Με παραγγελιά λέγαμε κι αυτό που λένε τώρα: «Είμαι εργάτης τιμημένος», το τραγούδι… το «εκατό δραχμές τη μέρα» δηλαδή… Είναι ο «Κιόρογλους» το τούρκικο τραγούδι, «του στραβού ο γιος». Όχι ο «Χορχόρ αγάς». Τα λόγια δεν τα θυμούμαι καθόλου, αλλά λέγαμε: «Άι χάι… γινετέμ χάι χάι μπαμπάμ… γινετέ χάι χάι».

Το «καναρίνι μου γλυκό» είναι το σμυρνέικο, κι ύστερα νησιώτικο -όλα τα σμυρνέικα τα παίρνανε τα νησιά. Και τσι μπάλοι και τσι καρσιλαμάδες… γινήκανε ύστερα νησιώτικα. «Κάτω στη Ρόδο στο ροδονήσι ήτανε. Κι εμείς δεν λέγαμε «καναρίνι μου γλυκό», λέγαμε: «καναρίνι μούλικο». Δηλαδή μπαστάρδικο… δυνατό… Τα κλέβανε και τα καταστρέφανε τα τραγούδια. Ό,τι θέλανε κάνανε.

 

Advertisement

150 Σχόλια προς “Τα χαΐρια μας εδώ (αφηγείται η Αγγέλα Παπάζογλου)”

  1. atheofobos said

    Η Λούλα

  2. atheofobos said

    Χαρικλάκι

  3. atheofobos said

    Είμαι εργάτης τιμημένος

  4. atheofobos said

    καναρίνι μου γλυκό

  5. atheofobos said

    Και το τραγούδι με το οποίο έγινε γνωστή η Χάρις Αλεξίου

  6. Καλημέρα

    Συγκλονιστικό !!

    Αυτά με τα τραγούδια γίνονταν και στα 70s ακόμη, μεγάλοι γράφαν για δικά τους τραγούδια μικρών, ενίοτε και Ινδών !!

    (Βέβαια στην σκηνή με την σκούπα, η μπακάλισσα μου θύμισε τον Κουβάτσο όταν μιλάει για Σαββίδη …)

  7. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    Μπράβο Αθεόφοβε που έβαλες τα τραγούδια, εγώ θα έπρεπε να το έχω κάνει αυτό!

  8. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @5. Πρέπει νά ὑπάρχῃ καί ἕνα θεϊκό στιγμιότυπο (νομίζω τῆς κρατικῆς τηλεόρασης- ἴσως Παπαστεφάνου) ὅπου τό τραγουδᾶ ἡ Ἀλεξίου καί τήν κοιτᾶ έπιδοκιμαστικά ἡ Ἐσκενάζι!

  9. Πουλ-πουλ said

    «Τσαχπίνη τόνε θέλω εγώ
    τον αγαπητικό μου
    να βάζει λάδι στα μαλλιά
    να βρίζει το σταυρό μου…»
    Μάλιστα, ώστε έτσι είναι ο τσαχπίνης. Και εγώ που νόμιζα…

  10. Αγγελος said

    «Ο Μιχαλάκης το ’χε κάνει Φιλίππου για να μην πάει στρατιώτης.»
    ;;;

  11. Spiridione said

    ΧΧΧ τόνε θέλω γω τον αγαπητικό μου
    Εδώ στα σχόλια 143 και κάτω
    https://sarantakos.wordpress.com/2017/02/20/if/#comment-421954

  12. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Ανήμερα του Ευαγγελισμού το εικοσιτρίω, ηγύρισε το ημερολόγιο το παλιό με το νέο.

    Όμως η αλλαγή έγινε τον Φεβρουάριο.

  13. ΝΕΣΤΑΝΑΙΟΣ said

    Αυτό που είχε πει ο Κοραής να γίνει πριν ξεκινήσει η επανάσταση. Εδώ επαληθεύεται.

    «Βλέπεις εδώ τώρα μάθαμε και το διχασμό που δεν τον ξέρα­με. Ακόμα και οι ίδιοι οι ντόπιοι σιχαίνουνται ο ένας τον αλλονε. Δε βλέπεις που οι περισσότεροι σκοτωμοί γίνουνται από ανθρώπους τση φαμέλιας τους; Δε βλέπεις που σκοτώνει ο αδρεφός τον αδρεφό; Ο γιος το μπαμπά κι ο μπαμπάς το γιο; Δε βλέπεις που στσι κηδείες τους βάζουνε τα πιο καλά τους ρούχα που έχουνε και κρεμνάνε απάνω τους όλα τα χρυ­σαφικά, και πάνε μπροστά οι μεγάλες οι μπουκάλες για να πιούνε στην κηδεία τα μαύρα κρασιά; Λες και πάνε σε κανέ­να γάμο η σε χαρά; Δεν είδες που ο φτωχός εδώ έχει μίσος με τον πλούσιο, κι ο πλούσιος με το φτωχό; Όλοι αυτοί γινήκανε τώρα το ένα και πέσανε απάνω μας. Αυτοί είναι οι διχα­σμοί. Οι βενιζελικοί να μη χωνεύουνε τους άλλους γιατί είναι βασιλικοί, κι οι βασιλικοί να μη χωνεύουνε τους άλλους μισούς, γιατί είναι βενιζελικοί. Και πού θα πάει αυτό το πράμα; Αυτό δεν έπρεπε να το λένε διχασμό… αυτό ’ναι τρέλα… αρρώστια μεγάλη… είναι χτικιό… σκέτη κατάρα…».

    Ο Πελοποννησιακός πόλεμος δεν έχει σταματήσει ακόμα.

  14. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα. Καίρια και πάλι η επιλογή των αποσπασμάτων.
    Μεγάλες αλήθειες με λόγια απλά, βγαλμένα, λες, εκ μυελού οστέων:
    ●Η ζωή ως ύψιστο αγαθό(Κοιμούμαστε μέσα στις λάσπες, αλλά δεν παραπονιούμαστε, γιατί είχαμε γλυτώσει τη σφαγή. Μας έφτανε που ’μασταν ζωντανές…)
    ●Το δικαίωμα για ανθρώπινη ζωή ως “παραβατικότητα” βάσει εν ισχύι Διατάξεων (Γινήκαμε εδώ πέρα κι εμείς κλέφτες, όπως όλοι… Είναι κολλητικό φαίνεται…(…)Σου λέω… δεν ντρεπόμαστε το κράτος ούτε μία καρφίτσα…)
    ●Η πόλωση της διαφορετικότητας (Τεμπελχανάδες ήτανε. Κι εσύ που ηδούλευες τους έμπαινες καρφί στο μάτι. Δεν μας χωνεύανε, γιατί ξέρανε πως είμαστε όλοι βενιζελικοί. Και να μην ήσουνα σ’ επαιρνε το ποτάμι.)
    ●Η συγχώρεση ως αντίδοτο στο μίσος(Υποφέρναμε πολύ… δεν τους πιάναμε κακία…(…)τους είχανε μπουγαδιάσει τόσο πολύ το νου, σα να τους είχανε μαστουρώσει, και μας βλέπανε σαν τους οχτρούς.Ό,τι και να γινούντανε στον κόσμο, εμείς οι αθώοι την πληρώναμε… οι πρόσφυγες ηβρίσκαμε το μπελά μας…)
    ●Η αξία της πολιτισμικής κληρονομιάς, και η ασεβής εκμετάλλευσή της ως απέμποληση αξιών (Κι ύστερα τα κλέβανε. Τα γράφανε στ’ όνομά τως, λέγανε πως ήτανε νούτικά τους, και καμαρώ­νανε και κάνανε τους μεγάλους συνθέτες και μουσικούς.(…)Μες στα μούτρα μας και τ’ αυτιά μας τα κάνανε αυτά. Εκείνοι πλουτίσανε με αλλωνώνε σιρμαγιές,(…)Τα κλέβανε και τα καταστρέφανε τα τραγούδια. Ό,τι θέλανε κάνανε.)
    Πάνω απ’ όλα αυτή η υφέρπουσα μετατροπή της φιλοκαλίας σε “αφροκακία” και αυτό το “έλλογο” κάθαρμα ως προϊόν “άλογου” καθαρτηρίου («Φροκαλιά» μου φώναξε μες στα μούτρα. Κι ήβγαζε αφρούς απ’ το στόμα.)
    Και στο βάθος-βάθος η αυτοσυντήρηση στην πλέον ζωώδη εκδοχή της, ως μίσος για το περιθώριο(*) του περιβάλλοντος που νομίζεις ότι εξουσιάζεις, το οποίο θεωρείς κατάλληλο μόνο για αποδέκτη των δικών σου αποβλήτων, μίσος ως εκ τούτου προ εαυτόν, για τις δικές σου ανομολόγητες βρωμιές,αυτοκαταστροφικό.
    Αυτά είναι τα χαΐρια μας:Ο ζωτικός χώρος(*) ως επωαστήριο του αβγού του φιδιού και η συν-χώρεση ως μέσον εξανθρώπισης τυχόν φιδοφωλιάς.

    (*)Δεν είναι λοιπόν κακό και το “σφίγγες”, αναγόμενο όμως πρωτίστως στο “σφίγγω” (ο κλοιός των παστρικών και ξεπαστρέψιμων ξένων που κλείνει ασφυκτικά γύρω από τους “καθαρούς αυτόχθονες” ),νοούμενο ως απειλή “ζωτικού χώρου” και δευτερευόντως αναφερόμενο στο αίνιγμα του Ζώου ονόματι άνθρωπος.

  15. Καλημέρα,
    Ώστε Τούρκα η φρουκαλιά που φρουκαλούσαμε τα σπίτια και τα σοκάκια μας. Το μάθαμε κι αυτό.

    Πρόσφυγα την λέγαμε κι όχι πρόσφυγια. Η Μαρίτσα η πρόσφυγα, π.χ. (Δεν είχαμε πολλούς πρόσφυγες στο χωριό, δυο τρεις ήτανε κι όλο γυναίκες θυμάμαι).

    «Προτού να μας φέρουνε ακόμα, τα ’χανε κανονίσει ποιοι θα πάνε να κάτσουνε στην Κοκκινιά, ποιοι θα πάνε στη Νέα Σμύρνη και ποιοι θα πάνε στη Δραπετσώνα». Δεν ξέρω τι έγινε με τους Σμυρνιούς που ήρθαν τρέχοντας γιατί πίσω είχε μαχαίρι, αλλά αυτοί που ήρθαν λίγο αργότερα με την ανταλλαγή είχαν κάποιες επιλογές. Ο πεθερός μου είχε γεννηθεί στο Λαύριο γιατί εκεί έβγαλε τους γονείς του το βαπόρι από την Πόλη (ήταν απ’ απέναντι απ’ την Αρετσού). Κι επειδή ο πατέρας του δούλευε σε τσιμεντάδικο κι ήξερε αυτή τη δουλειά πήγε στη Δραπετσώνα που είχε τσιμεντάδικο.
    (Αυτά ξέρω, αυτά μαρτυρώ).

  16. Λεύκιππος said

    Τι τραβήξανε κι αυτοί. Αφού υπάρχει το χειρότερο, «τους άλλους τους σφάξανε», ανέχεσαι και παλεύεις γι’ αυτό που ζεις.

  17. freierdenker said

    5,8 η εκπομπή του Παπαστεφάνου υπάρχει στο Youtube. Κάποια στιγμή η Εσκενάζυ λέει στην Αλεξίου, εδώ το λες λάθος δεν λέει «θα σου πάρω λατέρνα» αλλά «θα σου φέρω λατέρνα».

    Η Αλεξίου δικαιολογήθηκε αργότερα οτι ποτέ δεν είδε γραπτούς στίχους, απλά τραγούδησε ότι άκουσε από τους μουσικούς. Ήταν φαντάζομαι μια από εκείνες τις άτυχες συμπτώσεις όπου ένα λάθος, σε έναν στίχο, αλλοίωσε νοηματικά ολόκληρο το τραγούδι, και όλοι νομίζαμε οτι η Δημητρούλα είχε sugar daddy.

  18. ΣΠ said

    τη μέρα τ’ Άϊ-Κωνσταντίνου, το εικοσιτρία, ήτανε Κυριακή

    Η 21/5/1923 ήταν Δευτέρα. Όμως οι θρησκευτικές γιορτές εξακολούθησαν να γιορτάζονται σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο μέχρι τις 10/3/1924 όταν και η Εκκλησία της Ελλάδος υιοθέτησε το νέο ημερολόγιο. Οπότε του Αγίου Κωνσταντίνου ήταν στις 3/6/1923, που πράγματι ήταν Κυριακή.

  19. Theo said

    Συγκλονιστική η αφήγηση της Αγγέλας με το σμυρνέικο ιδίωμά της!

    @0: Δεν ημπορούσες

    @9:
    να βρίζει το σταυρό μου…
    Από μαρτυρίες προσφύγων (από τη μικρασιατική ενδοχώρα) μαθαίνουμε πως όταν κάποιοι έφτασαν στον Πειραιά κι άκουσαν τους ντόπιους να βρίζουν χριστοπαναγίες, είπαν: «Πάμε να φύγουμε. Οι Τούρκοι σέβονται περισσότερο τα θεία».
    Αλλά οι Σμυρνιοί ήταν πιο «πολιτισμένοι» 🙂

    @10:
    Κι εγώ την ίδια απορία έχω.
    Προφανώς άλλαξε το επώνυμό του σε Φιλίππου από Μαρωνίτης.
    Αλλά πώς θα απέφευγε τη στράτευση μ’ αυτό;

  20. Theo said

    Τα ‘κανα θάλασσα με τα μαύρα στοιχεία 😦

    @0: Δεν ημποροϋσες -> Δεν ημπορούσες

  21. ΣΠ said

    Γιώργης Παπάζογλου, που διανύει πια τη δέκατη δεκαετία της ζωής του

    Το κρίσιμο ερώτημα είναι: πότε μπήκε στην δέκατη δεκαετία της ζωής του, όταν μπήκε στα 90 ή όταν μπήκε στα 91; 🙂

  22. 21# Στα 90 φυσικά. Τώρα που θάρθει ο Κίντος θα μας τα εξηγήσει με λεπτομέρειες.

  23. sarant said

    10-19 Ισως ειχε και τίποτα χαρτιά στο όνομα Φιλίππου, που τον έβγαζαν μεγαλύτερο.

    21 Φωτιές πας να μας βάλεις 🙂 Βέβαια, πρέπει να είναι γύρω στα 95, οπότε έχει ήδη μπει.

  24. Πέπε said

    > Ανήμερα του Ευαγγελισμού το εικοσιτρίω, ηγύρισε το ημερολόγιο το παλιό με το νέο.

    Κοίτα να δεις! Ούτε ήξερα αυτή την πληροφορία με τόση ακρίβεια, ούτε και θα τη γύρευα ποτέ σ’ ένα τέτοιο κείμενο. Και ασφαλώς δε θα φανταζόμουνα ότι συνδέεται κι αυτή με την Καταστροφή και το προσφυγικό (ότι δηλαδή… το ρίξανε κι αυτό στους πρόσφυγες)!

    (Αλλά θα διόρθωνα: το εικοσιτρίο. Κατάληξη ουδετέρου ενικού επηρεασμένη από το άρθρο «το».)

    > να χάσωμε και το βιβλιάριο.
    Κι εδώ θα διόρθωνα: να χάσομε. Το ότι ορισμένα ιδιώματα λένε -ομε αντί -ουμε δε σημαίνει ότι διατηρούν και τη διάκριση οριστικής-υποτακτικής. Λένε κανονικά «να χάσετε» και όχι βέβαια «να χάσητε». (Μάλιστα θυμάμαι μικρός κάποιυς ηλικιωμένους να το λένε έτσι ακόμη και εκτός ιδιωμάτων, ως παλιομοδίτικο ΚΝΕ ή έστω αθηναίικο.)

    > τη μειωτική παραφθορά «πρόσφυγγες» που παραπέμπει σε «σφίγγες» (όπως γράφει στο βιβλίο)
    > Να δεις πώς ήλεγε το «πρόσφυΓΓΕΣ»… σα μαχαιριά μού το κάρφωνε… Σαν να ’θελε να με πει σφήγκα…

    Το ότι η Αγγέλα, άρα σίγουρα και πολλοί άλλοι, το συνδέανε με τη «σφήγκα» (=σφήκα) δε σημαίνει, κατ’ ανάγκην, ότι υπήρχε τέτοια πρόθεση στην παραφθορά της λέξης. Αφενός, έτσι την έλεγαν γιατί απλώς έτσι την είχαν πιάσει. Υποθέτω πως ήταν καινούργια λέξη τότε. Αφετέρου, υπήρχε η υποτίμηση και η απαξίωση προς τους ίδιους τους πρόσφυγες, που θα υποδηλωνόταν και με οποιαδήποτε λέξη, σίγουρα π.χ. και με εντελώς ουδέτερες λέξεις όπως «αυτοί». Επιμένω σ’ αυτό γιατί ακόμα και σήμερα ακούω να μιλούν ορισμένοι για τους σύγχρονους πρόσφυγες (ή και για τους τότε), με μεγάλη συμπάθεια μεν αλλά με τη λέξη παρεφθαρμένη. Άρα, θεωρώ την παραφθορά τυχαία.

  25. spyridos said

    19
    Συχνά παρουσίαζαν 4-5 αδέλφια. Από τον 3ο ή από τον 4ο και μετά (δεν θυμάμαι) έπαιρναν εξαίρεση στράτευσης.

    Λίγα χρόνια νωρίτερα ο αδελφός της γιαγιάς μου έκανε αίτηση για εξαίρεση σαν 4ος αδελφός, όταν πήγαν στη Θεσσαλονίκη να τον πάρουν φαντάρο. Οι τρεις άλλοι βρισκόντουσαν ήδη στη Μικρά Ασία.
    Εκείνος έστειλε αμέσως στο χωριό του στη Λακωνία μήνυμα για να πάρει βεβαίωση ότι τα αδέλφια που υπηρετούσαν.
    Ο κοινοτάρχης του έκανε τη βεβαίωση που ήρθε μάλιστα μέσα στην προθεσμία που του είχαν δώσει.
    Βεβαίωνε ότι ο …. Γραφάκος κτλ κτλ…
    Τον πήραν όμως φαντάρο γιατί είχε αλλάξει το όνομά του σε Γραφιάδης. Στεκόταν καλύτερα στη ταμπέλα του μαγαζιού που είχε ανοίξει από το παλιοελλαδίτικο Γραφάκος..

  26. Ωραία επιλογή – ευχαριστώ για ακόμα μια φορά!
    13.
    «Καὶ γὰρ πατὴρ παῖδα ἀπέκτεινε…»
    Τον ίδιο συνειρμό έκανα, μοιάζουν τα δύο πολυσύνδετα…
    2ος συνειρμός: «Κλέφτες», λέει η αφηγήτρια. Τα πάθη της, η πάλη της για να φτιάξει όπως όπως μια υποτυπώδη στέγη μου θύμισε τα σκάνδαλα κακοδιαχείρισης (διασπάθισης και δωροληψίας) των χρημάτων που προορίζονταν για την «αποκατάστασή» τους, που τόσο γλαφυρά (και με τη λεπτότατη ειρωνεία του) σχολιάζει ο Καρυωτάκης:
    Εκεί η ληστεία γινόταν υπό λαμπρούς, διεθνείς οιωνούς, μέσα σε πολυτελή γραφεία. Στην αρχή, δε θα υπήρχα. Κρυμμένος πίσω από τον κοντόπαχο τμηματάρχη μου, θα οσφραινόμουν. Θα είχα τρόπους λεπτούς, αέρινους. Θα εμάθαινα τη συνθηματική τους γλώσσα. Η ψαύσις του αριστερού μέρους της χωρίστρας θα εσήμαινε: «πεντακόσιες χιλιάδες». Ένα επίμονο τίναγμα της στάχτης του πούρου θα έλεγε: «σύμφωνος». Θα εκέρδιζα την εμπιστοσύνη όλων. Και μια μέρα, ακουμπώντας στο κρύσταλλο του τραπεζιού μου, θα έγραφα εγώ την απάντηση: «Ο αυτόνομος οργανισμός μας, κύριε Εισαγγελεύ…». (Κάθαρσις)

  27. Πέπε said

    > Σκέψου τι μίσος είχανε βρε Γιώργο …

    Την έχω ακούσει και σε ηχογραφημένη συζήτηση να τον φωνάζει έτσι. Απορώ γιατί έχει γίνει γνωστός ως Γιώργης, όταν η ίδια του η μάνα τον λέει -όχι με κάποιο «εσωτερικό» χαϊδευτικό αλλά ως κανονική προσφώνηση- αλλιώς.

  28. Georgios Bartzoudis said

    (α) «Χαΐρι είναι η προκοπή, αλλά συνήθως η λέξη χρησιμοποιείται αρνητικά»
    # «Χαϊρ(ι) κι προυκουπή να μη δγεις», λέει μια Μακεδονική …κατάρα!

    (β) «η μπακάλισσα απαιτούσε από τη μητέρα της Αγγέλας να ζητήσει τη σκούπα ‘στα τούρκικα, όπως τη λένε οι ‘πρόσφυγγες’, δηλαδή ‘φροκαλιά’, και όχι ‘σκούπα’».
    # φουκάλ(ι) (το), λέγεται Μακεδονιστί η σκούπα. Και το ρήμα φουκαλώ ή φουκαλίζω=σκουπίζω

    (γ) «μιλάει για μια προσφυγίνα που είχε μανάβικο, χρησιμοποιώντας τον τύπο ‘η πρόσφυγια΄ που ξέρω πως ακουγόταν τότε».
    # Προσφυγίνα λέγεται (και) Μακεδονιστί. Επίσης, πρόσφυγας (ο), και Προσφυγίτ’κα (τα)=ο προσφυγικός μαχαλάς κλπ.

    (δ) «[Οι ντόπιοι] είχανε τα πιο πολλά σπίτια απ’ όξω μεγάλες πέτρες για καρέκλες. Τεμπελχανάδες ήτανε. Κι εσύ που ηδούλευες τους έμπαινες καρφί στο μάτι».
    # Η αφήγηση, που υποτίθεται ότι θέλει να καυτηριάσει την «κακή» συμπεριφορά των ντόπιων, επιτυγχάνει το αντίθετο! Δείχνει «κακία» προσφύγων έναντι ντόπιων.
    (ε) «Δεν μας χωνεύανε, γιατί ξέρανε πως είμαστε όλοι βενιζελικοί. Και να μην ήσουνα σ’ επαιρνε το ποτάμι».
    # Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι ντόπιοι, ιδίως οι Μακεδόνες, ήταν «βασιλικοί» ενώ οι περισσότεροι πρόσφυγες ήταν «βενιζελικοί». Βέβαια, αυτό δεν ήταν γενικό. Ο ντόπιος παππούς μου ήταν «πλαστηρικός», όπως θυμάμαι από τις αναμετρήσεις Πλαστήρα-Παπάγου στις εκλογές 1950-52. Επίσης, πρωτοστάτες των βασιλοφρόνων του χωριού στις 10/ετίες του ΄40 και του ’50, ήταν πρόσφυγες.
    # Από τα χρόνια του διχασμού, οι Μακεδόνες είχαν σοβαρότατο λόγο για να ταχθούν με τον Κωνσταντίνο, και εναντίον του Βενιζέλου: Σύμφωνα με τον οικείο τόμο της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού, τον Γενάρη του 1915, η Βρετανία είχε προτείνει στην Ελλάδα να συμπαραταχθεί μαζί τους προς βοήθεια της Σερβίας, με αντάλλαγμα εδαφικές παραχωρήσεις στη Μικρασία. Ταυτοχρόνως όμως, προβάλλονταν η απαίτηση να παραχωρηθούν Ελληνικά και Σερβικά εδάφη στη Βουλγαρία, ώστε να παραμείνει ουδέτερη. Ο Βενιζέλος, με υπομνήματα προς τον Βασιλιά, ανταποκρίθηκε θετικά σε αυτή την απαίτηση και πρότεινε να εξέλθει η Ελλάδα στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων, παραχωρώντας στη Βουλγαρία την Καβάλα, τη Δράμα και τη Χρυσούπολη. Όπως αναφέρει ο Πάγκαλος στα απομνημονεύματά του, η σχετική περικοπή στο υπόμνημα Βενιζέλου είχε ως εξής: «Δεν θα εδίσταζα όσον οδυνηρά και αν είναι η εγχείρησις να συμβουλεύσω την θυσίαν της Καβάλας, όπως διασωθεί ο εν Τουρκία Ελληνισμός και ασφαλισθεί η δημιουργία αληθώς μεγάλης Ελλάδος, περιλαμβανούσης πάσας σχεδόν τας χώρας εις τας οποίας ο Ελληνισμός έδρασε κατά την μακραίωνα ιστορίαν αυτού».
    Ότι και να «εκχωρούσαν» τα υπομνήματα του Βενιζέλου (Καβάλα-Δράμα-Χρυσούπολη, ή μόνο Καβάλα) το αποτέλεσμα θα ήταν ίδιο: Όλη η Ανατολική Μακεδονία (Καβάλα-Δράμα-Σέρρες) θα θυσιάζονταν προς ικανοποίηση των βορείων γειτόνων.

