Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Αστεία’ Category

Αστεία και γελοία – οι λέξεις του γέλιου

Posted by sarant στο 10 Ιανουαρίου, 2014

Σήμερα στις 6 το απόγευμα, στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Σύγχρονης Ιστορίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Κηφισιάς (Έπαυλη Δροσίνη, Αγ. Θεοδώρων & Κυριακού, Κηφισιά) θα γίνει εκδήλωση με τίτλο “Δημήτρης Σαραντάκος – Στον απόηχο της αιολικής λογοτεχνικής σχολής“. Θα μιλήσουν: Βλάσης Αγτζίδης, Ντόρα Βακιρτζή, Στρατής Ζαφείρης, Στάθης Λιδωρίκης και εγώ.

Εν μέρει εξαιτίας της προετοιμασίας για την εκδήλωση, κι επειδή τις μέρες αυτές έχω πολλά τρεχάματα, σκεφτόμουν σήμερα να μην ανεβάσω άρθρο ή να βάλω μια επανάληψη. Ωστόσο, κάποιο από τα σχόλια του χτεσινού άρθρου με έκανε να κοιτάξω λίγο τα παλιά ηλεκιτάπια μου κι έτσι ανακάλυψα ένα παλιό άρθρο μου, γραμμένο πριν ανοίξω το ιστολόγιο και δημοσιευμένο στο περιοδικό «Φαινόμενο του Λουξεμβούργου», το οποίο δεν το έχω παρουσιάσει εδώ και το οποίο επιπλέον έχει κάποια σχέση με ένα από τα βιβλία του πατέρα μου.

Οι αρχαίοι το γέλιο το είχαν σε μεγάλη εκτίμηση, καθώς είχαν προσέξει πως μόνο ο άνθρωπος γελάει (το μόνον γελάν των ζώων άνθρωπον, λέει κάπου ο Αριστοτέλης) και είχαν αναδείξει το γέλιο σε ειδοποιό διαφορά των ζώων από τους ανθρώπους. Ακόμα και στη Σπάρτη, που τη θεωρούμε όχι άδικα αυστηρή και σκοτεινή πολιτεία, ο Λυκούργος, αν τουλάχιστον πιστέψουμε τον Πλούταρχο, είχε αφιερώσει ναό με αγαλματίδιο του Γέλωτα. Λένε μάλιστα πως οι πιο πλακατζήδες από τους αρχαίους μας προγόνους ήταν οι Τροιζήνιοι, που οι άλλοι Έλληνες τους έλεγαν φιλογέλωτες, γιατί δεν σταματούσαν να χωρατεύουν και να αστειεύονται ακόμα και την ώρα των συνελεύσεων της Εκκλησίας του Δήμου.  Και ναι μεν τα αστεία και τα πειράγματα προκαλούσαν άφθονα γέλια, εμπόδιζαν όμως την ομαλή λειτουργία των συνελεύσεων, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να παίρνουν αποφάσεις στα σοβαρά ζητήματα. Τελικά καταφύγαν στο Μαντείο των Δελφών, μήπως ο Απόλλων τους βρει κάποια λύση. Σύμφωνα με το χρησμό που πήραν, για να θεραπευθούν έπρεπε να θυσιάσουν στον Ποσειδώνα έναν ταύρο, χωρίς όμως σε όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας και της θυσίας να γελάσει έστω και ένας από τους συμμετέχοντες.

Συμμορφώθηκαν με την εντολή του θεού αλλά καλού κακού κατά τη διάρκεια των προετοιμασιών της θυσίας έδιωξαν από το χώρο όλα τα παιδιά, μήπως με τις αναπόφευκτες σκανταλιές τους δώσουν αφορμή στους μεγάλους να γελάσουν. Έτσι και έγινε, αλλά την ώρα ακριβώς της θυσίας οι ιεροθύτες ανακάλυψαν έναν πιτσιρικά, που παρακολουθούσε κρυμμένος τη διαδικασία.

— Φύγε από δω μικρέ, του βάλαν τις φωνές
— Γιατί, φοβάστε μη σας φάω τον ταύρο;

απάντησε αυτός θαρρετά, προκαλώντας ακράτητα γέλια..

