Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Αριθμοί’ Category

Πολυτεχνικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 16 Νοέμβριος, 2019

Αύριο είναι η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Πέρυσι, που το σαββατιάτικο άρθρο μας έπεφτε ανήμερα της επετείου, τα είχα πει «Μεζεδάκια του Πολυτεχνείου». Φετος, υιοθετώ αυτήν την παραλλαγή.

Θα μπορούσα βέβαια να τα πω «Μεζεδάκια της ΑΣΟΕΕ», μια και αυτή η πανεπιστημιακή σχολή βρέθηκε κάτω από τον προβολέα της επικαιρότητας τη βδομάδα που μας πέρασε -και, παρόλο που εδώ και χρόνια η επίσημη ονομασία έχει αλλάξει και είναι το ΟΠΑ (Οικονομικό Πανεπιστήμιο) όλοι σχεδόν στην ΑΣΟΕΕ αναφέρθηκαν, πολλοί γράφοντάς τη και λάθος, ΑΣΣΟΕ.

Και το κορυφαίο μαργαριτάρι της ΑΣΟΕΕ φιλοτεχνήθηκε από τη φεγγαρόφωτη υφυπουργό μας κ. Δόμνα Μιχαηλίδου, η οποία είπε σε ραδιοφωνικό σταθμό, με αφορμή τα «ευρήματα» της αστυνομίας στην υποτιθέμενη γιάφκα της ΑΣΟΕΕ:

Δεν είναι δυνατόν κάποιος συμπολίτης μας να έχει πρόσβαση σε όπλα τα [sic] οποία έχει πρόσβαση ο στρατός της Συρίας.

Εν τω μεταξύ, τα… όπλα που βρέθηκαν στην ΑΣΟΕΕ ήταν τρία κοντάρια σημαιών -που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σαν ρόπαλα, ας το δεχτούμε- μερικά μπουκάλια τζιν και βότκα και δυο κράνη μοτοσικλετιστή.

Φυσικά, ο συριακός στρατός δεν πολεμάει με καδρόνια και (έστω) μολότοφ (αν δεχτούμε πως τα μπουκάλια τα κρατούσαν γι’ αυτό το σκοπό, αν και κατά πάσα πιθανότητα απλώς είχαν ξεμείνει από κάποιο πάρτι). Και εύλογα έπεσε πολύ γέλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ας πούμε με την ατάκα ότι αν διπλώσεις τον χάρτη το κτίριο της ΑΣΟΕΕ πέφτει πάνω στη Δαμασκό.

(Υποθέτω ότι στην πραγματικότητα η υπουργός δεν ήθελε να κάνει αυτή την τερατώδη σύγκριση των μπουκαλιών με τα καλάσνικοφ. Τις ίδιες μέρες είχε βρεθεί πραγματική γιάφκα με καλάσνικοφ, αλλά όχι στην ΑΣΟΕΕ παρά σε κάποιο διαμέρισμα. Η κ. Μιχαηλίδου μάλλον μπέρδεψε τις δυο υποθέσεις. Όμως, δεν ζήτησε συγγνώμη, διότι είναι άριστη).

* Άλλος άριστος, που διορίστηκε και στην Επιτροπή για τα 200 χρόνια από την επέτειο του 1821, ο καθηγητής Στάθης Καλύβας. Φίλος βρήκε σε βιβλίο του ένα αστείο μαργαριτάρι -τον παρακάλεσα να μου στείλει φωτογραφία της σελίδας διότι ήθελα να έχω ατράνταχτο τεκμήριο.

Η φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Στάθη Καλύβα «Καταστροφές και θρίαμβοι», σελ. 138.

Διαβάζουμε ότι κάποιες ένοπλες αντιστασιακές ομάδες «τις διοικούσαν κομμουνιστές, όπως π.χ. ο Μπάμπης Κλάρας, ο γνωστός και ως Άρης Βελουχιώτης».

Φυσικά ο Άρης Βελουχιώτης λεγόταν Θανάσης Κλάρας. Ο Μπάμπης Κλάρας ήταν ο αδελφός του, εφτά χρόνια νεότερος (1910-1986), που σταδιοδρόμησε με το πραγματικό του ονοματεπώνυμο ως δημοσιογράφος και έγραψε βιβλία για τη μνήμη του αδερφού του (εδώ ο ιστότοπος της οικογένειας). Και βέβαια, ο Μπάμπης Κλάρας είχε μεν συμμετοχή στην αντίσταση αλλά δεν ανέλαβε ποτέ ηγετικές θέσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Γραμματική, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 255 Σχόλια »

Η μέρα με τα δεκαεννιάρια

Posted by sarant στο 19 Σεπτεμβρίου, 2019

Σήμερα ο μήνας έχει δεκαεννιά. Έχουμε δηλαδή 19 Σεπτεμβρίου του 2019, ή αλλιώς 19/9/19, μια μέρα με δύο δεκαεννιάρια, ή ίσως δυόμισι, αν θεωρήσουμε ότι και το 9 είναι ένα εκκολαπτόμενο 19. Με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε μια παράδοση του ιστολογίου.

Οι ταχτικοί θαμώνες ίσως να θυμούνται ότι στις 12 Δεκεμβρίου του 2012 (στις 12/12/12) είχα γράψει ένα άρθρο για τη Μέρα με τα τρία δωδεκάρια, συνεχίζοντας μια παράδοση που ήδη μετρούσε τέταρτο χρόνο, αφού στις 11/11/2011 είχαμε τη μέρα με τα τρία εντεκάρια, στις 10/10/ 2010 είχαμε γράψει για τη  μέρα με τα τρία δεκάρια και στις 9/9/2009 για  την αντίστοιχη μέρα με τα τρία εννιάρια. Η ωραία αυτή παράδοση κινδύνεψε να σταματήσει το 2013, διότι μέρα με τρία 13άρια δεν υπάρχει, αφού δεν έχουμε δέκατο τρίτο μήνα, τελικά όμως σκέφτηκα ότι η 13/3/13 ήταν μια καλή προσέγγιση κι έτσι έγραψα το άρθρο για τα δεκατριάρια, και στο ίδιο πατρόν το 2014 το άρθρο για τα δεκατεσσάρια, στις 14/4/14. Στις 15/5/15 αγρόν ηγόραζα, κι έτσι το αντιστοιχο άρθρο με τα δεκαπεντάρια το έβαλα τελικά στις 15 Οκτωβρίου, αλλά το 2016 επανήλθα στην κανονικότητα κι έτσι είχαμε το άρθρο για τα δεκαεξάρια στις 16/6/16 και το άρθρο για τα δεκαεφτάρια στις 17/7/17. Το περυσινό άρθρο θα έπρεπε να δημοσιευτεί στις 18 Αυγούστου, αλλά λόγω ραστώνης δημοσιεύτηκε στις 18/9/18.

Ο αριθμός 19 είναι πρώτος αριθμός, δηλαδή δεν διαιρείται παρά μόνο με το 1 και με τον εαυτό του. Οι τέσσερις από τους πέντε αριθμούς της δεύτερης δεκάδας είναι πρώτοι (11, 13, 17, 19) κάτι που ξανασυμβαίνει στην πρώτη δεκάδα των τριψήφιων αριθμών (101, 103, 107, 109) και δεν ξέρω αν ξανασυμβαίνει ποτέ. Οι αριθμοί 17 και 19 είναι δίδυμοι πρώτοι διότι απέχουν κατά 2.

Λέμε «δεκαεννέα», σε πιο ανεπίσημο ύφος λέμε «δεκαεννιά». Η λέξη «δεκαεννέα» είναι της ελληνιστικής εποχής, στην κλασική εποχή προτιμούσαν το… ανάποδο «εννεακαίδεκα». Ο τύπος «δεκαεννέα» εμφανίζεται τον 1ο αι. π.Χ. στη γραμματεία, αλλά σε επιγραφές ήδη από τον 4ο αιώνα πΧ όπως βρίσκω στο ΙΛΝΕ. Ο Διόδωρος Σικελιώτης χρησιμοποιεί και τους δύο τύπους, εννεακαίδεκα και δεκαεννέα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Αριθμολογία, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , | 140 Σχόλια »

59 + 59 = 118

Posted by sarant στο 2 Νοέμβριος, 2018

Δεν συνηθίζω να βάζω απλές μαθηματικές πράξεις για τίτλους άρθρων του ιστολογίου, αλλά σήμερα θα κάνουμε μια εξαίρεση -άλλωστε η πράξη του τίτλου δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται.

Στο ιστολόγιο αφιερώνουμε άρθρα σε αριθμούς, μια φορά το χρόνο -ξεκινήσαμε στις 9/9/2009 και κάθε χρόνο βάζαμε ένα άρθρο, κι έτσι φέτος στις 18/9/18 είχαμε αφιερώσει άρθρο στο 18. Με τη φάμπρικα αυτή θα πάμε, εμείς νάμαστε καλά, έως το 31, που θα το δούμε στις 31 κάποιου μηνός του σωτηρίου έτους 2031.

Ωστόσο, τον αριθμό 59 θα τον δούμε σήμερα -για ποιο λόγο; Διότι αν κάποιος έτυχε να γεννηθεί στις 2 Νοεμβρίου του 1959 σήμερα θα συμπλήρωνε τα 59 του χρόνια, δυο φορές το 59. Ξέρω κάποιον που γεννήθηκε τη μέρα τούτη, δεν τον ξέρετε, είναι απ’ το χωριό.

Δεν έχει και πολλά να γράψεις για τον αριθμό 59. Είναι πρώτος αριθμός, διαιρείται δηλαδή μονάχα από τον εαυτό του και από τον 1, ενώ ας πούμε ο γειτονικός του, ο 58, είναι 2*29. Στην ίδια δεκάδα έχουμε ακόμα έναν πρώτον αριθμό, τον 53, που φέρνει στο νου τους 53+, την ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ που προωθεί ένα πιο αριστερό πρόγραμμα. Παρεμπιπτόντως, σε κάθε δεκάδα αριθμών μετά την πρώτη το πολύ που μπορεί να υπάρξουν είναι τέσσερις πρώτοι αριθμοί, αφού οι άρτιοι αποκλείονται αμέσως, όπως και ο αριθμός που διαιρείται με το 5. Για παράδειγμα, 101, 103, 107 και 109.

Το πιο χαρακτηριστικό που έχουμε να πούμε για τον αριθμό 59 είναι πως ισοδυναμεί με «60 παρά 1». Και επειδή ο αριθμός 60 έχει πάμπολλες εφαρμογές, ανάμεσά τους και στις μονάδες μέτρησης του χρόνου, τα 59 λεπτά ή δευτερόλεπτα έχουν ιδιαίτερη σημασία, αφού βρίσκονται ένα λεπτό ή δευτερόλεπτο πριν από την αλλαγή της ώρας ή του λεπτού. Και βέβαια η 23.59.59 κάθε μέρας βρίσκεται στο 1 δευτερόλεπτο πριν από την αλλαγή της ημέρας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , , | 232 Σχόλια »

Η μέρα με τα δεκαοχτάρια

Posted by sarant στο 18 Σεπτεμβρίου, 2018

Σήμερα ο μήνας έχει δεκαοχτώ, έχουμε δηλαδή 18 Σεπτεμβρίου του 2018, ή αλλιώς 18/9/18, μια μέρα με δύο δεκαοχτάρια, ή ίσως δυόμισι, αν θεωρήσουμε ότι και το 9 είναι ένα εκκολαπτόμενο δεκαοχτάρι. Με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε μια παράδοση του ιστολογίου.

Οι ταχτικοί θαμώνες ίσως να θυμούνται ότι στις 12 Δεκεμβρίου του 2012 (στις 12/12/12) είχα γράψει ένα άρθρο για τη Μέρα με τα τρία δωδεκάρια, συνεχίζοντας μια παράδοση που ήδη μετρούσε τέταρτο χρόνο, αφού στις 11/11/2011 είχαμε τη μέρα με τα τρία εντεκάρια, στις 10/10/ 2010 είχαμε γράψει για τη  μέρα με τα τρία δεκάρια και στις 9/9/2009 για  την αντίστοιχη μέρα με τα τρία εννιάρια. Η ωραία αυτή παράδοση κινδύνεψε να σταματήσει το 2013, διότι μέρα με τρία 13άρια δεν υπάρχει, αφού δεν έχουμε δέκατο τρίτο μήνα, τελικά όμως σκέφτηκα ότι η 13/3/13 ήταν μια καλή προσέγγιση κι έτσι έγραψα το άρθρο για τα δεκατριάρια, και στο ίδιο πατρόν το 2014 το άρθρο για τα δεκατεσσάρια, στις 14/4/14. Στις 15/5/15 αγρόν ηγόραζα, κι έτσι το αντιστοιχο άρθρο με τα δεκαπεντάρια το έβαλα τελικά στις 15 Οκτωβρίου, αλλά πέρυσι επανήλθα στην κανονικότητα κι έτσι είχαμε το άρθρο για τα δεκαεξάρια στις 16/6/16 και το άρθρο για τα δεκαεφτάρια στις 17/7/17. Το σημερινό άρθρο κανονικά θα έπρεπε να δημοσιευτεί στις 18 Αυγούστου, αλλά το αμέλησα.

Ο αριθμός 18 λέγεται ημιτέλειος επειδή είναι ίσος με το άθροισμα ορισμένων από τους διαιρέτες του (18 = 3+6+9). Αν ήταν ίσος με το άθροισμα όλων των διαιρετών του, όπως ο 6 ή ο 28, θα λεγόταν τέλειος αριθμός. Αλλιώς, ο 18 είναι το διπλάσιο του 9, που είναι το τετράγωνο του 3.

Λέμε «δεκαοχτώ», σε πιο λόγιο ύφος «δεκαοκτώ». Η λέξη είναι της ελληνιστικής εποχής, στην κλασική εποχή προτιμούσαν το… ανάποδο «οκτωκαίδεκα». Να σημειωθεί και το μεσαιωνικό «δεκοκτώ». Στα λατινικά της κλασικής εποχής επικρατέστερη είναι η αφαιρετική μορφή, duodevigintim (δηλ. δύο από είκοσι, γι’ αυτό τα κατάργησε ο Γαβρόγλου) ενώ ο τύπος octodecim είναι μεταγενέστερος. Το λέγανε και περιφραστικά, decem et octo, απ’ όπου το dix-huit των γαλλικών και τα ανάλογα των άλλων ρωμανικών γλωσσών. Στις σαξονικές γλώσσες έχουμε πρώτα τις μονάδες: π.χ. eighteen, achtzehn. Το μοτίβο με το οχτώ πρώτο ισχύει και στις σλάβικες γλώσσες, αλλά στα τούρκικα έχουμε το 10-8 (onsekiz, όπου on το δέκα και sekiz το οχτώ).

Στο ελληνικό αριθμητικό σύστημα το 18 είναι ιη’, ενώ στο ρωμαϊκό είναι XVΙΙΙ. Τους αριθμούς αυτούς τους χρησιμοποιούμε πλέον κυρίως για αιώνες και για εστεμμένους. Βέβαια, να φτάσει κανείς δέκατος όγδοος εστεμμένος με το ίδιο όνομα δεν είναι εύκολο. Οι Λουδοβίκοι της Γαλλίας το καταφέρανε, αλλά ο Λουδοβίκος ο 18ος ήταν και ο τελευταίος (ούτε μέχρι το 20 δεν μάθανε να μετράνε, έλεγε ο Ζακ Πρεβέρ). Μάλιστα, επειδή τον ανέτρεψε ο Ναπολέων το 1815 αλλά ξαναπήρε τον θρόνο του μετά το Βατερλό, οι τραγουδοποιοί της εποχής τον έλεγαν «ο Λουδοβίκος δύο επί εννέα» (Louis deux fois neuf). Υπάρχει και πάπας Ιωάννης ΙΗ’ που ανέλαβε το αξίωμα στις αρχές του 11ου αιώνα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Αριθμολογία, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 308 Σχόλια »

Τρία πεντακόσια, να τ’ αφήσω;

Posted by sarant στο 8 Αύγουστος, 2018

Σύμφωνα με το ανέκδοτο, αυτή τη φράση τη λέει ο μαιευτήρας στους γονείς του νεογέννητου μόλις το ζυγίσει αμέσως μετά τον τοκετό. Φυσικά, την ίδια φράση έχουμε συνηθίσει να την ακούμε από τον μπακάλη ή τον χασάπη ή τον υπάλληλο του σουπερμάρκετ που ζυγίζει τη φέτα ή το κομμάτι κρέας που θέλουμε ν’ αγοράσουμε, και τη λέει όταν έχει κόψει βαρύτερο κομμάτι απ’ όσο του είχαμε πει -κι έτσι προκύπτει το αστείο, διότι άλλο το τυρί κι άλλο το μωρό μας.

Ωστόσο, τα σημερινά τρία πεντακόσια δεν είναι κιλά και γραμμάρια, μα άρθρα, άρθρα του ιστολογίου για την ακρίβεια. Πράγματι, το σημερινό μας άρθρο είναι το υπ’ αριθ. 3500 του ιστολογίου από τις 16.2.2009 ως σήμερα, παναπεί μέσα σε 3462 μέρες έχουμε δημοσιεύσει 3500 άρθρα, δηλαδή ένα τη μέρα και κάτι τι παραπάνω. Οπότε, σήμερα θα περιαυτομπλογκήσουμε, όπως κάνω πότε-πότε όταν το ιστολόγιο έχει γενέθλια ή φτάνει σε αξιοπρόσεχτα ορόσημα.

Θα μου πείτε, είναι τάχα τόσο σημαδιακό νούμερο τα 3500 που ν’αξίζουν ειδικό άρθρο; Τα χίλια άρθρα, εντάξει, είναι νούμερο στρογγυλό, αξίζουν να γιορταστούν και πράγματι τα γιορτάσαμε. Να δεχτούμε και τις δυο χιλιάδες, που κι αυτές άλλωστε αξιώθηκαν δικό τους άρθρο. Τις τρεις χιλιάδες δεν τις γιορτάσαμε -και ερχόμαστε τώρα να αφιερώσουμε άρθρο στις τρεισήμισι; Δεν περιμέναμε τουλάχιστον τον Γενάρη του 2020 να γιορτάσουμε τις 4 χιλιάδες άρθρα;

Εντάξει, γράψτε με ένοχο ότι λουφάρω, πείτε ότι φταίει το καλοκαιρινό ραστόνι και ο καύσωνας που με καθηλώνει (μπαγουδο). Από την άλλη, έχω να πω μερικά πράγματα για τον αριθμό τρία και μισό, οπότε το σημερινό άρθρο δεν θα το εξαντλήσω σε περιαυτομπλογκίες.

Λοιπόν, 3500 άρθρα, που δεν είναι και λίγα, έστω κι αν κάμποσα από αυτά είναι επαναλήψεις παλαιότερων (συχνά όμως ξαναδουλεμένες και επαυξημένες) ή αναδημοσιεύσεις από αλλού -ανάμεσά τους κείμενα του πατέρα μου. Με βάση τα στατιστικά που δίνει η WordPress, αυτά τα 3500 άρθρα πιάνουν περίπου 4.580.000 λέξεις -και εδώ παρατηρώ ένα μάλλον ανησυχητικό μοτίβο: ενώ στα τρία πρώτα χρόνια λειτουργίας του ιστολογίου ο μέσος όρος των λέξεων κάθε άρθρου ήταν κάτω από 1000, με κάθε χρόνο που περνάει η έκταση των άρθρων αυξάνεται, με αποτέλεσμα τα άρθρα του 2018 να έχουν κατά μέσον όρο πάνω από 1800 λέξεις το καθένα.

Εξίσου σημαντικά με τα άρθρα είναι όμως και τα σχόλιά σας. Κατά σύμπτωση, το ιστολόγιο κοντεύει να φτάσει σε ένα σημαντικό ορόσημο σχετικό με τα σχόλια, τις 500.000 σχόλια. Προς το παρόν, βρισκόμαστε στις 491.500 σχόλια. Και ο αριθμός των σχολίων εμφανίζει γενικά ανοδική τάση με τα χρόνια, όχι όμως γραμμική. Τα άρθρα του πρώτου χρόνου είχαν κατά μέσον όρο 63 σχόλια το καθένα, τα φετινά έχουν μέσον όρο 185 σχόλια, αλλά το ρεκόρ το έχει το 2016, με 197 σχόλια ανά άρθρο.

Ως προς τα δημοφιλέστερα άρθρα από αυτά τα 3500, τα 10 πρώτα σε επισκέψεις είναι τα εξής:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Επετειακά, Λαθολογία, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , | 144 Σχόλια »

Ένα παιδί εννιά χρονών

Posted by sarant στο 16 Φεβρουαρίου, 2018

Ποιο παιδί, θα ρωτήσετε. Παιδί δικό μου αλλά όχι με την κυριολεκτική έννοια -παιδί πνευματικό. Αλλά δεν γιορτάζω μόνος μου, γιορτάζουμε. Βλέπετε, σήμερα έχουμε γενέθλια: το ιστολόγιο κλείνει τα εννιά του χρόνια, μια κι έκανε τα πρώτα του βήματα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009: εννια κι εννιά δεκαοχτώ. Οπότε, παρακαλώ να μου συγχωρήσετε την αυτοαναφορικότητα του σημερινού άρθρου.

Θα συμφωνήσετε μαζί μου, πιστεύω, πως για ένα πλάσμα εννιά χρονώ η μέρα των γενεθλίων του είναι κάτι το εντελώς ξεχωριστό, που αξίζει να γιορτάζεται. Βέβαια, δεν είναι ίδια όλα τα ένατα γενέθλια. Το εννιάχρονο παιδί, που πηγαίνει στη τρίτη τάξη του δημοτικού, που ολημέρα παίζει και τρέχει πέρα-δώθε αεικίνητο, βρίσκεται ακόμα στην παιδική του ηλικία. Από την άλλη, τα εννιάχρονα ιστολόγια μάλλον έχουν περάσει στην τρίτη ηλικία τους -αιωνόβια σχεδόν με ανθρώπινα μέτρα. Άλλωστε, είναι μετρημένα τα ιστολόγια που λειτουργούν αδιάλειπτα από το 2009 (ή και παλιότερα) ως τα σήμερα. Τα πιο πολλά έχουν βγει στη σύνταξη.

Στα εννιά λοιπόν χρόνια που είμαστε μαζί,  έχουν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο συνολικά 3326 άρθρα (με το σημερινό) στις 3288 μέρες ζωής του -την άλλη Παρασκευή εκτός απροόπτου θα έχουμε 3333 άρθρα, σημαδιακό νούμερο! Στην ένατη χρονιά του ιστολογίου (από τις 17.2.2017 έως σήμερα) δημοσιέψαμε ένα άρθρο κάθε μέρα, χωρίς ποτέ να διακοπεί το σερί -αλλά αυτό είχε συμβεί και τις προηγούμενες τρεις χρονιές, αφού το σερί της καθημερινής δημοσίευσης βαστάει αδιάλειπτο από τις 29.1.2014.

Συνολικά μέσα στην εννεαετία έχετε κάνει περίπου 460.000 σχόλια, ενώ το ιστολόγιο έχει δεχτεί κάτι παραπάνω από 17.120.000 επισκέψεις. Κάποτε τα εκατομμύρια (των επισκέψεων, να εξηγούμαστε) τα πρόσεχα και τα επισήμαινα, αλλά μετά σταμάτησα. Τα 17 εκατομμύρια τα ξεπεράσαμε την 1η Φεβρουαρίου χωρις τυμπανοκρουσίες -και το συνειδητοποίησα τώρα. Πάντως, ο Γενάρης που μας πέρασε ήταν, έστω και με ελάχιστη διαφορά, ο μήνας με τις περισσότερες επισκέψεις σε αυτή την εννεαετία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Επετειακά, Περιαυτομπλογκίες, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 187 Σχόλια »

Η μέρα με τα δεκαεφτάρια

Posted by sarant στο 17 Ιουλίου, 2017

Σήμερα ο μήνας έχει δεκαεφτά, έχουμε δηλαδή 17 Ιουλίου του 2017, ή αλλιώς 17/7/17, μια μέρα με δύο δεκαεφτάρια, ή ίσως δυόμισι, αν θεωρήσουμε ότι και το 7 είναι ένα εκκολαπτόμενο δεκαεφτάρι. Με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε μια παράδοση του ιστολογίου.

Οι ταχτικοί θαμώνες ίσως να θυμούνται ότι στις 12 Δεκεμβρίου του 2012 (στις 12/12/12) είχα γράψει ένα άρθρο για τη Μέρα με τα τρία δωδεκάρια, συνεχίζοντας μια παράδοση που ήδη μετρούσε τέταρτο χρόνο, αφού στις 11/11/2011 είχαμε τη μέρα με τα τρία εντεκάρια, στις 10/10/ 2010 είχαμε γράψει για τη  μέρα με τα τρία δεκάρια και στις 9/9/2009 για  την αντίστοιχη μέρα με τα τρία εννιάρια. Η ωραία αυτή παράδοση κινδύνεψε να σταματήσει το 2013, διότι μέρα με τρία 13άρια δεν υπάρχει, αφού δεν έχουμε δέκατο τρίτο μήνα, τελικά όμως σκέφτηκα ότι η 13/3/13 ήταν μια καλή προσέγγιση κι έτσι έγραψα το άρθρο για τα δεκατριάρια, και στο ίδιο πατρόν το 2014 το άρθρο για τα δεκατεσσάρια, στις 14/4/14. Στις 15/5/15 αγρόν ηγόραζα, κι έτσι το αντιστοιχο άρθρο με τα δεκαπεντάρια το έβαλα τελικά στις 15 Οκτωβρίου, αλλά πέρυσι επανήλθα στην κανονικότητα κι έτσι είχαμε το άρθρο για τα δεκαεξάρια στις 16/6/16.

Σε αντίθεση με τους δύο προηγούμενους αριθμούς που είδαμε, το 15 και το 16, ο αριθμός δεκαεφτά είναι πρώτος, δηλαδή διαιρείται μόνο από τον εαυτό του και από τη μονάδα. Μάλιστα, η δεύτερη δεκάδα των ακέραιων αριθμών έχει τέσσερις πρώτους (11, 13, 17, 19) που είναι και το μάξιμουμ που μπορεί να έχει οποιαδήποτε δεκάδα μετά την πρώτη (1 έως 10) αφού εξ ορισμού αποκλείονται όλοι οι άρτιοι και το πολλαπλάσιο του 5. Νομίζω ότι μονάχα δυο δεκάδες ακόμα έχουν τόσο πολλούς πρώτους (βρείτε τις) αλλά δεν μπορώ να το αποδείξω διότι δεν προλαβαίνω, όπως έλεγε και ο Φερμά. Και μια και μνημονέψαμε τον Φερμά, να πούμε ότι ο 17 είναι και πρώτος κατά Φερμά, διότι ισούται με 22n + 1 (για n=2) και για το λόγο αυτό μπορούμε να κατασκευάσουμε δεκαεφτάγωνο με τον κανόνα και με τον διαβήτη (αλλά δεν ξέρω πώς ούτε τι να το κάνω μετά).

(Ενημέρωση: Aυτό με τις τετράδες πρώτων αριθμών που έγραψα είναι βλακεία, όπως μου υπέδειξε φίλος).

Διάβασα στη Βικιπαίδεια ότι σύμφωνα με μελέτες, το 17 είναι ο «λιγότερο τυχαίος» αριθμός μεταξύ 1 και 20, με την έννοια ότι αν ζητήσετε από μια ομάδα ανθρώπων να σας ονομάσουν στην τύχη έναν αριθμό μεταξύ 1 και 20, η συχνότερη επιλογή θα είναι το 17.

Όσο για την ετυμολογία της λέξης, φαίνεται πολύ απλή, αφού το δεκαεφτά ή δεκαεπτά  προέρχεται οφθαλμοφανώς από το δέκα και το επτά. Δεν είναι όμως τόσο απλό, διότι οι αρχαίοι δεν έλεγαν από νωρίς το «δεκαεπτά», έλεγαν «επτακαίδεκα». Η λέξη «δεκαεπτά» εμφανίζεται στην ελληνιστική περίοδο -Στράβωνας, Γαληνός, Πλούταρχος.

Στα λατινικά, το 17 είναι ο πρώτος αριθμός που εκφράζεται μη μονολεκτικά: diecem et septem, ενώ ως το 16 έχουμε μονολεκτικά ονόματα των αριθμών και τη μονάδα να προηγείται της δεκάδας, π.χ. quindecim, sedecim. Για τον λόγο αυτό, στις ρωμανικές γλώσσες επίσης ο αριθμός 17 εκφέρεται με τη δεκάδα πρώτη και με σύνθετο όνομα, πχ. dix-sept στα γαλλικά, diecisiete στα ισπανικά κτλ. Στις σαξονικές γλώσσες προηγείται η μονάδα (7-10) και έχουμε seventeen, siebzehn κτλ. Στα τούρκικα το 17 είναι on yedi, όπου on το δέκα και γεντί το εφτά, που το ξέρουμε από το Γεντικουλέ, παναπεί το Επταπύργιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Αριθμολογία, Ποίηση, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , | 160 Σχόλια »

Ένα παιδί οχτώ χρονώ

Posted by sarant στο 16 Φεβρουαρίου, 2017

Σήμερα έχουμε Τσικνοπέμπτη, οπότε το έθιμο θέλει ίσως κάποιο άρθρο πικάντικο, αλλά δεν θα το τηρήσω διότι προηγείται ένα άλλο έθιμο, πιο σημαντικό για το ιστολόγιο αν και ομολογουμένως όχι για τον υπόλοιπο κόσμο. Βλέπετε, σήμερα έχουμε γενέθλια: το ιστολόγιο κλείνει τα οχτώ του χρόνια, μια και έκανε τα πρώτα του βήματα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009. Οπότε, παρακαλώ να μου συγχωρήσετε την αυτοαναφορικότητα του σημερινού άρθρου, όσο για το τσικνοπεμπτικό άρθρο θα το διαβάσετε αύριο που είναι Τσικνοπαρασκευή.

Θα συμφωνήσετε μαζί μου, πιστεύω, πως για ένα πλάσμα οχτώ χρονώ η μέρα των γενεθλίων του είναι κάτι το εντελώς ξεχωριστό που αξίζει να γιορτάζεται. Βέβαια, δεν είναι ίδια όλα τα γενέθλια. Το οχτάχρονο παιδί, που πηγαίνει στη δεύτερη τάξη του δημοτικού, που ολημέρα παίζει και τρέχει πέρα-δώθε αεικίνητο, βρίσκεται ακόμα στην αρχή της παιδικής ηλικίας. Από την άλλη, τα οχτάχρονα ιστολόγια μάλλον έχουν περάσει στην τρίτη ηλικία τους -αιωνόβια σχεδόν με ανθρώπινα μέτρα.

Στα οχτώ λοιπόν χρόνια που είμαστε μαζί,  έχουν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο συνολικά 2959 άρθρα (με το σημερινό) στις 2923 μέρες ζωής του. Στην όγδοη χρονιά του ιστολογίου (από τις 17.2.2016 έως σήμερα) δημοσιέψαμε ένα άρθρο κάθε μέρα, χωρίς ποτέ να διακοπεί το σερί -αλλά αυτό είχε συμβεί και τις προηγούμενες δύο χρονιές, αφού το σερί της καθημερινής δημοσίευσης βαστάει αδιάλειπτο από τις 29.1.2014.

Συνολικά μέσα στην οχταετία έχετε κάνει σχεδόν 396.000 σχόλια, ενώ το ιστολόγιο έχει δεχτεί 14.600.000 επισκέψεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Επετειακά, Περιαυτομπλογκίες, Στρατός | Με ετικέτα: , , | 181 Σχόλια »

Η μέρα με τα δεκαεξάρια

Posted by sarant στο 16 Ιουνίου, 2016

Σήμερα ο μήνας έχει δεκαέξι, έχουμε δηλαδή 16 Ιουνίου του 2016, ή αλλιώς 16/6/16, μια μέρα με δύο δεκαεξάρια, ή ίσως δυόμισι, αν θεωρήσουμε ότι και το 6 είναι ένα εκκολαπτόμενο δεκαεξάρι και με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε μια παράδοση του ιστολογίου.

Οι ταχτικοί θαμώνες ίσως να θυμούνται ότι στις 12 Δεκεμβρίου του 2012 (στις 12/12/12) είχα γράψει ένα άρθρο για τη Μέρα με τα τρία δωδεκάρια, συνεχίζοντας μια παράδοση που ήδη μετρούσε τέταρτο χρόνο, αφού στις 11/11/2011 είχαμε τη μέρα με τα τρία εντεκάρια, στις 10/10/ 2010 είχαμε γράψει για τη  μέρα με τα τρία δεκάρια και στις 9/9/2009 για  την αντίστοιχη μέρα με τα τρία εννιάρια. Η ωραία αυτή παράδοση κινδύνεψε να σταματήσει το 2013, διότι μέρα με τρία 13άρια δεν υπάρχει, αφού δεν έχουμε δέκατο τρίτο μήνα, τελικά όμως σκέφτηκα ότι η 13/3/13 ήταν μια καλή προσέγγιση κι έτσι έγραψα το άρθρο για τα δεκατριάρια, και πρόπερσι το άρθρο για τα δεκατεσσάρια, στις 14/4/14. Πέρυσι στις 15/5/15 αγρόν ηγόραζα, κι έτσι το αντιστοιχο άρθρο με τα δεκαπεντάρια το έβαλα τελικά στις 15 Οκτωβρίου. Φέτος επανέρχομαι στην κανονικότητα.

Ο αριθμός 16 είναι τετράγωνο άλλου αριθμού, του 4, που και αυτός είναι τετράγωνο του 2, κι έτσι το 16 (2^4, μια και δεν ξέρω πώς να εμφανίσω εκθέτες) είναι ο μικρότερος ακέραιος που είναι τετράγωνο τετραγώνου. Είναι και ο μοναδικός ακέραιος Ν για τον οποίο υπάρχουν δυο διαφορετικοί αριθμοί μ και ν τέτοιοι ώστε να ισχύει μ^ν = ν^μ = Ν.

Επειδή ακριβώς είναι η τέταρτη δύναμη του 2, όπως λέει και η Βικιπαίδεια, το 16 παίζει ρόλο στις μονάδες βάρους, ας πούμε η αγγλική λίβρα (pound) έχει 16 ουγγιές. Τον παλιό καιρό που ζυγίζανε με ζυγαριές με 2 τάσια, ήταν πολύ πιο εύκολο να διαιρέσεις π.χ. έναν σωρό στάρι σε δεκάξι περίπου ίσα μέρη παρά σε 10: αρκούσε να το διαιρέσεις στα δύο τέσσερις φορές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Αριθμολογία, Ρεμπέτικα, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , | 198 Σχόλια »

Εφτά χρόνια με και χωρίς φαγούρα

Posted by sarant στο 16 Φεβρουαρίου, 2016

Σήμερα έχουμε γενέθλια, το ιστολόγιο κλείνει τα εφτά του χρόνια, μια και έκανε τα πρώτα του βήματα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009. Οπότε, παρακαλώ να μου συγχωρήσετε την αυτοαναφορικότητα του σημερινού άρθρου, που άλλωστε το είχα προαναγγείλει υπαινικτικά την περασμένη βδομάδα, όταν δημοσίευσα τη συνέχεια από το βιβλίο του πατέρα μου, που κανονικά ήταν να μπει σήμερα, γράφοντας: την επόμενη Τρίτη, που ήταν να συνεχιστούν κανονικά οι δημοσιεύσεις, το ιστολόγιο θα έχει έκτακτη ύλη, διότι είναι μια έκτακτη μέρα.

Και θα συμφωνήσετε μαζί μου, πιστεύω, πως για ένα εφτάχρονο η μέρα των γενεθλίων του είναι έκτακτη και με το παραπάνω. Βέβαια, δεν είναι ίδια όλα τα γενέθλια. Το εφτάχρονο παιδί, που πηγαίνει στην πρώτη δημοτικού, και παίζει και τρέχει πέρα-δώθε αεικίνητο, δεν έχει καν φτάσει στα μισά της παιδικής ηλικίας. Από την άλλη, τα εφτάχρονα ιστολόγια μάλλον έχουν περάσει στην τρίτη ηλικία τους.

Στα εφτά λοιπόν χρόνια που είμαστε μαζί,  έχουν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο συνολικά 2591 άρθρα (με το σημερινό) για τις 2527 μέρες ζωής του. Στην έβδομη χρονιά του (από τις 17.2.2015 έως σήμερα) δημοσιέψαμε ένα άρθρο κάθε μέρα, χωρίς ποτέ να διακοπεί το σερί, όπως είχε συμβεί και στην έκτη χρονιά. (Το σερί της καθημερινής δημοσίευσης βαστάει αδιάλειπτο από τις 29.1.2014). Και επειδή έτυχε και δημοσίευσα και διπλά άρθρα μερικές μέρες, συνολικά την έβδομη χρονιά μας είχαμε 373 άρθρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Επετειακά, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 209 Σχόλια »

Ο ρυθμός των αριθμών

Posted by sarant στο 21 Οκτώβριος, 2015

Ήμουν στο γραφείο με μια συνάδελφο και θέλαμε να ζητήσουμε τη γνώμη ενός άλλου για ένα θέμα της δουλειάς, οπότε η συνάδελφος έκανε να τον πάρει τηλέφωνο. Επειδή την είδα να διστάζει, της είπα το πενταψήφιο εσωτερικό του συναδέλφου που το θυμόμουν απέξω: 36-2-54 (το γράφω έτσι επειδή της είπα: τριανταέξι-δύο-πενηντατέσσερα). Με κοίταξε προς στιγμή έκπληκτη κι ύστερα μου είπε: Α, έτσι το λες; Εγώ το λέω 3-62-54 (τρία- εξηνταδύο- πενηντατέσσερα). Έστω κι αν έχει πέντε μόνο ψηφία, υπάρχουν περισσότεροι από ένας τρόποι για να πεις έναν πενταψήφιο αριθμό.

Τους αριθμούς τηλεφώνου τους γράφουμε στις ατζέντες μας ή τους αποθηκεύουμε στις επαφές των κινητών μας τηλεφώνων, αν και η ατζέντα ποτέ δεν χάνει τη χρησιμότητά της αφού συχνά συμβαίνει να αλλάζουμε συσκευή και οι επαφές να μην μεταφέρονται σωστά από τη μια κάρτα στην άλλη ή απλώς να χαλάσει το τηλέφωνό μας ή να το χάσουμε ή να μας το κλέψουν. Εκείνους όμως τους αριθμούς που χρησιμοποιούμε συχνά, τους απομνημονεύουμε, είτε με συνειδητή προσπάθεια είτε με την επανάληψη της χρήσης. Τους απομνημονεύουμε, φυσικά, στη μητρική μας γλώσσα. Αυτό φαίνεται λαπαλισάδα, αλλά δεν είναι. Όσοι ζούμε σε ξενόγλωσσο περιβάλλον, έχουμε και «ξένους» αριθμούς τηλεφώνου. Εγώ τουλάχιστον, και αυτούς τους απομνημονεύω ελληνικά, κι όταν χρειαστεί να τους πω σε κάποιον ξένο, σε ξένη γλώσσα, πρέπει να προσπαθήσω, δεν είναι εντελώς αβίαστο. Και δεν είμαι μόνο εγώ. Ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, δίγλωσσος πρακτικά, είχε πει ότι τρία πράγματα κάνει στα ελληνικά όταν βρίσκεται στο Παρίσι: πράξεις στο μυαλό του, βλαστήμιες και απομνημόνευση αριθμών τηλεφώνου. Αυτά είναι τα προπύργια της μητρικής γλώσσας.

Πρόσφατα η μικρή μου κόρη εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει και έβαλε και σταθερό τηλέφωνο. Τον αριθμό τον έχω απομνημονεύσει, αλλά όχι ολόκληρον, μόνο τα έξι τελευταία ψηφία -τα οποία τα απομνημόνευσα σε μορφή 2.2.2, δηλαδή (ας πούμε, σιγά μη δώσω τον αληθινό αριθμό) 36-55-18. Ο πραγματικός αριθμός είναι βέβαια δεκαψήφιος, αλλά τα πρώτα τέσσερα ψηφία, το 2310, δεν χρειάζεται να τα θυμάμαι, ξέρω ότι παίρνω στη Θεσσαλονίκη, άρα τα βάζω έτσι κι αλλιώς (ντιφόλτ, που λένε). Το ίδιο συμβαίνει και με το τηλέφωνο της θείας μου στην Αίγινα: μόνο τον πενταψήφιο αριθμό θυμάμαι, το 22970 στην αρχή δεν χρειάζεται απομνημόνευση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Αναμνήσεις | Με ετικέτα: , , , | 190 Σχόλια »

Η μέρα με τα δεκαπεντάρια

Posted by sarant στο 15 Οκτώβριος, 2015

Σήμερα ο μήνας έχει δεκαπέντε, έχουμε δηλαδή 15 Οκτωβρίου του 2015, ή αλλιώς 15/10/15, μια μέρα με δύο δεκαπεντάρια. Κανονικά, το σημερινό άρθρο έπρεπε να μπει στις 15 Μαΐου, 15/5/15, αλλά το αμέλησα τότε -ένα μυαλό, κι αυτό ρωμέικο, κι έτσι παραλίγο να σπάσω μια μικροπαράδοση του ιστολογίου.

Οι ταχτικοί θαμώνες ίσως να θυμούνται ότι στις 12 Δεκεμβρίου του 2012 (στις 12/12/12) είχα γράψει ένα άρθρο για τη Μέρα με τα τρία δωδεκάρια, συνεχίζοντας μια παράδοση που ήδη μετρούσε τέταρτο χρόνο, αφού στις 11/11/2011 είχαμε τη μέρα με τα τρία εντεκάρια, στις 10/10/ 2010 είχαμε γράψει για τη  μέρα με τα τρία δεκάρια και στις 9/9/2009 για  την αντίστοιχη μέρα με τα τρία εννιάρια. Η ωραία αυτή παράδοση κινδύνεψε να σταματήσει το 2013, διότι μέρα με τρία 13άρια δεν υπάρχει, αφού δεν έχουμε δέκατο τρίτο μήνα, τελικά όμως σκέφτηκα ότι η 13/3/13 ήταν μια καλή προσέγγιση κι έτσι πρόπερσι έγραψα το άρθρο για τα δεκατριάρια, και πέρυσι το άρθρο για τα δεκατεσσάρια, στις 14/4/14. Οπότε, προκειμένου να σπάσει η παράδοση, ας δεχτούμε ότι η 15/10/15 είναι καλό υποκατάστατο της 15/5/15, και ελπίζω του χρόνου να θυμηθώ να βάλω το αντίστοιχο άρθρο στις 16 Ιουνίου και όχι αργότερα.

Ο αριθμός 15 δεν έχει φοβερό ενδιαφέρον από αριθμολογική άποψη, εννοώ ότι δεν είναι πρώτος αριθμός ή τετράγωνο άλλου αριθμού, είναι πάντως ημιπρώτος (αφού είναι γινόμενο δύο πρώτων αριθμών, του 5 επί 3). Ωστόσο, επειδή είναι στρογγυλός αριθμός, τρεις πεντάδες ή πέντε τριάδες, εμφανίζεται πολύ συχνά στην καθημερινότητά μας αφού βρίσκεται, θα έλεγε κανείς, στο σταυροδρόμι δυο μεγάλων αριθμητικών συστημάτων, του δεκαδικού και του εξηκονταδικού.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Αριθμολογία, Γιουτουμπάκια, Ετυμολογικά, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , | 155 Σχόλια »

Τετρόικα

Posted by sarant στο 30 Ιουλίου, 2015

Το σημερινό άρθρο ήταν να το βάλω χτες, αλλά χτες είχαμε τα ενενηντάχρονα του Μίκη Θεοδωράκη, και θεώρησα ότι η επέτειος είχε προτεραιότητα, κι ας χάναμε την επικαιρότητα. Έτσι κι αλλιώς, την «τετρόικα» θα την έχουμε μαζί μας για καιρό.

Χτες και σήμερα λοιπόν επισκέπτονται την Αθήνα οι εκπρόσωποι των τεσσάρων θεσμών με τους οποίους διαπραγματευόμαστε μια νέα δανειακή σύμβαση. Πρόκειται για τους κυρίους και την κυρία: Ντέκλαν Κοστέλο της Ε.Ε. , Ράσμους Ρέφερ της ΕΚΤ,  Νίκολα Τζιαμαρόλι του ESM  και Ντέλια Βελκουλέσκου του ΔΝΤ.

Στα προηγούμενα μνημόνια, είχαμε εκπροσώπους τριών θεσμών, που συναπάρτιζαν την τρόικα, όπως έχει καθιερωθεί να λέγεται στη διεθνή πολιτική ορολογία η ομάδα τριών ατόμων που ασκούν από κοινού κάποια εξουσία ή διαχειρίζονται μιαν υπόθεση. Η λέξη είναι παλαιό δάνειο από τα ρώσικα, δηλαδή το είχαμε δανειστεί (στις λογοτεχνικές μεταφράσεις) με την αρχική του σημασία, που είναι ένα αμάξι (ή έλκηθρο) που το σέρνουν τρία άλογα. Τρόικα είναι και το τριάρι στα ρώσικα (π.χ. στα χαρτιά). Αλλά για την τρόικα έχουμε γράψει πριν από πέντε χρόνια.

Η τρόικα έγινε λέξη δυσοίωνη και ακούστηκε πολύ τα προηγούμενα χρόνια, καμιά φορά (κακώς) με άκλιτη τη γενική: της τρόικα, ενώ φτιάχτηκε και το παράγωγο «τροϊκανός». Από τότε που ανέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ την κυβέρνηση, η νέα ελληνική ηγεσία επέμενε να μην χρησιμοποιείται ο φορτισμένος αυτός όρος, κι έτσι γινόταν λόγος για τρεις θεσμούς, ή γενικά «τους θεσμούς». Οι θεσμοί λοιπόν, και όχι η τρόικα το τελευταίο πεντάμηνο, αν και στην τελευταία της αγόρευση η Ζωή Κωνσταντοπούλου επίτηδες χρησιμοποίησε τον όρο «τρόικα» αντί για «θεσμοί», για να δείξει τη δυσαρέσκειά της για τη συμπεριφορά τους προς την ελληνική κυβέρνηση -κάτι που δείχνει πόσο έχει απαξιωθεί, τουλάχιστο σε μια μερίδα πολιτών, ο όρος. (Στο μεταξύ, επικριτές της κυβέρνησης είχαν προλάβει να φτιάξουν τον περιπαικτικό όρο ‘θεσμόικα’).

Όμως, η νέα δανειακή σύμβαση, αν συναφθεί, θα συναφθεί ύστερα από αίτηση στον ESM, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα πια οι θεσμοί είναι τέσσερις -όπως είδαμε και στην αρχή του άρθρου. Οπότε, παρόλο που ο μέγιστος Βαμβακούλας είχε συλλάβει την έννοια της τριμελούς επιτροπής με πέντε-έξι άτομα, θα πρέπει να βρεθεί ένας άλλος όρος αντί για την τρόικα, για να ονομαστεί αυτή η νέα, τετραμελής πλέον, ομάδα ελεγκτών.

Ήδη στα διάφορα μέσα ακούστηκαν προτάσεις όπως «οι εκπρόσωποι των Τεσσάρων», το Κουαρτέτο, η Τετράδα, πιθανώς και άλλες. Να πούμε ότι υπάρχει ήδη στην πολιτική ορολογία τουλάχιστον μια σταθερή τετραμελής ομάδα που αναφέρεται ως τέτοια: εννοώ το Middle East Quartet, που απαρτίζεται από εκπροσώπους της ΕΕ, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και του ΟΗΕ, το οποίο έχει αποδοθεί στα ελληνικά Κουαρτέτο αλλά και (σε ευρωενωσιακά κείμενα) Τετράδα. Οπότε, οι δυο αυτοί όροι έχουν ένα ελαφρό προβάδισμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Επικαιρότητα, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , | 208 Σχόλια »

Χίλια μύρια κύματα

Posted by sarant στο 6 Απρίλιος, 2015

Το τραγούδι του Γιάννη Μαρκόπουλου «Χίλια μύρια κύματα», από τον κύκλο Ιθαγενεια Χρονικό, σε αξεπέραστους θαρρώ στίχους του Κ.Χ.Μύρη (δηλαδή του Κώστα Γεωργουσόπουλου), το έκανε αθάνατο ο Νίκος Ξυλούρης και θα στέκει σε μια πολύ ψηλή κορφή του ελληνικού τραγουδιστικού τοπίου. Ας το ακούσουμε:

«Χίλια μύρια» θα πει «πάρα πολλά, πολύ μεγάλος αριθμός». Στα νέα ελληνικά, και το σκέτο «μύριοι» σημαίνει το ίδιο, πολύ μεγάλος αριθμός, ας πούμε: η νεολαία είναι εκτεθειμενη σε μύριους κινδύνους (παράθεμα από το ΛΚΝ), δηλαδή αμέτρητους κινδύνους, ενώ συχνά ακούγεται και το «μύριοι όσοι», π.χ. πέρασε μύρια όσα βάσανα μέχρι να… ή και σκέτο «πέρασε τα μύρια όσα» -δηλαδή αμέτρητα βάσανα.

Βέβαια, και το «χίλιοι» σκέτο μπορεί να εκφράσει την ίδια σημασία, π.χ. έχω χίλιους μπελάδες στο κεφάλι μου. Αλλά το χίλιοι στα νέα ελληνικά σημαίνει και τον συγκεκριμένο αριθμό 1.000. Δεν μπερδευόμαστε, ξέρουμε τι σημαίνει «Του έχω πει χίλιες φορές να μου δώσει τα χίλια ευρώ που μου χρωστάει».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Περιαυτομπλογκίες, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , | 218 Σχόλια »