  29. Costas X said

    «Φροκάλι» η σκούπα και στο κορφιάτικο ιδίωμα, «φροκαλίζω» το σκουπίζω, αλλά περιέργως «φροκάλια» και τα σκουπίδια !

  30. sarant said

    24 Θα έπρεπε να το διορθώσω αυτό το «χασωμε», διόρθωσα κάμποσα τέτοια.

  31. ΓΤ said

    Το βιβλίο πρωτοκυκλοφόρησε γύρω στο μακρινό 1992 από το ΠΑΚΕΘΡΑ-Ταμιείον Θράκης (Πολιτιστικό Αναπτυξιακό ΚΕντρο ΘΡΑκης). Εκείνο το κειμενικό σώμα ήταν μνημείο λαθοβρίθειας σε ορθογραφικό επίπεδο, στησίματος σελίδων, με κουτσές αράδες να παρελαύνουν παντού, με το μάτι να μην αναπνέει πουθενά, μια πολυεπίπεδη ασφυξία.
    Πολύ χαίρομαι που βλέπω ότι άλλαξε χέρια και πέρασε στα εκδοτικά, εν προκειμένω, της Κύπρου, θαρρώ ότι θα έχουν καλοφροντιστεί όλες οι παλιές αμαρτίες.

  32. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  33. Πέπε said

    29
    Γιατί περιέργως; Όπως σκούπα-σκουπίδι (ό,τι μαζεύει η σκούπα, και κατ’ επέκταση τα απορρίμματα γενικώς), έτσι και φροκαλιά-φροκάλι.

    Συχνότερη πάντως είναι η λέξη φρόκαλο. Σήμερα κυρίως υποτιμητικά προς άνθρωπο (της γειτονιάς το φρόκαλο, τον Τζακ Ο’Χάρα, κόκαλο), παλιότερα όμως συχνά και με την αρχική κυριολεξία: Αραμπάς περνά με τα φρόκαλα (=προφανώς ο αραμπάς του σκουπιδιάρη), εβγάτε κοριτσάκια με τα τσόκαρα.

    Η αρχή αυτών των λέξεων είναι το ρήμα φιλοκαλώ. Επιμελούμαι την ομορφιά ενός μέρους, το στολίζω, το συγυρίζω, φυσικά πρώτα απ’ όλα το καθαρίζω, άρα το σκουπίζω κιόλας. (Ακούγεται λίγο πορτοκάλικο αλλά ισχύει.)

    Σε παλιότερη συζήτηση είχαμε δει διάφορα ενδιαφέροντα για το κρητικό λεξιλόγιο της σκούπας. Μαρτυρίες των φυσικών ομιλητών, λινκ διάφορα, δεν τα θυμάμαι όλα, πάντως θυμάμαι ότι υπάρχει και η λέξη παρασύρα (ίσως κάποιο διακριτό είδος σκούπας – πάντως το ξανάκουσα τις προάλλες να λέγεται ολοζώντανα), καθώς και το χωριό Φινοκαλιά. Και (πάλι στην Κρήτη άραγε, ή αλλού; ) υπάρχει και η σαρωνιά, από το σαρώνω, το αρχαιότερο ρήμα που σημαίνει κυριολεκτικά σκουπίζω.

  34. ΣΠ said

    24α
    Πέπε, δες τα 12 και 18. Η αλλαγή έγινε την 15 Φεβρουαρίου, την οποία ακολούθησε η 1 Μαρτίου. Στις 25 Μαρτίου φάνηκε εντονότερα η αλλαγή επειδή για πρώτη φορά η εθνική γιορτή γιορτάστηκε χωριστά από του Ευαγγελισμού. Επειδή οι θρησκευτικές γιορτές εξακολούθησαν να γιορτάζονται σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο, ο Ευαγγελισμός γιορτάστηκε στις 7 Απριλίου. Αυτό έκανε την Εκκλησία να υιοθετήσει σύντομα το νέο ημερολόγιο.

  35. # 21

    Δηλαδή το βρέφος περιμένει ένα χρόνο για να μπεί στην πρώτη δεκαετία της ζωής του ;

    Νάσαι καλά, γέλασα !

  36. Νέο Kid said

    21.22. Όχι άλλο κάρβουνο,μωρέ !!! 🙂

  37. ΣΠ said

    35
    Ποιος το είπε αυτό;

  38. sarant said

    31 Δεν έχω πρόχειρη τη δική μου έκδοση για να δω αν πρόκειται γι’ αυτήν που λες. Πάντως δεν θα κέρδιζε βραβείο σε διαγωνισμό για το καλύτερο κασέ.

  39. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @33. Καί κάλλυντρον (Τί ὄμορφο!)

  40. Πέπε said

    39
    Σοβαρά, υπάρχει τέτοια λέξη; Έτοιμη για όνομα φίρμας: Callintron.

  41. # 37

    Εσύ ! Οταν η 10η δεκαετία ξεκινάει στα 91, τότε η 9η στα 81 κ.λ.π.και η πρώτη στο 1. Απλά η πρώτη δεκαετία ξεκινάει μόλις γεννηθεί το παιδί και τελειώνει με την συμπλήρωση του 9ου έτους οπότε με το δέκατο έτος μπαίνει στην δεύτερη δεκαετία του κ.λ.π.

  42. ΓΤ said

    @38

    Ωχ, ωχ, τη σακουλεύομαι τη δουλειά…

  43. ΓΤ said

    @40 😛
    https://books.google.gr/books?id=nwtZAAAAcAAJ&pg=PA103&lpg=PA103&dq=callyntron&source=bl&ots=HmtcQzqryr&sig=ACfU3U0AATQ7i0ZUmdz0zRUfGIG0qnEWkg&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwignrrM7q_6AhUJRvEDHetjAcoQ6AF6BAgDEAM#v=onepage&q=callyntron&f=false

  44. ΣΠ said

    41
    Γράφεις ότι η πρώτη δεκαετία τελειώνει με την συμπλήρωση του 9ου έτους. Δηλαδή όταν γίνει 9 ετών θα έχει ζήσει μια δεκαετία! Έχω ακούσει για διαστολή του χρόνου αλλά όχι κι έτσι!

    Ας το δούμε αλλιώς.
    Ο ΠΑΟΚ ιδρύθηκε στις 20 Απριλίου 1926.
    1. Ποια ημερομηνία μπήκε στην δέκατη δεκαετία του;
    2. Ποια ημερομηνία μπήκε στον 90ό χρόνο του;
    3. Ποια ημερομηνία μπήκε στον 91ο χρόνο του;

  45. Costas X said

    33. «Φροκάλι» η σκούπα, «φροκάλι» και το σκουπίδι, τουλάχιστον έτσι τα θυμάμαι εγώ.

  46. Χαρούλα said

    Ωραίο… Ιστορίες έχουμε ακούσει πολλές από πρόσφυγες. Μέχρι και σε ταινίες τους «εδειξαν». Η Αγγέλα μέσα απ´την καθημερινότητα μας βγάζει και τις δικές τους σκέψη και συναισθήματα! Και που πάνω-πάνω λέει και για τις δικές τους λάθος σκέψεις-συμπεριφορές.

    …κουράστηκα να μου κλέβουν τις λέξεις και να τις βαφτίζουν Μακεδονικές! Αμάν πχια! Σε λίγο θα πρέπει να παραδεχτούμε πως μιλάμε σ´όλη την Ελλάδα …Μακεδονικά!😊😡

  47. Peter G said

    33.
    Στη Κύπρο έχουμε το «σαρκά» (εκ του «σαριά») και το «σαρίζω.»

  48. sarant said

    47 Υπάρχει και στα εδώ ελληνικά, ή ίσως υπήρχε, το σαρίδι, τα σαρίδια, δηλαδή αυτά που μαζεύει η σκούπα, τα σκουπίδια.

  49. Costas Papathanasiou said

    44:“Trurlův stroj”: Χρησιμοποιείτε μία κακή διατύπωση: “με την συμπλήρωση του 9ου έτους”, αντί του αρθού “με την συμπλήρωση του έτους υπ’αρ.9”, για εμμονή σε άποψη τύπου 2+2=7, διότι δεν μπορείτε να εννοήσετε ότι υπάρχει χρονική στιγμή μηδέν, ότι ένα βρέφος, ας πούμε 364,99 ημερών είναι ΜΗΔΕΝ χρόνων και τόσων ημερών, ότι όταν γίνει 365(ή έστω 366)ημερών και κάτι, μόνον τότε γίνεται ΕΝΟΣ χρόνου και κάτι, ότι το έτος γέννησης είναι, ως έτος αναφοράς ηλικίας, το έτος υπ’αρ. ΜΗΔΕΝ, ότι το 1ο έτος ηλικίας είναι το έτος υπ’αρ.0 και 10ο το υπ’αρ.9, και,σε τελική ανάλυση, ότι δεν απαγορεύεται να πηδάς από το -1 στο +1, αλλά δεν είναι σωστό να επιμένεις να κάνουν και οι άλλοι το ίδιο λογικό άλμα.

  50. voulagx said

    #44: ΣΠ, απορώ με την επιμονή σου.
    Για να βρούμε τις ν-άδες που χωράνε σε έναν αριθμό τον διαιρούμε δια ν, π.χ.:
    1980/1=1980 μονάδες
    1980/10=198 δεκάδες
    1980/100=19 εκατοντάδες συν 80/100 της 20ής εκατοντάδος
    1980/0= μηδενάδες δεν υπάρχουν,

    Βάσει των ανωτέρω έχομεν:
    9/10=1 δεκάδα.

    Τι δεν καταλαβαίνεις;

  51. ΣΠ said

    49
    1. Η διατύπωση είναι του Τζη, όχι δική μου.
    2. Όσα γράφετε τόσο αναλυτικά είναι σε συμφωνία με όσα έγραψα. Μάλλον δεν καταλάβατε τι έγραψα.
    3. Δεν έχω ακούσει κανένα να λέει «ο γιος μου μπήκε στο έτος υπ’ αρ. 9». Όλοι λένε «ο γιος μου μπήκε στα 10».
    4. Γράφετε «δεν μπορείτε να εννοήσετε ότι υπάρχει χρονική στιγμή μηδέν». Από πού το συμπεράνατε αυτό; Ασφαλώς και υπάρχει χρονική στιγμή μηδέν. Είναι η χρονική στιγμή από την οποία αρχίζουμε να μετράμε.
    5. Αν δεν σας πειράζει απαντήστε στις ερωτήσεις στο 44 μήπως βγάλουμε άκρη.

  52. voulagx said

    #51: Ο Νικοκύρης είχε αναρτήσει ένα άρθρο σου για το έτος 0. Γιατί δεν παραπέμπεις σε αυτό;

  53. ΣΠ said

    50
    Καλά που μου το εξήγησες να το καταλάβω. 🙂

  54. ΣΠ said

    52
    Μα το έτος 0 δεν υπεισέρχεται σε όσα έγραψα στο 21 και στο 44. Ισχύουν είτε υπάρχει έτος 0 είτε όχι. Μιλάμε μόνο για το χρονικό διάστημα της ζωής ενός ανθρώπου.

  55. Alexis said

    Ωραίο το σημερινό, μια μαρτυρία από πρώτο χέρι για την ζωή των προσφύγων στην Ελλάδα τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους.
    Συγκλονιστικά τα όσα λέει για τη συμπεριφορά των «ντόπιων» προς τους πρόσφυγες. Το περιστατικό με το κολλύριο πάντως δεν μπορώ να πιστέψω ότι έγινε εσκεμμένα. (Όπως σαφώς υπαινίσσεται η Αγγέλα)

  56. «…εγώ που κλείνω τα εικοσιένα
    κι εσύ που μπαίνεις στα δεκαεννιά.»

    Η διαφορά τους κοντά 3 χρόνια
    παρά (21 — 19 = 2)

  57. Alexis said

    Μια ερώτηση προς τον Πέπε (και όποιον άλλον γνωρίζει σχετικά, εννοείται)
    Έβλεπα το μεσημέρι το «Αλάτι της γης» που ήταν αφιερωμένο στον Ρος Ντέιλι. Έβλεπα λοιπόν τον Ντέιλι να παίζει μια λύρα που ήταν διαφορετική από την κλασική κρητική λύρα που ξέρουμε. Εκτός από τις τρεις κύριες χορδές είχε και μια σειρά από πιο λεπτές χορδές στο πλάι, κάπως σαν «βοηθητικές»
    Την ίδια λύρα έπαιζε και μια κοπέλα δίπλα του που φαίνεται να ήταν μαθήτριά του (δεν παρακολούθησα από την αρχή που έγιναν οι σχετικές συστάσεις)
    Τι πράγμα ακριβώς είναι αυτό; Είναι κάποια «πατέντα» του Ντέιλι ή χρησιμοποιείται και από άλλους;

  58. Α. Σέρτης said

    «εξέδωσε φέτος νέα επαυξημένη έκδοση»

    Η έκδοση δεν είναι επαυξημένη. Το κείμενο είναι το ίδιο.
    Απλώς υπάρχει συνοδευτικό ένθετο με κείμενα διαφόρων (Λιάβα, Ασωνίτη, Γεωργουσόπουλου , Γ. Σαρηγιάννη, Γ. Βιδάλη, Β. Φτωχόπουλου)

  59. ΣΠ

    Οι αριθμοί ξεκινούν από το μηδέν, ενώ οι τακτικοί αριθμοί από το πρώτος, εκτός και εσύ τον νικητή μιας κούρσας δεν τον λες πρώτο αλλά μηδενικό. Οι τακτικοί αριθμοί αναφέρονται σε διαστήματα και όχι σε σημεία όπως οι απλοί αριθμοί 0,1, 2,3,… Κάπου στην εκπαίδευση θάχες δει σε σχήμα την ευθεία των πραγματικών αριθμών, υποθέτω.
    Το πρώτο διάστημα που περιέχει 10 αριθμούς είναι το 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9.
    Το δεύτερο διάστημαπου περιέχει 10 αριθμούς είναι το 10,11,12,13,14,15, 16, 17,18, 19

    Φαίνεται πως δεν είχες καλή δασκάλα στο δημοτικό να σου τα ξεδιαλύνει και βασανίζεσαι ακόμα από τους εφιάλτες της σύγχυσης, θέτοντας ερωτήσεις τύπου Φον Ντένιγκεν, γιατί αν προσπαθήσω να σου εξηγήσω πως το έτος σαν χρονικό διάστημα αντιστοιχεί στο [0,1) με κλειστά και ανοικτά, μάλλον θα χάσω την ώρα μου.

    Βέβαια το πραγματικο πρόβλημά σου είναι ο ΠΑΟΚ, δεν είσαι ο μόνος …

  60. odinmac said

    57.
    Το 1990 θα προχωρήσει σε μία δική του τροποποίηση στην κρητική λύρα προσθέτοντας στοιχεία από τη βυζαντινή λύρα, καθώς και το ινδικό σαράνγκι.

    https://el.wikipedia.org/wiki/Ρος_Ντέιλι

  61. Α. Σέρτης said

    31
    Το βιβλίο δεν κυκλοφόρησε « γύρω στο μακρινό 1992», αλλά το 2003.
    Επίσης στο εσώφυλλο ουδείς λόγος γίνεται για ΠΑΚΕΘΡΑ. Εκδότης είναι το «Ταμιείον Θράκης»

    Ας σημειώσουμε, για την ιστορία, ότι η πρώτη έκδοση έγινε ιδιωτικά-εκτός εμπορίου από τον Γιώργη το 1986 και το έδινε ο ίδιος χέρι με χέρι όπου έκρινε.

  62. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Πάντα έχουν ειδικό ενδιαφέρον οι ζωντανές αφηγήσεις. Και η σημερινή δεν αποτελεί εξαίρεση, βέβαια.
    Έχω την εντύπωση ότι κάποτε είχε διαβάσει ο Γιώργης αποσπάσματα σε κάποια τηλεοπτική εκπομπή – ή κάνω λάθος;
    ====
    «Κι ύστερα τα κλέβανε. Τα γράφανε στ’ όνομά τως, λέγανε πως ήτανε νούτικά τους, και καμαρώνανε και κάνανε τους μεγάλους συνθέτες και μουσικούς.
    ……
    Αυτοί όλοι δεν τσ’ ήξερε κανείς για συνθέτες στη Σμύρνη… Πώς γινήκανε ξαφνικά;»

    Μεγάλες αλήθειες λέει εδώ η Αγγέλα – αποδεκτές πλέον τώρα, αλλά τότε…
    Ως αντίβαρο-ανοχή θα μπορούσε κανείς να δει το γεγονός καθαυτό της έκδοσης αυτών των τραγουδιών και της ευρύτερης διάδοσής τους που αυτό συνεπάγεται. Υποθέτω ότι κάμποσα τέτοιου είδους ‘νούτικα’ – ωραία λέξη! – τραγούδια θα χάθηκαν, επειδή δεν κυκλοφόρησαν σε ‘πλάκες’ εκείνα τα χρόνια.
    ====
    σύσταση = διεύθυνση, νόμιζα πως ήταν κρητική μόνο …ιδιοτροπία. Αλλά μάλλον ήταν αρκετά διαδεδομένη (και) αυτή η σημασία.

    5.
    Αθεόφοβε, θα διαφωνήσω!
    Η Χαρούλα Αλεξίου ήταν πολύ γνωστή –και δημοφιλής– και προ… μεταπολίτευσης. Οπωσδήποτε μετά τη «Μικρά Ασία» (Δυο παλικάρια απ’ το Αϊβαλί κ.λπ.) του 1972. [Τη «Δημητρούλα» την είπε το 1975].

  63. ΣΠ said

    59
    Βρε Τζη, τι σπαταλάς τον χρόνο σου να μου λες τα αυτονόητα; Όπως είδες, μόνο με τακτικά αριθμητικά και χρονικά διαστήματα ασχολήθηκα (δέκατη δεκαετία, 90ό έτος, 91ο έτος). Σε τι διαφωνείς; Και τι κόμπλεξ είναι αυτό να αισθάνεσαι την ανάγκη να προσβάλεις κάποιον με τον οποίο διαφωνείς;

  64. Λάμπας said

    55. Εσκεμμένα όχι, αλλά δεν αποκλείεται να επρόκειτο για ελαττωματικό ή νοθευμένο υλικό που κάποιοι συνειδητά «έσπρωξαν» για να αισχροκερδήσουν. Λίγα χρόνια χρόνια αργότερα ξέσπασε το «σκάνδαλο της κινίνης»…

    «Τεμπελχανάδες ήτανε. Κι εσύ που ηδούλευες τους έμπαινες καρφί στο μάτι.» Πολλά έχουν γραφτεί- και δικαιολογημένα- για τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις των ντόπιων, λιγότερα για τα στερεότυπα της άλλης πλευράς. Ήταν «τεμπελχανάδες», γιατί προφανώς αρνούνταν να δουλέψουν με τους όρους μισθωτής σκλαβιάς των προσφύγων.Πόσες φορές δεν το έχουμε ακούσει τα τελευταία χρόνια για τους Έλληνες εργαζόμενους, και κυρίως τους άνεργους; «Δεν υπάρχει ανεργία, όποιος θέλει να δουλέψει δουλεύει.», «Οι Αλβανοί γιατί βρίσκουν δουλειές;» κ.λπ.

  65. Alexis said

    #62: σύσταση=διεύθυνση, το έλεγε η Πόντια γιαγιά μου. Καμιά σχέση με Κρήτη. Πρέπει να ήταν πανελλήνιο παλιότερα…

  66. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Και τι κόμπλεξ είναι αυτό να αισθάνεσαι την ανάγκη να προσβάλεις κάποιον με τον οποίο διαφωνείς;»
    Σώπα, καημένε, υπερβολές… Άκου κόμπλεξ. Έμφυτο χάρισμα είναι που του βγαίνει αβίαστα.

  67. 62 – 65 Και στη Μυτιλήνη σύσταση η διεύθυνση (σε γράμμα).

  68. SteliosZ said

    Τελικά, αυτή η ιστορία με τις δεκαετίες είναι αρκετά ενδιαφέρουσα – κυρίως γιατί ένα ζήτημα που είναι καθαρά θέμα σύμβασης καταλήγει να συζητείται με ένα σωρό επιχειρήματα περί λογικής, μαθηματικών, εξυπνάδας ή ανοησίας.

    Πολύ απλά: υπάρχουν δύο τρόποι να ορίσουμε τη «δεκαετία»:

    Α) Να την ορίσουμε σαν τα χρόνια που έχουν ίδιο ψηφίο δεκάδας (οπότε η δεκαετία του 1960 – τα sixties- είναι η 1960, 1961, …1969
    Β) Να χρησιμοποιήσουμε την αρχή του χριστιανικού ημερολογίου και να ορίσουμε ως αρχή της δεκαετίας το έτος 1 και ως τέλος το έτος 0 (σε αυτή την περίπτωση η δεκαετία του 1960 είναι 1961, 1962,…, 1970.

    Διαλέγετε και παίρνετε…

    Στο σχετικό άρθρο της wiki (https://en.wikipedia.org/wiki/Decade) αναφέρει πως σε μια σχετική έρευνα στις ΗΠΑ το 64% χρησιμοποιεί τον πρώτο ορισμό ενώ το 17% τη δεύτερη (οι υπόλοιποι δεν ήξεραν)

  69. Χαρούλα said

    Και η γενιά της γιαγιάς μου, στην Αλεξανδρούπολη, σύσταση=διεύθυνση.

    Ταμιείον Θρακης και έκδοση. Ότι καταλαβαίνει ο καθένας μας…
    https://antifono.gr/%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%B9%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CE%BD-%CE%B8%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%B5%CE%B9-%CE%B8%CE%B7%CF%83%CE%B1%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%86%CF%85%CE%BB/

  70. # 63

    Εσύ δεν προσβάλλεις την νοημοσύνη πολλών εδώ μέσα, θέτοντας ερωτήματα του στυλ που πότε ξεκινάει μια δεκαετία στα 90 ή 91, που απασχολούν αναγνώστες περιοδικών επιστημονικής φαντασίας και έχουν συζητηθεί και άλλες φορές ; Γιατί τα επαναφέρεις ; Δικαίωμά σου να πιστεύεις ό,τι θέλεις αλλά όταν συζητάμε ή γράφουμε εδώ μέσα κοινή πρέπει να είναι η χρήση της λογικής κι όχι της πίστης αλλιώς φτάνουμε σε επίπεδο Κουβάτσου για τον οποίο έχω δηλώσει δημόσια την γνώμη μου.
    Απλά επαληθεύετε τον Λάμπρο και το αξίωμά του πως η πίστη είναι πιο δυνατή από την αλήθεια, ίσως θα έπρεπε να προσθέσει και την τεχνητή αμφιβολία για όσους καμουφλάρουν την πίστη τους

  71. Πισμάνης said

    «Αν δε μου τήνε ζητήσεις μωρή τούρκικα, να φύγεις από δω. Δεν έχει σκούπα… Παλιοτουρκάλα…»

    Θύματα κι οι δυό τής Μεγάλης Ιδέας. Όταν τό πράγμα σκάλωσε ρίχναμε ο ένας τό φταίξιμο στόν άλλο. Βρήκαμε καί .. προδότες. Τούς εκτελέσαμε.
    Σήμερα, 100 χρόνια μετά, φαίνεται πως η ανοσία υποχωρεί. Βοηθούν τά ΜΜΕ κι όχι μόνο.

  72. Τζη, λίγο ψυχραιμία. Δεν ξέρεις πως ειδικά το συγκεκριμένο έχει πλέον γίνει εσωτερικό αστείο του ιστολογίου? Προφανέστατα ο Σταύρος έκανε πλάκα στο #21 (έβαλε και φατσούλα ο άνθρωπος) την οποία τσίγκλησα και εγώ στο #22. Ο Κιντ που το έπιασε και δεν είχε κέφι να συνεχίσουμε την πλάκα μας το ξέκοψε, γελαστά κι αυτός.
    Σοβαρά τώρα, είναι δυνατόν να πιστεύεις στ’ αλήθεια πως πανεπιστημιακός καθηγητής θετικής επιστήμης δεν ξέρει να μετράει σωστά μέχρι το εκατό?

  73. Alexis said

    #60: Α, ωραία ευχαριστώ.

    #68: Ναι, το τι θα ορίσουμε ως δεκαετία του ’60 είναι θέμα ορισμού, εάν δηλαδή θα επιλέξουμε τον πρώτο ή τον δεύτερο τρόπο.
    Όμως αυτό που ρώτησε ο ΣΠ στο #21, προφανέστατα αστειευόμενος, είναι πότε μπαίνει ένας άνθρωπος στην δέκατη δεκαετία της ζωής του, όταν μπαίνει στα 90 ή όταν μπαίνει στα 91.
    Το ερώτημα αυτό έχει μία μόνο σωστή απάντηση, και αυτή είναι: όταν μπαίνει στα 91.
    Νομίζω ότι δεν χρειάζεται να εξηγήσω το γιατί.

