Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο αντίκτυπος του νου, του Παπαδιαμάντη, και το πογκρόμ της Κέρκυρας το 1891

Posted by sarant στο 13 Νοεμβρίου, 2022


Είχα σκοπό να ετοιμάσω κάτι για σήμερα, αλλά δεν προλάβαινα. Κι έτσι καταφεύγω σε μιαν επαναληψη παλιότερου άρθρου, που δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο πριν από 13 χρόνια παρά κάτι μέρες. Νομίζω πως αξίζει την αναδημοσίευση.

Το διήγημα «Ο αντίκτυπος του νου» θεωρείται το τελευταίο διήγημα που έγραψε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Το μισό διήγημα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Χαραυγή» της Μυτιλήνης (που ακόμα βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία) στις 15 Δεκεμβρίου 1910. Ο Παπαδιαμάντης αρρώστησε και πέθανε στις 3 Ιανουαρίου 1911 χωρίς να έχει στείλει στο περιοδικό το άλλο μισό. Μερικά χρόνια αργότερα, ο Κ. Φαλτάιτς επισκέφθηκε τη Σκιάθο, βρήκε τις αδελφές του Παπαδιαμάντη και μαζί με άλλα χαρτιά που του έδωσαν ήταν και το χειρόγραφο με τη συνέχεια του διηγήματος, που όμως μένει ανολοκλήρωτο, λείπει το τέλος. Το διήγημα έτσι συμπληρωμένο ολοκληρωμένο δημοσιεύτηκε το 1929 στο Ημερολόγιο του Μπουκέτου. Δεν θα παραθέσω ολόκληρο το διήγημα, που έτσι κι αλλιώς έχει περίπλοκη ιστορία, διότι φαίνεται ότι ο Παπαδιαμάντης έκανε τροποποιήσεις στο χειρόγραφό του μετά την αποστολή του πρώτου μέρους στη Χαραυγή. Μπορείτε όμως να το διαβάσετε στον ιστότοπο της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών. Εδώ θα παραθέσω εκτενή αποσπάσματα.

 Στο διήγημά του «Ο αντίκτυπος του νου», ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης παρουσιάζει μια παρέα φτωχογλεντζέδων που κάνουν «σπονδάς εις τον Βάκχον» «εις του Καρμάνη το μπακάλικον». Οι πιο αχώριστοι της παρέας είναι τρεις, ο σιτσιλιάνος Αντώνιος Αλμπέργος από την Κατάνια, ο Σαββατίνος Λευί ή Σάλβος, εβραίος από την Κέρκυρα, και ο Λύσανδρος Παπαδιονύσης, «ένας από τους δικούς μας» και ολοφάνερο άλτερ έγκο του Παπαδιαμάντη. «Τρεις άνθρωποι, τρεις φυλαί, τρία θρησκεύματα, ως κοινόν γνώρισμα είχον μεγάλην κλίσιν εις τα γιουβέτσια, τα οποία παρήγγελλον εις τον γειτονικόν φούρνον, με μακαρόνια πολύ χονδρά, ραβδωτά, τα οποία τινές ονομάζουσι, δεν ηξεύρω διατί, σέλινα». Στην παρέα προστίθεται κι ένας γέρος ιταλοκερκυραίος, ο μπαρμπα-Νιόνιος ο Πούπης, ο οποίος σιγά-σιγά πιάνει μεγάλες φιλίες με τον Σάλβο τον εβραίο.

Μαζύ έτρωγαν, μαζύ έπιναν, μέ τον Σάλβον. Ποτέ δεν τα είχαν τόσον καλά… Αίφνης ένα πρωί, κατά Μάρτιον μήνα, ενώ επλησίαζε το Πάσχα, έρχεται από την Κέρκυραν είδησις, και την ανέγραφον όλ’ αι εφημερίδες, ότι οι εκεί Εβραίοι ήρπασαν μικράν κορασίδα χριστιανήν, και τήν έσφαξαν· της έπιαν το αίμα!…

Άμα ήκουσεν ο μπάρμπα Πούπης την εΐδησιν, ότι εις την πατρίδα του (όπου είχε τριάντα χρόνους να πατήση) συνέβη αυτό το πράγμα, έγεινεν αμέσως πυρ και μανία εναντίον των Εβραίων. Ω! να είχεν ένα Εβραίον νά τον πνίξη!…

Κατά συγκυρίαν, εκείνην την στιγμήν, εισήρχετο εις το καπηλείον ο Σάλβος… Ιδού είς Εβραίος! Και Εβραίος μάλιστα εκ Κερκύρας, εκεί­θεν όπου οι ομόθρησκοί του έπραξαν το ανοσιούργημα…

Ο μπαρμπα-Πούπης εγείρεται, σφίγγει τας πυγμάς απειλητικώς, πάλ­λει ταύτας άνω και κάτω κυκλοτερώς, ως προς πυγμαχίαν, και εφορμά κατά του Σάλβου.

— Μωρέ σκυλί!

Και μπούπ! η μία πυγμή κατέπεσεν εις τον ώμον του Εβραίου. Ο Σάλβος δεν επρόλαβε να είπει: «Τι έχεις; τι έπαθες;» μόνον είπεν ώχ! και ωπισθοχώρησεν. Η δευτέρα πυγμή του Πούπη θα εύρισκε παρ’ ολίγον το στέρνον, αλλά κατέπεσεν εις το κενόν. Ο Καρμάνης, ο κάπηλος, ο Λύσανδρος Παπαδιονύσης, όστις έτυχε να είν’ εκεί, και δύο άλλοι, πα­ρενέβησαν, και απεμάκρυναν τον Σάλβον, έξω του καπηλείου. Ο μπάρμπα Πούπης ήθελε να τον κυνηγήση εις τον δρόμον, αλλά μετά κόπου τον εκράτησαν. 

Και αφηγείται ο Παπαδιαμάντης τις ειδήσεις που έρχονταν από Κέρκυρα:

Την επαύριον ήλθεν είδησις ότι ο όχλος της Κερκύρας είχε παρεκτραπή εις βιαιοπραγίας κατά των Εβραίων. Την τρίτην ημέραν η όχλαγωγία είχε φθάσει εις βαθμόν λίαν επίφοβον. Την άλλην ήμέραν αι ειδήσεις έλεγον ότι ενεργείται ανάκρισις ισχυρά. Την επομένην, ότι εξητάσθη το πτώμα της σφαγείσης κόρης, και ευρέθη ότι όλον το αίμα της είχε ροφηθή δι’ αλλόκοτου μεθόδου, δι’ απειραρίθμων εντομών και κοπίδων.

Την επιούσαν αι ειδήσεις έφερον ότι συνελήφθησαν τινές, ως ύποπτοι, ότι η εξουσία μετά μεγάλης δυσκολίας κρατεί την τάξιν… Ύστερον ήρχισαν ν’ αναγράφωνται συγκεχυμένα και αντιφατικά πράγματα… Ότι η νεκρά κόρη ευρέθη εφθαρμένη, ότι ο θάνατός της δεν προήλθεν εκ σφαγής, ούτε είχεν εκμυζηθή το αίμα της… Τέλος, ότι η κόρη δεν ήτον χριστιανή, αλλ’ Εβραία…

 

Την ίδια μέρα που γράφτηκε αυτή η είδηση στις εφημερίδες, ο Λύσανδρος Παπαδιονύσης, που επαναλαμβάνω ότι είναι προφανές άλτερ έγκο του συγγραφέα, συναντάει στο δρόμο τον Σάλβο, ο οποίος του λέει ότι είναι ψέμα πως οι εβραίοι σφάζουν παιδάκια για να τους πιουν το αίμα (χωρίς να καταφέρει να τον πείσει εντελώς) και προσθέτει, για την νεκρή κόρη της Κέρκυρας:

— Ναι, ήτον Εβραιοπούλα, και την είχαν σκοτώση χριστιανοί, απήντησε μετά πάθους ό Σάλβος, όχι διά χριστιανικούς σκοπούς βέβαια, προσέθηκε με πικράν έκφρασιν.

— Τι θέλεις να πης;

— Ναι, ήτον ή Ρουμπίνα, η ανηψιά μου, το πουλάκι μου! είπεν αίφνης ο Σάλβος… την είχαν βιάσει και την εσκότωσαν, που να κρεμασθούν ανάποδα!

Και η φωνή του επνίγη απ’ τα δάκρυά του, έβγαλε το μανδήλι από την τσέπην του, και ήρχισε να σπογγίζη τας παρειάς του.

 

Ο Λύσανδρος εστάθη επί τινα δευτερόλεπτα, εν άκρα απορία και αμηχανία. Δεν είξευρε τι να σκεφθή. Και εν ακαρεί, πλείσται αντιφατικαί ιδέαι, ασυνάρτητοι, συγκρουόμεναι, μαχόμεναι προς αλλήλας, συνέρρευσαν εις τον εγκέφαλόν του.

«Τι να πιστεύση κανείς; Προχθές ακόμη ήτον Ρωμηοπούλα, σφαγείσα και αιμορροφηθείσα από Εβραίους, και σήμερον είνε Εβραιοπούλα, βιασθείσα και φονευθείσα από Ρωμηούς. .. Πώς τόση τύφλωσις!… Πόθεν τόση αντίφασις;… Από  κακίαν επιστεύθη το πρώτον, ή από κακήν επίδρασιν απεδείχθη το δεύτερον; Η ανάκρισις φωτίζει τα σκοτεινά, ή σκο­τίζει τα φωτεινά;.. Οι Εβραίοι προσκυνούν τον Ιεχωβά και τον Χρυσούν Μόσχον, ή οι Χριστιανοί δουλεύουν Θεόν και Μαμωνάν; Τι να είνε;.. Τι να συμβαίνη;… Δεν εδόθη εις τους αμυήτους να τα γνωρίζουν αυτά… Ποτέ δεν θα μάθωμεν την αλήθειαν.»

Εντοσούτω τα δάκρυα του Σάλβου ήσαν δάκρυα. Δεν ηδύνατο να είπη τις αν ήσαν φώκης ή κροκοδείλου, πλην οπωσδήποτε ήσαν δάκρυα. Ο Λύσανδρος εστάθη, τον εκύτταξε και πάλιν εν συμπεράσματι καθ’ εαυτόν είπε·

«Μήπως οι Εβραίοι δεν είνε άνθρωποι; Ιδού ο άνθρωπος αυτός κλαίει… Βεβαίως πρέπει να υπήρξε κακή…………………

Και εδώ, στη μέση πρότασης, τελειώνει το χειρόγραφο που έχει σωθεί. Ο Παπαδιαμάντης περιγράφει σε γενικές γραμμές με ακρίβεια τα γεγονότα του πογκρόμ.

Ας δούμε, σε αντιδιαστολή, πώς τα παρουσιάζει ένας σημερινός ιστορικός, ο Γ. Μαργαρίτης, από το βιβλίο του «Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες»:

Στις 2 Απριλίου 1891, στην πόλη τής Κέρκυρας, βρέθηκε το πτώμα ενός εντεκάχρονου κοριτσιού. Το πτώμα ήταν άγρια κακοποιημένο, στραγγισμένο από το αίμα του, κλεισμένο μέσα σε σάκο μαζί με πίτουρα και χορτάρια. Οι βασανιστές και σφαγείς του το είχαν αποθέσει στην Εβραϊκή συνοικία της πόλης, κοντά στη Συναγωγή. Το κορίτσι, όπως γρήγορα αποδείχθηκε, ονομαζόταν Ρουμπίνα και ήταν κόρη του Εβραίου ράφτη Βήτα Σάρδη. Ο πατέρας του είχε δηλώσει τήν εξαφάνιση στην Αστυνομία και είχε προσλάβει κήρυκα (ντελάλη), υποσχόμενος αμοιβή σε όποιον βοηθούσε τις έρευνες για την ανεύρεση του.

Τα στοιχεία της υπόθεσης, το θρήσκευμα του δολοφονημένου παιδιού και η απελπισμένη αναζήτηση του από τον πατέρα άφησαν αδιάφορη την κοινή γνώμη και τις αρχές της πόλης. Γι αυτούς το έγκλημα ήταν οπωσδήποτε εβραϊκή πλεκτάνη …

Ο εισαγγελέας εφετών Μπένσης, που ανέλαβε τη διαλεύκανση της υπόθεσης, έστρεψε όλη του τη δραστηριότητα προς την εβραϊκή κοινότητα της πόλης. Κατάσχεσε τα βιβλία της Συναγωγής, ανέκρινε Εβραίους και πολύ σύντομα διέταξε τη σύλληψη υπόπτων, ξεκινώντας μάλιστα από τους ίδιους τους γονείς του δολοφονηθέντος κοριτσιού. Αυτές οι κινήσεις των επίσημων αρχών έπεισαν και τους πλέον διστακτικούς ότι κάτι το πολύ σκοτεινό βρισκόταν πίσω από τον φρικτό θάνατο, κάτι που εκπορευόταν από το εσωτερικό της εβραϊκής κοινότητας. Το έναυσμα για την εκδήλωση αντισημιτικών ταραχών δόθηκε έτσι με τον πλέον επίσημο τρόπο. Παρά τις διαμαρτυρίες και τις διαβεβαιώσεις του αρχιραβίνου της Κέρκυρας, αλλά και του νομάρχη, πλήθος ιστορίες κυκλοφόρησαν αστραπιαία στην πόλη. Στην τελική τους εκδοχή, το κορίτσι παρουσιαζόταν ως χριστιανή κόρη την οποία ο δήθεν πατέρας της έκλεψε ή αγόρασε, ίσως στα Γιάννενα, ώστε να τη διαθέσει στις εβραϊκές ανθρωποθυσίες.

Πλήθη Κερκυραίων συγκεντρώθηκαν πάραυτα, σε κατάσταση υστερίας. Αλίμονο στους Εβραίους που δεν πρόλαβαν να κλειστούν στα σπίτια τους. Λιθοβολισμοί, κακοποιήσεις, πυρπολήσεις, καταστροφές και λεηλασίες καταστημάτων, επιθέσεις κατά των οικιών. Σύμφωνα με τις φήμες, μερικοί από τους κακοποιημένους υπέκυψαν στα τραύματα τους.

Τίποτε επίσημο και συγκεκριμένο όμως δεν μπορούσε να μαθευτεί. Οι αρχές επέβαλαν συσκότιση στις περί τα γεγονότα ειδήσεις και απαγόρευσαν την αποστολή τηλεγραφημάτων. Στρατιωτικές δυνάμεις απέκλεισαν την Εβραϊκή συνοικία για περισσότερο από ένα μήνα, και μάλιστα τόσο αποτελεσματικά, ώστε λιμός έπληξε τους αποκλεισμένους. Για τον εφοδιασμό τους λειτούργησε ένα είδος μαύρης αγοράς που, φυσικά, εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τις περιστάσεις.

Τα γεγονότα εξαπλώθηκαν και στα άλλα νησιά των Ιονίων. Στη Λευκάδα οι αρχές έκλεισαν τον εβραϊκό πληθυσμό στο Φρούριο, κάτω από άθλιες συνθήκες, για να τον προστατεύσουν. Στη Ζάκυνθο τα γεγονότα πήραν αγριότερες διαστάσεις καθώς ευθύς εξαρχής χρησιμοποιήθηκαν πυροβόλα όπλα. Οι μικρές στρατιωτικές μονάδες που υπήρχαν στα νησιά αποδείχθηκαν ανεπαρκείς για να προλάβουν ή να καταστείλουν τις ταραχές, γεγονός που οδήγησε στην αποστολή στρατιωτικών ενισχύσεων από την Πελοπόννησο και την Αθήνα. Στο τέλος Απριλίου μεταφέρθηκαν στην Κέρκυρα μονάδες πυροβολικού και ισχυρή ναυτική μοίρα. Τα γεγονότα είχαν στο μεταξύ προκαλέσει διεθνή συγκίνηση και, εκτός από τη δυσαρέσκεια της αυτοκράτειρας της Αυστρίας και τη φιλεύσπλαχνη άφιξη στο νησί της πρώην αυτοκράτειρας της Γαλλίας, Ευγενίας, η ελληνική κυβέρνηση είχε να αντιμετωπίσει τη διεθνή επέμβαση, διπλωματική ακόμα και στρατιωτική. Πολεμικά σκάφη της Ιταλίας, της Αγγλίας και της Γαλλίας κατέπλευσαν στην Κέρκυρα ενώ εξετάστηκε πολύ σοβαρά η απόβαση αγημάτων.

Κακοποιήσεις και ίσως δολοφονίες Εβραίων σημειώθηκαν και σε άλλες περιοχές της χώρας. Είναι φυσικά δύσκολο να υπολογίσουμε τον αριθμό και τη σύνθεση των επιτιθέμενων, μπορούμε όμως να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα από το μέγεθος των στρατιωτικών δυνάμεων που επενέβησαν για να περιορίσουν το κακό, καθώς και από τη διάρκεια του. Η έγκυρη Εφημερίς η οποία, όπως είδαμε, υποστήριζε στην αρχή του χρόνου ότι στο θέμα του αντισημιτισμού η Ελλάδα αποτελούσε φωτεινή εξαίρεση στον τότε ευρωπαϊκό κόσμο, παραδέχθηκε τη μεταβολή των δεδομένων. Υπερθεμάτισε μάλιστα ως προς το μέγεθος της απειλής διαπιστώνοντας ότι ενώ ο «κοινωνισμός» εισήχθη στη χώρα μάλλον ως ακίνδυνο αστείο, ο αντισημιτισμός ξεπέρασε ραγδαία, άμα τη εμφανίσει του, τα παραδεκτά όρια της βίας. Οι εβραϊκές κοινότητες στην τότε Ελλάδα ήταν μικρές έως ανύπαρκτες, ενώ οι κοινότητες των Ιονίων νησιών περιορίστηκαν αισθητά μετά τα γεγονότα. Εκατοντάδες Εβραίων εγκατέλειψαν τα Επτάνησα μεταναστεύοντας κυρίως προς την Αίγυπτο.

Ίσως ο Μαργαρίτης να είναι φειδωλός ως προς τον αριθμό των νεκρών και των εβραίων που έφυγαν. Η Ιουδαϊκή Εγκυκλοπαίδεια (2η έκδοση) γράφει:

In 1891, when the Jewish population of 5,000 still lived in their own quarter, a blood libel caused a storm on the island and throughout Greece and brought in its train large-scale emigration. The ensuing riots lasted three weeks and some 22 Jews died. Foreign ships were sent to the island to quell the disturbances in light of the apathetic attitude of the Greek authorities. From then on the Jewish community waned; many Jews emigrated to Trieste and Alexandria, Egypt.
(Encyclopedia Judaica, 2nd edition, Vol. 5, p. 222)

Τα τηλεγραφήματα των ξένων πρακτορείων κάνουν λόγο μέχρι και για 50 νεκρούς. Μια ιδέα από τα τηλεγραφήματα της εποχής παίρνετε από το εξής απόσπασμα… νεοζηλανδικής εφημερίδας, στη δεξιά στήλη της σελίδας (για κάποιο λόγο, ελεύθερη πρόσβαση στην αναζήτηση των αρχείων τους παρέχουν κυρίως αυστραλιανές και νεοζηλανδικές εφημερίδες ), όπου παρατίθενται διαδοχικά τηλεγραφήματα πρακτορείων από την Κέρκυρα (και μερικά από τη Ρωσία).

Ανάμεσα στις χιλιάδες Εβραίους που έφυγαν, αν και όχι αμέσως αλλά λίγα χρόνια αργότερα, ήταν και η οικογένεια του μετέπειτα σημαντικού γαλλόφωνου λογοτέχνη Αλμπέρ Κοέν. Τελικά έμειναν κάπου 2000 Εβραίοι στο νησί και τους αφάνισαν οι Γερμανοί το 1944 (μόνο 200 γλίτωσαν), πολλοί λένε με τη συνέργεια του κατοχικού δημάρχου (ή, ακριβέστερα, του προκατοχικού, κατοχικού και μετακατοχικού δημάρχου, αφού και πριν ήταν δήμαρχος και μετά επανεκλέχτηκε). Αντίθετα, στη Ζάκυνθο, όπου η σαφώς μικρότερη παροικία επίσης υπέστη διωγμούς το 1891, σώθηκαν και οι 200 Εβραίοι στην Κατοχή. Ο δεσπότης και ο δήμαρχος, όταν κλήθηκαν να υποβάλουν καταλόγους των Εβραίων του νησιού, έγραψαν μόνο δύο ονόματα: τα δικά τους.

Και θα κλείσω το άρθρο με μια άλλη λογοτεχνική ματιά στο πογκρόμ της Κέρκυρας, από τον Γεώργιο Σουρή. Βέβαια, ο Σουρής σατιρικός ποιητής ήταν και φαίνεται δύσκολο πώς μπορεί κανείς να προσεγγίσει σατιρικά ένα τέτοιο γεγονός· όμως στον Ρωμηό, την έμμετρη εφημερίδα που έβγαζε επί 35 χρόνια ο Σουρής, σχολιάζονταν όλα τα γεγονότα, όχι μόνο όσα επιδέχονταν σατιρικό σχολιασμό· και τα θλιβερά, και τα ηρωικά, και τα πένθιμα. Ο Σουρής βέβαια τονίζει τον επεισοδιακό χαρακτήρα των γεγονότων, αλλά δεν νομίζω ότι κρατάει ίσες αποστάσεις. Να σημειώσω ότι το ποίημα δημοσιεύτηκε στο φ. 341 του Ρωμηού (4 Μαΐου 1891) και ότι μια δισύλλαβη λέξη στον δεύτερο στίχο δεν φαίνεται και γι’ αυτό την παρέλειψα.

Των Εβραίων διωγμός
και σφαγή κι αλαλαγμός

Πω πω! με τους Εβραίους μεγάλο ξαφνικό…
φωτιά οι Κερκυραίοι και οι Ζακυνθινοί,
σκυλοκαυγάς, αντάρα, και τόσο φονικό,
κι ακόμη ποιος ηξεύρει τι έχει να γενεί.
Αλαλαγμός και θρήνος, παντού φωτιά και λαύρα,
και φεύγουν οι Εβραίοι αλλού να κάνουν χάβρα.

Εκ βάθρων συγκλονείται η νέα Βαβυλών…
Ουαί στον Ιεφθάε, ουαί στον Ζαβουλών!
Αποκλεισμός και τρόμος, βαρούν καμπαναρία,
τσακώνεται ο Νιόνιος μετά του Αζαρία,
αγρίως αλαλάζουν Ραβίνοι και παπάδες
και σπάνε τα ποτήρια και παν οι μαστραπάδες.

Πας εν Χριστώ πολίτης και τέκνον της αγάπης
λυσσομανά, φρενιάζει και γίνεται χασάπης,.
κι ο λέγων πως η πίστις δεν είναι για τα μάτια,
όταν Εβραίο τύχει τον κάνει δυο κομμάτια,
και ζωντανό δεν μένει ούτε τσιφούτη κτήνος,
και χαίρει η Εκκλησία και ο παπα-Μαρτίνος.

Σηκώνεται και κάθε Χριστιανή γυναίκα
κι οργής σκουπίζει μύδρους και κεραυνούς και λάβαν
και με τα τσόκαρά της η καθεμιά Ρεβέκκα
στην Χαναάν πηγαίνει για να ευρεί τον Λάβαν.
Στρατός και πυροβόλα, βροντά και το Σινά
και τρέχουν οι Εβραίοι και παίρνουν τα βουνά.

Κατρακυλούν τα φόντα, σκοτίζεται κι ο ήλιος.
μα πιο πολύ αφρίζει κάθε πιστός Σγαρίλιος,
και μέσα στην αντάρα και μες στο φονικό
στην Κέρκυρα πηγαίνει βαπόρι αγγλικό,
και αν δεν βάλει χέρι κι η μήτηρ Θεοτόκος
μπορεί να γίνει πάλι κανένας νέος μπλόκος.

Κι ο Θοδωρής, η μόνη ασφάλεια και σκέπη
παγίδας και πλεκτάνας του Χαριλάου βλέπει
Κι ενώ εκείνος τρώγει στο Μεσολόγγι σπάρους
αυτός συστήνει γνώσιν κι αγάπην στους πολίτας
γιατί ό,τ’ είχε πάθει με τους παλιο-Βουλγάρους
φοβάται μην το πάθει και με Ισραηλίτας.

Για το πογκρόμ, της Κέρκυρας και της Πόλης, έχει γράψει και ο Δόκτωρ.

Advertisement

111 Σχόλια προς “Ο αντίκτυπος του νου, του Παπαδιαμάντη, και το πογκρόμ της Κέρκυρας το 1891”

  1. Τη θυμάμαι τη συζήτηση στο παλιό (πολύ παλιό…) ποστ. Πολύ ενδιαφέρουσα. Τι ζήσαμε σ’ αυτό το μπλογκ!

  2. Και στην Πρέβεζα υπήρχε αντιπάθεια για τους Εβραίους της. Δυστυχώς.

  3. Costas X said

    Καλημέρα !

    Το αίσχος του πογκρόμ της Κέρκυρας ήταν εκεί επτασφράγιστο ένοχο μυστικό, ή όπως λένε στα κορφιάτικα»τσου και τσώπα». Παρότι μεγάλωσα εκεί, και ρωτούσα για διάφορα ιστορικά θέματα παππούδες και προγιαγιάδες, κανείς δεν το ανέφερε. Παραδόξως το έμαθα από το ίντερνετ!
    Ο «λίβελος του αίματος» όμως καλά κρατούσε, τουλάχιστον προπολεμκά, οι γιαγιάδες έλεγαν στα παιδιά «Μην περάσεις από την Οβριακή το Πάσχα, θα σου πιούνε το αίμα»!
    Να αναφέρουμε και την θεωρία, όχι αβάσιμη, της εμπλοκής των καλλιεργητών του «ετρόγκ», του κερκυραϊκού κίτρου, που χρησιμοποιούσαν οι Εβραίοι στον εορτασμό του Σουκότ, της Σκηνοπηγίας. Εδώ ένα άρθρο στην Βικιπαίδεια, δυστυχώς μόνο στα αγγλικά :
    https://en.wikipedia.org/wiki/Greek_citron

  4. Η εβραϊκή συναγωγή στην Πρέβεζα που όμως κατεδαφίστηκε και έδωσε τη θέση της στο κτίριο του ΟΤΕ.

  5. @ 3 Costas X

    Έχουμε και στην Πρέβεζα ιστορίες με το εβραϊκό κίτρο της Σκηνοπηγίας.

  6. Α. Σέρτης said

    «μια δισύλλαβη λέξη στον δεύτερο στίχο δεν φαίνεται και γι’ αυτό την παρέλειψα»

    Όσοι έχουν αναδημοσιέυσει τον Σουρή στο διαδίκτυο την έχουν παραλείψει, οπότε ας πληρωθεί το κενόν:
    «φωτιά»
    https://books.google.gr/books?id=6FvoAAAAMAAJ&q=%CF%83%CE%BA%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%BA%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AC%CF%82,+%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%B1,+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CF%84%CF%8C%CF%83%CE%BF+%CF%86%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C&dq=%CF%83%CE%BA%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%BA%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AC%CF%82,+%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%B1,+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CF%84%CF%8C%CF%83%CE%BF+%CF%86%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjin9bQ1qr7AhUIS_EDHXR1Ax0Q6AF6BAgGEAI

  7. Και αυτό από την ισραηλιτική ιστορία της Πρέβεζας.

  8. atheofobos said

    Σχετικά με το γιατί πίστευαν στην Κέρκυρα πως οι Εβραίοι είχαν ποιεί το αίμα του κοριτσιού, γράφω στο
    Η ΑΠΟ ΑΙΩΝΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2018/07/blog-post_18.html

  9. Λάμπας said

    Κατά το Χ.Φλάισερ, σημαντικό ρόλο στη διάσωση των Εβραίων της Ζακύνθου έπαιξε και ο Γερμανοαυστριακός διοικητής του νησιού.

    Πολλές απορίες στο ποίημα του Σουρή:
    «και χαίρει η Εκκλησία και ο παπα-Μαρτίνος». Ποιος ήταν αυτός;
    «Στρατός και πυροβόλα, βροντά και το Σινά». Έγινε κάτι και εκεί ή πρόκειται για υπερβολή «ποιητική αδεία»;
    «μα πιο πολύ αφρίζει κάθε πιστός Σγαρίλιος». Δηλαδή;

  10. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-7 Οπότε δεν υπάρχουν σήμερα;

    6 Α μπράβο

    9 Σγαρίλιος είναι ο μάγκας. Ίσως έχει αποτυπωθεί και σε λογοτεχνικό έργο και γι’ αυτό το βάζει με κεφαλαια, δεν ξέρω. Το Σινά ισως μπήκε για τη ρίμα, για τον Μαρτίνο δεν ξέρω.

  11. Α. Σέρτης said

    Εδώ η εξαιρετική μελέτη που καλύπτει πλήρως το ζήτημα:

    Ε. Δ. Λιάτα, «Η Κέρκυρα και η Ζάκυνθος στον κυκλώνα του αντισημιτισμού: Η “συκοφαντία για το αίμα” του 1891». Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 2006.

    https://hdl.handle.net/10442/13806

  12. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Λίγο διαφορετικός ο σημερινός Παπαδιαμάντης…
    Για το πογκρόμ κατά των Εβραίων της Κέρκυρας δεν είχα ιδέα!
    (Για τη διάσωση των Ζακυνθίων Εβραίων είχαμε, νομίζω, αναφερθεί παλιότερα εδώ).

    >>…«σπονδάς εις τον Βάκχον» «εις του Καρμάνη το μπακάλικον»
    Κάποια …λυκόπουλα από ‘μας πρόφτασαν τις «μπακαλοταβέρνες». 🙂

    >>…με μακαρόνια πολύ χονδρά, ραβδωτά, τα οποία τινές ονομάζουσι, δεν ηξεύρω διατί, σέλινα.
    Τα μακαρόνια αυτά κυκλοφορούσαν από πολύ παλιά -και σήμερα βέβαια (τα χρησιμοποιούμε εναλλακτικά σε παστίτσιο).
    Η ονομασία «σέλινα», από τις ραβδώσεις που έχουν πολλές ποικιλίες σέλινου στους προς τη ρίζα βλαστούς.

  13. sarant said

    11 Μπράβο.

  14. Πουλ-πουλ said

    Κυριακάτικα, ας αφήσουμε τα πογκρόμ, και ας μείνουμε στο ιδότυπο χιούμορ του κοσμοκαλόγερου:
    «Τρεις άνθρωποι, τρεις φυλαί, τρία θρησκεύματα, ως κοινόν γνώρισμα είχον μεγάλην κλίσιν εις τα γιουβέτσια.»
    «Εντοσούτω τα δάκρυα του Σάλβου ήσαν δάκρυα. Δεν ηδύνατο να είπη τις αν ήσαν φώκης ή κροκοδείλου, πλην οπωσδήποτε ήσαν δάκρυα.»

  15. gbaloglou said

    Πιθανώς … ανάμεσα στους Εβραίους που έφυγαν τότε από την Κέρκυρα ήταν και οι πρόγονοι του Ζορζ Μουστακί («Είμαι Έλληνας από πατέρα, μητέρα και παππού, με ρίζες στη Μικρά Ασία, τα Ιωάννινα, τη Ζάκυνθο και την Κέρκυρα.»)

    [Στην προ 13 ετών συζήτηση ο Abravanel γράφει κάτι πολύ ενδιαφέρον: «H κερκυραϊκή κοινωνία της εποχής είχε παράδοση στον αντισημιτισμό, ακριβώς λόγω της παράδοσης της καθολικής κατοχής» — ακόμη κι αν είναι έτσι, μεγάλη ντροπή για την Ελλάδα γενικώς και για την Κέρκυρα ειδικότερα … η οποία Κέρκυρα έχει ακόμη και σήμερα σκοτεινές πλευρές κρυμμένες πίσω από τον κοσμοπολιτισμό της! (Αφελώς και ανιστορήτως ας ρωτήσω: με τέτοια ‘καθολική’ εχθρότητα έναντι των Εβραίων … πως και γενικά τους προστάτεψαν οι Ιταλοί κατά την διάρκεια του Ολοκαυτώματος;)]

  16. atheofobos said

    Σγαρίλιος /ὁ/ (Ἰ. sgarare) = ἐπιτήδειος μικροαπατεών, γαβριᾶς.
    Πηγή: – Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος .

  17. Καλημέρα

    Κι ο Θοδωρής στο τέλος του ποιήματος είναι ο Δηλιγιάννης, πολιτικός αντίπαλος του Τρικούπη (Χαρίλαου )

  18. sarant said

    15 Στη γαλλική Βικιπαίδεια η Κέρκυρα αναφέρεται σαφώς ως ο τόπος από τον οποίο ήρθαν οι γονείς του Μουστακί (ιταλόφωνοι ρωμανιώτες Έλληνες Εβραίοι) στην Αλεξάνδρεια.

    Θα λείψω για μερικές ώρες.

  19. gbaloglou said

    18 Καλό βάδισμα 🙂

  20. ΓΤ said

    Νικητής του Μαραθωνίου o Πιτσώλης, 2:23:44.
    (Θα ‘χει σκάσει στα γέλια ο Κιπτσόγκε, με το 2:01:09.)
    https://www.athensauthenticmarathon.gr/site/index.php/el/news-gr/90-news-2022-gr/752-aam-2022-results-mar-gr

  21. ΣΠ said

    20
    Το ρεκόρ της κλασικής είναι 2:10:38.

  22. ΓΤ said

    @21
    Οπότε ας στείλουμε Πιτσώλη στο Βερολίνο, να δούμε διαφορά.

  23. Georgios Bartzoudis said

    Ο κοσμοκαλόγερος, συνεπής στο γνωστό του ύφος και ήθος (κάποτε μερικοί τον ήθελαν περισσότερο ηθογράφο και λιγότερο διηγηματογράφο) εκθέτει ξεκάθαρα τα μακρινά, πλην αποτρόπαια, γεγονότα της Κέρκυρας (μέχρι εκεί που …πρόλαβε).
    Είχα όμως την ατυχία να πατήσω το τελευταίο λινκ της σημερινής ανάρτησης. Ο …ντόκτωρ (που μάλλον κοπυπαστάρει τον Μαργαρίτη ενώ δεν φαίνεται να είναι και πολύ ενήμερος για τα Σεπτεμβριανά του 1955) μας κάνει και ένα κήρυγμα, οιονεί λογοδιάρροια, θα έλεγα: Μεταξύ άλλων μας διαφωτίζει για «το μίσος που διδάσκεται από την οικογένεια, από το σχολείο, από τους παπάδες». Είσαι κατανοητός ντοκτορίσκε, αν δεν μεγάλωσες σε οικογένεια, αν δεν πήγες σχολείο, αν δεν συνάντησες παπά.
    Ντοκτορίσκε, κάνεις πως δεν ξέρεις ότι τέτοια αποτρόπαια εγκλήματα, ή και χειρότερα, έχουν γίνει (ας πούμε) και στον ελληνικό εμφύλιο. Και γίνονται και σήμερα! Και δυστυχώς θα εξακολουθήσουν να γίνονται εσαεί, όσο …επιλέγουμε εγκληματίες. Όσο οδυρόμαστε για τη δολοφονία του Φύσα αλλά σφυρίζουμε αδιάφορα για τη δολοφονία δυο παιδιών μπροστά στα γραφεία της Χρυσής Αυγής. Όσο «θρηνούμε» για τον τραυματισμό ενός διαδηλωτή αλλά δεν …είδαμε, δεν ξέρουμε, δεν ακούσαμε για τον αστυνομικό που πυροβολήθηκε σε ώρα «υπηρεσίας» και έμεινε σακάτης.
    Λοιπόν, ντοκτορίσκε, είσαι και συ υπεύθυνος για εγκλήματα, ίδια ή παρόμοια με αυτά που κατακρίνεις. Θα έλεγα, είμαι και γω, είμαστε όλοι όσοι χωρίζουμε τους εγκληματίες σε καλούς και κακούς. [για την …άγνοιά σου δεν σε κατακρίνω. Ούτε ο πρώτος είσαι ούτε ο τελευταίος].

  24. BLOG_OTI_NANAI said

    Ωραίο το σημερινό.
    Για τους νεκρούς είμαστε βέβαιοι; Διαβάζω τη μελέτη της Λιάτα και στις πηγές της εποχής αναφέρονται δύο νεκροί οι οποίοι όμως δολοφονήθηκαν από συγκεκριμένο άτομο, χριστιανό, έναν μήνα μετά. Από τις δυνάμεις ασφαλείας στις ταραχές λένε ότι σκοτώθηκαν 11 χριστιανοί. Επίσης στο απόσπασμα, Εβραίος συγγενής της μικρής που βρέθηκε νεκρή, ενώ διηγείται τα γεγονότα και μιλάει για βία και καταστροφές, δεν αναφέρει νεκρούς.
    Στις πηγές αυτές υπάρχει αγανάκτηση από την ευρωπαϊκή δημοσιογραφική κάλυψη των γεγονότων επειδή παρουσιάζουν τα πράγματα σαν να έγινε συστηματική εξόντωση της εβραϊκής κοινότητας.
    Βεβαίως, μπορεί να υπάρχει αναφορά σε νεκρούς αλλά να μην την βρήκα.

  25. Spiridione said

    Ωραίο θέμα.
    Και εδώ το κομμάτι του Μαργαρίτη

    Click to access Margaritis2005.pdf

  26. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Ο,τι είναι Παπαδιαμάντης διαβάζεται με ενδιαφέρον. Για το πογκρόμ της Κέρκυρας είχα διαβάσει λίγα.
    Τι τραβάγανε κι αυτοί οι Εβραίοι, οι βολικοί αποδιοπομπαίοι τράγοι.

  27. Spiridione said

    Και κάποια πράγματα εδώ για τον ρόλο του Πολυλά και των Θεοτόκηδων
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/09/11/polpolylas/

  28. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Πολὺ διαφωτιστικὸ τὸ σημερινό.
    Οὔτε κι ἐγὼ εἶχα διαβάσει γιὰ τὰ πογκρόμ κατὰ τῶν Ἑβραίων στὰ Ἑπτάνησα.

    Εἶναι γεγονὸς ὅτι ὁ ἀντισημιτισμὸς ἦταν ἀρκετὰ διαδεδομένος στὴν Ἑλλάδα, ἀκόμα καὶ σὲ περιοχὲς χωρὶς Ἑβραϊκὸ πληθυσμό.

    Στὰ Θερμιὰ δὲν ἔφτιαχναν Ἰούδα τὸ Πάσχα, ἀλλὰ ὁ μῦθος γιὰ τοὺς Ἑβραίους ποὺ πίνουν τὸ αἷμα τῶν παιδιῶν ἦταν εὐρέως διαδεδομένος.

    Γιὰ τὸν παπα-Μαρτῖνο μὴ μὲ ρωτᾶτε.
    Πρόκειται περὶ ἀτυχοῦς συνεπωνυμίας*.

    *Φρόντισαν γι᾿ αὐτὸ οἱ αἰῶνες τῆς Βενετοκρατίας στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ τοῦ Ἰονίου.

  29. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Πρώτη φορά (πρώτη! – δέν ἔτυχε νά τό δῶ κάπου καταγεγραμμένο) μοῦ δημιουργήθηκε ἡ ὑπόνοια καί μιᾶς ἄλλης ἐξήγησης τοῦ κλίματος πού εὐνόησε τό πογκρόμ (πλήν τῆς θρησκευτικῆς / ἀντισημιτικῆς καί αὐτῆς τῶν οἰκονομικῶν καί προσωπικῶν ἀντιπαλοτήτων) ἀπό τήν τελευταία στροφή τῶν στίχων τοῦ Σουρῆ.
    –Τί ἔχει πάθει ὁ «Θοδωρῆς» ἀπό τούς «παλιοβουλγάρους»;
    -Είσέπραξε τήν προσάρτησι τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας (ὅπου ζοῦσε καί ἔτρεφε μελλοντικές βλέψεις ἕνα ἀξιόλογο κομμάτι τοῦ Ἑλληνισμοῦ) στό νεοπαγές Βουλγαρικό κράτος.
    –Τί «φοβάται μην το πάθει και με Ισραηλίτας»;
    -Μήπως καλλιεργήθηκε καί λειτουργοῦσε ὑποβολιμαίως κανένας παρεμφερής ἐθνικιστικός φόβος στόν χριστιανικό πληθυσμό ἔναντι τῶν 5.000 ἑβραίων;
    Ἔχει ἀναφερθῆ ἄραγε κάτι σχετικό ἤ κάτι ἄλλο θέλει νά πῃ ὁ Σουρῆς;

  30. BLOG_OTI_NANAI said

    Να πω ότι ο «doctor» πολύ καλά κάνει και αφιερώνει χώρο και στα δύο πογκρόμ, αλλά κακώς τα βγάζει παρόμοια στο ζύγι αφού διαφέρει και η μεθοδευμένη από καιρό οργάνωση του εγκλήματος του ’55, και η έκταση της καταστροφής και τα θύματα, που συμπεριλαμβάνουν και νεκρούς, αλλά πολλούς βιασμούς:

  31. xar said

    Τη στοχοποίηση των εβραίων στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη με τη σύναξη των Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών περιγράφει μυθιστορηματικά και συνωμοσιολογικά ο Έκο στο Κοιμητήριο της Πράγας.

  32. Λάμπας said

    29. Νομίζω ότι εννοεί μια ταπεινωτική για την Ελλάδα επέμβαση των Δυνάμεων, όπως αυτή του 1886, με την οποία έληξε άδοξα ο «ειρηνοπόλεμος» (ή αλλιώς «ένοπλος επαιτεία») που κήρυξε τότε ο Δηλιγιάννης για την Ανατολική Ρωμυλία (επιστράτευση και απειλή πολέμου εναντίον της Τουρκίας, αν οι Δυνάμεις δεν επενέβαιναν, για να αποκαταστήσουν την αυτονομία της περιοχής).

  33. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @32. Ἡ ἑρμηνεία σου εἶναι πειστικώτερη.

  34. Λάμπας said

    Συνέχεια στο 29 (σημαντική παράλειψη): η ιστορία της Α.Ρωμυλίας στοίχισε την πρωθυπουργία στο Δηλιγιάννη (παραιτήθηκε, όταν οι Δυνάμεις κήρυξαν αποκλεισμό). Σκέψου να ξανάχανε την πρωθυπουργία, αυτή τη φορά από τους Εβραίους…

  35. Πολύ ενδιαφέρον και το σημερινό!
    Εδώ ο Παπαδιαμάντης εντυπωσιάζει και με την προσπάθεια να διασώσει από τη λήθη μια από τις πρώτες εκφάνσεις ενός επίμαχου ιστορικού γεγονότος (άγνωστου σ’ εμένα).

    3. Costas X
    «[…]οι μετέπειτα εξελίξεις αποδόθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση και με πολύ λιγότερες λεπτομέρειες, καθώς επιβλήθηκε τηλεγραφική και ταχυδρομική λογοκρισία, στην προσπάθεια να διαφυλαχθεί το κύρος του κράτους[..]»
    Αυτή η διαπίστωση (σε υποσημείωση του Μαργαρίτη) εξηγεί αυτή την επιβεβλημένη «ιστορική αμνησία». Χαρακτηριστική περίπτωση επιλεκτικής ιστορικής λήθης.
    Κατά τον Johann Michel, που παραθέτουν οι Γ. Κόκκινος και Δ. Μαυροσκούφης στο «Τραύμα, Συγκρουσιακά θέματα και Ερμηνευτικές διαμάχες στην Ιστορική Εκπαίδευση», η λήθη αυτή μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές: «λήθη-παράλειψη» (μη εμπρόθετος, μη συνειδητός εξοβελισμός από το ιστορικό αφήγημα), «λήθη-απώθηση» (η ανάγκη φυγής από την τραυματική μνήμη γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από την πολιτική εξουσία, για να προστατευθεί το εθνικό αφήγημα), «λήθη-προσποίηση/υποκρισία» (dissimulation) (διαγραφή γεγονότων που μπορεί να θεωρηθούν ατιμωτικά, ταπεινωτικά για τη συλλογική αυτοεικόνα ή αντιστρατεύονται εγκαθιδρυμένες δομές εξουσίας, δημιουργώντας συγκρουσιακές αναγνώσεις του παρελθόντος) και, τέλος, «λήθη – καταστροφή» (η πολιτική εξουσία καταστρέφει τις «ανταγωνιστικές μνήμες», ακόμη και με καταστροφή αρχειακών πηγών, μαρτυριών και τεχνουργημάτων) (σελ. 277-278)

  36. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Πάντως ὁ συντηρητικώτερος (καί «δεξιώτερος» -λέμε τώρα..) Δηληγιάννης κράτησε ἐντιμώτερη στάσι ἀπό τούς «προοδευτικότερους» – (ξαναλέμε τώρα..) Τρικουπικούς στό θέμα τοῦ ἐν λόγῳ πογκρόμ..

  37. Μαρία said

    11
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/09/11/polpolylas/#comment-85655

  38. freierdenker said

    Παρά τα αποσπάσματα από διάφορες πηγές, η διεθνής διάσταση παραμένει θολή. Δεν ξέρω αν αυτά περί φιλεύσπλαχνων αυτοκράτειρων του Μαργαρίτη είναι ειρωνικά. Μια καλή πρωτογενής πηγή είναι τα πρακτικά του Βρετανικού Κοινοβουλίου (15 Μαϊου) όπου συζητιέται ότι ανάμεσα στους Εβραίους της Κέρκυρας ήταν και Βρετανοί πολίτες. Φαντάζομαι ότι υπήρχαν και Ιταλοί πολίτες.

    THE UNDER SECRETARY OF STATE FOR THE COLONIES (Baron H. de WORMS,) Liverpool, East Toxteth Information has reached Her Majesty’s Government to the same effect as that which has appeared in the Press. Several attempts are stated to have been made to fire the Jewish quarter, but hitherto, fortunately, without success. Her Majesty’s Minister at Athens has made representations to the Greek Government on the subject, and the Admiral in the Mediterranean has been instructed to send a ship of war to Corfu to cooperate with the Consul for the protection of British Jews.

  39. 37
    Μπράβο που έβαλες το λινκ, Μαρία! (μα όλα τα έχετε πει πια; 🙂) Ούτε και για τον Πολυλά ήξερα! (Ανυπομονώ να τελειώσω τις εκθέσεις μου, γιατί έχει πολύ πράγμα εδώ…)

  40. Μαρία said

    39
    Τώρα βλέπω οτι προηγήθηκε ο Σπύρος στο 27.
    Να διαβάσεις την αρχική δημοσίευση του Παπαδιαμάντη για το τζέρτζελο στα σχόλια 🙂

  41. sarant said

    Ευχαριστω για τα νεότερα!

    24 Η δειλία που είναι τόσο φυσική για τους Ισραηλίτες, λέει.

    25-27 Α μπράβο

    28 Χαχαχά, συνεπώνυμος πράγματι

    29 Όπως το διαβάζω καταλαβαίνω ότι εννοεί ότι θα πάθει ηθική/οικονομική ζημιά η Ελλάδα «εξαιτίας των Ισραηλιτών» επειδή θα αντιδράσουν άλλες χώρες στο εξωτερικό.

    32 Αλλά κι αυτό σωστό είναι

    39 Όλα ίσως όχι, αλλά έχουμε πει πολλά 🙂

  42. Spiridione said

    Μαργαρώνη Μ., Μορφές Εβραίων στο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: κοινωνικές αντιπαραθέσεις και λογοτεχνικές κατασκευές, 2012
    https://www.academia.edu/32417395/%CE%9C%CE%BF%CF%81%CF%86%CE%AD%CF%82_%CE%95%CE%B2%CF%81%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BD_%CF%83%CF%84%CE%BF_%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%91%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%85_%CE%A0%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7_%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B8%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CE%AD%CF%82

  43. sarant said

    42 Αυτό δεν το είχαμε υπόψη

  44. leonicos said

    9

    Κατά το Χ.Φλάισερ, σημαντικό ρόλο στη διάσωση των Εβραίων της Ζακύνθου έπαιξε και ο Γερμανοαυστριακός διοικητής του νησιού.

    Έχει αναγνωριστεί απ όλους και το όνομά του υπάρχει στον κατάλογο των Δικαίων. Λέγεται ότι δήμαρχος και μητροπολίτης τον πλησίασαν και του είπανε ‘τί θα κάνουμε μ’ αυτές τις ψυχές;’ Τους επέτρεψε σιωπηρώς να φύγουν με πλαστά εγγράφα και σώθηκαν όλοι εκτός από εκείνους που είχεν νωρίτερα πάει με τους αντάρτες, για τους οποόυς τίποτα δεν είναι γνωστό.

  45. leonicos said

    1950-1952 Στις Κουκουβαουνες άκουσα «αλλά εσείς μεταλαβαίνετα με αίμα χριστιανικό.» Και το παγιο «εσείς σκοτώσατε τον Χριστό μας»

    Και ήξερα βέβαια ότι ΔΕΝ μεταλαβαίνουμε ούτε με αίμα φλεβός ούτε με μετουσιωμένο.

    Αλλά στο σχολείο δεν είχα πρόβλημα, εκτός βέβαια αν είχε καποιος μαζί μου και φώναζε κανένα »ουστ εβραίε»

    Αλλά η γενική εντύπωση των δικών μου είναι ότι πολλοί έλληνες προστάτεψαν εβραίους, τουλάχιστον στην Αθηνα

  46. leonicos said

    εντύπωση μού κάνει ο όρος Σαββατίνος

    Προφανώς ο τύπος ήταν από τους εβραίους που ακολούθησαν τον ‘Μεσσία’ Σαμπεθάι, ο οποίος εξισλαμίστηκε, τον ακολούθησαν και αποκόπηκαν από τον Εβραϊσμό

  47. sarant said

    45 Ο πατέρας μου είχε τρεις φίλους Εβραίους που κάνανε μαζί Πολυτεχνείο και μετά πήγαν φαντάροι, μόνο ένας είναι στη ζωή πια, και μου έλεγε ότι ένας καραβανάς μια φορά που είχε πιεί, τους είχε πει: Είσαστε πολύ καλά παιδιά και οι πιο καλοί στρατιώτες. Αλλά τον Χριστό γιατί τον σκοτώσατε;

  48. leonicos said

    Το κείμενο της Μαργαρώνη ανοίξτε το όλοι. Είναι πολύ ενδιαφερον.

    Δείχνει επί πλέον έναν Παπαδιαμάντη είτε λαϊκάντζα είτε λαϊκιστή

  49. Αγγελος said

    «[…]οι μετέπειτα εξελίξεις αποδόθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση και με πολύ λιγότερες λεπτομέρειες, καθώς επιβλήθηκε τηλεγραφική και ταχυδρομική λογοκρισία, στην προσπάθεια να διαφυλαχθεί το κύρος του κράτους[..]»
    Κατά διαβολική σύμπτωση, το ίδιο φαίνεται να έγινε σήμερα στην Τουρκία, όπου απαγορεύτηκε να μεταδίδονται πληροφορίες σχετικά με τη φονική έκρηξη του Πέραν. Αλλά βέβαια, στην εποχή του Διαδικτύου τέτοια μέτρα δεν πολυτελεσφορούν…

  50. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἑνα χορταστικά ἐκτεταμένο κείμενο γιά τά γεγονότα τῆς Κέρκυρας μέ ἀπίστευτες λεπτομέρειες (συμπεριλαμβανομένης καί ἀναφορᾶς στήν πρώτη ἀνάρτησί σου, Νικοκύρη) πού μπορεῖ νά ἀπαντήσῃ σέ κάθε σχετική ἐπί τοῦ θέματος ἀπορία. Μπράβο τους!

    https://www.corfu-museum.gr/index.php/el/286-t-1891

  51. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @50. Γιά τήν ἀκρίβεια: Μπράβο στήν κυρία Τίνα Πετσάλη πού ἐπιμελήθηκε τό ἐν λόγῳ κείμενο.

  52. sarant said

    50 Α, δεν το είχα δει. Χορταστικό, πράγματι!

  53. Λεύκιππος said

    Την αντιπάθεια για τους Εβραίους δεν την κατάλαβα ποτέ. Όσοι γνώρισα, και ήταν αρκετοί ήταν, ένας κι ένας.

  54. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Φως στην άγνοια κι άλλων βλέπω, το σημερινό 😦

    >>Τι να πιστεύση κανείς; Προχθές ακόμη ήτον Ρωμηοπούλα, σφαγείσα και αιμορροφηθείσα από Εβραίους,
    Δεν είναι κρίμα κι άδικο
    δεν είναι αμαρτία
    σε κοιμητήριο Οβρέικο
    να κείτεται η Μαρία;

    https://www.mixanitouxronou.gr/to-koritsaki-pou-vrethike-katakreourgimeno-mesa-se-saki-stin-kerkira-itan-i-aformi-gia-na-xespasoun-episodia-metaxi-evreon-ke-christianon-30-atoma-dolofonithikan-kata-tis-agries-taraches/

  55. Παναγιώτης Κ. said

    Επιβεβαίωσα αυτές τις μέρες, για άλλη μια φορά, συνομιλώντας με τους συντοπίτες μου στο χωριό, αυτό που διαπίστωσα πριν πολλά χρόνια:
    Ο «λαϊκός» άνθρωπος, οποιασδήποτε πολιτικής τοποθέτησης, κατά κανόνα είναι αντιεβραίος.
    Δίνω την εξής εξήγηση: Επιλέγουν ορισμένοι άνθρωποι να αποκτήσουν…ταυτότητα όχι απλά με την αντίθεσή τους σε κάτι αλλά με την εχθρική στάση τους σε αυτό.
    Ο «λαϊκός» άνθρωπος και συνάμα χριστιανός ορθόδοξος, δεν συνειδητοποίησε που εδράζεται η θρησκεία του!

  56. BLOG_OTI_NANAI said

    Στο άρθρο δεν είδα να αναφέρονται νεκροί στα επεισόδια. Η ιστοσελίδα μένει στην αναφορά μιας αγγλικής εφημερίδας για 50 νεκρούς, αλλά μάλλον είναι στο πλαίσιο των άλλων υπερβολών που είχαν γραφτεί.
    Η Λιάτα θεωρεί τον Ποφάντη (σχ. 24) αξιόπιστο και νηφάλιο στις κρίσεις του. Γράφει ημερολόγιο που σημαίνει παρακολουθεί τα γεγονότα και αναφέρει τίμια τους δύο δολοφονηθένετες Εβραίους, παρά το γεγονός ότι έγιναν έναν μήνα μετά. Επίσης βλέπουμε ότι και αυτός όπως και άλλοι αγανακτούν με τις υπερβολές που γράφτηκαν στον ευρωπαϊκό τύπο.

    Οι αιτίες μίσους για τους Εβραίους ξεκινούν ασφαλώς από την πίστη, διότι μια πίστη αποτελεί πλαίσιο κοσμοθεωρίας. Για όσους απορούν τι μπορεί να επιφέρει η διαφορά στις κοσμοθεωρίες, μπορούν να κοιτάξουν σήμερα στο διαδίκτυο το απύθμενο μίσος που εκφράζουν οι ιδεολογικές > πολιτικές > κομματικές παρατάξεις. Μπορεί κανείς να κοιτάξει τι έγινε στον πλανήτη στην δεκαετία του 50′ και του ’60 στην Κορέα, στο Βιετνάμ, αλλά και στον δικό μας εμφύλιο κ.λπ.
    Είναι εντελώς άστοχες οι τοποθετήσεις κάποιου που δεν υιοθετεί θρησκευτική πίστη, θέτοντας το ζήτημα των διώξεων σε θρησκευτική βάση. Είναι ακριβώς το ίδιο φαινόμενο που προκαλεί μίσος και αίμα μεταξύ διαφορετικών κοσμοθεωρήσεων και ας μην έχουν κανένα στοιχείο θρησκευτικότητας.

    «Σήμερα» μόλις, οι ακροαριστεροί δολοφόνησαν δύο χρυσαυγίτες και οι νεοναζί τον Φύσσα. Ας μην απορούμε.

    Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε την Τουρκοκρατία και τα δεινά της. Οι Εβραίοι, αν και έχουμε ξαναπεί, δεν καλοπερνούσαν, ωστόσο είχαν διαλέξει πλευρά, και αυτή ήταν των Οθωμανών. Πολέμησαν στο πλάι τους, έσφαξαν αμάχους στο πλάι τους, έγιναν δήμιοι στο πλάι τους και σε κάθε ευκαιρία συμμετείχαν στο οχλοκρατικά πογκρόμ κατά των χριστιανών.

    Σήμερα, η εναντίωση στους Εβραίους είναι όντως ρατσισμός=αντισημιτισμός. Όμως το αντιεβραϊκό μίσος στην Τουρκοκρατία ή στον 19ο αι., δεν λέγεται «αντισημιτισμός». Οι Εβραίοι ήταν εχθροί όπως οι Οθωμανοί και τα μίση αυτά περνούν πολύ δύσκολα και αργά.
    Η Λιάτα ξεπερνάει με απίστευτη αμηχανία σε μία μόλις παράγραφο, μία από τις βασικές αιτίες αντιεβραϊσμού που ήταν η συμμαχία Εβραίων και Οθωμανών. Το ίδιο βλέπουμε π.χ. στο περιοδικό «Χρονικά» της ισραηλιτικής κοινότητας της Ελλάδας που ενώ επαναλαμβάνουν σε πλήθος άρθρων μέσα στα χρόνια περίπου 200 φορές τα γεγονότα του 1891, αδυνατούν να κάνουν την αυτοκριτική τους για τις σφαγές που έκαναν στους άμαχους χριστιανούς συμμαχώντας με τους Τούρκους. Μάλιστα, την ώρα που εξίσου σε πλήθος επαναλήψεων καταγράφουν τη σφαγή των Εβραίων της Τριπολιτσάς, χωρίς όμως να την συνδέσουν πάλι με μια σε βάθος αυτοκριτική για όσα προηγήθηκαν σε μια εξόχως αιματηρή για τους Έλληνες περίοδο 5 αιώνων.

  57. Για πες βρε Μπλογκ καμιά από αυτές τις σφαγές που έκαναν Εβραίοι και Τούρκοι αντάμα στους άμαχους χριστιανούς.

  58. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    24# Αυτοί οι 11 νεκροί έλληνες είναι φέικ νιούζ εποχής (και μάλιστα προερχόμενα από τις Αρχές) ή κάνω λάθος? 80 χρόνια αργότερα, ένεκα ο πληθωρισμός, στην Τιμισοάρα έγιναν 80 χιλ.

    ____________

    Παρακαλείται ο εκλεκτός σχολιαστής ΣΠ να διαβάσει την πρώτη παράγραφο του λυγξ του #50 και να τοποθετηθεί σχετικά 😂 🤣

  59. Alexis said

    #58: Ποια Τιμισοάρα; Δεν καταλαβαίνω Χριστό!

  60. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    59# Τις μέρες της πτώσης του Τσαουσέσκου είχαν κυκλοφορήσει φέικ για 80 χιλ εξεγερμένους και καλά σκοτωμένους από το καθεστώς. Το θυμάμαι να παίζει στα κανάλια.

  61. Alexis said

    #60: Στον Τσαουσέσκου πήγε κι εμένα το μυαλό μου, αλλά έγραψες 80 χρόνια μετά και με μπέρδεψες.
    Σχεδόν 100 χρόνια μετά ήτανε, Δεκέμβρης του 1989.

  62. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    61# Το είδα μετά αλλά βαρέθηκα να το διορθώσω. Νταξ, των κλασικών σπουδών είμαι, δεν τα πάω καλά με τους αριθμοί 🙂

  63. Με τους τριάντα χιλιάδες σφαγμένους της Θεσσαλονίκης είχε ξεκινήσει και το έπος του Χαϊρουλλάχ, για όσους θυμούνται.

  64. BLOG_OTI_NANAI said

    57: Χωρίς τα κιτάπια μου λέω για Νάουσα, Θεσ/νίκη. Σμύρνη, Χίο, Κων/πολη. Με την λεπτομέρεια για ένα από τα αγαπημένα θεάματα των συζύγων Τούρκων και Εβραίων να παρακολουθούν τις δημόσιες εκτελέσεις των χριστιανών. Μετά θα τα φέρω και με εικόνες για όσους είναι ξεχασιάρηδες.

    63: Μόνο που ο τρόπος που το γράφεις δεν επιτρέπει στον άλλον να καταλάβει ότι το παραμύθι ήταν μόνο ο Χαϊρουλάχ, και όχι οι χιλιάδες νεκροί που τους είδες πάλι από μένα από αναφορά προγενέστερη του Παπάζογλου. Δεν πρέπει να ξεχνάς τόσο εύκολα. Αλλά και πάλι, εδώ είμαι να στα θυμίζω.

  65. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Για δώστε κάνα λυγξ περί Χ/λαχ και σε μας που δεν το έχουμε παρακολουθήσει…

  66. 64 Μάλλον εσύ ξεχνάς. Για φρέσκαρε τη μνήμη μου με χιλιάδες νεκρούς στη Θεσσαλονίκη, να δω κάτι.
    Και θα περιμένω και τα κιτάπια με τον άρτο και θεάματα, μπας και έχουμε και κανένα δεύτερο έπος.

    Χτήνος, ψάξε στο περίφημο ποστ «Γενοκτονία και ποινικοποίηση» ή κάπως έτσι – control F και Χαϊρουλλάχ (ή Παπάζογλου), λογικά θα βρεις την άκρη.

  67. Alexis said

    Ο μύθος ότι οι Εβραίοι πίνουν αίμα μικρών παιδιών πώς έχει δημιουργηθεί;
    Σχετίζεται με κάποιο από τα ιερά βιβλία του Ιουδαϊσμού ή όχι;
    Μήπως ο Λεώνικος θα μπορούσε να μας διαφωτίσει;

  68. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    66# Τσκ τσκρ ντρμ Δτμ, φχρστ πλ.

  69. Spiridione said

    67. Όχι
    https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_libel

  70. Αγγελος said

    Alexis (67), όχι μόνο δεν σχετίζεται, αλλά ο μωσαϊκός νόμος απαγορεύει ρητώς τη βρώση αίματος. Αίματος ζώων βέβαια — τον κανιβαλισμό θεώρησε περιττό και να τον απαγορεύσει 🙂
    Τη βρώση αίματος (και συνεπώς και κρέατος που δεν έχει καλά στραγγιστεί, ή ζώου που έχει πνιγεί και όχι σφαγεί) την απαγόρευσε και η Αποστολική Σύνοδος (Πράξεις ιε’ 2-29), αλλά αυτό μάλλον ξεχάστηκε ή ατόνησε, και επικράτησε η σύσταση του Παύλου (Α’ Κορ. ι’ 25-26) «πᾶν τὸ ἐν μακέλλῳ πωλούμενον ἐσθίετε μηδὲν ἀνακρίνοντες διὰ τὴν συνείδησιν, τοῦ Κυρίου γὰρ ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς.»

  71. BLOG_OTI_NANAI said

    66: Ο Παπάζογλου δημοσιεύεται το 1940, και οι αναφορές στις σφαγές της Θεσ/νίκης είναι προγενέστερες:

  72. Α, καλά, της σχολής Ταχόπουλου… Όλα τα έχουμε πει στο οικείο νήμα, μην επαναλαμβανόμαστε… https://sarantakos.wordpress.com/2014/09/05/genocide/#comment-744533

  73. BLOG_OTI_NANAI said

    72: Αν μιλάμε για τον ίδιο, για το ζήτημα της Θεσ/νίκης έγραψε το 2021, αλλά εγώ έχω το βιβλίο του Νεχαμά και την παράθεση από τον Οκτώβρη του 2014. Τα παραπάνω εγώ τα βρήκα και όταν τα βρήκα δεν τα είχα δει πουθενά αλλού να κυκλοφορούν.
    Και τα περί «σχολής» τι είναι; Χαβαλές; Ορίστε εκεί είναι και πολλά χρόνια πριν τον Παπάζολου.

    Επίσης, μια ωραία σύνοψη για τη συνολική στάση των Εβραίων και μάλιστα από άρθρο που γράφτηκε με σκοπό την συγκέντρωση των λιγοστών στοιχείων εβραϊκού φιλεληνισμού για το 1821:

  74. BLOG_OTI_NANAI said

    Δύο περιοχές:

  75. Σχολή Ταχόπουλου είναι: όταν καμία πηγή της εποχής δεν υποστηρίζει αυτό που παραδοσιακά έχεις μάθει, να προσφεύγεις στην προφορική παράδοση που οπωσδήποτε θα διέσωσε την κρυφή αλήθεια, έστω και μισό αιώνα μετά. Τρίχες, με το συμπάθειο.
    Για τα των Εβραίων, με συγχωρείς και πάλι, δεν καταδέχομαι καν να ασχοληθώ. Καλύτερα να μην αναπαράγεις εδώ τον παραδοσιακό αντισημιτισμό Ευρωπαίων και μη.

  76. Theo said

    @48:

    1) Ας έχουμε υπ’ όψιν πως ο Ππδ. «ωριμάζει» μετά το 1885 (όταν βαδίζει δηλαδή το 35ο έτος της ηλικίας του), τότε που απαρνείται τα σχοινοτενή έργα και αφοσιώνεται στο μικρό αφήγημα. Οπότε, ας μην τον κρίνουμε για όσα γράφει για τους Εβραίους στη «Γυφτοπούλα».

    2) Ενώ το πνεύμα του είναι ευρύ, όπως φαίνεται και στον «αντίκτυπο του νου», συνήθως περιγράφει λαϊκούς τύπους και φαίνεται να ταυτίζεται με τις αντιλήψεις τους. Όμως, τους μεν τους περιγράφει με συμπάθεια, τις δε τις αναφέρει με μιαν υπολανθάνουσα ειρωνεία (που δεν φαίνεται να την «πιάνει» η κριτικός).

    3) Στα άρθρα του με τα οποία σχολιάζει τη Μ. Εβδομάδα το κάνει με βάση τα λειτουργικά κείμενα, που, ναι μεν έχουν μια ποιητική υπερβολή, αλλά δεν απέχουν από την αλήθεια όταν κατονομάζουν τους Εβραίους ως ηθικούς (και εν μέρει φυσικούς) αυτουργούς του θείου Πάθους.

    4) Τα γεγονότα που αναφέρει συνήθως τα έχει ακούσει από φίλους, γνωστούς ή συμπατριώτες του και δε νομίζω πως ψεύδεται, όταν πχ. περιγράφει την πονηριά και αφερεγγυότητα των Εβραίων εμπόρων της Θεσσαλονίκης ή την εκμετάλλευση των αφελών από Εβραίες ή Τούρκισσες μάγισσες.

    5) Δεν ζει στον αιώνα μας, για να ακολουθεί την κορεκτίλα (που είναι υποκρισία εν πολλοίς, όπως το έχω ξαναγράψει εδώ παλαιότερα)· και να ζούσε, δεν θα συμμορφωνόταν με αυτήν ο, κατά Καρούζον
    Μεγάλος άνθρωπος κι ανέσπερος
    έλληνας πού κράτησε
    τον πόνο στο σωστό του το ύψος
    αγνοώντας και δημοτικισμούς και εξελικτισμούς και μόδες
    αγνοώντας τα εκάστοτε μορμολύκεια
    την ασίγαστη γενικότητα των πιθήκων
    αγνοώντας τον αιώνα της καλπάζουσας εξυπνάδας
    ο ανοξείδωτος.

    Αλλά τα παραπάνω είναι ψιλά γράμματα για την κ. Μαργαρώνη και τις διαλεκτικές της, που δεν αγγίζουν τον κυρ Αλέξανδρο, όπως δεν τον άγγιξαν κι οι πρόδρομοί της (βλ. το κεφάλαιο με τίτλο «Η νίκη της ποίησης» στο βιβλίο του Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου Δαιμόνιο μεσημβρινό).

  77. BLOG_OTI_NANAI said

    Η αναφορά στην παρακολούθηση εκτελέσεων από τον Χριστόφορο Καστάνη που μικρός πουλήθηκε σκλάβος στη Χίο με το όνομα Μουσταφά.
    (Ψάχνω να βρω μια αναφορά ακόμα ότι οι παλουκωμένοι εξώ από τις πύλες τις Τριπολιτσάς αποτελούσαν θέαμα μικρών και μεγάλων):

  78. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα. Και ένας απόηχος στον Αντίκτυπο του Νού:
    “…οἱ πλέον ἀχώριστοι (…)Τρεῖς ἄνθρωποι, τρία θρησκεύματα, τρεῖς φυλαί.(…) Οἱ τρεῖς αὐτοὶ «τὸ εἶχαν δίπορτο». Ἔκαμναν μαζὶ Χριστούγεννα ἀλλα Φράγκα, πρωτοχρονιὰν ἀλλα νόβα, καρναβάλι ἀλλα Ἰταλιάνα, κτλ”: Φαινομενικά, ένα πρότυπο —αστείας, έστω, ή μουντιαλικής— αδελφοσύνης των λαών.
    Και τρεις συγγενείς εξ αγχιστείας: Ο μπαρμπα-Πούπης, γλεντζές και καυγατζής και –οιονεί σκιές του– ο Λακκοπόστας, σύζυγος της μίας αδελφής του, καταχραστής o οποίος “ μᾶλλον Φράγκος παρὰ Ρωμῃός, ἔζη ὡς πίθηκος τῆς πολυτελείας” και ο Γαετάνος, κάτι σαν σύντροφος και τρόφιμος διά την άλλη, ώσπου –στα εξήντα της– τον σχόλασε και πήρε “ἕνα νέον καὶ εὔρωστον”. Μαζί τους κομπορρήμων ιατρός (κομπογιαννίτης εφευρέτης θεραπείας μαγικής που αξίζει σπιταρόνα), κλείνει καρέ από ανδρών καρικατούρες και φιλαυτίας πορτρέτα.
    Κατά τα δεδομένα, οι τετραπρόσωποι έτοιμοι να κρίνουν, ως εξ ιδίων τα αλλότρια, όποιον Ξένο (Πρόσφυγα, Εβραίο, Ρομά, Αλβανό, Γυναίκα, Έτερον) για ό,τι κακό συμβεί μετά την άφιξή του. Διηγήσεως και απορίας άξιον λοιπόν γιατί τέτοια κακή εκτίμηση μπορεί να κάνει και όποιος χαιρόταν την αλλότρια παρέα. Πόθεν γεννάται αυτή η “ κακοβουλία ἐκ μέρους τινός, ὅστις θ᾿ ἀνέλυεν οὕτω τὸ πρᾶγμα”, αυτός ο τρομερός αντίκτυπος του νου που αναρωτιέται: «Τί νὰ πιστεύσῃ κανείς; […] Ποτὲ δὲν θὰ μάθωμεν τὴν ἀλήθειαν.»;
    Το πρόβλημα μένει εκκρεμές, λες και το άφησε επίτηδες, πεθαίνοντας, ο εγκόσμιος ασκητής ως άσκηση κατ’ οίκον αγρυπνούντων. Μαζί όμως με νύξη κάποιας λύσης (Λύσανδρος γαρ στο διήγημα), βγάζοντας απ’ το αίνιγμα του ανθρώπου ό,τι το περιπλέκει (υπονομεύοντας στερεότυπα, ταυτότητες και θρύλους) και αφήνοντας για αντίβαρο στο ζύγι του μυαλού που ταλαντεύεται μονάχα την αξία της ζωής (:φύσει πολύτιμο «τεκμήριον .. βεβαία καὶ ἀσφαλὴς ἀπόδειξις, ποὺ νὰ μὴν ἀφήνῃ ἀμφιβολίαν»), ισορροπώντας έτσι «ἐν συμπεράσματι» ότι :–«Βεβαίως, πρέπει νὰ ὑπῆρξε κακὴ» […ἐπίδρασις για να βιασθῇ καὶ φονευθῇ ἡ μικρὴ κόρη (χθες εἰς τὴν Κέρκυραν, σήμερον εν Αθήναις, την επιούσαν αλλαχού). –Βεβαίως ο Μαμωνᾶς και ο Χρυσοῦς Μόσχος είναι όψεις διαόλου κοινού που μπορεί να πάρει την ψυχή Φράγκου, Ρωμιού ή Εβραίου ή όποιας εθνικότητας. –Βεβαίως και υπάρχουν χριστιανοί τσιφούτηδες, κρετίνοι ιουδαίοι, γύφτοι μπαλαμοί και άνανδροι άνδρες. –Βεβαίως και το μόνοιασμα ετερόδοξων δεν είναι τα κέρδη απ’το “δίπορτον” γλέντι, αλλά η άδολη φιλαλληλία που επαληθεύεται ως νερό σε μια φωτιά. –Βεβαίως και νησίδες κοινωνικού αποκλεισμού όπου ανθρωποθάλασσα. –Και πάντα οι συμπληγάδες για τα κύματα των σκέψεων ως «δύο ὄψεις σχεδὸν μαχόμεναι πρὸς ἀλλήλας»: Η εγνωσμένη εστία και ο ανέστιος Άγνωστος. Η θεωρητική ασφάλεια και η ενδεχόμενη απειλή. Ο φόβος της αλλοίωσης του οικείου και η ανάγκη ανανέωσής του με κάτι διαφορετικό. ετούτος που εντάσσεται αλλάζοντας (όνομα, απόψεις, συνήθειες) ώστε να επιβιώσει, παύοντας να ‘ναι στόχος, και Εκείνος που στοχοποιεί διατάζοντας, διχάζοντας, για να κερδίσει απ’ τον χαμό (διότι έτσι μόνον έμαθε να ζει). Και τελικά η υποψία ότι όλοι Αυτοί ίσως είναι και ένας, ημεδαπός-αλλοδαπός, πρωτίστως, κάτοχος μυαλού ικανού να ενδίδει σε όποια κακοήθεια, φθειρόμενο στο άλογο αντιμάμαλο της μισαλλοδοξίας]
    Μα ίσως, πάλι, άλλη πλοκή το πεπλεγμένο δεν χρειάζεται. Μπορεί απλώς να σβήσαν τις στερνές πίσω σελίδες απ’ τον αντίκτυπο στον νου του κυρ-Αλέξανδρου, γνήσια δάκρυα φώκης αντικρούοντα αυτά του ανθρωποφάγου κροκοδείλου, ώστε να μείνει ως επωδός για όλα του τα έργα το ίδιο αλλόθροο μοιρολόγι της:
    “Αὐτὴ ἦτσν ἡ Ρουμπίνα η Ἀκριβούλα, η Χαδούλα, η Ελένη/ Ιοκάστη, Μήδεια, Κασσάνδρα, Ανδρομάχη. ΠολυΞένη
    Φύκια ᾽ναι τὰ στεφάνια της, κοχύλια τὰ προικιά της/ Την πνίγουν, πνίγει, σφάζονται, ή τη φθείρουν τα παιδιά της
    “Χωρίς ἀντίκτυπον τοῦ νοῦ, οὐκ οἴδασι τί κάμνουν“ / σε οἴνοπα πόντον αίματος δικό τους όλο λάμνουνν
    …Κ᾿ ἡ γριὰ Φλανδρώ ἀκόμα μοιρολογᾷ/ τὰ γεννοβόλια της τὰ παλιά.
    Σὰν νά ᾽χαν ποτὲ τελειωμὸ/ τὰ πάθια κ᾿ οἱ καημοὶ τοῦ κόσμου.”

  79. Τι σατανικές αυτές οι Εβραίες και Τουρκάλες… Το χριστεπώνυμο πλήθος δεν θα το έκανε ποτέ αυτό, βέβαια.
    (Τόση προσπάθεια για να πεις «καλά τους έκαναν στην Τριπολιτσά»)

  80. Α. Σέρτης said

    40
    «Να διαβάσεις την αρχική δημοσίευση του Παπαδιαμάντη για το τζέρτζελο στα σχόλια»

    Λοιπόν, περνοδιαβαίνοντας στο τότε άρθρο αλλά και σε άλλα της εποχής, βλέπω ένα επίπεδο και πολλούς αξιόλογους σχολιαστές.
    Τι γενήκαν ωρέ τούτοι οι αντρειωμένοι;
    Προτροπάδην ωσάν να έτζασαν, μοιάζει… καθιστώντας τη σύγκριση με το σήμερα καταθλιπτική

  81. sarant said

    Πάντα με την καλή κουβέντα στο στόμα!

  82. Α. Σέρτης said

    Ελευθερία της έκφρασης λέγεται και δεν προσημειώνεται…
    Και ούτε φείδομαι καλής κουβέντας όπου κρίνω

  83. BLOG_OTI_NANAI said

    Να προσθέσουμε και το δουλεμπόριο που οι Τούρκοι σε μεγάλο βαθμό το είχαν αφήσει στα χέρια των Εβραίων:

  84. BLOG_OTI_NANAI said

    79: Εγώ λέω ότι υπήρχε αντιπαλότητα και μισαλλοδοξία από τις δύο πλευρές και σε κάθε ευκαιρία έβγαινε στην επιφάνεια. Η θυματοποίηση της μίας πλευράς μόνο είναι μια ιστορική καρικατούρα. Αντίστοιχα κάνουν και ο εκφραστές του τουρκικού εθνικισμού όπως π.χ. ο Κωστόπουλος που με εφορμή την Τριπολιτσά, μιλάει για… γενοκτονία των Τούρκων κατακτητών, που ευθύνονται για την εξολόθρευση αμέτρητων αμάχων και αν δεν αποτελούσαν οι χριστιανοί φορολογητέα ύλη, θα τους είχαν εξοντώσει όλους όπως έκαναν στη Μικρά Ασία.

  85. gbaloglou said

    79, 84 Το χριστεπώνυμο πλήθος δεν είχε την ευκαιρία να το κάνει, ήταν υπόδουλο.

  86. BLOG_OTI_NANAI said

    Να προσθέσω ότι η Τριπολιτσά ήταν κατεξοχήν τόπος μαρτυρίου, πέρα από τα συχνά παλουκώματα, στα Ορλωφικά είχε γίνει σφαγή του πληθυσμού:

  87. Είπα να μην ασχοληθώ αλλά αυτή η αναπαραγωγή των κλισέ του προνεωτερικού, λαϊκού αντισημιτισμού πάει πολύ. Σου έχω πει επανειλημμένα ότι το να μην μπορείς να διαβάζεις κριτικά τις πηγές σου είναι τεράστιο μεθοδολογικό σφάλμα. Με τον ίδιο τρόπο που πιστεύεις αμάσητο κάθε φίδι για τον παιδεραστή Μάο και τον διεστραμμένο Στάλιν, όπως αντίστοιχα θα πίστευες κάθε φίδι θα σου σέρβιρε η άλλη πλευρά, αν διάβαζες μόνο τις δικές της πηγές. Θα μου πεις, εδώ όλος ο δυτικός κόσμος πιστεύει οποιαδήποτε μούφα βγάλει για τη Βόρεια Κορέα ο ψ νοτιοκορεάτικος ραδιοσταθμός: εκτελέσεις με 120 πεινασμένα σκυλιά της Δαλματίας, με δέσιμο σε αντιαεροπορικό και δε συμμαζεύεται.
    Γεγονός είναι ότι στις προνεωτερικές κοινωνίες οι εκτελέσεις αποτελούν θέαμα, παντού και πάντα, του αγαπητού σου Βυζαντίου πολύ φυσικά συμπεριλαμβανομένου. Ακόμα και τον 19ο αιώνα στη Γαλλία μαζεύονταν τα πλήθη σε τέτοια γεγονότα (οι εκτελέσεις γίνονταν δημόσια μέχρι το 1939!). Το θέμα με τους Εβραίους είναι ότι τους περιφρονούσαν χριστιανοί και μουσουλμάνοι, οπότε βρίσκονταν πάντα στη θέση του κατηγορούμενου. Οι χριστιανοί (τρανό παράδειγμα ο Κοσμάς ο Αιτωλός) τους είχαν για σύμμαχους των Τούρκων, οι δε μουσουλμάνοι για ύπουλους τύπους που τους παίρνουν τις δουλειές, mutatis mutandis (Μια λεπτή αλλά σημαντική διαφορά σε σχέση με τον νεωτερικού τύπου αντισημιτισμό, είναι ότι ο προνεωτερικός είχε θρησκευτικά και όχι φυλετικά κριτήρια). Ήδη από τον 16ο αιώνα διάφορες πολιτικές και ιστορικές πραγματείες τα βάζουν με τους Εβραίους, ενώ δεν ασχολούνται καθόλου μα καθόλου με τους χριστιανούς (αυτοί είναι αόρατοι σχεδόν μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα πάνω κάτω). Χαρακτηριστικά, ένα κείμενο προφητικού χαρακτήρα με μεγάλη διάδοση καθ’ όλο τον 17ο αιώνα βάζει έναν μελλοντικό σουλτάνο να σκοτώσει όλους τους Εβραίους της Κωνσταντινούπολης (για να τα λέμε όλα, ένας ακόμα πιο μελλοντικός τους επανεγκαθιστά). Ο λίβελος του αίματος είναι βέβαια χριστιανική πατέντα, και στα ελληνικά εδάφη εμφανίζεται όπου υπάρχουν Βενετοί, αλλά στην Κων/πολη για παράδειγμα με κάθε ευκαιρία, από τα τέλη του 16ου αιώνα και μετά, τα εβραϊκά κοιμητήρια καταπατώνται και οι Εβραίοι εξοβελίζονται από μουσουλμανικές συνοικίες, πχ το Κασίμπασα. Ακόμα και όσοι οθωμανοί λόγιοι ή σεΐχηδες εκφράζουν φιλοχριστιανικές απόψεις (δεν είναι λίγοι), δεν επεκτείνουν την ανεκτικότητά τους στους Εβραίους. Λίγο περίεργο να τους έχουν συμμάχους στις σφαγές, οι αριθμοί των οποίων ξεπερνούν το περιβόητο κόστος Βαρουφάκη.
    Πάντως, αφού δέχεσαι αμάσητες αυτές τις μαρτυρίες για σύμπραξη Εβραίων και Τούρκων στο σαδισμό, θα ήθελα να δω πώς ερμηνεύεις αυτή τη «σύμπραξη». Είναι φυλετικό χαρακτηριστικό; θρησκευτικό; έτυχε; Δηλαδή, μ’ άλλα λόγια, πόσο πιθανό σου φαίνεται;
    Όσον αφορά την Τριπολιτσά, με σύγχρονο μάτι τίποτα δεν δικαιολογεί τις απίστευτες αγριότητες που έγιναν βάσει της συλλογικής ευθύνης (το ότι ο Κωστόπουλος είναι …εκφραστής του τουρκικού εθνικισμού, ας το αφήσω ασχολίαστο). Φυσικά, δεν ήταν κάτι παράξενο για την εποχή.

  88. Alexis said

    #69, 70: Ευχαριστώ

  89. sarant said

    87 Η συκοφαντία του αίματος εμφανίζεται όπου υπάρχουν Βενετοί, αυτή τη σύνδεση δεν την είχα κάνει.

  90. Spiridione said

    Υπάρχει ένα περιστατικό με συκοφαντία του αίματος στη Ρόδο το 1840. Ο τούρκος κυβερνήτης λέει ήταν αντιεβραίος, ο καδής φιλοεβραίος.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Rhodes_blood_libel
    Δεν βρήκα ελληνικά κείμενα για το συμβάν αυτό.

  91. Βλακεία έγραψα από βιασύνη. Πολύ πρόχειρα, η Ευθυμίου αναφέρει συκοφαντία αίματος (συνήθως από χριστιανούς, ορθόδοξους είτε αρμένιους) στην Αμάσεια το 1530, την Ιερουσαλήμ τον 16ο αιώνα (δεν προλαβαίνω να ψάξω πότε ακριβώς) και την Κων/πολη το 1663 (Εβραίοι και χριστιανοί στα τουρκοκρατούμενα νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου, Αθήνα 1992, σελ. 95-96). Παραδόξως, για το περιστατικό που λέει ο Spiridione δεν γράφει τίποτα (με μια γρήγορη ματιά).

  92. ΓΤ said

    @89

    Θυμίσου και τον παλιό βενετσιάνικο καθρέφτη στο Βασίλης Μπούτος, «Η συκοφαντία του αίματος», Αθήνα, «Νεφέλη», 2000.

  93. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    55 – «Ο «λαϊκός» άνθρωπος και συνάμα χριστιανός ορθόδοξος, δεν συνειδητοποίησε που εδράζεται η θρησκεία του!»
    Eκεί που εδράζονται όλων των ειδών οι θρησκείες, στην αμυγδαλή, κι άντε βγάλτες από εκεί μετά.😂

  94. Theo said

    Επιλέγουν ορισμένοι άνθρωποι να αποκτήσουν…ταυτότητα όχι απλά με την αντίθεσή τους σε κάτι αλλά με την εχθρική στάση τους σε αυτό.

    Συμφωνώ.
    Για πολλούς είναι πιο εύκολο να αυτοπροσδιορίζονται ΧΟ με το να εναντιώνονται στους (πραγματικούς ή φανταστικούς) εχθρούς της Ορθοδοξίας από το να ακολουθούν τις εντολές του Χριστού: την ταπεινοφροσύνη, την αγάπη, τη συγχωρητικότητα, την αφιλοχρηματία, κλπ. Ενώ με την αντίθεση που λες φαντασιώνονται πως έχουν τη συνείδησή τους ήσυχη. (Όταν είχα ρωτήσει τον άγιο Παΐσιο για τους ΜτΙ, μου είχε απαντήσει: «Αυτοί τη δουλειά τους, κι εμείς τη δουλειά μας».)

  95. Theo said

    Το 94 στο 55.

  96. gbaloglou said

    «Οι Εβραίοι αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων και είναι 40.000. Έχουν στα χέρια τους όλο το εμπόριο του τόπου και αναλογικά έχουν και τον πλούτο της πόλης υπό τον έλεγχο τους. Έπεσε στα χέρια τους από τους άτυχους Έλληνες που τα σπίτια τους, που μοιάζουν με παλάτια, ακόμη κουβαλούν τις μαρτυρίες του παλιού μεγαλείου τους. Απέκτησαν [οι Έλληνες] τεράστιο πλούτο στη διάρκεια της γαλλικής επανάστασης αλλά εξαιτίας της απερίσκεπτης και φανταχτερής συμπεριφοράς που επέδειξαν, προκάλεσαν την απληστία των Τούρκων που περίμεναν την κατάλληλη ευκαιρία να τους απογυμνώσουν από τα πλούτη τους, όταν ξέσπασε η επανάσταση στα περάσματα του Ολύμπου και στην άτυχη Κασσάνδρα. Οι Έλληνες της Θεσσαλονίκης κατά κανέναν τρόπο δεν ήταν αναμεμιγμένοι σ’ αυτά τα κινήματα. Παρ’ όλα αυτά συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν μαζικά. Ο Επίσκοπος και άλλοι προεστοί αποκεφαλίστηκαν. Φυσικά ο πλούτος κατασχέθηκε και οι επιχειρήσεις καταστράφηκαν τελείως, δίνοντας την ευκαιρία στους φιλάργυρους Εβραίους να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους σε αυτόν τον τόπο κι έτσι να αποκομίσουν τεράστια κέρδη, καθώς τη στιγμή εκείνη κανένας δεν μπορούσε να επιβιώσει χωρίς Εβραίο αντιπρόσωπο. Αυτό συνιστούσε δοκιμασία για τη χριστιανική υπομονή και όπως λέει και μία παροιμία της Ανατολής: «κακός σαν Εβραίος της Θεσσαλονίκης». Είναι τόσο δεμένοι μεταξύ τους δε, ώστε αν διώξεις κάποιον Εβραίο από τη δουλειά σου δεν θα βρεις κανέναν άλλον Εβραίο να δεχτεί τη δουλειά αυτή.» — από επιστολή της Μ., «πρώτης Αμερικανίδας που επισκέφτηκε την Θεσσαλονίκη», που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Southern Literary Magazine στις 7 Ιουλίου 1840 … και το βιβλίο (σελ. 150) των Γιάννη Μέγα και Τζέκυ Μπενμαγιόρ «Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης — Μαρτυρίες μη Θεσσαλονικέων 50 μ.Χ. – 1912», University Studio Press, 2017.

  97. BLOG_OTI_NANAI said

    87: Δύτη νομίζω όσα έφερα στο σχ.73 είναι κατατοπιστικά: οι Εβραίοι το έκαναν για επιβίωση ή για καλύτερη διαβίωση και βεβαίως λόγω του φαύλου κύκλου της αντεκδίκησης.
    Αλλά γνώμη μου, μην λες και παραέξω ότι δεν πιστεύεις τίποτα όταν το γράφουν τόσοι, διότι ποια είναι η διαφορά από τους ψεκασμένους. Εγώ δεν σου έφερα τα πρωτόκολλα της Σιών, σου αναφέρω κάτι που ξέρουν και οι πέτρες και μόνο εσύ αμφιβάλλεις.

    Για τον Κωστόπουλο με την πρώτη ευκαιρία θα σου δείξω μερικές τεχνικές που εφαρμόζει για «δημιουργική» συγγραφή της ιστορίας, τεχνικές που χρησιμοποιούν όλοι της αντίστοιχης ιδεολογίας. Ο Κωστόπουλος, όπως ακριβώς οι εθνοπατριωτικοί συγγραφείς είναι ακραίοι με ένα ιδεαλιστικό πέπλο γύρω από όλα, έτσι και αυτός είναι ακραίος διότι μεταφέρει στη χώρα μας μεταφρασμένες στα ελληνικά και μέσω συγκεκριμένης τεχνικής τις θέσεις της τουρκικής ακροδεξιάς. Η διαφορά του από τους Τούρκους εθνικιστές είναι ότι εφαρμόζει τις τεχνικές τους μόνο για τη χώρα μας. Ενώ δηλ. έχει ορθή ματιά στη γενοκτονία των Αρμενίων, όταν το ζήτημα αφορά την Ελλάδα, ουσιαστικά κάνει απολογητική του τουρκικού εθνικισμού σαν να λέμε, οι Πόντιοι έφταιγαν που τους σακάτεψαν ή οι Μικρασιάτες, ενώ π.χ. λέει άλλα όταν εκεί τα μικρά ποσοστά Τούρκων ευνοούν τον τουρκικό εθνικισμό όπως στην Κύπρο. Γενικά, γι’ αυτό είναι ανύπαρκτος στη βιβλιογραφία, και άλλωστε τι να το κάνεις βιβλίο που πρέπει να ακολουθείς μία-μία όλες τις υποσημειώσεις του, να δεις μόνος σου τις πηγές και να ανακαλύψεις τις δημιουργικές του παρερμηνείες σε βαθμό να τραβάς τα μαλιά σου.

  98. BLOG_OTI_NANAI said

    Για πλάκα να βάλω και ένα εξώφυλλο με Κωστόπουλο και… Λιθοξόου. Κάθε φορά που το βλέπω χαμογελάω μόνος μου και με κοιτάει η γυναίκα μου παραξενεμένη.
    Αλλά ποιος έχασε την ντροπή να την βρουν αυτοί…

  99. sarant said

    98 Τον καιρό εκείνο βέβαια κάποιοι είχανε πάει σε δίκη επειδή μοιράζανε τρικάκια οπου εξέφραζαν άποψη διαφορετική από την εθνικώς παραδεκτή για το θέμα.

  100. Το θυμάμαι αυτό το βιβλιαράκι, το είχα διαβάσει και μ’ άρεσε. Ήθελε γενναιότητα τότε!

  101. Α. Σέρτης said

    90
    «Δεν βρήκα ελληνικά κείμενα για το συμβάν αυτό.»

    Εν Ρόδω, κατά το αυτό έτος, οι Εβραίοι κατηγορήθησαν ότι έθυσίασαν Ελληνόπαιδα, δν ή μήτηρ του είχε στείλη όπως φέρη ωά τινα εις Εβραϊκήν οικογένειαν κατοικούσαν εν τη συνοικία τη Ισραηλιτική. Μεγίστη ήταν η έξαψις του Χριστιανικού λαού απάσης της Ανατολής, και αυτή η Ευρώπη ήρξατο να αισθάνεται την αγανάκτησιν, και ο Λόρδ Πάλμεστρoν εν τη Βουλή, λαβών τον λόγον την 22 Ιουνίου 1840, εποιήσατο επερώτησιν επί των ανηκούστων βαρβαροτήτων και ωμοτήτων εν χώρα ευρισκομένη εν σχέσεσι μετα του πεπολιτισμένου κόσμου. Η Πύλη εταράχθη υπό τοιαύτης εν Αγγλία επερωτήσεως και οι Πρόξενοι Αγγλίας, Γαλλίας και Σουηδίας, υπεχρέωσαν τον Πασσάν να ενεργήση αυστηρώς κατά των Εβραίων. Ο Πασσάς μεταχειρίσθη πάν μέσον, όπως ανακαλύψη την ενοχήν, και δια των βασανιστηρίων επέτυχε να αναγκάση τους κατηγορουμένους να ομολογήσωσιν εαυτούς ενόχους, αλλά την ομολογίαν των ταύτην απέσυραν αργότερον ως δόσαντες αυτήν υπό την επίδρασιν φόβου δεινοτέρων παθημάτων. Οι Εβραίοι ποιήσαντες έφεσιν εν Κωνσταντινουπόλει προσεκλήθησαν να παρουσιασθώσιν εκεί. Τούτους συνόδευσε και Επιτροπή εξ ομοθρήσκων των. Η δίκη δεν ήργησε πολύ και την 8 Ιουλίου τα ανώτερα δικαστήρια εξέδωκαν απόφασιν, ήτις εκήρυττεν αυτούς αθώους. Ο Πασσάς της Ρόδου επαύθη της θέσεώς του και η Ισραηλιτική ‘Επιτροπή ενήγαγε τους Προξένους Αγγλίας, Αυστρίας και Σουηδίας, ζητούσα παρ’ αυτών την πληρωμήν 150,000 γρoσίων δι’ έξοδα ταξειδίου και διαμονής εν Κωνσταντινουπόλει. Και αυτή η Πύλη δεν περιωρίσθη μόνον εις το να αναγνωρίση και επιδοκιμάση την απόφασιν, άλλ’ απεφάσισε να λάβη μέτρον γενικώτερον υπέρ των συκοφαντουμένων Εβραίων. Διό υπέβαλε τα Εκκλησιαστικά αυτών βιβλία εις την εξέτασιν επιτροπής αποτελουμένης εξ ανδρών πεπαιδευμένων και έμπειρων εις την Εβραϊκήν Θεολογίαν. αύτη δε άπεφάνθη ότι τα θρυλλήματα ήσαν ψευδή, και ότι αυστηρώς απαγορεύεται τοις Εβραίοις να κάμνωσι χρήσιν εις τας εορτάς των ου μόνον ανθρωπίνου αίματος, αλλά και οιουδήποτε άλλου ζώου.

    Κατά την περίπτωσιν ταύτην ο Σουλτάνος Αβδούλ Μετζίτ εξέδωκε την 6 Νοεμβρίου 18 10 φιρμάνιον δι’ ού διασκεδάζονται τα μυθώδη θρυλλήματα επί του εθίμου τούτου των Εβραίων (Ιδε «Εγγρ. ΚΓ’.) Και ο Γραμματεύς του αντιβασιλέως Μεχμέτ Αλή, ως ο Ubicini αναφέρει εις τας επιστολές του περί της Τουρκίας (Τομ. Β’,σελ. 464), δίδων τη επιτροπή αντίγραφον του διατάγματος, προσέθηκεν «Αι πολιτικαί περιστάσεις δεν μας επιτρέπουσι – να υποβάλωμεν υπό αυστηράν εξέτασιν την διαγωγήν των τοπικών Αρχών: ευαρεστήθητε λοιπόν, Κύριοι, να ευχαριστηθήτε, επί του παρόντος, διά το διάταγμα τούτο, όπερ ημείς εξεδώκαμεν, ουχί χαριζόμενοι, αλλά ποιoύντες δικαιοσύνην και τη βάσει των πληροφοριών, ας επί τόπου ελάβομεν» (1).

    Νύν εξ έργου τινός του Κ. Παριέντε «Οι εν Ρόδω Ισραηλίται», εκδοθέντος το 1888, μανθάνομεν ότι γέρων τις όγδοηκοντούτης ως έγγιστα, ο Κ. Alhadef, διηγείται ούτω το γεγονός. «’Αγγλος τις Ισραηλίτης της Σμύρνης είχε πέμψη εις Ρόδου μεσίτην Εβραίον, τον Ήλίαν Καλομίτην, προς άγοράν σπόγγων, εμπόριον εισέτι ακμαίον εις το Αρχιπέλαγος. Οι Έλληνες της νήσου, οίτινες είχαν το εμπόριον τούτο, είδον εις τον Καλομίτην, αντίπαλον επικίνδυνον και συνέλαβον μίσος δριμύτατον κατά της φυλής του. Επλησίαζον αι εορται του Πουρίμ του έτους 5600. Ευθύς άμα διεδόθη η είδησις των διαδραματιζομένων εν Δαμασκώ, οι Ελληνες έμποροι εύρον περίστασιν εκδικήσεως. Πτωχός τις πλανοδιοπώλης Εβραίος, μή έχων τας φρένας του σώας, ονόματι Έλιακίμ Λέοντος Στουμπούλη, κατηγορήθη ότι εξηφάνισεν Ελληνόπαιδα και ερρίφθη εις τας φυλακές. Επί τη υποσχέσει ότι θα τω έδιδον επάγγελμα επικερδές ο Έλιακίμ εδήλωσεν ότι αυτός πράγματι είχεν άρπάσει τον παίδα και παρέδωκεν εις τον προύχοντα Εβραίον Δαβίδ Μιζράκην. Κατόπιν της μαρτυρίας ταύτης του τρελλού, απόσπασμα χωροφυλακής εισέβαλεν εις την Εβραϊκήν συνοικίαν την αυτήν του Πουρίμ ημέραν και την ώραν του γεύματος, και συνέλαβε δέκα προύχοντας συμπεριλαμβανομένου και του Μεγάλου Ραββίνου Ιακώβου Ισραήλ. Ούτοι πάντες έφυλακίσθησαν εις χωριστάς φυλακάς και υπεβλήθησαν εις βασανιστήρια τρομερά. Ο Ραββίνος Ιακώβ ήναγκάσθη να δώση το δακτυλίδιόν του είς τον δεσμοφύλακα όπως μετριάση τον υπέρμετρον αυτού ζήλον.
    Εν τούτοις η κοινότης μετέβη εις τας συναγωγάς όπως επικαλεσθή το έλεος του Θεού. Ο τρόμος ήτο μέγιστος. Ουδείς Εβραίος ήδύνατο να εξέλθη της συνοικίας. Ο διοικητής Ιουσούφ Πασσάς και όλοι οι προξενικοί πράκτορες επίστευσαν εις την μωράν κατηγορίαν, ήν επεβεβαίωσαν δύο Εβραίοι αρνησίθρησκοι. Αι Ισραηλιτικαί οικίαι έρευνήθησαν άνευ αποτελέσματος. Μετά πολλού κόπου ηδυνήθη ο Ραββίνος ‘Αβραάμ. ‘Αμάδος να εγκαταλείψη την πόλιν, όπως φέρη εις Σμύρνην τα παράπονα της κοινότητος της Ρόδου. Μετά δεκαπενθήμερον κράτησιν και άπειρα βάσανα οι δέκα πρόκριτοι ετέθησαν εις ελευθερίαν, και πρεσβεία 8 ατόμων εφέρθη εις Κωνσταντινούπολιν».
    (Γ. Ζαβιτσιάνου, «Ακτίς φωτός. Ο καταδιωγμός των Εβραίων εν τη Ιστορία», 1891)

  102. BLOG_OTI_NANAI said

    Εντωμεταξύ ο μύθος για τις θυσίες χριστιανών των οποίων τάχα πίνουν το αίμα, είναι παντελώς εκτός της εβραϊκής θρησκείας διότι απαγορεύεται αυστηρά η βρώση αίματος:

    Γένεση 9,4 ~ Δευτερονόμιο 12,24 ~ Λευιτικό 17,10

  103. BLOG_OTI_NANAI said

    Κάποια δημοσιεύματα αναιρετικά του μύθου:

  104. sarant said

    101-3 Μπράβο!

  105. BLOG_OTI_NANAI said

    Να προσθέσω το ενδιαφέρον ότι στα μέσα του 3ου αι., ο Ωριγένης στο «κατά Κέλσου» 6,27 αναφέρει ότι οι Ιουδαίοι συκοφαντούσαν τους πρωτοχριστιανούς με έναν παρόμοιο τρόπο, ότι θυσιάζουν ένα βρέφος και το τρώνε!
    Βεβαίως, η αντίστοιχη συκοφαντία των Χριστιανών κατά των Ιουδαίων για αίμα παιδιού δεν μπορεί να βαστάει ως «εκδίκηση» από τον 1ο ή 2ο αι., θα δημιουγήθηκε αργότερα.

  106. Οι θυσίες των βρεφών ήταν κοινός τόπος στην αιρεσιολογία, ιδιαίτερα μάλιστα στη Δυτική Ευρώπη μέχρι και τον 15ο ή 16ο αιώνα ξερωγώ, όπως και το περίφημο «σβήσιμο των φώτων» (αυτό το βλέπουμε και στις μουσουλμανικές κατηγορίες κατά των Αλεβήδων για παράδειγμα, το περιβόητο mum söndürme).

  107. BLOG_OTI_NANAI said

    106: Εννοείς σβήσιμο φώτων για σεξουαλική συνεύρεση;

  108. Ναι, «σβεννύουσι μεν το φως, έκαστος δε τη παρατυχούση μίγνυται».

  109. Μαρία said

    108
    Αυτό το ξέρω ως γεγονός απο μαρτυρία φίλου που υπηρέτησε στον Έβρο στα μέσα της δεκαετίας του ’70.

  110. BLOG_OTI_NANAI said

    103: Σε περίπτωση που δυσκολεύεται κάποιος, κανονικά σε αυτό το λινκ πρέπει να δίνεται η δυνατότητα μεγέθυνσης της εικόνας [ μεγεθυντικός φακός με ένα (+) ]:

  111. freierdenker said

    Αυτή τη στιγμή νομίζω ότι κυκλοφορεί ένα σύγχρονο blood libel εναντίον του Κατάρ. Και δεν είμαι σίγουρος ότι προέρχεται μόνο από εκείνους που ως φοιτητές φώναζαν στους δρόμους εργάτη πολέμα σου πίνουνε το αίμα.

    Αν συγκρίνουμε το πώς έβλεπαν τότε τους Εβραίους σε ζητήματα όπως ο πλούτος, η παραγωγική ή παρασιτική ζωή, ήθη και έθιμα, εθνική συνείδηση, ίσως διαπιστώσουμε ομοιότητες.

    Από το in.gr: Σοκ προκαλούν νέα στοιχεία που έρχονται στο φως, αναφορικά με τους θανάτους εργατών στα έργα για το Μουντιάλ του Κατάρ, με τις πληροφορίες να μιλούν για περίπου 15.000 χαμένες ανθρώπινες ζωές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: