Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι Οσκέδες, οι Μπεσκέδες και άλλα μικροδιορθωτικά

Posted by sarant στο 23 Νοεμβρίου, 2022


Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθούμε με τρεις παρωνυχίδες, τρεις διορθώσεις που έχω να κάνω σε σημαντικά έργα, δύο από τα οποία κυκλοφόρησαν πρόσφατα. (Πρόπερσι, που είχα ένα παρεμφερές άρθρο, είχα βάλει τον τίτλο Παρωνυχίδες).

Το πρώτο, που μας δίνει και την εικονογράφηση του άρθρου, αλλά και τον τίτλο του με τους μυστηριώδεις Οσκέδες και Μπεσκέδες, είναι το τεύχος 34 των Μικροφιλολογικών Τετραδίων, που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη Λευκωσία ως παράρτημα του 52ου τεύχους του περιοδικού Μικροφιλολογικά.

Δυστυχώς, θα είναι το τελευταίο τεύχος των Μικροφιλολογικών, ενός περιοδικού που είχα την τιμή να είμαι συνεργάτης του, τουλάχιστον σε υλική, χάρτινη μορφή. Να ελπίσουμε ότι ο φίλος Λευτέρης Παπαλεοντίου θα έχει το κουράγιο να το συνεχίσει ηλεκτρονικά, που έτσι θα μπορεί να φτάσει και σε άλλους αναγνώστες.

Το τελευταίο τεύχος των Τετραδίων είναι αφιερωμένο στις Παρωδίες στη νεοελληνική ποίηση (από τον μεσοπόλεμο και μετά) -οι προηγούμενες περίοδοι καλύφθηκαν σε προηγούμενα τεύχη. Το επιμελήθηκαν ο Λευτέρης Παπαλεοντίου, ο Τραϊανός Μάνος και ο Γιώργος Κεχαγιόγλου. Είναι μια εξαιρετική δουλειά, που υπόσχομαι πως θα την παρουσιάσω στο ιστολόγιο, μια και η λεπτή τέχνη της παρωδίας μού αρέσει ιδιαίτερα.

Μου άρεσε επίσης ότι οι ανθολόγοι ανθολόγησαν όχι μόνο ποιήματα-παρωδίες αλλά π.χ. και σκίτσα του Μποστ που παρωδούν ποιήματα. Έχω μια επιφύλαξη αν το γνωστό ποίημα του Σεφέρη με τα μονοκοτυλήδονα και τη Μαλάμω είναι παρωδία (του Σουρή, διαβάζω) αλλά μπορεί να λαθεύω.

Ανάμεσα στις παρωδίες του τόμου είναι και τέσσερις του παππού μου, ανάμεσά τους και μια καβαφική, Άλλωστε, το έχουμε ξαναπεί πως ο Καβάφης είναι ο πιο πολυπαρωδημένος ποιητής μας. Και ανάμεσα στις καβαφικές παρωδίες είναι και η ακόλουθη, του Κώστα Βούλγαρη (γενν. 1958):

Η «Σοφοκλέους»

Σαν βγεις στον πηγαιμό στη «Σοφοκλέους»

να εύχεσαι να ’ναι μικρός ο δρόμος,

χωρίς περιπέτειες, γεμάτος κέρδη.

«Μπεσκέδες» και «Οσκέδες» μη φοβάσαι・

τέτοια στον δρόμο σου ποτέ δεν θα βρεις,

αν μέν’ η σκέψη σου υψηλή

αν το μυαλό σου μελετά

των αριθμών και των «δεικτών» το πνεύμα.

Του «καγκελίτη» τις φωνές μην τις ακούς

και μην τρομάζεις όταν σφίγγουν τα χαρτιά,

είναι πολλοί αυτοί που τα «πιέζουν».

Πάντα στον νου σου να ’χεις τα «γερά χαρτιά»,

μην θαρρευτείς ποτέ με τα «σαπάκια».

Μην ξεχαστείς κι αφαιρεθείς ελπίζοντας στο μέλλον.

Σε λίγους μήνες, πολλά να περιμένεις

και νέος πια γρήγορα ν’ απολαύσεις

τα πλούτη που εκέρδισες στον δρόμο

μην προσδοκώντας «τα πολλά» όταν γεράσεις.

Και αν φτωχός βρεθείς, η «Σοφοκλέους» δεν σε γέλασε.

Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,

ήδη θα το κατάλαβες η «Σοφοκλέους» τί σημαίνει!…

Το ποίημα δημοσιεύτηκε το 1990 στην Καθημερινή, τις εποχές της άνθισης του χρηματιστηρίου, και προφανώς παρωδεί την Ιθάκη του Καβάφη. Αλλά ποιοι είναι οι Μπεσκέδες και οι Οσκέδες (αντί για τους καβαφικούς Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες) που μας καλεί ο παρωδός να μη φοβηθούμε;

Στο (πολύ καλό) Γλωσσάρι που συνοδεύει το τεύχος, εξηγούνται και οι δυο όροι:

μπεσκέδες (πληθ.): ίσως «μπες και δες», παρωνύμιο για κατηγορία παικτών του χρηματιστηρίου που συμμετέχουν επιφυλακτικά, αλλά θετικά σε συγκεκριμένη αγοραπωλησία

οσκέδες (πληθ.): ίσως αρνητές (< όσκε = όχι), παρωνύμιο για κατηγορία παικτών του χρηματιστηρίου που αρνούνται να μπουν σε συγκεκριμένη αγοραπωλησία

H επιφύλαξη του συντάκτη είναι δικαιολογημένη, διότι οι εικασίες που κάνει για την εξήγηση των δύο όρων είναι λαθεμένες. Εσείς ξέρετε περί τίνος πρόκειται;

Αν δεν ξέρετε, έχετε καλή παρέα. Οι Μπεσκέδες και οι Οσκέδες ή,, πιο συνηθισμένο, Μπεσιέδες και Οσιέδες, είναι οι baissiers και οι haussiers. Στα γαλλικά, baissier είναι ο παίχτης του χρηματιστηρίου που παίζει με τα κάτω, που προσβλέπει στην πτώση των αξιών. Αντίθετα, ο haussier παίζει με τα πάνω, προσβλέπει σε άνοδο. Στα αμερικάνικα, οι αντίστοιχοι όροι είναι bears και bulls, αρκούδες και ταύροι, αλλά χρηματιστήριο είχαμε στην Ελλάδα και πριν από το 1990. Στον μεσοπόλεμο εισήχθησαν οι γαλλικοί όροι, αν και συχνά τους έβρισκα, σε παλιά κείμενα, ορθογραφημένους με τη συνήθεια της εποχής, δηλ. ο μπαισσιές, οι μπαισσιέδες και ο ωσσιές, οι ωσσιέδες.

Κάτι πολύ περίεργο, όμως. Ενώ μου είναι πολύ οικείοι οι όροι, ελάχιστα ίχνη τους βρίσκω στο γκουγκλ. Κι έτσι, δεν έχω «έργα αναφοράς» να σας παραπέμψω, είμαι και μακριά από τα κιτάπια μου, οπότε θα πρέπει να με πιστέψετε.

** Το δεύτερο μικροδιορθωτικό αφορά μια άλλη πολύ σημαντική έκδοση. Πρόκειται για την ανθολογία Χαίρε ω χαίρε, Ελευθεριά! με ελληνικά και ξένα ποιήματα εμπνευσμένα από τον Αγώνα του 1821, μια έκδοση του καλού Ιδρύματος Τάκη Σινόπουλου (με χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς) με ανθολόγηση του Θανάση Γαλανάκη και του Μάνου Κουμή. Ο υπομνηματισμός, από τον Θανάση Γαλανάκη, είναι εξαντλητικός, ας πούμε εξηγείται ακόμα και ο τύπος «αποθνήσκει». Έχω κάποιες διαφωνίες για την ανθολόγηση, ας πούμε το βρίσκω αδιανόητο σε ένα έργο 970 σελίδων να μην ανθολογείται Η χαρά του πολέμου από τους Σκλάβους Πολίορκημένους του Βάρναλη, αλλά οι ανθολόγοι σίγουρα έκαναν πολλή και καλή δουλειά.

Η μικροδιορθωτική μου παρατήρηση εντοπίζεται σε ένα ποίημα του Ζαλοκώστα (τον οποίο, κατά σύμπτωση, μνημονέψαμε και προχτές, την Κυριακή) με τον (αντιποιητικό, θα έλεγα) τίτλο «Η μάχη του Σοβολάκου κατά το 1822», για μια όχι πολύ γνωστή μάχη στην οποία πρωταγωνίστησε ο Γ. Καραϊσκάκης.

Οι πρώτοι στίχοι του:

Η μάχη του Σοβολάκου κατά το 1822

Με χιλιάδας Αλβανών και τάγματα ιππέων
τριΐπουρος [sic] πασάς κινεί από Βραχώρι πνέων
άγρια μίση.

Με μέγα τάχος προχωρεί, αλλ’ έξαφνα οι βράχοι
του Σοβολάκου τον κρατούν και σταματά· η μάχη
πρέπει ν’ αρχίση.

Έβαλα sic, διότι κανονικά η λέξη γράφεται τριίππουρος, με δύο π, αφού προέρχεται από τον ίππο. Ωστόσο, στην έκδοση του Ζαλοκώστα (εδώ) τη βρίσκω με ένα π, αλλά είναι τυπογραφικό λάθος. Τον ίδιο στίχο τον  έχει χρησιμοποιήσει και ο Παλαμάς, με ππ φυσικά.

Αλλά δεν είναι ορθογραφική η διόρθωση που θέλω να κάνω.

Τι σημαίνει τριίππουρος; Στο γλωσσάρι εξηγείται: με άρμα τριών ίππων.

Αλλά δεν είναι έτσι. Η εικασία του Θ. Γαλανάκη δεν είναι σωστή, και δεν εξηγεί καν το -ουρος της λέξης.

Στους πασάδες της οθωμανικής αυτοκρατορίας, τουλάχιστον στα χρόνια του 21, αλλά νομίζω και γενικώς, υπήρχαν διαβαθμίσεις: μία, δύο ή, το ανώτερο, τρεις ιππουρίδες (ουρές αλόγου). Ο πασάς τριών ιππουρίδων έφερε τον τίτλο του βεζίρη. Αυτές τις ιππουρίδες, αν δεν κάνω λάθος, δεν τις φορούσαν αλλά τις κρεμούσαν στο λάβαρό τους, αλλά ας με διορθώσει όποιος ξέρει. Στα τουρκικά λέγεται  tuğ η ιππουρίδα και έχω δει κι έναν εξελληνισμό τουγ- κάτι, αλλά τον ξεχνάω.

Λοιπόν, ο τριίππουρος πασάς δεν είναι αυτός που έχει άρμα τριών ίππων αλλά ο πασάς τριών ιππουρίδων.

***Και πάμε στην τρίτη διόρθωση που θα είναι και σύντομη, διότι σας κούρασα.

Στον Α’ τόμο της Αλληλογραφίας του Σεφέρη με τη Μαρώ, στην πολύ καλή έκδοση της Βικελαίας βιβλιοθήκης σε επιμέλεια του Μ.Ζ.Κοπιδάκη, στη σελ. 193, ο Σεφέρης γράφει στη Μαρώ, τον Μάιο του 1937. Να πούμε εδώ ότι υπηρετεί στο προξενείο στην Κοριτσά και καθόλου ευχαριστημένος δεν είναι:

Συλλογίζομαι εκείνο το δύστυχο τον Stendhal που ήταν Πρόξενος στην Civita-Vecchia και τον βασάνιζε ένας γραφιάς που είχε, ονόματι Λυσίμαχος-Μερκούριος Καυταντζόγλου (αν αγαπάς)….

Ο Κοπιδάκης έχει κάνει πολύ καλόν υπομνηματισμό και δίνει τις παραπομπές που επιτρέπουν στον αναγνώστη, αν έχει όρεξη, να ερευνήσει τις προστριβές ανάμεσα στον Σταντάλ και στον ελληνικής καταγωγής γραμματέα του. Ωστόσο, βάζει επίσης υποσημείωση στο τοπωνύμιο Civita-Vecchia και σχολιάζει:

Γράφε: Cittavecchia. Πόλη και επισκοπική έδρα του Λατίου. Κύριο λιμάνι της Κεντρικής Ιταλίας στο Τυρρηνικό πέλαγος.

Διορθώνει δηλαδή ο Μ. Κοπιδάκης τον Σεφέρη ως προς το όνομα της πόλης. Αλλά κακώς τον διορθώνει! Η ιταλική πόλη λέγεται σήμερα και λεγόταν και τότε Civitavecchia, όπως τη γράφει ο Σεφέρης, που η μόνη διόρθωση που μπορεί να του γίνει είναι ότι γράφεται σε μία λέξη χωρίς ενωτικό.

Πόλη Cittavecchia δεν υπάρχει στην Ιταλία (υπάρχει στη Δαλματία, σήμερα Κροατία, αλλά έχει σήμερα κροατικό όνομα) και στα ιταλικά Città Vecchia είναι απλώς η παλιά πόλη διάφορων ιταλικών πόλεων. Ετυμολογικά συνδέονται φυσικά η Civitavecchia και η Cittavecchia, αλλά το όνομα της πόλης στο Λάτιο είναι έτσι που το έγραψε ο Σεφέρης (εντάξει, μείον την παύλα).

Κι έτσι κλείνει το άρθρο μας με τα τρία μικροδιορθωτικά, τις τρεις παρωνυχίδες αν προτιμάτε.

 

 

Advertisement

80 Σχόλια προς “Οι Οσκέδες, οι Μπεσκέδες και άλλα μικροδιορθωτικά”

  1. Ο οθωμανιστής υπηρεσίας επιβεβαιώνει για τις ιππουρίδες.
    Άραγε οι μπεσκέδες και οι οσκέδες επιβίωσαν μέχρι το ’90 ή ξεθάφτηκαν χάριν της παρωδίας; Στο μεταξύ, προφητικό να γράψει κανείς παρωδία του χρηματιστηρίου το ’90, δέκα χρόνια πριν το μεγάλο μπαμ (και το μεγάλο πατατράκ).

  2. Καλό. Κάπου υπάρχουν και «δουξουδάδες», αυτοί που σε κάθε ερωτηματολόγιο γνώμης απαντούν με ΔΞ/ΔΑ (δεν ξέρω / δεν απαντώ). Καλημέρες.

  3. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ο Γρ. Παλαιολόγος έχει τον τύπο τούγια (τα, πληθ.). Νικοκύρη, μήπως αυτό που θυμάσαι είναι ο τουγράς? Αυτό είναι άλλο, tuğra=σουλτανική μονογραφή.
    Καλημέρα.

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-3 Μπορεί να θυμόμουν και τον τουγρά, αλλά και τα τούγια τα έχω δει.

    1 Ο ίδιος έγραψε αργότερα το «Απολείπειν ο Θεός μικροεπενδυτήν».

  5. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Α, οι ιππουρίδες είναι οθωμανική παράδοση πολύ παλιότερη από το ’21. Μογγολικής αρχής έθιμο.

  6. Ας σχολιάσω το πρώτο…

    Αρχικά οι μπεσκιέδες θα έλα πως ήταν οι ρεμπεσκιέδες χωρίς το ρε, αλλά βλέπω άλλες ερμηνείες και το αφήνω

    Οι «καγκελίτες» είναι εικόνα από τα παλιά όταν στην αίθουσα της Σοφοκλέους είχαν κάτι ξύλινα καγκελα που ορίζανε τον χώρο απ’ όπου αγοράζανε ή πουλούσαν οι συναλλασόμενοι κι όποιος είχε το κάγκελο είχε καλύτερη θέση πρόσβασης στις αγοραπωλησίες, τον πίσω, πιός τον έβλεπε και ποιός τον άκουγε μέσα στον χαμό.
    Οι περισσότεροι καγκελίτες εμφανιζότουσαν και στο Φαλληρικό Δέλτα όταν υπήρχανε ακόμα χαρτάκια για το στοίχημα και αγοράζανε ή πουλούσανε ανοικτά σύνθετα δηλαδή χαρτάκια υποσχόμενα κέρδη στην επόμενη ιπποδρομία

  7. LandS said

    «Και πάμε στην τρίτη διόρθωση που θα είναι και σύντομη, διότι σας κούρασα»

    Έτσι που μας άνοιξες την όρεξη…

  8. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ωραία η παρωδία της χρηματιστηριακής Ιθάκης αλλά και της Μόνα-Λίζας (έτσι θα το πούμε/κλίνουμε;)

    >>τα τούγια
    Έχει γούστο να σχετίζεται το τούι «έχει το τούι ντου »
    κάπως κοντινό με το ίρτζι και το άστε ντούε, δύναμη επιβολής, περηφάνεια.

  9. Αγγελος said

    Κι εμένα οι μπεσκέδες του τίτλου με παρέπεμψαν στους ρεμπεσκέδες… ή στους σκεμπέδες, αλλά όταν είδα τα συμφραζόμενα, αμέσως μάντεψα τι ήταν. Έγιναν άραγε με κ κατά το άσχημος > άσκημος;
    Τις ιππουρίδα σ των παπάδων από το ιστολόγιο τις έμαθα, νομίζω. Ως τότε ήξερα μόνο τη δική μου σακατεμένη ιππουρίδα 😦

  10. Αγγελος said

    Τις ιππουρίδες των πασάδων, άτιμε διορθωτή!

  11. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    8# Πριν σε δω έριξα μια πρόχειρη ματιά στο γκουγκλοδραγουμάνο μεταξύ μογγολικών και τουρκικών και το τουγ στα μογγόλικα το μεταφράζει бригадир (=επιστάτης, αλλά και στρατ. βαθμός). Έχουμε και δουλειές όμως 🙂

  12. LandS said

    1, 5
    Εμβλήματα στις ασπίδες τους οι Αρχαίοι, insignia και λάβαρα οι Ρωμαίοι, κέρατα στα κράνη τους οι Βάρβαροι από τον Βοριά και oικόσημα (coat of arms) οι μεσαιωνικοί απόγονοί τους, ιππουρίδες οι Ορδές από την Ανατολή, σκαλπ από κεφάλια εχθρών οι Γηγενείς Αμερικανοί (εγώ, που ήμουν με το μέρος τους, να τους λέω Ινδιάνους;) κλπ κλπ.
    Πολύ παλιό και διαδεδομένο συνήθειο.

  13. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    12# Σκαλπ και οι Σκύθες, εξ ου και το ρ. περισκυθίζω, γδέρνω το κεφάλι.

  14. ΓΤ said

    «τις εποχές της άνθΙσης του χρηματιστηρίου» —> άνθΗσης
    Μπορεί το ΛΚΝ να δίνει αφενός άνθιση: άνθηση, αφετέρου στο «άνθηση» να είναι πλουσιότατο, αλλά, ιδίως εδώ, μάλλον καλύτερα «άνθηση», αφού «ανθεί και φέρει κι άλλο» (χρήμα).

  15. LandS said

    11
    Αυτό καλέ είναι το μπριγκαντίρ, γαλλ. brigadier, brigade < ιταλ. brigade < λατ. brigare ίσως από κέλτικα.
    Πριν τους καπελώσουν οι Τσάροι πως λέγανε την ιππουρίδα;

  16. LandS said

    13 Αυτό δεν τόξερα!

  17. LandS said

    13
    Το κρέμαγαν στις λόγχες τους;

  18. sarant said

    9 Θυμίσου και το κυπριακό, χωριά -> χωρκά κτλ.

  19. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    15# Προφανώς είναι ευρωπαϊκή η λέξη, αυτό που επισήμανα είναι πως η μετάφραση στα μογγ της τρκ λέξης για την ιππουρίδα που ήταν σύμβολο εξουσίας παραπέμπει ευθέως σε θέση υπεύθυνου, εξουσιαστή κλπ.
    Τώρα, πώς λέγανε οι τζενγκισχαναίοι την ιππουρίδα το Μεσαίωνα, σόρυ για τα φτωχά μου μογγόλικα 🙂

  20. της στιγμής και του Αντώνη…

    Σαν ντάλα μεσημέρι ακουσθεί
    του παλιατζή το ντάτσουν να περνάει
    και το μεγάφωνο πικρά να διαλαλεί
    πως αγοράζει ό,τι σου βρίσκεται παλιό
    γι αυτό που απέμεινε καθόλου μη δειλάσεις.
    Από καιρό σκεφτόσουνα την ευκαιρία
    μαζί με πράγματα να φύγουνε κι οι μνήμες
    Μην το σκεφθείς πως τάχα σου θυμίζουνε
    μια νύφη και καιρούς ευτυχισμένους
    πριν εδώ φτάσεις, από γάμο τσακισμένος.
    Πούλα τα κάδρα και τα δώρα τα σινιέ
    που σου προσφέρανε σαν έκανες τον γάμο
    δώστα με θάρρος και με σκέψη καθαρή
    χωρίς το βλέμμα σου να ψάχνει για συμπόνοια
    κι ας είν’ ο θόρυβος που κάνει ο παλιατζής
    όταν σε κάθε βόλτα παίρνει ένα κομμάτι,
    ο ύστατος χαιρετισμός που αρμόζει
    σε ό,τι που σου θύμιζε από την νύφη

  21. Βιάζομαι λίγο αλλά τέλος πάντων ο Νισανιάν λέει ότι η τούρκικη λέξη είναι ομόρριζη με τη μογγολική tug που έχει την ίδια σημασία, δηλ. σύμβολο, λάβαρο, και την κινέζικη tu (που σημαίνει το ίδιο) — και ότι το πιθανότερο είναι το κινεζικό να είναι δάνειο. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/tu%C4%9F Ο τουγράς βγαίνει πιθανότατα από το τουγ, αλλά λέει δεν είναι σίγουρο.

  22. ΣΠ said

    Η Civitavecchia είναι το επίνειο της Ρώμης. Από εκεί είχαμε πάρει το φέρι μποτ για την Τουλόν και εκεί επιστρέψαμε από την Βαρκελώνη.

  23. leonicos said

    Δεν ξέρω αν θα θεωρηθούν παρωδίες.
    Συγγνώμη επίσης αν θεωρηθεί ότι εκμεταλλεύομαι τον χώρο

    Τέσσερα Ποιήματα κατά Τρόπον
    κ. Κωνσταντίνου Καβάφη

    Η Πτώσις

    Την πτώσιν μάς την ανήγγειλαν
    με φωνάς εκφωνητών
    και πηχυαίους τίτλους εφημερίδων,
    δηλώσεις στρατηγών, αυξήσεις τιμών,
    και αλλεπαλλήλους προρρήσεις
    περί κακών ημερών.
    Περιττός κόπος!
    Δεν την είχαμε προβλέψει απλώς!
    Την νιώθαμε μέσα μας
    από καιρό.
    Είχαμε ακούσει τον γδούπο,
    είχαμε νιώσει το κατρακύλισμα,
    είχαμε γευτεί την κατάρρευσιν.
    Μ’ αυτοί δεν ξέρουν.
    Και ούτε θα φαντάζονται καν
    ότι η προσωπική μας πτώσις είναι τόσον βαθεία,
    τόσον ολοκληρωτική και αναπότρεπτος,
    που η δική των μας αφήνει αδιαφόρους.
    Δεν δύναται,
    ούτε κατ’ ελάχιστον, να μας επηρεάσει.

    @

    Ζήτημα Ψυχής

    Είπε πως ο ίδιος δεν θα καμφθεί.
    Ακόμα και όταν όλα γύρω του λυγίσουν,
    τακούν, τριφτούν ή λειώσουν,
    αυτός θα σταθεί ανάμεσά τους ορθός…
    είναι ζήτημα ψυχής, είπε.

    Ζήτημα ψυχής! Αυτό σημαίνει πως
    ακόμα κι όταν το κορμί του διαλυθεί ολοσχερώς,
    η ψυχή του μπορεί να επιμένει
    στην αθανασία της.

    Δηλαδή,
    όταν όλα γύρω του έχουν χαθεί,
    δε θά ’χει πια νόημα να καμφθεί.
    Κανείς δε θα υπάρχει να του το ζητήσει,
    έτσι που θα μπορεί να ισχυρίζεται
    πως, αν και χαμένος, άκαμπτος έχει ζήσει.

    @

    Ανύποπτοι και Αθώοι

    Τίποτε απολύτως δεν είχε αναγγείλει
    το αναπότρεπτον.
    Εικόνα δε χτύπησε
    πάνω στα θολά μας μάτια,
    ούτε ήχος άγγιξε
    τα φραγμένα μας αφτιά,
    και σκέψη, υπόμνηση ή ιδέα καμιά
    δεν τόλμησε να ταράξει τον νούν μας.
    Και αν τώρα, ερμηνεύοντες εκ των υστέρων τα σημεία
    πεισθούμε ότι τίποτα δεν μας είχαν αποκρύψει,
    αλλά εμείς δεν θέλαμε ν’ ακούσωμεν και να διούμε,
    εξακολουθούμε να κλαιγόμαστε πως είμεθα
    ανύποπτοι και αθώοι.

    @

    Μπούμερανγκ

    Ο άνθρωπος εθριάμβευσεν!
    Ολόκληρον το σύμπαν
    και δεν μπόρεσε ν’ αντισταθεί
    στο μάτι και το νύχι, στον νουν και το αφτί του·
    και αφού εξερευνήθηκε εντατικά,
    αποκάλυψε όλα του τα μυστικά.
    Ούτε κι ο κόσμος τόλμησε να τον εμποδίσει·
    και μπροστά στην απροκάλυπτη επιμονή του
    την αδυσώπητη κι εξαντλητική του εκμετάλλευση,
    του παραχώρησε όλα του τα πλούτη.

    Ο άνθρωπος, επιτέλους, εθριάμβευσεν!
    Απέκτησε τη γνώση του απείρου
    και κατέκτησε τον πλούτο του παντός.
    Δεν άφησε καμιάν αμφιβολία
    να τον προκαλεί από τον ουρανό
    ούτε ελπίδα να τον έλκει προς την γην.

    Ο άνθρωπος ελευθερώθηκε πια
    από κάθε φόβον και κάθε προσδοκίαν.
    Κάθεται πάνω στον απροσμέτρητον πλούτον του
    και λουσμένος στο έξοχο της γνώσης του φως,
    απολαμβάνει τον υπέρτατον θρίαμβόν του.
    Και αφήνει το αρχαίο σπαθί να μπαίνει αργά,
    βαθιά, σχεδόν ηδονικά, στα σωθικά του,
    γιατί δεν έχει τίποτα να κάνει πια
    κάτω από αυτόν τον άδειον ουρανόν,
    και μέσα σ’ αυτόν τον κόσμον τον ελεεινόν
    που τον μετέτρεψε σε άχρηστο αντικείμενο.
    Είναι νεκρός!
    Ελεύθερος και συνεπώς νεκρός!
    Νεκρός
    πριν τον λυτρώσει ο θάνατος
    από το μηδέν στο οποίο περιέπεσε.

  24. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    21 και πριν
    Ο γούγλης το μογγ туг το μεταφράζει στα τρκ bayrak. Εκεί γύρω κινούμαστε, τουρκομογγολική συγγένεια/αλληλεπίδραση.

  25. sarant said

    20-23 Α μπράβο

  26. Pedis said

    Οι Μπεσκέδες και οι Οσκέδες ή,, πιο συνηθισμένο, Μπεσιέδες και Οσιέδες, είναι οι baissiers και οι haussiers. Στα γαλλικά, baissier είναι ο παίχτης του χρηματιστηρίου που παίζει με τα κάτω, που προσβλέπει στην πτώση των αξιών. Αντίθετα, ο haussier παίζει με τα πάνω, προσβλέπει σε άνοδο.

    Έτσι τους λένε;! Τι λέει ο Μπαμπίς; Κατώφοροι και Ανώφοροι; ☺️ Αλήθεια, πώς να έχουν αποδοθεί οι δύο όροι σ’ «Το χρήμα» του Ζολά? Kαι οι coulissiers? (Κουληστήδες, σαν αυτούς της αγέλης των παπάριστων του Κούλη;🤬)

  27. antonislaw said

    Καλημέρα σας! Πολύ χρήσιμος ο εντοπισμός των παρωνυχίδων, γιατί αν δεν τις βγάλεις έγκαιρα μπορεί και να κακοσυνέψουν 😀
    Για μπεσιέδες και οσιέδες από εσάς το μαθαίνω πρώτη φορά!

    Ωραία αυτά τα μπαϊράκια με τις ιππουρίδες, νομίζω ότι κάνει περισσότερη εντύπωση μια ουρά αλόγου πάνω σε ένα κοντάρι η οποία κινείται και με το παραμικρό θρόισμα του ανέμου ή την κίνηση του σημαιοφόρου από ότι ένα κομμάτι πανί, ή από ένα ακίνητο κομμάτι ξύλο ή μέταλλο. Πολύ εύστοχη η ιδέα των Μογγόλων. Διάβασα στη βίκη ότι ακόμα και σήμερα τουγάδες -να μπορούμε να χρησιμοιήσουμε τον όρο άραγε- χρησιμοποιούνται στην Μογγολία βέβαια αλλά και σε κάποια στρατιωτικά σώματα στην Πολωνία.

    Λέει επίσης στη βίκη ότι από μία έως τρεις ιππουρίδες ή φτερά παγωνιού (!) μπορούσε να φέρει ο πασάς ως ένδειξη εξουσίας κατά τις εκστρατείες, ενώ τέσσερις μόνο ο σουλτάνος ως αρχηστράτηγος.


    Τούρκικο με δύο ιππουρίδες

    https://en.wikipedia.org/wiki/Tug_(banner)

  28. antonislaw said

    @20 Τζη πολύ ωραία σπαραχτική παρωδία
    @Λεώνικε συγχαρητήρια, δεν είναι κτγ μου παρωδίες του Αλεξανδρινού, αναπνέουν όμως τον αέρα του

  29. Jago said

    Άρμα το 1822 είναι καταφανής αναχρονισμός! Δεν είναι και τόσο παρωνυχίδα το τριίππουρος.

  30. sarant said

    26 Διαδρομιστές; Αλλά έτσι λένε και τους κακούς δικηγόρους

  31. Pedis said

    # 30 – Συνιστούσαν παράλληλο χρηματιστήριο, αρπακτικά σπεκουλάργια αλλά μεσαίου βεληνεκούς, αν δεν κάνω λάθος. Οι μπασέδες και οι οσέδες είναι της καλής κενονίας, επενδυτές από αυτούς που φέρνουν την ανάπτυξη … 🥳

  32. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Μικροδιορθωτικά μεν, αλλά θαυμαστά! Χαρά στο κουράγιο σου και στο «μερακλίκι» σου, Νικοκύρη! 👋

    0, 3…+27
    Ο Βασ. Ορφανός περιλαμβάνει τις ιππουρίδες (τούγια) στο γνωστό λεξικό του. Εδώ, σελ. 341. https://books.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum/reader/download/660/660-29-90740-1-10-20201013.pdf
    Όπου –επικαλούμενος τον Χλωρό- λέει ότι ο Σουλτάνος είχε εφτά τέτοιες ουρές!
    Παραπέμπει επίσης σε απεικόνιση αυτών των συμβόλων από τον Tournefort (1797), που είναι αυτή.

    Στην οποία, οι λέξεις HOU or HOUY είναι τυπογραφικό (ζωγραφικό 🙂 ) λάθος, αφού στο κείμενο είναι γραμμένες πεντακάθαρα οι σωστές:… which they call Thou or Thouy.

    8.
    Την έκφραση δεν την έχω ακούσει, δεν την ξέρω. Αν έχει την έννοια του «έχει τον τρόπο του ή τη δύναμη κ.τ.ό.» ε, τότε, όχι απλώς σχετίζεται αλλά είναι ακριβώς αυτό.

  33. # 30

    τω όντι !

    -Πλαστογράφος ! Πλαστογράφος ! η φωνή του δικηγόρου ηχούσε εν τοις διαδρόμοις του Δικαστηρίου. Ο εν λόγω δικηγόρος, διαδρομιστής ών, ήγουν αλιεύων τους πελάτας του εκ των διαδρόμων του δικαστηρίου, εις συνεννόησιν ήλθεν μετά τινος πλαστογράφου διά την υπεράσπισιν του, έναντι αδίκου κατηγορίας. Ιδών ο δικηγόρος οτι το πινάκιον του
    πλαστογράφου μεγάλον αριθμόν σειράς προτεραιότητος έφερεν, εκινήθη προς αλιείαν ετέρων πελατών, λησμονήσας και το όνομα και τα χαρακτηριστικά του . Η ώρα παρήλθεν. Απελπις ο δικηγόρος έβλεπεν οτι η δίκη θα εγίνετο ερήμην και τη αμοιβήν του δεν θα ελάμβανεν. Και ουδέν τι άλλον ηλίευσεν καθ’ όλην την ημέραν.
    Εκινήθη πανταχόθεν φωνασκών την ιδιότητα του πελάτου του, άνευ αποτελέσματος. Που ήτο ο πλαστογράφος ;

  34. antonislaw said

    Με αφορμή τους μπεσιέδες και τους οσιέδες μπαίνω στον πειρασμό κι εγώ να σας στείλω μια παρωδία της «Ιθάκης» με αφορμή την επισειόμενη επί χρόνια αξιολόγηση στο κεφάλι των εκπαιδευτικών από το ΥΠΑΙΘ, και την αφιερώνω με πόνο και αγάπη στους εκπαιδευτικούς του ιστολογίου:

    «Αξιολόγηση

    Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Αξιολόγηση,
    να εύχεσαι να’ναι μακρύς ο δρόμος,
    γεμάτος πιστοποιήσεις, γεμάτος επιμορφώσεις,
    τους Σχολικούς Συμβούλους, τους αξιολογητάς,
    την θυμωμένη Κεραμέως μη φοβάσαι,
    τέτοια στο δρόμο σου θε να βρεις,
    κι αν μέν’η σκύψις σου χαμηλή, αν μ’ εκλεκτή
    συγκίνησι το πάτωμα το σώμα σου αγγίζει.
    Τους Σχολικούς Συμβούλους, τους αξιολογητάς,
    την άγρια Κεραμέως θα την συναντήσεις,
    ακόμα κι αν τους βλασφημείς μες την ψυχή σου,
    Κι αν η ψυχή σου θα τους σιχαθεί εμπρός σου.

    Να εύχεσαι να ‘ναι μακρύς ο δρόμος.
    Πολλά τα καλοκαιρινά πρωιά να είναι
    που με τι ευχαρίστηση, με τι χαρά
    θα μπαίνεις σε ιστοχώρους καταϊδρωμένος·
    να σταματήσεις σ’ εμπορεία παιδαγωγικά,
    και τες καλές πραγμάτειες ν’ αποκτήσεις,
    δεύτερα, τρίτα πτυχία, δοκτορά κι επαίνους
    με δανεικά λεφτά κάθε λογής,
    όσο μπορείς πιο άφθονα δανεικά λεφτά.
    σε ανοιχτά πανεπιστήμια πολλά να πας,
    να μάθεις και να μάθεις απ’ τους σπουδασμένους.

    Πάντα στον νου σου να’χεις την Αξιολόγηση.
    Το φθάσιμον εκεί είν’ο προορισμός σου.
    Αλλά μη βιάζεις το ταξίδι διόλου.
    Καλύτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει’
    και γέρος πια ν’αράξεις στο σχολείο,
    φτωχός με όσα ξόδεψες στο δρόμο,
    μη προσδοκώντας κλιμάκια να σε δώσει η Αξιολόγηση.

    Η Αξιολόγηση σ’έδωσε τ’ωραίο ταξίδι.
    Χωρίς αυτήν δεν θα ‘βγαινες στον δρόμο [εκ τα έξοδα]
    Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια.
    Κι αν πτωχική την βρεις, η Αξιολόγηση δεν σε γέλασε.
    Έτσι πτωχός που έγινες με τόση πείρα,
    Ήδη θα το κατάλαβες Αξιολόγησες τι σημαίνουν.»

  35. # 34

    Ωραίο ! (30 χρόνια υπηρεσίας και δεν έτυχα καμιάς αξιολόγησης ο φουκαράς, καϋμό το είχα ! )

  36. Λάμπας said

    Ξέρω ότι το ιστολόγιο δεν πολυσυμπαθεί τέτοιες διακρίσεις, αυτή εδώ όμως μ’ αρέσει: άνθιση των λουλουδιών (από το ανθίζω) αλλά άνθηση του χρηματιστηρίου, των γραμμάτων, των τεχνών κ.λπ. (από το ανθώ, μεταφορική χρήση).

  37. Πέπε said

    Οι ιππουρίδες δε μου ήταν καθόλου άγνωστες, κι ας μην είμαι οθωμανιστής ούτε από μακριά. Το από πού τις ξέρω όμως δεν το θυμάμαι. Πάντως μού κάνει εντύπωση να μην το ξέρει, να μην το υποψιάζεται καν, επιμελητής τόμου με ποίηση εκείνης της εποχής. Δηλαδή από πού κι ως πού να σημαίνει ότι είχε τρία άλογα στο άρμα του; Αφού κάνει μπαμ ότι κάποιο θέμα κρύβεται εδώ, έστω και σε όποιον δε γνωρίζει το θέμα.

    Να πούμε βέβαια ότι η λογική να προστίθενται ιππουρίδες κατά την άνοδο στις βαθμίδες της ιεραρχίας είναι βασικά η ίδια όπως στις σαρδέλες και τα αστέρια του ελληνικού στρατού και -υποθέτω- των περισσότερων σύγχρονων στρατών.

  38. BLOG_OTI_NANAI said

    Φιλήμων για ιππουρίδες:

  39. sarant said

    30 Aπό πού είναι αυτό;

    36 Όμως οι τέχνες επίσης ανθίζουν, και τα λουλούδια καμιά φορά ανθούν.

  40. Αιμ said

    https://www.tanea.gr/2018/11/01/people/arvanitiki-glossa-deite-apisteytes-lekseis-apo-aytin-tin-panarxaia-dialekto/

    Αυτό το έχετε δει ;

  41. BLOG_OTI_NANAI said

    Πώς τα κρατούσαν:

  42. 8, … της Μόνα-Λίζας (έτσι θα το πούμε/κλίνουμε;) …

    Σαφώς.
    Ως γνωστόν (το ξέρουν κι οι Μονα-Λίζες εξάλλου) το Μόνα είναι προτακτικό.

  43. Spiridione said

    Τις ιππουρίδες τις θυμάμαι από εδώ
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/06/27/koroni/#comment-178153

  44. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    39α.
    Νικοκύρη, σε ποιον απευθύνεται το ερώτημα; 🙂

  45. Αγγελος said

    ΜΙΚ_ΙΕ, προφανώς στον δράστη του (33) με τον διαδρομιστή που φωνάζει «Πλαστογράφος!»

  46. sarant said

    44 Ωχ, ρωτάω τον Τζι για το απόσπασμα στο σχ. 33

    40 Δεν το είχα δει. Έχει και καλά, έχει και πορτοκάλεια.

  47. Spiridione said

    Ένα ποίημα του Φώτη Γιοφύλλη (1923)

    Συνάλλαγμα επί Λονδίνου
    Μη μου χαϊδεύεις, κόρη, το κεφάλι
    και μή ζητάς να κλέψης το φιλί.
    Στο κεφάλι μου ζάλη έχω μεγάλη.
    Μισοί λογαριασμοί το πνίουν πολλοί.
    Ό,τι και να μου πης μου φέρνει ζάλη.
    Τίποτ’ άλλο βαθιά μου δε μιλεί.
    Διώχνει η συγκίνησή μου κάθε μι’ άλλη
    Αριθμούς μου λαλεί κάποιο πουλί.
    Πηδάνε τα ψηφία μές το μυαλό μου.
    Τη ζήση μας ορίζουν οι αριθμοί:
    Σ’ ένα τριψήφιο πολλαπλασιασμό μου
    στεριώνουν δόξες, κρέμουνται χαμοί!
    Τη ζήση μας τη δίνει και τη μοίρα
    μας κυβερνάει μονάχα η λίρα, η λίρα.
    Περάσανε οι αγάπες και τα μίση.
    Ξοφλούν κ’ αιστήματα και σπαραγμοί.
    Ποπάνω απ’ όλα, απ’ όλα έχει καθήση
    το αίστημα της αλήθειας: οι αριθμοί.
    Κ’ η πάλη είν’ επική! Ποιος θα νικήση;
    Κ’ οι οσιέδες κ’ οι μπεσιέδες στη γραμμή
    θα πίστευες πως έχουν απαυδήση,
    μα πέφτουν σε νέο κίντυνο μ’ ορμή,
    θάλεγες μια στιγμή πως θα σταθούμε,
    σαν πέφτουμε χαμένοι, νικημένοι.
    Μα ο καλός ο στρατιώτης επιμένει
    κι’ ως να μας βγη η ψυχή θα πολεμούμε.
    Και δοξασμένος ή καταστραμένος,
    πουλώ, αγοράζω πάντα διψασμένος.
    Αθήνα. Ιούλιος 1923.

    Click to access 203_opt.pdf

  48. # 46 α
    Κάτι παλιό, κωμικοτραγικό, δικό μου

    Η συνέχεια…
    (που ήτο ο πλαστογράφος)
    Ούτος δεχθείς κλίσιν εις το κινητόν του, του κτιρίου εξήλθεν προς εξεύρεσιν καλυτέρου σήματος. Εδέχθη υπό αλλοδαπής τινος πρότασιν εργασίας και διεπραγματεύετο την αμοιβήν του. Αίφνης εν στρουθίον ενεφανίσθη και δια συνεχών αποβολών περιττωμάτων, τον πίλον και το σακάκιον του κατέστησεν ρυπαρά. Ο πλαστογράφος , βαθύς γνώστης της αδυναμίας των δικαστών εις το ευπρεπές και καθαρόν της εμφανίσεως των κατηγορουμένων, εκινήθη προς την τουαλέτταν προς καθαρισμόν των ενδυμάτων του, μη ακούων τας γοεράς κραυγάς του συνηγόρου του. Οτε εξήλθεν ήτο πλέον αργά.
    Ο δικηγόρος του είπεν ότι εδικάσθη ερήμην και ήτο πλέον φυγόδικος. Εναντι ελαχίστης αμοιβής εις κρησφύγετον φυγοδίκων τον οδήγησεν. Πάσα εργασία του πλαστογράφου, διά εύλογον τι χρονικόν διάστημα, ανεβάλλετο. Εκλεισεν το κινητόν του. Το πνεύμα του σουλτάνου οδήγησεν το στρουθίον ένθα αφθονία τροφής και έλλειψις γαλών υπήρχεν.

  49. Αιμ said

    46β. Και μένα έτσι μου φάνηκε συν ενδιαφέρουσες (για μένα) πληροφορίες αν και οι τόσο εκτενείς ιστορικές αναφορές δεν κατάλαβα τί τεκμηριώνουν.

  50. Αιμ said

    33, 48. Πολύ ωραίο Τζι ! Κάνε κ την κλίση κλήση

  51. Spiridione said

    Να βάλουμε και άλλο ένα χρηματιστηριακό του Κ. Βούλγαρη (1992)

    Απολείπειν ο Θεός μικροεπενδυτήν
    Σαν έξαφνα μέσα στην άνοιξη ακουσθεί
    κοπάδι τα «παπαγαλάκια» να περνάν
    και του «Μάαστριχ» να κλαιν τη μοίρα,
    τις μετοχές σου που τις κράτησες πολύ, τα κτήματα
    που βούλιαξαν για τα καλά, ελπίδες για κέρδη
    που βγήκαν τις φρούδες, μην ανωφέλευτα θρηνήσεις.
    Σαν έτοιμος από καιρό σαν θαρραλέος,
    αποχαιρέτα την την Σοφοκλέους, που την χάνεις.
    Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
    όνειρο, πως απατήθηκε η ακοή σου˙
    μάταιες ελπίδες, τέτοιες μην καταδεχθείς.
    Σαν έτοιμος από καιρό σαν θαρραλέος,
    ετοίμασε τις μετοχές σου να πουλήσεις
    κοψοχρονιά. Γιατί οι «αλογομούρηδες» σε περιμένουν
    κι έχουν τη μηχανή καλά στημένη.
    Με φήμες για υποτιμήσεις οι «καγκελίτες» σε τρομάζουν
    το Κόσσοβο είναι κοντά, σου ψιθυρίζουν.
    Και συ σαν έτοιμος από καιρό σαν θαρραλέος,
    Αποχαιρέτα την την Σοφοκλέους που την χάνεις.

  52. # 50

    Οχι, είναι προσποιητή καθαρεύουσα, με τα λάθη της !

    Στις λέξεις του # 40 η μέρα πιο πιθανό είναι να προέρχεται από το (un) di, ποιητική ιταλική έκφραση παρά aπό το day, un di se ben tammentomi, κλασσική τετραφωνία του Βέρντι από τον Ριγκολέτο, ίσως ό,τι καλύτερο, αντικειμενικά, γράφτηκε ποτέ στην όπερα …

  53. Εξαιρετικό το άρθρο. Για άλλη μια φορά εντυπωσιάζομαι που κάποιος προσέχει και τις λεπτομέρειες όσων διαβάζει και εξηγεί και διορθώνει και κυρίως θυμάται!!! (Το δικό μου το μυαλό δύσκολα κρατάει νέες πληροφορίες και θυμάται με κενά: όταν διάβασα για τις ιππουρίδες, θυμήθηκα ότι το είχα ξαναδιαβάσει εδώ, κάποια στιγμή, αλλά αμφιβάλλω για το αν θα το θυμάμαι και μεθαύριο).

    34. Πολύ μου αρέσει αυτή η «καβάφεια» αξιολόγηση. Τα ξέρετε πολύ καλά τα όσα ισχύουν αγαπητέ Αντώνη, στην εκπαιδευτική αξιολόγηση της Κεραμέως. Μπορώ να την βάλω στο μπλογκ του Τελευταίου Θρανίου, μιας συλλογικότητας εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας, το οποίο ενημερώνω πού και πού; (http://teleftaio-thranio.blogspot.com/) Θα ήθελα βέβαια και το επίθετό σας ή κάτι για να φαίνεται ότι σας ανήκει. Όπως και να έχει, μπράβο και ευχαριστίες.

  54. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα.
    “Ο ρόλος της μεταφοράς παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη γένεση αλλά και στη διαμόρφωση των ειδικών γλωσσών.” γράφει η Ελένη Γ. Τζιάφα στη “Μελέτη της ειδικής γλώσσας του χρηματιστηρίου με βάση σώματα κειμένων και στόχο την αυτόματη μετάφραση” – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ , ΑΠΘ,2012(σ.211, βλ. http://ikee.lib.auth.gr/record/130913/files/)
    Επίσης:“Πολλές από τις μεταφορές που είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες στο ελληνικό χρηματιστήριο ανάγονται σε μεταφορές που ξεκινούν από άλλες γλώσσες, και κυρίως τη lingua franca, την αγγλική γλώσσα. Μία από αυτές τις περιπτώσεις είναι η παρομοίωση του χρηματιστηρίου με τον ιππόδρομο και η διαρκής αναφορά σε συναφή θέματα, όπως ο τζόγος, τα στοιχήματα, τα άλογα (που αναφέρονται σε μετοχές), το ίδιο το ρήμα παίζω στο χρηματιστήριο (και όχι επενδύω).(ό.π.- σ.223)
    Το όνομα Αστραχάν αναφέρεται κυρίως ως όνομα ή παρατσούκλι αλόγων, κυρίως αργών αλόγων, που τρέχουν στον ιππόδρομο αλλά δεν έχουν ελπίδα να κερδίσουν. Συνεκδοχικά, είναι κάθε μετοχή που δύσκολα θα αποδειχθεί κερδοφόρα ή χρειάζεται «σπρώξιμο» για να προχωρήσει”.(ό.π.- σ. 224).
    Σημειωτέον ότι, εκτός από τις μετοχές/χαρτιά/άλογα(οι οποίες, με ή χωρίς ιππουρίδες, μπορούν να γίνουν αεροπλάνα, να φτάσουν στην στροτόσφαιρα, να ανέβουν στους εφτά ουρανούς ή στο θεό) και από αρκούδες/μπεσκέδες,(άλλως: απαισιόδοξοι= επενδυτές με καθοδικές βλέψεις στην πορεία του χρηματιστηρίου) ή ταύρους/οσκέδες (:αισιόδοξοι=επενδυτές ανοδικών βλέψεων), άλλα γνωστά ζώα του χρηματιστηρίου είναι και τα “παπαγαλάκια”(= οι διασπορείς ψευδών ειδήσεων) και η “μαρίδα” (=οι μικροεπενδυτές) ή τα “πατόψαρα”, εξ ων έχουμε και διατυπώσεις σαν αυτές:
    «Προσοχή στους «παπαγάλους» … μαϊμού.(…) Κύριε πρόεδρε του Χρηματιστηρίου… Τα λαμόγια συνεχίζουν τη σπέκουλα! Τα… πρόβατα φεύγουν ατάκτως από το μαντρί. (Δυστυχώς γι’ αυτούς, δεν διαβάζουν όλοι την αφεντιά μου…). Τους τρομοκράτησαν οι …ποντικοί. Οι γάτες ορμάνε. Τσιμπάνε ό,τι βρουν, όπου το πετύχουν. Οι τρομαγμένοι χώνονται στις Τράπεζες. Για να εισπράξουν τόκο ένα 8άρι, όσο ένα λίμιτ απ μιας μέρας στο Χρηματιστήριο. Οι Τράπεζες, βέβαια, θα… επενδύσουν στη Σοφοκλέους. Αυτές «επενδύουν», δεν… παίζουν. (ό.π.- σ.14). … “Όσο δε βάζετε μυαλό και μένετε ανοιχτοί με αέρα κοπανιστό, θα χάνετε. Ο άτιμος ο αέρας, αυτός που σας έδωσε λεφτά το καλοκαίρι, είναι ο ίδιος που θα σας τα πάρει το χειμώνα.”(ό.π.- σ.220)»
    Αξιοσημείωτη και η εξής γλωσσολογική παρατήρηση:
    «Η ύπαρξη πολλαπλών μεταφράσεων για το ίδιο αντικείμενο εξηγείται(βλ.Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Άννα. “Η νεολογία στην κοινή νεοελληνική”. Θεσσαλονίκη, Α.Π.Θ. 1986) από το γεγονός ότι «κατά την πρώιμη και τη μεταβατική περίοδο (της νεολογίας) είναι δυνατό μια νέα εφεύρεση, θεωρία κτλ. να προκαλέσει την εμφάνιση συνώνυμων σημαινόντων, επειδή έχουν επιλεγεί διαφορετικά συστατικά». Πολλές από τις μεταφράσεις αυτές στην πορεία του χρόνου εγκαταλείπονται, καθώς συντρέχουν οι ακόλουθες περιπτώσεις:
    – το αντικείμενο ή η έννοια που κατονομάζεται με τον όρο δεν υφίσταται πλέον
    – επικρατεί ο δάνειος όρος και χρησιμοποιείται αμετάφραστος
    – επικρατεί μία από τις προτεινόμενες μεταφράσεις.
    Έτσι συμβαίνει και όροι, ενώ εμφανίζονται στα λεξικά, δεν απαντούν ούτε στα σώματα κειμένων ούτε στο διαδίκτυο γενικά»(βλ. Ε.Τζιάφα, σσ.129-130)

  55. Μαρία said

    https://sarantakos.wordpress.com/2009/08/26/mpala/#comment-9148
    Αυτή η παρωδία (+ άλλες 2) του Καβάφη απ’ το Μίμη Σουλιώτη ανθολογείται στο τεύχος;

  56. «Καγκελίτες» και οι barrister των βρετανικών+ δικαστηρίων:
    Το σχετικό κάγκελο (bar) οριοθετούσε την περιοχή του δικαστηρίου στην οποία μπορούσε να αγορεύσει μόνον ο δικηγόρος που έπρεπε να έχει ήδη αποκτήσει το ανάλογο δικαίωμα περνώντας το bar exam, για άδεια ασκήσεως επαγγέλματος.
    Λέγεται ευρέως ότι το bar exam (στις ΗΠΑ) είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, και πολλοί διάσημοι έχουν αποτύχει, αν και πολλοί επίσης έχουν μπαριστεύσει.

  57. Κ. Καραποτόσογλου said

    baissier = μπαισιές, haussier = ωσιές

    Émile Missir, Dictionnaire Français Roméique, deuxième édition entièrement refondue, 1952. σ. 60, 440.

  58. # 56

    Αρα για την Κιμ ισχύει το γνωμικό για της επί χρήμασι φωτογραφημένης γυναικός, το κάγκελο !!

  59. xar said

    Οι μπεσκέδες στη νέα χρηματιστηριακή ελληνική λέγονται και σορτάκηδες, γιατί όταν θεωρείς ότι οι τιμές θα πέσουν παίρνεις θέσεις πώλησης (βγαίνεις short κατά την αμερικάνικη ορολογία).

  60. antonislaw said

    56 «Λέγεται ευρέως ότι το bar exam (στις ΗΠΑ) είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, και πολλοί διάσημοι έχουν αποτύχει, αν και πολλοί επίσης έχουν μπαριστεύσει.»

    Πάντα με γοητευε το American Bar (Association), που μου θύμιζε Διονύση Παπαγιαννόπουλο:

  61. Λάμπας said

    47. Φώτος Γιοφύλλης δεν ήταν;

  62. Spiridione said

    61. Ναι, σωστά.

  63. antonislaw said

    53 «Μπορώ να την βάλω στο μπλογκ του Τελευταίου Θρανίου, μιας συλλογικότητας εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας, το οποίο ενημερώνω πού και πού;»

    Μαγδαληνή πολύ χαίρομαι που σου άρεσε, το βιώνω κι εγώ από μέσα κατά κάποιον τρόπο. Εννοείται ανάρτησέ το αν θέλεις,τώρα για όνομα θα προτιμούσα το νικ μου εδώ μέσα antonislaw ή Νομικαντώνης αν προτιμάς!

  64. antonislaw said

    53 «Μπορώ να την βάλω στο μπλογκ του Τελευταίου Θρανίου, μιας συλλογικότητας εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας, το οποίο ενημερώνω πού και πού;»

    Μαγδαληνή πολύ χαίρομαι που σου άρεσε, το βιώνω κι εγώ από μέσα κατά κάποιον τρόπο. Εννοείται ανάρτησέ το αν θέλεις,τώρα για όνομα θα προτιμούσα το νικ μου εδώ μέσα antonislaw ή Νομικαντώνης αν προτιμάς!

  65. sarant said

    34 Αντώνη, δική σου η παρωδία; Να την καταγράψω.

    47 Μπράβο Σπύρο, λοιπόν και στην κανονική ποίηση έχουν καταγραφεί οι οσιέδες/μπεσιέδες
    63 Ναι, δική σου 🙂

    57 Α, ευχαριστούμε, να και μια τεκμηρίωση

  66. sarant said

    55 Μαρία, έχει τέσσερις καβαφικές παρωδίες του Κ.Φ.Φαβάκη (Σουλιώτη) αλλά όχι αυτήν.

  67. BLOG_OTI_NANAI said

    Παρωδίες:

  68. leonicos said

    28 Antonislaw

    Ευχαριστώ. Όντως δεν είχα πρόεση να γράψω παρωδία, γι’ αυτό λέω ‘κατά τροπον’ κι εννοω το ύφος του

  69. sarant said

    67 Θα πρέπει κι εδώ να βάλουμε ένα ακόμα άρθρο…

  70. 55.
    Ωραίο! Ευχαριστώ και πάλι, Μαρία! (Λινκ-λινκ έφτασα στον… ουδό του 2009! Εκεί, γέλασα πολύ 🙂)

    34.
    Πολύ καλό!

  71. Pedis said

    Ω ρε κανείς δεν έχει διαβάσει «Το χρήμα» στα ελληνικά; -> # 26 …

    για να μας πει πώς έχουν αποδοθεί στα ελληνικά οι όροι της γαλλικής αργκώ του πορνείου του καπιταλισμού;

  72. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα! Ιδού και το σονέτο των (αισιοδοξων) οσκέδων
    «Δικαίωσις» (χρηματιστηριακή)
    Τότε στη μάχη ως Ταύρος θα αμολήσω
    τις μετοχές να ανέβουν πάνωθέ μου.
    Του κόσμου το ουρλιαχτό, τα “Αγόρασέ μου!”
    και “Πούλα μου!”, θα μου κρατούν τον ίσο.
    Στη Σοφοκλέους με λιμιτ απ θα κλείσω
    και αέρα θα μαζεύω ως γιος του ανέμου,
    «οι αρχόντοι είν’ εμπόροι του πολέμου»
    στ’αρκούδια ως Κόκοτας θα τραγουδήσω.
    Κι όταν γοργά, στου Ντάι Τζόουνς τον δρόμο,
    κάθε αστραχάν μαρίδας θα πεθαίνει
    (μες τον πολύ των παπαγάλων φλόμο),
    Όλων το βιος, τ’ αβγά και τα καλάθια,
    ζωή και κότα “αίωνιος” θα μού γένει
    ωραία ωραία χωρίς καμιά προσπάθεια…
    (το ίδιο τραγουδάκι απ’ την πλευρά των λυπημένων μπεσκέδων εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=DCVtYVL-FPA )

  73. LandS said

    54 αρκούδες/μπεσκέδες,(άλλως: απαισιόδοξοι= επενδυτές με καθοδικές βλέψεις στην πορεία του χρηματιστηρίου

    Το χειρότερο πράμα για ένα παίκτη είναι να είναι αισιόδοξος ή απαισιόδοξος. Οι μεγαλύτερες κρίσεις ξεσπάνε από αισιόδοξες ή απαισιόδοξες συμπεριφορές.
    Αν κάποιος προβλέπει πτώση κάποιου χαρτιού δεν θα πουλήσει για να επιταχύνει τη πτώση. Αντίθετα θα αγοράσει με συμφωνία επαναγοράς σε προσυμφωνημένη τιμή και, αν του βγει η πρόβλεψη, θα κερδίσει τη διαφορά της προσυμφωνημένης με τη τρέχουσα.
    Δεν είναι απαισιόδοξη συμπεριφορά αυτή.
    Πες και συ ΛΑΜΠΡΟ

  74. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Όπως ο Φρέντυ Γερμανός Απολείπειν ο Θεός Ευάγγελον
    Απολείπειν ο Θεός … Μωυσήν Σαν έξαφνα ώρα μεσάνυχτα ακουσθεί
    αόρατος θίασος να περπατά μην ξαφνιασθείς ακόμα, θα’ ναι το κόμμα που σ’ αποχαιρετά
    Σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος πες «είμαι τέως».
    Έκανες πολλές γκάφες τελευταίως, ομίλησες πολύ
    Κι ενόχλησες ακόμα και τον Καραμανλή.
    Ήδη ήλθεν η ώρα τα βουνά να πάρεις,
    στο λέγει και ο Άρης
    αν πάρεις τα βουνά ως πάνω πάρε μαζί και τον Λαβράνο
    κι αν πας κόντρα του νόμου, πάρε μαζί τον Οικονόμου
    Στο Σκάει δε θα εμφανιστείς ξανά, τέλος χαρτάκια και σανά,
    τα ίδια και τα ίδια ,φράσεις ένδειας,
    υπάρχει και ο Δένδιας.
    Διαλάλιες , δυναστεία, πολλή πρωτιά , πολλή αριστεία τελευταίως
    κι η τηλεόραση άλλο δεν έχει να σε δώσει πια.
    Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
    πες «είμαι τέως», μη νοιάζεσαι αν κλάψει η Κεραμέως.
    Δια τα εγκόσμια πλέον μη σε μέλλει,
    Αφήνεις πίσω τον Βαγγέλη.
    Για το κόμμα, βρίσκεσαι σε κώμα
    τούτο εφάνη εις το μνημόσυνον Κεφαλογιάννη
    κι αργότερον στο Βήμα εντελώς καλά,
    βολές, ναι μεν αλλά…
    Σαν έτοιμος από καιρό, καίτοι πυγμαίος,
    Φύγε ευθέως πριν να μας κουφάνεις
    κι αποχαιρέτα την την εξουσίαν σου που χάνεις.

  75. antonislaw said

    74 Έφη απολαυστική η παρωδία!!!!!! (Να παρακολουθείται άραγε και το ιστολόγιο από τα καλόπαιδα του Κυριάκου; μακάρι, έχουν πολλά να ωφεληθούν!!!)

  76. 74 Φοβερό μαργαριτάρι όμως στο τεύχος, η πρώτη παρωδία (της «Καθημερινής» του 1935) αποδίδεται στον… Ξενοφώντα Κοκόλη που ήταν αγέννητος τότε (και ο οποίος έχει βέβαια γράψει τριάντα παρωδίες δικές του).
    Βρήκα μαζεμένες στο μεταξύ διάφορες εδώ: http://nearhouparaplous.blogspot.com/2010/03/blog-post_31.html

  77. Spiridione said

    Ο Δημ. Δασκαλόπουλος είχε συγκεντρώσει μέχρι το 1997 ούτε λίγο ούτε πολύ 170 καβαφικές παρωδίες
    https://www.tovima.gr/2008/11/24/books-ideas/kabafis-parwdoymenos/

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    75,76,77, Το σημαντικότερο είναι που βρέθηκαν κι άλλες παρωδίες* και η κοτσάνα της σοβαρής «Κ». 🙂
    * «Άλλωστε, το έχουμε ξαναπεί πως ο Καβάφης είναι ο πιο πολυπαρωδημένος ποιητής μας» λέει ο Νικοκύρης στο νήμα

    Αυτή η Λου, η στιχομερακλού, πού είναι να παρωδίσει; 🙂

    σσ έχω σκάσει που δε βρίσκω σκηνή από φιλμ (σε μαυρόσπρο καλύτερα) με το χαμό που γινόταν στο Χρηματιστήριο. Στριμωγμένοι δεκάδες παίχτες, baissiers και haussiers, να χειρονομούν και να θορυβούν υπό τα κρόταλα των μηχανημάτων εποχής, τσαμπιά πάνω στα κάγκελα.

  79. sarant said

    72 Δικό σου; Εξαιρετικό! (Πολύ μ΄αρέσει αυτό το τραγούδι)

    77 Ναι, το έχω αυτό το βιβλίο, έχει και καναδυό του παππού μου

    Εχουμε υλικό για το μελλοντικό άρθρο λοιπόν

  80. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    80α:Εμή η παρωδία.(Το παιχνίδι ο θάνατός σου η ζωή μου της Σοφοκλέους φυσικά)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: