Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Δημήτρης Σαραντάκος’ Category

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 13

Posted by sarant στο 2 Μαρτίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη τρίτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα διαβάσουμε το 9ο κεφάλαιο, που είναι μεταβατικό και ιστορικό, αλλά περιγράφει και τι απόγιναν οι οπαδοί και σύντροφοι του Γαλιλαίου Χριστού, του ζηλωτή.

9

ΣΤΑΣΕΩΝ ΔΕ ΚΑΙ ΛΙΜΩΝ ΕΧΕΙΜΑΖΕΤΟ ΠΑΣΑ Η ΧΩΡΑ

Τα κατασταλτικά μέτρα που είχε πάρει ο Πιλάτος κατά τα τρία τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του δεν έφεραν αποτέλεσμα. Μπορεί η σταύρωση του πρίγκηπα Ιησού του γιου του Ιούδα να έσβησε το παράτολμο και ανεδαφικό όραμα της ανασύστασης του βασιλείου του Ισραήλ. Μπορεί με τη σταύρωση του Ιησού του γιου του ξυλουργού και των δύο συντρόφων του, να διαλύθηκε η ομάδα των Γαλιλαίων. Η τάξη όμως και η ησυχία δεν αποκαταστάθηκαν στην Ιουδαία. Ούτε η εκδίωξη του Πιλάτου εκτόνωσε την κρίση.  Ο Μάρκελος, ο νέος επίτροπος, που ορίστηκε στη θέση του Πιλάτου, δεν πρόφτασε να κάνει τίποτα, γιατί έμεινε μόνο ένα χρόνο στη θέση αυτή. Ο Γάιος, o νέος Καίσαρας που διαδέχθηκε τον Τιβέριο, γνωστότερος με το παρωνύμιο Καλιγούλας, τον αντικατέστησε με τον Μάρουλλο1.

Οι σύντροφοι του Γαλιλαίου Χριστού είχαν σκορπίσει σε όλη τη χώρα και κρύβονταν. Στους οπαδούς τους βεβαίωναν πως ο Ιησούς γλύτωσε από τη σταύρωση, ήταν ζωντανός και σύντομα θα επανεμφανιζόταν. Σιγά σιγά το πίστεψαν και οι ίδιοι. Η ζωντάνια και η ακτινοβολία του, ήταν τόσο μεγάλη, που όσο ζούσε μαζί τους, τους συνάρπαζε και τώρα, που δεν τον είχαν δίπλα τους, κρατούσε την ανάμνησή του τόσο ζωηρή, που δε μπορούσαν να αποδεχτούν τον χαμό του. Μεταξύ τους και με τους δικούς τους, μιλούσαν συνεχώς για τον «Κύριο», μνημόνευαν τις κουβέντες που τους έλεγε και αναπολούσαν την κοινή τους δράση και θέλαν να συνεχίσουν το έργο του.

Δεν πέρασε πολύς καιρός από τη σταύρωση του Γαλιλαίου Χριστού και ένας οπαδός του, ο Ελεάζαρος γιος του Δινναίου2,συγκρότησε νέα ομάδα Ζηλωτών, στην οποία πήραν μέρος και μερικοί παλιοί Γαλιλαίοι3: ο Ιούδας ο επιλεγόμενος Θαδδαίος, ο Σίμων, ο Ανδρέας ο αδελφός του και άλλοι και άρχισαν να δρουν στην Περαία. Αλλη ομάδα συγκρότησε ο απροσδόκητα απελευθερωμένος  Ιησούς ο Βαρραβάς και βγήκε στα βουνά της Γαλιλαίας4.

Αφορμές όμως για αναταραχή έδιναν, εκτός από τους επαναστάτες, και οι Ρωμαίοι ή καλύτερα ο ίδιος ο Καίσαρας, που αυτοανακηρύχθηκε θεός και ζήτησε να τοποθετηθούν αγάλματά του σε όλα τα μέρη της Αυτοκρατορίας και να προσφέρονται σ΄αυτά θυσίες5. Ενα τέτοιο άγαλμα στήθηκε έξω από την ιουδαϊκή πόλη Ιάμνεια, αλλά μια νύχτα κάποιοι Ζηλωτές το κατέστρεψαν6. Ο Γάιος όταν το έμαθε εξοργίστηκε τόσο, που απαίτησε να στηθεί άγαλμά του μέσα στο Ναό στα Ιεροσόλυμα και μάλιστα στα Άγια των Αγίων  και να του προσφέρονται τιμές και θυσίες! Και μόνη η σκέψη τέτοιας ασύληπτης ιεροσυλίας, έκανε τους πιστούς τηρητές του Μωσαϊκού Νόμου να ξεσηκωθούν, αποφασισμένοι, να πεθάνουν παρά να την αφήσουν να πραγματοποιηθεί7.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 34 Σχόλια »

Μηνολόγιον Μαρτίου έτους 2021

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2021

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

Δε  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ και θανή Φαίδωνος Γεωργίτση
Τρ 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Τε  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Πε 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Πα 5 † Ούγου Τσάβες
Σα 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Κυ 7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Δε  8 Παγκόσμια ημέρα των δικαιωμάτων της γυναίκας
Τρ  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Τε 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα και Παγκόσμια ημέρα ασκαύλου
Πε 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Πα 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Σα 13 † Ίβο Άντριτς. Και λοκντάουν επέτειος.
Κυ 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ και Στεφάνου Χώκινγκ του ηλεκτρόμυθου. Και ημέρα του πι.
Δε 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Τρ 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Τε 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Πε 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Πα 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Σα 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Κυ 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Δε 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Τρ 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Τε 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Πε 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Πα 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Σα 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Κυ 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Δε 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Τρ 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Τε 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

 

Ο Μάρτιος, όπως έχουμε ξαναπεί, ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), κάτι που ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη, και μάλιστα την πρώτη του Μάρτη γιόρταζαν το Armillustrum (Αρμιλούστριο) σε τέμενος του Άρη, γιορτή καθαγιασμού των όπλων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Δημήτρης Σαραντάκος, Επώνυμα, Λαογραφία, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , , , , | 156 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 12

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δωδέκατη, και κατ’ εξαίρεση δημοσιεύεται Τετάρτη, επειδη χτες Τρίτη είχαμε τα δωδέκατα γενέθλια του ιστολογίου. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα συνεχίζουμε με το δεύτερο μισό του 8ου κεφαλαίου. Στο πρώτο μέρος είδαμε τη σταύρωση του Πρίγκιπα Ιησού. Εδώ θα δούμε τι απέγιναν ο Ιησούς ο ζηλωτής και ο Ιησούς Ναζωραίος.

Πέρασαν αρκετοί μήνες. Το απορφανισμένο σπίτι του Πρίγκηπα Ιησού είχε βυθιστεί σε βαρύ πένθος. Οι περισσότεροι φίλοι του φοβισμένοι κρατούσαν αποστάσεις από την οικογένεια, ενώ λιγοστοί οπαδοί του πλησίασαν τους μεγαλύτερους αδερφούς του, τον Ιάκωβο και τον Σίμωνα, που είχαν αρχίσει να προσανατολίζονται σε κάποια συνεργασία με τους Ζηλωτές.

Ομάδες Ζηλωτών δρούσαν στη Γαλιλαία, τη Βαταναία και την Περαία αλλά συχνά εισχωρούσαν και στην Ιουδαία. Μια τέτοια ομάδα αποτελούσαν ο Ιησούς ο γιος του ξυλουργού και οι Γαλιλαίοι σύντροφοί του, που βρισκόταν τότε στη Νότια Γαλιλαία.

Ακούγοντας τα νέα για την είσοδο του Πρίγκηπα Ιησού στα Ιεροσόλυμα, αποφάσισε να τον μιμηθεί. Η  ευκολία με την οποία μπήκε στην πόλη ο πρίγκηπας, του έδινε θάρρος, παρά την οικτρή αποτυχία που είχε η απόπειρα. Γιατί εκείνος δεν είχε ούτε τις αυταπάτες του πρίγκηπα, ο οποίος περίμενε πως θα τον έστεφε ο λαός βασιλιά του Ισραήλ, ούτε παρόμοιες φιλοδοξίες. Ήθελε μόνο να κηρύξει για μιαν ημέρα στο πλήθος από το προαύλιο του Ναού, να στρατολογήσει νέους οπαδούς  και να κατασχέσει, για τους σκοπούς του αγώνα του, τα χρήματα που ο κόσμος κατέθετε στο ειδικό ταμείο των εισφορών, το γαζοφυλάκιο50. Θεώρησε πως καταλληλότερη εποχή για μια τέτοια εισβολή θα ήταν μια μεγάλη γιορτή και κατά προτίμηση το Πάσχα, οπότε συνέρρεαν στην πόλη τεράστια πλήθη λαού από όλες τις γωνιές της Παλαιστίνης.

Πλησιάζοντας το Πάσχα του επόμενου, εβδόμου, έτους της ηγεμονίας του Πόντιου Πιλάτου51 ο Ιησούς, ο Γαλιλαίος Χριστός, ξεκίνησε από τη νότια Γαλιλαία με την ομάδα του. Βαδίζοντας προς τα Ιεροσόλυμα πέρασε από τη Σαμάρεια και εκμεταλλευόμενος τη φήμη ότι στο χωριό Τιράθανα, στις πλαγιές του όρους Γαριζίν,  υπήρχαν θαμμένα ιερά σκεύη από την εποχή του Μωυσή, τα οποία κατά την παράδοση θα τα εύρισκε ο Χριστός του Θεού52 συγκέντρωσε μεγάλο πλήθος κόσμου από τη Σαμάρεια, τη Συχέμ και τα γύρω χωριά και άρχισε το κήρυγμα κατά των Ρωμαίων. Ο Πιλάτος μαθαίνοντας στην Καισάρεια  για τη  συγκέντρωση τόσου πλήθους έστειλε αμέσως ιππικό, που διασκόρπισε τον κόσμο, σκότωσε πολλούς και συνέλαβε περισσότερους, οι οποίοι οδηγήθηκαν στην Καισάρεια. Από τους συλληφθέντες ο Πιλάτος  εκτέλεσε αργότερα αρκετούς  και μάλιστα τους πιο σεβαστούς και επιφανείς53. Ήταν η πρώτη ένοπλη σύγκρουση των Γαλιλαίων με τις ρωμαϊκές αρχές.

Ο Ιησούς, χωρίς να χάσει το θάρρος του κατέφυγε με την ομάδα του στο όρος των Ελαιών, το συνηθισμένο καταφύγιο όχι μόνο των Ζηλωτών αλλά όλων των επαναστατών, ακόμα και των κοινών ληστών, καθώς βρισκόταν πολύ κοντά στην  Άγια Πόλη. Από το βουνό ο Ιησούς παρατηρούσε την πόλη που απλωνόταν στα πόδια του. Επιθεώρησε την ομάδα των Γαλιλαίων και θέλησε να μάθει αν οι σύντροφοί του ήταν όλοι οπλισμένοι, τουλάχιστον με μαχαίρια, τα φοβερά κυρτά  μαχαίρια σικά, από τα οποία πήραν το όνομά τους οι σικάριοι. Τότε ένας από τους Γαλιλαίους τον ρώτησε

— Κύριε, θα τους χτυπήσουμε με μαχαίρια;54

Όταν από την επιθεώρηση αποδείχτηκε πως μερικοί ήταν άοπλοι, ο Ιησούς τους είπε55:

— Όποιος έχει λεφτά στο πουγγί του ή πράγματα στο σακούλι του, να αγοράσει με αυτά μαχαίρι, αλλά κι όποιος δεν έχει, να πουλήσει κάποιο ρούχο του και να κάνει το ίδιο.

Λίγες μέρες πριν από την εισβολή μπήκε μόνος του και κρυφά στην πόλη για να συγκεντρώσει πληροφορίες και να παρακολουθήσει την κίνηση του ταμείου56 Διαπίστωσε πως η εισβολή στην πόλη ήταν σχετικά εύκολη υπόθεση και γύρισε ευχαριστημένος στους δικούς του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 31 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 11

Posted by sarant στο 2 Φεβρουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η ενδέκατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο 8ο κεφάλαιο, που και αυτό θα το χωρίσω σε δύο μέρη επειδή είναι μεγάλο. Θα δούμε τα όσα έγιναν στα τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Πιλάτου, με πρωταγωνιστή τον Πρίγκιπα Ιησού (ή Πρίγκηπα όπως τον γράφει το βιβλίο του πατέρα μου).

8  ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, Η ΑΠΟΚΤΕΝΟΥΣΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΦΗΤΑΣ ΣΟΥ

Κατά τα τρία τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Πιλάτου πολλά στασιαστικά  γεγονότα συσωρεύθηκαν και η ένταση έφθασε στο κατακόρυφο. Συνέπεσε και τον προτελευταίο χρόνο της ηγεμονίας του η τακτική απογραφή να γίνει σε σαββατικό έτος1 και όπως ήταν επόμενο η κατάσταση έγινε ακόμα πιο δύσκολη. Οι δουλειές λόγω του σαββατικού έτους είχαν περιοριοστεί πολύ, ο κόσμος περίμενε μετά την απογραφή νέους φόρους και τα πνεύματα στη χώρα ήταν εξημμένα, με αποτέλεσμα να ξεσπούν κάθε τόσο ταραχές και εξεγέρσεις, τις οποίες ο  Πιλάτος αντιμετώπιζε με τη συνηθισμένη βιαιότητα. Οι επιδρομές   των στρατιωτών του, οι συλλήψεις και οι εκτελέσεις ήταν  στην ημερήσια διάταξη.

Η κατάσταση στη χώρα γινόταν όλο και πιο ανώμαλη. Οι πιο διορατικοί καταλάβαιναν πως, ύστερα από την αρκετά μεγάλη περίοδο σχετικής ηρεμίας στην Ιουδαία, ετοιμαζόταν καινούργια σειρά στάσεων και εξεγέρσεων. Από τη μία πλευρά ομάδες Ζηλωτών, όπως η ομάδα του Ιησού του Γαλιλαίου αλλά και άλλες, εισχωρούσαν στη χώρα και διατρέχαν την ύπαιθρο κηρύσσοντας την ανυπακοή στους Ρωμαίους και τους άρχοντες και από την άλλη προφήτες και θρησκευτικοί ηγέτες, όπως ο Ιησούς ο Ναζωραίος με τους μαθητές του, ο Δοσίθεος με τους πιστούς του, οι λοιποί μαθητές του Βαπτιστή και άλλοι πολλοί, με τα κηρύγματά τους για μιαν άλλη θεώρηση της ζωής και  με τις καταγγελίες για την αμαρτωλή ζωή όσων δεν ακολουθούσαν τις εντολές του Νόμου, έρχονταν σε αντιπαράθεση με το ιερατείο και προκαλούσαν σύγχιση και αναταραχή στο λαό. Τί έκανε όμως ο Ιησούς, ο Πρίγκηπας του οίκου Δαυίδ2;

Παρά την ανωμαλία που εκυοφορείτο στη χώρα, τα πρώτα χρόνια του γάμου του πρίγκηπα Ιησού με την πριγκήπισσα  Σαλώμη,  κύλησαν ομαλά  και ευλογήθηκαν με τη γέννηση των επτά παιδιών τους3. Ο Ιησούς άρχισε να αποχτά  συμπάθειες μεταξύ των Φαρισαίων. Δύο επιφανή μέλη της παράταξης,  ο Νικόδημος, μέλος του Συνεδρίου  και ο Ιωσήφ, πλούσιος κτηματίας  από την Αριμαθαία, έγιναν στενοί φίλοι του4. Συχνά είχε πολύωρες συνομιλίες μαζί τους, ιδίως με τον πρώτο5. Πολλές φορές επίσης δειπνούσε σε σπίτια πλουσίων Φαρισαίων και είχε πολλές συζητήσεις μαζί τους, αναφορικά με την έλευση του Χριστού, που και αυτοί τον έβλεπαν σαν βασιλιά του Ισραήλ, σταλμένο και χρισμένο από τον Θεό6.

Παίρνοντας θάρρος από τη δημότικότητα που κέρδιζε, άρχισε να προβάλλει δημόσια τις απόψεις του. Κάποτε ήρθανε και κάποιοι Ελληνες από τη Δεκάπολη και ζήτησαν από τους ανθρώπους του την άδεια να τον ακούσουν. Αυτός δεν αρνήθηκε, καθώς μάλιστα μιλούσε άνετα τα ελληνικά7. Δεν έκρυψε την ευχαρίστησή του και είπε με κάποια δόση ματαιοδοξίας

— Ήρθανε Έλληνες να με ακούσουν. Να που ήρθε η ώρα να δοξαστώ8

Ο Πρίγκηπας επηρεαζόταν σιγά σιγά από το διάχυτο στη χώρα επαναστατικό πνεύμα. Επαψε να αναφέρει τον θέτο πατέρα του Ιωσήφ και άρχισε να προβάλλει την καταγωγή του από τον Δαυίδ και να συμπεριφέρεται σαν επίδοξος βασιλιάς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 111 Σχόλια »

Μηνολόγιον Φεβρουαρίου έτους 2021

Posted by sarant στο 1 Φεβρουαρίου, 2021

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Δε 1 † Ζαχαρίου Παπαντωνίου
Τρ 2 Γενέσιον Γεωργίου Σουρή· επίσης Δημητρίου Μενδελέγεφ και του Περιοδικού Συστήματος αυτού
Τε 3 Προσεδάφισις επί της Σελήνης του πρώτου γηίνου αντικειμένου
Πε 4 † Τελευτή Θεοδώρου Κολοκοτρώνη. Και Δύτου Ανάδυσις
Πα 5 † Ιωάννου Γαβριήλ Εϋνάρδου
Σα 6 Δυστύχημα του αεροδρομίου του Μονάχου
Κυ 7 Καρόλου Ντίκενς και Λουκιανού Κηλαηδόνη του μοναχικού καουμπόη τελευτή
Δε 8 Μάρκου Βαμβακάρη και Νικολάου Ξυλούρη, των γνησίων μελωδών
Τρ 9 † Κοίμησις Διονυσίου Σολωμού. Και Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας
Τε 10 † Νικολάου Καββαδία, βάρδου των ναυτικών
Πε 11 † Καρτεσίου «σκέπτομαι άρα υπάρχω».
Πα 12 Γενέσιον Καρόλου Δαρβίνου
Σα 13 Εφεύρεσις κινηματογραφίας υπό αδελφών Λυμιέρ και θανή Ιωάννου Καλαϊτζή του δαιμονίου γελοιογράφου
Κυ 14 Έρωτος του ανικήτου
Δε 15 Γενέσιον Γαλιλαίου
Τρ 16 Ιστολογίου ίδρυσις· και Δημοκρίτου του Αβδηρίτου
Τε 17 † Θανάτωσις Ιορδάνου Μπρούνο επί της πυράς
Πε 18 Κοίμησις Μιχαήλ Αγγέλου και γενέσιον Νικολάου Καζαντζάκη, Κρητός
Πα 19 Γενέσιον Κοπερνίκου του ανατροπέως
Σα 20 Εφεύρεσις φωνογράφου υπό Θωμά Έδισων. Και Σπειροειδούς Αρχιτέκτονος γενέθλιον
Κυ 21 Παγκόσμια ημέρα μητρικής γλώσσης
Δε 22 † Αμερίκου Βεσπουκίου
Τρ 23 † Ιωάννου Γουτεμβεργίου και της τυπογραφίας εν Ευρώπη. Και ίδρυσις της ΕΠΟΝ
Τε 24 † Τένεση Γουίλιαμς
Πε 25 Γενέσιον Καρόλου Γολδόνη
Πα 26 Γενέσιον Βίκτωρος Ουγκώ
Σα 27 Ανακάλυψις της δομής του DNA. Και τελευτή Άλκης Ζέη
Κυ 28 † Κήδευσις Κωνσταντίνου Παλαμά – «Ηχήστε οι σάλπιγγες!…»

Στο παλιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, που το έχουμε δανειστεί, ο Φλεβάρης ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου -η χρονιά άρχιζε από τον Μάρτιο. Στο τέλος του χρόνου γίνονταν τελετές εξαγνισμού, και από το februum (= κάθαρση) ο μήνας ονομάστηκε Februarius. Από το Φεβράριος > Φεβράρης > Φεβλάρης προέκυψε η δημώδης ονομασία Φλεβάρης, που παρετυμολογικά συνδέεται με τη φλέβα, δηλ. ο Φλεβάρης ανοίγει τις φλέβες του (φλεβίζει) και βρέχει τον κόσμο -εξού και η παροιμία “Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει”.

Μάλιστα, στις θηλάζουσες υπήρχε η εθιμική συνήθεια, για την πρόληψη των παθήσεων των θηλών, να τηρούν απόλυτη αργία και νηστεία την ημέρα της Υπαπαντής, στις 2 Φεβρουαρίου, που σαράντισε η Παναγία-Λεχώνα. Η κάθε μικρομάνα πριν θηλάσει το βρέφος της σταύρωνε τις θηλές των μαστών της και έλεγε την παρακάτω επωδή τρεις φορές: “Φλεβάρη, φλέβες άνοιξε στις ρώγες των βυζιών μου για να βυζάξω το παιδί και να το μεγαλώσω για να βυζάξω τον υγιό τον κανακάρικό μου”.

Ο Φλεβάρης είναι ο μόνος μήνας που έχει λιγότερες από 30 ημέρες, και γι’ αυτό λέγεται Κουτσοφλέβαρος, ενώ σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έχει κι άλλα ονόματα που δηλώνουν κάτι ανάλογο: Μικρός, Κουτσός, Γκουζούκης και Κούντουρον (ποντ. κοντή+ουρά). Και εξαιτίας αυτού, μια από τις παροιμιώδεις «ανύπαρκτες ημερομηνίες», είναι και η 30 Φεβρουαρίου, όπως είναι και οι 32 του μηνός, η μέρα του Αγίου Ποτέ (και του άλλου που αρχίζει απ’ το ίδιο γράμμα), ο μήνας που δεν έχει Σάββατο ή ο κόκκινος Μάης.

Υπάρχουν άφθονες λαϊκές παραδόσεις για το πώς έχασε τις μέρες του ο Φλεβάρης. Παραθέτω μία από το Σοποτό Αχαΐας, που περιλαμβάνεται στο κλασικό βιβλίο Παραδόσεις του Ν. Πολίτη: Ήτανε μια φορά μια γριά, κι είχε κάτι κατσικάκια. O Mάρτης τότες είχε είκοσι οχτώ ημέρες κι ο Φλεβάρης τριάντα μία. Ήρθε εκείνη την εποχή ο Mάρτης κι επέρασε χωρίς να κάμει χειμώνα. Kαι η γριά, από τη χαρά της που βγήκανε πέρα καλά τα κατσικάκια της, εγελάστη και είπε: «Στην πομπή σου, γερο-Mάρτη, τ’ αρνοκατσικάκια μου καλά τα πέρασα». Kαθώς τ’ άκουσεν αυτά τα λόγια ο γερο-Mάρτης, εθύμωσε και στη στιγμή δανείζεται τρεις ημέρες από το Φλεβάρη, το γείτονά του, και αρχίζει ένα σορόκο, π’ έκαμε τη γριά να χωθεί από κάτου από ένα κακκάβι και να φωνάζει:«Kάτσι, κάτσι, κάτσι!» γιατί έλεγε ότ’ εχόρευαν τα κατσικάκια απάνου στο κακκάβι. Tα κατσικάκια της γριάς εψόφησαν από το σορόκο. Kι από τότε έχει ο Mάρτης τριάντα μία ημέρα και ο Φλεβάρης είκοσι οχτώ. Ένεκα γι’ αυτό πόπαθε εκείνη η γριά, τις τρεις ύστερες ημέρες του Mάρτη τις λένε «ημέρες των γριών». Kαι ονοματίζουνε καθεμία από δαύτες και με τ’ όνομα μιανής από τις πλιο ηλικιωμένες γριές του χωριού· και αν τύχει καλή η ημέρα, λεν πως και η γριά είναι καλή, και αν γίνει κακοκαιρία, λεν πως από την κακία της έγινε.

Είπαμε πιο πάνω ότι «Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει». Πολλοί προσθέτουν κι ένα δεύτερο σκέλος που μετριάζει τη μετεωρολογικήν αισιοδοξία της παροιμίας. Στην Κεφαλονιά λένε ή λέγανε «μα αν τις φλέβες του ανοίξει, ξεροπήγαδα γεμίζει», ενώ στην Κρήτη «μα κι αν τύχει και θυμώσει μες στα χιόνια θα μας χώσει».

Είναι πάντως γεγονος ότι στα μέρη τα δικά μας ο Φλεβάρης πράγματι μυρίζει καλοκαίρι, και οι λιακάδες του είναι καλοδεχούμενες αφού προαναγγέλλουν την άνοιξη. Γράφει ο Βάρναλης στους Σκλάβους Πολιορκημένους:

Στης αμυγδαλιάς τα χιόνια,
στις λιακάδες του Φλεβάρη,
στου Μαρτιού τα χελιδόνια
και στ’ Αυγούστου το φεγγάρι
είχες μου, καρδιά, σπαρτάρει.

Αντίθετα, όπως μας ενημέρωσαν πριν από μερικά χρόνια οι ανταποκριτές μας, στα Πολωνικά ο Φλεβάρης είναι Luty, που σημαίνει κάτι σαν «μεγάλη παγωνιά», ενώ στα σουηδικά η λαϊκή ονομασία του είναι göjemånad, ο μήνας του χιονιού. Και εδώ στη Λοθαριγγία ο φετινός Φλεβάρης μας βρισκει χιονοσκεπείς.

Ο Φλεβάρης είναι από τους μήνες για τους οποίους έχει φτιαχτεί λέξη για γεγονότα που συνέβησαν στη διάρκειά του, αν και κοντεύει να ξεχαστεί. Πρόκειται για τα Φεβρουαριανά: τις συγκρούσεις στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 1863 μεταξύ Ορεινών και Πεδινών, στη μεσοβασιλεία μεταξύ Όθωνα και Γεωργίου. Σε ανάμνηση της συμφιλίωσης των αντιμαχόμενων, πήρε τ’ όνομά της η πλατεία Ομονοίας.

Να μην είμαστε όμως αθηνοκεντρικοί. Υπάρχουν και τα Φεβρουαριανά του Βόλου, η μεγάλη διαδήλωση στις 15.2.1921, μια απο τις πλέον σημαντικές στιγμές του εργατικού κινήματος προπολεμικά

Αντιγράφω από το περιοδικό Εν Βόλω, αριθ.30, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2008:

Οι εργάτες του Βόλου είχαν καταφέρει να διατηρήσουν σταθερή την τιμή του ψωμιού με μαζικές διαμαρτυρίες αλλά και πρωτοποριακές ενέργειες, όπως την ίδρυση φούρνου της Πανεργατικής Ένωσης Βόλου ΠΕΒ. Στις αρχές του 1921 η τιμή του ψωμιού ανέβηκε λόγω των σκανδαλωδών επιπλέον εξόδων εκφόρτωσης ενός μεγάλου φορτίου αλεύρων. Συγκεκριμένα ο λιμενάρχης με ψευδή βεβαίωση ότι το πλοίο ΝΙΣΚΙ ΝΟΒΟΓΟΡΟΔ δεν μπορούσε να προσδέσει στον λιμενοβραχίονα, επέτρεψε σε εργολάβο να μεταφέρει το αλεύρι με τις μαούνες του. Προκαλείται έτσι αγανάκτηση και η ΠΕΒ κάλεσε συλλαλητήριο για τις 15.2 με ομιλητές τους Αβραάμ Μπεναρόγια, Θωμά Αποστολίδη και Σπύρο Σταυράκη, μέλη του ΣΕΚΕ. Περίπου 12 με 15.000 άτομα συμμετείχαν. Μετά τις ομιλίες ακολούθησε πορεία κατά την οποία κάποιοι έσπασαν τζάμια στο μακαρονοποιείο Σκαρίμπα και στο Ακταίο και άλλα κέντρα επί της παραλίας. Η αστυνομία παρότι παρούσα δεν επεμβαίνει. Καλεί όμως σε βοήθεια τον στρατό για να αντιμετωπίσει την κομμουνιστική στάση. Έτσι δύο λόχοι πεζικού κατέλαβαν την πόλη όταν οι ταραχές είχαν πλέον σταματήσει και η αστυνομία συνέλαβε τους συνδικαλιστές ηγέτες οι οποίοι πλέον …κοιμούνταν. Συνελήφθησαν όλοι όσοι είχαν κατά καιρούς εκλεγεί σε διοίκηση σωματείου και οι γνωστοί κομμουνιστές, εκατοντάδες άτομα. Τα 15 εξ αυτών παρέμειναν προφυλακισμένα δύο χρόνια.

Ο Φεβρουάριος είναι επίσης από τους μήνες που έχουν δώσει επώνυμα, τόσο το Φλεβάρης όσο και το Φλεβαράκης (όπως ο προπονητής του μπάσκετ), πιθανώς από παρατσούκλι, ή το Φλεβαρόπουλος. Βρίσκω ότι το επώνυμο Φλεβάρης εντοπίζεται κυρίως στη Ρόδο, ενώ το Φλεβαράκης στο Σταυροχώρι Λασιθίου και στη Σητεία.

Τέλος, ο Φλεβάρης είναι ο μήνας που το ιστολόγιο γιορτάζει τα γενέθλιά του, αφού άρχισε να εκπέμπει στις 16 Φεβρουαρίου 2009. Φέτος θα κλείσουμε δώδεκα χρόνια, ζωή να ‘χουμε.

Ο φετινός Φλεβάρης, για τους Ευρωπαίους, είναι σημαδιακός και από μιαν άλλη άποψη, ότι κλείνει ένας χρόνος από τον ερχομό της πανδημίας στα μέρη μας και στη ζωή μας. Θυμίζω ότι το πρώτο κρούσμα στη χώρα βρεθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020 και η πρώτη απαγόρευση ήταν η απαγόρευση των καρναβαλικών εκδηλώσεων, στις 28-29 Φεβρουαρίου (ηταν δίσεκτο το 2020, καραδίσεκτο) και 1 Μαρτίου. Οι νεκροί και τα λοκντάουν ήρθαν τον Μάρτη. Στο αντίστοιχο περσινό άρθρο είχαμε τις πρώτες συζητήσεις για τον ιό (θα μελαγχολήσετε αν το κοιτάξετε, αφού σχολιάζουν και οι αξέχαστοι φίλοι μας Αυγουστίνος και Σπάιραλ).

Συνηθίζω τα μηνολόγια να τα κλείνω με τραγούδι, που βέβαια αναφέρεται στον εκάστοτε μήνα. Ο Φεβρουάριος, φυσικά, έχει στο όνομά του τον δίσκο Άγιος Φεβρουάριος, του Δήμου Μούτση και του Μάνου Ελευθερίου, έναν από τους σημαντικούς δίσκους του έντεχνου λαϊκού τραγουδιού. Όπως έχει εξιστορήσει ο Μάνος Ελευθερίου, ο ίδιος είχε προτείνει τίτλο με τον Άγιο Στέφανο, αλλά ο Μούτσης ήθελε οπωσδήποτε να αρχίζει το όνομα από Φ.

Ωστόσο, έχουμε βάλει άλλη φορά τραγούδια από τον σημαντικότατο αυτό δίσκο, και θα ξαναβάλουμε στο μέλλον. Σήμερα όμως θα βάλω το τραγούδι Του μικρού Φλεβάρη με τον Γιάννη Κούτρα, σε μουσική Γιώργου Χατζηνάσιου και στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Λαογραφία, Μηνολόγιο | Με ετικέτα: , , , , , , , | 124 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 10

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Βρισκόμαστε στο έβδομο κεφάλαιο, που επειδή είναι εκτενές το έχω χωρίσει σε δύο μέρη και σήμερα θα διαβάσουμε το δεύτερο μέρος του. Συνεχίζουμε να μιλάμε για τον Διδάσκαλο, τον Ιησού-Εμμανουήλ, τον γιο της Μαριάμ, που ονομάστηκε και Ιησούς Ναζωραίος.

Ποτέ του δε θέλησε να καθιερώσει κάποιαν άλλη μορφή λατρείας ή κάποιο είδος τυπικού, διαφορετικά από τα καθιερωμένα στην ιουδαϊκή θρησκεια. Ούτε σκόπευε να ιδρύσει κάποια θρησκευτική οργάνωση, όπως έκαναν αργότερα κάποιοι μαθητές του60. Όπως ο Βαπτιστής είχε μάθει στους μαθητές του προσευχές, που ο ίδιος  είχε  συντάξει, έτσι και ο Ιησούς ο Ναζωραίος συνέθεσε μια καινούργια, σύντομη και πολύ απλή προσευχή προς τον Κύριο και Θεό61

Πατέρα μας που είσαι στους ουρανούς
άγιο να είναι το όνομά σου,
ας έλθει η βασιλεία σου
ας γίνει το θέλημά σου
όπως στον ουρανό έτσι και στη γη.
Το καθημερινό μας ψωμί
δώσε μας και σήμερα
και χάρισέ μας τα αμαρτήματά μας
όπως κι εμείς χαριζόμαστε
στους οφειλέτες μας
και μη μας βάζεις σε πειρασμό
αλλα γλύτωσέ μας από τον Πονηρό

Από την αρχή ως το τέλος της δράσης του δεν έπαψε να συμπεριφέρεται σαν πιστός Ιουδαίος. Σε κάθε ευκαιρία μνημόνευε τις Γραφές, τις οποίες γνώριζε πολύ καλά. Υιοθετώντας απολύτως  τα όσα είχε πει ο δάσκαλός του ο Ιλλέλ, κήρυττε:

— Ό,τι είναι για σένα μισητό να μη το κανεις σε άλλον

Με το κήρυγμά του αλλά και με τη συμπεριφορά του τόνιζε πως ήταν πιστός Ιουδαίος και αυστηρός τηρητής του Νόμου, παρά τις αλλαγές που έδινε στο νόημά του

— Μη νομίσετε πως ήρθα να καταργήσω το Νόμο και τους Προφήτες. Οχι, δεν ήρθα για να τα καταργήσω αλλά για να τα τηρήσω62

— Σας βεβαιώνω πως όσο υπάρχουν ο ουρανός και η γη, ούτε ένα γιώτα ή ένας τόνος δε θα αλλάξει στο Νόμο63.

και επαναλαμβάνοντας την καθιερωμένη προσευχή των Ιουδαίων, έλεγε συχνά

— Άκουσε Ισραήλ, ένας είναι ο θεός μας, ο Κύριος64

Σεβόταν τους ιερείς και όταν θεράπευσε ένα λεπρό του είπε :

— Πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε του το δώρο που ορίζει ο Μωυσής65.

Ο ίδιος πίστευε ακράδαντα πως είχε το χρίσμα του Θεού και την αποστολή να κηρύξει στους ανθρώπους την Αλήθεια του. Για όλα αυτά οι Σαδδουκαίοι και οι Φαρισαίοι του Συνεδρίου τον αντιμετώπισαν από την αρχή με δυσπιστία, μολονότι για διαφορετικούς λόγους οι μεν από του δε. Τους πρώτους ενοχλούσε η αξίωσή του, ότι είχε την εξουσία  να συγχωρεί αμαρτίες και ο ισχυρισμός του ότι κατείχε την Αλήθεια του Θεού. Η επιμονή του να ζητά την τήρηση των ηθικών περισσότερο παρά των τυπικών εντολών της Γραφής, ενοχλούσε τους Φαρισαίους, οι οποίοι φοβήθηκαν ότι αυτό θα οδηγούσε στην αλλοίωση του νοήματος του Νόμου.

Ο Ιησούς ο Ναζωραίος, όπως και πολλοί άλλοι σύγχρονοί του περιπλανώμενοι κήρυκες,  δεν ανήκε σε καμμιάν από τις τέσσερες θρησκευτικές παρατάξεις της εποχής του. Ήταν απλώς πιστός Ιουδαίος, που πίστευε ότι κατέχει την αλήθεια του Θεού. Εξ αρχής είχε καταλάβει πως οι πραγματικοί του αντίπαλοι δεν ήταν οι υπεροπτικοί και αντιπαθείς Σαδδουκαίοι αλλά οι ευέλικτοι και δημοφιλείς Φαρισαίοι, γιατί με το κύρος και τη μεγάλη επιρροή που είχαν στο λαό θα τον εμπόδιζαν να δεχτεί τη δικιά του αλήθεια. Ο ίδιος δεν αμφισβήτησε ποτέ την αυθεντία τους σε ό,τι αφορούσε την ερμηνεία του Νόμου, μολονότι τους κατέκρινε για την υποκριτική συμπεριφορά, την επιδεικτική ευσέβεια και γενικά για τα έργα τους :

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 9

Posted by sarant στο 5 Ιανουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η ένατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο έβδομο κεφάλαιο, που επειδή είναι εκτενές το χωρίζω σε δύο μέρη. Σε αυτό το κεφάλαιο θα δούμε τη δράση του δεύτερου από τα τρία πρόσωπα της ιστορίας μας: πρόκειται για τον Διδάσκαλο, τον Ιησού-Εμμανουήλ, τον γιο της Μαριάμ, που ονομάστηκε και Ιησούς Ναζωραίος.

7

ΕΓΩ ΕΙΜΙ Ο ΑΡΤΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ο Ιησούς-Εμμανουήλ  ακολούθησε διαφορετικό δρόμο και από τον Δοσίθεο και από τους άλλους μαθητές του Ιωάννη. Μετά τη σύλληψη του δασκάλου του1, κρύφτηκε για λίγο και αργότερα εγκαταστάθηκε στην  πατρίδα του πατριού του2, που είχε στο μεταξύ πεθάνει και άρχισε να κηρύττει, φανερά, μέσα στη μοναδική Συναγωγή του χωριού. Ήταν ένα, μεγάλο για τα μέτρα του τόπου, κτίριο χτισμένο στο ψηλότερο σημείο του, κοντά σε μιαν απόκρημνη πλαγιά3 και δίπλα σε μια πηγή4. Στη Συναγωγή πήγαινε όσο πιο συχνά μπορούσε, οπωσδήποτε δε τη Δευτέρα, την Πέμπτη και το Σάββατο. Πολλές φορές ζητούσε από τον επιστατούντα να  του δώσει να διαβάσει  και  να αναλύσει κάποια περικοπή των Γραφών5. Ιδιαίτερη προτίμηση έδειχνε στον Ησαϊα και τους άλλους προφήτες. Η ανάλυσή του έκανε πάντα ζωηρήν εντύπωση στον κόσμο που τον άκουγε και γρήγορα απέκτησε τη φήμη του γνώστη των Γραφών. Άρχισε να μαζεύεται πολύς κόσμος για να τον ακούσει και όχι μόνο στη Συναγωγή. Συχνά τον ακολουθούσαν και στο σπίτι του, όπου πολλές φορές, απορροφημένος από το κήρυγμα, δε θυμόταν ούτε να φάει. Στο τέλος οι δικοί του, που δεν έβλεπαν με καλό μάτι το πάθος του με τις Γραφές και την εν γένει ιδιόρρυθμη συμπεριφορά του,  πίστεψαν ότι είχε τρελλαθεί και ζήτησαν μάλιστα να τεθεί υπό περιορισμό6.

Δύο φίλοι του, που ήταν επίσης μαθητές του Ιωάννη του Βαπτιστή, οι γιοί του Ηλία, Ανδρέας και Σίμων7 (ο οποίος, καθώς ήταν σωματώδης και χειροδύναμος παρονομαζόταν Κηφάς ή Πέτρος8), ήρθαν να τον βρουν στη Βηθανία9 και τον ακολούθησαν. Σύντομα σ’ αυτούς προστέθηκαν  και οι γιοι του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης, Ιάκωβος και  Ιωάννης10. Προσχώρησαν επίσης στην ομάδα του άλλοι τέσσερις μαθητές του Βαπτιστή11 καθώς και άλλα ακόμη άτομα.

Συγκροτήθηκε έτσι γύρω του μια ομάδα περιπλανώμενων κηρύκων που σύντομα έγιναν γνωστοί ως Ναζωραίοι, ίσως γιατί ο αρχηγός και έξι ακόμη μέλη της ομάδας υπήρξαν  μαθητές του ναζήρ Ιωάννη του Βαπτιστή, μολονότι όλοι οι μαθητές του Ιησού δεν τηρούσαν τους αυστηρούς κανόνες που ακολουθούσαν όσοι είχαν δώσει τον «όρκο του Ναζωραίου». Ούτε ο ίδιος είχε δώσει τέτοιον όρκο. Έτρωγε ψωμί και λάδι, έπινε κρασί12, κουρευόταν και δε δίσταζε να βάζει το χέρι του πάνω σε νεκρούς. Παρ’ όλα αυτά υιοθέτησε τον τίτλο Ναζωραίος για τον ίδιο και τους μαθητές του. Βεβαίως Ναζωραίοι δεν ονομάζονταν μόνο οι μαθητές του Βαπτιστή αλλά και άλλες θρησκευτικές ομάδες και στο σημείο αυτό γίνονταν πολλές συγχίσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 106 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιανουαρίου έτους 2021

Posted by sarant στο 2 Ιανουαρίου, 2021

Χτες είχαμε πρωτοχρονιά αλλά βέβαια και πρωτομηνιά -κι έτσι το πρωτοχρονιάτικο θέμα του χτεσινού άρθρου δεν άφησε χώρο για το καθιερωμένο Μηνολόγιο, οπότε το δημοσιεύω σήμερα. Βέβαια, σήμερα είναι Σάββατο, πράγμα που σημαίνει ότι ποδαρικό στα μεζεδάκια θα κάνουμε αύριο.

Θυμίζω ότι το Μηνολόγιο, που δημοσιεύεται συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Όπως είχα κάνει και προηγούμενες χρονιές, μετά το μηνολόγιο παραθέτω και κάποια περιαυτομπλογκικά, μια ανασκόπηση του ιστολογικού 2020.

Πα   1 Της πρασίνης τσόχας (της σχισθείσης εν Αβάνα)
Σα  2 Έναρξις αγώνος ανυπακοής και μη βίας υπό Μαχάτμα Γκάντι
Κυ  3 † Κοίμησις Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, συγγραφέως των ταπεινών
Δε   4 † Νικολάου Γύζη τελευτή
Τρ   5 Γενέσιον Σωκράτους του φιλοσόφου
Τε   6 Εφεύρεσις τηλεγράφου υπό Μορς
Πε 7 Ανακάλυψις των δορυφόρων του Διός υπό Γαλιλαίου
Πα  8 † Γαλιλαίου τελευτή και Ναπολέοντος Λαπαθιώτη αυτοκτονία και Νικολάου Τεμπονέρα αναίρεσις
Σα  9 † Θεοφίλου Καΐρη του μεγάλου διδασκάλου τελευτή
Κυ 10 Νίκη Θρασυβούλου κατά των τριάκοντα τυράννων
Δε 11 Γενέσιον Νικολάου Καββαδία του μαρκονιστή και αυτοκτονία Ααρών Σβαρτς του διαδικτυομάρτυρος
Τρ 12 Γενέσιον Σπυρίδωνος Λούη του μαραθωνοδρόμου
Τε 13 Το «Κατηγορώ» του Αιμιλίου Ζολά
Πε 14 Της Αλκυόνης· και τελευτή Γρηγορίου Ξενοπούλου του Ζακυνθίου
Πα 15 Γενέσιον Ιωάννου Ποκελέν ή Μολιέρου, ηθοποιού και συγγραφέως
Σα 16 † Ευστρατίου Αναστασέλλη του σκωπτικού
Κυ 17 Γενέσιον Βενιαμίν Φραγκλίνου
Δε 18 Γενέσιον και τελευτή Βασιλείου Τσιτσάνη, λαϊκού μουσουργού
Τρ 19 Γενέσιον Εδγάρδου Άλλαν Πόε
Τε 20 † Κοίμησις Χρήστου Καπράλου
Πε 21 Των τριών Λάμδα
Πα 22 Γενέσιον Λόρδου Βύρωνος, του φιλέλληνος ποιητού
Σα 23 Γενέσιον Αντωνίου Γκράμσι
Κυ 24 † Αμεδαίου Μοντιλιάνι
Δε 25 Γενέσιον Γεωργίου Ζαμπέτα, του μεγάλου διασκεδαστού και θανή Θεοδώρου Αγγελόπουλου επί των επάλξεων
Τρ 26 Του Ολοκαυτώματος
Τε 27 † Κοίμησις Ιωσήφ Βέρντι
Πε 28 † Κοίμησις Θεοδώρου Δοστογέφσκι
Πα 29 † Θανή Αλεξάνδρου Πούσκιν, του ποιητού
Σα 30 † Μεθοδίου Ανθρακίτου, του διαφωτιστού
Κυ 31 † Αλεξάνδρου Υψηλάντου τελευτή

Για να προλάβω την ερώτηση για τα τρία Λ, στις  21 Ιανουαρίου: πρόκειται για τον Λένιν, τη Ρόζα Λούξεμπουργκ και τον Καρλ Λίμπκνεχτ. Για περισσότερα, δείτε κάποια παλιότερα σχόλια.

O Ιανουάριος, Γενάρης πιο λαϊκά, έχει, όπως και όλοι οι μήνες, ρωμαϊκή ετυμολογία. Είναι ο μήνας ο αφιερωμένος στον θεό Ιανό (Janus), που τον είχαν σε μεγάλη εκτίμηση οι Ρωμαίοι. Το παλιο ρωμαϊκό (σεληνιακό) ημερολόγιο άρχιζε τον μήνα Μάρτιο. Ο Ιούλιος Καίσαρας, όταν καθιέρωσε το ιουλιανό ημερολόγιο που φέρει το όνομά του, μετέφερε την αρχη του χρόνου στον Ιανουάριο και από τότε υπάρχει η ανακολουθία με τα ονόματα των μηνών από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο, που αντιστοιχούσαν στον έβδομο έως δέκατο μήνα και ξαφνικά βρέθηκαν στην ένατη έως δωδέκατη θέση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Παροιμίες, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 157 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 8

Posted by sarant στο 22 Δεκεμβρίου, 2020

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η όγδοη. Η προηγούμενη βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.
Σήμερα θα διαβάσουμε το έκτο κεφάλαιο, που είναι πιο σύντομο -σε αυτό γίνεται αναφορά κυρίως στον Ιωάννη Πρόδρομο. Θα δείτε επίσης τις απαρχές της έκφρασης «Φωνή βοώντος εν τη ερήμω, που αξίζει ίσως χωριστό άρθρο.

ΠΑΡΑΓΙΓΝΕΤΑΙ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΒΑΠΤΙΣΤΗΣ ΚΗΡΥΣΣΩΝ ΕΝ ΤΗι ΕΡΗΜΩι

Τον δέκατο πέμπτο χρόνο της βασιλείας του Καίσαρα Τιβέριου1, όταν ηγεμόνας της Ιουδαίας  είχε διοριστεί ο Πόντιος Πιλάτος, ακούστηκε σε όλη τη χώρα το κήρυγμα του Ιωάννη του γιου του Ζαχαρία. Ο Ιωάννης, ο λεγόμενος Βαπτιστής, με τους μαθητές του περιερχόταν την έρημο της Ιουδαίας φθάνοντας ως τις όχθες του ποταμού Ιορδάνη, κηρύσσοντας και βαφτίζοντας2. Μέγα πλήθος από την Ιουδαία, την Περαία, τη Δεκάπολη και τη Γαλιλαία συγκεντρώνοταν για να ακούσει το κήρυγμά του και να βαφτιστεί απ΄αυτόν στο νερό του Ιορδάνη3.

Ηταν άνθρωπος στην ακμή της ηλικίας του4, ασκητικός και  αυστηρός. Δεν έπινε ποτέ κρασί, ούτε άλλα μεθυστικά ποτά και απέφευγε το ψωμί και το  λάδι5. Τρεφόταν με ακρίδες και άγριο μέλι. Η όψη του ήταν αγριωπή. Είχε πυκνά γένια γιατί ποτέ του δε χρησιμοποίησε ξυράφι και γυρνούσε ντυμένος με ρούχο φτιαγμένο  από τρίχες καμήλας και ζωσμένος με δερμάτινη ζώνη6. Όταν,  παιδί  ακόμα,  έφυγε  από  το  πατρικό σπίτι, αφού περιπλανήθηκε στην έρημο, πέρασε μερικά χρόνια σε κοινόβιο των Εσσαίων, αλλά  δεν  έμεινε για πολύ  μαζί τους.  Από  τους  Εσσαίους  είχε  πάρει  πολλά στοιχεία που του ταίριαζαν: Την πίστη στην αδιάκοπη πάλη ανάμεσα στις δυνάμεις του φωτός και στις δυνάμεις του σκότους, τον ασκητισμό, την περιφρόνηση του πλούτου, την αγάπη προς τους αρχαίους προφήτες του Ισραήλ, τον Ηλία, τον Ησαΐα, τον Ενώχ, τον Δανιήλ και ιδίως τον Αββακούμ, που ήταν ο πιο αγαπητός στα κοινόβια7. Από τη μελέτη του βιβλίου του Αββακούμ, καθώς και των σχολίων πάνω σ’ αυτό συγκράτησε πολλές περικοπές, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ενσωμάτωσε στο κήρυγμά του:

— Ως πότε Κύριε θα φωνάζω και δε θα θέλεις να με ακούσεις; Ως πότε θα κραυγαζω προς εσένα Αδικία! και δε θα με βοηθάς; Γιατί με κάνεις να βλέπω μπροστά μου την ανομία, την ταλαιπωρία του κόσμου και την αρπαγή;8

— Γιαυτό ο Νομος είναι αργός και δε βγαίνει σωστή κρίση. Επειδή ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο, γιαυτό η κρίση βγαίνει διεστραμμένη9

Από τους Εσσαίους επίσης πήρε ορισμένες λειτουργικές πραχτικές, όπως η εξομολόγηση των αμαρτιών10, τα κοινά δείπνα ευχαριστίας11, η βάπτιση12. Ο Ιωάννης όταν δεχόταν κάποιον για μαθητή του τον βάφτιζε, όπως άλλωστε βάφτιζε και όποιον άλλον το ζητούσε, έστω και αν δε γινόταν μαθητής του. Η βάπτιση είχε εξαγνιστικό σκοπό. Με αυτήν ο βαπτιζόμενος απαλλασόταν από τις αμαρτίες του. Παρ’ όλες αυτές τις ομοιότητες και αναλογίες, ο Ιωάννης δεν ανήκε στην αίρεσή των Εσσαίων. Φεύγοντας από το κοινόβιο αφιερώθηκε στο Θεό και έδωσε την «ευχή του Ναζωραίου»: Σε όλη την υπόλοιπη ζωή του δε θα έπινε μεθυστικά ποτά, ούτε κρασί, ούτε καν χυμό από σταφύλια, δε θα έτρωγε λάδι, δε θα ξύριζε τα μαλλιά ή τα γένια του και δε θα άγγιζε κανένα πτώμα.  

Ηταν πραγματικά μεγάλος άνθρωπος. Φλογερός και εύγλωττος κήρυκας, συνάρπαζε τα πλήθη που τον άκουγαν. Κήρυσσε την ηθικότητα και την ευσέβεια, συνοψίζοντας στα δύο αυτά στοιχεία ολόκληρο τον Μωσαϊκό Νόμο13, αλλά δε σταματούσε εκεί. Παρότρυνε τα πλήθη να μετανοήσουν προειδοποιώντας ότι η Κρίση πλησιάζει και οι αμαρτωλοί θα τιμωρηθούν14. Η προειδοποίηση για την επερχόμενη Κρίση συνοδευόταν από την πρόβλεψη ότι ο Θεός θα ελευθερώσει το λαό του15.

Δεν κολάκευε τα πλήθη στα οποία κήρυσσε, αλλά αντίθετα στηλίτευε τις αδυναμίες και τις αμαρτίες των ακροατών του με λόγια σκληρά. Τους παρομοίαζε με γεννήματα εχιδνών, με άκαρπα δέντρα που τους αξιζει κόψιμο και κάψιμο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , | 86 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 7

Posted by sarant στο 8 Δεκεμβρίου, 2020

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η έβδομη. Η προηγούμενη βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.
Σήμερα θα διαβάσουμε το πέμπτο κεφάλαιο, στο οποίο εκτίθεται η δράση του Ιησού του ζηλωτή.

ΜΗ ΓΑΡ ΕΚ ΓΑΛΙΛΑΙΑΣ ΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ;

Τον έκτο χρόνο της βασιλείας του Καίσαρα Τιβερίου1, ενώ στην Ιουδαία ηγεμόνευε ο Βαλέριος Γράτος, τετράρχης Γαλιλαίας και Περαίας ήταν ο Ηρώδης Αντίπας και τετράρχης Βαταναίας Τραχωνίτιδος και Ιτουραίας ο αδελφός του Φίλιππος, ένας ηλιοκαμένος άντρας, τριανταπέντε περίπου χρονών, έμπαινε στην Καπερναούμ, από το δρόμο που έρχεται από τα Μάγδαλα. Ήταν ο Ιησούς, ο γιος του Ιωσήφ του ξυλουργού,  που ξαναγύρισε στη Γαλιλαία, αφού έζησε δεκατρία περίπου  χρόνια στην έρημο, κοντά στους Εσσαίους.

Γυρίζοντας στην πατρίδα του, στην αρχή κατοίκησε στο πατρικό του σπίτι2. Eπηρεασμένος από τις ιδέες των Εσσαίων είχε μείνει ανύπαντρος. Πολλά είχαν αλλάξει στον τόπο του κατά τα χρόνια που έλειψε. Οι γονείς του είχαν γεράσει, τα αδέλφια του είχαν παντρευτεί. Από τους αδελφούς του ο Ιωσής και ο Ιούδας ακολούθησαν την τέχνη του πατέρα τους και κράτησαν το εργαστήρι του, οι άλλοι δύο, ο Ιακώβ και ο Σίμων, είχαν πάει λίγα χρόνια στα Ιεροσόλυμα κι είχαν δουλέψει στη αποπεράτωση του Ναού, τώρα όμως ήταν χωρίς δουλειά και δύσκολα τα έβγαζαν πέρα. Κι αυτόν οι δικοί του τον βρήκαν αλλαγμένο. Μ’ όλο που εξακολουθούσε να είναι ο φλογερός και αδιάλλακτος κήρυκας της ελευθερίας, γεμάτος ζήλο για να υπηρετήσει την υπόθεση της Βασιλείας του Θεού ήταν τώρα πιο ώριμος και επί πλέον καταρτισμένος.  Κοντά στους Εσσαίους, γυμνάστηκε, πήρε μαθήματα πολεμικής τέχνης3 και έμαθε  πολλά άλλα πράγματα, που τώρα θα τον βοηθούσαν στο έργο του, κυρίως δε διδάχτηκε την εβραϊκή γλώσσα, έτσι που οι συντοπίτες του απορούσαν  και έλεγαν

–Πώς γίνεται, αφού δε σπούδασες, να ξέρεις γράμματα4;

Σιγά σιγά συγκρότησε μιαν ομάδα από ανθρώπους που πίστευαν σ’ αυτόν και  στο σκοπό του. Πρώτοι ήρθαν κοντά του οι φίλοι των εφηβικών του χρόνων, οι γιοι του Ιωνά, ο Ανδρέας και ο αδελφός του Σίμων, που τώρα κατοικούσε κι αυτός στην Καπερναούμ, ήταν παντρεμένος και είχε παιδιά5.  Είχε κι αυτός, όπως και ο Ιησούς, πολεμήσει μαζί με τον Ιούδα τον Γαυλωνίτη στην εξέγερση της Απογραφής, κρύφτηκε κι αυτός για λίγα χρόνια, επέστρεψε όμως στον τόπο του, χωρίς οι αρχές να τον πειράξουν, μόνο που οι συχωριανοί του τον έλεγαν καμιά φορά Σίμωνα Ζηλωτή6 και άλλοι Σίμωνα Κανανίτη7. Ήρθαν ακόμα στην ομάδα και οι επίσης παλιοί του φίλοι, οι δυο αδελφοί Ιάκωβος και Ιωάννης, αργότερα δε και τα δύο αδέλφια του Ιησού, ο Ιάκωβος και ο Σίμων8.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 87 Σχόλια »

Μηνολόγιον Δεκεμβρίου έτους 2020

Posted by sarant στο 1 Δεκεμβρίου, 2020

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Το μηνολόγιο τούτου του μήνα έχει μιαν ιδιαιτερότητα, μια και στις 17 του Δεκέμβρη κλείνουν τα 9 χρόνια από τότε που χάσαμε τον πατέρα μου. Δεν θεώρησα άτοπο να μνημονέψω τον πατέρα μου στο μηνολόγιο, που ήταν άλλωστε δικη του ιδέα: ανάμεσα σε έναν ποιητή που αγαπούσε και σ’ έναν επαναστάτη που θαύμαζε πιστεύω πως θα έχει καλή παρέα.

Τρ  1Παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS  και γενέσιον Ιωάννου Συκουτρή
Τε 2Αντιφώντος   του σοφιστού, Μαρίας Καλογεροπούλου της καλλιφώνου και Διονυσίου Σαββόπουλου της νιότης μας
Πε 3 Αυγούστου Ρενουάρ και γενέσιον Νίνου Ρότα του μουσουργού
Πα   4Ο Θωμάς Έδισον εφευρίσκει τον ηλεκτρικόν λαμπτήρα 
Σα 5Θεοφίλου Μόζαρτ τελευτή
Κυ  6Νικολάου Μύρων και των Διοσκούρων, προστατών των πλοϊζομένων και Αλεξάνδρου Γρηγοροπούλου αναίρεσις
Δε 7Των τριών Χαρίτων 
Τρ 8Δάμωνος και Φιντίου· και Ιωάννου Λένον του πολυκλαύστου αναίρεσις 
Τε   9Ιωάννου Βοκκακίου και της Ανθρωπίνης Κωμωδίας του 
Πε 10Των ανθρωπίνων δικαιωμάτων  και τελευτή Άλκη Αλκαίου του στιχουργού
Πα 11Γενέσιον Μαξίμου Γκόρκι 
Σα 12Διογένους του  Κυνός 
Κυ 13Γαλιλαίου ταπείνωσις και Μέντη Μποσταντζόγλου τελευτή 
Δε 14Ανάληψις Απολλωνίου του Τυανέως εκ του ιερού της Δικτύννης 
Τρ 15Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Τε 16 Τελευτή Κωνσταντίνου Βάρναλη, ποιητού των Μοιραίων 
Πε 17 Δημητρίου Σαραντάκου του συγγραφέως και Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού 
Πα 18Του χορού του Ζαλόγγου 
Σα 19Προμηθέως καθήλωσις επί του Καυκάσου 
Κυ 20Της εν Επιδαύρω πρώτης Εθνοσυνελεύσεως 
Δε 21Χειμερινόν ηλιοστάσιον  
Τρ 22Ησιόδου του Ασκραίου και των Έργων και Ημερών αυτού 
Τε 23Κρυσταλλοτριόδου της θαυματουργού γενέσιον
Πε 24Λουδοβίκου Αραγκόν τελευτή
 
Πα 25Γέννησις Ιησού του Ναζωραίου, Ορφέως και Μίθρα 
Σα 26Ερρίκου Σλήμαν του αρχαιολόγου
Κυ 27Πινδάρου του Θηβαίου 
Δε 28Κινηματογράφου γέννησις 
Τρ 29Γενέσιον Παύλου Καζάλς
Τε 30 Ίδρυσις Σοβιετικής Ενώσεως
Πε 31Εφεύρεσις του τηλεσκοπίου 
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Παροιμίες, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , , | 168 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 6

Posted by sarant στο 24 Νοεμβρίου, 2020

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η έκτη. Η προηγούμενη βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.
Σήμερα θα διαβάσουμε το τέταρτο κεφάλαιο όπου γίνεται λόγος και για τους τρεις πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος.

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

 Ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά για το τί έκαναν και πώς έζησαν οι ήρωες της ιστορίας μου κατά τα χρόνια που ακολούθησαν. Τα αρχαία βιβλία γενικώς σιωπούν1 και όσα αναφέρω παρακάτω βασίζονται σε εικασίες ή σε ανεπιβεβαίωτες φήμες, μερικές από τις οποίες όμως, με τον ένα ή τον άλλον τρόπο,  καταγράφηκαν σε κάποια βιβλία. Άλλωστε και σε πολιτικά γεγονότα ολόκληρη σχεδόν  η εικοσαετία2 που ακολούθησε, ήταν φτωχή.

Μετά τον Κοπώνιο διορίστηκαν από τον Αύγουστο έπαρχοι της Ιουδαίας, διαδοχικά οι Μάρκος Αμπίβιος και Ανναίος Ρούφος. Όπως και ο πρώτος έτσι και οι επόμενοι έπαρχοι ηγεμόνευσαν μόνο τρία χρόνια ο καθένας. Αυτήν την ταχτική ακολουθούσε ο Σεβαστός Καίσαρας. Την άλλαξε ο Τιβέριος σαν διαδέχτηκε τον Αύγουστο: τον επόμενο χρόνο της διακυβέρνησής του, διόρισε στη θέση του Ρούφου  τον Βαλέριο Γράτο και τον άφησε να κυβερνά την Ιουδαία επί ένδεκα ολόκληρα χρόνια.

         Ο Γράτος ήταν, όπως και οι προκάτοχοί του, άνθρωπος έντιμος και ικανός, που γνώριζε επί πλέον   καλά τη χώρα και τους κατοίκους της, γιατί είχε υπηρετήσει εκεί και παλαιότερα ως στρατηγός3. Μολονότι είχε καταστείλει πολλές στάσεις και εξεγέρσεις, πριν από δέκα χρόνια, δεν ήταν σκληρός ούτε  αυταρχικός. Κατά τη διάρκεια της ηγεμονίας του απέφυγε κάθε πράξη που θα τη θεωρούσαν οι Εβραίοι παραβίαση των εθίμων τους ή των κανόνων της θρησκείας τους. Έτσι δεν υπήρξαν αφορμές για στάσεις και εξεγέρσεις στην Ιουδαία4. Άλλωστε  ο λαός είχε κουραστεί και εξαντληθεί από τις ταραχές που είχαν σημειωθεί κατά τα δέκα χρόνια που βασίλεψε ο Αρχέλαος, ο γιος του Ηρώδη.

Αλλά και στην τετραρχία του Ηρώδη Αντίπα, μετά την καταστολή της εξέγερσης του Ιούδα από τα Γάμαλα και των στάσεων στην Περαία, βασίλεψε για αρκετά χρόνια ησυχία και τάξη. Ο τετράρχης ανοικοδόμησε και επανεποίκησε την πυρπολημένη Σεπφώριδα, κάνοντάς την «στολίδι της Γαλιλαίας»5 αλλά αργότερα, μη θέλοντας να έχει πια την καθέδρα του πάνω στα βουνά, έχτισε, το εικοστό έβδομο έτος της βασιλείας του6, νέα πρωτεύουσα στις όχθες της λίμνης της Γαλιλαίας, που την ονόμασε Τιβεριάδα, προς τιμή του Καίσαρα Τιβέριου7,  ο οποίος είχε στο μεταξύ διαδεχθεί τον Αύγουστο. Στη νέα πόλη κάλεσε να εγκατασταθούν άνθρωποι όχι μόνο από τη Γαλιλαία αλλά και από άλλες περιοχές. Οι ευσεβείς Ιουδαίοι όμως δεν ήθελαν να κατοικήσουν εκεί, γιατί η νέα πόλη χτίστηκε κατά μεγάλο μέρος πάνω σε αρχαίο νεκροταφείο, πράγμα που εθεωρείτο μεγάλη αμαρτία. Τελικά ο Αντίπας προσείλκυσε κόσμο με την προσφορά φοροαπαλλαγών και άλλων προνομίων. Ακόμα και δούλους απελευθέρωσε και εγκατέστησε στη νέα πόλη8.

Ο Φίλιππος, ο άλλος γιος του Ηρώδη9, ακόμα πιο πειθήνιο όργανο των Ρωμαίων, εξακολούθησε να κυβερνά απρόσκοπτα την τετραρχία του, μολονότι μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού της ήταν φημισμένοι ληστές και άνομοι10. Και αυτός μετονόμασε την πρωτεύουσα του, την Πανιάδα, σε Καισάρεια, προς τιμήν του Καίσαρα. Σε αντίθεση όμως με τα άλλα παιδιά του Ηρώδη, ο Φίλιππος ήταν άνθρωπος αγαθός, πράος και συνετός11. Πολύ μορφωμένος, κάτοχος τέλειος της ελληνικής, αγαπούσε τα γράμματα και τις τέχνες και είχε επιστημονικά ενδιαφέροντα. Μελετούσε τη γεωγραφία και αναζήτούσε τις πραγματικές πηγές του Ιορδάνη12.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Εβραϊσμός, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 81 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 5

Posted by sarant στο 10 Νοεμβρίου, 2020

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η πέμπτη. Η προηγούμενη βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.
Σήμερα περναμε στο τρίτο κεφάλαιο και γνωρίζουμε και τον τρίτο πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος.

ΩΣ ΙΟΥΔΑΣ Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΠΕΙΣΕ ΤΟ ΠΛΗΘΟΣ ΜΗ ΑΠΟΓΡΑΨΑΣΘΑΙ ΤΑΣ ΟΥΣΙΑΣ

Συνέβη τις ημέρες εκείνες και ο Καίσαρας Αύγουστος έβγαλε διάταγμα να απογραφεί όλη η οικουμένη1, που βρισκόταν κάτω από την εξουσία του. Η Απογραφή αυτή ήταν η πρώτη που έγινε και πραγματοποιήθηκε στα μέρη εκείνα από τον ηγεμόνα της Συρίας Κυρήνιο. Και όλοι έπρεπε να πάνε στην πόλη όπου γεννήθηκαν, για να απογραφούν εκεί2.

Ο λαός εντούτοις εγόγγυζε για την Απογραφή, φοβούμενος ότι νέοι φόροι θα του επιβάλλονταν ύστερα από αυτήν. Εκτός αυτού συνέπεσε η χρονιά εκείνης της Απογραφής με σαββατικό έτος3 και είναι γνωστό ότι σε κάθε σαββατικό έτος οι δουλειές είναι κομμένες καθώς όλη η γη βρίσκεται σε αναγκαστική αγρανάπαυση και τα τρόφιμα ακριβαίνουν πολύ. Βέβαια οι Σαδδουκαίοι και όλοι οι πλούσιοι δεν αντιδρούσαν. Έτσι κι αλλοιώς πλήρωναν τους ίδιους φόρους με τους μεσαίους και τους φτωχούς4.  Στην Ιουδαία ο αρχιερέας Ιωάζαρος, γιος του Βοηθίου, έπεισε το λαό όχι μόνο να απογραφεί αλλά και να δεχτεί να πληρώσει τους επί πλέον φόρους που θα δημιουργούσε5 η νέα καταγραφή των περιουσιών.

Αντίθετοι προς την απογραφή ήταν οι Ζηλωτές6 οι οποίοι όμως κατά κύριο λόγο ήταν συγκεντρωμένοι στην ορεινή περιοχή της βόρειας Γαλιλαίας και της Ιτουραίας, και από το ορμητήριο αυτό διατρέχαν ολόκληρη την Παλαιστίνη, κηρύσσοντας την ανυπακοή και την αντίσταση στους Ρωμαίους, τον Ηρώδη και τους γιούς του. Ο εβραϊκός λαός ο οποίος  υπέφερε από τη βαρειά φορολογία και την καταπίεση άκουγε με ευχαρίστηση τα κηρύγματα των Ζηλωτών7.Οι πιο αποφασισμένοι από τους Ζηλωτές δεν περιορίζονταν σε κηρύγματα, αλλά οπλίζονταν με μαχαίρια και εκτελούσαν τους εχθρούς τους. Οι Ρωμαίοι ονόμαζαν τους ένοπλους Ζηλωτές Σικάριους8 και ο απλός λαός τους έλεγε στη γλώσσα του Ις-σικαριώτ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Εβραϊσμός, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 86 Σχόλια »

Μηνολόγιον Νοεμβρίου έτους 2020

Posted by sarant στο 1 Νοεμβρίου, 2020

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα. Επίσης, αυτόν το μήνα η πρώτη του μηνός πέφτει Κυριακή -που σημαίνει ότι δεν θα έχουμε το καθιερωμένο λογοτεχνικό μας θέμα. Αλλά είχαμε θέμα λογοτεχνικό την Παρασκευή, για τον Λαπαθιώτη.

Κυ 1Των Αγίων Αναργύρων – Ημέρα  πατάξεως της δωροδοκίας – Διεθνής μέρα βεγκανισμού
Δε  2Θαλού, Αναξιμένη και Αναξιμάνδρου των Μιλησίων φιλοσόφων, Οδυσσέα Ελύτη και Νικοκύρη γενέθλια
Τρ  3† Ανδρέου Κάλβου του ασυμβιβάστου
Τε   4† Κοίμησις Αυγούστου Ροντέν
Πε  5† Γεωργίου Πλήθωνος Γεμιστού
Πα   6Θανή Μαρίας Ιορδανίδου, εγγονής της Λωξάντρας
Σα  7Της δευτέρας προς τον ουρανόν εφόδου
Κυ   8Των εν ερημίαις και όρεσιν αγωνισθέντων
Δε   9 † Έκτορος Κακναβάτου
Τρ 10† Αρθούρου Ρεμπώ
Τε 11Σαπφούς και Αλκαίου των Λεσβίων ποιητών -και Ιωάννη Ρίτσου τελευτή
Πε 12† Τελευτή Τέλλου Άγρα
Πα 13Γενέσιον Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον
Σα 14Επικούρου του Ελευθερωτού των ανθρώπων εκ του φόβου
Κυ 15Της «Ελληνικής Νομαρχίας»· και Λουκρητίας της στιχουργού γενέσιον.
Δε 16Διεθνής  ημέρα κατά της μισαλλοδοξίας – Βολταίρου  του φιλοσόφου
Τρ 17Των εν Πολυτεχνείω αναιρεθέντων
Τε 18Πυθέου του Μασσαλιώτου και θαλασσοπόρου
Πε 19Διγενή του Ακρίτα
Πα 20Παγκόσμια ημέρα των δικαιωμάτων των παιδίων· και Χρόνη Μίσσιου τελευτή
Σα 21Πρώτη ανύψωσις επηνδρωμένου αεροστάτου
Κυ 22Μαρτύριον Ιωάννας της Λωρραίνης και τελευτή Αργύρη Κουνάδη του συνθέτη
Δε 23Φρίξου και Έλλης
Τρ 24† Εμπεδοκλέους του Ακραγαντίνου εις Αίτναν κατάβασις
Τε 25Της Εθνικής Αντιστάσεως
Πε 26Μαρτύριον Υπατίας, του αχράντου άστρου της σοφής παιδεύσεως
Πα 27†Τεύκρου Ανθία και των συριγμών του αλήτου
Σα 28Είσπλους Μαγελάνου εις τον Ειρηνικόν ωκεανόν
Κυ 29Διεθνής ημέρα αλληλεγγύης προς τον  παλαιστινιακόν λαόν
Δε 30Ανδρέου Λασκαράτου

Ο Νοέμβριος ή Νοέμβρης είναι ο ενδέκατος μήνας του ημερολογίου μας, παρόλο που το όνομά του παραπέμπει ολοφάνερα στον αριθμό εννιά, novem. Για την ανακολουθία φταίνε οι Ρωμαίοι -διότι τα ονόματα των μηνών, όλα, είναι δάνειο από τα λατινικά. Το παλιό ρωμαϊκό μηνολόγιο άρχιζε από τον Μάρτιο και ο November ήταν ο ένατος μήνας. Όταν αργότερα μεταρρυθμίστηκε το ημερολόγιο και μπήκαν στις δυο πρώτες θέσεις ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος, η αντιστοιχία χάλασε μια και ο Νοέμβρης είναι πια ο ενδέκατος μήνας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο | Με ετικέτα: , , , , , | 193 Σχόλια »