Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Γκας Πορτοκάλος’ Category

Εξαπατημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Φεβρουαρίου, 2021

Θα το καταλάβατε ίσως ότι ο τίτλος του σημερινού μας πολυσυλλεκτικού άρθρου οφείλεται σε μια φράση που είπε η (ακόμα) υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ότι ο Δ. Λιγνάδης «μας εξαπάτησε» και μάλιστα «με βαθιά υποκριτική τέχνη». (Ωραία άποψη έχει για τους ηθοποιούς!) Οπότε, μάθαμε επιτέλους ποιος ήταν ο «γνωστός ηθοποιός και σκηνοθέτης» στον οποίο αναφέρονταν όλες τις προηγούμενες μέρες οι ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί -he who must not be named.

Ένας αλλος τιτλος που σκεφτόμουν για το σημερινό άρθρο ήταν και το «Πανδημηδειακά μεζεδάκια», που είχε και το πλεονέκτημα ότι πλούτιζε την υπερτρισχιλιετή μας με μιαν ακόμα λέξη, ωστε να φτάσουμε κάποτε τα 7 εκατομμύρια και να τρώμε με χρυσά κουτάλια. Πανδημήδεια βέβαια είναι ο συνδυασμος πανδημίας και Μήδειας, όπως ονομάστηκε η κακοκαιρία που χτύπησε την Αθήνα και άφησε χιλιάδες νοικοκυριά κυρίως στα βόρεια προάστια χωρίς ρεύμα -78 ώρες συμπλήρωσε ο κ. Στέφανος Μάνος στην Εκάλη, αν πιστέψω το τελευταίο σχετικό τουίτ του. Αλλά, για να παραφράσουμε τον κ. Μαρκουλάκη, αφού τα νοικοκυριά που επανηλεκτροδοτήθηκαν είναι περισσότερα από εκείνα που δεν είχαν ρεύμα, δεν υπάρχει λόγος να το κάνουμε θέμα.

* Και μιλώντας για την πανδη-Μήδεια, παρατήρησα πως όλα τα κανάλια την παρουσίασαν σαν τη χειρότερη κακοκαιρία που έπληξε τη χώρα από την εποχή των Παγετώνων και δώθε.

Αυτό βέβαια οφείλεται και στην εγγενή προσπάθεια για εντυπωσιοθηρία, αλλά ίσως αυτή τη φορά υπήρχε και η στόχευση να υπερτονιστεί η δριμύτητα της κακοκαιρίας έτσι ώστε να δικαιολογηθούν οι επιδόσεις της κρατικής μηχανής, που δεν ήταν και εντυπωσιακές -αφου έφτασε να παραπονιέται ο κ. Μάνος.

Κι εδώ βλέπουμε γιγαντόσωμη δημοσιογράφο να μιλάει για 70 εκατοστά χιόνι, που όμως της φτάνει μέχρι τον αστράγαλο.

Θυμάμαι σε ανάλογη περίπτωση μιαν άλλη δημοσιογράφο που έκανε ρεπορτάζ με το χιόνι ως το γόνατο -και μιλούσε για «ένα μέτρο χιόνι». Και βέβαια η Ελληνοφρένεια είχε βάλει λεζάντα «Τρίμετρη καλλονή».

* Φίλος γράφει εκφράζοντας την ικανοποίησή του για το ηλεκτρονικό ΚΕΠ, με το οποίο ο ενδιαφερόμενος πολίτης μπορεί να κλείσει ραντεβού πολύ γρήγορα για να εξυπηρετηθεί. Έχει όμως μια γλωσσική παρατήρηση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Ετυμολογικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 309 Σχόλια »

Κοκκινισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 30 Ιανουαρίου, 2021

Βέβαια, στη γαστρονομία συνήθως τα λέμε «κοκκινιστά», είτε τα φαγητά είτε τα μεζεδάκια, όχι «κοκκινισμένα». Αλλά ο τίτλος του σημερινού βδομαδιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι εμπνευσμένος απο την επικαιρότητα και όχι απ’ τη μαγειρική -αφού από σήμερα επανέρχεται ο χάρτης με τις κίτρινες και τις κόκκινες περιοχές («αυξημένου κινδύνου»), στις οποίες εντάσσεται και η Αττική (πλην νήσων Αργοσαρωνικού).

Όπως βλέπετε, υπάρχει η δυνατότητα να κοκκινίσουν και επιμέρους Δήμοι, κι έτσι οι υπόλοιπες κόκκινες περιοχές της χώρας, πλην Αττικής και Λέσβου είναι η Μύκονος, η Σαντορίνη, ο δήμος Σπάρτης, ο δήμος Πατρέων και οι δήμοι Θηβαίων, Τανάγρας, Χαλκιδαίων, Εορδαίας, και ο Δήμος Νέας Προποντίδας (αυτός στη Χαλκιδική).

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επειδή όλη σχεδόν η Ευρώπη είναι στο κόκκινο, εκτός από τις νότιες και βόρειες παρυφές, διάβασα ότι σκέφτονται να ορίσουν και μια πιο πάνω βαθμίδα, την βαθυκόκκινη -ή όπως αλλιώς θα την πούνε, για τις αποχρώσεις του κόκκινου υπάρχουν σε όλες τις γλώσσες μπόλικες λέξεις- όπου τα πράγματα θα πηγαίνουν όχι απλώς άσχημα αλλά μαύρα. Ίσως επόμενο άρθρο να τιτλοφορηθεί «Κατακοκκινισμένα μεζεδάκια» ή κάτι ανάλογο.

* Αλλά ας αφήσουμε τη ζοφερή επικαιρότητα κι ας προσπαθήσουμε να χαμογελάσουμε λίγο με τα γλωσσικά στραβά κι ανάποδα της εβδομάδας που πέρασε.

* Σαν ορντέβρ, ένα ορθογραφικό. Υπάρχει ένα μιμίδιο, που ο ένας λέει «Θα βγω έξω συν τοις άλλοις» και η γυναίκα του αντιδρά «Ποια άλλη είναι αυτή;». Δεν το βρίσκω πολύ πετυχημένο γιατί η αρχική φράση δεν λέγεται συχνά (ή και καθόλου).

Τις προάλλες όμως φίλος του ιστολογίου μού έστειλε λινκ ενός άρθρου, ένα ρεπορτάζ για κάποιους που θα επιχειρήσουν να βρουν έναν χαμένο θησαυρό, ένα σεντούκι με λίρες από την Κατοχή.

Τοπικός παράγοντας, λοιπόν, επισημαίνει ότι το εγχείρημα δεν θα είναι χωρίς κόστος: Θα πιάσει ένα ποσό αρκετό γιατί θα πρέπει να πάνε σκαπτικά μηχανήματα, το οποία θα δουλέψουν πάνω σε προδιαγραφές, θα πρέπει να πάνε υπάλληλοι από την αρχαιολογία, αυτά έχουν ένα κόστος. Και συν της άλλης, οτιδήποτε βρεθεί ή δεν βρεθεί μετά οι άνθρωποι θα πρέπει να κάνουν αποκατάσταση του χώρου

Συν της άλλης; Ποια είναι αυτή η άλλη που ζητάει μερτικό από τις λίρες;

* Ξέρετε τι είναι ο σιδηρόδρομος Βοείου; Αν σας το έλεγα έτσι αφηρημένο χωρίς τη φωτογραφία, μπορεί και να σκεφτόσασταν ότι ειναι ανορθόγραφα γραμμένο, και ότι το σωστό είναι «σιδηρόδρομος Βοΐου» -βέβαια η γραμμή Αμύνταιο-Κοζάνη δεν λειτουργεί πια, αλλά ίσως υπήρχε εκεί στην περιοχή κάποια παλιά σιδηροδρομική γραμμή, από τον καιρό του Μακεδονικού μετώπου.

Βλέποντας ομως τη φωτογραφία, καταλαβαίνουμε πως είναι κάτι που πουλιέται στο σουπερμάρκετ, κάτι φαγώσιμο -οπότε σωστά είναι γραμμένο το βόειο, βόειο κρέας λοιπόν.

Και πράγματι, στην ορολογία των κομματιών του μοσχαριού υπάρχει και σιδηρόδρομος! Όπως διαβάζω εδώ:

Είναι η προέκταση της σπαλομπριζόλας, δηλαδή τα επτά πρώτα πλευρά του θώρακα από το μοσχάρι. Θυμίζει γραμμές τρένου κόκαλο-κρέας, κόκαλο κρέας, εξ ου και το όνομα «σιδηρόδρομος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Ετυμολογικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 322 Σχόλια »

Βαρβαρικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Δεκεμβρίου, 2020

Όχι από τους βαρβάρους, ούτε από τους βαρβαρισμούς, παρόλο που το βδομαδιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο συχνά επισημαίνει γλωσσικά αστοχήματα. Απλώς, τα μεζεδάκια που εσείς διαβάζετε σήμερα, γράφτηκαν χτες, που ήταν η γιορτή της Αγίας Βαρβάρας. Θα μου πείτε, γιατί δεν τα λέω «νικολοβαρβαρικά», που είναι και πιο ακριβές αφού γράφονται και διαβάζονται μέσα στα Νικολοβάρβαρα -είναι και η γιορτή μου αύριο. Ο λόγος είναι οτι αυτόν τον τίτλο τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει στο παρελθόν, και μάλιστα δυο φορές, οπότε λέω να μην τον ξαναχρησιμοποιήσω ως το 2030.

Οπότε, βαρβαρικά, από την αγία. Ή από τη βαρβάρα, το έδεσμα που σύμφωνα με το έθιμο πολλοί και πολλές έφτιαχναν ιδίως στη βόρεια Ελλάδα, ένα είδος ασουρέ με στάρι και ξερά φρούτα. Δεν ξέρω βέβαια αν συνεχίζουν πολλοί να κρατάνε το έθιμο.

* Και ξεκινάμε με ένα περίεργο σπασμένο τηλέφωνο από τον χώρο της εκπαίδευσης. Φίλος του ιστολογίου μου στέλνει λινκ από το εκπαιδευτικό υλικό της τηλεκπαίδευσης όπου παρουσιάζεται μια «διαθεματική δραστηριότητα» για την πρώτη τάξη του δημοτικού.

Αν πάτε στο κάτω μέρος της σελίδας, θα δείτε τους εξής διδακτικούς στόχους:

Ώστε ο πρώτος στόχος είναι η «ανάπτυξη φορολογικής ενημερότητας»; Και πώς να αναπτύσσεται τάχα; Και τι σχέση έχει με τα παιδιά του δημοτικού;

Καμιά σχέση βέβαια, πρόκειται για… ραμόνι. Προφανώς «φωνολογικής ενημερότητας» ήθελε να γράψει ο συντάκτης -άλλωστε προηγουμένως το γράφει έτσι. Ίσως το λάθος έγινε από τον κορέκτορα, ίσως από κάποιο σύστημα υπαγόρευσης και μετατροπής σε κείμενο, ίσως πρόκειται για απλή παραδρομή.

Σε κάθε περίπτωση, είναι θλιβερό ότι τόσους μήνες κανείς δεν το πρόσεξε και δεν το διόρθωσε.

Ο φίλος μου που είναι κάπως παλιομοδίτης ενοχλήθηκε επίσης από το κάπως πομπώδες ύφος της ανακοίνωσης, με την πολλή ειδική ορολογία. Εγώ πάλι πρόσεξα ότι η δραστηριότητα «επιχειρεί με αφορμή την επανάληψη των γραμμάτων (λ) (γ) και (χ) στη γλώσσα να εισάγει τα παιδιά στο κειμενικό είδος του μύθου καταρχήν». Συνεχως θα τα εισάγει; Αν μπουν θα τα βγάλει έξω για να τα ξαναβάλει; Όχι βέβαια, εδώ θέλει συνοπτικό τύπο, να εισάξει ή έστω να εισαγάγει. Ή, να εξοικειώσει τα παιδιά με το κειμενικό είδος… ή ό,τι άλλο.

* Κι άλλο ένα παράκουσμα που έρχεται από πολύ πολύ μακριά.

Μακριά στον χρόνο εννοώ. Το ψάρεψε ο φίλος Ακίνδυνος, ο οποίος (με άλλο χρηστώνυμο) παρουσιάζει στο Τουίτερ διάφορα περίεργα που τα ξεθάβει από παλιές εφημερίδες, της προηγούμενης χιλιετίας (εντάξει, αυτό το έβαλα για μπούγιο -ας πούμε, των δεκ. 1970-90).

Πρέπει να είναι απο την Ελευθεροτυπία και πρέπει να είναι απο το μακρινό 1988, αφού αναφέρεται στα γυρίσματα της ταινίας «Η φανέλα με το 9», που κυκλοφόρησε το 1989. Στη μέση, ο πρωταγωνιστής της ταινίας Σταύρος Τζορτζόκος, διότι έτσι άκουσε ο υλατζής το «Στράτος Τζώρτζογλου».

Ωραίο ήταν και το σχόλιο του Ακίνδυνου: Τον Σταύρο Τζορτζόκο δεν τον νοιάζει τι λένε γι’ αυτόν, αρκεί να γράφουν σωστά το όνομά του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Εφημεριδογραφικά, Εκπαίδευση, Εκδηλώσεις, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Σκάκι | Με ετικέτα: , , , , | 261 Σχόλια »

Μεζεδάκια με μάσκα

Posted by sarant στο 22 Αυγούστου, 2020

Με μάσκα, διότι ένα θέμα που απασχόλησε την επικαιρότητα αυτές τις μέρες ήταν τι θα γίνει στη νέα σχολική χρονιά, που ξεκινάει στις 7 Σεπτεμβρίου κάτω από την κοβίντεια σπάθη, κι αν θα θεσπιστεί υποχρέωση να φορούν μάσκα οι μαθητές -και από ποια ηλικία.

Ένα δευτερο σχετικό ερώτημα ήταν το αν θα δίνονται (δωρεάν) μάσκες στους μαθητές -το σχετικό αίτημα διατυπώθηκε με ένταση απο την αντιπολίτευση και τα κοινωνικά μέσα και τελικά η κυβέρνηση ή τουλάχιστον ο υπουργός Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι μάσκες θα διανεμηθούν στους μαθητές, παρόλο που τις προηγούμενες μέρες αρκετοί υπερασπιστές της κυβέρνησης στα σόσιαλ λοιδορούσαν όσους ζητούσαν να μοιραστούν μάσκες -«σε λίγο θα μας ζητήσετε να σας μοιράζουν και σαπούνια» είπε κάποιος. Σωστή βρίσκω την απόφαση -εδώ που τα λέμε, θα ήταν άτοπο να μοιράζονται μάσκες δωρεάν στους βουλευτές και όχι στους μαθητές, όσο κι αν μαθητές έχουμε 1.200.000 ενώ βουλευτές 300.

* Kαι ξεκινάω με μια φωτογραφία που έστειλε φίλος του ιστολογίου, που την τράβηξε ο ίδιος στην Ευρυτανία «στην εξαιρετικά εντυπωσιακή και ταυτόχρονα επικίνδυνη διαδρομή απο Γέφυρα Επισκοπής προς Προυσσό στην περιοχή του Ασπρόπυργου»

Θα θυμάστε παλιότερα που είχαμε δει μια πινακίδα που απαγόρευε τα «ανεπήτηρα» ζώα. Εδώ το «ανεπιτήρητα» είναι σωστό, αλλά δυο πράγματα ξενίζουν. Αφενός, η αγγλική μετάφραση, γενικώς και ειδικώς ο όρος independent animals.

Και αφετέρου, τι είδους ζώα να είναι αυτά; Όχι προφανώς σκυλιά ή γατιά (pets). Να είναι παραγωγικά ζώα; Αιγοπρόβατα ας πούμε; Πράγματι, τα ανεπιτήρητα αιγοπρόβατα μπορεί να προκαλέσουν αγροζημίες. Αλλά αυτά δεν είναι independent, είναι unattended. Κι έπειτα, να ρίχνουν βράχια; Και η μικρή πινακίδα με το ελάφι προδιαθέτει για άγρια ζώα -αλλά γιατί δεν το έλεγε έτσι;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Γκας Πορτοκάλος, Επιγραφές, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 168 Σχόλια »

Ο Άτλαντας του Γκας Πορτοκάλος

Posted by sarant στο 9 Ιουλίου, 2020

Κάτι ευτράπελο για σήμερα, αν και αρκετοί από εκείνους που το πλασάρουν το θεωρούν σοβαρό.

Εννοώ ένα κειμενάκι που κυκλοφορεί τις τελευταίες μέρες στο Διαδίκτυο. Ο τίτλος ποικίλλει, εδώ ας πούμε το βρήκα να τιτλοφορείται «Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας» -ένας τίτλος, παρεμπιπτόντως, που όταν τον βλέπουμε πρέπει να γινόμαστε δύσπιστοι.

Παραθέτω το κείμενο:

Λέγεσαι Αμερική αλλά δεν λέγεσαι Αμερική, καθ ότι ο Αμέρικο Βεσπούτσι ήταν βαφτισμένος Όμηρος. Μικρόν τον φώναζαν Ομέρικο και παραποιήθηκε σε Αμέρικο.

Η συμπαθέστατη Γερμανία. Αυτοί αυτοαποκαλούνται Deutschland. Το πρώτο συνθετικό είναι το Deus δηλαδή Δίας, και το δεύτερο είναι land από την λέξη λας= πέτρα από όπου και το λατομείο. Τουτέστιν η Γερμανία είναι η χώρα του Δία.

Η φιλτάτη Αγγλία, εκείνο το British που προέρχεται από την λέξη Βρυτός δηλαδή παρθένος, ήταν η Αγγλία η χώρα με τις πολλές παρθένες. Από αυτού βγαίνει και το Αγγλικό virgin από όπου και η πολιτεία της Αμερικής Virginia προς τιμήν της Βασίλισσας που ήταν παρθένος.

Ιταλία, είναι ‘’εις άλω’’, εις την θάλασσαν, πιστεύω πως έχετε δεί πως μπαίνει η Ιταλία ορμητικά μέσα στην Μεσόγειο.

Ισπανία, οι ίδιοι λένε την πατρίδα τους Espana , και σωστά την αποκαλούν έτσι αφού η χώρα λόγω των πολλών βροχών έχει πολλά δάση και ήταν αφιερωμένη στον κακόμορφο Έλληνα θεό των δασών Πάνα. Εις τον Πάνα λοιπόν.

Αίγυπτος, είναι χαρακτηρισμένη έτσι επειδή βρίσκεται υπτίως του Αιγαίου. Εκεί θα βάλουμε έναν τοποτηρητή μιάς και θα ελέγχουμε και την διώρυγα του Διός. Οι Άραβες διαβάζουν από δεξιά προς αριστερά και το SUEZ διαβάζεται ως ΖΕΥΣ.

Η Ινδία, ο Δίας είχε έναν μονάκριβο αναγνωρισμένον γυιό που τον έλεγαν Ιν. Ο Ιν του Δία.

Λίγο πιο κεί είναι μία μεγάλη Κινεζική περιοχή που λέγεται Yunnan, δηλαδή Ιωνία.
Για πάμε και στην Ιαπωνία που εύκολα διαβάζεται ‘’η Άπω Ιωνία’’.

Ολόκληρη η Ήπειρος Ασία πήρε το όνομά της από τον αδελφό της Εκάβης Άσιο που σκότωσε στην Τροία ο Αίας ο Τελαμώνιος .

Και η Ευρώπη πήρε το όνομά της από την μεγαλομάτα Ευρώπη, κόρη του Αγήνορα και της Τηλεφάεσσας, εγγονής του Ποσειδώνα.

Ευρώπη ηταν η κόρη του Αγηνόρα, βασιλιά της Φοινίκης, Το όνομα της ίσως σημαίνει «ανοιχτομάτα» (ευρύς +ωψ) ή προέρχεται από την ακκαδική λέξη erebu(δύω).

Ήταν ένα όμορφο, νεαρό κορίτσι που μια μέρα βγήκε στην εξοχή να μαζέψει λουλούδια και εκεί συνάντησε τον Δία με την γνωστή αδυναμία στις όμορφες κοπέλες. Φυσικά, δε του πέρασε απαρατήρητη
Η Ελλάδα είναι μία παγκοσμιότητα γεωγραφική και ιστορική. Εμείς έχουμε την υποχρέωση να την γνωρίσουμε και να την αναγνωρίσουμε.

Πηγή: Διαδίκτυο 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Γλωσσικοί μύθοι, Ετυμολογικά, Τοπωνύμια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , | 319 Σχόλια »

Μεσοδεκεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Δεκεμβρίου, 2019

Ανεπαισθήτως φτάσαμε στα μισά του Δεκέμβρη, οπότε το σημερινό σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, μονίμως σε αναζήτηση τίτλου, βρήκε από τη συγκυρία αυτή το όνομά του.

Θα μπορούσα ίσως να βάλω κι έναν τίτλο σχετικό με τις βρετανικές εκλογές, αλλά δεν είχα καμιάν έμπνευση. Αποδείχτηκε πάντως πως όταν μια χώρα είναι βαθιά διαιρεμένη για ένα μείζον ζήτημα, όποιος αποφεύγει να πάρει καθαρή θέση στο ζήτημα αυτό δεν έχει καμιά τύχη. (Αλλά βέβαια δεν είχε άλλα περιθώρια ο Κόρμπιν, αφού και το Εργατικό Κόμμα ήταν διαιρεμένο. Εξίσου θα έχανε είτε τασσόταν υπέρ του Μπρέξιτ είτε τασσόταν κατά. Μόνη ελπίδα, αυτό που έκανε -με μικρή πιθανότητα να επιπλεύσει, και τελικά δεν του βγήκε διότι όλοι θέλανε να τελειώσει το σίριαλ, να βγει αυτή η ψυχή).

Όμως, τα βρετανικά πρέπει να βρούμε την ευκαιρία να τα συζητήσουμε και κάποιαν άλλη φορά σε ειδικό άρθρο. Σήμερα δεν προσφέρεται η μέρα, σήμερα έχουμε μεζεδάκια, και ξεκινάω σερβίροντας ένα κάπως μπαγιάτικο, που όμως έχει γούστο.

* Δεν προλαβαίνετε να πάρετε μέρος στην εκδήλωση, έγινε στις 15 Νοεμβρίου σε μαγαζί του Βόλου που λέγεται «Αββαείο». Δεν ξέρω αν στεγάζεται σε αβαείο, πάντως οι υπεύθυνοι διοργάνωσαν φαγοπότι με τίτλο «Η νύχτα του Αυγουστίνου του Χίπου», με την εξής πρόσκληση:

Πριν απαρνηθεί τα υλικά αγαθά και στραφεί στην ασκητική ζωή ο Αυγουστίνος του Χίπου έμεινε γνωστός για τις τεράστιες ποσότητες φαγητού και ποτού, και έγινε έτσι άγιος της μπύρας. Οι μοναχοί του Αββαείου παίρνουν έμπνευση και αυτή τη Παρασκευή 15/11 και φτιάχνουν για εσάς τα μεγαλύτερα Hot dog, Βurgers, Τορτίγιες και Μπριζόλες της πόλης.

Όσοι πιστοί προσέλθετε..
Γεύσου & Πίστεψε..

Εντάξει, πλάκα έχει το ιεροπρεπές ύφος, αλλά ο Αυγουστίνος του Χίπου πρέπει να πάρει αμέσως φύλλο πορείας για τη Στρατιά των Αγνώριστων. Ποιος να είναι τάχα ο Χίπος; (ή μήπως είναι το Χίπο;)

Ο άγνωστος Χίπος είναι ο Ιππών, πόλη της Βόρειας Αφρικής, τότε στη Νουμιδία, σήμερα στην Αλγερία. Hippo Regis στα λατινικά, Ιππών Βασιλικός στα ελληνικά, οπότε Αυγουστίνος Ιππώνος ο μεγάλος φιλόσοφος και θεολόγος, αν και δεν θα χαθεί ο κόσμος αν τον πούμε σκέτον Άγιο Αυγουστίνο.

* Συναφές και το επόμενο, όπου έχουμε έναν ακόμα (κατ’ εμέ) ασυνήθιστο τύπο κύριου ονόματος, που όμως είναι τυπικά σωστός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 463 Σχόλια »

404 πιατέλες μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Δεκεμβρίου, 2019

Γιατί 404; Βέβαια, όσοι ασχολούνται με το Διαδικτυο τον ξέρουν καλά αυτόν τον δυσοίωνο αριθμό, που συνοδεύει τα συχνότερα μηνύματα λάθους στις δικτυακές μας περιηγήσεις, τα 404 Not Found κάθε φορά που ένας σύνδεσμος έχει καταργηθεί.

Αλλά οι πιατέλες; Απλώς, το όνομα του αρχείου που δίνει η WordPress για το σημερινό μας άρθρο είναι meze-404. Στην πραγματικότητα, από τότε που άρχισε να λειτουργεί το ιστολόγιο έχουν δημοσιευτεί αρκετά περισσότερα άρθρα με μεζεδάκια αλλά στην αρχή έβαζα τυχαία ονόματα αρχείων και μόνο από ένα σημείο και μετά μού έκοψε να βάζω το τυποποιημένο «meze» και να έχω έτσι μιαν αρίθμηση.

Πάντως και 404 πιατέλες με μεζεδάκια δεν είναι και λίγες -μπορεί να διεκδικούμε και κάποιο ρεκόρ μαζικού σερβιρίσματος.

* Θα μπορούσαμε να τα πούμε και «διαματάρικα» τα σημερινά μας μεζεδάκια, λογοπαίζοντας με το επώνυμο του παραιτηθέντα (σικ, ρε) υφυπουργού -αλλά αφού παραιτήθηκε, ας τον αφήσουμε τον άνθρωπο να ησυχάσει.

Ή μάλλον, ας τον αποχαιρετήσουμε επισημαίνοντας το τελευταίο τουίτ που δημοσίευσε ως υφυπουργός, ξεκινώντας το ταξίδι στην Αυστραλία -από το οποίο επέστρεψε ως ιδιώτης.

Το λαθάκι που πρόσεξαν πολλοί, αν είναι λαθάκι, είναι το «με πολύ χαρά». Κανονικά, εδώ θέλει επίθετο («με πολλή χαρά» δηλαδή), ωστόσο είναι συνηθισμένο να βλέπουμε το επίρρημα, σε προτάσεις όπως «με *πολύ αγάπη», «κάνει *πολύ ζέστη» κτλ.

Ίσως το συζητήσουμε κάποτε σε ιδιαίτερο άρθρο. Πάντως, αν το συναντήσουμε σε κείμενο που επιμελούμαστε, το διορθώνουμε.

* Εγώ πρόσεξα και κάτι ακόμα, ότι ο κ. Διαματάρης έχει το χρηστώνυμο AHDiamataris, δηλαδή διατηρεί οπτικά τα αρχικά Α.Η. παρόλο που το Η. του πατρωνύμου (Ηλίας) θα ήθελε μεταγραφή σε Ε. (ή μήπως σε Ι.;)

Άκυρο. Ο πατέρας του κ. Αντ. Διαματάρη λεγόταν Ηρακλής, οποτε το Η στεκει και στα αγγλικά.

* Εδώ και λίγο καιρό προβάλλεται στην ελληνική τηλεόραση μια σειρά διαφημίσεων με γλωσσικό ενδιαφέρον, για τις σάλτσες Hellmans, όπου μία φιλόλογος βρίσκει ελληνικές ρίζες στο όνομα Hellmans (Ελλάς + η μάνα σου) ή σε διάφορες ξένες λέξεις σχετικές με το φαγητό όπως food, gourmet ή chef.

Το «σεφ», βλέπετε, είναι από το «Σέφτιαξα» (πχ «σ’ έφτιαξα μπιφτέκι»). Και καταλήγει η κυρία Κική με στραβογραψιά: Όλα ελληνικά πχια;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, Γκας Πορτοκάλος, Διαφημίσεις, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , , , | 768 Σχόλια »

Μεζεδάκια μιας ξεχασμένης επετείου

Posted by sarant στο 5 Οκτωβρίου, 2019

Για να είμαι δίκαιος, η ξεχασμένη επέτειος δεν είναι σήμερα που διαβάζετε το άρθρο. Ήταν χτες, που το έγραψα εγώ. Ποια επέτειος; Μα φυσικά τα δέκα χρόνια από τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009, που έφεραν τη θριαμβευτική νίκη του ΠΑΣΟΚ και του Γιώργου Παπανδρέου, με ποσοστό 44% και 160 έδρες (εδώ τα αποτελέσματα αν θέλετε να τα θυμηθείτε).

Από τις εκλογές του 2009 έχουν περάσει 10 χρόνια, αλλά ήταν πολύ πιο πυκνά από τα δέκα προηγούμενα χρόνια -σε σημείο που για πολύ κόσμο να φαντάζουν ότι ανήκουν στον προηγούμενο αιώνα. Σε κάθε περίπτωση, είναι «π.Κ.» -προ κρίσης, που μπορείτε να το διαβάσετε και «πριν από το Καστελόριζο».

Είχαμε ιστολόγιο και τότε, και πολλοί από σας μάς διαβάζετε από τότε. Το άρθρο της ημέρας των εκλογών, γραμμένο το πρωί της Κυριακής, είχε τον (προφητικό;) τίτλο «Μην κοιτάς ποιος βγήκε, κοίτα ποιος μπήκε» ενώ την επόμενη μέρα δεν είχαμε καμιά ανάλυση των αποτελεσμάτων αλλά, απλώς, την πρώτη μετεκλογική κοτσάνα.

* Και ξεκινάμε.

Παρά τη Συμφωνία των Πρεσπών και την διεθνή αναγνώριση του ονόματος Βόρεια Μακεδονία, πολλά εγχώρια ειδησεογραφικά μέσα κάνουν «αντίσταση» επιμένοντας σε ονομασίες όπως Σκόπια. Το ίδιο συμβαίνει και με πολλά ιδιωτικά ειδησεογραφικά μέσα της Βόρειας Μακεδονίας, που επιμένουν στο παλιό συνταγματικό όνομα της χώρας, το σκέτο Μακεδονία.

Πρόσφατα, ο πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, ο Στέβο Πεντάροφσκι, δέχτηκε τα διαπιστευτήρια του Έλληνα πρέσβη. Στην αγγλική εκδοση της εθνικιστικής και αντιπολιτευόμενης Ρεπούμπλικα, το ρεπορτάζ αναφέρει σκέτο τον όρο Macedonia.

Δικος μας εθνικιστικός ιστότοπος κάνει ρελάνς, παραθέτοντας το άρθρο της Ρεπούμπλικα, με την εξής διατύπωση: Ο Πρόεδρος της χώρας μεταξύ Αλβανίας και Βουλγαρίας Στέβο Πενταρόφσκι….

Ομολογώ πως δεν είχα ξανασυναντήσει τέτοια διατύπωση!

* Ο πορτοκαλισμός της εβδομάδας, ισως και του μήνα. Κυκλοφόρησε πρόσφατα στα κοινωνικά μέσα η εξης εικόνα:

Όταν οι Βάρβαροι βρισκόντουσαν στη θέα κάποιου αρχ. Ελληνικού Ναού ή αγάλματος ή τέλος πάντων ενός αριστουργήματος έλεγαν

EXCELLENT

«Εξ Ελλήνων»

δηλ. είναι από τους Έλληνες!!!!

Να σημειώσουμε μόνο ότι τα ανθελληνικά ετυμολογικά λεξικά, που τα χρηματοδοτεί ο Σόρος, ισχυρίζονται, λέει, πως η αγγλική λέξη excellent έχει λατινική αρχή, από το ρήμα excellere (υπερέχω), από το cellere (υψώνομαι). Αλλά βέβαια αυτά δεν τα πιστεύουμε, είναι σιωνιστική προπαγάνδα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 209 Σχόλια »

Η υστεροφημία του σιχτίρ (μια συνεργασία του Νίκου Νικολάου)

Posted by sarant στο 9 Αυγούστου, 2019

Εδώ και κάμποσο καιρό έχουμε αρχίσει να δημοσιεύουμε συνεργασίες του φίλου γλωσσολόγου Νίκου Νικολάου. Το σημερινό άρθρο είναι το ενδέκατο αυτής της συνεργασίας. Στο τέλος θα βρείτε ευρετήριο των προηγούμενων άρθρων.

Στο σημερινό άρθρο, ο Νίκος Νικολάου ασχολείται με την προέλευση της έκφρασης «άει σιχτίρ» και τη διάδοση αντίστοιχων λέξεων και εκφράσεων σε διάφορες γλώσσες, βαλκανικές και άλλες. Βέβαια, σύμφωνα με τους πορτοκαλίζοντες παρετυμολόγους μας, όπως την πρόσφατα εκλιπούσα κ. Τζιροπούλου, η έκφραση έχει ελληνική αρχή, από το «σε οικτίρω». Μάλιστα, σε μια ομάδα ελληνετυμολογίας στο Φέισμπουκ είχαν φανταστεί ότι την έκφραση αυτή την εκφωνούσε, στην οθωμανική αυλή, ο δήμιος, ενώ αποκεφάλιζε τους ισχυρούς τοπάρχες που είχαν εναντιωθεί στον Σουλτάνο!

Αλλά ας δώσουμε τον λόγο στον Νικολάου:

Στην Κβόρα τέθηκαν δύο συναφείς ερωτήσεις: «τι σημαίνει το siktir στα περσικά;», και ποιοι πρώην οθωμανοκρατούμενοι λαοί καταλαβαίνουν ακόμα το siktir;»

Τον οβολό μου τον κατέθεσα στην απάντησή στο δεύτερο, που ήταν αρχικά σχόλιο στο πρώτο. (Δεν ήταν μάλιστα η πρώτη φορά που ασχολήθηκα με το σιχτίρ: το 2010 είχα γράψει άρθρο όπου πρότεινα πως το α στο α σιχτίρ πηγάζει από το τουρκικό hassiktir, και πως το τουρκικό hay! ίσως να προκάλεσε το άει να περιοριστεί σε επιφωνηματική χρήση.)

Μια περιοδεία στις γλώσσες που γειτονεύουν με τα τουρκικά πάντως αξίζει. Ας περάσω τις απαντήσεις που δόθηκαν στην Κβόρα με τη σειρά.

Στα ελληνικά, να αναφέρω μόνο τις συνεκδοχές που έχουν αναπτυχθεί με το σιχτίρ. Στην Κρήτη το γαμοπίλαφο είναι συχνά το τελευταίο πιάτι που σερβιρίζεται στους καλεσμένους σε γάμο. Ο γάμος παίρνει τρεις μέρες, και καλεσμένο είναι ολόκληρο το χωριό. Εξ ού και η εναλλακτική ονομασία του πιάτου (στην Κρήτη, αλλά και στην Πόλη): σιχτίρ πιλάφ. (Και θα μπορούσε να πει κανείς, πως πάλι για γαμο-πίλαφο πρόκειται.) Ανάλογα είναι και το σιχτίρ γλυκό και το σιχτίρ καφεσί.

Όπως επεσήμανε η φίλη Δήμητρα Τριανταφυλλίδου, στη Θράκη παίζουν, συχνά σε γάμους, σκοπό με όνομα σιχτίρ χαβασί. «Ο χορός είναι μονότονος, γρήγορος, και τα βήματα δεν είναι καθόλου εύκολα άμα τα έχεις κοπανήσει. Οι μουσικοί το παίζουν για να κουράσουν τον κόσμο και να τον προτρέψει να φύγει. Είναι το πρώτο μέρος του βίντεο. Δεν είναι και τόσο ανιαρό τα πρώτα ένα-δύο λεπτά, αλλά μετά…»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Αθυροστομίες, Βαλκάνια, Γκας Πορτοκάλος, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , | 107 Σχόλια »

Τριταυγουστιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Αυγούστου, 2019

Αύριο είναι η επέτειος της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, ενός απεχθούς καθεστώτος όσο κι αν τελευταία μερικοί φιλελεύθεροι μαζί με τους χρυσαβγίτες πασχίζουν να αποκαταστήσουν τον δικτάτορα. Η ημερομηνία της 4ης Αυγούστου είναι από τις λίγες που έχουν δική τους λέξη στη γλώσσα μας, και την έχω χρησιμοποιήσει και σε τίτλο σαββατιάτικου άρθρου που έπεφτε τέτοια μέρα. Σήμερα κάνω επέκταση, κι έτσι πλουτίζω και την τρισχιλιετή μας με μία ακόμα λέξη, ώστε το 2021 που θα συμπληρώνουμε τα 200 χρόνια από την εθνεγερσία να έχουμε φτάσει και τα 5 εκατομμύρια λέξεις (Ωχ, δίνω ιδέες).

* Στέλνει ένας φίλος ένα λινκ προς σελίδα με ορθοπεδικά προϊόντα, όπου διαβάζουμε: Κατασκευή από κράμμα σιλικόνης και πολυμερούς υλικού, υψηλής ποιότητας και αντοχής με αντιαλλεργική, αντιεφιδρωτική δράση. Διαθέτουν εξωτερική υφασμάτινη αντιολισθητική επένδυση.

Να μη σταθούμε στο ορθογραφικό λαθάκι. Το κράμμα γράφεται κράμα, αλλά το θέμα είναι πως, με βάση το λεξικό, το κράμα είναι ομογενές μίγμα μετάλλων (μετ’ άλλων μετάλλων, που έλεγε το λογοπαίγνιο) ή μετάλλου και άλλης ουσίας. Όμως εδώ η σιλικόνη, που δεν είναι σιλικόνη, υποθέτω, αλλά πυρίτιο, δεν είναι μέταλλο -οπότε δεν έχουμε κράμα, έτσι δεν είναι;

* Το πέπλο της αμάθειας. Σε μια συνέντευξη που έδωσα για τα Ελληνικά Χόαξες (θα το συζητήσουμε κι αυτό εν καιρώ) ανέφερα την έκφραση «καλύπτεται από πέπλο αδιαφάνειας».

Βλέπει ο άλλος την έκφραση «πέπλο αδιαφάνειας», που δεν την ξέρει, και βγάζει το συμπέρασμα ότι είναι «μη ορθή συριζοέκφραση», όπως είχαν κάνει και με την απεύθυνση παλιά ή την πληθυντική αριστερά πιο πρόσφατα.

Στην πραγματικότητα είναι κλισέ πολύ διαδεδομένο και το έχουν χρησιμοποιήσει ομιλητές και συντάκτες όλων των παρατάξεων πχ Β. Βενιζέλος, Χ. Θεοχάρης, Φάνη Πάλλη.

Φαίνεται όμως πως μπορούμε να αντιπαρέλθουμε την άγνοιά μας βαφτίζοντας «μη ορθές» τις λέξεις και τις εκφράσεις.

* Παραπονιέται φίλος διότι στις ειδήσεις της ΕΡΤ η παρουσιάστρια είπε «Οι πληροφορίες των αυτόπτων μαρτυρών«.

Το δεύτερο είναι ολοφάνερο σαρδάμ, αλλά στο επίθετο έχω δει κι άλλους ν’ αμφιταλαντεύονται για τον τονισμό. Κανονικά είναι «των αυτοπτών μαρτύρων».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Ετυμολογικά, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 195 Σχόλια »

Θωμαδικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Μαΐου, 2019

Ή αλλιώς, του Θωμά, αφού αύριο είναι η Κυριακή του Θωμά (για όσους γιορτάζουν, έχουμε βάλει άρθρο για το όνομα) ενώ μεθαύριο έχουμε την αποφράδα Δευτέρα του Θωμά -αποφράδα για τους μαθητες βεβαίως, τουλάχιστον όταν ήμουν εγώ, αφού τότε πηγαίναμε σχολείο μετά τις διακοπές του Πάσχα, και νομίζω ότι και τώρα αυτό ισχύει.

Αν όμως θέλαμε να φτιάξουμε έναν μονολεκτικό όρο, είτε επειδή τον είχαμε ανάγκη είτε επειδή είχαμε βάλει στόχο να φτάσουμε τα 5.000.000 λέξεις και να τρώμε ολοι με χρυσά κουτάλια, πώς θα λέγαμε αυτόν που αναφέρεται στον Θωμά;

Οι Άγγλοι έχουν το Thomasian, που μας οδηγεί στο Θωμασιανός. Δεν γκουγκλίζεται. Εγώ σκέφτηκα το «Θωμαδικός» κατ’ αναλογία προς το «Νουμαδικός» που λεγόταν την εποχή που έβγαινε η εφημερίδα Νουμάς, όργανο του μαχητικού δημοτικισμού, και εννοούσε τους ανθρώπους που έγραφαν στο περιοδικό ή που συμμερίζονταν τη γλωσσική ιδεολογία του. Το Θωμαδικός στραβογκουγκλίζεται (δηλ. βρίσκεις ανευρέσεις του τύπου: Θωμά, δικό σου είναι) αλλά για κάποιο λόγο το προτιμώ.

* Μια και μιλάμε για καινούργιες λέξεις, στο πασχαλινό ρεπορτάζ επισήμανα μιαν ακόμα λέξη που δεν την ήξερα, τη λέξη «πάνσεκτος». Τη βρήκα στη δήλωση του κ. Δαμιανού, που είναι ο Έξαρχος του Πανάγιου Τάφου στην Ελλάδα, ο οποίος, με την ευκαιρία της άφιξης του Αγίου Φωτός είπε τα εξής στο ΑΠΕ/ΜΠΕ:

Από την ‘Αγια Πόλη των Ιεροσολύμων, τη σεπτή εγκρίσει και ευλογία του Μακαριωτάτου Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλου Γ’ , μεταφέρουμε το ‘Αγιο Φως στη φίλτατη πατρίδα Ελλάδα. Εκ του πανσέκτου πανίερου Ναού της Αναστάσεως, το κοσμοχαρμόσυνο μήνυμα του της Θεού Χριστού Αναστάσεως μεταβαίνει σε όλα τα μήκη και πλάτη της οικουμένης.

Θα το καταλάβατε, η καινούργια λέξη που μόλις γεννήθηκε είναι άκυρη, πρόκειται για ανεμογκάστρι ή πιο σωστά για τυπογραφικό λάθος: πάνσεπτος είναι ο πανίερος Ναός, όχι πάνσεκτος, δεν έχει σχέση με σέχτες ή τουλάχιστον δεν το λέει.

Λάθος είναι βέβαια και η συνεχιζόμενη υποδοχή του Αγίου Φωτός με τιμές αρχηγού κράτους από μια αριστερή κυβέρνηση, αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση (είχαμε, πάντως, γράψει).

* Ένα πασχαλινό που ψάρεψα στο Τουίτερ. Ο Τζέφρι Πάιατ, ο Αμερικανός πρέσβης, ανεβάζει μια φωτογραφία (μάλλον από τον εορτασμό στην Κέρκυρα) και γράφει «Xronia polla!»

Οπότε ο ντόπιος φωστήρας δημοσιογράφος ανταποδίδει τη φιλοφρόνηση: Xronia polla and to you!

Διοτι, αφού στα ελληνικά θα λέγαμε «και σε σένα», στα αγγλικά πρέπει να πούμε and to you, έτσι δεν είναι; Όλα από εμάς τα πήρανε, αφού!

* Το επόμενο μαργαριτάρι είναι μεταφραστικό, και κάθε άλλο παρά φρέσκο είναι. Αλλά είναι γουστόζικο και είναι και σοβαρό, αφού πρόκειται για μεταφραστικό  λάθος σε τίτλο βιβλίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Λουξεμβούργο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , , , , | 175 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια του 2018

Posted by sarant στο 29 Δεκεμβρίου, 2018

Τρεις μερούλες μείνανε για να υποδεχτούμε τον καινούργιο χρόνο, ή μάλλον δύο και μία όπως λέγαμε στον στρατό, οπότε σήμερα διαβάζετε τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς. Αν είχαμε οργανωθεί κατάλληλα, θα μπορούσαμε να κάναμε και μιαν ανασκόπηση στη χρονιά που πέρασε: όπως άλλοι βάζουν τα ωραιότερα γκολ της χρονιάς ή τα πιο αστεία στιγμιότυπα από αθλητικούς αγώνες, θα μπορούσαμε κι εδώ να βαλουμε τα πιο εντυπωσιακά μαργαριτάρια ή τις πιο αστείες μεταφραστικές παρανοήσεις.

Αυτό όμως θέλει πολλή προεργασία, οπότε ας περιοριστώ, σε ό,τι αφορά ανασκοπήσεις και απολογισμούς, να σας θυμίσω ότι αύριο στις 6 μ.μ. κλείνει η ψηφοφορία για τη Λέξη της χρονιάς 2018 και να σας προτρέψω, στην απίθανη περίπτωση που δεν έχετε ακόμα ψηφίσει, να σπεύσετε να ψηφίσετε σύμφωνα με τις οδηγίες που θα βρείτε εδώ.

* Οι τακτικοί σχολιαστές το ξέρουν, αλλά να αναφέρω, για λόγους τάξεως, ότι προχτές ήμουν καλεσμένος στην εκπομπή της ΕΡΤ «Απευθείας» και μίλησα για τις λέξεις της χρονιάς. Το απόσπασμα μπορείτε να το δείτε εδώ.

* Η τελευταία ακλισιά της χρονιάς εμφανίστηκε στα άρθρα για την έκρηξη του ηφαίστειου της Αίτνας στη Σικελία, όπου πολύ συχνά γράφτηκε η άκλιτη γενική «της Αίτνα» (παράδειγμα εδώ) παρόλο που το όνομα του ηφαιστείου κλίνεται στην ελληνική γλώσσα από τα αρχαία χρόνια και δεν αποκλείεται να είναι και ελληνικής ετυμολογίας (από το ρήμα αίθω).

Στις ειδήσεις του Άλφα ο δημοσιογράφος είπε για το ηφαίστειο «της Αίτνα» αλλά αναπάντεχα, και μπράβο του, στη συνέχεια είπε ότι έκλεισε το αεροδρόμιο «της Κατάνιας». Σε άλλο κανάλι, στον Αντένα συγκεκριμένα, είπαν για το ηφαίστειο της Αίτνας (και μπράβο τους) αλλά στη συνέχεια ανέφεραν το αεροδρόμιο «της Κατάνια».

Θα πρόκειται για την αρχή της διατηρήσεως της ακλισιάς.

* Μέσα στη βδομάδα είχαμε και την τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού στον ναό του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη στο Κολωνάκι. Δεν θα σχολιάσουμε (εγώ τουλάχιστον, και εδώ) το γεγονός καθαυτό, δεν είναι αυτός ο σκοπός του σημερινού άρθρου. Σήμερα παραθέτουμε μαργαριτάρια, και τέτοια μας πρόσφερε κάμποσα η ειδησεογραφική κάλυψη του γεγονότος, ξεκινώντας από το όνομα της εκκλησίας, που όπως συμβαίνει πότε-πότε κακόπαθε, κι από τον άρειο πάγο βρέθηκε στον αέρα, π.χ. αγίου Διονυσίου του αεροπαγίτη. Μερικές φορές έπαθε και χειρότερα, όπως βλέπετε στην εικόνα, που μεταμορφώθηκε σε «Αεροπεγήτου».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Ορθογραφικά, Σκάκι | Με ετικέτα: , , , | 231 Σχόλια »

Γαλλοκροατικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Ιουλίου, 2018

Τα αποκαλώ έτσι επειδή αύριο είναι ο τελικός του Μουντιάλ, στον οποίο θα αναμετρηθούν οι δυο αυτές ευρωπαϊκές ομάδες. Αν κοιτούσα το ημερολόγιο, μπορεί να τα ονόμαζα σκέτα «γαλλικά», αφού σήμερα έχουμε 14 Ιουλίου, την εθνική εορτή της Γαλλίας, μέρα που οι περισσότεροι συνδέουν με την πτώση της Βαστίλλης στις 14 Ιουλίου 1789 αλλά μπορεί εξίσου να αποτελεί ανάμνηση της γιορτής της Ομοσπονδίας στις 14.7.1790 (Fête de la Féderation) που συμβολίζει την ενότητα του γαλλικού λαού.

Ωστόσο, αν έδινα αυτό τον τίτλο θα ήταν σαν να ευνοώ τη Γαλλία και αυτό δεν μπορώ να το κάνω διότι, παρόλο που έχουμε τις συμπάθειές μας, το ιστολόγιο τηρεί αυστηρή ουδετερότητα. Προσωπικά συμπαθώ τη Γαλλία, αλλά με έχει συγκινήσει και η προσπάθεια της Κροατίας, μιας ομάδας από χώρα 4 εκατομμυρίων κατοίκων, που πέρασε διά πυρός και σιδήρου τους αγώνες νοκάουτ και θα παραταχθεί αύριο έχοντας παίξει έναν αγώνα περισσότερο από τους Γάλλους (τρεις παρατάσεις αθροίζονται σε 90 λεπτά). Μιας ομάδας, επιπλέον, από βαλκανική χώρα, που αν αύριο κερδίσει θα πετύχει αναπάντεχο κατόρθωμα, στα ίδια μέτρα με τη νίκη της εθνικής Ελλάδος στο ευρωπαϊκό του 2004 (και επιπλέον, οι Κροάτες ξέρουν και μπάλα, αν και η φουρνιά του 2004 δεν ήταν καθόλου κακή ομάδα).

Βέβαια, οι περισσότεροι είμαστε με τους Γάλλους διότι οι Κροάτες είναι Ουστάσι και ο Μόντριτς υποτίθεται πως χαιρέτισε ναζιστικά -αν και ο Βίντα όντως έκανε αντιρωσικές ή αντισερβικές δηλώσεις. Ίσως κιόλας να τους έχουμε άχτι επειδή μας νίκησαν στα μπαράζ πρόκρισης, αλλιώς θα έπαιζε τώρα η δικιά μας εθνική στο Λουζνίκι. Εγώ δεν συμμερίζομαι αυτούς τους λόγους αλλά θα είμαι με τη Γαλλία επειδή τόσα χρόνια σε γαλλόφωνο περιβάλλον έχω βάψει, κι ας μου γύρισαν τ’ άντερα που είδα τον Μακρόν να πανηγυρίζει το γκολ της νίκης επί του Βελγίου. «Θα είμαι», εντελώς πλατωνικά: ίσως και να μη δω το παιχνίδι.

Να θυμίσω πάντως ότι στο γκάλοπ που είχαμε κάνει στο ιστολόγιο, μετά τους αγώνες των ομίλων, από τους 209 φίλους του ιστολογίου που ψήφισαν, οι 21 πρόβλεψαν νίκη της Κροατίας και μόλις οι 9 της Γαλλίας.

* Και ξεκινάμε με ένα μεζεδάκι μουντιαλικό, μια αρκετά συνηθισμένη σχιζολεξία σε ρεπορτάζ για τη νίκη του Βελγίου επί της Βραζιλίας: Το δεύτερο τέρμα των Βέλγων έπιασε εξ απίνης τη Βραζιλία που είχε τις περισσότερες φάσεις μέχρι εκείνη την ώρα.

Το αρχαίο επίρρημα γράφεται μία λέξη, εξαπίνης. Έτσι θα το βρείτε και σε όσα λεξικά το έχουν. Δεν υπάρχει καμιά απίνη να πιάνει στον ύπνο τους γλαφυρούς συντάκτες. Επιτρέπεται πάντως να γράψετε και «έπιασε στον ύπνο» ή «αιφνιδίασε», δεν θα σας διαγράψει η ΕΣΗΕΑ αν αποφύγετε το κλισέ. Αν όμως το γράψετε, γράψτε το σωστά.

* Σε καβαλιώτικον ιστότοπο διαβάζουμε ότι: Νταλίκα παρέσυρε ηλικιωμένη στην Καβάλα και τη γλύτωσε με εκδορές!

Θα ήταν χοντρόπετση η ηλικιωμένη, για να προκαλέσει εκδορές σε κοτζάμ νταλίκα, σχολιάζει ο φίλός που το στέλνει.

Καταλαβαίνουμε βέβαια ποιος παρέσυρε ποιον, αλλά δεν παύει να έχει γούστο η τσαπατσούλικη διατύπωση. Πιο κάτω στο άρθρο προσέξτε κι ένα στραβογραμμένο «ο οδηγός του βαρέως οχήματος». Βαρέος βέβαια. Και επειδή δεν έχουμε εδώ κάποια τυποποιημένη έκφραση (βαρέος ύδατος, όχημα βαρέος τύπου) πολύ καλύτερα θα έκανε ο συντάκτης να το έκλινε ομαλά: του βαριού οχήματος, οπότε θα το έγραφε και σωστά.

* Είχαμε και την απίστευτη περιπέτεια με τους εφήβους στην Ταϊλάνδη, που εγκλωβίστηκαν στη σπηλιά.

Από την αγωνία του, ασφαλώς, ο υλατζής της Καθημερινής κατάφερε να κάνει διπλό ορθογραφικό λάθος στα τέσσερα /i/ της λέξης. Το διόρθωσαν βέβαια σχετικά γρήγορα.

* Έβρεξε πολύ τις περασμένες μέρες, κοινώς έριξε καρεκλοπόδαρα. Δεν έριξε μόνο καρεκλοπόδαρα, έριξε και δέντρα η θύελλα. Δεν μπορούμε όμως να γράψουμε, όπως διάβασε φίλος, «Παράλληλα, υπήρξε μια κλήση στην Πυροσβεστική για ρίψεις δέντρων στο Χαλάνδρι», διότι ρίψη δέντρων θα είχαμε αν ήταν κάποιος γίγαντας και τα έριχνε σαν ακόντια. Πτώσεις δέντρων, ναι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Γκας Πορτοκάλος, Επιγραφές, Εκδηλώσεις, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 183 Σχόλια »

Πέρκιμον πατταλέψει

Posted by sarant στο 13 Απριλίου, 2018

Πάω στοίχημα, θα έχετε άγνωστες λέξεις στον τίτλο, πιθανότατα δύο στις δύο, εκτός αν κατάγεστε από τη Μεγαλόνησο ή ξέρετε κυπριακά. Εγώ κυπριακά δεν ξέρω, και δεν είμαι βέβαιος ότι στέκει η φράση αυτή, που την έφτιαξα τώρα συνδυάζοντας τις δυο λέξεις για τις οποίες θελω να μιλησω στο σημερινό άρθρο.

Πάω στοιχημα πάντως πως για εμάς τους καλαμαράδες και οι δυο λέξεις είναι εντελώς σκοτεινές και άγνωστες. Αμφιβάλλω πολύ αν μπορεί κανείς να μαντέψει τι σημαίνουν, αν και τη δεύτερη την έχουμε και στην κοινή νεοελληνική αν και κάπως διαφορετική στη μορφή (και στη σημασία της).

Να κάνουμε ένα μικρο κουίζ: προσπαθήστε (χωρίς γκούκλισμα) να μαντέψετε τι σημαίνουν οι δυο αυτές κυπρέικες λέξεις. Βραβεία δεν δίδω, αφού τη λύση θα τη φανερώσω αμέσως πιο κάτω.

.

.

.

.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Γκας Πορτοκάλος, Γλωσσικά δάνεια, Ετυμολογικά, Κύπρος | Με ετικέτα: , , , , | 157 Σχόλια »