Όπως ήταν επόμενο η θυσία ματαιώθηκε, γιατί οι Τροιζήνιοι κατάλαβαν πως ο θεός ήθελε να τους δείξει ότι η περίπτωσή τους ήταν ανίατη (την ιστορία την έχω δανειστεί από το βιβλίο του πατέρα μου που έχει τίτλο «Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους«).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αρχαίοι, Αστεία, Αντιδάνεια, Δημήτρης Σαραντάκος, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , , , | 51 Σχόλια »

Η γουρούνα του Καλομοίρη και η καθαρεύουσα του Νομάρχη

Posted by sarant στο 26 Απρίλιος, 2012

 

Αν και δεν το περίμενα, το χτεσινό άρθρο, για το Χελίν της Κατερίνας Μουτσάτσου, έσπασε όλα τα κοντέρ επισκεψιμότητας (που λέμε) του ιστολογίου. Μέχρι χτες, το ρεκόρ των επισκέψεων σε μία μέρα ήταν κάπου 8200, από τον Φλεβάρη φέτος, που είχα βάλει το άρθρο για τον Ισίδωρο Πόσδαγλη, την ανύπαρκτη μεγαλοφυία. Και χτες, που είχα το άρθρο για το Χελίν, έγιναν… 18900 επισκέψεις, πρωτοφανές στα χρονικά του ιστολογίου, τρία και κάτι χρόνια που υπάρχει. Εδώ που τα λέμε, ήταν το γεγονός της ημέρας, και απ’ ό,τι μου λένε το έπαιξαν και τα περισσότερα κανάλια στα δελτία ειδήσεών τους.

Τέλος πάντων, αυτά δεν τα γράφω για να περιαυτομπλογκήσω, αλλά για να σας πω ότι ύστερα από δυο άρθρα με πολλές επισκέψεις και εξίσου πολλά σχόλια (διότι και το προχτεσινό άρθρο για τους Χρυσαυγίτες είχε πάρα πολλή κίνηση και ακόμα έχει), καιρός είναι να πάρουμε μια ανάσα, οπότε διάλεξα να βάλω ένα θέμα λιγότερο καυτό και λιγότερο επίκαιρο -εντελώς ανεπίκαιρο μάλιστα.

Πριν από ένα μήνα περίπου είχαμε συζητήσει τη λεγόμενη «διαταγή της Δημητσάνας«, ένα κείμενο που υποτίθεται ότι έγραψε το 1853 ο υπενωμοτάρχης Δημητσάνας για να επιβάλει την τάξη στην περιοχή δικαιοδοσίας του. Το κείμενο αυτό μάλλον δεν είναι αυθεντικό, αλλά είναι πραγματικά πολύ αστείο. Το σημερινό μας κείμενο, μια αλληλογραφία από την Κεφαλονιά το 1879, δεν είναι και τόσο αστείο, το παραδέχομαι, αλλά είναι αυθεντικό. Το βρήκε στα τοπικά αρχεία του τ. δήμου Πυλαρέων ο επιθεωρητής εκπαίδευσης Β. Παπαγεωργίου, και το έστειλε στον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, ο οποίος το δημοσίευσε σε μια υποσημείωση στο έργο του Δημοτικισμός κι αντίδραση (στον έκτο τόμο των Απάντων του), όπου το βρήκα και μου άρεσε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Ανέκδοτα, Γλωσσικό ζήτημα, Καθαρεύουσα | Με ετικέτα: , | 113 Σχόλια »

Η διαταγή της Δημητσάνας και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Μαρτίου, 2012

Το σημερινό πιάτο μας είναι ετεροβαρές: έχει μερικά μικρά μεζεδάκια και ένα μεγάλο -αλλά αυτό το παθαίνουν καμιά φορά και οι καλύτεροι σεφ, οπότε θα με συγχωρήσετε ελπίζω. Εδώ που τα λέμε, το μεγάλο μεζεδάκι θα μπορούσε να σταθεί και μόνο του ως κυρίως πιάτο. Έτσι κι αλλιώς όμως, επειδή έχει πέσει πολλή δουλειά, δεν έχουμε πολλά μικρά μεζεδάκια αυτή τη βδομάδα.

Και ξεκινάω με ένα ωραίο που άκουσα στο φέισμπουκ, σε σχέση με την πρόταση του υπουργού Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης Γ. Μπαμπινιώτη να θεσπιστεί μόνιμος υπουργός Παιδείας: «Όταν λέγαμε «διά βίου» δεν εννοούσαμε τον Υπουργό!». Πάντως, με αφορμή αυτή την ιδέα, ο φίλος Δημόσιος χώρος θυμήθηκε τον μόνιμο υφυπουργό Εξωτερικών Β. Σκέφερη, που υπήρχε κάποτε. (Να πω βέβαια ότι το αίτημα να υπάρξει μόνιμος υφυπουργός Εξωτερικών διατυπώνεται κατά καιρούς και θεωρείται από πολλούς ότι θα αποτελέσει εχέγγυο επιτυχημένης εξωτερικής πολιτικής. Θυμίζω απλώς ότι μόνιμο υφυπέξ είχαμε και το 1959 με τις συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου, που δεν συγκαταλέγονται στις λαμπρότερες στιγμές της ελληνικής διπλωματίας, άρα δεν είναι πανάκεια η θέσπιση μόνιμου υφυπουργού).

Το αναπόφευκτο και μακάβριο μαργαριτάρι της εβδομάδας, στο ρεπορτάζ για το τραγικό δυστύχημα της Ελβετίας. Τίτλος: «Στο Βέλγιο οι σωροί των αδικοχαμένων θυμάτων«. Δημοσιογραφία του σωρού…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 56 Σχόλια »

Μια ρίμα για το δυο χιλιάδες δώδεκα!

Posted by sarant στο 4 Ιανουαρίου, 2012

Έχουμε αναφερθεί ξανά στον σατιρικό ποιητή Γεώργιο Σουρή, που έβγαζε τη σατιρική εβδομαδιαία εφημερίδα «Ο Ρωμηός», όλην έμμετρη, χωρίς διακοπές από το 1883 έως το 1918, και την έγραφε ολόκληρη ο ίδιος. Στην παραπάνω πρόταση έχω κάνει τουλάχιστον μια γενίκευση. Ο Ρωμηός πράγματι έβγαινε από το 1883 έως το 1918 (και όχι 1919 όπως γράφω λαθεμένα στο προηγούμενο άρθρο), αλλά ποτέ δεν έβγαζε 52 φύλλα το χρόνο: κάθε χρόνο ο Σουρής έκανε διακοπές ένα-δυο μήνες το καλοκαίρι (που τους περνούσε στο Νέο Φάληρο), ενώ και μέσα στο χρόνο παρέλειπε να εκδοθεί κάποια Σάββατα’ το είχε άλλωστε δηλώσει στην προμετωπίδα της εφημερίδας: Ο Ρωμηός την εβδομάδα μια φορά μόνο θα βγαίνει / όποτ΄ έχω εξυπνάδα κι όποτε μου κατεβαίνει. Έτσι, υπήρξαν και χρονιές που έβγαλε μόνο γύρω στα 30 τεύχη, ενώ άλλες φορές, βγάζοντας και εμβόλιμα τεύχη, έφτασε τα 50 τεύχη τη χρονιά. Εκτός όμως από αυτό, ο Ρωμηός διέκοψε δυο φορές την έκδοσή του για πολλούς μήνες, αρχικά το 1883, ενώ μετρούσε μόλις λίγους μήνες ζωής, όταν ο Σουρής έδωσε εξετάσεις για το δίπλωμα της Νομικής (όπου απερρίφθη μετά πολλών επαίνων και μετά κυνηγούσε ανελέητα τον σπανό Σεμιτέλο, τον καθηγητή Λατινικών που τον έκοψε) και στο τέλος, από τον Νοέμβρη του 1916 έως το καλοκαίρι του 1917, όταν η επιστρατική τρομοκρατία έλυνε κι έδενε στην Αθήνα του διχασμού.

Ένας πολύ ψείρας αναγνώστης (σαν κι εμένα) θα έλεγε ότι και η διατύπωση «την έγραφε ολόκληρη ο ίδιος» είναι ανακριβής, αφού στα πρώτα τεύχη του Ρωμηού έγραφε και ο Δημήτριος Κόκκος -αν και βέβαια στις εκατοντάδες χιλιάδες στίχους του Ρωμηού, αν υπάρχουν και πεντακόσιοι ή χίλιοι του Κόκκου είναι (συγχωρέστε μου το φριχτό λογοπαίγνιο) κόκκος άμμου στην απέραντη θάλασσα. Αλλά κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως ο Ρωμηός έβγαινε όλος έμμετρος από το τέταρτο τεύχος και μετά (στα τρία πρώτα τεύχη υπήρχαν κάποιοι τίτλοι σε πεζό). Ο ίδιος ο τίτλος ήταν έμμετρος (Ο Ρωμηός εφημερίς / που την γράφει ο Σουρής), όπως και η ημερομηνία, ο αριθμός του τεύχους, οι λεζάντες, οι τίτλοι των ενοτήτων, οι μικρές αγγελίες, όλα! Βλέπετε εδώ την προμετωπίδα του πρώτου φύλλου του 1912:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Ομοιοκαταληξία, Πρόσφατη ιστορία, Σατιρικά, Σουρής | Με ετικέτα: , | 78 Σχόλια »

Φιλόγελος, αρχαία χαμόγελα

Posted by sarant στο 30 Σεπτεμβρίου, 2011

Ο Φιλόγελος (ή Φιλόγελως) είναι μια συλλογή με ανέκδοτα, ή μάλλον η μοναδική συλλογή με ανέκδοτα που έχει διασωθεί από την αρχαιότητα. Αποδίδεται στους γραμματικούς Ιεροκλή και Φιλάγριο, για τους οποίους δεν ξέρουμε και πολλά. Κρίνοντας από τη γλώσσα, πρέπει να γράφτηκαν τον 3ο-4ο αιώνα μ.Χ., αλλά πολλά από τα αστεία έχουν αντληθεί από παλιότερες πηγές. Όπως λέει και ο πατέρας μου, ο Δημήτρης Σαραντάκος, που παρουσίασε κάμποσα ανέκδοτα του Φιλόγελου στο βιβλίο του Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους, «πολλά από τα αστεία της συλλογής έμειναν αθάνατα, αφού τα ξαναβρίσκουμε να επαναλαμβάνονται στις ιστορίες του Ναστραδίν Χότζα, στις ‘υψηλότατες πανουργίες του Μπερτόδουλου και του υιού του Μπερτολδίνου’, στην πλοκή των επεισοδίων του Θεάτρου Σκιών, αλλά και σε άλλες μεταγενέστερες συλλογές».

Η συλλογή περιλαμβάνει 265 ανέκδοτα, καταταγμένα θεματολογικά. Τα περισσότερα (110) αναφέρονται στους σχολαστικούς, τους αφελείς και κάπως βλάκες “διανοούμενους” της εποχής. Υπάρχουν όμως και ανέκδοτα για άλλους: φιλάργυρους, μέθυσους, λιμόξηρους (λιγούρηδες), δύσκολους (στρυφνούς), φθονερούς, οζόστομους (που βρωμάει το στόμα τους), αφυείς (κουτούς ή ατζαμήδες), δειλούς, οκνηρούς, και ευτράπελους (καλαμπουρτζήδες), ενώ, περιέργως, μόνο 8 ανέκδοτα σατιρίζουν γυναίκες.

Τέλος, ανάλογα με τα σημερινά ποντιακά ανέκδοτα είναι εκείνα που αναφέρονται σε Αβδηρίτες (17), Κυμαίους (27) και Σιδόνιους (11). Φαίνεται πως τα Άβδηρα, η Κύμη (η αιολική πόλη της Μικρασίας απέναντι από τη Λέσβο) και η Σιδόνα (ή η Σιδώνα; ), φημίζονταν για την αφέλεια ή βλακεία των κατοίκων τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαίοι, Αστεία, Ανέκδοτα | Με ετικέτα: , , , , | 94 Σχόλια »

Έκτακτο ειδικό τέλος και στα ιστολόγια;

Posted by sarant στο 17 Σεπτεμβρίου, 2011

Ανάστατη είναι η μπλογκόσφαιρα από την ανακοίνωση του υπουργού οικονομικών κ. Β. Βενιζέλου ότι θα επιβληθεί έκτακτο ειδικό τέλος στο σχολιασμό των ιστολογίων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον κ. Βενιζέλο, για κάθε σχόλιο σε ιστολόγιο, ο σχολιαστής θα πληρώνει τέλος ίσο με τρία λεπτά του ευρώ (0,03 ευρώ). Το μέτρο πρόκειται να εφαρμοστεί αναδρομικά, από 1ης Σεπτεμβρίου 2011.

Ύστερα από τον σάλο που ξεσηκώθηκε, ο υπουργός αναγκάστηκε να δώσει διευκρινίσεις: Το τέλος θα το πληρώνουν όσοι σχολιάζουν με χρηστώνυμο (user name, για να καταλαβαινόμαστε) -οι ανώνυμοι προς το παρόν εξαιρούνται. Θα καταβάλλεται κάθε μήνα, μαζί με τον λογαριασμό στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου. Εάν ο χρήστης αρνηθεί να πληρώσει, ο πάροχος θα του κόβει τη σύνδεση με το Διαδίκτυο. Η ταυτοποίηση των χρηστωνύμων θα γίνεται με ευθύνη των παρόχων.

Δώδεκα βουλευτές του ΠΑΣΟΚ έστειλαν επιστολή διαμαρτυρίας, ζητώντας να εξαιρεθούν από το τέλος οι ιστολόγοι, οι οποίοι εκ των πραγμάτων είναι αναγκασμένοι να κάνουν πολύ περισσότερα σχόλια καθώς πρέπει να απαντούν σε κάθε σχολιογράφο χωριστά. Ο κ. Βενιζέλος έκανε δεκτό το αίτημα, αλλά διευκρίνισε ότι οι ιστολόγοι θα απαλλάσσονται από το τέλος μόνο όταν κάνουν σχόλια στο δικό τους ιστολόγιο. Όταν σχολιάζουν σε ξένο ιστολόγιο, θα πληρώνουν κανονικά, όπως όλοι οι χρήστες. Άδικο χαρακτήρισε το μέτρο η κ. Μπακογιάννη, διότι, όπως τόνισε, το ίδιο πληρώνει ένα μονολεκτικό σχόλιο με ένα σχόλιο που πιάνει είκοσι-τριάντα ή και περισσότερες αράδες, τα κοινώς λεγόμενα «σεντόνια». Ο υπουργός συμφώνησε καταρχήν, αλλά είπε ότι τεχνικά είναι δύσκολο να γίνει διαφοροποίηση των σχολίων αυτή τη στιγμή. Ίσως αργότερα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , | 85 Σχόλια »

Απόκριες με δανεικά πριν από 50 χρόνια

Posted by sarant στο 31 Ιανουαρίου, 2010

Μπορεί και φέτος να κάνουμε απόκριες αναζητώντας δανεικά και πληρώνοντας γερό χαράτσι (ήταν που θα μας έκαναν Δανία, βλέπεις –προς το παρόν γίναμε Δανεία), αλλά και πριν από 50 χρόνια το ίδιο συνέβαινε όπως βλέπουμε στην παρακάτω γελοιογραφία του Μποστ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 7 Σχόλια »

Της φυλακής τα σίδερα είν’ για τους Μεντερές

Posted by sarant στο 26 Μαΐου, 2009

menterestΟ Αντνάν Μεντερές (1899-1961) ήταν πρωθυπουργός της Τουρκίας από το 1950 έως το 1960. Στις 17 Φεβρουαρίου 1959, κι ενώ πήγαινε αεροπορικώς στο Λονδίνο για να υπογράψει τη συμφωνία του Λονδίνου (που επικύρωνε τη συμφωνία της Ζυρίχης για το καθεστώς της Κύπρου), το αεροπλάνο του συντρίφτηκε στο έδαφος λίγο πριν από την προσγείωση και έπιασε φωτιά. Πολλοί επιβάτες βρήκαν το θάνατο, ο Μεντερές όμως ήταν τυχερός: βγήκε σχεδόν αμωλώπιστος αν και τη συμφωνία την υπέγραψε στο νοσοκομείο.

Είναι αυτό που λέει η παροιμία «Όποιου του μέλλει να πνιγεί, ποτέ του δεν πεθαίνει». Στις 27 Μαΐου 1960 ένα πραξικόπημα τον ανέτρεψε και τον παρέπεμψε σε δίκη, μαζί με άλλα μέλη της κυβέρνησής του, για παραβίαση του συντάγματος. Τελικά εκτελέστηκε με απαγχονισμό μαζί με δυο υπουργούς του τον Σεπτέμβριο του 1961 στο νησάκι Ιμραλί, εκεί που τώρα κρατείται ο Οτσαλάν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: | 5 Σχόλια »

Γελοιογραφία που βρέθηκε στον πάτο του συρταριού

Posted by sarant στο 4 Απρίλιος, 2009

Ο Λεμ είχε «χειρόγραφα που βρέθηκαν στη μπανιέρα», εγώ πρόσφατα έκανα μια μετακόμιση και βγήκαν στην επιφάνεια διάφορα παλιά. Μεταξύ των οποίων και μια γελοιογραφία του 1988, του Πετρουλάκη (δεν θυμάμαι από ποια εφημερίδα) που την είχα κόψει τότε επειδή μ’ άρεσε και που περιέργως επέζησε από σαράντα κύματα μετακομίσεων, εκκαθαρίσεων και τακτοποιήσεων. Οπότε, λέω, κέρδισε το δικαίωμα στην υστεροφημία και τη βάζω εδώ. Ένας επιπλέον λόγος είναι ότι τις προάλλες άκουσα τον Άδωνη στην τηλεόραση να εκθειάζει μεταναστοφοβικό άρθρο του Κατσανέβα και να λέει «δεν τα λέω εγώ, ο Κατσανέβας τα λέει». Να σημειώσω ότι δεν τη βάζω για να υπαινιχτώ κάτι για το σημερινό Πασόκ ή για το τότε Πασόκ ή για τον Αντρέα ή για τον ΓΑΠ ή για να θυμίσω ότι σκάνδαλα κάνουν και οι άλλοι. Απλώς τη βρήκα στο συρτάρι μου.

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70034

Το χρωματιστό φόντο είναι άσχετο και μπήκε για τις ανάγκες του σκαναρίσματος.

Posted in Αστεία, Γελοιογραφίες | Με ετικέτα: , , , | 2 Σχόλια »

Ο Ρωμηός του Σουρή, 126 χρόνια μετά

Posted by sarant στο 2 Απρίλιος, 2009

Σήμερα, 2 Απριλίου, έχει τα γενέθλιά του, να το πω έτσι, το μακροβιότερο έμμετρο έντυπο στην ιστορία του ελληνικού Τύπου, ο Ρωμηός του Γεωργίου Σουρή. Ο Ρωμηός έβγαινε συνεχώς από το 1883 έως το 1919, κάθε εβδομάδα και ήταν ολόκληρος γραμμένος σε έμμετρο στίχο, ακόμα και οι διαφημίσεις. Ακόμα και ο ίδιος ο τίτλος, αφού στην πλήρη του μορφή ήταν: Ο Ρωμηός εφημερίς / που την γράφει ο Σουρής.

Ας δούμε την προμετωπίδα του πρώτου τεύχους:

Το πρώτο φύλλο του Ρωμηού

Το πρώτο φύλλο του Ρωμηού

Η εικόνα του μουστακαλή Ρωμηού με το ναργιλέ και την εφημερίδα στην καρέκλα του καφενέ με το λουστράκι πλάι θα μείνει απαράλλαχτη σε όλα τα υπόλοιπα 1500+ τεύχη (τουλάχιστον έτσι θυμάμαι, δεν έχω πρόχειρο ολόκληρο το σώμα των εφημερίδων). Όπως βλέπετε, λείπει ο αριθμός του τεύχους και η ημερομηνία. Μάλλον ξεχάστηκαν. Στο δεύτερο τεύχος ο Σουρής προσθέτει ημερομηνία και αριθμό τεύχους αλλά όχι έμμετρο, μια σπανιότατη εξαίρεση. Στο τρίτο τεύχος γίνεται έμμετρη και η ημερομηνία, ενώ στο τέταρτο και ο αριθμός τεύχους (Στο τέσσερα εφθάσαμε / κι ακόμα δεν τα χάσαμε) που θα διατηρηθούν έτσι σε όλα τα επόμενα τεύχη, αναγκάζοντας τον Σουρή σε ακροβασίες για να βρει ρίμα για τους διάφορους αριθμούς. Αργότερα έγιναν και οι τίτλοι των επιμέρους άρθρων έμμετροι.

Στην πρώτη σελίδα του πρώτου τεύχους ο αναγνώστης μπορούσε να διαβάσει τις «προγραμματικές θέσεις» του Σουρή, που εξηγούσε, έμμετρα βέβαια, γιατί βγάζει την εφημερίδα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Σουρής | Με ετικέτα: | 10 Σχόλια »

Η λιτανεία των ευσεβών ψάλων διά τον Κοτζάμπασην Πτολεμαΐδος

Posted by sarant στο 31 Μαρτίου, 2009

Τάκης Ροδόπουλος

Τάκης Ροδόπουλος

Το κακό με πολλά παλιά κλασικά σκίτσα του Μποστ είναι πως όταν τα βλέπουμε, πενήντα χρόνια μετά, δεν είναι πάντα εύκολο να κατανοήσουμε τους υπαινιγμούς αφού αγνοούμε τα γεγονότα που σατιρίζονται ή έστω τις μικρές τους λεπτομέρειες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σημερινή γελοιογραφία, που δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία στις 30 Απριλίου 1960 και αφορά κάποια γεγονότα εντελώς ξεχασμένα σήμερα, μια περιοδεία του πανίσχυρου τότε Τάκη Ροδόπουλου, του Θεσσαλιάρχη πολιτικού που διετέλεσε κατ’ επανάληψη Πρόεδρος της Βουλής επί κυβερνήσεων ΕΡΕ, καθώς και τα εγκαίνια ενός εργοστασίου αζωτούχων λιπασμάτων στην Πτολεμαΐδα. Ο Ροδόπουλος ήταν όπως είπα πανίσχυρος τότε και είχε το παρατσούκλι «ο μοχλός». Μια εποχή, κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή. Σήμερα, αποδεικνύεται ότι το μοναδικό ανθεκτικό του εισιτήριο προς την υστεροφημία είναι πως ήταν αδελφός του συγγραφέα Μ. Καραγάτση.

Πενήντα χρόνια μετά, η αναδίφηση που έκανα στα σώματα των εφημερίδων δεν με βοήθησε να διαλευκάνω εντελώς τα γεγονότα, επομένως η παρουσίαση που θα κάνω έχει κενά. Τότε, γιατί αυτήν τη γελοιογραφία και όχι άλλην; Διότι περιέχει γουστόζικες αναφορές σε διάφορα έργα του Καραγάτση. Καθώς το ενδιαφέρον για τον Καραγάτση αναζωπυρώθηκε πρόσφατα, κακό δεν είναι να δούμε τη μοναδική μποστική γελοιογραφία που έχει καραγατσικά θέματα. Βέβαια, ο Καραγάτσης στη γελοιογραφία πληρώνει άδικα τα σπασμένα: όπως λένε, καθόλου δεν ήθελε να τον συσχετίζουν με τον αδελφό του -λέγεται μάλιστα ότι κατέβηκε δυο φορές στις εκλογές αντίπαλός του, με το κόμμα του Μαρκεζίνη (χωρίς καμιά πιθανότητα επιτυχίας και χωρίς να κάνει προεκλογική εκστρατεία), περίπου για να τον πικάρει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μποστ | Με ετικέτα: , | 23 Σχόλια »

Ηρακλής πενόμενος -και η θλιμένη πριγκίπισσα

Posted by sarant στο 18 Μαρτίου, 2009

Γελοιογραφία του Μποστ από την Ελευθερία, 31 Μαρτίου 1963.

penomenosΟ τίτλος του σκίτσου είναι βέβαια λογοπαίγνιο με την τραγωδία Ηρακλής μαινόμενος του Ευριπίδη. Ο Μποστ, με αφορμή μια παράσταση της τραγωδίας αυτής στην Επίδαυρο, έχει γράψει ένα απολαυστικό κείμενο που μπορείτε να το διαβάσετε όλο εδώ κι από το οποίο ξεσηκώνω μια παράγραφο, έτσι για γεύση.
Στο θέατρο της Eπιδαύρου μπήκα στις 6 και μισή. Πέρσι, πλευρίσας καταλλήλως τον Γενικόν Διευθυντήν του Eθνικού Θεάτρου, κατώρθωσα να παρακολουθήσω τους «Bατράχους» από διακεκριμένην θέσιν. Φέτος, παιζόμενος ο «Hρακλής Mαινόμενος», ο Γεν. Διευθυντής μη ανακαλυπτόμενος (ίσως και φρονίμως ποιών κρυπτόμενος) διότι ο Tζαμπατζής εφαίνετο αναμενόμενος, παρηκολούθησα την παράστασιν εις το δικό μου δεκάδραχμον βασιζόμενος. Πέρσι ήμουν στις πρώτες σειρές. Φέτος έπεσα λιγάκι ψηλά και εθεάθην αναρριχώμενος.

Αν όμως ο Ηρακλής του Ευριπίδη είναι μαινόμενος, ο Ηρακλής του Μποστ στην Ελλάδα της καραμανλικής οχταετίας είναι πενόμενος. Πενόμενος και μετανάστης. Είναι μάλιστα, όπως διαβάζουμε, ο ένας από τους δύο Ηρακλείς του στέμματος· κι επειδή ο βασιλιάς αρκείται να εκπροσωπεί το μισό του ελληνικού λαού, τη δεξιά εννοώντας, αγνοώντας το άλλο μισό, οι δυο Ηρακλείς έκαναν συμβούλιο και αποφάσισαν πως ο ένας περισσεύει. Πήρε λοιπόν τα μάτια του ο Ηρακλής κι έφτασε στην Τσινετσιτά, ζητώντας να παίξει έστω ρόλους κομπάρσου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μποστ | Με ετικέτα: , , | 13 Σχόλια »

Δύο «επαιτειακά» γραμματόσημα του Μποστ

Posted by sarant στο 13 Μαρτίου, 2009

Γύρω στο 1960 ο Μποστ έφτιαχνε, μεταξύ άλλων, σκίτσα με μορφή γραμματοσήμου, στα οποία φυσικά σχολίαζε την επικαιρότητα. Τις προάλλες που ανέβασα στο ιστολόγιο ένα σκίτσο του Μποστ σχετικά με την αποστολή Κανελλόπουλου στη Βόννη, έγινε κουβέντα για δυο σκίτσα-γραμματόσημα του Μποστ της ίδιας εποχής και με το ίδιο αντικείμενο. Τα βρήκα στο «Λέφκομα», τη συλλογή που έβγαλε ο Μποστ. με σκίτσα του 1960, τα σκανάρισα (όχι και πολύ καλά αλλά εκλεκτός φίλος που τα είδε τα σουλούπωσε και τον ευχαριστώ πολύ) και τα παρουσιάζω εδώ, προς τέρψιν των εκλεκτών θαμώνων.

Να σημειωθεί ότι το «επαιτειακά» του τίτλου είναι δική μου χλομή απόπειρα να μιμηθώ το μπόστειο ύφος -άστοχη ίσως αφού επέτειος δεν υπάρχει στο θέμα τους, μόνο επαιτεία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μποστ | Με ετικέτα: | 19 Σχόλια »

Ο σκληρός αγών δια των Μάρκων

Posted by sarant στο 11 Μαρτίου, 2009

Αναγγελτικό σκίτσο στην πρώτη σελίδα της Ελευθερίας

Αναγγελτικό σκίτσο στην πρώτη σελίδα της Ελευθερίας

Σκίτσο του Μποστ από την Ελευθερία (φύλλο της 17.1.1960), που μάλλον είναι το πρώτο σκίτσο του Μποστ στην εφημερίδα αυτή.  Αυτό το λέω με κάποια επιφύλαξη, δεν είμαι βέβαιος. Πάντως, δεν έχω βρει παλιότερο σκίτσο στο ηλεκτρονικό σώμα της εφημερίδας και, επιπλέον, το σκίτσο αυτό είναι το μοναδικό, από τις εκατοντάδες που δημοσίεψε ο Μποστ στην Ελευθερία, που αναγγέλθηκε στην πρώτη σελίδα (με το σκιτσάκι που βλέπετε αριστερά), άρα κάτι το ιδιαίτερο έχει.

 

Τις μέρες εκείνες, αρχή Ιανουαρίου του 1960, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος επισκέπτεται τη Βόννη για να συζητήσει οικονομικά θέματα. Η Ελλάδα θέλει να πουλήσει περισσότερα καπνά, να συνάψει δάνεια, να συνδεθεί με την Κοινή Αγορά, να πάρει κάποιες αποζημιώσεις για τα θύματα του ναζισμού. Οι Γερμανοί κρατούν σφιχτά κλειστό το χέρι τους, όπως ομολογούν οι τίτλοι της εφημερίδας στις 17 Ιανουαρίου:

 

Πενιχρά τα αποτελέσματα των συνομιλιών εις την Μπον. Δημιουργούνται νέοι, ουχί ευμενείς όροι. Ουδέν θετικόν δια τα θύματα του ναζισμού.

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Μποστ | Με ετικέτα: , | 44 Σχόλια »