    Αν προκληθώ θα επανέλθω… 😆

  74. Πέπε said

    57, 60

    Αυτό το όργανο είναι νομίζω λίγο πιο σύνθετη περίπτωση (εκτός αν εγώ τα βλέπω όλα σύνθετα!). Κατ’ αρχήν ναι, είναι πατέντα του Ρος. Και το παίζει και η Κέλλυ, η κοπέλα που μάλλον είδες Αλέξη, παλιά του μαθήτρια και ήδη συνεργάτις του αλλά και αυτόνομη μουσικός (και σύζυγός του επίσης). Αλλά το παίζουν και αρκετοί άλλοι μουσικοί, είτε κατά βάσιν λυράρηδες της κρητικής λύρας είτε και όχι.

    Έχει το μέγεθος και το κούρδισμα της σύγχρονης κρητικής λύρας, η οποία σταθεροποιήθηκε κάπου γύρω στο ’50 μου φαίνεται. Το σχήμα και ορισμένα άλλα οργανολογικά της παλιότερης κρητικής λύρας. Τα χαρακτηριστικά τεράστια στριφτάρια της πολίτικης λύρας, που επιτρέπουν να στηρίζεται το όργανο στο στήθος ή τον ώμο του μουσικού χωρίς τη βοήθεια του αριστερού χεριού, το οποίο έτσι απελευθερώνεται και έχει πολύ μεγαλύτερη ευκινησία πάνω στις χορδές. Το δοξάρι, νομίζω επίσης της πολίτικης.

    Και τις συμπαθητικές χορδές, καμιά ντουζίνα, ξεχωριστές από τις τρεις κύριες χορδές. Οι συμπαθητικές ακούγονται μόνες τους χωρίς να τις παίζει κανείς, όταν οι κύριες παίξουν τη νότα με την οποία συντονίζεται η κάθε συμπαθητική. Μία ή δύο συμπαθητικές υπήρχαν ενίοτε σε κάποιες παλιές κρητικές και πολίτικες λύρες, αλλά το σύστημα αυτό απαντά πολύ πιο ανεπτυγμένο στη βουλγάρικη λύρα «γκαντούλκα», η οποία και χαρακτηρίζεται από αυτό (εν αντιθέσει προς τις άλλες δύο στις οποίες είναι δευτερεύον χαρακτηριστικό).

    Αλλά ο μουσικός πολιτισμός που κατεξοχήν έχει αξιοποιήσει και αναδείξει το φαινόμενο της συμπαθητικής συνήχησης είναι ο βορειοϊνδικός. Ανάμεσα σε πολλά όργανα της κλασικής β/ινδικής μουσικής με συμπαθητικές υπάρχει και το σαράνγκι, που μπορούμε να το περιγράψουμε ως ό,τι πλησιέστερο προς τις λύρες υπάρχει εκεί.

    Επιπλέον στα β/ινδικά όργανα συνηθίζεται κι ένα άλλο χαρακτηριστικό, οι καβαλάρηδες χωρίς εγκοπές. Η χορδή, αντί να κάθεται σταθερή μέσα στην εγκοπή της όπως σε όλα τα καθ’ ημάς όργανα, πηγαινοέρχεται σερνάμενη πάνω στον καβαλάρη, δημιουργώντας έναν πολύ χαρακτηριστικό βόμβο που συνοδεύει το κύριο ηχόχρωμα. Κι αυτό επίσης υπάρχει στη λύρα του Ρος.

    Όλα τα παραπάνω όργανα (με την επιφύλαξη της βουλγάρικης γκαντούλκας για την οποία δεν ξέρω) ο Ρος τα έχει σπουδάσει εις βάθος στους τόπους παραγωγης τους, και όλα μαζί συνέβαλαν στο να διαμορφώσει τη δικιά του λύρα.

    Είναι πρακτικά γνωστή ως «[κρητική] λύρα με συμπαθητικές», παρόλο που δεν είναι ιδιαίτερα κρητική κι ούτε έχει μόνο τις συμπαθητικές για να την ξεχωρίζουν, αλλά αφού ο Ρος δεν την πατεντάρισε με κάποιο ειδικό όνομα (όπως έκανε π.χ. με το ταρχού, επίσης υβρίδιο δικής του επινόησης), κάπως πρέπει να τη λέμε χωρίς σχοινοτενείς περιγραφές.

  75. Theo said

    @65, κε:
    Ε, ναι, και στην Έδεσσα, τη δεκαετία του ’60, σύσταση=διεύθυνση.

  76. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Δυνατό και βαθιά ανθρώπινο κείμενο που όμως, καταδεικνύει και την μαύρη πλευρά του ανθρωπάκου, αυτή του φασίστα. Ο φασισμός δεν είναι ιδεολογία, όπως βολικά μας παραμυθιάζουν οι διάφοροι καλοπληρωμένοι ιδεολογικοί δημαγωγοί απατεώνες, είναι αρρωστημένη ανθρώπινη έκφραση – εκδήλωση και δεν έχει χρώμα, γι΄αυτό δεν έχει σταματήσει να επαναλαμβάνεται συνεχώς από τότε.

    46 τέλος – Είναι απλό συντρόφισσα, ΜΗ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ ΟΤΙ ΣΕ ΚΟΥΡΑΖΕΙ ΚΑΙ ΣΟΥ ΧΑΛΑΕΙ ΤΗΝ ΔΙΑΘΕΣΗ.😂
    Δοκίμασέ το και θα με θυμηθείς, έχει τόσα άλλα ωραία πράγματα η ζωή αλλά και το ιστολόγιο που αξίζουν τον πολύτιμο χρόνο σου. Στο χέρι σου, είναι να επιλέξεις ποιά είναι αυτά.

    Ξέρω πως δεν τα πάς καλά με την progressive 😂αλλά αυτό που ακούω τώρα, το θεωρώ αριστούργημα και στο αφιερώνω!😍

  77. # 72

    Επειδή έχω γνωρίσει άλλον συνταξιούχο καθηγητή από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας που μας έλεγε πως η κλίση των δένδρων στο Γαλαξίδι δεν οφείλεται στον μαΐστρο αλλά στο μαγνητικό πεδίο των υπογείων ρευμάτων κι άλλα πιασάρικά κουφά και μετά έβγαινε σε εκπομπές παραψυχολογίας στην τιβι, έχω τις επιφυλάξεις μου. (έχουμε αναφερθεί σ’ αυτόν εδώ μέσα)
    Ομολογώ πως δεν είδα την φατσούλα, δεν βγαίνουν πάντοτε στην οθόνη του τάμπλετ, όσον αφορά την τελευταία πρόταση έχω τις επιφυλάξεις μου, αναφέρθηκα σε συνάδερφό του με τα ίδια αρχικά μάλιστα.
    Η μόρφωση στην Ελλάδα όπου η παιδεία έχει πεθάνει εδώ και πολλά χρόνια, είναι προσωπικό θέμα, τα (ε)π(ι)τυχία πολλές φορές είναι σκέτα χαρτιά.
    Εχω δει φιλό΄λογο διορισμένη να δίνει θέμα έκθεσηςτο » είναι αγαθό, οι αγαθοί άνθρωποι να έχουν αγαθά ; » και τότε δεν είχαν βγει ακόμα οι φατσούλες …

  78. ΣΠ said

    72
    Ε, ναι, μια πλάκα έκανα και δεν περίμενα ότι θα υπήρχαν διαφωνίες.
    Και για να τελειώνουμε, οι απαντήσεις στις ερωτήσεις του 44 είναι:
    1. 21/4/2016
    2. 21/4/2015
    3. 21/4/2016
    Διαφωνεί κανείς;

  79. sarant said

    62 κε Ναι, η σύσταση ήταν πανελλήνια παλιότερα

    74 Πολύ… συμπαθητικό σχόλιο, μπράβο!

  80. Spiridione said

    Για το θέμα με τις ομολογίες που λέει η Α. Παπάζογλου κατατοπιστικό άρθρο εδώ:
    https://lykourinos-kavala.blogspot.com/2017/01/blog-post_11.html

    Αν δεν μου δώσει η μάνα σου ογδόντα ομολογίες,
    κι άλλες σαράντα μετρητές θα ’χομε φασαρίες.

    Πανάθεμά σε, τράπεζα, που δίνεις ’μολογίες
    και δεν τα δίνεις μετρητά να παντρευτεί καμιά Σμυρνιά.

    Αν δε σου δώσει η μάνα σου ογδόντα ομολογίες
    και άλλα τόσα μετρητά θα χάσει τις ελπίδες.

    Αν δε σου δώσει η μάνα σου σαράντα ’μολογίες,
    θα σε θωρεί παντοτινή να κάθεσαι στο ράφι.

    Πανάθεμά σε, τράπεζα, που δίνεις ’μολογίες
    και δεν τις δίνεις μετρητά να παντρευτούν οι χήρες.

    Αν δε σου δώσει η μάνα σου, ογδόντα ομολογίες,
    θ’ ανέβω μες στο σπίτι σου να κάνω φασαρίες.

    Σκόρπιοι στίχοι από τις «Ομολογίες», το γνωστό τραγούδι της ανώνυμης ρεμπέτικης δημιουργίας, που το βρίσκουμε σε πολλές παραλλαγές στους στίχους αλλά και στον τίτλο.

  81. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    >>…οπότε στη δισκογραφία υπάρχει μόνο ένα τραγούδι με τη φωνή της και έξι αμανέδες.

    Να την ακούσουμε, λοιπόν, σ’ έναν αμανέ:

    Υπάρχει κι αυτή η μεταγενέστερη εγγραφή της -καταπληκτικής- φωνής της. Τραγουδά στα 80(;) της ‘α καπέλα’ το «Χασαπάκι».

  82. Alexis said

    #74: Ευχαριστώ για την απάντηση Πέπε. Πράγματι, επειδή ο φακός έκανε κάποια κοντινά πλάνα, σκεφτόμουν τι ρόλο παίζουν αυτές οι χορδές που φαινόταν να μην τις αγγίζει καν το δοξάρι.

  83. ΝΕΣΤΑΝΑΙΟΣ said

    46. Λάθος!!! Αρκαδικά μιλάμε. Πελασγικά.

  84. Πέπε said

    82
    Πράγματι, δεν τις αγγίζει. Ούτε τα δάχτυλα τις αγγίζουν.

    Το τι ρόλο παίζουν είναι πολύ δύσκολο να το αντιληφθεί κανείς ακούγοντας (να απομονώσει δηλαδή το εφέ από ό,τι άλλο ακούει ταυτόχρονα), αν όμως κάποιος σού παίξει την ίδια μελωδία με κρητική λύρα και μετά με αυτή τη λύρα, μόνος του χωρίς άλλα όργανα, ο συνολικός ήχος έχει σαφή διαφορά.

    Όσο για τον βόμβο από τον φλατ καβαλάρη, ξεφύλλιζα τώρα (αφότου έγραψα το #74) τα λήμματα Jivari (έτσι λέγεται αυτός ο καβαλάρης, όπως και η ίδια του η λειτουργία) καιSarangi της Βικηπαίδειας, και για άλλη μια φορά μ’ έπιασε ίλιγγος καθώς προσπαθούσα να συλλάβω το απίστευτο επίπεδο όπου έχουν πάει τόσο την οργανοποιία όσο και την οργανοπαιξία οι Ινδοί.

  85. Παναγιώτης Κ. said

    Θυμήθηκα μια αφήγηση της Τατιάνας Γκρίτση-Μιλλιέξ (1920-2005).
    Ήταν λοιπόν παιδί και ταξίδευε με τον πατέρα της. Παρατήρησε λοιπόν κάτι οπότε ρώτησε:
    -Γιατί τα χωράφια από τη μια μεριά του δρόμου είναι χλοερά και από την άλλη όχι;
    -Τα χλοερά ανήκουν στους πρόσφυγες ενώ τα άλλα στους ντόπιους, της απάντησε ο πατέρας της.

    Είναι παραδεκτό ότι οι πρόσφυγες έφεραν έναν άλλο αέρα στην Ελλάδα. Δίδαξαν πράγματα που δεν ήταν γνωστά, όπως για παράδειγμα, το κλάδεμα των ελαιόδεντρων.

  86. Χαρούλα said

    Προσπαθώ πατρίδα, αλλά μπουκώνω κάποιες φορές.
    Μην σκας. Σαν τις χύτρες. Βγαζω τον ατμό πρις σκάσω!😉
    Ευχαριστώ κι ας είναι και προγκρέσιβ.

    THEO μας το έχεις πει, αλλά το ξέχασα. (Συγγνώμη) Αν γιορτάζεις αύριο, τις ευχές μου για να είσαι γερός και να χαίρεσαι όσα αγαπάς.

  87. Ηλίας Φωλιάς said

    Μεγάλη συγκίνηση για το σημερινό άρθρο. Θυμάμαι την Αγγέλα Παπάζογλου σε μεγάλη ηλικία να στέκεται έξω από το σπίτι της στη Νίκαια. Ο Γιώργης Παπάζογλου είχε χαρίσει το βιβλίο στον πατέρα μου μαζί με κάποια άρθρα από εφημερίδες και περιοδικά. Ζωντανή ιστορία ο ίδιος με ατέλειωτο μεράκι να διηγείται ότι έζησε. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια γύριζε χειμώνα καλοκαίρι με σορτσάκια, ενώ το καλοκαίρι σπανίως φορούσε μπλούζα. Βγαλμένος από τα βιβλία του Κόντογλου που μιλούσαν για τους γλυκούς άγριους της Μικράς Ασίας. Τώρα θεματάκια υγείας δεν του επιτρέπουν να πολυκυκλοφορεί. Το βιβλίο δεν είναι και τόσο καλογραμμένο, αλλά το περιεχόμενο του σε κρατά. Ζει ανάμεσα στο Κρατικό της Νίκαιας και το γήπεδο της Προοδευτικής στο σπίτι με τα χαρακτηριστικά κάγκελα-πεντάγραμμο στην οδό Βαγγέλη Παπάζογλου (αν και κάποιοι επιμένουν να γράφουν την οδό Κίμωνος)

  88. Theo said

    Η καταστροφή της Σμύρνης, όπως τη θυμάται η Αγγέλα Παπάζογλου

  89. Αγγελος said

    ΣΠ (12), η Αγγέλα Παπάζογλου πρέπει να μπέρδεψε την αλλαγή του πολιτικού ημερολογίου, που έγινε τον Φεβρουάριο του 1923, με την αλλαγή του εκκλησιαστικού, που όντως έγινε ανήμερα του Ευαγγελισμού, αλλά το 1924. Έτσι συνέβη να γιορταστούν μία και μόνη φορά τα Χριστούγεννα μετά την Πρωτοχρονιά! Την έχουμε ξανακάνει τη σχετική κουβέντα.

  90. Παναγιώτης Κ. said

    Για το ζήτημα της χρονολόγησης-περιοδολόγησης, συλλογιστική βάση αποτελεί ο άξονας των πραγματικών αριθμών.
    Έτσι λοιπόν π.χ το διάστημα [1940,1950) είναι η δεκαετία του 1940 και εν συντομία, η δεκαετία του ΄40.
    Αν κάποιος γεννήθηκε π.χ τον Αύγουστο του 1962, τώρα διάγει την έβδομη δεκαετία της ζωής του.

  91. Theo said

    @86:
    Ευχαριστώ για τις ευχές, Χαρούλα 🙂
    Το μόνο που έχω πει είναι πως δεν με λένε Θεόδωρο.

  92. Παναγιώτης Κ. said

    Μου προκαλεί μεγάλη εντύπωση, αλγεινή εντύπωση, όπου η μπακάλισσα αξιώνει από την πρόσφυγα πελάτισσα να ονομάσει τη σκούπα φρόκαλο διότι διαφορετικά, δεν θα της την πουλήσει. Τόσος παραλογισμός;
    Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η στάση των ντόπιων απέναντι στους πρόσφυγες, ήταν αρνητική, ίσως εχθρική.
    Η Ελλάδα έτσι και αλλιώς ήταν φτωχή. Οι κάτοικοί της όμως είχαν το πλεονέκτημα ότι δεν ήταν ανέστιοι, σε αντίθεση με τους πρόσφυγες.

    Εικάζω ότι η φράση «ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μας» πρέπει να βγήκε μετά τον ερχομό των προσφύγων.

  93. Theo said

    Κι άλλα αποσπάσματα από το βιβλίο της Αγγέλας:
    http://www.enosismyrneon.gr/ekdoseis-tes-enoses/anthologio-keimenon/aggela-papazoglou-ta-khairia-mas-edo.html

  94. 73 Τι λε ρε; Όταν κλείνει τα 90 🤣🤣🤣

  95. atheofobos said

    62
    Έχεις δίκιο! Θα έπρεπε να γράψω ότι με την Δημητρούλα, που ήταν στον πρώτο της προσωπικό δίσκο, από γνωστή σε συμμετοχές σε δίσκους άλλων καθιερώθηκε ως μεγάλη φίρμα.

    72
    Σοβαρά τώρα, είναι δυνατόν να πιστεύεις στ’ αλήθεια πως πανεπιστημιακός καθηγητής θετικής επιστήμης δεν ξέρει να μετράει σωστά μέχρι το εκατό?

    Χωρίς να υπονοώ τίποτα ή να θέλω να λάβω μέρος στην διένεξη, απλά η παραπάνω πρόταση μου έφερε στην μνήμη την τραγική κατάσταση που βρήκαμε στο βιβλίο Εσόδων-Εξόδων όταν παρέδωσε την διαχείριση της πολυκατοικίας Καθηγητής του Πολυτεχνείου!

  96. Πέπε said

    77, 95
    Οκέι, όλοι έχουμε πετύχει κι από καμιά φορά πανεπιστημιακούς που δεν ξέρουν να χωρίσουν δυο γαϊδουριών άχερα. Αλλά είναι και ταχτικοί σχολιαστές στου Σαραντάκου;

  97. sarant said

    80-81 Α μπράβο!

    87 Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο, τυχερός είστε!

    88-93 Μπράβο Τέο!

    89 Σωστά

  98. ΣΠ said

    89
    Όχι ακριβώς ανήμερα του Ευαγγελισμού. Στις 23 Μαρτίου (10 Μαρτίου με το παλιό) του 1924.

  99. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μόνο που εδώ δεν έχει σημασία αν ο καθηγητής ξέρει να μετράει με τα δάχτυλα μέχρι το εκατό ή αν είναι υποψήφιος για νόμπελ. Σημασία έχει ότι κάποιοι που εννοείται πως έχουν πάντα δίκιο, προσπαθούν να το επιβάλλουν με βρισιές και προσβολές σε όσους έχουν το θράσος να διαφωνούν μαζί τους και να μη συμμερίζονται τις εμμονές τους.

  100. Α. Σέρτης said

    31
    «Εκείνο το κειμενικό σώμα ήταν μνημείο λαθοβρίθειας σε ορθογραφικό επίπεδο»

    Τόσο από τις σελίδες που δημοσιεύτηκαν εδώ όσο και από δειγματοληπτική ανάγνωση που έκανα, λάθος δεν βρήκα -πόσο μάλλον «λαθοβρίθεια»
    Ή θα μας αποδείξεις, λοιπόν, τη «λαθοβρίθεια» ή θα ζητήσεις συγγνώμη γιια τη συκοφάντηση της έκδοσης.

  101. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    92 – Γιατί σου προκαλεί εντύπωση Παναγιώτη, αυτό είναι ο φασισμός, το μίσος για τον άλλον, τον διαφορετικό γενικώς, εμείς οι καλοί αυτοί οι κακοί, κι αυτός είναι παγκόσμιος κανόνας.
    Η αιτία βρίσκεται στην έλλειψη αυτοεκτίμησης και αγάπης του εαυτού που, κι αυτό έχει γίνει παγκόσμιος κανόνας, μια και στην συντριπτική τους πλειονότητα, οι άνθρωποι είναι υποταγμένοι σε κάποιο παράλογο ιδεολόγημα, που εκμηδενίζει την ατομικότητα στο όνομα κάποιου ιδανικού.

    Αν δεν αγαπάει και δεν εκτιμά κάποιος τον εαυτό του, πως μπορεί να το κάνει για τους άλλους; ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΊ!
    Δεν υπάρχει φασίστας που ν’ αγαπάει και να εκτιμά τον εαυτό του, και είναι λάθος και επικίνδυνο να μετρούμε ποσοτικά τον παραλογισμό. Η ποσοτική εκδήλωση του, είναι καθαρά θέμα συνθηκών, το πρόβλημα, είναι η κυριαρχία του στο ανθρώπινο είδος, π.χ, μετά την Σουηδία ακολούθησε η Ιταλία, και τα «καλύτερα» έπονται.

    Καλημέρα

    96 – Ως προς την συγκεκριμένη διατύπωση, υπάρχουν αρκετοί, σίγουρα πλειοψηφούν.😊

    Καλημέρα

  102. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    51,78: Ζητώ συγγνώμη. Σας μπέρδεψα με κάποιον που κορόιδευε στα “σοβαρά”, λέγοντας ότι υπάρχει 10ετία διάρκειας 9 χρόνων(όπως π.χ. των ετών 0-9 ) και κάποιος άλλος αναγκάστηκε να του υποδείξει, όντως γελαστά, ότι υπάρχει και 10ετία… 11ετής όπως αυτή του 60-70 (Θα μπορούσε να του πει ότι υπάρχει και 10ετία…8ετής, εάν την μετρήσεις από τέλους του μηδέν έως αρχή του 9, αφαιρώντας δηλαδή το 1ο και το 10ο έτος). Εσείς, τουναντίον, αποδείξατε ότι μπορείτε να φτιάξετε σωστά όποια δεκαετία σας ενδιαφέρει προσθέτοντας άλλες εννιά χρονιές στην (υπ’ αρ.0) χρονιά από την οποία θέλετε να ξεκινήσετε (και η οποία θα ονοματίσει την 1η δεκάδα) και άλλες εννέα 10ετίες στην πρώτη για να βρείτε τη 10η κ.ο.κ Ξέρετε λοιπόν ότι η 1η 10ετία της ζωής σας είναι αυτή των ετών 0-9 που καλύπτει το διάστημα από μηδέν χρονών και κάτι έως δέκα χρονών παρά κάτι του βίου σας(*) και όχι η δεκαετία 1-10 (καταπώς μάθαμε να μετράμε με τα δάχτυλα) που θα ξεκινούσε απ’ όταν έχετε γίνει ήδη ενός έτους, διασκεδάζοντας έτσι τα μάλα τον Τζη (με ή χωρίς φατσούλες). .
    Κατ’ επέκταση είμαι βέβαιος πως κατανοείτε και ότι κάποιος που γεννήθηκε , για παράδειγμα, τη χρονιά που γεννήθηκε και ο Χριστός δεν μπορεί να γεννήθηκε το έτος ένα μετά από Αυτόν (και εαυτόν), δηλαδή το 1 μ.Χ., αλλά το έτος που προηγήθηκε , άρα συμφωνείτε και ότι η 1η χιλιετία της μετά Χριστό ζωής αυτού του ανθρώπου είναι αυτή των ετών 0-999 μ.Χ.(όπου το 0 είναι γνωστό, εσφαλμένα, και ως 1 π.Χ.) και όχι η 1μ.Χ.-1000μ.Χ.
    Εάν, παρ’ ελπίδα, δεν το κατανοείτε σας εύχομαι να τα χιλιάσετε για να το διαπιστώσετε
    (*):Κατ’ αναλογία, εάν μπαίνετε στην 1η 10ετία της ζωής σας στις 20 Απριλίου 1926, τότε μπαίνετε στη δεύτερη επίσης στις 20-4 του 1936 και στη 10η επίσης στις 20-4 του 2016 (στις 21 Απριλίου έχετε ήδη μπεί στη 2η ημέρα της 10ης 10ετίας σας)

  103. Γιάννης Κουβάτσος said

    92:Θα μου προκαλούσε μεγάλη εντύπωση, Παναγιώτη, αυτή η αισχρή συμπεριφορά απέναντι στους πρόσφυγες μόνο αν πίστευα στους εθνικούς μύθους, ένας εκ των οποίων αναφέρεται στην πατροπαράδοτη φιλοξενία των Ελλήνων. Η αλληλεγγύη, όμως, η φιλοξενία και η ευγένεια χαρακτηρίζουν μεμονωμένους ανθρώπους και όχι το σύνολο κάποιου «εκλεκτού» λαού. Οπότε, καμία έκπληξη για την απαράδεκτη συμπεριφορά πολλών Ελλήνων τότε (όχι όλων, ευτυχώς) και καμία έκπληξη για την εργασιακή εκμετάλλευση των μεταναστών εργαζομένων από τους εργοδότες τους σήμερα (όχι από όλους, ευτυχώς).

  104. # 78

    Προφανώς επαγγελματίας ή καθ’ έξιν πλακατζής…
    Γέλασε κανείς με την «πλάκα» ; χαμογέλασε έστω ;

  105. Alexis said

    #101: …αυτό είναι ο φασισμός, το μίσος για τον άλλον, τον διαφορετικό γενικώς,…

    και θα πρόσθετα «και η προσπάθεια επιβολής στον άλλον με τη βία»

    #102: Τελικά υπήρχε έτος 0, ναι ή όχι;
    Τόσα χρόνια παρακολουθώ Σαραντάκο και ακόμα δεν το έχω ξεκαθαρίσει… 😅

  106. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    105 Όχι, έτος 1 είναι το 2009 που κάναμε το ιστολόγιο 🙂

  107. Alexis said

    #106: 😂 🤣

  108. Alexis said

    #68: Απλώς να επισημάνω ότι ο πρώτος τρόπος μέτρησης (ή «ορισμού») των δεκαετιών, που προτιμά ο περισσότερος κόσμος «σκοντάφτει» στο εξής:
    Αν πηγαίνουμε συνεχώς προς τα πίσω θα φτάσουμε στην αρχή της χριστιανικής αρίθμησης κι εκεί θα αναγκαστούμε να δεχτούμε ότι η πρώτη δεκαετία της αρίθμησής μας έχει 9 έτη: 1-9.
    Όμως αυτό είναι ένα «πλαστό» πρόβλημα ή ένα πλαστό δίλλημα αν θες.
    Ο αντίλογος είναι: «Και τι με νοιάζει εμένα;» ή «Τι σχέση έχει η πρώτη δεκαετία με το τι θα ορίσω εγώ ως δεκαετία του ’60;»

  109. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    105 α – Ναί, απλώς αυτό είναι φυσικό επακόλουθο του γενικού μίσους.
    Και για να μην παίζουμε με τις λέξεις όπως ο Αλέξης (όχι εσύ😂) μετά από βαθύ οργασμό, ποιός μισεί τον οποιονδήποτε;😊

    106 – Άγιος ο θεός, άγιος ισχυρός, άγιος Σαραντάκος ελέησον ημάς!😊

    Τελικά κι εσύ όπως και το επουράνιο λαμόγιο, είσαι συνάδελφος οικοδόμος!😊
    Αν είχατε κολλήσει και κάνα οικοδομικό ένσημο, θα ήταν αλλιώς ο κόσμος.😂

  110. ΣΠ said

    102
    Ευχαριστώ για το μάθημα αλλά δεν χρειαζόταν. Μια παρατήρηση μόνο. Επιμένετε να χρησιμοποιείτε απόλυτα αριθμητικά εκεί που όλοι χρησιμοποιούν τακτικά. Όλοι λένε το πρώτο έτος της δεκαετίας και όχι το έτος 0 της δεκαετίας. Κι αν για συντομία χρησιμοποιούν απόλυτα το κάνουν έτσι ώστε να συμφωνούν με τα τακτικά. Λέμε το έτος 2022 μ.Χ. εννοώντας το 2022ο έτος μ.Χ. Ο Χριστός δεν γεννιόταν ένα ολόκληρο έτος ώστε να υπάρχει έτος 0, το 0 είναι η χρονική στιγμή της γέννησής του από την οποία αρχίζει η μέτρηση των ετών, 1ο, 2ο, 3ο,… μ.Χ. και 1ο, 2ο, 3ο,… π.Χ.
    Έτσι έχουν τα πράγματα. Δεν απαγορεύεται να θέλεις να υπάρχει έτος 0 αλλά δεν είναι σωστό να επιμένεις να κάνουν και οι άλλοι το ίδιο λογικό άλμα.

  111. Ούτε ορθή*δικοί να ήσασταν 😀

  112. Α. Σέρτης said

    Πολύ δυσοίωνη «σούμα»: 27 από τα 108 σχόλια αφορούσαν τις και αλλού συζητηθείσες παπαριές…

    Ωραία την τιμήσανε την κυρα-Αγγέλα και το συγκλονιστικό της κείμενο κάποιοι τρόφιμοι…

  113. nikiplos said

    92@ Οι πρόσφυγες ήταν αν μην τι άλλο μια βολική δικαιολογία, που εργαλειακά θα έβαζαν στο μυαλό των απλοϊκών ανθρώπων οι εξουσιαστές της εποχής εκείνης (Καμαρίλα, Δημοσιοϋπαλληλεία, Εκκλησία, Βολευταί, ιδιώτες, μπράβοι, λεχρίτες κλπ). Το αυτό έκαναν οι γείτονες με τους μη μουσουλμάνους, οι Ναζί με τους Εβραίους, Ο Τσαουσέσκου με τους ρομά, η σύγχρονη Ευρώπη που «μελώνει»…

    Βολικό να φταίνε οι «βρωμολαθρομετανάστες», εκτός αν βρεθεί κανείς στη θέση μου, που εδώ και μια εβδομάδα προσπαθούσα να βρω καμία «ξένη» να φυλάει την ανήμπορη μητέρα μου, να την ξεσκατίζει κλπ. Το τι άκουσα και είδα δεν περιγράφεται. Επιτήδειες, απατεώνισσες, κορίτσια με διάθεση συνταξιούχου κι εγώ ως παλαιός μπακάλης να παζαρεύω την τιμή/ώρα. Ορέα πράγματα.

  114. ΣΠ said

    104
    Εσύ δεν είπες στο 35 ότι γέλασες; 🙂
    (έβαλα φατσούλα)

  115. # 114

    Νομίζω πως θα έπρεπε να ξέρεις πως όταν αποφασίσθηκε η χρονολόγηση από τότε που γενήθηκε ο Χριστός -κάπου τον 6ον αιώνα- ο αριθμός μηδέν δεν υπήρχε, εφευρέθηκε χοντρικά 500 χρόνια αργότερα γι αυτό και ξεκίνησαν τις χρονολογίες από το 1 και όχι το 0. Οπότε δεν θα υπήρχε λόγος να «προβληματισθείς»
    Ε, όπως διορθώσαμε τις μέρες το 1923, ελπίζω πως τα παγκόσμια παπαδιαριά κάποτε θα δεχθούν πως το έτος γένησης του Χριστού πρέπει να είναι το 0 – δεν είναι…μειωτικό γι αυτόν- και θα πάψει το «πρόβλημα» με τις δεκαετίες να υπάρχει, θα ταυτισθεί με τις δεκάδες των αριθμών.

  116. voulagx said

    #115: Σε παραπέμπω σε αυτό το σχόλιο:
    https://sarantakos.wordpress.com/2021/01/03/meze-460/#comment-735450

  117. Καλημέρα
    113 Από το 1989, μετά την πτώση του τείχους, άντε το 90 με την ενοποίηση, άρχισαν περικοπές στο κοινωνικό κράτος στη Γερμανία. Γιατί έπρεπε να φέρουν στα ίσα τους τους Ανατολικούς. Για χρόνια η δικαιολογία ήταν πως ξοδεύονται πολλά για να μπορέσει να συνέλθει η περιοχή που ανήκε στην ΛΔΓ. Έφταιγαν οι άχρηστοι ανατολικοί.
    Αυτό κάποτε άρχιζε να ξεφτίζει. Γιατί οι Γερμανοί κάνουν βόλτες περαδώθε και δεν έβλεπαν τις διαφορές που τους λέγανε. Και τότε άρχισε η κρίση. Και βρέθηκαν άλλοι φταίχτες. Οι μεσογειακοί κι ειδικά οι Έλληνες. Πάντα κάποιος πρέπει να φταίει.
    Στα λόγια καλά ήταν, είχαμε τους φταίχτες αλλά στην πράξη δεν πολυτράβαγε. Κι ήρθαν καινούριοι. Οι μουσουλμάνοι, μελαψοί κλπ που έφτασαν με τα πόδια μέχρι τη Γερμανία. Προς το παρόν, αυτοί κρατάνε ακόμα μιας και υπάρχει κόσμος που αν δεν έφτασε τότε θέλει ακόμα να φτάσει στον «παράδεισο». Μετά θα βρεθεί άλλος (για τα παλιότερα δεν θέλω να μιλήσω).

  118. Νέο Kid said

    https://sarantakos.wordpress.com/2021/01/03/meze-460/#comment-835776

  119. Ναι μεν αλλά… αφού δεν τον χρησιμοποιούσαν σαν αριθμό δεν κάνει το ίδιο ; και φυσικά δεν υπήρχε σαν πρώτος στην αρίθμηση ! Εγώ μιλάω για χρήση, απ’ ό,τι έχω διαβάσει ο Ομάρ αλ Καγιάμ ήταν από τους πρώτους αν όχι ο πρώτος αλλά δεν το έχω ψάξει, τα ενδιαφέροντά μου είναι πρακτικά,της χρήσης, όχι ιστορικά.

  120. 119 —> 115

  121. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Αναλαμβάνοντας πλήρως την ευθύνη μου για το προβοκατόρικο #22 αιτούμαι τη δημιουργία νήματος με τίτλο «Έτος μηδέν», για να έχει παρέα το εισέτι μη εμφανισθέν νήμα «Ποδοσφαιρικά σχόλια».

  122. Α. Σέρτης said

    Το θείο κείμενο της Παπάζογλου άρχισε να μαγαρίζεται νωρίς νωρίς (σχ. 21 και, σε κομβολόγιο επίπεδο, σχ. 31) από τους διεγνωσμένα απυρόβλητους… και φτάσαμε στα 35 «σχόλια» από τα 121 συνολικά μέχρι στιγμής…

    Πού ‘σαι ρε Γιώργη…να έρθεις έτσι θεόρατος -με το αθλητικό σου φανελάκι χειμώνα καλοκαίρι- να μοιράσεις τίποτα κοκκινιώτικες φάπες…

  123. Alexis said

    #121: Εσύ τα φταις όλα που έγινε κώλος το νήμα, και μας τη λέει και ο Σέρτης πιο πάνω…😆

  124. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    121 – Ανάληψη ευθύνης χωρίς συνέπειες, είναι σαν τις προεκλογικές δεσμεύσεις των πολιτικών λαμόγιων.😂

    123 – Μάλλον θα καπνίζει Σέρτικα.😂

  125. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    123, 124α
    Καλώς. Δεν ξανασχολιάζω.

  126. Γιάννης Κουβάτσος said

    125:Ευτυχώς που δεν κοιταζόμαστε όταν σχολιάζουμε, αλλιώς με τι μούτρα θα αντίκριζες τον κύριο Σέρτη και τον Γιώργη τον φαπατζή, καημένε μου.

  127. ΣΠ said

    126
    Μην είστε αυστηροί μαζί του, εγώ τον παρέσυρα στην ακολασία.

  128. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    125 – Ναί, αλλά να γράφεις όλη την πρόταση «καλώς δεν ξανασχολιάζω σ΄αυτό το νήμα» γιατί σέρνονται και παρεξηγήσεις.😂😂😂

  129. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    128# Ένα τελευταίο σχόλιο για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις: Δεν ξανασχολιάζω στο ιστολόγιο.
    Να είστε όλοι καλά.

  130. Theo said

    @129:
    Αν καταλαβαίνω καλά, σου την «πέφτουν» για χαβαλέ, κι όλοι σε θέλουμε να συνεχίσεις να σχολιάζεις εδώ. Θα μας λείψει το χιούμορ σου, αν επιμείνεις 😦

  131. sarant said

    129 Πλάκα κάνεις, ελπίζω.

  132. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Χρήσιμες τελικά αυτές οι πουτανίτσες οι γελαστές φατσούλες. Βάζω και μια ταρατατζούμ δραματική ευχή στο τέλος και τσιμπάει ο κόσμος μη χάσει το κελεπούρι 🙂
    Τελέρε παιδιά που θα σας αφήσω εδώ να σφάζεστε μονάχοι σας, νεφραμιές, σκωτοπλέμονα, κρουνηδόν το αίμα κι εγώ να λείπω? Γίνονται αυτά τα πράματα στο ντουνιά? Όχι, δε γίνονται 😃

  133. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    129 – Πιστεύω πως κάνεις πλάκα, αλλά αν δεν κάνεις, καλό θα ήταν να πείς και τον λόγο, εκτός αν είναι προσωπικός.

  134. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    132 – Καλά ρε χαμένε, θα σου πω εγώ στην επόμενη σύναξη. Θα σε δέσω στην καρέκλα σαν τον Κακοφωνίξ, και θα μας βλέπεις να τρώμε και να πίνουμε και θα σου τρέχουν τα σάλια.
    Α στο Δγιάλο Χτήνος που σε πήρα για μια στιγμή στα σοβαρά.😂

  135. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    134# Καλά που το ‘πες για νάρθω φαγωμένος.

  136. voulagx said

    #119: Οχι, δεν κάνει το ίδιο, γιατί το μηδέν δεν είναι ίσο με την μονάδα.

  137. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    135 – 😂😂😂

  138. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    110, 115, 136 – Την πιο κατανοητή λύση, μπορεί να την δώσει ένα ηλεκτρονικό χρονόμετρο, μηδενίζουμε και αρχίζει το μέτρημα. 😊

  139. sarant said

    134 Eτσι να του κάνεις του Χτήνους!

  140. Alexis said

    Σταθείτε να σας τα εξηγήσω εγώ που τα ‘χω καταλάβει καλά 😆

    Ο Χριστός γεννήθηκε 25 Δεκεμβρίου (δεν θέλω αντιρρήσεις, 25 Δεκέμβρη είναι τα Χριστούγεννα αφού)
    Ε, την πρωτοχρονιά μηδένισαν τα κοντέρια οι ανθρώποι και το έτος που ξεκίναγε, επειδή ήταν το πρώτο μετά τη γέννηση του Χριστού, το είπανε έτος 1

    Απλό δεν είναι; 😆

  141. Costas Papathanasiou said

    ΗΜΑΡΤΗΜΕΝΑ ΚΑΙ AYTANOHTA «ΠΡΟΚΟΜΜΕΝΟΥ»
    0)”Γκέλα κάνει κι η Αγγέλα”, φαίνεται να μολογάει διηγώντας τα χαΐρια μας η Αγγέλα Παπάζογλου. Οι μορφωμένοι Ρωμιοί λέμε αντ΄ αυτού το αλαζονικό “mea culpa”, υπονοώντας συνήθως ότι “κάνουμε, όπως έκανε ο Χριστός, τη θυσία να άρουμε και τις αμαρτίες αλλονών”, αποφεύγοντας έτσι τεχνηέντως ένα ξεκάθαρο: “Ήμαρτον. Δικό μου το λάθος”.
    1)Ένα πασίγνωστο αριθμητικό, ιστορικό λάθος είναι η ασυνέχεια της μετάβασης από το 1π.Χ. στο 1μ.Χ., το λογικό άλμα από το -1 στο +1. Το λάθος αυτό (μη χρήζον περαιτέρω αναλύσεως καθότι πολυσυζητημένο μέχρι αηδίας) , με λίγη καλή θέληση και ανοιχτό μυαλό, διορθώνεται αναβαθμίζοντας απλά το 1πΧ σε 0 (βλ. ISO 8601)
    2)Ένα μη αναγνωρισμένο εν Ελλάδι γραμματικό λάθος, είναι ο παραλογισμός να λες και να γράφεις ότι ο Χριστός γεννήθηκε το έτος Ένα μετά Χριστόν (διότι ουδείς γεννιέται, φυσικά, ένα χρόνο μετά τον τοκετό του, δηλαδή όντας ήδη ενός έτους). Δοθέντος λοιπόν ότι το συμβατικό “Anno Domini” 1, αποδόθηκε κακώς ως έτος Ένα “(Γέννησης Χριστού) μετά(!) Χριστόν”, αντί του ορθού: έτος 1 του “Κυρίου ημών”(Κ.η.), κατά το αγγλικό “οur Lord”, το λάθος αυτό μπορεί να καταγραφεί και ως μέγα μεταφραστικό ατόπημα (Δυστυχώς τα μεζεδάκια του Σαββάτου δεν κυκλοφορούσαν τω καιρώ εκείνω για να το αποφύγουμε)
    3)Μπορείς να χωρίζεις την ιστορία σε αιώνες ετών 1, 101 κλπ (ακολουθώντας την τρέχουσα σύμβαση των ιστορικών) και να τους αποκαλείς αι. Κ.η. ή Σ.α.Γ (Σκέτους από Γιουβέτσι). Εάν όμως τους αποκαλείς αιώνες από Γεννήσεως Χριστού ή μετά Χριστόν(μ.Χ), υιοθετείς σε τελική ανάλυση, το προαναφερθέν στην υπ’αρ.2 παράγραφο λογικό σφάλμα και χρεώνεσαι την αμαρτωλή συμβατικότητα αλλονών. Επιπλέον μπορεί να σού δημιουργηθεί η ψευδής εντύπωση ότι και τα χρόνια της ζωής σου ξεκινάνε από τον χρόνο ένα(και όχι από τον χρόνο μηδέν) και να περνάς την δεκαετία 0-9 για εννιαετία.
    4) H ακριβής ημερομηνία Γέννησης Χριστού είναι άγνωστη (ενδεχομένως συνέβη στο διάστημα μεταξύ 6 και 4 π.Χ (βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/Date_of_birth_of_Jesus ). Όμως, όποτε και εάν την τοποθετήσεις (έστω και αν, ων άθεος, τη δεχτείς ως θρησκευτικό μύθο) η συμβολική της αξία είναι μεγίστη: Στο δίσεκτο έτος Μηδέν, σε αυτό το Άλφα του Απειροστού, αρκεί να γίνει μία ενσάρκωση του Θείου Λόγου του Ενός για να δείξει στους Πολλούς πώς το Τίποτα γίνεται τα Πάντα και πώς η θυσία γι’ αυτό το Άπειρο μπορεί να αναδειχτεί ως η αξία της Ζωής του καθενός.
    5) Ακόμη και αν συμφωνηθεί (πράγμα απίθανο) μία ριζική, παγκοσμίως αποδεκτή, χρονολογική αναθεώρηση, βάσει ακριβούς ημ/νίας Γέννησης Χριστού, με την οποία το τρέχον έτος θα γίνει π.χ. 2027 (αλλά όντως μ.Χ. αυτή τη φορά), η ανθρωπότητα θα γιορτάσει απτόητη την είσοδο στην 4η Χιλιετία της την 1η 1ου 3000μ.Χ., αδιαφορώντας για υπαρξιακά προβλήματα και εμμονές παλαιοημερολογιτών του τύπου “αφού γιορτάσατε την 3η το 2000 και όχι το 2001, όπως μόνον εμείς οι έξυπνοι γνωρίζαμε και σας το λέγαμε, τώρα θα πρέπει να βάλετε επιτέλους μυαλό και να γιορτάσετε την 4η το…3006”. Διότι έτη όπως τα 2001 ή 3006 δεν μπορούν να νοηθούν -τώρα πια- ως πανηγυρικές ενάρξεις, κόντρα στα χιλιάδες ρολόγια και χρονόμετρα που μας διδάσκουν καθημερινά ότι κάθε σημαντικό γεγονός καταμετράται ξεκινώντας από το μηδέν, κόντρα στην πραγματικότητα ότι η “θαυμαστή” συλλογική μας ύπαρξη, η κάθε ξεχωριστή ζωή μας, καταγράφεται σε δεκαετίες του 0, του 10, του 20 κλπ, κάνοντάς μας να βιώνουμε (κι ας λένε ότι θέλουν οι σχολαστικοί ιστορικοί) το όποιο 1900 ως συνώνυμο της αρχής του 20ου αι. και να το κάνουμε ταινιάρα (βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/Novecento ).
    6) Όμως, τελικά, άνευ εφαρμογής του α-νοητου “αγαπάτε αλλήλους”, οι όποιες μαζικές, πανηγυρικές χιλιετίες στερούνται νοήματος και καταγράφονται μόνον ως διαιωνιζόμενα χαΐρια, ως δεκάδες από αιώνες υποκρισίας ανθρώπων που δεν βλέπουν, δεν ακούν ο ένας τον άλλον, διότι αναγνωρίζουν μόνο το ίδϊον σκήνωμα αφήνοντας στέρφο το εσωτερικό του.
    Eξ ου και η δική μου (όχι μοναδική, φυσικά) μεγάλη αμαρτία: Αγαπώ περισσότερο αυτούς που μπορούν να βλέπουν με τα μάτια των άλλων, που θεωρούν δεδομένο ότι τα φαινόμενα απατούν και ότι όλα ρέουν, που ακούνε στο «ἔσο ἕτοιμος για το έσω έτυμον». Ικανότητα συνήθως επίκτητη μέσω της λεγόμενης Παιδείας (όπου τα πολλά Γράμματα, οι Τέχνες, τα Πολιτιστικά Αγαθά), την οποία όμως, περιέργως, μπορεί να την διαθέτουν στο έπακρο και άνθρωποι “απαίδευτοι”, ενώ κάποιοι άλλοι δεν μπορούν να την αποκτήσουν όσο κι αν σπουδάσουν.
    Είναι περιττό, ως εκ τούτου, να εξηγήσω γιατί αγαπώ τους εδώ σχολιαστές, όπως και αν εκείνοι μου κάνουν τη χάρη να με βλέπουν, και γιατί και ο τακτικός, τυπικότατος Σταύρος Π., που είναι και ομοιοπαθής ταινιάκιας, μού είναι ιδιαίτερα αγαπητός ακόμα και αν κοροϊδεύει ή παρερμηνεύει όποιες αντισυμβατικές, κακοδιατυπωμένες βλακείες κατέρχονται ατάκτως ερριμμέναι υπ’ αυτό το φευγάτο, σήμα-κατατεθέν, καπέλο μου (βλ. The Man in the Hat, 2020 του μουσικοσυνθέτη-σκηνοθέτη Stephen Warbeck ).

  142. ΣΠ said

    141
    Κατανοητά όσα γράφετε. Η διαφορά μας είναι ότι για μένα το 0 είναι μια χρονική στιγμή, ενώ για εσάς ένα χρονικό διάστημα (λεπτό, έτος, δεκαετία, αιώνας κλπ.). Κατά την άποψή μου η γέννηση του Χριστού (συμβατικά) δεν συνέβη ούτε το 1 μ.Χ. ούτε 1 π.Χ. αλλά την χρονική στιγμή ανάμεσα στα δύο έτη.

  143. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    141 >> H ακριβής ημερομηνία Γέννησης Χριστού είναι άγνωστη (ενδεχομένως συνέβη στο διάστημα μεταξύ 6 και 4 π.Χ

    Αυτά είναι. Άμα κάνεις θαύματα γεννιέσαι και πριν τη γέννησή σου. Δεν ξέρω μόνο τι σόι θαύμα χρειάζεται μετά για να ξεκαθαρίσεις τα φορολογικά και τα ένσημα.

  144. Νέο Kid said

  145. Theo said

    @141:
    Οι μορφωμένοι Ρωμιοί λέμε αντ΄ αυτού το αλαζονικό “mea culpa”, υπονοώντας συνήθως ότι “κάνουμε, όπως έκανε ο Χριστός, τη θυσία να άρουμε και τις αμαρτίες αλλονών”, αποφεύγοντας έτσι τεχνηέντως ένα ξεκάθαρο: “Ήμαρτον. Δικό μου το λάθος”.

    Μα, το mea culpa μεταφράζεται: Δικό μου το λάθος. Γιατί και πώς είναι αλαζονικό;

  146. ΓΤ said

    @145 Τεό

    Λοξή ματιά αποστροφής στην υποδόρια «ξιπασιά» του μορφωμένου που θα προτιμήσει τη γνωστή λατινική έκφραση.

    Πάντως, στις μαστερσεφικές κουζίνες, mea pulpa 😛

  147. dryhammer said

    146. … μη σου πω και pulp fiction (=κουρκουτοποίηση)

  148. Α. Σέρτης said

    Ό,τι περνάει απαρατήρητο μάς φωνάζει: «τσιγκούνη!»
    Ό,τι περνάει παρατηρημένο μάς φωνάζει: «γουρούνι!»

  149. Yiannis KYRiakides said

    Συγνωμη που δεν εχω διαβασει ολα τα σχολια, αλλά εχω μια διορθωση:
    Λετε ‘εκεί που λέει ότι «ήταν όλοι Μαρωνίτες» δεν εννοεί τη θρησκευτική κοινότητα της Κύπρου’, που ειναι λαθος. Οι Μαρωνιτες προερχονται απο το Λιβανο και ειναι αραβικης καταγωγης χριστιανοι

  150. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    33 >> αραμπάς περνά με τα φρόκαλα
    εβγάτε Φασουλιώτισσες με τα τσόκαρα
    Σήμερα σ΄ένα πολύ ωραίο (παλιό-σε επανάληψη) αφιέρωμα στη Μικρασία, στο Β΄πρόγραμμα το άκουσα με τις Φασουλιώτισσες

    Φρόκαλο:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/01/18/tsolias/#comment-20989
    Στην Κρήτη (των ημερών μου) τα λέμε φινόκαλα και φινοκαλίδα (τη σκούπα) αλλά και παρασύρα και το σπαρτοθάμνο απ΄όπου γίνεται, παράσυρο
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/04/26/scopa/#comment-169574

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: