Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Γλωσσοδιορθωτές’ Category

Ο αφυγραντήρας και ο κ. Σκουμπουρδής

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2018

Στις γιορτές θέλαμε να αγοράσουμε έναν αφυγραντήρα -δεν αγοράσαμε (ακόμα), διότι η Νικοκυρά είναι μάλλον απαιτητική, αλλά παντως αφιέρωσα κάμποσες ώρες στη σχετική έρευνα αγοράς. Και κατά σύμπτωση, χτες, σε έναν φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ γινόταν συζήτηση για ένα άρθρο που είχε ως αφετηρία τον αφυγραντήρα -οπότε αποφάσισα να γράψω το σημερινό σημείωμα.

Μη φοβάστε -δεν θα σας κουράσω με λεπτομέρειες σχετικά με την ισχύ, την κατανάλωση ενέργειας ή τον θόρυβο αυτών των συσκευών. Το σημείωμά μου θα είναι γλωσσικό, όπως γλωσσικό είναι και το άρθρο του κ. Σακελλάρη Σκουμπουρδή το οποίο θα παρουσιάσω και θα κρίνω.

Ολόκληρο το άρθρο του κ. Σκουμπουρδή το βρίσκετε εδώ. Όπως βλέπετε, δημοσιεύτηκε στις 30 Νοεμβρίου, αλλά για κάποιο λογο εγώ μόλις χτες το είδα, που συζητήθηκε σε δυο διαφορετικούς τοίχους στο Φέισμπουκ. Ίσως να ήταν και γραφτό, αφού είχα μόλις εξοικειωθεί με τον αφυγραντήρα ως συσκευή.

Ο κ. Σκουμπουρδής, όπως θα δείτε, θεωρεί λανθασμενο τον σχηματισμό του «νεολογισμού» αφυγραντήρας και μάλιστα θεωρεί ότι το λάθος αυτό είναι ενδεικτικό της παρακμής της γλώσσας μας. Ο τίτλος του άρθρου είναι εύγλωττος: Ναι, πειράζει που δεν μιλάμε σωστά την ελληνική!, αλλά ενδεικτικη είναι και η ακόλουθη σύνοψη:

Mε αφορμή τη λανθασμένη διατύπωση «Αφυγραντήρας» που διακινείται εσχάτως, ο Σακελλάρης Σκουμπουρδής παρατηρεί τη φούντωση διάφορων γλωσσικών βαρβαρισμών. Ακόμα ένα σημάδι της μεταπολιτευτικής τσαπατσουλιάς που βέβαια ανάγεται στην τότε αδυναμία -και πλέον στην ανυπαρξία- του «Νεοελληνικού Διαφωτισμού».

Η φούντωση των βαρβαρισμών; Όχι «το φούντωμα»; Η φούντωση είναι άλλο πράγμα (μια φούντωση, μια φλόγα) -αλλά ας πούμε ότι αυτή την εισαγωγική παράγραφο την συνέταξε ο υπεύθυνος της ιστοσελίδας κι ας προχωρήσουμε στην ουσία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσοδιορθωτές, Λαθολογία, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , | 252 Σχόλια »

Ο Σεφέρης δεν ήταν «προσεκτικός ομιλητής»!

Posted by sarant στο 11 Μαρτίου, 2014

mpampeksΚυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό, στις αρχές του 2014, το νέο λεξικό του Κέντρου Λεξικολογίας και του Γ. Μπαμπινιώτη, το «Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της ελληνικής», με τον υπότιτλο «Γλωσσικός σύμβουλος», ενώ στο εξώφυλλο δηλώνεται και η προγραμματική αρχή «Για να μιλούμε και να γράφουμε σωστά ελληνικά». Πρόκειται για ένα βοήθημα που παρουσιάζει, με λεξικογραφικό τρόπο, τα θέματα εκείνα στα οποία υπάρχουν αβεβαιότητες ή δυσκολίες στην ελληνική γλώσσα, όχι όμως δυσκολίες τέτοιες που θα είχε ένας αλλοδαπός που μαθαίνει ελληνικά αλλά θέματα στα οποία αισθάνεται αβεβαιότητα ο φυσικός ομιλητής της γλώσσας.

Τέτοια συγγράμματα, που δεν είναι ούτε ορθογραφικά λεξικά, ούτε πλήρεις γραμματικές, έχουμε αρκετά ήδη στη γλώσσα μας -μπορούμε να αναφέρουμε το «Είναι λάθος ή δεν είναι; Ιδού η απορία» της Άννας Ιορδανίδου, η οποία άλλωστε έχει επιμεληθεί και τον παλιότερο και πολύ εκτενέστερο «Οδηγό της νεοελληνικής γλώσσας» σε δύο τόμους, το κάπως παλιότερο «Το λέμε σωστά το γράφουμε σωστά» (Αναγνωστοπούλου και Μπουσούνη-Γκεσούρα), το «Κόκκινο βιβλιαράκι του κειμενογράφου» (Οδηγός για τη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας στην επικοινωνία), και άλλα. Όπως βλέπετε, σε όλους σχεδόν τους τίτλους υπάρχει η λέξη «σωστός» (ή το αντίθετό της).

Τέτοια βιβλία δεν είναι περιττά, κάθε άλλο. Πράγματι, στην εποχή μας, καθώς η νεοελληνική έχει πολλές ακαταστάλαχτες περιοχές, όπου ακόμα κονταροχτυπιέται το τυπικό της καθαρεύουσας με της δημοτικής χωρίς να έχει κανένα επικρατήσει, για πολλά θέματα ο ομιλητής έχει αβεβαιότητα, οπότε ένας γλωσσικός οδηγός έχει τη θέση του ακόμα και για φυσικούς ομιλητές, ιδίως βέβαια για τους επαγγελματίες του λόγου: «γραφιάδες», μεταφραστές, επιμελητές εκδόσεων, διορθωτές, για εκδοτικούς οίκους, περιοδικά, μακάρι και υπεύθυνους ιστοτόπων, αν και με την τσαπατσουλιά που χαρακτηρίζει ακόμη και επαγγελματικούς ιστοτόπους που ανήκουν σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης φαίνεται ουτοπικό να μιλάμε για επιμέλεια κειμένων τη στιγμή που ούτε από τον Σπελ Τσέκερ δεν τα περνάνε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσοδιορθωτές, Λαθολογία, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , , | 203 Σχόλια »

Νεολογισμός ηλικίας διακοσίων ετών

Posted by sarant στο 20 Αύγουστος, 2010

Το σημερινό μου θέμα το κλέβω από τον συνάδελφο Περιγλώσσιο, που ήδη έγραψε κάτι στο δικό του ιστολόγιο (πρέπει να πατήσετε το λινκ για να πάτε στο άρθρο). Ο Περιγλώσσιος έκανε μια πρώτη έρευνα του θέματος και μια πολύ σωστή τοποθέτηση, εγώ προσθέτω μερικά ακόμα στοιχεία, κυρίως από σώματα κειμένων.

Ο Περιγλώσσιος σχολιάζει ένα σημείωμα του Γ. Στ. (= Γ. Σταματόπουλου) στις αρχές του μήνα στην Ελευθεροτυπία, στο οποίο ο Γ.Στ. αναλαμβάνει να διδάξει ελληνικά το σινάφι του, τους δημοσιογράφους -ή τουλάχιστον να καυτηριάσει ένα «κατόρθωμα» της δημοσιογραφικής γλώσσας. Το παραθέτω ολόκληρο:

Ένα από τα (ειρωνικά) «κατορθώματα» της δημοσιογραφικής γλώσσας είναι ν’ αντιστρέφει εντελώς τις έννοιες, εισάγοντας νεολογισμούς που η ίδια θεωρεί ότι εκφράζουν καλύτερα τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Γράφουμε έτσι φαρδιά-πλατιά για τη «δημοφιλία των πολιτικών», θέλοντας να εννοήσουμε ότι είναι αρεστοί στο λαό, ότι είναι δημοφιλείς (σπάνιο, αλλά αυτό είναι άλλο). Δημοφιλία όμως σημαίνει αγάπη προς τον δήμο (πώς λέμε αστυφιλία;). Και ποιος πολιτικός αγαπάει πραγματικά τον δήμο, την κοινωνία; Ουδείς… Τέλος πάντων, άλλο είναι να είσαι δημοφιλής και άλλο ν’ αγαπάς τον δήμο….

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσοδιορθωτές, Εφημεριδογραφικά, Λαθολογία, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 40 Σχόλια »