Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Βιβλία’ Category

Εκδότες και μπανάνες

Posted by sarant στο 12 Μαΐου, 2013

Χτες και προχτές έγινε στην Αθήνα μια πολύ ενδιαφέρουσα διημερίδα, που τη διοργάνωσαν οι Εκδόσεις των Συναδέλφων, ένα σχετικά καινούργιο συνεταιριστικό εγχείρημα στον χώρο των εκδόσεων, με θέμα: «Το ελληνικό βιβλίο στην κρίση: Σκέψεις για το παρελθόν, παρατηρήσεις για το παρόν, ιδέες για το μέλλον». Πολύ θα ήθελα να παρακολουθήσω ολόκληρη την εκδήλωση, αλλά τελικά μπόρεσα μόνο να ακούσω μερικές ομιλίες χτες το μεσημέρι. Επίσης, αγόρασα ένα βιβλίο του εκδοτικού οίκου που διοργάνωσε την εκδήλωση, το «Στη χώρα των βιβλίων» της Άννας Καρακατσούλη, που σκιαγραφεί την εκδοτική ιστορία του Βιβλιοπωλείου της Εστίας από το 1885 ως το 2010. Το βιβλίο έχει κυκλοφορήσει από τα τέλη του 2011, αλλά πρόσφατα απέκτησε νέα επικαιρότητα μετά το κλείσιμο του Βιβλιοπωλείου της Εστίας -πριν από λίγο καιρό είχα αναδημοσιεύσει ένα άρθρο της Μ. Θεοδοσοπούλου, όπου γίνεται λόγος και για το βιβλίο αυτό.

Δεν θα μιλήσω πολύ για το βιβλίο γιατί δεν έχω διαβάσει παρά τις πρώτες 50 περίπου σελίδες, ωστόσο να πω ότι είναι πολύ ενδιαφέρον και καλογραμμένο -μάλιστα, σημείο των καιρών, το χάρτινο βιβλίο συμπληρώνεται από ένα αρχείο Excel (που μπορεί κανείς να το κατεβάσει από εδώ, και χωρίς βέβαια να έχει αγοράσει το βιβλίο!) Αν και εστιάζεται στην Εστία (pun intended, θα έλεγε ένας αγγλοτραφής), επειδή ο συγκεκριμένος εκδοτικός οίκος είχε δεσπόζουσα θέση στον ελληνικό χώρο, ουσιαστικά αποτελεί και μια εξιστόρηση της εκδοτικής δραστηριότητας στη χώρα μας, των σχέσεων ανάμεσα σε εκδότες και συγγραφείς, και της πνευματικής κίνησης γενικά.

Επειδή όμως πρέπει να γκρινιάξω και λίγο, έχω να παρατηρήσω ότι βρήκα κάμποσα λαθάκια στα παραθέματα από κείμενα της εποχής (κάποιες λέξεις μου φαίνεται να μη διαβάστηκαν σωστά) και ότι ο μονοτονισμός των αποσπασμάτων (με τον οποίο συμφωνώ απόλυτα, ακόμα και για όσα είναι γραμμένα σε μάλλον βαριά καθαρεύουσα) δεν έγινε πάντοτε σωστά. Αυτό να το πω σαν γενική αρχή: όταν μονοτονίζουμε καθαρεύουσα, πρέπει να βάζουμε τόνο και σε άλλα μονοσύλλαβα, όχι μόνο στα ή και πού. Για παράδειγμα, αν έχεις «εν» που σημαίνει «ένα» πρέπει να το τονίσεις για να ξεχωρίζει από την πρόθεση. Ή, αν έχεις την αντωνυμία «ας» (= τις οποίες) πρέπει να την τονίσεις για να διακρίνεται από το μόριο. Τέλος πάντων, αν αξιωθώ να το διαβάσω ολόκληρο θα στείλω κάποια διορθωτικά στους εκδότες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Εκδοτικά, Παρουσίαση βιβλίου, Τυπογραφικά λάθη | Με ετικέτα: , , , , , , , | 151 Σχόλια »

Είναι ακριβά τα καινούργια βιβλία;

Posted by sarant στο 25 Φεβρουαρίου, 2013

Το ερώτημα του τίτλου τέθηκε προχτές από μια πρωτοβουλία βιβλιοφιλικών ιστολογίων, που απεύθυναν ανοιχτή επιστολή στους εκδότες (γενικώς), μόνο που δεν τέθηκε σαν ερώτημα αλλά σαν διαπίστωση: το καινούργιο βιβλίο είναι ακριβό στη χώρα μας. Η φίλη Βιβή Γ. που είχε την πρωτοβουλία για το διάβημα αυτό, με είχε καλέσει, με σχόλιό της εδώ, να συμμετάσχω κι εγώ στην κοινή αυτή προσπάθεια, και της είχα απαντήσει ότι δεν νομίζω πως το καινούργιο βιβλίο είναι ακριβό. Καιρός είναι τώρα να στηρίξω τη θέση μου αυτή, αν και αναπόφευγα θα επαναλάβω πράγματα που ήδη έχω εκθέσει σε παλιότερο άρθρο μου. Πρώτα όμως δίνω το λινκ προς την ανοιχτή επιστολή των βιβλιόφιλων ιστολόγων, παρόλο που δεν συμφωνώ μαζί της, ούτε στο περιεχόμενο ούτε στη μορφή.

Φυσικά, οι βιβλιόφιλοι έχουν ένα μεγάλο δίκιο: στη σημερινή βαθιά κρίση, όπου το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών έχει υποστεί κατακόρυφη μείωση, σχεδόν όλοι αναγκάζονται να κάνουν περικοπές στα εξοδά τους, άρα και στα χρήματα που συνήθιζαν να διαθέτουν για βιβλία. Και η επιστολή τους έχει το καλό ότι θέτει ξανά σε συζήτηση το θέμα και δίνει αφορμή να ακουστούν απόψεις. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορώ να μην παρατηρήσω ότι είναι σφάλμα να αντιμετωπίζονται όλοι οι εκδότες σαν ένα ενιαίο σύνολο, όπως άλλωστε και όλοι οι βιβλιοπώλες: άλλη δύναμη έχει το μεγάλο βιβλιοπωλείο του κέντρου και άλλη ο μικρός βιβλιοπώλης της συνοικίας. Επίσης, μερικά από τα επιχειρήματα που παρατίθενται για να στηρίξουν τη θέση ότι το βιβλίο είναι ακριβό, μου φαίνονται εξαιρετικά ισχνά: Όταν ένα μέσο βιβλίο στοιχίζει 15-20€, οι περισσότεροι θα προτιμήσουν να παρακολουθήσουν μια ταινία στον κινηματογράφο, που κοστίζει πολύ κάτω από 10€ ή τα ίδια χρήματα να τα αφιερώσουν σε άλλου είδους (ψυχαγωγική) διέξοδο. Τέτοιες μπακάλικες συγκρίσεις βεβαίως ανατρέπονται πολύ εύκολα αν σκεφτεί κανείς ότι υπάρχουν άλλες μορφές ψυχαγωγίας όπου το εικοσάευρο εξανεμίζεται για πλάκα, ότι η ανάγνωση του βιβλίου διαρκεί πολύ περισσότερο, ότι το ίδιο βιβλίο θα το διαβάσουν και τα άλλα μέλη της οικογένειας (ενώ στο σινεμά θα πληρώσουν ξεχωριστά εισιτήρια), ότι το βιβλίο μπορείς να το ξαναδιαβάσεις δωρεάν.

Ευτυχώς, ο βιβλιόφιλος (ή και βιβλιοφάγος), που έχει δει το εισόδημά του να συρρικνώνεται, έχει κι άλλες λύσεις διαθέσιμες για να διατηρήσει σχετικά άθικτη την αγοραστική του δύναμη σε βιβλία. Μάλιστα η κρίση, κατά περίεργο τρόπο, έχει δημιουργήσει ευκαιρίες ακόμα και για αύξηση της βιβλιοαγοραστικής δύναμης με μείωση της χρηματικής δαπάνης για βιβλία. Κάποιος που διέθετε, ας πούμε, 60 ευρώ το μήνα για να αγοράζει 3 καινούργια βιβλία των 20 ευρώ, μπορεί με τη μισή δαπάνη, 30 ευρώ, να αγοράσει ένα καινούργιο βιβλίο (πάλι 20 ευρώ) και 5 βιβλία από προσφορές εφημερίδων προς 2 ευρώ το ένα (ή 3 βιβλία από πανέρια βιβλιοπωλείων προς 3 ευρώ το ένα). Υπάρχουν επίσης οι δανειστικές βιβλιοθήκες (σε μερικά μέρη είναι πολύ αξιόλογες) ή και ο άτυπος δανεισμός μεταξύ φίλων. Οι βιβλιόφιλοι ιστολόγοι αναγνωρίζουν ότι «καλή λύση» είναι η στροφή των αναγνωστών σε παλιούς τίτλους, παζάρια, προσφορές, βιβλιοθήκες κτλ. αλλά, πολύ σωστά, βάζουν το δάχτυλο εκεί που πονάει: στους καινούργιους τίτλους:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Εκδοτικά | Με ετικέτα: , , , | 85 Σχόλια »

Πονάει κεφάλι, κλείνει ΕΚΕΒΙ

Posted by sarant στο 14 Ιανουαρίου, 2013

Η παροιμία βέβαια, δεν είναι έτσι -αλλά ταιριάζει νομίζω η παράφρασή της σαν σχόλιο για την απόφαση του αρμόδιου αναπλ. υπουργού κ. Τζαβάρα να κλείσει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) λίγες μέρες αφότου είχε ζητήσει την παραίτηση του Διοικητικού Συμβουλίου του για δεοντολογικό σφάλμα. Το θέμα εκείνο δεν το είχαμε συζητήσει στο ιστολόγιο, οπότε ίσως δεν είναι άσκοπο να το ξαναθυμίσουμε.

Το ΕΚΕΒΙ, ανάμεσα στα άλλα, ήταν υπεύθυνο για το πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας [τι φριχτή λέξη!] για τα σχολεία, δηλαδή για την αγορά παιδικών βιβλίων και τη διανομή τους σε δημοτικά σχολεία της χώρας, με χρηματοδότηση (ή συγχρηματοδότηση;) από την ΕΕ. Ορίστηκε από το ΕΚΕΒΙ μια (άμισθη) επιτροπή που διάλεξε 498 παιδικά βιβλία από 219 συγγραφείς και 56 εκδοτικούς οίκους, έχοντας βάλει όριο τα 6 βιβλία ανά συγγραφέα. Υπήρξαν διαμαρτυρίες από εκδότες που θεώρησαν ότι αδικήθηκαν, ότι δηλαδή λίγα δικά τους βιβλία εγκρίθηκαν και ότι κάποιοι άλλοι εκδοτικοί οίκοι ευνοήθηκαν. Μετά την παρουσίαση του καταλόγου των βιβλίων, σε άρθρο της στο Βήμα η Λώρη Κέζα μίλησε για σκάνδαλο, αφού δύο από τα μέλη της επιτροπής, οι συγγραφείς Μάνος Κοντολέων και Βαγγέλης Ηλιόπουλος, ενέκριναν και δικά τους βιβλία, καθώς και βιβλία συγγενών τους, ενώ η μερίδα του λέοντος των βιβλίων που εγκρίθηκαν (το 25%) έχει εκδοθεί από έναν εκδοτικό οίκο, τον Πατάκη, με τον οποίο συνεργάζονται και οι παραπάνω συγγραφείς. Μάλιστα, αναρωτήθηκε πώς δεν έχει ακόμα υπάρξει αντίδραση του αρμόδιου αναπλ. υπουργού σε αυτή την εξόφθαλμη περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων.

Η ερώτηση της κ. Κέζα δεν άργησε να απαντηθεί: την αμέσως επόμενη μέρα, ο κ. Τζαβάρας ζήτησε την παραίτηση της διευθύντριας και του Δ.Σ. του ΕΚΕΒΙ. (Είναι μια περίπτωση όπου δικαιολογημένα θα μπορούσα να γράψω «παραίτησε την διευθύντρια»). Η κ. Κατρίν Βελισσάρη, η παραιτημένη διευθύντρια, απάντησε στον υπουργό, όπως και το ΔΣ του ΕΚΕΒΙ, ενώ πνευματικά σωματεία, όπως η Εταιρεία Συγγραφέων, ή η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου, επέκριναν τον υπουργό. Πάντως, ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών ζήτησε την κατάργηση του ΕΚΕΒΙ με τη σημερινή του μορφή. Όλα αυτά, πριν από τις γιορτές. Και αμέσως μετά την εορταστική ανάπαυλα, ανακοινώθηκε η απόφαση του κ. Τζαβάρα να δρομολογήσει το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ διότι έφτασε σε σημείο «που δεν επιτύγχανε το στόχο του».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , , | 260 Σχόλια »

Κυνηγοί, βοσκοί και χάμπουργκερ

Posted by sarant στο 21 Νοεμβρίου, 2012

Κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες ένα σημαντικό βιβλίο, που σκοπεύω να σας παρουσιάσω σήμερα, μια και πλησιάζει η εποχή εκείνη που παλιά λεγότανε γιορτές και που οι άνθρωποι συνήθιζαν να κάνουν δώρα στους αγαπημένους τους (και τι καλύτερο από ένα βιβλίο για δώρο) ή να διαβάζουν οι ίδιοι, μια και η εορταστική ανάπαυλα άφηνε ελεύθερο χρόνο. Ωστόσο, πριν ξεκινήσω, πρέπει να κάνω μια προειδοποιητική δήλωση: δεν είμαι αμερόληπτος: το βιβλίο έχει εκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο στον οποίο βγάζω κι εγώ βιβλία μου, εννοώ τις εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, και το έχει μεταφράσει ένας παλιός φίλος, ο Νίκος Κούρκουλος, που άλλωστε αυτός θα το παρουσιάσει ουσιαστικά.

Πρόκειται για το βιβλίο «Κυνηγοί, βοσκοί και χάμπουργκερ», του Αμερικανού Ρίτσαρντ Μπούλιετ (Richard Bulliet), καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπιας, ένα βιβλίο που, όπως λέει και ο υπότιτλός του εξετάζει «το παρελθόν και το μέλλον των σχέσεων μεταξύ ανθρώπων και ζώων». Δεν είναι δηλαδή ένα συνηθισμένο βιβλίο ιστορίας, αφού παίρνει στοιχεία από την ανθρωπολογία, τη ζωολογία και την αρχαιολογία, ταυτόχρονα όμως έχει επίσης άφθονες αναφορές στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, τη φιλοσοφία και τον σύγχρονο ακτιβισμό. Και δεν περιορίζεται στην εξέταση του παρελθόντος, αλλά περιέχει και προβλέψεις για το μέλλον της σχέσης ανθρώπων και ζώων, σε μια εποχή όπου οι πληθυσμοί των άγριων ζώων μειώνονται με ραγδαίους ρυθμούς, ο αριθμός των οικόσιτων ζώων αυξάνεται εξίσου γρήγορα, ενώ είδη που θεωρούνται άγρια μαθαίνουν να συμβιώνουν με τους ανθρώπους.

Είναι δύσκολο βιβλίο, δεν είναι μυθιστόρημα, αλλά σε πολλά σημεία του είναι εξίσου συναρπαστικό με λογοτεχνικό έργο, χάρη στην εντυπωσιακή ευρυμάθεια του συγγραφέα και το ζωντανό ύφος του. Θέλω να πω, το διάβασμά του σε αποζημιώνει για την επιπλέον προσπάθεια. Θα παρέθετα κάποια αποσπάσματα σαν δείγμα γραφής, αλλά η παρουσίαση που ακολουθεί, από τον μεταφραστή του βιβλίου, είναι νομίζω χορταστική. Ελπίζω να αξιωθώ (αλλά δεν λέω πότε θα το κάνω) να παρουσιάσω στο μέλλον κάποια στοιχεία από το όγδοο κεφάλαιο του βιβλίου, που έχει μια σχετική αυτοτέλεια, και παρουσιάζει την πολιτισμική ιστορία του γάιδαρου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Ιστορία, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , | 123 Σχόλια »

Έχει δίκιο η Χρυσηίδα Δημουλίδου!

Posted by sarant στο 24 Οκτωβρίου, 2012

Η συγγραφέας στην εκπομπή της Μενεγάκη (όλο το βιντεάκι, εδώ: http://www.youtube.com/watch?v=pi92RbEuSXU)

Η κυρία Χρυσηίδα (τέως Χρύσα) Δημουλίδου, συγγραφέας εμπορικά επιτυχημένων βιβλίων (απ’ αυτά που τα λένε ευπώλητα) έγραψε χτες μια θυμωμένη ανοιχτή επιστολή στη σελίδα της στο Φέισμπουκ, στην οποία απευθύνεται σε όλους εκείνους που διαβάζουν τα βιβλία της χωρίς να τα αγοράζουν, δηλαδή εκείνους που τα δανείζονται από φίλους τους ή από δανειστικές βιβλιοθήκες. Αλλά ας αναδημοσιεύσω όλο το γράμμα, διατηρώντας την ορθογραφία και τη σύνταξη του πρωτοτύπου.

Κάποια στιγμή θα πρέπει να συνειδητοποιήσετε μερικά πράγματα και επειδή το κακό παράγινε, θα το κάνω θέμα. Πρέπει λοιπόν να μάθετε πως η συγγραφή, τουλάχιστον από την πλευρά μου, είναι επάγγελμα και όχι χόμπι. Επομένως αφού είναι επάγγελμα και ο άλλος μοχθεί για αναπαράγει έργο, θα πρέπει και να αμείβεται γι αυτό. Κάποιοι λοιπόν αναγνώστες, μου δηλώνουν με ιδιαίτερη μάλιστα υπερηφάνεια ότι δανείζονται όλα τα βιβλία μου απο δανειστικές βιβλιοθήκες ή τα ανταλλάσουν γιατί δεν έχουν χρήματα λόγω της οικονομικής κρίσης. Όμως αυτό δεν είναι τωρινό, γινόταν πάντα από τότε που άρχισα να πρωτογράφω. Ως ένα σημείο το καταλαβαίνω, όμως δεν καταλαβαίνω, πως είναι δυνατόν ένα βιβλίο να βρίσκεται στις προθήκες δανειστικών βιβλιοθηκών μια εβδομάδα μετά την έκδοσή του και μάλιστα χωρίς την άδεια του συγγραφέα;  Ένα βιβλίο για να μπει στις βιβλιοθήκες πρέπει να εχει κάνει τον κύκλο του που είναι 5 με 10 χρόνια, ή να βρίσκεται στα αζήτητα. π.χ ένας Καζαντζάκης, ένας Ντοστογιέφσκι, μια Λιλίκα Ζωγράφου κλπ που τα βιβλία τους έχουν εκδοθεί εδώ και πολλά χρόνια. Επίσης σχολεία και αναγνώστες μου ζητούν να τους χαρίσω βιβλία. Δηλαδή να πληρώσω για να τα αγοράσω, και μετά να χρεωθώ τα έξοδα αποστολής και να τους τα στείλω. Χώρια το πήγαινε έλα. Τόσο θράσος.
Αγαπητοί αναγνώστες θα πρέπει να μάθετε να σέβεστε τον μόχθο ενός δημιουργού. Ο συγγραφέας εργάζεται σκληρά και πληρώνει ένα απίστευτο τίμημα μοναξιάς και σωματικής υγείας γιατί καταπονείται όχι μόνο το σώμα του , αλλά και ο εγκέφαλος του. Και ενώ παράγει κοινωνικό και επιμορφωτικό έργο, αμείβεται στο κάθε βιβλίο του από 0.20 λεπτά έως 1 ευρώ [καθαρά], δηλαδή ψίχουλα. Τα άλλα πάνε υπέρ πίστεως και πατρίδος. Επομένως το να ζητάτε εσείς να σας δίνει δωρεάν αυτή την σταγόνα μόχθου του, όχι μόνο τον υποβιβάζει σαν επαγγελματία, αλλά και τον πλήττει οικονομικά. Το ίδιο γίνεται και με τα λαθραία cd και ταινίες , αλλά εκεί τουλάχιστον πληρώνετε ένα ποσό. Στην περίπτωσή μας όχι μόνο δεν δίνετε δεκάρα τσακιστή, αλλά ζητάτε να πληρώσει επιπρόσθετα ο δημιουργός για να έχετε εσείς το έργο του. Μάλιστα κάποιοι αναγνώστες είχαν το θράσος να με βρίσουν και να με στολίσουν με χείριστα κοσμητικά επίθετα επειδή αρνήθηκα να τους χαρίσω βιβλία μου. Οι δε δανειστικές βιβλιοθήκες έμειναν κατάπληκτες που δεν ήθελα να μοιράζω στους Έλληνες τα πνευματικά μου έργα δωρεάν, με πρόσβαλλαν επίσης με τα λεγόμενά τους λες κι εγώ βρίσκω τα προς το ζείν στον δρόμο κι αν αύριο μείνω κουλή η στραβή ή πάθω κάτι σοβαρό και δεν μπορώ να γράψω, αυτοί θα με ταΐσουν. Αν είναι έτσι, τότε να υπάρχει και δανειστική ταινιοθήκη και δανειστική ιματιοθήκη, πινακοθήκη, φαγοποτοθήκη κλπ.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Πνευματικά δικαιώματα | Με ετικέτα: , , , , | 539 Σχόλια »

Ποιος αγοράζει ακόμα (καινούργια) βιβλία;

Posted by sarant στο 9 Ιουλίου, 2012

Καλοκαίρι έρχεται και ένα από τα καθιερωμένα θέματα των περιοδικών και των εφημερίδων τέτοιες μέρες, παλιότερα εννοώ, ήταν να προτείνουν «βιβλία για τις διακοπές». Είχαν και κάποιες υποτιθέμενες προδιαγραφές τα «καλοκαιρινά» αυτά βιβλία, που υποτίθεται ότι θα τα διάβαζε κανείς στην ακρογιαλιά, ανάμεσα στις βουτιές: όχι πολύ βαριά θέματα, ας πούμε, αλλά να έχουν και πολλές σελίδες για να φτουρήσουν, αφού το καλοκαίρι διαβάζουμε περισσότερο κι άντε να βρεις βιβλιοπωλείο στην άγονη γραμμή. Κι εμείς είχαμε συζητήσει προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι, πρόπερσι, που μάλιστα σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία που να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους, χωρίς να ανήκουν απαραίτητα π.χ. σε τριλογία, αλλά και πέρυσι, που χαλάρωσα τους περιορισμούς και ζήτησα να προτείνετε οποιοδήποτε βιβλίο. Φέτος προβληματίστηκα αν θα ανεβάσω τέτοιο θέμα, αφού κάποιοι δεν θα πάνε διακοπές και πολλοί δεν αγοράζουν πια βιβλία. Ή έστω καινούργια βιβλία.

Γιατί, κακά τα ψέματα, σε καιρούς κρίσης το βιβλίο είναι από τα πρώτα που χτυπιούνται, αφού δεν είναι είδος πρώτης ανάγκης, ούτε «παραδεδεγμένης χρησιμότητας». Κι όσο κι αν κάποιοι αισιόδοξοι είπαν ότι η κρίση ίσως ωφελήσει το βιβλίο -ή έστω δεν το βλάψει πολύ- αφού το διάβασμα είναι σχετικά φτηνός τρόπος διασκέδασης, νομίζω ότι η βιβλιοπαραγωγική πραγματικότητα δεν επιβεβαίωσε τις αισιόδοξες προβλέψεις (ή τους ευσεβείς πόθους). Αυτό δεν το λέω στηριγμένος σε κάποια στατιστικά στοιχεία, δεν έχω τέτοια στη διάθεσή μου, αλλά είναι η εντύπωσή μου από τις κουβέντες που κάνω με ανθρώπους του χώρου, και πρώτα απ’ όλα με τους εκδότες των βιβλίων μου, καθώς και από τις επισκέψεις που κάνω σε βιβλιοπωλεία.

Κάτι άλλο που βλέπει κανείς όταν επισκέπτεται βιβλιοπωλεία είναι ότι τα περισσότερα κάνουν προσφορές -και όχι συνηθισμένες εκπτώσεις του 10% και 20%, αλλά θηριώδεις μειώσεις της τιμής, που καμιά φορά φτάνουν και ξεπερνούν το 80%: από 25 ευρώ στα 5, από 19 στα 3, κτλ. Αυτό εξηγείται ενμέρει από το γεγονός ότι πολλοί εκδότες βρίσκονται σε δεινή θέση και αναγκάζονται να ξεπουλήσουν όσο όσο το απόθεμά τους -πάντως, το γεγονός είναι ότι η αγορά έχει πλημμυρίσει με καλά και πάμφθηνα βιβλία -διότι τα βιβλία που βρίσκει κανείς σε προσφορά ανήκουν σε μεγάλους εκδοτικούς οίκους και δεν περιλαμβάνουν μόνο όσα δεν πούλησαν καθόλου (που κι αυτά μπορεί να είναι θαυμάσια) αλλά και τα άλλα, εκτός από τα μπεστ-σέλερ (ο Νικοκύρης δεν λέει τη λέξη ευπώλητος, προτιμάει να κυκλοφορεί ξυπόλητος). Και εδώ μιλάμε για τις μόνιμες προσφορές που πιάνουν όλο και περισσότερον χώρο στα βιβλιοπωλεία, όχι για τα έκτακτα (αλλά όλο και πιο συχνά) μπαζάρ που διοργανώνουν οι ίδιοι οι εκδοτικοί οίκοι ή άλλες παρόμοιες εκδηλώσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , , , | 98 Σχόλια »

Ακριβά βιβλία, τούβλινα βιβλιοπωλεία

Posted by sarant στο 27 Δεκεμβρίου, 2011

Τα Χριστούγεννα είναι περίοδος των δώρων, και για μένα (και δεν είμαι μόνο εγώ) το βιβλίο είναι ένα από τα δώρα που προτιμώ, τόσο να προσφέρω όσο και να δέχομαι. Τα Χριστούγεννα λοιπόν είναι και η γιορτή των βιβλίων. Η κρίση έχει χτυπήσει και το βιβλίο, αφού στους δύσκολους καιρούς οι περικοπές αρχίζουν από τα περιττά, και το βιβλίο καλώς ή κακώς θεωρείται μη απαραίτητο. Κάποιος αθεράπευτα αισιόδοξος ίσως να περίμενε να μην βλάψει τόσο πολύ τις πωλήσεις βιβλίων η κρίση, εφόσον είναι σχετικά φτηνή μορφή ψυχαγωγίας, αλλά δεν ξέρω αν μπαίνει στην ίδια ζυγαριά με όλες τις άλλες. Πάντως, οι φίλοι εκδότες και βιβλιοπώλες με τους οποίους συζητάω, μου λένε για δύσκολη περίοδο, και τις ίδιες εντυπώσεις έχω αποκομίσει κι εγώ.

Θυμάμαι το καλοκαίρι που είχα περάσει πολλές ώρες στον πάγκο ενός φίλου εκδότη σε κάποιο φεστιβάλ βιβλίου: πολλοί περνούσαν και φυλλομετρούσαν, λίγοι ρωτούσαν, ένας αγόρασε. Την ίδια εποχή μού είχαν πει ότι ένα σχετικά γνωστό βιβλιοπωλείο του κέντρου, όχι από τα πολύ μεγάλα, αλλά όχι και μικρό, έκανε σε μιαν ολόκληρη μέρα, μια Τρίτη, τζίρο 14 ευρώ.

Πέρα από την κρίση, το συμβατικό βιβλίο όπως το είχαμε γνωρίσει μέχρι πριν από καμιά δεκαπενταετία, δηλ. το βιβλίο που εκδίδεται από εκδοτικούς οίκους, τυπωμένο σε χαρτί, και πουλιέται από τούβλινα βιβλιοπωλεία, έχει πολλούς ανταγωνιστές. Θα περιμένατε να σας πω εδώ για τα ηλεκτρονικά βιβλία (ηλεβιβλία που μ’ αρέσει εμένα να τα λέω), που απειλούν να εκτοπίσουν (στο εξωτερικό) τα χάρτινα, ή για τα ηλεβιβλιοπωλεία που προσφέρουν τιμές ασυναγώνιστες είτε πρόκειται για ηλεβιβλία είτε για χάρτινα βιβλία (ξενόγλωσσα πάντως), ή ακόμη για τη διάδοση λαθραίων ηλεαντίτυπων, δηλαδή σκαναρισμένων βιβλίων που μπορεί κανείς να κατεβάσει από πηρτουπηράδικα και βαρεσάδικα (λέξεις δικής μου επινόησης, καταλαβαίνετε όμως τι εννοώ).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Διαφημίσεις, Εκδοτικά, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , , , | 144 Σχόλια »

Τι έγινε το έτος 428 μ.Χ;

Posted by sarant στο 6 Οκτωβρίου, 2011

Ένα πρωτότυπο ιστορικό βιβλίο κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου: δεν είναι η ιστορία μιας χώρας ή μιας περιόδου, ενός αντικειμένου ή μιας γλώσσας, είναι η ιστορία μιας χρονιάς -και συγκεκριμένα, η ιστορία του έτους 428 μ.Χ. Ο συγγραφέας, ο Ιταλός ιστορικός Giusto Traina, εξετάζει τι συνέβη το 428 σε όλον τον μεσογειακό κόσμο (με την ευρεία έννοια, δηλαδή από Βρετανία μέχρι Περσία), μας παρουσιάζει μια φωτογραφία του κόσμου της ύστερης αρχαιότητας ή μάλλον μια σειρά από φωτογραφίες όλες παρμένες την ίδια στιγμή σε διάφορους τόπους. Αν και δεν είμαι αμερόληπτος, αφού και ο εκδότης αλλά και ο μεταφραστής, ο Νίκος Κούρκουλος, είναι φίλοι, πιστεύω ότι είναι ενδιαφέρον και πρωτότυπο βιβλίο -άλλωστε, έχει ήδη επιτυχία σε άλλες γλώσσες (έχει μεταφραστεί στα αγγλικά και τα γαλλικά).

Μια ματιά στα περιεχόμενα:

Ι.  Το ταξίδι του Φλάβιου Διονύσιου και το τέλος της Αρμενίας
ΙΙ.  Ο κόσμος του Νεστόριου: επίσκοποι, μοναχοί, Σαρακηνοί
ΙΙΙ.  Στο δρόμο των προσκυνητών
IV.  Η Νέα Ρώμη και ο ηγεμόνας της
V.  Ανατομία μιας αυτοκρατορίας
VI.  Από τη Ραβέννα στη Νόλα: η Ιταλία σε μεταβατική εποχή
VII.  Δοκιμές για το μεσαίωνα
VIII.  Περιμένοντας τους Βανδάλους
ΙΧ.  Εθνικοί και χριστιανοί στις όχθες του Νείλου
Χ.  Πάσχα στην Ιερουσαλήμ
ΧΙ.  Ο Μεγάλος Βασιλιάς και οι εφτά πριγκίπισσες

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Ιστορία, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , | 76 Σχόλια »

Χρειαζόμαστε σχολικές βιβλιοθήκες;

Posted by sarant στο 25 Σεπτεμβρίου, 2011

Χρειαζόμαστε σχολικές βιβλιοθήκες ή μήπως είναι δαπανηρή πολυτέλεια για μια σχεδόν χρεοκοπημένη χώρα; Δεν είμαι το κατάλληλο πρόσωπο για να απαντήσω σ’ αυτή την ερώτηση, γιατί δεν είμαι αμερόληπτος: τις βιβλιοθήκες τις υπεραγαπώ, έχω περάσει ώρες και ώρες σε δημόσιες βιβλιοθήκες, και η προσωπική μου ιδέα για τον Παράδεισο είναι μια αχανής βιβλιοθήκη φορτωμένη παλιά και καινούργια βιβλία. Αναγνωρίζω όμως ότι αυτό είναι δική μου πετριά, οπότε δεν θα απαντήσω στο ερώτημα που έβαλα στον τίτλο.

Σχολικές βιβλιοθήκες πάντως έχουμε -φτιάχτηκαν με χρηματοδότηση από το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης την προηγούμενη δεκαετία. Στην αρχή το σχέδιο ήταν πολύ φιλόδοξο, πρόβλεπε 3500 βιβλιοθήκες με βιβλία αξίας 200 εκατομμυρίων ευρώ. Τελικά τα χρήματα φαγ… δεν υπολογίστηκαν σωστά, οπότε φτιάχτηκαν κάπου 750 βιβλιοθήκες, που οι περισσότερες είναι εφοδιασμένες με κάμποσες χιλιάδες βιβλία η καθεμία, που λειτουργούν όλη την ώρα που λειτουργεί το σχολείο, και με έναν καθηγητή υπεύθυνο, ο οποίος απασχολείται αποκλειστικά με τη βιβλιοθήκη -ή μάλλον αυτό ίσχυε έως τις 31 Αυγούστου, και εδώ είναι ο κόμπος, διότι το Υπουργείο δεν ανανέωσε τη διετή θητεία των υπεύθυνων και σαφώς θέλει να καταργήσει τον θεσμό, αφήνει δε τη λειτουργία των βιβλιοθηκών στην ευθύνη του κάθε διευθυντή σχολικής μονάδας. Ολοφάνερα, επειδή κι οι διευθυντές δεν είναι υπεράνθρωποι, κάποιες βιβλιοθήκες θα λειτουργούν εκ των ενόντων, ανοίγοντας ίσως μια φορά την εβδομάδα ή 1-2 ώρες κάθε μέρα ανάλογα με το αν έχει όρεξη ο καθηγητής που έχει κενό εκείνες τις ώρες, χωρίς υπεύθυνον, χωρίς να αξιοποιείται η ηλεκτρονική υποδομή, που υπάρχει κι έχει πληρωθεί. Κάποιες άλλες, οι περισσότερες προβλέπω, απλώς θα κλείσουν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Εκπαίδευση | Με ετικέτα: | 172 Σχόλια »

Βιβλία για το καλοκαίρι και πάλι

Posted by sarant στο 27 Ιουλίου, 2011

 

Πέρυσι, στις αρχές του Ιούλη, σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία για το καλοκαίρι. Αντιγράφω την εισαγωγή του περυσινού άρθρου, μια και θαρρώ πως διατηρεί την επικαιρότητά του:

Διακοπές θα πει βιβλία, για μένα και για πολλούς άλλους. Βέβαια, σε καιρούς κρίσης το βιβλίο είναι που χτυπιέται από τα πρώτα, μια και αποτελεί είδος “μη παραδεδεγμένης χρησιμότητος”. Μου έλεγε κάποιος ότι μεγαλομεσαίο βιβλιοπωλείο του κέντρου (δηλαδή, όχι από τα πολύ μεγάλα) μια Τρίτη του Ιούνη κατέγραψε τον χειρότερο τζίρο της ιστορίας του, με 21 ευρώ όλα κι όλα.

Η κατάσταση στη βιβλιαγορά δεν έχει βελτιωθεί από πέρσι μέχρι φέτος, το αντίθετο. Φέτος τον Μάη πέρασα μερικές ώρες στο περίπτερο ενός εκδοτικού οίκου στην έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο, το απόγεμα μιας καθημερινής. Περνούσαν πολλοί, στέκονταν πολλοί, αλλά όλη την ώρα που κάθισα ένα μόνο βιβλίο πουλήθηκε. Συνεχίζω με το περυσινό άρθρο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Λογοτεχνία | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »

Το ιγκρέκ της Ζακλίν ντε Ρομιγί και άλλα μικρά

Posted by sarant στο 22 Δεκεμβρίου, 2010

Η ελληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγί (Jacqueline de Romilly, δείτε και τη Βικιπαίδεια) έφυγε τις προάλλες από τον μάταιο τούτο κόσμο, πλήρης ημερών, στα 97 της. Χτές στην Ελευθεροτυπία, ο Στάθης Σταυρόπουλος σχολίασε, με νηφαλιότητα, τον τρόπο μεταγραφής του επωνύμου της στα ελληνικά:

Ελληνίστρια η Ρομιγύ (Jacqueline de Romilly) υποθέτω ότι όταν μετέγραφε το όνομά της στα ελληνικά, θα κρατούσε το υγκρέκ (y) και θα έγραφε Ρομιγύ, όχι Ρομιγί.
Ελληνικότεροι πάντως της Ρομιγύ οι Ελληνες μεταφραστές, δημοσιογράφοι και διορθωτές την κατέγραφαν και την καταγράφουν, ομόθυμα σχεδόν, Ρομιγί.
Μικρό το κακό, άλλωστε το πρόβλημα του περάσματος στα ελληνικά των ξένων ονομάτων είναι παλιό (ου μην και αρχαίο), μάλιστα πολύπλοκο -πολλές σχολές συγκρούονται.
Τα τελευταία χρόνια έχει κυριαρχήσει η σχολή της εξαπλούστευσης (γνωστής και ως απλοποίησης), η οποία βάζει και τη φωνητική και την ορθογραφική ή ετυμολογική προσέγγιση στον ίδιον παρονομαστή της απλότητας. Ετσι, αντί Σαίξπηρ, Σέξπιρ κι αντί Ρομιγύ, Ρομιγί. Πιθανόν να ‘ναι έτσι το σωστό, αλλά η ταπεινότης μου ήθελε να γράψει και κάτι για το δίκιο του υγκρέκ…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Γλωσσικοί μύθοι, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μονοτονικό | Με ετικέτα: , , , , , , , | 76 Σχόλια »