Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το Βρώμικο Ψωμί του Σαββόπουλου -και του Χριστόφορου Κάσδαγλη

Posted by sarant στο 12 Οκτωβρίου, 2022


Πριν από μερικούς μήνες κυκλοφόρησαν, από τις εκδόσεις Οξύ, τα πρώτα βιβλία μιας νέας σειράς που έχει τον εύγλωττο τίτλο 33 1/3. Εύγλωττο, διότι καθένα από τα μικρού σχήματος τομίδια της σειράς, με έκταση γύρω στα 10 τυπογραφικά, είναι αφιερωμένο σε έναν σημαντικό δίσκο των 33 στροφών -μεγάλο δίσκο όπως τους λέγαμε τότε. Τα περισσότερα βιβλία της πρώτης αυτής φουρνιάς είναι μεταφρασμένα, αφιερωμένα σε ξένους δίσκους, όμως έχουμε και δύο πρωτότυπα, για ελληνικούς δίσκους.

Πριν από μερικούς μήνες παρουσίασα το πρώτο από αυτά, το βιβλίο του φίλου Αλέξη Βάκη για τον Μεγάλο ερωτικό του Μάνου Χατζιδάκι.

Σειρά έχει σήμερα το δεύτερο, το βιβλίο του φίλου Χριστόφορου Κάσδαγλη για το Βρώμικο ψωμί του Διονύση Σαββόπουλου.

Οι δυο δίσκοι έχουν κοινή ηλικία, αφου κυκλοφόρησαν και οι δυο στα τέλη του 1972, άρα συμπληρώνουν μισόν αιώνα ζωής. Ασφαλώς συγκαταλέγονται και οι δύο στους σημαντικότερους δίσκους της ελληνικής μουσικής -στον κατάλογο του Διφώνου για τους σημαντικότερους ελληνικούς δίσκους του 20ού αιώνα, που είχαμε παρουσιάσει παλιότερα εδώ, ο Μεγάλος ερωτικός κατατάσσεται δεύτερος ενώ το Βρώμικο ψωμί στη 10η θέση.

Όμως, ανεξάρτητα από την αξία τους, νομίζω ότι ο δίσκος του Σαββόπουλου είχε περισσότερους φανατικούς ακροατές, έφηβους που έλιωσαν το βινύλιο ή την κασέτα παίζοντάς τα αδιάκοπα, δέκα, είκοσι, πενήντα φορές συνέχεια, με την επιμονή και τη λατρεία που μόνο ένα κορίτσι ή ένα αγόρι δεκατέσσερα χρονώ μπορεί να έχει.

Ένα τέτοιο αγόρι δεκατέσσερα χρονώ υπήρξε και ο Χριστόφορος Κάσδαγλης, «δεκατεσσάρων με φωνή βραχνή» όπως τιτλοφορεί το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου. Γράφει:

Η αλληλουχία της μύησης είχε ως εξής: πρώτα ανακαλύψαμε το Περιβολι του τρελλού με το πολύχρωμο ψυχεδελικό εξώφυλλο, υποθέτω λίγο μετά την κυκλοφορία του LP, κάπου στα δεκατρία. Αμέσως μετά το Φορτηγό, και λίγο αργότερα ο Μπάλλος. Αυτό το «λίγο αργότερα» είναι λόγια τωρινά, αντιπροσωπεύουν την τρέχουσα αντίληψή μου για τον χρόνο. Αλλά έχω αποκρυσταλλωμένη την πεποίθηση ότι οι λίγοι μήνες που μεσολαβούσαν τότε μεταξύ των δύο σταδίων της μύησης ήταν ισοδύναμοι με σημερινά χρόνια. 

Στα δεκατέσσερά μου οι φίλοι μου κι εγώ είμαστε ήδη ακραιφνείς σαββοπουλικοί. Ακούμε μέρα νύχτα Σαββόπουλο. Συζητάμε για τον Σαββόπουλο. Προσπαθούμε να τραγουδάμε Σαββόπουλο με φωνή βραχνή. Πώς μπορείς να τραγουδήσεις στα δεκατέσσερα με φωνή βραχνή; Μπορείς. 

Δημιουργούμε μυστικούς κώδικες με τα λόγια, που τα ξέρουμε απέξω αν και σε μερικές περιπτώσεις μάς διαφεύγουν φράσεις -αφορμή για ατελεύτητες συζητήσεις και διαφωνίες. Είμαστε σε θέση να παραθέσουμε τους τίτλους των τραγουδιών με τη σειρά τους στον δίσκο, κατά τον ίδιο τρόπο που εκφωνούμε τη βασική ενδεκάδα της ομάδας. Οικονομόπουλος, Βλάχος, Αθανασόπουλος, Καψής, Σούρπης, Δημητρίου, Ελευθεράκης, Δομάζος, Κουβάς, Αντωνιάδης, Φυλακούρης. Προπονητής, Φέρεντς Πούσκας. Έχουμε απομνημονευσει κάθε λέξη που αναφέρεται στα οπισθόφυλλα, τα ονόματα των μουσικών και του ηχολήπτη, τα credits, έστω και αν εντέλει αποδείχτηκαν ελλιπή. 

Η επιλογή μας επικροτούνταν ανεπιφύλακτα από τους μεγαλύτερους φίλους-μέντορές μας. Όχι όμως και από τους γονείς, οι οποίοι ανησυχούσαν σφόδρα με όλη αυτή την κατολίσθηση, με τα μπάσα που έκαναν τα τζάμια στο σαλόνι να τρίζουν και την εν γένει οχλαγωγία του ηλεκτρικού ήχου και των ντραμς. Τις άναρθρες κραυγές, τα προκλητικά και ακατανόητα λόγια, τα λιγδερά μαλλιά και τα μαύρα ρούχα. Σιγά μη μας ένοιαζε -αυτός δεν ήταν άλλωστε ο σκοπός;

Κάπως ανάλογα μυήθηκα κι εγώ, και άλλοι της γενιάς μου, στον Σαββόπουλο, έστω κι αν εγώ το Φορτηγό το είχα ακούσει νωρίτερα, αφού το χάρισε στους γονείς μου ο θείος μου ο Κωστάκης σαν πικρόχολο δώρο για την επέτειο της χούντας το 1968, και έβαζα τη Ζωζώ για να τρομάζω την καημένη τη γιαγιά μου, όταν ερχόταν από την Αιγινα επίσκεψη -τη γιαγιά μου, που τότε ήταν αρκετά πιο νέα απ’ όσο είμαι εγώ σήμερα. Αλλά πλατειάζω με τις δικές μου αναμνήσεις, που μου τις γεννά η ανάγνωση του βιβλίου του Κάσδαγλη, που τον ζηλεύω κιόλας διότι, σαν ένα χρόνο μεγαλύτερος, κάτοικος του κέντρου και με μεγαλύτερους φίλους και συγγενείς, πρωτομπήκε στο Κύτταρο το 1972 και όχι πολλά χρόνια αργότερα όπως εγώ.

Ο Κάσδαγλης δεν είναι μουσικός, ούτε έχει κάποια σχέση με τη δισκογραφική πιάτσα. Είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας, που κάποιοι θα τον θυμάστε ως Χρήστο Καστανά, από το ημερολόγιο θητείας Απολύομαι και τρελαίνομαι που δημοσίευσε στη δεκαετία του 80. Πιο πρόσφατα έγραψε το 1983, ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα στο οποίο αφηγείται μια κατάληψη στην οποία συμμετείχε και ταυτόχρονα τα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία. Όταν το διάβασα, μου φάνηκε στην αρχή φλύαρο, αλλά τελικά είδα ότι αυτό συνέβαλλε στο να βάλει τον αναγνώστη στο κλίμα της εποχής.

Το ίδιο, χωρίς όμως φλυαρία, κάνει κι εδώ ο Κάσδαγλης, καθώς πολύ πετυχημένα βάζει τον αναγνώστη στο κλίμα του 1972 και στην ελληνική μουσική, ιδίως ροκ, σκηνή της εποχής. Γι’ αυτό και στο 4ο κεφάλαιο του βιβλίου έχει μια ανασκόπηση των βασικών γεγονότων του 1972 (διότι υπάρχουν και νεότεροι αναγνώστες) σε συνδυασμό με γεγονότα της δικής του ζωής, οπως ότι προβιβάστηκε με βαθμό Καλώς και διαγωγή Κοσμία.

Επίσης, ακριβώς επειδή θεωρεί «δεδομένα τα μουσικά ελλείμματά του», είχε την καλή ιδέα να ακούσει το Βρώμικο ψωμί παρέα με τον Alex K., συνθέτη, στιχουργό και τραγουδιστή των Last Drive και να καταγράψει τα εκτενή σχόλιά του, στα οποία αφιερώνει το 6ο κεφάλαιο του βιβλίου, ένα από τα πιο σπουδαία -που πρέπει να διαβαστεί με παράλληλη ακρόαση του δίσκου. (Για τον Άγγελο εξάγγελο, η άποψή του είναι ότι κατάφερε να φτιάξει κάτι πιο σπουδαίο από το πρωτότυπο του Ντύλαν).

Για το ίδιο τραγούδι, ο Κάσδαγλης στο 13ο κεφάλαιο του βιβλίου ερευνά τον στίχο «Η νύχτα εναλλάσσεται με νύχτα», που δεν υπάρχει στους στίχους του The Wicked Messenger, του τραγουδιού του Ντύλαν που χρησίμεψε ως πρότυπο στον Σαββόπουλο -«λαμπερή προσθήκη της ελληνικής βερσιόν» το αποκαλεί. Σημειώνει ότι στο τραγούδι Άγγελος εξάγγελος ο Σαββόπουλος πηρε την κεντρική ιδέα και μερικά σκόρπια στιχάκια κι έφτιαξε ένα τραγούδι δικό του. Κι ύστερα επισημαίνει κάτι που πρώτος είχε εντοπίσει ο καθηγητής Αλέξης Πολίτης, αλλά που δεν είναι ευρύτερα γνωστό, ότι ο στίχος του Σαββόπουλου είναι δάνειο από το ποίημα του Μανόλη Αναγνωστάκη «Οταν αποχαιρέτησα….» του 1955:

Όταν αποχαιρέτησα τους φίλους
σ’ αυτή τη γη ξεχάστηκεν η μέρα
κι οι νύχτες εναλλάσσονταν με νύχτες.

Στο ίδιο κεφάλαιο, ένα ακόμα άγνωστο σαββοπουλικό διαμαντάκι, το ποίημα «Εμβατήριο για μετέωρο φυλακισμένο», που έγραψε ο Σαββόπουλος το 1967 στα κρατητήρια της Μπουμπουλίνας και χρησίμεψε ως πρόπλασμα για το Δημοσθένους λέξις, που είναι πιο υπαινικτικό και στιχουργικά ανώτερο, αν και στην παλιότερη βερσιόν υπάρχει το εξής έξοχο τετράστιχο

Θα ξεκινάει η πομπή
θα πλημμυρίζει η αρένα
από σπιρτόξυλα στημένα
μνημεία, θρόνοι και βωμοί.

Και βέβαια από το βιβλίο δεν θα μπορούσε να λείπει το 18ο κεφάλαιο, «Εδώ ειμαι με τον Διονύση Σαββόπουλο», στο οποίο ο Κάσδαγλης αφηγείται τις λιγοστές φορές που ήρθε σε επαφή προσωπικά με τον συνθέτη («τρεις ταπεινές ιστορίες», όπως λέει) αλλά, το πιο σημαντικό και δύσκολο, την προσωπική του στάση ως φανατικού σαββοπουλικού και πάντοτε αριστερού, απέναντι στην πολιτική (και καλλιτεχνική) στροφή του Σαββόπουλου από τη δεκαετία του 80 και μετά -στην ίδια θέση νομίζω ότι θα βρισκονται χιλιάδες της γενιάς μου και νεότεροι, κι εγώ ο ίδιος.

Θα κλείσω με το τέλος του τελευταίου κεφαλαίου, αν και αξιόλογο είναι και το επίμετρο της Ναταλί Χατζηαντωνίου.

Αν είχα υποψιαστεί εγκαίρως ότι η έκδοση αυτού του βιβλίου θα συνέπιπτε με την επέτειο των 50 χρόνων του δίσκου, θα έγραφα για άλλον δίσκο. 

Αλλά δεν ήθελα να γράψω για άλλον δίσκο. Ήθελα να γράψω γι’ αυτόν, που άκουσα live την πρώτη μου φορά στο Κύτταρο πριν κυκλοφορήσει κι έτρεξα στα δισκάδικα να τον αγοράσω την πρώτη μέρα.  Να μετριάσω κάπως την ενοχή για την απουσία μου από το Κύτταρο το φθινόπωρο του ’73.

Ήθελα να ξανατραγουδήσω εκείνα τα τραγούδια, να αναλύσω κάθε πτυχή τους και να εκμαιεύσω κάθε αποκάλυψη που εξακολουθούσαν να κρύβουν μέσα τους.

Δείτε, ας πούμε, πώς διαλέγει ο Σαββόπουλος μία-μία τις λέξεις-πρόκες για την αρχή του κάθε τραγουδιού. 

Κάτι μ’ αρρωσταίνει σ’ αυτή την πολιτεία.

Άγγελος Εξάγγελος

Στο ‘πα και το ’66

Μ΄αεροπλάνα και βαπόρια

Ολαρία-ολαρά Εντάξει, τα ‘παμε 

Μες τη χοντρή μου κοιλιά.

Κι αν βγω απ’ αυτή τη φυλακή.

Κωμικού ξυπόλυτου θιάσου, έργο τρομερό τα όρη του Καυκάσου.

Respect.

Aυτή η ηχογράφηση δεν θα τελειώσει ποτέ.

ΤΗΕ ΕΝD

Παρέλειψα να αναφέρω ότι, εκτός από τον Αlex K., στο βιβλίο υπάρχουν συνεντεύξεις με τον Γιάννη Σπυρόπουλο Μπαχ, τον Θανάση Γκαϊφύλλια, απόψεις του Αλέξη Πολίτη, του Γιωργου Μανιάτη, της Στέλλας Γαδέδη και του Λάκη Παπαστάθη, και άλλων που ίσως ξέχασα.

Με δυο λόγια, ένα βιβλίο πολύτιμο, παρά τις ενστάσεις που θα μπορούσε να διατυπώσει κάποιος σε επιμέρους σημεία (ο Φώντας Τρούσας επισήμανε αδυναμίες στα πραγματολογικά), για έναν πολύ σημαντικό δίσκο, για την εφηβεία της γενιάς μας, πριν από 50 χρόνια…

 

Advertisement

113 Σχόλια προς “Το Βρώμικο Ψωμί του Σαββόπουλου -και του Χριστόφορου Κάσδαγλη”

  1. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα. Προβλέπω πως ο Δύτης σήμερα θα πάρει άδεια ασθενείας από τη δουλειά για να μπορεί να σχολιάσει σαν άνθρωπος.

  2. Καλημέρα

    Δεν έγινα σαββοπουλικός γιατί ήμουνα ήδη ντυλανικός κι απλώς έβλεπα με συμπάθεια τις προσπάθειές του. Προσωπικά, θεωρώ καλύτερο και αντιπροσωπευτικότερο έργο τον Μπάλλο. Πολύ αμυδρά θυμάμαι πως τέλη δεκετίας του 60 τραγούδαγε στην οδό Χεϋδεν λίγο πιο πάνω από την Αχαρνών, στο ροντέο ή κάτι τέτοιο, δεν είχα πάει.
    Από τον δίσκο μου άρεσε η Ελσα αλλά από την πρώτη φορά που την άκουσα με την Φλέρυ, δεν την ξανάκουσα με τον Νιόνιο

  3. Spiridione said

    Ο Φώντας Τρούσας όμως το θάβει κανονικά
    https://www.lifo.gr/culture/vivlio/biblio-toy-hristoforoy-kasdagli-gia-bromiko-psomi-toy-dionysi-sabbopoyloy

  4. alexisphotogr said

    «……το Περιβολι του τρελλού με το πολύχρωμο ψυχεδελικό εξώφυλλο……»
    του φοβερού κ τρομερού Στρέγιου Δελιαλή μετέπειτα διευθυντή του μουσείου design Θεσσαλονίκης.
    καλημέρα

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Είχα δει αναρτήσεις στο ΦΒ, δεν είχα προσέξει ότι είχε και άρθρο, καλά κάνεις και βάζεις το λινκ.

  6. sarant said

    3 Πράγματι το θάβει, ενω στο ΦΒ η τοποθέτηση ήταν σαφώς πιο συγκρατημένη και αναγνώριζε ότι είναι θετικό που υπάρχει αυτό το βιβλίο παρόλο που εκείνος δεν θα το έγραφε έτσι

  7. Λεύκιππος said

    Τελικά, ήμασταν πολύ τυχερή γενιά σχετικά με την μουσική και ό,τι αυτή συνεπάγεται, όσοι είμαστε, συν πλήν, συνομήλικοί σου Νίκο. Δεν πιστεύω ότι μπορούν να ζήσουν και να νοιώσουν τα ίδια οι σημερινοί νέοι. Ίσως κάνω και λάθος, ίσως υπάρχει κάτι άλλο που εμείς οι μεγαλύτεροι δεν το καταλαβαίνουμε πια, αλλά συνδυασμός Χατζηδάκι, Θεοδωράκη, Ξαρχάκου και Σαββόπουλου, δεν νομίζω να υπάρξει.

  8. avno13 said

    Κατανοητό σε φανατικούς και λάτρεις του “απόλυτου” η πορεία του Σαββόπουλου από την δεκαετία του 80 και μετά να μοιάζει με στροφή. Σε άλλους, λιγότερο απόλυτους, που δέχονται την καμπυλότητα του χωροχρόνου, ως πιο κοντά στην “πραγματικότητα” από την επίπεδη γεωμετρία του Ευκλείδη και το απόλυτο χρόνο του Νεύτωνα, η πορεία του πριν και μετά την δεκετία του 80 εξακολούθησε να είναι η “ίδια” όσον αφορά την δημιουργικότητά του και την προσπάθειά του να κατανοήσει την μεταβαλλόμενη ελληνική (κυρίως) κοινωνία και στην συνέχεια να την ερμηνεύσει ελεύθερα και με τον ιδιόρρυθμο καλλιτεχνικό του τρόπο και την προσωπική του “σφραγίδα”.

  9. ΓΤ said

    Υπό Τρούσα τρωθείς
    να δω πώς θα λυτρωθείς…

  10. sarant said

    7 Kαι οχι μονο αυτοί. Ο Τρούσας, που τον αναφέραμε εδώ, είχε τις προάλλες ένα άρθρο με 10 δίσκους του 1972 και είναι όλοι ένας κι ένας

  11. Πολύ ενδιαφέρον. Θυμάμαι πως από την ξένη σειρά είχα πάρει δύο με πολεογραφικό τίτλο ή και περιεχόμενο και τα έχω εδώ που είμαι τώρα: EXILE IN GUYVILLE (Liz Phair) και EXILE ON MAIN STREET (The Rolling Stones).

  12. Πουλ-πουλ said

    Εδώ μια άλλη κριτική για το βιβλίο.
    https://www.protagon.gr/apopseis/i-gefsi-apo-to-vrwmiko-pswmi-44342521268.

    Ακολουθεί η κορυφαία παράγραφος του Κάσδαγλη (τρίφυλλη φατσούλα).
    «κατά τον ίδιο τρόπο που εκφωνούμε τη βασική ενδεκάδα της ομάδας. Οικονομόπουλος, Βλάχος, Αθανασόπουλος, Καψής, Σούρπης, Δημητρίου, Ελευθεράκης, Δομάζος, Κουβάς, Αντωνιάδης, Φυλακούρης.»

  13. atheofobos said

    Είμαι Σαββοπουλικός από την πρώτη στιγμή που τον πρωτάκουσα, και την έχω περιγράψει στο ποστ μου ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1967 -ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ :
    ..στις 19-4-1967 γίνεται μια τελείως διαφορετική, αλλά εξίσου σημαντική συναυλία, που την παρακολουθώ όρθιος σε ένα φίσκα από φοιτητές ΚΕΝΤΡΙΚΟ ,όπου η Φαραντούρη τραγουδά τα ακυκλοφόρητα μέχρι τότε Νέγρικα του Λοϊζου, και για πρώτη φορά ακούω κατάπληκτος ένα άγνωστο μου μέχρι εκείνη την μέρα Σαββόπουλο, να τραγουδά μεταξύ των άλλων, την θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη, τραγούδι ποταμό, έξω τελείως από τα μέχρι τότε συνήθη ακούσματα μας και αισθάνομαι ότι αυτός ο τραγουδοποιός θα με συνοδεύει για πάντα στην υπόλοιπη ζωή μου, όπως και έγινε .
    Είναι καταπληκτικό δε πως ακόμα και αυτοί που τον αποδοκίμασαν αργότερα, γιατί θεώρησαν πως απαρνήθηκε τις ιδέες του, έγραψαν ένα τραγούδι που είναι γνήσια Σαββοπουλικό, όπως γράφω στο:
    ΩΔΗ ΣΤΟΝ ΔΙΟΝΥΣΗ-ΠΩΣ Η ΑΠΑΡΕΣΚΕΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΕΝΑ ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ !
    http://atheofobos2.blogspot.com/2014/08/blog-post_17.html
    Και για αυτούς που τον επικρίνουν έχει απαντήσει καταλυτικά στην ερώτηση, Αναθεωρείτε στάσεις και απόψεις;
    Φυσικά και έκανα λάθη. Ήμουν όμως ειλικρινής. Έτσι αισθανόμουν και επομένως έτσι εκφραζόμουνα. Συχνά αναθεώρησα, συχνά αλλάζω. Μόνον οι νεκροί και τα ντουβάρια δεν αλλάζουν.

  14. # 12

    Μόνο που αντί του Κουβά ήταν ο Καλλιγέρης

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    8# Με τις θετικές επιστήμες δεν τόχω αλλά να ξαναπώ τη βασική ένστασή μου για τον ΔΣ από τα Τραπεζάκια μέχρι σήμερα: Ο αφόρητος διδακτισμός του παράγει τραγούδια άκυρα, που δεν τραγουδιούνται. Πού η Δημοσθένους Λέξις, πού η ΕΦΕΕ, πού η Παράγκα, πού το Ζεϊμπέκικο…
    Μας έχουνε μόνο ζαλίσει τα κατσαμπάνια στα ραδιόφωνα με τον Χαρούλη και το Σου μιλώ και κοκκινίζεις (το ξαναγράφω για να ξαναξεθυμάνω).

  16. π2 said

    Δεν θα σχολιάσω περί Σαββόπουλου. Κόλλησα στην ακόλουθη εξαιρετικά εύστοχη παρατήρηση του Κάσδαγλη:

    Αυτό το «λίγο αργότερα» είναι λόγια τωρινά, αντιπροσωπεύουν την τρέχουσα αντίληψή μου για τον χρόνο. Αλλά έχω αποκρυσταλλωμένη την πεποίθηση ότι οι λίγοι μήνες που μεσολαβούσαν τότε μεταξύ των δύο σταδίων της μύησης ήταν ισοδύναμοι με σημερινά χρόνια.

    Έτσι ακούγαμε δίσκους παλιά, τουλάχιστον όσοι λόγω ηλικίας ή / και οικονομικής κατάστασης δεν είχαμε τη δυνατότητα για σωρηδόν αγορές. Η σχέση με έναν νέο δίσκο ήταν ένα περιεκτικό γεγονός, και η ακρόασή του μια προσεκτική ιεροτελεστία. Μια πρώτη ακρόαση, βιαστική, με ανάγνωση των στοιχείων (και νεύρα για τις τεμπέλικες εκδόσεις που δεν είχαν τους συντελεστές, τους στίχους και καλό artwork). Μετά, ξανά και ξανά (ναι, μαμά, διαβάζω), μέχρι να εμπεδώσουμε πλήρως τη μουσική, να μάθουμε απ’ έξω τους στίχους κλπ., προσπαθώντας σε κάθε ακρόαση -εννοείται από την αρχή ως το τέλος- να ανακαλύψουμε πράγματα που δεν είχαμε προσέξει.

    Το αποτέλεσμα ήταν ότι το «ακούω έναν νέο δίσκο» ήταν ένα γεγονός με διάρκεια και όταν επαναλαμβανόταν η ιεροτελεστία με έναν επόμενο δίσκο ο προηγούμενος μας φαινόταν ότι ανήκε σε ένα σαφώς προσδιορισμένο παρελθόν. Εξού και η πεποίθηση του Κάσδαγλη ότι πέρασαν χρόνια ανάμεσα στους δυο δίσκους.

  17. sarant said

    16 Ναι, κι εγώ αυτήν ακριβώς την εμπειρία έχω. Όχι όπως τώρα, που κατεβάζεις δέκα δίσκους ή ταινίες την ώρα.

  18. ΣΠ said

    9
    Ο Τρούσας και ιάσεται.

  19. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  20. Πουλ-πουλ said

    14.
    Και όμως, ο Κάσδαγλης μπορεί να κάνει κάποια λάθη σε άλλα πραγματολογικά, αλλά επί του προκειμένου, καλά θυμάται.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%84_%CE%95%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%80%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CF%83%CF%86%CE%B1%CE%AF%CF%81%CE%BF%CF%85_%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CF%8E%CE%BD_1971-1972

  21. Χαρούλα said

    Για μένα(όπως και για αρκετούς)στην περιφέρεια, που μεγαλώναμε αμέσως μετά την χούντα ο Σαββόπουλος δεν μας μόρφωσε μουσικά.
    Μας έμαθε την χαρά του αγώνα, την καθημερινότητα της πάλης. Ποια πλάτεία, ποιά ΕΦΕΕ και συγκέντρωση της, να ξέρουμε; Τα είδαμε και τα μάθαμε με τα τραγούδια του. Εικόνες με μουσική.
    Του Θεοδωράκη τα τραγούδια ήταν άλλο. Ήταν του ιδεολογικού αγώνα. Αυτον τον ζούσαμε και στο περιβάλλον μας.
    Ο Σαββόπουλος όμως ήταν που μας έδινε ραντεβού για να κατέβουμε στην πορεία, να φωνάξουμε στην συγκέντρωση, να «κράξουμε» στα αμφιθέατρα,…. Ζώσα εφηβική επανάσταση μετά μουσικής!
    Τουλάχιστον εγώ, γιαυτό τον αγαπώ.

  22. Alexis said

    #16: Έτσι ακριβώς.

    Δεν υπήρξα ποτέ «Σαββοπουλικός». Κατά τη γνώμη μου το πολύ δυνατό στοιχείο στα τραγούδια του Σαββόπουλου είναι ο στίχος.
    Έχει γράψει τραγούδια που στιχουργικά θα τα χαρακτήριζα «διαμαντάκια»

  23. ΓΤ said

    (Έφη: λείπει από 08.10)

  24. sarant said

    18 🙂

    23 Πράγματι

  25. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Το άκουγα συχνά το «Βρώμικο Ψωμί» σε φίλους που είχαν τον δίσκο.
    Ωστόσο, αργότερα, δεκαετία του ’80, έλιωσα την κασέτα στο αυτοκίνητο, αφού ήθελαν να την ακούν σε κάθε διαδρομή οι κόρες μου – ειδικά η μεγάλη!

    7, Λεύκιππος
    ΝΑΙ! Αλλά είναι έτσι; Ή εμείς –οι τότε νέοι- έχουμε κάπως εξιδανικεύσει την εποχή και τις προσωπικότητες που αναφέρεις; Έχω αναρωτηθεί πολλές φορές και σε σχετικές συζητήσεις οι γνώμες διίστανται… (Σε καμιά 50αριά χρόνια θα δούμε και θα εκτιμήσουμε αναλόγως… 🙂 )

    13τέλος
    «Μόνον οι νεκροί και τα ντουβάρια δεν αλλάζουν!»
    Εντάξει, Αθεόφοβε, αλλά αυτή είναι ‘καραμέλα’ πλέον για πολλές αμαρτωλές –σε διαφορετικό βαθμό ίσως- αλλαγές και αναθεωρήσεις. Το θέμα είναι αν αλλάζεις και προχωράς ή αν αλλάζεις επιφανειακά και στην ουσία λοξοδρομείς (κατά 90ο, έστω 🙂 ).

    15.
    Σου συμπαραστέκομαι ολόψυχα, Χτήνος!

  26. Georgios Bartzoudis said

    «πρώτα ανακαλύψαμε το Περιβολι του τρελλού».

    # Τον είχα αγοράσει αυτόν τον δίσκο, και έκανε θραύση, παρότι δεν ήμουν σε περιβάλλον με «τις άναρθρες κραυγές, τα προκλητικά και ακατανόητα λόγια, τα λιγδερά μαλλιά και τα μαύρα ρούχα»!

  27. 1 Όχι μόνο δεν πήρα άδεια αλλά έτρεχα και μόλις τώρα μπήκα να το διαβάσω. Δεν έχω να προσθέσω κάτι για τον σχεδόν σίγουρα καλύτερο ελληνικό ροκ δίσκο όλων των αιώνων, και μ’ αρέσει η παρατήρηση του Χτήνους για τον διδακτισμό από το ’83 και μετά. Νιώθω και τον π2, τελευταία που ακούω συνέχεια τους δίσκους των Μπιτλς προσπαθώ πάντα να φανταστώ πώς ένιωθαν οι εικοσάρηδες που τον άκουγαν πρώτη φορά το ’66, το ’67, το ’69.
    Εγώ και διάφοροι άλλοι από δω και απ’ αλλού, τα είπαμε για τον Σαββό χρόνια τώρα: https://dytistonniptiron.wordpress.com/2010/04/24/savvopoulos/

  28. nikiplos said

    Καλημέρα. Θα αποκαλούσα τον εαυτό μου, ως Σαββοπουλικό, εφόσον με σημάδεψε από το πρώτο άκουσμα που ήταν το «Σαν τον Καραγκιόζη» και δεν σταμάτησε ποτέ να με σημαδεύει. Μεγάλωσα μαζί του τρόπον τινά. Άλλοτε Αθωώνοντας τις δικές μου συμβάσεις παίρνοντας τον ίδιο ως παράδειγμα, άλλοτε πάλι κατακρίνοντας την άνευ όρων παράδοση όχι στο σύστημα, αλλά στο άθλιο παρακράτος που αυτό ευαγγελίζεται στον τόπο μας.
    Ωστόσο τα τραγούδια και οι στίχοι του δεν σταμάτησαν ποτέ να με συνοδεύουν. Τρόπον τινά, για μένα ο Σαββόπουλος είναι σήμερα ο μεγαλύτερος εν ζωή Έλληνας Ποιητής.

    Μελετώντας τους στίχους του, δεν βρίσκω ούτε ένα κόμμα περιττό, ούτε ένα κοσμητικό επίθετο άκυρο ή υπερβολικό. Μελετώντας την μουσική του καταλαβαίνω το αυτοδίδακτο μεγαλείο του. Σε κάποια σημεία είναι αναγκασμένος να ξαναανακαλύψει τον τροχό, προκειμένου να καλύψει το έλλειμμα μουσικών σπουδών. Αλλού όμως δείχνει την ευφυΐα του, ποιώντας εναρμόνιση που είναι συμβατή με τους στίχους. Εδώ ας βάλω ένα παράδειγμα:
    «Γεννήθηκα στη Σαλονίκη»
    Ξεκινάει με αλλοιωμένη αρμονία, χαλασμένη. Η διαφωνία μέσα της ουρλιάζει την εποχή: μια μοτοσυκλέτα του ΕΛΑΣ περνάει στο δρόμο. Φαντάζεσαι αμέσως μια γειτονιά να προσπαθεί να κρυφτεί από τη φρίκη του εμφυλίου και ξαφνικά την ισορροπία να την διαταρασσει μια μοτοσυκλέτα του ΕΛΑΣ, όχι άλλων. Σε όλο το τραγούδι τα φάλτσα συνυπάρχουν με τις μισές αρμονικές νότες (οι άλλες απαγορεύονται, το λέει ρητά στην παρτιτούρα), αφήνοντας ένα αδιόρατο συναίσθημα αγωνίας, που λύνεται και σε χαλαρώνει μόνο στα όνειρα » τα φώτα στην παραλία και το τραμ, που στο σκαλοπατάκι στέκει ο Τσιτσάνης με ένα μικρό βιολί» Αν αυτή η χώρα δεν είχε μπει στην εμφύλια δίνη, θα ήταν τόσο παραδεισένια. μα δεν είναι. Νά σου πάλι οι διάφωνες αρμονίες.

    Χωρίς να ξέρει Τζάζ ο ΔΣ, βάζει μέσα στη μουσική του πολλά από αυτήν. Παντρεύει με δημοτικούς λαϊκούς δρόμους, με παραδοσιακά μοτίβα, με όργανα από την παραδοσιακή μουσική. Βάζει και τα χάλκινα. Ο ήχος πρέπει να είναι πολεμικός να έχει χαλκό, το μέταλλο της βίας, του πολέμου. Οι φιλαρμονικές του στρατικοποιημένου κράτους δίνουν και παίρνουν αυτήν την περίοδο. Το κρεσέντο των πνευστών, η παραφωνία της Τούμπας παραπέμπει άριστα στη χαρμολύπη της εποχής. Ο ηλεκτρικός ήχος της ανεμελιάς, της ανυπακοής, του ψαξίματος απέναντι στη δύναμη των πνευστών, παρέα με τα νταούλια και τα βιολιά…
    «Οι νέοι χωριστά οι γέροι άλλο πράμα. Όποιος τους θέλει αντάμα πληρώνει»

    Ειπα μόνο για ένα τραγούδι και για 2-3 από εκείνον τον δίσκο, τη Ρεζέρβα.

    Η μουσική εναρμόνιση του ΔΣ, είναι η μόνη που ξεφεύγει από τα κλισέ, μινόρε/ματζόρε, ή χιτζάζ/ουσάκ αν θέλει κανείς. Δεν είναι μουσική που γράφτηκε χωρίς βάσανο, όπως οι στίχοι. Αναμφισβήτητα ο ΔΣ, δεν έχει περγαμηνές υψηλών μουσικών σπουδών. Στα περισσότερα υπήρξε αυτοδίδακτος. Αυτό όμως ελάχιστη σημασία έχει για το παραγόμενο αποτέλεσμα. Απεναντίας υποδηλώνει το μεγαλείο του καλλιτέχνη.

    Θα μπορούσα να γράφω αράδες επί αράδων. Σταματώ εδώ…

    15@Χτήνος «τα τραπεζάκια» έχουν το CANTOS ένα καταπληκτικό τραγούδι. Ο ΔΣ προσπάθησε να αφουγκραστεί τη γενιά του την ηλικία του καθώς ωρίμαζαν, πρώτοι αυτοί που αμφισβήτησαν τον μικροαστισμό.
    «Ακόμα κι όταν ζούνε μόνοι
    για νά ‘χουν βήμα πιο ελαφρύ
    βραδυάζει πάλι και νυχτώνει
    και το τηλέφωνο αργεί
    εμπλοκή
    που θα πάνε αυτό το βράδυ
    απ’ το φέγγος της Τιβή, προτιμούν του Άδη»

    21@ Χαρούλα ταυτίζομαι τόσο με το σχόλιο σου αυτό…
    «Στ’ αμφιθέατρο σε ψάχνω, στους διαδρόμους και τους δρόμους και ζητώ πληροφορίες και υλικό» Κι ας μην είχα ποτέ καμία συμφοιτήτρια που να ψάχνω σε κάποιο αμφιθέατρο στο ΕΜΠ. Βλέπεις οι «βλέψεις» μου φοιτούσαν σε άλλες σχολές.
    Να προσθέσω πως για τη δική μου γενιά 80ς αλλά κυρίως 90ς, ο Χατζιδάκις, ο Μίκης και ο Μικρούτσικος αλλά και άλλοι, αντιπροσώπευαν τον καθ’ημάς κλασικισμό… Τελείως έξω από τα δικά μας τοτινά ελευθεριακά πλαίσια. Αν μη τι άλλο ένας νέος πρέπει να ψάχνεται κι όχι να εγκιβωτιστεί στις γραμμές κάποιου δόγματος μόδας της εποχής του.

  29. Λάμπας said

    Ύστερα από τόσα χρόνια και τόσες φορές που τους έχω ακούσει, κάποιο στίχοι του μου προκαλούν ακόμα την ίδια συγκίνηση, με το νοηματικό τους βάθος και τη συναισθηματική τους δύναμη. Το «Λοιπόν μολύβι και χαρτί, η απόγνωση άνοιξε λαγούμι» είναι από τις καλύτερες εισαγωγές που έχω συναντήσει σε αφηγηματικό ποίημα ενώ εκείνη «η τακτική δουλεία του δικαστή, που δεν καταλαβαίνει» περιέχει τόμους κοινωνικών επιστημών. Για τον (αυτο)εξευτελισμό του τα έχουν γράψει άλλοι, καλύτεροι από μένα. Έχει πάντως ένα σοβαρό ελαφρυντικό: δεν ήταν ο μόνος. Και ο Θεοδωράκης π.χ. ξεφτιλίστηκε, και μάλιστα πολύ χειρότερα.

  30. Λάμπας said

    ΥΓ. Για το «Ζεϊμπέκικο»: παρότι έχει κυριαρχήσει πλήρως η εκτέλεση με την Μπέλλου, θεωρώ την εκτέλεση του δίσκου ανυπέρβλητη.

  31. 30 Είναι καταπληκτικό πώς πυκνώνει η συνοδεία από στροφή σε στροφή.

  32. antonislaw said

    Καλημέρα σας! Πολύ όμορφη η σημερινή παρουσίαση!
    Για το Σαββόπουλο εμείς οι κάπως μεταγενέστεροι , δηλαδή που γεννηθήκαμε λίγο μετά ή περίπου όταν βγήκε ο δίσκος νομίζω ότι έχουμε κι εμείς βιώματα, ίσως λίγο διαφορετικά, σημαντικά πάντως.
    Προσωπικά τον γνώρισα από το «Φορτηγό» που υπήρχε στο σπίτι, από τους ελάχιστους δίσκους που είχε ο πατέρας και πραγματικά τον είχαμε λιώσει χωρίς όμως να καταλαβαίνουμε κάποιο πολιτικό μήνυμα -το ευρύτερο σπίτι ήταν κάπως απολιτίκ μετά από πολλά στριμωξίδια που είχε υποστεί ήδη από την εποχή του Μεταξά, όπως διαπίστωσα αργότερα. Η δεύτερη επαφή ήταν μέσα απο την εκπομπη του «Ζήτω το ελληνικό τραγούδι». Και πάλι καμία υποψία ότι ήταν ριζοσπαστικός, μόνον ότι ήταν κάπως εικονοκλάστης και παράξενος, σαν ένας βέγγος διανοούμενος. Η τρίτη επαφή με τον Σαββόπουλο ήταν στα φοιτητικά χρόνια και στέκια, από το 1990 και μετά-που μας έχουν πνίξει τα σκ… κατά τον Μαχαιρίτσα. Εκεί όμως ο Σαββόπουλος ήταν κάτι σαν τον Χατζιδάκι, δηλαδή τον άκουγαν και τον τραγουδούσαν από πατριωτικά εθνίκια μέχρι αναρχοχαρούμενοι και όλα τα ενδιάμεσα, ήταν και πάσης Ελλάδος. Και ενώ ήταν αποκάλυψη το Βρώμικο Ψωμί για παράδειγμα, όταν το τραγούδαγε κι ο δαπίτης στα πάρτυ , όπως και τη Δημοσθένους λέξι-τι να πω- έχανε τη ριζοσπαστικότητα που είχε ως τραγούδι και κυρίως ως στίχος. Ο Σαββόπουλος επιλέγοντας να γίνει συστημικός έχασε ή μάλλον παραχώρησε τον επαναστατικό-ριζοσπαστικό εαυτό του. Τελευταία φορά τον άκουσα το κάπου το 2011 σε συναυλία στον «Απόλλωνα» στη Σύρο. Εξακολουθεί να μου αρέσει αλλά σαν γλυκός παππούς που λέει παραμύθια στα εγγόνια του… όχι όμως για να τα αποκοιμίσει απαραίτητα ούτε όμως και να τα αφυπνίσει απαραίτητα.

  33. nikiplos said

    2@ καταπληκτική ηχογράφηση, τόσο η εκτέλεση της Φλέρυς όσο και οι κιθάρες. Θα είχε αξία να μάθουμε ποιοί παίζουν τις κιθάρες που ακούγονται στην ηχογράφηση.

  34. # 20

    Στην ενδεκάδα πουπήγε Γουέμπλεϋ δεν έπαιζε Κουβάς. Αριστερό εξτρεμ έπαιζε ο καλλιγέηες στηναρχή κι ο Δεληγιάννης μετά, δεξί ο Γραμμός και σέντερφορ ο Αντωνιάδης.
    Ο Κουβάς ήρθε μετά

  35. Alexis said

    #0: Ασφαλώς συγκαταλέγονται και οι δύο στους σημαντικότερους δίσκους της ελληνικής μουσικής -στον κατάλογο του Διφώνου για τους σημαντικότερους ελληνικούς δίσκους του 20ού αιώνα, που είχαμε παρουσιάσει παλιότερα εδώ, ο Μεγάλος ερωτικός κατατάσσεται δεύτερος ενώ το Βρώμικο ψωμί στη 10η θέση.

    Αν επρόκειτο να εξοριστώ στο γνωστό ξερονήσι και είχα δικαίωμα να πάρω μαζί μου 10 μόνον ελληνικούς δίσκους, δεν θα έπαιρνα κανέναν Χατζιδάκι και κανέναν Σαββόπουλο.

  36. aerosol said

    Θα σταθώ στο επικριτικό άρθρο του Φώντα Τρούσα στο λινκ του #3. Επειδή το διάβασα, κι επειδή κάπως δεχόμαστε το συμπέρασμά του περί πραγματολογικών σφαλμάτων του Κάσδαγλη. Ο Τρούσας είναι άνθρωπος με γνώσεις και προσφορά αλλά ούτε αλάθητος είναι, ούτε πάντα ψύχραιμος.
    Το άρθρο για μένα βγάζει μια κακόπιστη, εριστική υστερία. Προσάπτει πράγματα στον Κάσδαγλη με τρόπο που μου βγάζουν ένα «πώς τόλμησαν να του δώσουν αυτουνού αυτό το βιβλίο και όχι σε μένα;!». Τον κατηγορεί για περιαυτολογία, ενώ προφανέστατα δεν καταλαβαίνει, ή δεν θέλει να αποδεχτεί, πως το βιβλίο του Κάσδαγλη αποτελεί δηλωμένα και προσωπική, υποκειμενική ματιά στο Βρώμικο Ψωμί. Και τον κατηγορεί περιαυτολογώντας κι ο ίδιος, μόνο που βάζει ενίοτε το αυτοκρατορικό «εμείς» αντί για εγώ, λες και υπάρχει κάπου μια επιτροπή ολόκληρη που έκρινε το βιβλίο και βγάζει επίσημο πόρισμα. Και λέει κάποιες χοντράδες που δε στέκουν…

    Συνεχώς απορεί οργισμένος για την δομή και το περιεχόμενο κεφαλαίων -που αυτός θα τα επέλεγε διαφορετικά- λες και ο συγγραφέας όφειλε να έχει την τηλεπαθητική έγκριση του Τρούσα για το πώς θα δομήσει το βιβλίο του. Όταν ο Κάσδαγλης μιλάει για fusion μουσική, δεν χρησιμοποιεί λάθος όρο. Ο Τρούσας δεν το ξέρει. Νομίζει πως ο όρος αφορά μόνο το jazz fusion. Και νομίζει λάθος. Και εξ αυτού τον ονομάζει κυριολεκτικά «άσχετο». Όταν ο Κάσδαγλης βρίσκει ψυχεδέλεια στον ηλεκτρικό ήχο και τον σουρεαλισμό των στίχων του Σαββόπουλου, ο Τρούσας κάνει λες και βρίσκει μαθηματική εξίσωση, λες και ο Κάσδαγλης έδωσε εγκυκλοπαιδικό ορισμό, και μας εξηγεί πως «έχει μαύρα μεσάνυχτα», επειδή υπάρχουν κι άλλα είδη ψυχεδέλειας, τα οποία «προφανώς αγνοεί» ο Κάσδαγλης.
    [Σημείωση για τον «Νόμο του Αεροζόλ για το Προφανώς»: Στο 99% των περιπτώσεων χρησιμοποιείται ως εισαγωγή προσβολής ή/και για πράγματα που δεν είναι καθόλου προφανή.]
    Βγάζει βλάκα και τον Καλοφωλιά (γιατί μόνο ο Τρούσας ξέρει από μουσική), βασιζόμενος στην προσωπική του οπτική για όρους όπως ροκ, προγκρέσιβ κλπ, λες και υπάρχουν κάπου ακριβείς και αντικειμενικοί ορισμοί αυτών των όρων που ο ίδιος γνωρίζει και οι άλλοι όχι. Καλή τύχη στο να εξηγήσει ακριβώς τι είναι ροκ και τι ποπ (για να μη μπω σε αποχρώσεις), γιατί κάτι χιλιάδες γραφιάδες ως τώρα δεν έχουν καταφέρει να βρουν σαφή και κοινώς αποδεκτά όρια. Δεν μιλάμε ούτε για το κιλό, ούτε για το μέτρο, και η αναφορά σε τέτοιους όρους πάντα είναι σχετική, ειδικά αν δεν γράφεις πανεπιστημιακό σύγγραμα.
    Και χώνει και μια μικρή αχρείαστη μπηχτή στον Σιδηρόπουλο, που μάλλον είναι προσωπική του αντιπάθεια.

    Εντοπίζει όντως λάθη, έχει δικαίωμα στις ενστάσεις του, αλλά γίνεται ισοπεδωτικός κι εκεί που σφάλλει, κι εκεί που είναι ξεκάθαρα υποκειμενικός.

  37. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    27# Θα έλεγα πως μέχρι και τη Ρεζέρβα ο ΔΣ έβγαζε ένα σώψυχο, πώς να το πω, σαστισμένο? αμήχανο? αδύναμο? μπροστά στα πράγματα. Μετά αποφάσισε να γίνει Δάσκαλος του Γένους ένα πράμα.
    Πού διάβαζα γμτ εκείνη την καταπληκτική παρατήρηση για το Βρώμικο Ψωμί, πως ο ήχος της κιθάρας μοιάζει να έρχεται από τα βάθη των αιώνων…

  38. Πουλ-πουλ said

    34.
    Ποιός μίλησε για Γουέμπλει; Ο δίσκος βγήκε στα τέλη του 1972, όπως λέει και το άρθρο.

  39. Εγώ πάντως θεωρώ σαν πιο αντιπροσωπευτικό του έργο από στιχουργικής άποψης (προτείνω τον ψηλό, που μοιάζει με ροφό), μουσικής άποψης και πολιτικής τοποθέτησης (διαλέγω ό,τι μπορώ, που νάναι και φτηνό), το γνωστό …

  40. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἕνας δίσκος πού τόν παίρνεις μαζί σου στό Αἰώνιο Ταξίδι (σύν ἄλλους τρεῖς του 🙂 ) μέσα στό βαλιτσάκι μέ τίς χαρές πού δέν χωρᾶνε σέ λέξεις.
    Εἴμασταν τυχεροί, πολύ τυχεροί πού συναντήσαμε στά ὄμορφά μας χρόνια ἕναν τέτοιον Δημιουργό.
    Εἷναι τυχερός πού ἀπαλλάσσεται σιγά σιγά ἀπό ὅλους αὐτούς πού τόν ἀγάπησαν γιά λάθος λόγους.

    Ὄποιος ἐπιθυμεῖ, ἄς διαβάσει τόν ἔπαινο τοῦ καθηγητῆ Θ. Παπαγγελῆ, κατά τήν τελετή ἀναγόρευσης τοῦ Διονύση σέ ἐπίτιμο διδάκτορα τῆς Φιλοσοφικῆς τοῦ Α.Π.Θ.

    https://www.lit.auth.gr/savvopoulos

  41. # 38

    Α, καλά … Μια αποτυχημένη μεταγραφή ήτανε και στα τέλη του 72 έπαιζε πάλι πίσω στα μέγαρα

  42. Παναγιώτης Κ. said

    Ο Χρ. Κάσδαγλης μου ταιριάζει ως αριστερή γραφή.

    Ο Σαββόπουλος έχει την αναγνώρισή μου! Θυμήθηκα μια παράσταση στο Κύτταρο κατά τη διάρκεια της χούντας, με έκτακτη (;) συμμετοχή του Πρόδρομου Τσαουσάκη.

    Μπορεί να κάνω λάθος αλλά θαρρώ πως οι διάφοροι έντεχνοι δεν επιλέγουν τους δρόμους μινόρε, δρόμοι που είναι στις προτιμήσεις μου.

    Θυμήθηκα επίσης σε κάποιο πανεπιστημιακό έδρανο κάποιος θαυμαστή του ΔΣ είχε γράψει ότι πρόκειται για big philosopher!

    @7. Συμφωνώ με την άποψη περί συγκίνησης (λέω εγώ), που νιώσαμε εμείς που κατατάσσουμε τους εαυτούς μας σε προηγούμενη γενιά κάτι που δεν θα το συναντήσουμε π.χ στις κόρες μου που ηλικιακά είναι στην περιοχή (30,40).

  43. Παναγιώτης Κ. said

    Ο Σεραφείμ Φιντανίδης, διευθυντής της Ελευθεροτυπίας για πολλά χρόνια, αναγνώριζε την αξία του ΔΣ. Δεν δίστασε όμως να επισημάνει ότι αυτή η μουσική δεν απόκτησε διεθνή αναγνώριση.
    Είναι πράγματι έτσι;

  44. Παναγιώτης Κ. said

    Δεν ξέρω αν βοήθησε η ανάγνωση της σημερινής ανάρτησης ή πρόκειται για απλή σύμπτωση.
    Ερμήνευσα λοιπόν σήμερα γιατί τοποθετώ την μουσική στην πρώτη θέση και τον στίχο στην δεύτερη ενώ θα έπρεπε να είναι ισότιμα.
    Έχει λοιπόν να κάνει με τα ακούσματα με τα οποία μεγάλωσα. Στα ακούσματά μου , η ορχήστρα είχε τον πρώτο λόγο είτε λεγόταν δημοτική, είτε επρόκειτο για την φιλαρμονική του… Δήμου Ιωαννιτών!
    Και για τα ξένα τραγούδια που άκουγα, υποχρεωτικά έμενα στη μουσική αφού ο στίχος μου ήταν ακατανόητος.

  45. aerosol said

    #43
    Κάτι δεν πιάνω εδώ. Αυτή η μουσική, ως είδος, γνώρισε τεράστια αναγνώριση. Αν εννοούμε συγκεκριμένα τη μουσική του Διονύση Σαββόπουλου, όχι. Το εμπόδιο της γλώσσας -καθοριστικό για τραγουδοποιούς τύπου Σαββόπουλου- δυσχεραίνει ιδιαίτερα την εξαγωγή της. Και δημιουργούσε σε είδος που είχε ήδη σπουδαία ονόματα διάσημα στο εξωτερικό. Επιπλέον, το μικρό μέγεθος του ελληνικού κοινού δεν δημιουργεί και τις οικονομικές προϋποθέσεις στους καλλιτέχνες να αποτολμήσουν οι ίδιοι κίνηση προς τα έξω εύκολα, ειδικά στην εποχή του Σαββόπουλου. Πάντως, κι ενώ δεν έχω ψάξει για τυχόν καλλιτεχνική επιρροή του ΔΣ σε ξένους καλλιτέχνες, εμμέσως ξέρουμε πως δεν ήταν παντού άγνωστος.
    Τσίμπησαν την Συννεφούλα (δια του κλοπυράιτ) οι Ιταλοί για τον Μαύρο Κουρσάρο με τον Τέρενς Χιλ:

  46. Christos said

  47. # 45

    Μήπως να αναφέρεις και πόσα «τσίμπησε» ο σαββόπουλος από έξω ;

    και κάτι για την γλώσσα, στο ντιρλαντά δεν υπήρξε εμπόδιο γιατί άρεσε η μουσική

    Διεθνεις επιτυχίες στα σουαχίλι κι άλλες αφρικάνικες γλωσσες δεν έχεις υπ ‘ όψιν ; Τα παιδιά του Πειραιά στα ελληνικά δεν ήταν ;

  48. sxoliastis2020 said

    Αρνητικής κριτικής (Φώντα Τρούσα), συνέχεια:
    Στο κεφάλαιο 4 ανάμεσα σε διάφορα άσχετα, παρουσιάζεται κι ένα χρονολόγιο της εποχής, από το οποίο μαθαίνουμε, μεταξύ άλλων, πως το 1972 γεννιούνται ο Άδωνις Γεωργιάδης και ο Νότης Μηταράκης(!)

    Εξ όνυχος τον λέοντα;
    😉

  49. aerosol said

    #47
    Όχι, δεν θα αναφέρω, προτιμώ να αναφέρω αυτά που εγώ θέλω να αναφέρω. Τα έχουν γράψει άλλοι επαρκώς -δεν αποκλείω κι εγώ παλιότερα. Δε μ’ αρέσει να μπαίνω εκεί που κάποιοι άνθρωποι αγαπούν αποό καρδιάς κάτι και να τους βγάζω το αγαπημένο τους σκάρτο με το ζόρι, δεν «ψηλώνω» έτσι. Εκτός αν αγαπούν κάτι εμφανώς προσβλητικό και κακό. Ή αν προκληθώ, που λέει και μια πΣυχή.

    Για τα άλλα:
    Διάφορα μεμονωμένα τραβούν την προσοχή, ενίοτε κάνουν και χιτάκια. Αυτό δεν το εξισώνω απαραίτητα με το «η μουσική του Τάδε έχει διεθνή απήχηση».
    Έγραψα, πολύ προσεκτικά, «δυσχεραίνει ιδιαίτερα την εξαγωγή της». Δεν την έχει αποκλείσει πάντα, παντού και ολοσχερώς. Σαφέστατα την δυσχεραίνει. Μια χούφτα τραγούδια σε 60 χρόνια, τα μισά από Θεοδωράκη και Χατζιδάκι, είναι καλή ένδειξη πως η γλώσσα μας δεν βοηθά διεθνή καριέρα. Ειδικά σε είδος που βασίζεται έντονα στους στίχους (κάτι που επίσης έγραψα), σαν αυτό των τραγουδοποιών.
    Έχω ακούσει αφρικάνικες επιτυχίες. Αποτελούν το 1/100.000 των αγγλόφωνων, ιταλόφωνων και γαλλόφωνων επιτυχιών που έχω ακούσει. Και είναι ολόκληρη ήπειρος. Δεν φταίει το ότι δεν είναι τάχα αρκετά καλή η μουσική τους.

    Δεν υπήρχε ξένος Θεοδωράκης, να δίνει και το εξωτικό του ελληνικού ήχου και να γράψει Τα Παιδιά του Πειραιά. Που μπήκε σε διεθνών προδιαγραφών, επιτυχημένη ταινία. Που τσίμπησε Όσκαρ. Με την καταιγιστική παρουσία της Μερκούρη, που πήρε υποψηφιότητα για Όσκαρ. Που το ανέβασε σε μιούζικαλ στο Μπρόντγουαιη. Και που δεν είχε πέντε λεπτά κατεβατά κρυπτικών, ποιητικών στίχων. Χωρίς αυτά τα στοιχεία θα ήταν εσωτερικής κατανάλωσης, ίσως να τα ήξεραν και κάποιοι λίγοι ρέκτες έξω.
    Εκτός αν νομίζεις πως ήταν μόνο η ποιότητα του τραγουδιού που το έκανε γνωστό -λες και είναι το απολύτως καλύτερο του ΜΘ!
    Τι μου λες τώρα…;

  50. aerosol said

    Ε, στο #49 από κεκτημένη ταχύτητα έγραψα Θεοδωράκη (για Τα Παιδιά του Πειραιά) αντί για Χατζηδάκι. Δε βαριέσαι… 😀

  51. # 49

    και γω που νόμιζα πως τα παιδιά του Πειραιά ήταν του Χατζηδάκι (γελαστή φατσούλα)

    Κοίταξε η επιτυχία του σαββόπουλου οφείλεται στον στίχο και στις συγκυρίες που εκμεταλλεύτηκε κάνοντας τον αριστερο (ήλιος κόκκινος ζεστός) επί χούντας, τον σοσιακιστή επί πασόκ, τον αντίπασόκ όταν είδε πως δεν τραβάει κ.λ.π.. Υπερεκτιμημένος για συναισθηματικούς λόγους – όπως και οι Μπητλς δεν είχε την διάρκεια του Ντύλαν ή των Ρόλλνγξ Στόουνς. Κοίτα και γω είμαι συναισθηματικά δεμένος με το Ιταλικό καπρίτσιο του Υσαϊκόφσκι γιατί το σφύριζα να βγεί το κορίτσι που αγαπούσα, είναι καλό κομμ΄τι αλλά δεν το θεοποιώ γι αυτό κι ο Τσαϊκόφσκι δεν μ’ έχει πειράξει. ο Σαββόπουλος όμωε μ’έρχει πειράξει με την δημόσια ζωή του, από το να πουλάει τρέλλα για να μην πάει φαντάρος μέχρι να κάνει προεκλογική εκστρατεία γι αυτόν που φώναζε κάποτε «Μητσοτάκη , κάθαρμα»

  52. aerosol said

    #51
    Βρε μη με τσιγκλάς, λέμε! 😀
    Έχω πολλούς λόγους που δεν τον εκτιμώ, για να το πω πολύ ήπια. Αλλά δεν μπορώ και να παραβλέψω πολλά εξαιρετικά τραγούδια.

  53. Πέπε said

    51
    >η επιτυχία του σαββόπουλου οφείλεται στον στίχο
    Δεν είναι ακριβές αυτό, το ότι αποκλείεις δηλαδή τη μουσική. Η μουσική του Σαββόπουλου έχει μεγάλο βάρος, από διάφορες απόψεις, οι οποίες και σε προηγούμενα μηνύματα εδώ εκτέθηκαν αλλά και σε πλέον της μιας παλιότερες συζητήσεις.

    > όπως και οι Μπητλς δεν είχε την διάρκεια του Ντύλαν
    Εντάξει, ξέρουμε όλοι ότι αυτή η συγκριση είναι από τα αγαπημένα σου ρεφρέν, αλλά είναι λανθασμένη. Ο Ντίλαν είναι πρωτίστως στιχουργός-ποιητής. Με τη μουσική του ποτέ δεν προσπάθησε να πει τίποτε, παρεκτός «δε θα ήθελα να σας αποσπάσω την προσοχή από τα λόγια»*. Οι Μπιτλς εντάξει, είπαν ό,τι είπαν με τα λόγια τους, αλλά ήταν πρωτίστως μουσικοί. Οι ποικίλες επιδράσεις που πυροδότησαν σε όλη την μετά από αυτούς μουσική εξακολουθούν ακόμη να δουλεύουν, μισό αιώνα μετά τον τελευταίο τους δίσκο.

    ______________________
    *Εντάξει, και σε μερικά τραγούδια η μουσική έχει και το μήνυμα «πήρα φυσαρμόνικα κι ίσως στο μέλλον κάτσω να μάθω πώς παίζεται» 😉 – αλλά τέλος πάντων, αυτό δεν μπορεί να συνδεθεί με το θέμα του Σαββόπουλου.

  54. # 52

    Μην βγάζετε τα άπλυτά σας στη φόρα !!
    Μόνο τα πλυμένα !! (φατσούλες γελαστές)

  55. sarant said

    34-38 Περιέργως, στη σύνθεση που δίνει ο Κάσδαγλης, πράγματι για το 1972, δεν υπάρχει Γραμμός και Καμάρας.

    46 Μπράβο, δεν θυμόμουν το όνομά του

  56. Πουλ-πουλ said

    55α.
    Υπάρχει εξήγηση. Στο λινκ, που ανάρτησα στο σχ. 20, φαίνεται ότι Γραμμός και Καμάρας είχαν μόνο 13 συμμετοχές (πιθανώς λόγω τραυματισμού), ενώ ο Κουβάς 28, και ο Δομάζος 30.

  57. Λεύκιππος said

    7 Kαι οχι μονο αυτοί…..

    Σήμερα έπεσα σε ένα αφιέρωμα της ΕΡΤ3 στον Μίμη Πλέσα. Καθόλου πολιτικοποιημένος, νομίζω, αλλά τραγούδησε τον έρωτα όσο και όπως ελάχιστοι. Απλά σήμερα έκλεισε τα 98.

  58. Γιάννης Κουβάτσος said

    56: Αν το Βρώμικο ψωμί κυκλοφόρησε τέλος του 1972, τότε μιλάμε για την ομάδα του 1972-73, οπότε θα έλεγα ότι από την εντεκάδα λείπουν ο μεγάλος Χουάν Βερόν και ο Ντεμέλο.

  59. Α. Σέρτης said

    Στο ιστολόγιο του Γ. Τρούσα ενδιαφέρον έχουν και τα σχόλια, όπου μεταξύ άλλων απαντά και ο Κάσδαγλης
    https://diskoryxeion.blogspot.com/2022/09/33-13.html

    Δίκαιη η κριτική του Τρούσα, όπως και να το κάνεις.

  60. Πουλ-πουλ said

    58.
    Η μνήμη έχει κάποια επιλεκτική υστέρηση. Στο τέλος του 72, μόλις είχε αρχίσει το νέο πρωτάθλημα 72-73, αλλά ο μικρός Κάσδαγλης έχει μείνει δικαιολογημένα αγκιστρωμένος στον πρωταθλητή του 72. Σε καλό σου, μου θύμησες και το σύνθημα του 73: «Ο Βερόν, ο Βερόν, περιέχει δηλητήριον φοβερόν.»
    Αρκετά με τα ποδοσφαιρικά, ας κάνω και ένα σαββοσχόλιο.
    Αν ο Σαββό παρέμενε ακόμη τόσο ρηξικέλευθος, όσο στα νιάτα του, θα τον υμνούσανε τώρα ως «αιώνιο έφηβο» (μακριά από μας). Διάλεξε όμως να συμβαδίσει με την ηλικία του.

  61. Γιάννης Κουβάτσος said

    58:»Ο Βερόν, ο Βερόν είναι πράγμα φοβερόν»
    «Ο Δεληκάρης ζήτησε μια σοκολάτα Μέλο κι οι φίλαθλοι του δώσανε την… του Ντεμέλο». Τι θυμηθήκαμε πάλι… 😊

  62. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το 61 στο 60.

  63. Theo said

    @60:
    Κάπου την ίδια εποχή θυμάμαι τους οπαδούς του Απόλλωνα Καλαμαριάς (Πόντου, τώρα) να φωνάζουν: «Ο Απόλλων περιέχει δηλητήριο φοβερό». Τώρα, ποιος το έκλεψε από ποιον, το αγνοώ 🙂

  64. Gallaman said

    33 Κιθάρα παίζει ο Σταύρος Παπασταύρου, ζωντανή ηχογράφηση από τη μουσική σκηνή «Τιπούκειτος» τον Ιούνιο του 1980. Κυκλοφόρησε το 2006 σε cd του περιοδικού «Δίφωνο» σε επιμέλεια Αντώνη Μποσκοϊτη. https://www.lifo.gr/culture/music/i-agnosti-fleri-ntantonaki-meros-b

  65. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα.
    Ωραίος ο Νιόνιος, είτε όταν μεταφράζει/αναλύει τον ζαβό Άγγελο Κυρίου (που ο Ντύλαν πρώτος φωτογράφισε) ως “κυβερνητικό εκπρόσωπο”, δεκτό από εξαρτημένα ώτα υπηκόων μόνο άμα λέει χορταστικά ψέματα (άρα, διωκόμενο αν μπουχτίσει ώς και ελόγου του από τέτοια παραμύθια κι αρχίσει να εκστομίζει δύσπεπτες αλήθειες), είτε όταν στη δικιά του ζωγραφιά τονίζει το δισυπόστατο γήινο ον ως πλάσμα λασπερό αλλά και καρποφόρο, υβρίδιο άδηλης μητρός (:”Απρόσιτη μητέρα μορφή από χώμα και ουρανό”) αναθρεμμένο με αμβροσία μιαρή, υποταγμένο στο ρυθμό “ο ουρανός/ είν’ ένας νόμος αδειανός-κι η χωματένια σου μορφή/ ώ, είναι βρώμικο ψωμί”.
    Οπότε, όπως συχνότατα συμβαίνει, η σαββοπουλική επανάσταση μοιάζει να υμνείται εσαεί ως κάτωθεν ερχόμενη: Από τα πόδια που μπορούνε να αισθανθούνε το βάρος σώματος μα και της γης που τα ανέχεται. Εκείνα που “καήκανε σ’ αυτή την ερημιά (όπου)η νύχτα εναλλάσσεται με νύχτα” και βάδισαν σε “υπόγεια διαδρομή” ποθώντας να απογειωθούν.γεράκια σε Ζεϊμπέκικο, με πνεύμα αρκτικό, ρεμπέτικο, όπως αυτό του Μπάτη της προδομένης προσφυγιάς του ‘22 (όθεν 50+50 χρόνια με ενδιάμεσο το δίσκο του Σαββόπουλου και τέρμα το ομώνυμο ανάγνωσμα του Κάσδαγλη).
    Αυτή η υπονομική αντιεντροπική πορεία (ή “διχο-τοπία”) του “βρώμικου ψωμιού” που όσοι αγαπάνε το τρώνε να ταΐσουν τα φτερά τους (φαΐ μωρού που σκούζει αφού “του κοριτσιού η αγκαλιά, φωνή λαού, μαζική κουλτούρα, όγκοι κοπριά/ σαν το φτωχό Ιωνά, Θεού ελέω τη χάρη”), ξανασερβίρεται επιγείως στα “Τραπεζάκια έξω” ως όνειρο που παραμένει ανεκπλήρωτο (ή έστω ημιτελές), ως εναντίωση στον κρατικό Λεβιάθαν “σ’ ένα τοπίο μυστικό, αντικριστά στο κήτος”. Ακόμη καλύτερα, εκφράζεται ως “Τσάμικου” ευχή (συγκαταλεγόμενη και στον απολογισμό “Είκοσι χρόνια δρόμος”),ως μια αναστάσιμη υποδοχή ασώτου με ένα ”Καλωσόρισες πουλί μου/ μοναξιά ελληνική μου-απ’ αγάπη φεύγεις έρχεσαι/ πηγαινοέρχεσαι/ σαν την πνοή μου- Απ’ την έρημη την απόσταση παίρνει υπόσταση κάθε γιορτή μου-Απ’ τους δυο μας ποταμούς/ θα γευτεί μια νύχτα η έρημος καρπούς “..έχουσα υπογραφή: “η Ελλάδα που αντιστέκεται η Ελλάδα που επιμένει/κι όποιος δεν καταλαβαίνει δεν ξέρει που πατά και που πηγαίνει”.
    Ας λένε το λοιπόν οι επικριτές του ότι θέλουν: Με τη φουρνιά “του ’60 εκδρομέας” και φούρναρης κι ο Νιόνιος , για ίδια “παιδιά με τα μαλλιά και με τα μαύρα ρούχα”, ίδια “πουλιά της δυστυχίας” ξεφουρνίζει το λερό ψωμί του— χωρίς να κανένανε να διώχνει “μ’ ένα φτυάρι” για εκεί που αφθονεί το παντεσπάνι.

  66. sarant said

    55α Οκ!

    57 Και συνάδελφος (εννοώ χημικός μηχανικός)

    64 Καλώς ήρθατε, το σχόλιό σας κρατήθηκε επειδή ήταν το πρώτο σας

  67. Theo said

    Τον Σαββόπουλο τον πρωτογνώρισα από τον «Μπάλο», το ’72 ή ’73. Δεν είχα πικάπ, είχα όμως κασετόφωνο, αλλά, στην Έδεσσα τουλάχιστον, κασέτες του Σαββόπουλου δεν κυκλοφορούσαν. Έτσι, άκουγα ένα φίλο και συμμαθητή να τον τραγουδάει εκστασιασμένος κι ήμουν λίγο αμφίθυμος.

    Αργότερα, στη Μεταπολίτευση, που συνέπεσε με την είσοδό μου στο πανεπιστήμιο, άκουγα τα «Δέκα Χρόνια Κομμάτια» και τους «Αχαρνής» που τότε κυκλοφόρησαν αλλά και τους παλαιότερους δίσκους του κι έγινα σαββοπουλικός. (Όταν βγήκαν οι «Αχαρνής» και για κανα δυο χρόνια η παρέα μας τους είχαμε μάθει απ’ έξω και συνηθίζαμε ν’ αρχίζει ένας την απαγγελία των κατά Σαββόπουλον αριστοφανικών στίχων κι οι άλλοι να συνεχίζουν.)

    Μου άρεσε τότε και το έντεχνο, ο Χατζηδάκης, ο Θεοδωράκης και ο Ξαρχάκος, αλλά δεν ταυτίστηκα με αυτούς, παρά μόνο με τον Νιόνιο. Όπως παρατήρησαν και άλλοι εδώ, κάποιες φορές η μουσική του δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο αλλά ο στίχος του «σκοτώνει», τονισμένος με τη μουσική του, είτε την απλοϊκή και «συνηθισμένη», είτε την εμπνευσμένη και ανυπέρβλητη. Ιδιαίτερα, όταν συνταιριάζει αριστοτεχνικά τη δυτική μουσική της εποχής του με τη δική μας μουσική παράδοση. Και νομίζω πως γι’ αυτό ταυτίστηκα μ’ αυτόν, γιατί, όσο να ‘ναι, οι τρεις προηγούμενοι έχουν κάποιον ακαδημαϊσμό ή κάπου η μουσική τους δεν φαίνεται πηγαία, ίσως και λόγω της μεγάλης μουσικής παιδείας τους, ενώ ο Σαββόπουλος, με τη λίγη τέτοια παιδεία, είναι πηγαίος, αυθόρμητος και ρηξικέλευθος.

    Νομίζω πως με τη «Ρεζέρβα» έφτασε στην κορυφή του, ενώ από εκεί και πέρα αρχίζει μια κάθοδος, έστω κι αν έχει γράψει υπέροχα τραγούδια και μετά το 1979. Το «Μη πετάξεις τίποτα» το θεωρώ τον χειρότερο δίσκο του κι είναι ο μόνος που δεν μπορώ να τον ξανακούσω. Δεν με ενοχλεί που αλλάζει μετά το 1979, τον καταλαβαίνω γιατί κι εγώ έχω αλλάξει αρκετά από τότε, και μεγαλώνουμε και γερνάμε μαζί.

    Οι απόψεις του από τα μέσα των 70ζ μέχρι και το τέλος των 80ζ με βρίσκουν σύμφωνο. Από εκεί και μετά προτιμώ να μην τις βάζω στο ζύγι και να συνεχίσω ν’ αγαπώ τον τραγουδοποιό της πρώτης και της δεύτερης νιότης μου όπως τον αγαπούσα και τότε. Η καλλιτεχνική πλευρά του Σαββόπουλου επισκιάζει με το μεγαλείο της οποιαδήποτε άλλη.

  68. Πουλ-πουλ said

    63.
    Είπα να σταματήσω τα ποδοσφαιρικά, αλλά δεν μ’ αφήνετε ν’αγιάσω.
    Η ρίμα Βερόν..φοβερόν είναι βέβαια κλάσεις ανώτερη.
    Και μια προσωπική μαρτυρία: Το Βερόν με το δηλητήριο, το έχω τραγουδήσει στις κερκίδες του Χαριλάου.

  69. Theo said

    @65:
    Ωραία ανάλυση, με αγάπη και γνώση πολλή!!

  70. Πουλ-πουλ said

    66β.
    Είναι πράγματι μηχανικός ή σκέτος χημικός;

  71. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @28. Πολύ ἐνδιαφέρον τό κείμενό σου. Μπράβο!
    (Βρῆκε κι αὐτός μήνα καί χρονιά νά γεννηθῇ! 🙂 . Πάντως, ὁ Δεκέμβρης τοῦ ’44 στήν Θεσσαλονίκη δέν εἶχε ἐμφύλια ἔντασι συγκρίσιμη μέ αὐτήν τῆς Ἀθήνας..

  72. 67# Μια και είπες Αχαρνής, εδώ ΔΣ με έναν Ωραίο Απόντα.

  73. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @59. Δέν ξανοίγομαι σέ τέτοια ἱστολόγια καί δέν τόν γνώριζα αὐτόν τόν Τρούσα. Φαίνεται ὅμως ὅτι κατέχει καλά αὐτά τά θέματα καί πέραν μιᾶς ὑπεροψίας καί μιᾶς ἐμφανοῦς μειωτικῆς προ-διάθεσης ἔναντι τοῦ Κάσδαγλη (ὄχι λιγώτερο ἐμφανοῦς ἀπό τήν ἀντίστοιχη νοσηροπολιτικάντικη διάθεσι τοῦ Κάσδαγλη ἔναντι τοῦ Σαββόπουλου) νομίζω ὅτι ἔχει δίκιο σέ κάμποσα οὐσιώδη ζητήματα πού θίγει..

  74. Καλησπέρα σας. Ευχαριστώ τον Νίκο Σαραντάκο για την ωραία ανάγνωση του βιβλίου και όλους τους συμμετέχοντες για τη γόνιμη συζήτηση. Μονάχα για το ποδοσφαιρικό κομμάτι (58-60) θα πω δυο κουβέντες, σε όλα τα άλλα έχω καλυφθεί και με το παραπάνω. Φυσικά και η μνήμη συχνά μας απατά, ακόμα και για το κρίσιμο θέμα που αφορά την ενδεκάδα της αγαπημένης μας ομάδας. Αλλά στην προκειμένη περίπτωση δεν με απατά. Η ενδεκάδα προφανώς δεν είναι ταυτόσημη με του Γουέμπλεϊ, αφού μιλάμε για αργότερα. Ειδικά στο σημείο που γίνεται η συγκεκριμένη αναφορά (σελ. 12), από τα συμφραζόμενα προκύπτει σαφώς ότι μιλάμε για μια εποχή λίγο πριν πρωτοπαιχτεί το Βρώμικο Ψωμί στο Κύτταρο, δηλαδή για την ποδοσφαιρική σεζόν 71-72. Αλλά έτσι κι αλλιώς η ενδεκάδα της ομάδας αποτελεί ρευστή έννοια, εφόσον υπόκειται σε διαρκείς εναλλαγές.

  75. BLOG_OTI_NANAI said

    Λόγω ξένων ακουσμάτων οι περισσότεροι Έλληνες δημιουργοί (εκτός από Τρύπες και Σιδηρόπουλο) μου πέρασαν ξώφαλτσα όταν ήμουν μικρός. Από τον Σαββόπουλο τραγούδησα με κιθαροπαρέες άπειρες φορές το «Άγγελος εξάγγελος». Ξεχώρισα ασφαλώς τις ενορχηστρώσεις των τραγουδιών του που ήταν ολοφάνερα ψαγμένες και διαφορετικές.

  76. # 53

    Πέπε, το μυστικό του Βέρντι ήταν πως ταίριαζε τις νότες του με τα αισθήματα οπου έβγαιναν από τα λόγια, αν και στην όπερα σπάνια καταλαβαίνουν τα λόγια ακόμα και οι Ιταλοί
    Ετσι ακούς θυμωμένη (!) άρια στην Αλτσίρα ή πικραμένη στος Δυο Φοσκαρι και αυτό το ταίριασμα είναι το κριτήριό μου στα τραγούδι
    Ο Σαββόπουλος χρησιμοποιεί -όπως κι ο Ντύλαν- πρώτα τον στίχο, μετά την φωνήτου και τελευταία την μουσική. Φυσικά δεν πλησιάζει καν τον Ντύλαν που σ’ ένα τραγούδι μπορεί να προφέρει με 15 διαφορετικούς τρόπους την ίδια λέξη- αυτή είναι η μαγεία του- ενω ο Σαββόπολος πρισσότερο καταφεύγει σε κραυγές αλλά αυτό ήταν δουλειά των συγκροτημάτων , παρά του τραγουδιστή,
    Τώρα όσον αφορά την μουσική των τραγoυδιών του δεν νομίζω πως δεν υπάρχουν κομμάτια όπως το knocking on heaven’s door που έχει πάνω από 6 000 διασκευές και να μην παίζει ρόλο η μουσική.Θα σε συμβούλευα να δεις το Patt Garrett and Billy the King ‘οπου έχει γράψει την μουσική του έργου (το έργο είναι από τα καλύτερα γουέστερν ) και κρίνε από τα αρκετά ινστρουμένταλ που έχει αν μπορει να αποδόσει την ατμόσφαιρα τόπου και εποχής.
    Εδώ ένα άλλο ινστρουμένταλ του από ένα μελωδικό δίσκο του όπου είχε κάνει ασκήσεις φωνητικές να πλησιάσει τον Ελβις …

  77. Γιάννης Κουβάτσος said

    74:Σαφώς, κύριε Κάσδαγλη (ή συμβάζελε Χριστόφορε), η εντεκάδα είναι έννοια ρευστή, αλλά ο ερχομός του Βερόν το καλοκαίρι του ’72 έκανε πάταγο, μας είχε ξετρελάνει, εξ ου και η απορία για την απουσία του από τους βασικούς. Οπότε η εξήγησή σας(σου) βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

  78. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Κάπου πῆρε τό μάτι μου καί μιά ἀναφορά στήν εὐρύτερη οἰκογένεια (ὑποθέτω..) τοῦ Κάσδαγλη, καί τό μυαλό μου πῆγε στόν Νῖκο καί τήν Λίνα καί τά «Δεκαοχτώ κείμενα». Ἐφηβική συγκίνησι πού (πενηντακάτι χρόνια μετά) δέν μπορῶ νά τήν τιθασεύσω..

  79. freierdenker said

    Το έργο του Σαββόπουλου, όπως και των Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκου, έχει προσωπικότητα. Δημιούργησαν ένα ατομικό ύφος, που ακόμα και όταν εξελισσόταν, παρέμενε αναγνωρίσιμο, δικό τους.

    Υπάρχουν και καλοί συνθέτες χωρίς έντονη ατομικότητα, όπως οι Πλέσσας, Σπανός, Τόκας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Χατζηνάσιος που έγραφε μουσική ως υπηρεσία, και μπορούσε να γράψει από lounge για ταινίες του Κλέαρχου Κονιτσιώτη, ή Νέο Κύμα, μέχρι ροκ για Σιδηρόπουλο, λαϊκά για Διονυσίου, και ενδιάμεσα επιτυχίες για Πάριο, Κόκοτα, Μητσιά.

    Μεταξύ δυο συνθετών με ισοδύναμο έργο, αυτός με ατομικότητα μπορεί να γίνει πολύ δημοφιλής, αυτός χωρίς ατομικότητα να μείνει άγνωστος. Καλώς ή κακώς, η έλλειψη ατομικότητας μπορεί να θεωρηθεί έλλειψη δημιουργικότητας, και κατά συνέπεια το έργο μη πρωτότυπο. Από τους μεγάλους συνθέτες, ο Μπαχ, λένε κάποιοι, άργησε να αναγνωριστεί γι’αυτό το λόγο.

  80. leonicos said

    Χαρούλα επικροτώ, αν και παλαιότεορς

  81. leonicos said

    Μια απλή ερώτηση: Είναι ευφυής;

    Περιμένω απάντηση.

    Ποιος τον κρίνει;

    Περιμένω απάντηση

    Αν ανοίγει δρομους εκεί που δεν υπήρχαν

    δεν μ’ ενδιαφέρει η πολιτική του σταθερόττα

  82. vmaxnik said

    Εξαιρετικός κύριε Σαραντάκο.
    Σε όλες σας τις αναρτήσεις.
    Αλλά ειδικά αυτή, σε εμάς – τους ας πούμε του ’60 εκδρομείς, γύρισα πίσω χρόνια πολλά. Τότε που με κονιάκ και Σαββόπουλο και πολλά τσιγάρα, κάναμε τη δική μας επανάσταση.
    Εμείς, που αναρωτιόμαστε γιατί οι νέοι δεν επαναστατούν για λογαριασμό μας. Γιατί άραγε;

    Το επίπεδο δε των σχολιαστών, είναι τόσο υψηλό, όσο δεν πάει παραπάνω. Πάντα. Κάποιες φορές αισθάνομαι περήφανος και αισιόδοξος, εδώ στα ξένα 😦

  83. spyridos said

    Η πρόσφατη εκδοχή του «Δημοσθένους Λέξις», για όσους δεν έχουν παρακολουθήσει «Τα Νούμερα».
    Υπάρχουν και στο Ερτφλιξ

    Για τους γκικς και τους ερευνητές. Ο Νίκος Τσιλογιάννης περιγράφει (από το 20′) σε πρόσφατη συνέντευξη, πως φτιάχτηκαν τα Μπουρμπούλια, πως γνωρίστηκαν με το Σαββόπουλο, υην πρώτη αρνητική αντιμετώπιση από το κοινό της Θεσσαλονίκης κτλ κτλ

  84. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    70 Ωχ, μάλλον δίκιο έχεις

    74 Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και την ευμενή αναφορά, Χριστόφορε!

    82 Α, σας ευχαριστώ πολύ. Και καλώς ήρθατε!

  85. Yiannis KYRiakides said

    #7 Λεύκιππε συμφωνω, αλλά πιστευω οτι απο αυτη την ομαδα δεν πρεπει να λειπει ο Γιαννης Μαρκοπουλος (με ΧΡΟΝΙΚΟ, ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ και τα άλλα).

  86. Yiannis KYRiakides said

    Ωραια ΟΛΑ αυτα, αλλά υπαρχει και κατι αλλο:
    Ποιος εχει προσεξει οτι στην 1η εκτελεση του ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟΥ (1972 ΤΟ ΒΡΩΜΙΚΟ ΨΩΜΙ), ο Διονυσης λεει τον 1ο στιχο με μια προφορα διαλεκτικη;
    -Προσωπικα το προσεξα μετα την 500η ακροαση, πριν καναδυο χρονια (το ακουω και το τραγουδω απο το 1972 και απο το 2010 το παιζω και στο μπαγλαμαδακι μου).
    1. Δεν εχω διαβασει το βιβλιο του Κασδαγλη και δεν ξερω αν εκει γινεται αναφορα.
    2. Εχω ψαξει στο διαδικτυο, αλλά δεν βρηκα καποιο σχετικο σχολιο – ουτε απο τον ιδιο τον Νιονιο.
    Ακουστε τον! Λεει
    «Μ’ ΑΡΟπλάνα ΤΣΑΙ βαπόρια ΤΣΑΙ με τους φίλους τους παλιούς».
    https:// youtu.be/1ROjlwQlTQk

  87. Yiannis KYRiakides said

    διορθωση: https://youtu.be/1ROjlwQlTQk

  88. Yiannis KYRiakides said

    Λεει ο Νιονιος «Μ’ ΑΡΟπλάνα ΤΣΑΙ βαπόρια ΤΣΑΙ με τους φίλους τους παλιούς»:
    με ‘τσιτακισμο’, που συνανταται σε πολλες ελληνικες διαλεκτους και κυριαρχει στην ΚΥΠΡΙΑΚΗ. Ασε που εκεινο το ‘αροπλάνα’ αντι αεροπλάνα, μου θυμισε το πώς μιλουσε η μακαριστη η γιαγια μου (στην Κυπρο)!
    Αστεια, αστεια, προσθετοντας ολο και περισσοτερα κυπριακα, εφτασα στο παρακατω πόνημα, οπου λεω Ο Λ Ο το ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟ στα κυπριακα. Ακουστε και διαβαστε με προσοχη, γιατι οπως θα δειτε, ζητω και ΒΟΗΘΕΙΑ (απο αλλες Διαλεκτους, απο ειδικους, κτλ.)

  89. Yiannis KYRiakides said

    Εδω εχω το ιδιο σε πιο …ελαφρια εκδοση, χωρις τα γραμματικα και τα άλλα σχολια – για οσους δεν θελουν να κουραστουν ή/και να συμβαλουν στην ολη ‘μελετη’

  90. Μαρία said

    88
    Μπερδεύετε την ουράνωση του κ πριν απ’ το ε με τον τσιτακισμό. Ουρανικό κ προφέρει με έμφαση ο Σ.

  91. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @7, 85. Γύρω ἀπό αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἀπό μόνοι τους ὁ καθένας εἶναι καί ἕνα ὀγκῶδες κεφάλαιο τῆς σύγχρονης ἑλληνικῆς μουσικῆς, θά (μᾶς) μείνῃ καί ἕνα νέφος ὀμορφιᾶς ἀπό κάποιους σπουδαίους ἄλλους. Καί βέβαια εἶναι ὁ Μαρκόπουλος, ἀλλά καί ὁ Κουγιουμτζῆς, καί ὁ Λοΐζος..

    @88. Ἐκπλήσσομαι! Μετά τήν ἐφημερία, θά κάτσω νά τό ξανακούσω πολλές φορές.. 🙂

    Καλημέρα σας!

  92. Πέπε said

    88, 90
    Πράγματι, προφέρει ch (tsh). Ειδικά στην περιπτωση του Σαββόπουλου δε νομίζω ότι έχει να κάνει με οτιδήποτε διαλεκτικό. Πάνω στην έμφαση και στο θεατράλε, νομίζω ότι το έχω ξανακούσει και σ’ άλλα του τραγούδια. Αλλά (νομίζω, και πάλι) μόνο σε συλλαβές που είτε φέρουν τον τόνο της λέξης είτε τονίζονται από τη μελωδία. Εδώ είναι το δεύτερο.

    Αντίστοιχα, σε τονισμένα και κάπως παρατεταμένα ι (η, οι κλπ.) συχνά λέει ένα φωνήεν πιο κλειστό από το ελληνικό ι, που οι άλλοι Έλληνες δεν το λέμε στον κοινό μας λόγο αλλά μπορεί να το πούμε όταν μιλάμε χαδιάρικα και τρυφερά…

    Το δε ch το έχα ακούσει μερικές φορές και από άλλους τραγουδιστές, που κι εκείνοι δεν εκπροσωπούν τίποτε το μη πανελλήνιο.

  93. Yiannis KYRiakides said

    ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΜΕΡΑ
    @90 το σιγουρο ειναι οτι δεν εκαμα μελετη εις βαθος, στα θεωρητικα, οπως το αναφερω και στο Βιντεο και στην Περιγραφη – ακουστε τον ομως στον συγκεκριμενο στιχο

    @91 ενταξυ, μου πηρε καποιο χρονο, βασικα για να μαθω καλα το PowerPoint για την παρουσιαση – οταν μου ηρθε η ιδεα, ειχα ξεκινησει με καμια 30αριά διαλεκτικες διαφορες. Οσο το επεξεργαζομουν, τοσο αυτες αυξανονταν

    @92 απιθανο να μιλουσαν στο σπιτι; Καταγεται απο Κωνσταντινουπολη και Φιλιππουπολη.
    Θα χαρω να το δει και ο ιδιος και να μας σχολιασει (προσπαθησα να του το στειλω, αλλά δεν βρηκα τον σωστο δρομο, ακομα)

  94. Alexis said

    #93: @92 απιθανο να μιλουσαν στο σπιτι; Καταγεται απο Κωνσταντινουπολη και Φιλιππουπολη.

    Εγώ πιστεύω ότι μάλλον τυχαία του βγήκε, διαφορετικά θα το επαναλάμβανε και σε άλλους στίχους.

  95. nikiplos said

    87@ Νομίζω πως είναι απλά μια ψευδαίσθηση, στην οποία απλά συνηγορεί η τοτινή αναλογική ηχογράφηση που ευνοεί τους συριστικούς ήχους (τονίζονται τα πρίμα και το σ σε όλο το τραγούδι). Αντίστοιχα σε τελείως αντίθετη αίσθηση, ηχογραφήσεις που λόγω μπάσων έτρωγαν τα σίγμα, και σήμερα που τις ακούει κανείς έχει την εντύπωση πως οι τραγουδίστριες ήταν ψευδές… (τώρα πως στον κόρακα κλίνεται το «ψευδός» στο θηλυκό)

  96. spyridos said

    Υπήρξα φανατικός Σαββοπουλικός. Τόσο καταλάβαινα.
    Ήταν (παρελθόν) καλός τροβαδούρος, καλούτσικος μουσικός και εξαίρετος παραγωγός.
    Απομύζησε τα πάντα από τους πάντες γύρω του.
    Αυτό μπορεί να με θετικό τρόπο και να γίνεις Quincy Jones ή με αρνητικό.
    Στο παραγωγηλίκι θα ‘επρεπε να επικεντρωθεί και όταν το προσπάθησε είχε καταπληκτικά αποτελέσματα, πχ Τα Δήθεν.
    Τελικά έμεινε στα πασαλείμματα.
    Δεν μπορούμε να τον συγκρίνουμε με το Μαρκόπουλο που και μουσικός είναι και ολόκληρη παραγωγή έχει.
    Αν δεν υπήρχαν και οι μάλλον φαντασιακές Ερινύες του ο Μ. θα ήταν και διεθνώς κορυφαίος.
    Και φυσικά είναι αστείο να βάζουμε τον Σ. δίπλα από τον Χατζιδάκι.

    Τζι καλά κάνεις και μένεις στο Ντίλαν.
    Το συγγραφικό του έργο μπορεί να μοιραστεί σε τρία τυχαία κομμάτια σε τρεις ποιητές. Αυτόματα θα είχαμε τρεις υποψήφιους αξιώσεων για τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά βραβεία.
    Το μουσικό του έργο είναι επίσης τεράστιο και ένα μέρος του έργου του μπορεί να σταθεί μόνο του χωρίς τη βοήθεια στίχων. Αυτό το μέρος (ας πούμε ότι είναι 10% του έργου του) είναι μεγαλύτερο από το μουσικό έργο των Ρόλινγξστόουνς ή των Μπιτλς.
    Μια εκτέλεση του Desire, για παράδειγμα, από συμφωνική ορχήστρα θα μπορούσε να σταθεί με αξιώσεις δίπλα στους κλασικούς.

  97. spyridos said

    Λάθος
    Δεν ήταν στα Δήθεν, στην Εκδίκηση έκανε την παραγωγή ο Σαββόπουλος.

  98. nikiplos said

    ροσωπικά με τίποτε δεν θα μπορούσα να συγκρίνω τη μουσική του Ντύλαν ή των Στόουνς με εκείνη την Μπητλς. Ο Ντύλαν βασίστηκε στον στίχο, έγραψε μουσική βασισμένη στην Κάντρι και έμεινε εν πολλοίς σε αυτό το σταθερό κι ασφαλές μοτίβο. Και μιλάμε για τη δεκαετία που η Κάντρι είναι ιδιαίτερα παραγωγική και δημιουργική. Πέρα από την Κάντρι δεν έχει να επιδείξει κάτι άλλο. Η μουσική του εξαντλείται σε μετρημένα ακόρντα.

    Οι Στόουνς έμειναν κυρίως στο Ροκ εντ Ρολ. Όλα τα μεταγενέστερα συγκροτήματα έπαιξαν όπως οι Στόουνς, εκούσια ή ακούσια. Τόσο καταλυτική ήταν η επίδραση του συγκροτήματος. όμως 40 χρόνια τα ίδια και τα ίδια… μπάστα φίλε…

    Οι Μπητλς, πάλι είναι τελείως άλλη ιστορία. Γέννησαν 4-5 είδη μουσικής, από μόνοι τους, ενώ τους μιμήθηκαν χιλιάδες μεταγενέστερα συγκροτήματα.
    Ας ακούσει κάποιος τα κομμάτια Eleanor Rigby, Strawberry fields κι ας τα συγκρίνει με κάτι άλλο. Το Norwegian Wood με άλλες εκτελέσεις και όργανα, θα ήταν μια επιτομή του Progressive Rock. To yesterday έχει αλλεπάλληλες μετατροπίες, κι όχι εκείνες τις βαρετές που απλά αλλάζουν τον τόνο. Η εναρμόνιση των Μπητλς, δεν είναι κλασσική. Απαιτεί ένα κλικ γνώσεων πιο πάνω προκειμένου να μην αποδοθούν φάλτσα τα τραγούδια τους. Το τι φαλτσαδούρα έχω ακούσει σε επίσημες επανεκτελέσεις τους δεν λέγεται, σε βαθμό ο Σερ Πωλ να πει: Μπράβο έγραψαν κατ’ ουσίαν ένα άλλο κομμάτι!» (με τη γνωστή αγγλική ειρωνία του).

    Κοινώς ειπείν, οι Μπητλς δεν μπαίνουν σε μοτίβο, ούτε κατηγοριοποιούνται εύκολα ως είδος γιατί είναι πολυσχιδείς στην δημιουργικότητά τους. Το μυστικό τους βέβαια ήταν ο διαρκής πειραματισμός τους και η δεκτικότητά τους σε επιρροές από άλλες μουσικές. Ήταν οι πρώτοι οικουμενικοί μουσικοί ας πούμε που βγήκαν από τα μοτίβο των χίπις και των 60ς. Οι Pink Floyd είναι σαφώς τρόπον τινά «παιδιά» τους.

    Αμην παρεξηγηθώ, στα νιάτα μου δεν υπήρξα θιασώτης των Μπητλς. Ήμουν πιο Κινκυ ας πούμε (The Kinks – Till the end of the day).

  99. ΓΤ said

    Βέβαια, περιμέναμε στο μπλογκ του προσεκτικού Τρούσα τίτλο «ΔισκΩρυχείον» και όχι «ΔισκΟρυχείον».

  100. Α. Σέρτης said

    99
    Δεν πρόκειται για λόγιο σύνθετο της ΚΝΕ, ώστε να επηρεαστεί αναλογικά από τον κανόνα της συνθετικής έκτασης
    Άσε που ο όντως προσεκτικός Φώντας μάλλον ήθελε επιπλέον να είναι ευδιάκριτο και το «δίσκο-» και το «ορυχείον» και όχι να τα φάει η μαρμάγκα του μακρού ω

  101. aerosol said

    Προσωπικά δεν βρίσκω καλή ιδέα την σύγκριση γιγάντων, συνήθως αποφεύγω να την κάνω.
    Από το τρίο Beatles, Stones, Dylan, οι πρώτοι έχουν όντως μεγαλύτερη συνθετική γκάμα, ενίοτε εντυπωσιακή. Όμως η μουσική αξία στο ροκ συνήθως δεν μπορεί να εκφραστεί μετρώντας ακόρντα. Όπως δεν μπορεί να μετρηθεί η αφαιρετική ζωγραφική μετρώντας πόσες φόρμες έχει ο καμβάς σε σύγκριση με τους σπουδαίους μάστορες του ρεαλισμού. Πρώτον, μιλάμε ως επί το πλείστον για τραγούδια. Ο στίχος δεν είναι μια μικρή λεπτομέρεια που αφαιρεί κανείς για να μην τον μπερδεύει, είναι βασικό κομμάτι της τέχνης τους. Δεύτερον, η ένταση και η αμεσότητα της ερμηνείας είναι καθοριστική -oγδόντα συμφωνικές να βάλεις θα υστερήσουν τραγικά στην ένταση που βγάζει ο Τζάγκερ και η Μέρρυ Κλέητον στο Gimme Shelter. Τρίτον, μετατρέπεται σε τέχνη και η ίδια η παραγωγή: όχι μόνο η ενορχήστρωση αλλά τα ηχοχρώματα, το πώς αλλοιώνονται, τα εφέ. Στα σωστά χέρια είναι μια τέχνη από μόνη της. Εκεί υστερεί καθοριστικά ο τρόπος μιας «παραδοσιακής» ορχήστρας.

    Η μοντέρνα Τέχνη παίζει και με τον μινιμαλισμό και με την «ασχήμια» (αυτό που πριν κάποιο καιρό θεωρούνταν δυσαρμονικό ή απευκταίο από τους λόγιους), και το ροκ εξελίχτηκε σε μοντέρνα Τέχνη, όσο κι αν βασίστηκε σε υπάρχουσες και παραδοσιακές φόρμες. Δεν θέλω να ακούσω το Desire με συμφωνική, ούτε να το ντύσω κλασικότροπα! Θέλω τη στριγκή φωνή του Μπομπ και το είδος ενορχήστρωσης που επέλεξε: όλο το πακέτο ήταν πρωτοποριακό, όχι τα 4-5 ακόρντα. Όπως δεν θεωρώ πως κερδίζει ο Βαμβακάρης αν του βάλεις φράκο και τον πας Μέγαρο. Δεν μετριούνται πια τα πράγματα με το πώς θα τα έπαιζε μια ορχήστρα.

    Φέρνοντας και άλλα παραδείγματα, μια ορχήστρα που θα προσπαθήσει να παίξει Χέντριξ είναι πολύ δύσκολο να μη βγάλει μια μουσική σούπα. Η χρειά της κιθάρας του δεν ήταν μια παραξενιά που καλύπτει την σύνθεση, ΗΤΑΝ η σύνθεση, την διαμόρφωσε με πολύ κόπο και ταλέντο. Και αν ο Λου Ρηντ παίζει ένα και μόνο ακόρντο και τραγουδά με την «άχαρη» φωνή του, αυτό ακριβώς είναι η αξία του. Το στεγνό, επαναλαμβανόμενο, σχεδόν φάλτσο πράγμα, με τους συγκεκριμένους στίχους, αυτό δίνει το μήνυμα και το περιεχόμενο. Δεν είναι κάτι που θα γίνονταν πιο όμορφο αν ήταν λουσάτο και γυαλιστερό, αλλά ακριβώς το αντίθετο! Δεν ομορφαίνει η ζωγραφική του Πάουλ Κλέε αν του βάλεις από πάνω ένα περίτεχνο, χειροποίητο σεμενάκι…

  102. Yiannis KYRiakides said

    90 καπου βρηκα αυτο:
    -Στην κυπριακή διάλεκτο το κ πριν από το e, i τρέπεται σε τραχύ tš, ενώ το σύμπλεγμα γγ (γκ) πριν από το e, i τρέπεται σε dž.
    -Στη ΚΝΕ το φαινόμενο αυτό καλείται τσιτακισμός, που σημαίνει την προφορά του [k] ως [ts] και του [g] ως [dz], όταν ακολουθεί [e] ή [i]
    (Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Ν.Ε. Γλώσσας και Α.Π.Θ., Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής)

  103. Πέπε said

    93
    Ό,τι και να μιλούσαν στο σπίτι, ένας τραγουδιστής σε γενικές γραμμές ελέγχει το αν τραγουδάει με ιδιωματική προφορά ή όχι, ανάλογα τι θέλει να πει μ’ αυτό (πρβλ. Χαρούλης). Συγκεκριμένα ο Σαββόπουλος έχω την αίσθηση ότι γενικά πειραματιζόταν με την «ερμηνευτική προφορά»: δες πώς πρόφερε στο Φορτηγό, διαφορετικά απ’ ό,τι παντού μετέπειτα. Το να αφήσει να διαφανεί η κ’πολίτικη ή όποια άλλη καταγωγή του δε θα μπορούσε να έχει καμία εύλογη σκοπιμότητα.

    Άσε που μπορεί να παίζει και η αλλοίωση που λέει ο Νίκιπλος.

  104. sarant said

    99-100 Μάλλον από επιλογή κι όχι από απροσεξία

  105. Πέπε said

    99, 100, 104
    Θα μπορούσε βέβαια κανείς να περιμένει, ακριβώς, αναλογικό σχηματισμό με βάση λέξεις που είναι εν χρήσει αν και φτιάχτηκαν μ’ έναν κανόνα που προ αιώνων έχει πάψει να λειτουργεί (να δίνει νέες λέξεις). Στον καιρό του Βακερνάγκελ τέτοιοι σχηματισμοί δεν ήταν αναλογικοί αλλά κανονικότατοι, βασικά ήταν μοναδικές επιλογές.

    Αλλά τέτοια αναλογία δεν μπορεί να είναι υποχρεωτική. Ο άλλος δε θεώρησε ότι δεσμεύεται – δικαίωμά του.

  106. sarant said

    105 Οι αρχαίοι δεν είχαν ούτε ημι*ροφους, ούτε τετρα*ροφα κτίρια κτλ. αλλά είχαν διώροφα. Βέβαια σε βυζαντινά κείμενα βρισκεις τον τύπο διόροφος

  107. Πέπε said

    106
    Ναι, αυτό σκεφτόμουν αργότερα. Όχι για τους ορόφους αλλά για τα ορυχεία: ότι λογικά δε θα είναι όλα αρχαίοι σχηματισμοί, αλλά και μεταγενέστεροι κατ’ αναλογίαν. Ωστόσο επιμένω ότι έναν κανόνα σύνθεσης που ίσχυε κάποτε πολύ παλιά, δεν είμαστε υποχρεωμένοι να τον ακολουθήσουμε τώρα που στη θεση του λειτουργούν διαφορετικοί κανόνες. Έστω κι αν άλλοι τον ακολουθούσαν μεχρι πολύ πρόσφατα.

  108. sarant said

    107 Κι εγώ το έχω σκεφτεί αυτό ιδίως για τις περιπτώσεις όπου το δεύτερο συνθετικό μένει ακέραιο, όπως ορυχείο και όροφος.

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    23, ΓΤ, παρούσα! 🙂
    Σ΄ ευχαριστώ…

    «Ποιος είναι ο καλύτερος δίσκος του για σένα;»
    Μπορεί και να ’ναι η «Ρεζέρβα», ως πιο κατασταλαγμένη δουλειά. Αλλά το «Βρώμικο Ψωμί» κρύβει μεγαλύτερη ορμή, ποιητικότητα και βιωματική ένταση.
    https://www.efsyn.gr/nisides/350569_bromiko-psomi-trehei-stis-flebes-moy

    60 >>Αν ο Σαββό παρέμενε ακόμη τόσο ρηξικέλευθος, όσο στα νιάτα του, θα τον υμνούσανε τώρα ως «αιώνιο έφηβο» (μακριά από μας). Διάλεξε όμως να συμβαδίσει με την ηλικία του.
    Αυτό ακριβώς νομίζω τον σβήνει χαρακτηριστικά από την τετράδα, για όσους τον θεωρούν, ή τον θεωρήσανε ,τέταρτον. Κι ο Μίκης και ο Μάνος έζησαν και πέθαναν νέοι. κι ο Ξαρχάκος νέος πορεύεται .

  110. Πουλ-πουλ said

    109β.
    Έφη-Έφη, εντελώς τυχαία είδα το σχόλιο σου, γιατί σχεδόν ποτέ δεν αναζητώ σχόλια σε παλαιότερες αναρτήσεις. Σ’ ευχαριστώ λοιπόν για την προσοχή σου, αλλά κατά την αντίληψή μου, άλλο η νεότητα (με τη φιλοσοφική-ψυχολογική της έννοια), άλλο τα νιάτα (που είναι μόνο μια φορά), και άλλο τα οργισμένα νιάτα μιας πάλευκης κεφαλής.

  111. ΓΤ said

    @109 Έφη

    Πάντα τσεκάρω το καρνέ
    με τις γυναίκες μπέσας
    μα κι άμα φάω κάναν κορνέ
    σιγά μη γίνω τρέσας

    Γιατί έχω το κατάστιχο
    και παίρνω παρουσία
    η μέρα πάει λάστιχο
    και ψάχνω την ουσία

  112. # 101

    Αν ακόμα ψάχνεσαι περί τα τραγούδια να σου πω για τον Ντύλαν πως στο ξεκίνημά του ήταν φανερή η επιθυμία του να πεί πράγματα στον κόσμο (ποιηση) που ελάχιστα ενδιαφερόταν να ντύσει μουικά τους στίχους. Πλην όμως η ποιότητα των στίχων του ήταν τέτοια που μπορούσαν να ντυθύν με πολλούς τρόπους ώστε να εμφανισθεί και η καλή πλευρά τη μουσικής του αργότερα

    Το Restless Farewell είναι ένα εντελώς αδιάφορο μουσικά τραγούδι του 64, άκουσε λίγο…

    31 χρόνια αργότερα στα 80 γενέθλια του Φρανκ Σινάτρα το τραγούδησε με ορχήστρα με άλλο ρυθμό και ακούγεται εκπληκτικά. Το ίδιο έχει συμβεί και με άλλα τραγούδια του είτε από τον ίδιο είτε από άλλους

  113. Πέπε said

    110
    Δε βλέπω μεγάλες διαφορές – η ίδια σύνθεση είναι. Ούτε το πρώτο είναι μουσικά αδιάφορο, απλώς η μελωδία -όπως και η ερμηνεία- λέει «προσέξτε τα λόγια», ούτε το δεύτερο αποκαλύπτει κρυφές πλευρές της σύνθεσης. Άλλωστε η ορχήστρα μπορεί να είναι μεγάλη αλλά φροντίζει και πάλι να μην κλέψει την παράσταση: κι αυτή το ίδιο λέει, «προσέξτε τα λόγια».

    (Βασικά, η ιδέα να βάλεις τόσο πολλά όργανα σ’ ένα τραγούδι όπου συνειδητά προέχει ο στίχος, και να πετύχεις να παραμείνει σε πρώτο πλάνο ο στίχος, είναι μεγάλο και δύσκολο κατόρθωμα.)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: