Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Διαφημίσεις’ Category

Θα πληρώνατε συνδρομή σε έναν ιστότοπο;

Posted by sarant στο 26 Ιουλίου, 2019

Αφορμή για το σημερινό άρθρο είναι μια πρόσφατη πρωτοβουλία του ενημερωτικού ιστότοπου tvxs, ο οποίος απεύθυνε ερωτηματολόγιο στους αναγνώστες του, στο οποίο διερευνά κατά πόσο θα ήταν πρόθυμοι να συμβάλουν με μια μικρή μηνιαία συνδρομή στον ιστότοπο, σε ποιον τομέα θα ήθελαν να διοχετευτούν τα χρήματά τους και ποιες επιπλέον παροχές θα προτιμούσαν να δοθούν στους συνδρομητές, σε διάκριση με τους απλούς αναγνώστες.

Πρόκειται για ένα θέμα που το έχουμε συζητήσει με τη μια ή την άλλη ευκαιρία και άλλες φορές στο ιστολόγιο. Ποιο είναι, δηλαδή, το επιχειρηματικό μοντέλο που μπορεί να υιοθετηθεί από τους ενημερωτικούς ιστότοπους μιας μικρής χώρας και σχετικά λίγο διαδεδομένης γλώσσας (διότι για τα αγγλόφωνα μέσα τα δεδομένα είναι εντελώς διαφορετικά) ώστε να μπορούν να ισοσκελίζουν τον προϋπολογισμό τους και να βιοπορίζονται.

Tο πρόβλημα βέβαια δεν το έχουν μόνο οι ανεξάρτητοι ενημερωτικοί ιστότοποι. Το αντιμετωπίζουν και τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, οι εφημερίδες ας πούμε, ακόμα και οι μεγάλες, οι κολοσσοί του χώρου -και ούτε αυτές έχουν παρουσιάσει μια πειστική λύση άντλησης ικανοποιητικών εσόδων από την διαδικτυακή τους παρουσία, εκτός εξαιρέσεων.

Αλλά ας γυρίσουμε στον ανεξάρτητο ενημερωτικό ιστότοπο -όπως είναι, στην Ελλάδα, το tvxs ή το PressProject -και άλλοι που τους ξεχνάω τώρα. Από πού θα αντλήσει έσοδα ένας τέτοιος ιστότοπος;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Διαφημίσεις, Διαδίκτυο, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , , | 198 Σχόλια »

Η Λάκτα, η ομοφοβία και ο Σόρος

Posted by sarant στο 11 Φεβρουαρίου, 2019

Παραμεθαύριο έχουμε τη γιορτή του αγίου Βαλεντίνου. Ξενόφερτο το έθιμο, λένε μερικοί. Ξενόφερτο ξεξενόφερτο όμως [είχα βάλει στοίχημα ν’ αρχίσω μια λέξη από ξεξε-!], έχει πια ριζώσει. Και μια καθιερωμένη συνήθεια είναι ν’ ανταλλάσσουν δώρα τα ερωτευμένα ζευγάρια, ανάμεσά στα οποία και σοκολάτες. Οπότε και οι σοκολατοβιομηχανίες κάνουν διαφημιστικές εκστρατείες όταν πλησιάζει η γιορτή.

Ως εδώ δεν θα υπήρχε λόγος να ασχοληθεί το ιστολόγιο, όμως φέτος η καμπάνια της σοκολάτας Lacta προκάλεσε ενδιαφέρουσες αντιδράσεις. Με το κεντρικό σύνθημα ActForLove, παρουσίαζε 28 ερωτευμένα ζευγάρια να κρατάνε μια σοκολάτα Λάκτα, όμως η πρωτοτυπία ήταν ότι τα ζευγάρια στις φωτογραφίες δεν ήταν μόνο ετερόφυλα. Το σύνθημα της καμπάνιας ήταν: Η αγάπη δεν έχει χρώμα, ηλικία, εθνικότητα και φύλο, κι έτσι στις φωτογραφίες παρουσιάζονταν ένα ζευγάρι αντρών, ένα ζευγάρι γυναικών, ένας λευκός με μια μαύρη, ένας Μαροκινος με μια Ελληνίδα, ένας Έλληνας με μια αλλοδαπή, ζευγάρια με μεγάλη διαφορά στην ηλικία ή στο ανάστημα, καθώς και ζευγάρια στα οποία ο ένας από τους συντρόφους έχει κάποια αναπηρία. Ίσως μου ξέφυγε και κάποια περίπτωση, μπορείτε να διεξέλθετε κι εσείς την πινακοθήκη των 28 ζευγαριών.

Όπως ίσως θα ήταν αναμενόμενο, η καμπάνια προκάλεσε πολύ θόρυβο και όπως επίσης θα περίμενε κανείς οι αντιδράσεις επικεντρώθηκαν στις δύο (ή ίσως τρεις) φωτογραφίες με ομόφυλα ζευγάρια κι όχι στις άλλες 25 ή 26 που είχαν ετερόφυλα ζευγάρια. Αν και στη σελίδα της εταιρείας στο Φέισμπουκ τα θετικά σχόλια ήταν τα περισσότερα, τα αρνητικά ήταν ωστόσο τα πιο έντονα, μαζί με απειλές για μποϊκοτάζ κατά της εταιρείας, όπως: Όι υπεύθυνοι τής εταιρείας θά καταλάβουν ότι ή ανωμαλία και οι προπαγανδιστές της θά τρώνε μια ζωή πόρτα, όταν δουν την οικονομική ζημιά που θά προκαλέσει η εμετική αυτή διαφήμιση ή Εμετός είστε η επόμενη χρεοκοπία δικιά σας με όλη μας την αγάπη Αηδιαστικά μιάσματα ή, το πολύ χαρακτηριστικό: Σεβομαι ολους τους ανθρωπους. Κρινω βαση χαρακτηρα κ μονο. Δεν με ενδιαφερει η σεξουαλικη σου προτιμηση,αρκει,να μην μου την επιδεικνυεις εμμονικα!!! Η ηλιθιοτητα δεν ειναι σεβαστη! Αισχος στην εταιρια. Σταματαμε να την προτιμουμε πολλα ατομα.

Ξαναλέω ότι τα επαινετικά σχόλια ήταν μακράν περισσότερα, ενώ πολύ γέλασα με αυτό: Είναι δυνατόν να προκαλείτε έτσι;;; Έλεος!!!! Υπάρχουν και διαβητικοί εδώ μέσα.

Σε περιθωριακούς ιστότοπους εμφανίστηκαν και εκκλήσεις για «μαζικό εμπάργκο στη Lacta» (μάλλον εννοεί μποϊκοτάζ) αφου η διαφημιστική εκστρατεία θεωρήθηκε ομοφυλοφιλική προπαγάνδα και επίθεση στον θεσμό της οικογένειας.

Ταυτόχρονα, στα κοινωνικά μέσα είδαν το φως ωραία μιμίδια που έπαιρναν έμπνευση από την καμπάνια, σαν κι αυτό που είναι πολύ καλοφτιαγμένο.

Κι έπειτα, κάποιοι θυμήθηκαν ότι παρόλο που η Lacta είναι προϊόν της σοκολατοβιομηχανίας Παυλίδη, η εταιρεία που την παράγει είναι σήμερα πολυεθνική και/ή έσπευσαν να παινέψουν το… αντίπαλον δέος, δηλαδή τις σοκολάτες ΙΟΝ.

Φυσικά, όλος αυτός ο θόρυβος είναι σημάδι πως η διαφημιστική εκστρατεία στέφθηκε με επιτυχία -όπως λέει το ρητό there’s no such thing as bad publicity, δηλαδή και να κακολογούν μια εταιρεία καλό είναι («Δεν με ενοχλεί να με κακολογούν, αρκεί να γράφουν το όνομά μου σωστά», έλεγε κάποιος άλλος).

Ωστόσο, η πρωτοβουλία της Λάκτα δεν παύει να είναι αξιέπαινη. Η κοινωνία μας έχει δυσανεξία στο διαφορετικό, ειδικά σε σχέση με τον ερωτικό προσανατολισμό -θα θυμάστε τα πρόστιμα που έπεσαν όταν σε κάποια σειρά παρουσιάστηκε ενα φιλί ανάμεσα σε άντρες- οπότε είναι θετικό να παρουσιάζονται ομόφυλα ζευγάρια και μάλιστα ενταγμένα σε πλαίσιο καθημερινότητας. Δεν θα αλλάξουν πολλά πράγματα με την καμπάνια της Λάκτα (αν ήταν ν’ αλλάζει ο κόσμος με μια διαφημιστική εκστρατεία θα τον είχαμε αλλάξει) αλλά είναι κάτι θετικό, έστω και μικρό.

Θα έκλεινα εδώ, για να πείτε κι εσείς τη γνώμη σας, όμως υπάρχει και μια άλλη πτυχή στο θέμα, όπως άλλωστε αναγγέλλει και ο τίτλος του άρθρου.

Βλέπετε, πολλοί στα κοινωνικά μέσα υποστήριξαν ότι η Λάκτα ανήκει στον Σόρος και, έμμεσα, χρέωσαν την «ομοφυλοφιλική» καμπάνια στον Ουγγροαμερικάνο μεγιστάνα ο οποίος, παρόλο που κοντεύει τα ενενήντα, δεν έχει παραιτηθεί από την προσπάθεια να καθυποτάξει τον ελληνισμό. Και ως εδώ, το προσπερνάμε με χαμόγελο. Όμως σε κάποια άρθρα υπήρχαν και «στοιχεία»: ονόματα και αριθμοί, που ανέδιδαν πειστικότητα.

Ο φίλος Χρήστος Κτενάς, δημοσιογράφος με σημαντική παρουσία και στα κοινωνικά μέσα (τον ξέρω διαδικτυακά από τον… προηγούμενο αιώνα) δημοσίευσε στη σελίδα του μια ενδιαφέρουσα ανασκευή των ισχυρισμών σχετικά με τη Λάκτα και τον Σόρος. Του ζήτησα την άδεια να αναδημοσιεύσω το άρθρο του, ακριβώς επειδή αναλύει μια περίπτωση κατασκευής πλαστών ειδήσεων.

Ένα μικρό case study για fake news. Αν δεν βαριέστε διαβάστε.

Έκανε λοιπόν η Λάκτα την γνωστή εκστρατεία με τα ζευγάρια. Αυτή προκάλεσε αντιδράσεις σε συντηρητικούς κύκλους γιατί ανάμεσα στα ζευγάρια είναι και ομόφυλα, και διαφυλετικά, άρα ιστορίες που η «Ελλαδάρα» δεν τις σηκώνει.

Στο διαδίκτυο λοιπόν κυκλοφορεί το παρακάτω κείμενο (το βάζω σε εισαγωγικά):

«Η σοκολατα Lacta της ελληνικης εταιριας ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΑΕ. πουληθηκε στην Kraft foods. Στον χωρο επικρατει παγκοσμιως εδω και δυο δεκαετιες ενας κυκλωνας συγχωνευσεων και επιθετικων εξαγορων. Λιγο αργοτερα η Kraft εξαγοραστηκε απο την εταιρια Mondelez.

Ετσι η Mondelez εγινε ιδιοκτητης της Lacta που παραγεται μονο στην Ελλαδα.
Μεγαλοιδιοκτητες της Mondelez ειναι ο Γουορεν Μπαφετ που επαιξε σκοτεινο ρολο στην Ελληνικη Κριση. Ακομα χειροτερα, μεγαλοιδιοκτητης ειναι η τραπεζα BlackRock για την οποια σας εχω εξηγησει τι ρολο επαιξε στην κριση χρεους το 2010.

Το κερασακι στην τουρτα σας το αφησα για το τελος.

600.000 μετοχες της Mondelez ποιος λετε να εχει; Μα ποιος αλλος; Ο George Sorros….

Για την ακριβεια η εταιρεια του Soros Fund Management LLC απεκτησε στο Δ’ τριμηνο του 2018, αρχικα, 541,700 μετοχες της Mondelez!

Επειδη σημερα ολη μερα καναμε την πλακα μας (και καλα καναμε) ειπα λοιπον να κλεισω το βραδυ μας , σοβαρευοντας το θεμα. Γιατι τελικα να ξερετε, τιποτα δεν γινεται τυχαια…«

Το παραπάνω κείμενο είναι βέβαια μια κλασική θεωρία συνωμοσίας. Οι αιώνιοι «κακοί», ο Μπάφετ, ο Σόρος, η Blackrock, είναι μεγαλομέτοχοι της Montelez, η Montelez ιδιοκτήτρια της ελληνικής Παυλίδης, άρα η διαφημιστική καμπάνια που επιχειρεί να «διαφθείρει» τους Έλληνες, είναι απότοκο αυτών των σκοτεινών δυνάμεων.

Έλα όμως που τίποτε από αυτά δεν στέκει!

Αρχικά η Kraft ουδέποτε εξαγοράστηκε από την Mondelez. Η Mondelez είναι η παλιά Kraft, η οποία χωρίστηκε σε δύο κομμάτια και το ένα μετονομάστηκε σε Mondelez. Άρα δεν υπάρχει «αγορά» και οποιαδήποτε συνωμοσιολογία.

Στη συνέχεια, ο Μπάφετ έχει ένα ελάχιστο ποσό μετοχών της εταιρίας, περίπου 500.000 κομμάτια. Για να κατάλάβουμε από μεγέθη ο μεγαλύτερος μέτοχος της Mondelez, είναι η εταιρία επενδύσεων Vanguard με 103 εκατομμύρια μετοχές, ακολουθεί η SSGA 62 εκατομμύρια κλπ. Ο Μπάφετ λοιπόν όχι μεγαλοιδιοκτήτης της Mondelez δεν είναι, ούτε καν βρίσκεται στους 50 πρώτους μετόχους. Και βέβαια δεν είναι «ιδιοκτήτης» των μετοχών, καθώς αυτές ανήκουν σε επενδυτικό του κεφάλαιο, δηλαδή σε λεφτά άλλων που τα διαχειρίζεται.

Επίσης, ένα επενδυτικό κεφάλαιο του Σόρος πράγματι αγόρασε περίπου 500.000 μετοχές πέρυσι, δηλαδή ένα μικρό ποσοστό, όπως και πολλά άλλα επενδυτικά κεφάλαια, γιατί η εταιρία πάει καλά. Αντίστοιχες κινήσεις, του Σόρος, του Μπάφετ, των μεγάλων funds γίνονται κατά εκατοντάδες κάθε χρόνο και πολλες φορές την αγορά ακολουθεί η πώληση, εφόσον βρουν μια καλή τιμή.

Με απλά λόγια. Παίρνουμε μια εταιρία στην Ελλάδα που ανήκει σε ένα διεθνή όμιλο, «ανακαλύπτουμε» σε αυτόν μετόχους γνωστούς επενδυτές (οι οποίοι συνεχώς αγοράζουν και πουλάνε μετοχές σε όλες τις μεγάλες εταιρίες, καθώς έτσι βγάζουν χρήματα), και στήνουμε θεωρία συνωμοσίας: ότι ο Μπάφετ, ο Σόρος και το κακό συναπάντημα, που διαχειρίζονται δισεκατομμύρια κάθε μέρα, δεν έχουν τι άλλο να κάνουν, και με τα ελάχιστα ποσοστά μετοχών που διαθέτουν, «πιέζουν» να γίνει στην Ελλάδα διαφημιστική εκστρατεία της Λάκτα. Για να υπονομευθεί η χώρα μας, την οποία φυσικά μισούν και απεργάζονται την καταστροφή της, υποθέτω γιατί αυτοί είναι Εβραίοι και εμείς απόγονοι των ΕΛ και έχουμε κορυφαίο DNA και τις λοιπές ανοησίες.

Καταλαβαίνετε λοιπόν πως στήνονται τα fake news. Παίρνουν ασύνδετα και μηδενικής σημασίας γεγονότα, τα προσωποποιούν, τα μεγεθύνουν, τα παραποιούν, τα αλλοιώνουν, κατασκευάζουν μεταξύ τους απίθανες και ανύπαρκτες συνδέσεις, και τελικά δημιουργούν μια εξωφρενική θεωρία συνωμοσίας, η οποία όμως έχει ένα βασικό στοιχείο για τους πολλούς αφελείς. ΤΟΥΣ ΚΟΛΑΚΕΥΕΙ. Τους βάζει στο επίκεντρο των πραγμάτων, τους αναδεικνύει, τους πείθει ότι είναι σημαντικοί και για αυτό τους «κυνηγάνε» οι «μεγάλοι εχθροί». Έτσι το πλήθος αναχαράζει ευχαριστημένο, που «κέρδισε» και αυτή τη μάχη επιβίωσης. Και αγοράζει ΙΟΝ αμυγδάλου και οχι Λάκτα, γιατί η Λάκτα πλέον είναι του διαβόλου…

Σσσσσσοκολατάκι κανείς;

Και να σκεφτεί κανείς ότι εγώ δεν τις πολυσυμπαθώ τις σοκολάτες…

 

Posted in Διαφημίσεις, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Ομοφοβία, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , , | 384 Σχόλια »

Ανάπνεε ντε, επίλεξε το πακέτο που σου ταιριάζει, επίστρεφε και παίρνε με

Posted by sarant στο 23 Ιουλίου, 2018

Έχουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την επικαιρότητά τους και το σημερινό άρθρο υπακούει στην επικαιρότητα αυτή. Εδώ και μερικές μέρες, η λεγόμενη «προστακτική με αύξηση» συζητιέται πολύ στη μπλογκόσφαιρα και στα κοινωνικά μέσα, κυρίως εξαιτίας ενός χιουμοριστικού βίντεο που θα δούμε πιο κάτω, αλλά όχι μόνο.

Πριν από το βίντεο, εδώ και αρκετές μέρες, κάποια εταιρεία κινητής τηλεφωνίας, που δεν θυμάμαι τώρα το όνομά της, έχει ξεκινήσει διαφημιστική εκστρατεία, ραδιοφωνική σίγουρα διότι την ακούω συχνά, όπου ακούγεται επανειλημμένα η προτροπή «επιλέξτε…» (πακέτο; δεν θυμάμαι τι) και μετά στο δεύτερο πρόσωπο: «επίλεξε ….» (και μάλλον ακολουθεί το όνομα της εταιρείας, αλλά ειλικρινά δεν το θυμάμαι).

Με αφορμή αυτή την προστακτική, που είναι σωστή σύμφωνα με τη σχολική γραμματική αλλά φαίνεται πως προσκρούει στο γλωσσικό αίσθημα πολλών φυσικών ομιλητών της γλώσσας, ανάμεσά τους και του Κ.Π.Καβάφη, ο οποίος έγραψε τον διάσημο στίχο «επέστρεφε και παίρνε με…», η φίλη γλωσσολόγος Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή ξεκίνησε στον τοίχο της στο Φέισμπουκ μια σειρά αναρτήσεων για το θέμα, από τις οποίες αντλώ κάποιο υλικό. Ωστόσο, αυτή η συζήτηση έμεινε περιορισμένη σε σχετικά στενό κύκλο.

Αντίθετα, τεράστια απήχηση γνώρισε ένα βιντεάκι που ανάρτησε στον τοίχο της στο Φέισμπουκ η ηθοποιός Νατάσα Εξηνταβελώνη, το οποίο έγινε ιότροπο, αναδημοσιεύτηκε χιλιάδες φορές και έχει ξεπεράσει τις 600 χιλιάδες προβολές. Στο σύντομο αυτό βίντεο, που πρέπει να είναι χιουμοριστικό, είδος σταντάπ κόμεντι αν και η ταλαντούχα ηθοποιός είναι καθισμένη, η Νατάσα Εξηνταβελώνη, έχοντας μόλις γυρίσει από το μετρό, τα βάζει με όσους χρησιμοποιούν τη λεγόμενη «προστακτική με αύξηση». Ίσως κατάφερα να το ενσωματώσω στο άρθρο, οπότε μπορείτε να το ακούσετε και από εδώ (όμως μου βγήκε τεράστιο):
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γραμματική, Διαφημίσεις, Λαθολογία, Μεταμπλόγκειν, Νεοκαθαρεύουσα | Με ετικέτα: , , , , , | 213 Σχόλια »

Όταν ο Μποστ διαφήμιζε το Ρενώ Ντωφίν

Posted by sarant στο 16 Μαρτίου, 2018

Το ιστολόγιο αγαπά τον Μποστ σε όλες του τις ενσαρκώσεις και τις πτυχές: γελοιογραφία, εικονογραφία, διήγημα, χρονογράφημα, ευθυμογράφημα, θέατρο, ζωγραφική, χειροτεχνήματα. Μια ακόμα πτυχή είναι και οι διαφημίσεις. Ο Μποστ ασχολήθηκε εντατικά με τη διαφήμιση από το 1959 ως το 1961, συνεργαζόμενος με τη διαφημιστική εταιρεία Αρμός που ανήκε στον Κώστα Παπαγιαννακόπουλο, τον αδερφο της γυναίκας του της Μαρίας, αν και συνέχισε σποραδικά να ασχολείται και τις επόμενες δεκαετίες.

Την πρώτη περίοδο ο Μποστ διαφήμισε κυρίως τρία πράγματα: τα χρώματα Φλόου-Κοτ, το αυτοκίνητο Ρενώ Ντωφίν και τη ναυτιλιακή εταιρεία Νομικός. Ένα δείγμα της απίθανης αυτής δουλειάς είχα παρουσιάσει εδώ πριν από εφτά χρόνια.

Εκείνες οι διαφημιστικές γελοιογραφίες άφησαν εποχή και αργότερα εκδόθηκαν σε άλμπουμ εκτός εμπορίου. Ο φίλος Γιώργος Σαρηγιάννης, πρόεδρος του συλλόγου αποφοίτων της Μεγάλης του Μποστ Σχολής, μου έστειλε αντίγραφο του βιβλίου αυτού, απ’ όπου κακοσκανάρισα μερικές από τις γελοιογραφίες που μου έλειπαν κι έτσι αποφάσισα να σπάσω το αρχικό άρθρο σε δύο ή τρία μέρη. Το πρώτο μέρος, με διαφημιστικές γελοιογραφίες του Μποστ για τα χρώματα Flow-Kote της Dupont, το δημοσιεύσαμε τον Γενάρη. Σειρά έχει σήμερα το δεύτερο μέρος, με μερικές διαφημίσεις για το μοντέλο Ντωφίν της Ρενώ.

Το μοντέλο Ντωφίν της Ρενώ ήταν ένα μάλλον οικονομικό αυτοκίνητο -βέβαια, για το ελληνικό κοινό, με τους δασμούς και με τη διαφορά του βιοτικού επιπέδου, ίσως να μην ήταν τόσο προσιτό. Στη διαφήμιση που θα δούμε, ο Μποστ εκμεταλλεύεται πρόσφατη αύξηση της τιμής των εισιτηρίων του λεωφορείου (από 1 δρχ. σε 1,20) και παρουσιάζει έναν επιβάτη που παινευει τη Ντωφίν, τάχα ότι βγαίνει φτηνότερη.

Το κείμενο της μπορντούρας (όμως ορθογραφημένο κανονικά, διοτι είναι πολύ δύσκολο να αντιγράφεις ανορθογραφίες):

Τι με νοιάζει διά τους άλλους
να τον βράσω εγώ τον νόμον.
μ’ έν γαλόνιον βενζίνης
μεταφέρω πέντε ατόμων.
κι επιπλέον καθημένου
και κρατούντος το βολάν
και το στρίμωγμα γλιτώνω
και γλιτώνω την ουράν.

Άντε πες στον ιδιοκτήτη
ναβρει αλλους καθ’οδόν
διότι υπάρχουν άλλα μέσα
που’χουν τέσσαρων ροδών.
Θα’ μαι βλαξ να του τα δίνω
να στερούμαι την τροφήν
όταν κάνουν ευκολίαι
και προσφέρουν τες Ντωφίν.
(Η αντιπροσωπεία που τα δίνει είναι στην οδός Γ’ Σεπτεμβρίου 43 ενταύθα).

Προσέξτε το στριμωξίδι μέσα στο λεωφορείο και τον δεύτερο τίτλο «Μία και είκοσι και εις τας σκάλας – πάλι φτηνότερα ζητάει η Κάλας», υπαινιγμός για τη Μαρία Κάλλας που ήταν τότε στο απόγειό της και την κατηγορούσαν ότι ζητούσε πολλά για να εμφανιστεί στην Ελλάδα.

Οι μελετητές της μποστικής ορθογραφίας, θα πρόσεξαν και το λογοπαίγνιο με το «εισιτύριο».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Διαφημίσεις, Μποστ | Με ετικέτα: , , | 122 Σχόλια »

Όταν ο Μποστ διαφήμιζε τα χρώματα Φλόου-Κοτ

Posted by sarant στο 26 Ιανουαρίου, 2018

Το ιστολόγιο αγαπά τον Μποστ σε όλες του τις ενσαρκώσεις και τις πτυχές: γελοιογραφία, εικονογραφία, διήγημα, χρονογράφημα, ευθυμογράφημα, θέατρο, ζωγραφική, χειροτεχνήματα. Μια ακόμα πτυχή είναι και οι διαφημίσεις. Ο Μποστ ασχολήθηκε εντατικά με τη διαφήμιση από το 1959 ως το 1961, συνεργαζόμενος με τη διαφημιστική εταιρεία Αρμός που ανήκε σε φίλο του, αν και συνέχισε σποραδικά να ασχολείται και τις επόμενες δεκαετίες.

Την πρώτη περίοδο ο Μποστ διαφήμισε κυρίως τρία πράγματα: τα χρώματα Φλόου-Κοτ, το αυτοκίνητο Ρενώ Ντωφίν και τη ναυτιλιακή εταιρεία Νομικός. Ένα δείγμα της απίθανης αυτής δουλειας είχα παρουσιάσει εδώ πριν από εφτά χρόνια.

Εκείνες οι διαφημιστικές γελοιογραφίες άφησαν εποχή και αργότερα εκδόθηκαν σε άλμπουμ εκτός εμπορίου. Ο φίλος Γιώργος Σαρηγιάννης, πρόεδρος του συλλόγου αποφοίτων της Μεγάλης του Μποστ Σχολής μου έστειλε αντίγραφο του βιβλίου αυτού, απ’ όπου κακοσκανάρισα μερικές από τις γελοιογραφίες που μου έλειπαν κι έτσι αποφάσισα να σπάσω το αρχικό άρθρο σε δύο ή τρία μέρη. Σήμερα λοιπόν θα παρουσιάσω μερικές διαφημιστικές γελοιογραφίες του Μποστ για τα χρώματα Flow-Kote της Dupont.

Και ξεκινάμε χωρίς πολλά πυροτεχνήματα, με μια μάλλον ήσυχη διαφημιστική γελοιογραφία, που θα μπορούσε όμως κανείς, κάπως προβοκατόρικα, να τη χαρακτηρίσει και εξαιρετικά επίκαιρη.

Βρίσκω ότι δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουνίου 1959 στο περιοδικό Εικόνες. Ο Μποστ είχε μόλις αρχίσει να δημοσιεύει αυτοτελή πολιτική γελοιογραφία στον Ταχυδρόμο αλλά ακόμα δεν είχε εμφανίσει το τρίο των ηρώων του, Μαμα-Ελλάς, Πειναλέοντα και Ανεργίτσα.

Το στήσιμο του σκίτσου θυμίζει τις «τραγικέ ιστορίε» που έμελλε να δημοσιεύσει το 1961 στο περιοδικό Θεατής ο Μποστ -μόνο που εδώ η ιστορία χρησιμεύει απλώς ως όχημα για τη διαφήμιση των χρωμάτων Φλόου-Κοτ, αφού ο «επιπόλαιος νέος» σκέφτεται να αυτοκτονήσει επειδή δεν έχει τη δυνατότητα να βάψει το δωμάτιό του αλλά η πρακτική σύζυγος αυτού προτεινει να το βάψουν με Φλοου-Κοτ: κάνει ανάκτορον την καλύβη, όποιος μ’ αυτό την πασαλείβει.

Είπα πιο πριν πως θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε επίκαιρο το σκίτσο, παρόλο που τα χρώματα Flow Kote έχουν προ πολλού πάψει να κυκλοφορούν.

Ο λόγος είναι, φυσικά, ο τελευταίος στίχος το «επιπόλεου νέου»: Χαίρε Ελλάς και Μακεδονία / θα κάμω μίαν αυτοχτονία, που θα μπορούσε κάποιος να τον συσχετίσει με τη σημερινή συζήτηση για το όνομα της γειτονικής χώρας και να υποστηρίξει, προβοκατόρικα όπως είπαμε, πως ο ήρωας του Μποστ θεωρεί άλλο πράγμα την Ελλάδα από τη Μακεδονία.

Προβοκατόρικα όμως διότι ο Μποστ απλώς ρίμα ήθελε να κάνει -και σε επόμενο σκίτσο έχει την κατακλείδα: Χαίρε Ελλάς και Θεσσαλία / κλείνουν τα οπλοπωλεία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Διαφημίσεις, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 91 Σχόλια »

Ερντογανικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Δεκέμβριος, 2017

Προφανής ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου, αφού η επίσκεψη του Τούρκου προέδρου κυριάρχησε στις ειδήσεις της εβδομάδας που μας πέρασε -ενώ μάς χάρισε και κάμποσα από τα μεζεδάκια της πιατέλας.

Περιέργως δεν είδα πουθενά να συζητιέται το… φλέγον θέμα της προφοράς -και άρα της ακριβούς μεταγραφής- του επωνύμου του Τούρκου ηγέτη ενώ παλιότερα έχει συζητηθεί, τόσο στο ιστολόγιο όσο και ευρύτερα. Ο μουσαφίρης μας γράφεται Recep Tayyip Erdoğan, το οποίο συμβατικά το μεταγράφουμε Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρόλο που το ğ προφέρεται σχεδόν αδιόρατα ή και καθόλου, ενώ η λέξη τονίζεται στην πρώτη συλλαβή: ακριβέστερο θα ήταν ίσως το Έρντοαν αλλά ο Μήτσος το προφέρει Ερντογάν. (Εδώ που τα λέμε, και στο Ταγίπ το γ δεν προφέρεται και τόσο).

* Και μια και ξεκινάμε με την επίσκεψη Ερντογάν ξέρετε ποια τραγούδια ακούστηκαν κατά το επίσημο δείπνο που παρατέθηκε;

Σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, ακούστηκαν διεθνείς επιτυχίες Ελλήνων συνθετών, μεταξύ των οποίων και τα τραγούδια «Πάρε τη θλίψη μου μακριά», του Μάνου Χατζιδάκι και το «Μεταξύ Σύρου και Τζιάς»,  του Μίκη Θεοδωράκη!

Τι κι αν έγραψε ο Ελύτης (δικοί του είναι οι στίχοι) «Ανάμεσα Σύρο και Τζια«; Τα σαΐνια του Κομιστή δεν το έχουν ακούσει, είδαν τους μεταφρασμένους στα αγγλικά τίτλους στο πρόγραμμα της βραδιάς και ξαναμετέφρασαν προς τα ελληνικά -πάλι καλά που δεν το είπαν «Μεταξύ Σύρου και Κέας»!

Το δε τραγούδι του Χατζιδάκι έγινε εντελώς αγνώριστο. Δεν είναι βέβαια «Πάρε τη θλίψη μου μακριά» αλλά «Έλα πάρε μου τη λύπη«. Αλλά πού να ξέρουν από Χατζιδάκι οι κομιστές;

* Για την ίδια την επίσκεψη εγώ δεν θα γράψω, διότι σήμερα δεν σχολιάζω (πολύ) σοβαρά. Αν θέλετε λέτε εσείς τη γνώμη σας στα σχόλια. Ανεξάρτητα όμως από την εκτίμηση που έχει κανείς για την επίσκεψη Ερντογάν, νομίζω πως το βραβείο χάλκευσης ειδήσεων το κερδίζει ο δημοσιογράφος Θάνος Αθανασίου, που έγραψε το άρθρο με τον ευφάνταστο τίτλο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαφημίσεις, Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Λογοτεχνία, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 130 Σχόλια »

Μεζεδάκια χωρίς πώς

Posted by sarant στο 4 Φεβρουαρίου, 2017

pwsΗ φωτογραφία αριστερά εξηγεί τον τίτλο του σημερινού μας άρθρου. Δεν ξέρω αν είναι στημένη ή αυθεντική, και για να πω την αλήθεια δεν θυμάμαι από πού τη δανείστηκα, πάντως το λέει και το φωνάζει ότι «Δεν έχουμε πώς»!

Ως τώρα ήξερα το «δεν έχει τι, δεν έχει πού«, από το Χαπιντέι του Σαββόπουλου, τώρα συμπληρώνεται η τριάδα με το «δεν έχει πώς». Ξέρουμε βέβαια ότι το «ΠΩΣ» της φωτογραφίας δεν είναι ούτε «πώς» ούτε «πως», αλλά POS, που σημαίνει point-of-sale (ενν. terminal ή κάτι τέτοιο) και εννοεί το μηχανάκι με τις κάρτες, που το περιμένει εναγωνίως ο οδοντογιατρός σ’ εκείνη τη ραδιοφωνική διαφήμιση που ακούω συνέχεια.

Να θυμηθούμε τον Δεκέμβρη να βάλουμε στην ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς αυτό το POS, που πολύ μ’ αρέσει που δεν έπιασε η αγγλοπρεπής προφορά του, πι-όου-ες, που για να το πεις πρέπει να σηκώσεις και φρύδι. Αφού μιλάμε ελληνικά, θεωρώ φυσιολογικότερο το οπτικό δάνειο, δηλαδή την προφορά «πος».

Τώρα, μια άλλη κουβέντα που θα μπορούσαμε να κάνουμε, είναι αν είναι καλή όλη αυτή η φάμπρικα με τις πληρωμές με κάρτες, αλλά πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ‘για ποιον’ είναι καλή. Για τις τράπεζες σίγουρα είναι.

Αλλά σήμερα δεν σοβαρολογούμε, σχολιάζουμε ελαφρά. Αν θέλετε μπορείτε να σχολιάσετε και επί της ουσίας τα POS, αλλά εγώ προχωράω στα υπόλοιπα μεζεδάκια της πιατέλας.

* Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε συνέντευξη τις προάλλες, ο δε τίτλος του σχετικού άρθρου ήταν «Ούτε ένα ευρώ επιπλέον μέτρα».

Στις αγγλόφωνες σελίδες του ΑΠΕ, ο αντίστοιχος τίτλος είναι: Not even one euro measures. Δεν ξέρω πώς θα ήταν καλύτερο να αποδοθεί, αλλά θαρρώ πως δεν στέκει η φράση αυτή στα αγγλικά -εκτός αν θεωρήσουμε ότι το measures είναι ρήμα στο τρίτο ενικό. Τι λέτε εσείς;

* Για την υπόθεση του ΔΟΛ δεν έχω γράψει -παρόλο που πολλοί λένε ότι το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο, σέβομαι τους δημοσιογράφους που συνεχίζουν την προσπάθεια. Είτε έτσι, είτε αλλιώς θα βάλω άρθρο κάποια στιγμή. Αρκετά ενδιαφέροντα άρθρα έχουν γραφτεί, ανάμεσά τους και ένα του Γ. Λακόπουλου, που όμως έχει αρκετά ενοχλητικά λαθάκια -διαβάζω ας πούμε ότι:

Η άλλη εύκολη απάντηση είναι ότι φταίει ο Ψυχάρης – ίσως και ο Λαμπράκης.που του κληροφόρησε τον ΔΟΛ.

Συνηθισμένο λάθος είναι να γράφουν εδώ «του κληρονόμησε» -αλλά «κληροφόρησε» πρώτη φορά έχω δει. Η λέξη είναι ελαφρώς ανύπαρκτη, ίσως υβρίδιο του «κληροδότησε» και του «πληροφόρησε».

* Και το επόμενο μαργαριτάρι είναι συνηθισμένο, αλλά δεν βλάφτει να το επισημαίνουμε. Τίτλος άρθρου στον ιστότοπο του star.gr: Μέσα στο ξενοδοχείο «Απόλλων», άνδρο ναρκομανών και υγειονομική ΒΟΜΒΑ!

Φυσικά η λέξη είναι «άντρο», απαράλλαχτη από την αρχαιότητα -θα θυμάστε π.χ. το Ιδαίο ή το Δικταίο άντρο. Αλλά βλέποντας ότι ο άντρας «σουλουπώνεται» σε άνδρα, κάποιοι υπερδιορθώνουν και το άντρο, όπως κάποιοι άλλοι έλεγαν «νάπτης».

* Μια ακόμα εκδήλωση του παντοδύναμου νόμου του Μέφρι, στα σχόλια εκπαιδευτικού ιστότοπου. Κάτω από ένα άρθρο που αναπτύσσει διάφορες διατάξεις που θέσπισε το υπουργείο Παιδείας, ομολογώ σκοτεινές για τους αμύητους, εκπαιδευτικός (μάλλον) σχολιάζει:

Άραγε η προηγούμενη δουλειά σε φροντιστήρια που έχουν χιλιάδες διορισμένη εκπαιδευτική είναι συναφής ή θεωρείται ασύμβατη….

ΔιορισμένΟΙ εκπαιδευτικΟΙ βέβαια, και είναι ένα ερώτημα αν έχει νόημα να στέκεται κανείς τόσο πολύ στην ορθογραφία τέτοιων μηνυμάτων. Πάντως, σχολιάστρια από κάτω του τα ψέλνει, αναρωτιέται μήπως είναι και «φελόλογος», τον προτρέπει να γυρίσει στο μαντρί παρά να επιχειρήσει να διδάξει τα παιδιά της στου «κασίδι το κεφάλι». Κι όταν άλλος σχολιαστής το επισημαίνει, εκείνη επιμένει -«στου κασίδι, τι δεν καταλαβαίνεις»;

Ή αλλιώς, ο Μέφρι επιβεβαιώθηκε για μιαν ακόμα φορά.

* Σύμφωνα με τον υπέρτιτλο άρθρου σε αθλητικόν ιστότοπο, ο Ολυμπιακός «εισαγάγει νέο μοντέλο στο ελληνικό ποδόσφαιρο».

Δεν στέκεται αυτό. Μπορείς να πεις οτι ο Ολυμπιακός «επιδιώκει να εισαγάγει νέο μοντέλο», αλλά σκέτο το «εισαγάγει» δεν στέκει, είναι σαν να λες «καθιερώσει». Θα πούμε «εισάγει νέο μοντέλο».

konfortablotaton* Το επόμενο μεζεδάκι κάθε άλλο παρά φρέσκο είναι αφού χρονολογείται από… το 1907. Μου το στέλνει φίλος, που το βρήκε σε μια ομάδα του Φέισμπουκ. Είναι διαφημιστική καταχώρηση ξενοδοχείου στην εφημερίδα Αθήναι, 23.7.1907.

Συνηθίζεται οι διαφημίσεις να μην τσιγκουνεύονται τους επαίνους τους, κι εδώ ο διαφημιστής του ξενοδοχείου άφησε αχαλίνωτους τους υπερθετικούς του. Το Τουρίστ Παλάς, λοιπόν, είναι «το ευρυχωρότατον, κομφορταμπλότατον, υπηρετικότατον και προ πάντων υγιεινότατον των αθηναϊκών ξενοδοχείων»

Κι εσείς που νομίζατε ότι το «ανπαίχταμπλ» ήταν μεγάλη καινοτομία!

* Κι άλλο ένα λαθάκι που το βλέπω αρκετά συχνά τώρα τελευταία, ενώ παλιότερα το κάναμε επίτηδες, για λογοπαίγνιο δηλαδή, για πλάκα, είναι να γράφουν «κόλλημα» και να εννοούν «κώλυμα». Σαν να λέμε, υπάρχει κώλυμα με το κόλλημα.

Τελευταίο κρούσμα, σε άρθρο της ΕφΣυν για τη δίκη του Κορκονέα και την παραίτηση Κούγια, όπου ο Κορκονέας παρέλειψε να ζητήσει συγγνώμη για την πράξη του και «αυτό, σύμφωνα με τον κ. Κούγια, ήταν εκτός της συμφωνημένης υπερασπιστικής γραμμής και αποτέλεσε συνειδησιακό κόλλημα για τη συνέχιση της παρουσίας του στη δική ως συνηγόρου υπεράσπισης».

Συνειδησιακό κώλυμα αποτέλεσε, βέβαια. Το είχα σημειώσει, αλλά τώρα βλέπω ότι διορθώθηκε, ενώ στα σχόλια υπάρχει σχετική υπόδειξη αναγνώστη (δεν είμαι εγώ) -μπράβο στην ΕφΣυν που διορθώνει τα λάθη, άλλοι ούτε που νοιάζονται.

* Βραβεύτηκε ο κ. Μπαμπινιώτης στην Κύπρο για το έργο του, και το σχετικό ρεπορτάζ έχει ενδιαφέρον, αν και ο συντάκτης έχει μια ροπή προς την ακυρολεξία. Γράφει για παράδειγμα ότι το Ίδρυμα αποφάσισε να προσφέρει «αντίγραφα του νέου Λεξικού του κ. Μπαμπινιώτη». Αν βγάλανε φωτοτυπίες του λεξικού, ήταν αντίγραφα -αλλά θα τους κυνηγήσει ο ΟΣΔΕΛ. Υποθέτω όμως ότι βιβλία προσφέρανε, και τα βιβλία έχουν αντίτυπα.

Πρόσεξα επίσης ότι ο κ. Μπαμπινιώτης χαρακτήρισε «γίγαντα» την ελληνική γλώσσα, ενώ επίσης υποστήριξε ότι «κύρια χαρακτηριστικά της ελληνικής γλώσσας είναι η τριαδικότητα, γλώσσα-νους-κόσμος, που καθορίζει την ανθρώπινη ύπαρξη και την ξεχωρίζει από όλες τις άλλες μορφές του ζωικού κόσμου»

Είναι όμως αυτό χαρακτηριστικό μόνο της ελληνικής γλώσσας; Από τη διατύπωση κάτι τέτοιο φαίνεται να υπονοεί ο κ. Μπαμπινιώτης -οι άλλες γλώσσες τάχα δεν έχουν τριαδικότητα; Δεν ξεχωρίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη από τις άλλες μορφές του ζωικού κόσμου; Ακόμα πάνω στα δέντρα είναι αυτοί οι κουτόφραγκοι;

kuran* Φαίνεται πως η Καθημερινή απέλυσε και τον τελευταίο διορθωτή της, τον κ. Σπελ Τσέκερ, κι έτσι τρύπωσε στον τίτλο του άρθρου της το λαθάκι με τους συνομΙΛΗκους.

Στο κείμενο του άρθρου, πάντως, οι συνομήλικοι διατηρούν τα /i/ τους στην προβλεπόμενη θέση.

* Στην τελευταία του επιφυλλίδα ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος κάνει γλωσσικές παρατηρήσεις. Με αφορμή τη λέξη «δυτικοφιλία», παρατηρεί: Στα ελληνικά, βέβαια, όταν η «φιλία» μπαίνει ως δεύτερο συνθετικό και ακολουθεί τον αποδέκτη της παραπέμπει σε κάτι σαν ασθένεια ή διαστροφή. Λέμε «παιδόφιλος» ή «παιδεραστής». Ο «ζωόφιλος» διαφέρει από τον «φιλόζωο». Οπως λέμε «φιλοκαλλία» ή «φιλέλληνας» και όχι «ελληνόφιλος». Θα μου πείτε όμως πως η χρήση τείνει να εξαλείψει αυτές τις σημασιολογικές διαφορές. Υπάρχει δε και η αισθητική, αυτή που λείπει από όσους μιλούν και γράφουν με τη γραμματική ανά χείρας. Ενώ το «φιλοδυτικός» ακούγεται μια χαρά, ο «φιλοδυτικισμός» είναι μάλλον μια λέξη άκομψη.

Νομίζω ότι ο κ. Τάκης υπερβάλλει και γενικεύει, εκτός αν απλώς ήθελε να μπαζώσει μια παράγραφο. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που η φιλία ή ο φίλος είναι δεύτερο συνθετικό και δεν σημαίνουν ασθένεια ή διαστροφή -ας πούμε βιβλιοφιλία/βιβλιόφιλος, ειρηνοφιλία/ειρηνόφιλος, κυνοφιλία κτλ. Επίσης, μπορεί να λέμε φιλέλληνας και όχι ελληνόφιλος, αλλά ταυτόχρονα λέμε αγγλόφιλος, γαλλόφιλος, ρωσόφιλος κτλ. Ούτε συμφωνούν τα λεξικά ότι ο ζωόφιλος διαφέρει από τον φιλόζωο -αλλά προφανώς ο κ. Τάκης απεχθάνεται να ανοίγει λεξικά (εκείνος ξέρει καλύτερα), όπως δείχνει και η σπόντα του για όσους «γράφουν με τη γραμματική ανά χείρας». Κι όμως, αν συμβουλευόταν λεξικό, θα έγραφε τουλάχιστον σωστά τη φιλοκαλία.

* Για να μην κοιτάμε μόνο τα δικά μας, στις ΗΠΑ η σύμβουλος του Προέδρου Τραμπ που έπλασε τον όρο alternative facts ξαναχτύπησε και αναφέρθηκε σε δυο Ιρακινούς που σχεδίασαν το μακελειό στην πόλη Bowling Green: two Iraqis came here to this country, were radicalized and were the masterminds behind the Bowling Green massacre.

Μόνο που… μόνο που καμιά σφαγή, καμιά επίθεση δεν συνέβη ποτέ στο Μπόουλινγκ Γκριν! Εκεί έμεναν δυο Ιρακινοί, που τους πιάσανε επειδή προσπάθησαν να στείλουν όπλα στην αλ-Κάιντα, και είναι τώρα στη φυλακή.

Μερικά από τα ειρωνικά σχόλια έχουν πλάκα. Εγώ γέλασα πολύ με εκείνο το τιτίβισμα που λέει ότι φυσικά και υπήρξε «η σφαγή του Μπόουλινγκ Γκριν» και παρουσιάζει το αποτέλεσμα ενός ματς (αγνοώ σε ποιο σπορ) όπου η ομάδα του Μπόουλινγκ Γκριν ηττήθηκε με 77-3. Αυτή ήταν πράγματι σφαγή!

* Για τη θεματική εβδομάδα που θέλει να πραγματοποιήσει το Υπουργείο Παιδείας δεν έχω γράψει, ίσως επειδή δεν έχω επαφή από πρώτο χέρι με τη μέση εκπαίδευση. Πάντως, δεν θεωρώ υποχρεωτικό να συμφωνήσει κανείς και να χειροκροτήσει την πρωτοβουλία.

Ωστόσο, αν ήταν να δώσουμε αντιβραβείο για την χειρότερη αντίδραση, ένας από τους βασικούς διεκδικητές θα ήταν ο ανεξάρτητος βουλευτής Ν. Νικολόπουλος, που μας έχει συνηθίσει άλλωστε σε ακραίες ομοφοβικές αντιδράσεις. Σχετικά με τη θεματική εβδομάδα, ο βουλευτής, που κάποιες εμμονές τις έχει, μίλησε για «επιχειρούμενο σοδομισμό της ελληνικής κοινωνίας» ενώ δεν απέφυγε να αναμασήσει τον μύθο για την Ολλανδία που επιτρέπει την παιδοφιλία (τον συναφή μύθο για το Κόμμα Παιδόφιλων Ολλανδίας τον είχε πλασάρει η Λιάνα Κανέλλη πριν απο μερικά χρόνια).

* Αλλά και έγκριτη δημοσιογράφος, ανταποκρίτρια μεγάλων εφημερίδων, δεν απέφυγε τις λαθροχειρίες σχετικά με τη θεματική εβδομάδα, που μάλιστα τη συνέδεσε κάπως με τη δήθεν απόφαση να μη διδάσκεται πια η Αντιγόνη του Σοφοκλή στη μέση εκπαίδευση: Plans to swap Sophocles for gender studies a tragedy, τιτλοφορείται το σχετικό αναγγελτικό, λες και το ένα αντικαθιστά το άλλο. (Η κυρία Καρασάββα, αν θυμαμαι καλά, είναι η δημοσιογράφος που είχε γράψει στην Τάιμς ότι Ελληνίδες εκδίδονται για μια τυρόπιτα).

* Και για να συμπληρώσω το τρίο της θεματικής εβδομάδας, απαράδεκτο ήταν και αυτό που είπε ο Υπουργός Παιδείας ότι «έχουμε πάρα πολλές εγκυμοσύνες μετά τις πενθήμερες εκδρομές», παρόλο που το γενικό πλαίσιο της τοποθέτησής του είναι σωστό, κατά τη γνώμη μου. Παρακολουθεί τάχα το Υπουργείο ή δίνουν στοιχεία τα σχολεία για τις εγκυμοσύνες; Μια τέτοια φράση, που δίκαια προσφέρεται για διακωμώδηση, χαντακώνει όλη την υπόλοιπη επιχειρηματολογία. Και, όπως είπε ένας φίλος, «εγώ πήγα πενταήμερη και δεν έμεινα έγκυος, να πάτε» (εκτός αν μένεις έγκυος στις πενθήμερες και όχι στις πενταήμερες).

* Κλείνω ευλογώντας τα γένια μου. Χτες μίλησα με την δημοσιογράφο Ευγενία Λουπάκη στο Κόκκινο 105.5 για τα Αττικά του Κ. Βάρναλη.

Εδώ μπορείτε να ακούσετε τη συζήτηση.

 

Posted in Διαφημίσεις, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Ορθογραφικά, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 210 Σχόλια »

Πώς χτυπάνε οι άντρες;

Posted by sarant στο 22 Απρίλιος, 2016

jumboΗ πασχαλινή διαφήμιση του Τζάμπο με την Άντζελα Δημητρίου συζητήθηκε αρκετά πριν από μερικές μέρες που πρωτοπαίχτηκε -και ακόμα περισσότερο τώρα που η αρμόδια αρχή αποφάσισε ότι η επίμαχη τελευταία φράση πρέπει να αφαιρεθεί.

Σε περίπτωση που δεν έχετε πάρει είδηση τη συγκεκριμένη διαφήμιση, μπορείτε να τη δείτε εδώ, όπως ήταν πριν τροποποιηθεί (αν τροποποιηθεί, δηλαδή). Το διαφημιστικό σποτ διαρκεί λίγο περισσότερο από ένα λεπτό: βράδυ Ανάστασης, κόσμος με λαμπάδες στους δρόμους, και η «λαίδη» Άντζελα τραγουδάει παραφρασμένη (σε πασχαλινό ύφος) μια παλιά της επιτυχία («ποια θυσία») στην οποία μέμφεται τον άπιστο που προτίμησε άλλην. Ξαφνικά, από την άλλη άκρη του δρόμου ξεπροβάλλει ο άπιστος. Πλησιάζονται. Εκείνος κρατάει ένα κόκκινο αυγό. Εκείνη τότε προτείνει το χέρι της με το δικό της κόκκινο αυγό και του λέει «Χτύπα. Χτύπα σαν άντρας». Εκείνος κάνει μια κίνηση, υψώνει το χέρι που κρατάει το αυγό, το κατεβάζει -και πέφτει πλάνο με καμπάνες να χτυπάνε και αναστάσιμες ευχές από τα Τζάμπο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Διαφημίσεις, Πασχαλινά | Με ετικέτα: , , | 315 Σχόλια »

Μνήμη Μέντη Μποσταντζόγλου (1918-1995)

Posted by sarant στο 18 Δεκέμβριος, 2015

Την περασμένη Κυριακή έκλεισαν 20 χρόνια από τον θάνατο του Χρύσανθου Βοσταντζόγλου, που έμεινε αθάνατος ως Μέντης Μποσταντζόγλου ή Μποστ.

Αγαπώ πολύ τον Μποστ και θα το έχετε διαπιστώσει όσοι διαβάζετε το ιστολόγιο, αφού συχνά-πυκνά βάζω σκίτσα του, σχολιασμένα πλέον προκειμένου να καλυφθεί το κενό των δεκαετιών από τότε που πρωτοδημοσιεύτηκαν.

Έτσι, γίνεται ακόμα πιο ασυγχώρητη η αμέλειά μου, που ενώ είχα σκεφτεί, σε ανύποπτο χρόνο, ότι στις 13 του μήνα κλείνουν τα 20 χρόνια από τον Μποστ, όταν έφτασε η μέρα της επετείου εγώ κοιμόμουν τον ύπνο του δικαίου. Μου το θύμισαν με μέιλ τους κάμποσοι, αλλά ήταν πολύ αργά.

Όμως, κάλλιο αργά παρά ποτέ, και ταυτόχρονα κάθε εμπόδιο για καλό. Διότι ακριβώς επειδή άργησα, το σημερινό άρθρο έχει ένα σπάνιο ντοκουμέντο, τη φωτογραφία από ένα εικαστικό πρωτόλειο του Μποστ, όπως την παρουσίασε στα κοινωνικά μέσα ο γιος του, ο φίλος μου Κώστας Βοσταντζόγλου, μαζί με ένα πολύ συγκινητικό κείμενο που έγραψε για τα είκοσι χρόνια του πατέρα του.

Θα παρουσιάσω το κείμενο του «Κώστα Μποστ», αλλά ας βάλω πρώτα ένα σύντομο βιογραφικό του Μποστ, γραμμένο από μένα.

Ο Μποστ γεννήθηκε ως Χρύσανθος Βοσταντζόγλου το 1918 στην Κωνσταντινούπολη. Από το 1920 έως το 1926 έζησε με την οικογένειά του στη Ρουμανία και μετά στην Αθήνα. Ως μαθητής γυμνασίου αρχίζει τα σκίτσα. Την ίδια εποχή αποκτά το παρατσούκλι Μέντης, από ένα μέντιουμ που του είχε κάνει μεγάλη εντύπωση. Εισάγεται στη σχολή Καλών Τεχνών, αλλά σύντομα την εγκαταλείπει. Στην Κατοχή οργανώνεται στο ΕΑΜ και μέσα στα Δεκεμβριανά γράφει τους πρώτους του στίχους, κάλαντα που τα ψάλλει στα νοσοκομεία του ΕΛΑΣ μαζί με τον φίλο του Γ. Σεβαστίκογλου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Διαφημίσεις, Εις μνήμην | Με ετικέτα: , , | 76 Σχόλια »

Πριν από 50 χρόνια: Ο Μποστ σκιτσάρει την πορεία ειρήνης του 1964

Posted by sarant στο 16 Μαΐου, 2014

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Εδώ και λίγο καιρό ανεβάζω, πότε-πότε, σκίτσα του Μποστ που σχολιάζουν σημαντικά γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια, αν και μάλλον παραμέλησα τις αναρτήσεις μου μια και έχει περάσει πάνω απο μήνας από το προηγούμενο σκίτσο αυτής της σειράς, που το είχαμε δημοσιεύσει εδώ.

Το σημερινό σκίτσο αναφέρεται στη μαραθώνια πορεία ειρήνης του 1964, που έγινε πριν από πενήντα χρόνια παρά μία μέρα, την Κυριακή 17 Μαΐου 1964. Ήταν η δεύτερη μαραθώνια πορεία ειρήνης, αν και στην πρώτη ένας μόνο οδοιπόρος είχε πάρει μέρος, κι αυτός δεν βρισκόταν πια στη ζωή. Η πρώτη μαραθώνια πορεία ειρήνης, τον Απρίλιο του 1963, είχε απαγορευτεί από την κυβέρνηση της ΕΡΕ, οπότε μόνο ο Γρηγόρης Λαμπράκης, επωφελούμενος από τη βουλευτική του ιδιότητα, είχε μπορέσει να περάσει από τα αλλεπάλληλα αστυνομικά μπλόκα στον Τύμβο και να διανύσει αρκετά χιλιόμετρα, αρχικά μόνος του και στη συνέχεια με μερικούς συνοδοιπόρους πριν η αστυνομία τον συλλάβει. (Φωτογραφίες από την πορεία εκείνη, εδώ). Ένα μήνα αργότερα, το παρακράτος δολοφόνησε τον Λαμπράκη, γεγονός που έδρασε καταλυτικά στις πολιτικές εξελίξεις: παραίτηση του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή, εκλογές, ήττα της ΕΡΕ, δεύτερες εκλογές και θρίαμβος της Ένωσης Κέντρου του Γ. Παπανδρέου.

Οπότε, η πορεία του 1964 ήταν ένας πάνδημος φόρος τιμής στον Γρηγόρη Λαμπράκη. Ωστόσο, παρόλο που η νέα κυβέρνηση επέτρεψε τη διεξαγωγή της πορείας, ο πρωθυπουργός προσωπικά επιτέθηκε στους διοργανωτές, θεωρώντας ότι είναι περιττή μια τέτοια πορεία σε μια χώρα όπου το σύνολο του λαού «διακαώς ποθεί την ειρήνην», ότι κακώς επιλέχτηκε ο Μαραθώνας ως αφετηρία και ότι όσοι πάρουν μέρος είναι αφελείς που παγιδεύονται από την ΕΔΑ. Παρόμοια έγραφε και ο φιλοκυβερνητικός τύπος.

Ανήμερα της πορείας, λοιπόν, 17 Μαΐου 1964, ο Μποστ δημοσίευσε στην Αυγή το εξής σκίτσο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαφημίσεις, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 88 Σχόλια »

Αναπληροφόρηση στα Λόγια του αέρα

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2014

Σήμερα είναι Σάββατο και κανονικά το ιστολόγιο σερβίρει μεζεδάκια, αλλά σήμερα δεν είναι ένα κανονικό Σάββατο ή μάλλον η προηγούμενη βδομάδα δεν ήταν κανονική, είχα πάρα πολλά τρεχάματα και δεν προλάβαινα να… μαγειρέψω, παρόλο που τα υλικά τα έχω μαζέψει. Έτσι, τα μεζεδάκια της εβδομάδας θα δημοσιευτούν κατ’ εξαίρεση αύριο Κυριακή, ενώ για σήμερα έβαλα ένα άρθρο που δεν το έγραψα εγώ -γιατί εγώ, όπως είπα, έτρεχα χτες ολημέρα.

Το σημερινό άρθρο δεν το έγραψα εγώ, διότι είναι άρθρο «αναπληροφόρησης». Με τον όρο “αναπληροφόρηση” εννοώ αυτό που λέμε ελληνικά feedback, αλλά με τη μεταφορική του σημασία, όχι την κυριολεκτική (οπότε λέγεται ανατροφοδότηση) ή την οιονεί κυριολεκτική (οπότε λέγεται ανάδραση) στις θετικές επιστήμες. Εδώ μιλάμε για το φίντμπακ με τη σημασία “γνώμες, παρατηρήσεις, σχόλια”, αλλά επειδή οι λέξεις αυτές είναι πολύ γενικές νομίζω ότι δεν ταιριάζουν και προσωπικά προτιμώ την αναπληροφόρηση, έστω κι αν η λέξη δεν νομίζω να έχει λεξικογραφηθεί. (Το θέμα έχει φυσικά συζητηθεί στη Λεξιλογία). Θα παρουσιάσω λοιπόν την αναπληροφόρηση που έχω πάρει από έναν εκλεκτό φίλο του ιστολογίου, ο οποίος έκανε τον κόπο να διαβάσει το βιβλίο μου Λόγια του αέρα με χαρτί και μολύβι και να μου γράψει όσα συνειρμικά του έρχονταν στο νου καθώς διάβαζε τα λήμματα του βιβλίου. Αφενός με τιμά που αφιέρωσε τόση προσοχή στο βιβλίο μου, αφετέρου βρίσκω ότι έχουν αξία τα σχόλιά του και γι’ αυτό τα παραθέτω πιο κάτω. Ο ίδιος φίλος είχε παλιότερα σχολιάσει με παρόμοιο τρόπο δυο προηγούμενα βιβλία μου, τις Λέξεις που χάνονται (τα σχόλιά του τα είχα δημοσιεύσει εδώ) και τις Οπωροφόρες λέξεις (αντίστοιχο άρθρο εδώ).

Τα Λόγια του αέρα είναι το τελευταίο μου βιβλίο, κυκλοφόρησαν στα τέλη του Νοέμβρη (εδώ έχω μια ειδική σελίδα) και εκτός απροόπτου θα παρουσιαστούν στις 26 Φεβρουαρίου σε εκδήλωση (που ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί εντελώς).

Αλλά πολλά είπα εγώ, δίνω τη σκυτάλη στον φίλο Άρη. Δικά μου σχόλια, αν βάλω, θα είναι μέσα σε αγκύλες με πλάγια.

Γράφει ο Άρης: Συμπτωματικά, «Έπεα πτερόεντα» είναι ο τίτλος που επέλεξα για την στήλη που κρατώ από χρόνια σε μηνιαία τοπική εφημερίδα, πράγμα που προδίδει και την δική συμπάθεια στην…αερολογία. Ευτύχισα να ζήσω παιδικά χρόνια σε μια εποχή που ο κόσμος χρησιμοποιούσε περισσότερο από σήμερα (τουλάχιστον αυτή είναι η εντύπωσή μου) τις παγιωμένες εκφράσεις. Έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να αποθησαυρίσω εξ απαλών ονύχων τοn πλούτο που κρύβουν και που νοστιμίζουν την γλώσσα μας, κάνοντάς την πιο ευέλικτη και πιο λαγαρή.

Οι παγιωμένες εκφράσεις υποθέτω πως κάνουν τη ζωή δύσκολη σε όσους αλλοδαπούς αποπειρώνται να μάθουν την γλώσσα μας. Σχετικό είναι το ανέκδοτο που έλεγε ο πατέρας μου: Ένας Εγγλέζος, περήφανος για την ελληνομάθειά του, που απόκτησε με κόπο και πολύχρονη μελέτη, φθάνει στο λιμάνι του Πειραιά και ρωτά ένα λιμενικό, σε άψογα Ελληνικά, αν έφυγε το πλοίο για την Αίγινα. «Φσσστ, τώωωωωρα!» απαντά εκείνος και αφήνει κάγκελο τον Εγγλέζο που δεν κατάλαβε την απάντηση. Κάνει την ίδια ερώτηση σε ένα περαστικό, που του απαντά: «Κααααλά είσαι!». Απελπισμένος ρωτά ένα τρίτο και τον ακούει εμβρόντητος να του λέει «Καλά κρασιά!». Τότε ο δυστυχής Εγγλέζος κατάλαβε πως τσάμπα μελετούσε τόσα χρόνια αυτή την αναθεματισμένη γλώσσα…

Στέκομαι για μια στιγμή στον τίτλο. Εκφράσεις με «λόγια του…» υπάρχουν κι άλλες. «Λόγια του κόσμου» που περιλαμβάνεται στο βιβλίο σου. Όταν την διάβασα άρχισα να τραγουδώ από μέσα μου το «Λόγια του κόσμου μην ακούς το τι σου λένε / κοίτα τα μάτια μου που μέρα νύχτα κλαίνε». Το τραγουδούσε η μητέρα μου όταν έκανε τις δουλειές του σπιτιού (ναι, εκείνη την εποχή, δεκαετία του ’50, παρά την φτώχεια, οι νοικοκυρές τραγουδούσαν, αργότερα βουβάθηκαν). Υπάρχουν ακόμη τα «Λόγια της πλώρης» του Καρκαβίτσα  και το χυδαίο «λόγια του κ…..».

Η ταξινόμηση των παγιωμένων  εκφράσεων στο βιβλίο με την λημματοθετική μέθοδο ήταν πολύ χρήσιμη. Θα προτιμούσα όμως η λέξη μέσα στη φράση που δίνει το αρχικό της γράμμα στην ταξινόμηση να είχε επισημανθεί είτε με υπογράμμιση είτε με παχιά στοιχεία. Αναγκάστηκα να το κάνω εγώ με ένα μαρκαδόρο για την διευκόλυνσή μου.

Διαβάζοντας το βιβλίο θαύμασα την υπομονή σου να καταγράψεις με μεθοδικότητα τις παγιωμένες εκφράσεις δίνοντας την προέλευσή και την εξήγησή τους με  εύστοχα παραδείγματα. Αρκετά συχνά, μου έρχονταν στο νου οι στίχοι από κάποιο τραγούδι που περιείχε την συγκεκριμένη έκφραση:

Πού ακούστηκε; ...ο Άλκης να  πεθαίνει, του Σαββόπουλου (Η θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη)

Τον έκαναν του αλατιού με τις χειρομπομπίδες (Το γελαστό παιδί)

(νομίζει πως) αυτός είναι κι άλλος δεν είναι «εγώ είμαι εγώ κι άλλη δεν είναι» (Εγώ είμαι εγώ, Μούτσης, Μοσχολιού)

πήρε ψηλά τον αμανέ «δεν το περίμενα από σένανε ποτέ / θάπαιρνες τόσο ψηλά τον αμανέ» (Παραγνωριστήκαμε, Π. Καλίδης)

Χτίζει στην άμμο: είναι κακό στην άμμο να χτίζεις παλάτια, ο βοριάς θα τα κάνει συντρίμμια, κομμάτια.

Όπου φυσάει ο άνεμος… πάω, είμαι καλάμι γέρνω δεν σπάω (Τουρνάς)

αυτά τα ακούω βερεσέ (Ο πασατέμπος, Μ. Χιώτη, αναφέρεται ως παράδειγμα στο βιβλίο)

Θα σου τις βρέξω / το πάει φιρί φιρί και τα δύο στο στίχο «φιρί φιρί το πας και θα σου τις βρέξω»  (Χατζιδάκις, Σακελάριος)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναπληροφόρηση, Γιουτουμπάκια, Διαφημίσεις, Παρουσίαση βιβλίου, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , | 59 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς

Posted by sarant στο 28 Δεκέμβριος, 2013

Πολλές φορές δυσκολεύομαι να βρω τίτλο για τα σαββατιάτικα μεζεδάκια που σερβίρω, αλλά αυτή τη φορά, έτσι για αλλαγή, η επιλογή είναι εύκολη και προφανής -και τη βλέπετε εδώ πιο πάνω. Τα τελευταία λοιπόν μεζεδάκια του 2013, μιας χρονιάς αρκετά χορταστικής, αλλά σήμερα η πιατέλα δεν θα είναι ξέχειλη, δεν έχουμε μαζέψει πολλά ευρήματα: ούτε εγώ βρήκα πολλά, ούτε εσείς μού στείλατε -το ραστόνι που λέγαμε, η εορταστική ραστώνη του κλισέ δηλαδή (παλιά τη λέγαμε μουργέλα και δεν ήταν τόσο γκλάμορους).

Να ξεκινήσω με μια ανακοίνωση, ότι συνεχίζεται για σήμερα και για αύριο (και για μεθαύριο ως τις 6 μ.μ.) η ψηφοφορία για τη Λέξη της χρονιάς. Οι συμμετοχές είναι σχεδόν διπλάσιες από πέρυσι, αλλά οι διαφορές δεν είναι τόσο μεγάλες -ειδικά για την τρίτη θέση η μάχη είναι εξαιρετικά αμφίρροπη. Οπότε, αν δεν έχετε ψηφίσει, πρέπει να βιαστείτε!

Ξεκινάμε με ένα ορντέβρ. Διαβάζω στο Βήμα για τη «σύγκλιση της Κεντρικής Επιτροπής» του ΠΑΣΟΚ. Μάλλον για σύγκληση πρόκειται, αφού οι διαφωνούντες ζητούν να συγκληθεί η Κεντρική Επιτροπή -εκτός κι αν ο δημοσιογράφος θέλει να πει ότι επιβάλλεται η «σύγκλιση» ανάμεσα στις δυο μερίδες, τους βενιζελικούς και τους άλλους.

Το επόμενο μού το έστειλε ένας φίλος και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του Τρόμου της Διπλής Άρνησης. Από ανακοίνωση του ΟΣΔΕΛ, του οργανισμού συλλογικής διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων, για συνάντηση με τον ΣΜΕΔ, τον Σύλλογο μεταφραστών-επιμελητώναγγελματιών-διορθωτών:

Από την πλευρά του ΟΣΔΕΛ έγινε σαφές ότι κάτι τέτοιο σε καμία περίπτωση αποτελεί επιδίωξη του Οργανισμού και επαναλήφθηκε η πάγια θέση του στο συγκεκριμένο ζήτημα…

Ίσως χρειάστηκε να το ξαναδιαβάσετε, όπως εγώ, παρόλο που ήξερα το θέμα. «Σε καμιά περίπτωση κάτι τέτοιο αποτελεί επιδίωξη» -είναι ελληνικά αυτά; Στα νέα ελληνικά, η διπλή άρνηση όχι απλώς δεν απαγορεύεται αλλά επιβάλλεται: «σε καμιά περίπτωση κάτι τέτοιο δεν αποτελεί επιδίωξη».

Σχολιάζει ο φίλος που μου έστειλε το αλίευμα: Μακάρι νάτανε αγγλισμός! Είναι «λογικισμός»! (επειδή στα μαθηματικά δύο αρνήσεις κάνουν μια κατάφαση κλπ) Μου φαίνεται τόσο απίστευτο που μοιάζει απίθανο να συνεννοηθώ με ανθρώπους που το κάνουν αυτό. Και η σέχτα έχει αρκετή πέραση τελευταία (όταν λέω σέχτα δεν εννοώ τον ΟΣΔΕΛ, μιλάμε για γλωσσική αίρεση). Είναι αρκετά συχνό,  μόνο που δεν το προσέχουμε πάντα – ε, το μυαλό βάζει αυτόματα ένα «δεν» στη σωστή θέση.

Πρόσφατα είδα στην Αυγή μια πρόταση (μικρή με πεντέξι λέξεις), στο στιλ του «Τίποτα μας σταματα» ή «Διόλου έκανε αυτό» (που εμένα μου φαίνονται ινδιάνικα-των-κόμιξ). Αλλά ήμουνα πιασμένος με κάτι και ξέχασα να σας το πω. Μη χειρότερα…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαφημίσεις, Λαπαθιώτης, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 112 Σχόλια »

Η πρωτεύουσα του κόσμου στον μεσοπόλεμο: ο Κ. Βάρναλης στο Παρίσι

Posted by sarant στο 15 Δεκέμβριος, 2013

Η συνέντευξή μου που θα ανεβάσω σήμερα δημοσιεύτηκε την περασμένη Κυριακή στην εφημερίδα «Αυγή» και αφορά, μεταξύ άλλων, το πρόσφατο βιβλίο που εκδόθηκε σε δική μου επιμέλεια, τα «Γράμματα από το Παρίσι» του Κ. Βάρναλη. Θυμίζω βέβαια ότι το βιβλίο αυτό, όπως και οι άλλες εκδόσεις του πρωτοεμφανιζόμενου εκδοτικού οίκου «Αρχείο» πρόκειται να παρουσιαστεί αύριο στις 8.15 στο αμφιθέατρο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. (Βασιλέως Κωνσταντίνου 48, Μετρό Ευαγγελισμός).

Πριν όμως παρουσιάσω τη συνέντευξη, μια μικρή αγγελία: Αναζητούνται εθελοντές για πληκτρολόγηση του κειμένου της επόμενης Κυριακής που θα είναι χριστουγεννιάτικο και φιλολογικό για τον Παπαδιαμάντη, τον Βλαχογιάννη και τον Μαλακάση. Επειδή τα κείμενα είναι μεγάλα, και ίσως παρουσιαστούν σε δυο συνεχόμενες Κυριακές, θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο εθελοντές. Όσοι πιστοί λοιπόν, ας αφήσουν σχόλιο πιο κάτω και/ή ας γράψουν στο sarantπαπάκιpt.lu.

Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε στον φίλο Στρατή Μπουρνάζο. Οι εικόνες που τη συνοδεύουν είναι παρμένες από το βιβλίο.

neos-varnalis

Ο Κ. Βάρναλης στο Παρίσι

Το 1926 ο Κώστας Βάρναλης επισκέφθηκε τη Γαλλία, ως ανταποκριτής της Προόδου των Αθηνών. Στη στήλη «Γράμματα από το Παρίσι» ή «Παρισινά γράμματα» της εφημερίδας, το καλοκαίρι του ίδιου έτους, κατέγραψε τις εντυπώσεις του από την πόλη των Φώτων και άλλα μέρη της Γαλλίας. Ρέκτης και δεινός ερευνητής, ο Νίκος Σαραντάκος τα εντόπισε (όχι πλέον σε κάποιες σκωληκόβρωτες και σκονισμένες σελίδες παλιών εφημερίδων, αλλά ψηφιοποιημένα στο διαδίκτυο), τα συγκέντρωσε, τα επιμελήθηκε και τα σχολίασε σε ένα ωραίο τομίδιο που μόλις κυκλοφόρησε από έναν καινούργιο εκδοτικό οίκο, το «Αρχείο». Το βιβλίο, μαζί με άλλες πρόσφατες εκδόσεις του «Αρχείου», θα παρουσιαστεί την άλλη Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου, στις 20.15, στο αμφιθέατρο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Με την ευκαιρία αυτή μιλήσαμε με τον φίλο και συνεργάτη μας Νίκο Σαραντάκο για τον Βάρναλη και το βαρναλικό έργο, για το Παρίσι του Μεσοπολέμου και τους διανοούμενους, το Διαδίκτυο.

Τι είναι αυτό που σε οδήγησε να επιμεληθείς  το βιβλίο; Τι είναι αυτό δηλαδή που σε κινητοποίησε, αλλά και τι μας προσφέρει όσον αφορά τον Βάρναλη και  την εποχή του;

Εδώ και καιρό μελετάω τη λογοτεχνία αλλά και την ιστορία του Μεσοπολέμου, ανάμεσα στ’ άλλα και μέσα από πρωτογενείς πηγές, κι έτσι μου είναι αρκετά οικεία η εποχή. Μου αρέσει να φυλλομετράω παλιές εφημερίδες, όπου βρίσκω όχι λίγα διαμαντάκια· ας πούμε, παλιότερα είχα βρει και είχα εκδώσει τα αντιπολεμικά διηγήματα του Θεόδωρου Λασκαρίδη, αρχισυντάκτη του Ριζοσπάστη το 1920· έτσι βρήκα και τα συγκεκριμένα κείμενα του Βάρναλη, που ήξερα αόριστα την ύπαρξή τους. Διαβάζοντάς τα είδα ότι δεν έχουν γεράσει, ότι έχουν και σήμερα αρκετά να μας πουν, και όχι μόνο επειδή συμπληρώνουν την εικόνα ενός μέγιστου λογοτέχνη. Έπειτα, δεν σου κρύβω ότι από καιρό ήθελα να καταπιαστώ με ένα ανέκδοτο έργο του Βάρναλη, οπότε τα χρονογραφήματα αυτά μου φάνηκαν σαν ένα βατό πρώτο εγχείρημα, για να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου πριν προχωρήσω σε κάτι εκτενέστερο και εκδοτικά πιο απαιτητικό, ας πούμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βάρναλης, Διαφημίσεις, Συνεντεύξεις, Φιλολογία | Με ετικέτα: , , , , | 33 Σχόλια »

Αναπληροφόρηση στις Οπωροφόρες λέξεις

Posted by sarant στο 6 Δεκέμβριος, 2013

Σήμερα ο Νικοκύρης του ιστολογίου γιορτάζει και δέχεται βεβαίως επισκέψεις στο διαδικτυακό κονάκι του, και αφού είναι η ατμόσφαιρα εορταστική και ευφρόσυνη είχα αρχικά σκεφτεί να δημοσιεύσω ένα άρθρο για δώρα, εννοώ για βιβλία-δώρα, διότι ο καθένας στο είδος του. Όμως τελικά προτίμησα το άρθρο το σχετικό με τα δώρα να το αναβάλω για την επόμενη εβδομάδα, ενμέρει και για τεχνικούς λόγους, και σήμερα, αφού γιορτάζω που γιορτάζω, να ευλογήσω λίγο (λίγο ακόμα;) τα γένια μου και να αφιερώσω το άρθρο σε ένα φετινό βιβλίο μου, τις Οπωροφόρες λέξεις και στην αναπληροφόρηση σχετικά μ΄ αυτό.

Για να αρχίσουμε από την αρχή, δηλαδή από τον τίτλο του σημερινού άρθρου, με τον όρο “αναπληροφόρηση” εννοώ αυτό που λέμε ελληνικά feedback, αλλά με τη μεταφορική του σημασία, όχι την κυριολεκτική (οπότε λέγεται ανατροφοδότηση) ή την οιονεί κυριολεκτική (οπότε λέγεται ανάδραση) στις θετικές επιστήμες. Εδώ μιλάμε για το φίντμπακ με τη σημασία “γνώμες, παρατηρήσεις, σχόλια”, αλλά επειδή οι λέξεις αυτές είναι πολύ γενικές νομίζω ότι δεν ταιριάζουν και προσωπικά προτιμώ την αναπληροφόρηση, έστω κι αν η λέξη δεν νομίζω να έχει λεξικογραφηθεί. (Το θέμα έχει φυσικά συζητηθεί στη Λεξιλογία).

Θα παρουσιάσω λοιπόν την αναπληροφόρηση που έχω πάρει από έναν εκλεκτό φίλο του ιστολογίου, ο οποίος έκανε τον κόπο να διαβάσει το βιβλίο με χαρτί και μολύβι και να μου γράψει όσα συνειρμικά του έρχονταν στο νου καθώς διάβαζε τα επιμέρους κεφάλαια. Αφενός με τιμά που αφιέρωσε τόση προσοχή στο βιβλίο μου, αφετέρου βρίσκω ότι έχουν αξία τα σχόλιά του και γι’ αυτό τα παραθέτω πιο κάτω. Ο ίδιος φίλος είχε ήδη σχολιάσει με παρόμοιο τρόπο ένα προηγούμενο βιβλίο μου, τις Λέξεις που χάνονται, και τα σχόλιά του τα είχα δημοσιεύσει εδώ.

Πριν όμως παρουσιάσω τα σχόλια του φίλου για τις Οπωροφόρες λέξεις, να διορθώσω μιαν αδικία που έκανα. Εννοώ την εκδήλωση παρουσίασης των Οπωροφόρων λέξεων στον Ιανό, που έγινε στις 30 Οκτωβρίου φέτος. Έφτιαξα λοιπόν μια σελίδα αφιερωμένη στην εκδήλωση εκείνη, αλλά επειδή τις αμέσως επόμενες μέρες είχα απίστευτα πολλά πράγματα να κάνω δεν βρήκα καιρό να συμπληρώσω τη σελίδα, παρόλο που το υλικό το είχα. Τελικά χτες αξιώθηκα να προσθέσω το υλικό στη σελίδα της εκδήλωσης, όπου μπορείτε να διαβάσετε την ομιλία του συγγραφέα Σωτήρη Δημητρίου, την ομιλία του Δημοσθένη Κερασίδη, που ήταν και ο επιμελητής του βιβλίου, και όσα είπα εγώ. Επίσης έχω ανεβάσει φωτογραφίες από την εκδήλωση, που τράβηξαν φίλοι -προς το παρόν τις ανέβασα στην Picasa, δεν ξέρω αν υπάρχει πιο βολική υπηρεσία.

Προχωράω τώρα σε αποσπάσματα από το γράμμα του φίλου Άρη, με αναπληροφόρηση στις Οπωροφόρες λέξεις -σε μια-δυο περιπτώσεις έχω βάλει και δικό μου σχόλιο μέσα σε αγκύλες.

Κατ’ αρχήν, μολονότι έχουν περάσει 55 ολόκληρα χρόνια από τότε, θυμάμαι σαν τώρα την ραδιοφωνική εκπομπή στο πάλαί ποτε Ενόπλων (για ποιον λόγο οι ένοπλες δυνάμεις στην χώρα μας είχαν δικό τους ραδιοφωνικό σταθμό ποτέ μου δεν κατάλαβα), προφανώς φθινοπωρινή, στην οποία η χαρακτηριστική φωνή του Στέφανου Ληναίου, νεαρού ηθοποιού τότε, σε ραδιοφωνικό χρονογράφημα της εποχής μάς πληροφορούσε ότι «το φθινόπωρο φθίνουν αι οπώραι και γι’ αυτό ονομάσθηκε έτσι».  Το θυμήθηκα διαβάζοντας την σχετική παρατήρησή σου, στην σελίδα 9.

Ας πάρουμε τώρα τα φρούτα με την σειρά εμφανίσεως στο βιβλίο¨.

Μήλο. (α) Ακόμη και σάπιο είναι χρήσιμο: ονοματίζει ένα χρώμα το «σάπιο μήλο». (β) Ο δαιμόνιος Ευγένιος Τριβιζάς, στην «Φρουτοπία» του λογοπαίζει ονομάζοντας έναν ήρωα «Ο Αιμίλιος το μήλο». (γ) Ο Ναζίμ Χικμέτ κλείνει το πασίγνωστο ποίημα «»Αν η μισή μου καρδιά» μεταφρασμένο από τον Γιάννη Ρίτσο και μελοποιημένο από τον Θάνο Μικρούτσικο  με τις λέξεις «…ένα κόκκινο μήλο, την καρδιά μου».

http://www.youtube.com/watch?v=D4Wz0pc1ZVQ

(δ) Το μήλο αναφέρει και ο Ηλίας Πετρόπουλος στο ομώνυμο ποίημά του, που μελοποίησε ο Νότης Μαυρουδής.

http://www.youtube.com/watch?v=AajOh2qamiA

Κυδώνι: Πριν από μισό αιώνα, για να καταδείξει κάποιος πόσο δύσκολο  ήταν ένα εγχείρημα χρησιμοποιούσε την φράση «για να το κάνεις αυτό πρέπει να έχεις (μετά συγχωρήσεως) κώλο από κυδώνι».  Δεν ξέρει γιατί.

Σύκο. (α) Όταν ήμουν παιδί, σαν «αντινανουρίσμα» για να με ξυπνήσουν ευχάριστα, η μεν γιαγιά μου έλεγε μια φράση που συνηθιζόταν στην πατρίδα της, την Μενεμένη «καλκ, αγάμ, σαμπάχ ολντού, μπακλαβά τσαμούρ ολντού» (σήκω αγά μου, ξημέρωσε, ο μπακλαβάς θα λασπώσει» ενώ η Κουλουριώτισσα μητέρα μου μού τραγουδούσε χαρούμενα «σήκω, σήκω, σήκω σήκω, να σου δώσω ένα σύκο». 

(β) Ο Διονύσης Σαββόπουλος στους αριστοφανικούς Αχαρνής υποδηλώνει την ανδρική ανατομική λεπτομέρεια στον στίχο »με δυο μεγάλα σύκα».

Κεράσι: (α) Με ξύλο της κερασιάς έφτιαχναν εκτός από μπαστούνια και έπιπλα (β) Στην δεκαετία του ’50, συνηθισμένο στολίδι στα κοριτσίστικα και γυναικεία ψάθινα καπέλα που φορούσαν το καλοκαίρι ήταν ένα ζευγάρι κατακόκκινα κεράσια με πράσινο φυλλαράκι, ψεύτικα βεβαίως. (γ) Στην Παναγία του Σουμελά, στο Βέρμιο, στο περίβολο του ναού, στην αριστερή πλευρά υπάρχουν δύο μεγάλες πετροκερασιές. Κόβεις και τρως. (δ) ο μεγάλος μπελάς να φτιάξεις γλυκό βύσσινο είναι να αφαιρέσεις το κουκούτσι χωρίς να στραπατσάρεις την σάρκα. Παλιά η δουλειά γινόταν με μια φουρκέτα για τα μαλλιά, σήμερα με την ειδική πένσα που πουλάνε στα μαγαζιά.

 Φραγκοσυκιά: (α) Το πρόθεμα φραγκομου θύμισε τους φραγκοράφτες, που πρόλαβα στην δεκαετία του ’50 με το μεγάλο φραγκοραφτάδικο ψαλίδι τους για να κόβουν το ύφασμα πάνω στον πάγκο. (β) Αν κόψεις ένα φύλο-«ρακέτα» και χώσεις το μισό στο χώμα, θα φυτρώσει ένα νέο φυτό. (γ) Διόλου τυχαία βρίσκουμε φραγκοσυκιές δίπλα σε φράχτες που ενισχύουν το  «οχυρωματικό» έργο τους.

 Φράουλα: Εκτός από το λεμόνι, η κλασική γεύση γρανίτας. Προσοχή: Κάποιοι  πουλάνε γιαλαντζί γρανίτα φράουλα μέσα σε ένα γυάλινο διαφανές σκεύος  με αναδευτήρα. Πρόκειται για παγωμένο ζαχαρόνερο βαμμένο ροζ, καμιά σχέση με φράουλα. Την γνήσια στο Αιάκειο.

 Κούμαρα: Μέχρι και την δεκαετία του ’50, το φθινόπωρο εμφανίζονταν στις γειτονιές πλανόδιοι πωλητές με ένα πανέρι γεμάτο κούμαρα. Τα πουλούσαν σε χωνάκια που έφτιαχναν στη στιγμή από κομμάτια εφημερίδας. Πελάτες ήταν η πιτσιρικαρία, ανάμεσά τους κι εγώ.  

 Βερίκοκο: (α) Δύο είναι οι δημοφιλέστερες ποικιλίες, Διαμαντοπούλου (μικροί και ευώδεις καρποί) και Μπεμπέκου (μεγάλοι και τραγανοί). (β) Είχα γείτονα με το επίθετο Καίσης ενώ Βερίκοκος είναι γνωστός έμπορος πλακών οικοδομής, στην Εθνική οδό.  (γ) Στην φτώχεια της δεκαετίας του ’50 τα περισσότερα παιχνίδια ήσαν αυτοσχέδια φτιαγμένα με την πλούσια φαντασία μας. Τρίβαμε το πλάι του κουκουτσιού σε μια πέτρα, υγραίνοντας την κάθε τόσο με λίγο σάλιο, ώσπου να γίνει τρύπα σε μέγεθος ρυζιού. Αφαιρούσαμε με μια πρόκα την ψίχα του κι έτσι φτιάχναμε σφυρικτράκι. (δ) Μεγαλύτερος στην ηλικία ξάδελφος μού διηγείτο ότι στη κατοχή η γιαγιά μας καθώς τον κουβαλούσε νήπιο στην πλάτη, έσκυψε και μάζεψε από το δρόμο ένα κουκούτσι από βερίκοκο. ‘Οταν έφτασαν σπίτι, το τσάκισε με μια πέτρα και του το έδωσε να το φάει.

 Κορόμηλα: Στην ορεινή Κορινθία, μια γλυκιά και μυρωδάτη παραλλαγή σε κίτρινο χρώμα, τα ονομάζουν βαρδάκια. Στην Κορινθία συναντάται και το επίθετο Βαρδάκας. [Νομίζω όμως ότι το επώνυμο Βαρδάκας είναι από το μπαρδάκι, που σημαίνει λαγήνι, σταμνί. Τα κορόμηλα, πάλι, έχω ακούσει να τα λένε βαρδάσια].

 Ροδάκινα: (α) Τα λεμονάτα τα βρίσκεις συχνά στην αγορά.  (β) Γίνονται υπέροχη κομπόστα, το κλασικό πεσκέσι σε ασθενή στο νοσοκομείο.

 Πεπόνι:  (α) Από την χλεμπόνα και ο χλεμπονιάρης, ο κιτρινιάρης. (β) παροιμιακά, υπάρχει και το «αυτός  κρατάει και το μαχαίρι και το πεπόνι», παναπεί έχει όλα τα ατού και κάνει κουμάντο.  (γ) Στην δεκαετία του ’50 οι μανάβηδες φώναζαν «καρπούζια με την μάχαιρα, πεπόνια με την βούλα». Στην πρώτη περίπτωση, έσχιζαν με το μαχαίρι  το καρπούζι μέχρι την μέση και το ζουλούσαν έτσι ώστε να δεις πως μέσα είναι κόκκινο, χωρίς να δοκιμάσεις. Στην δεύτερη, με τρεις μικρές μαχαιριές αφαιρούσαν ένα τμήμα του πεπονιού και σου το έδιναν να το δοκιμάσεις για να πειστείς πως είναι γλυκό. Τεχνικές μάρκετινγκ μιας εποχής…(δ) Όταν ξεραθούν οι σπόροι το πεπονιού γίνονταν πασατέμπος (ε) Το melon είναι και ο τύπος καπέλου που φορούσαν οι Χοντρός-Λιγνός. (στ) το άνοστο πεπόνι λέγεται περιφρονητικά κολοκύθι, εξ ού και η απάντηση ερωτώμενου αν του αρέσει το πεπόνι που τρώει «για τηγάνισμα καλό είναι».

 Καρπούζι: Η φλούδα του γίνεται και γλυκό του κουταλιού.

 Λεμόνι: (α) Γυναικείο όνομα,  Λεμονιά. (β) Το παραδοσιακό Ποντιακό τραγούδι «Η Λεμόνα»   

http://www.youtube.com/watch?v=KrtO32QB_SY

και οι στίχοι του.

Πορτοκάλι: (α) Παραδοσιακό γλυκό του κουταλιού γίνεται είτε η φλούδα του είτε η φλούδα με σάρκα μαζί. Τριμμένη η φλούδα αρωματίζει πολλά γλυκά. (β) Τα προδικτατορικά νεράντζια-πολεμοφόδια έφεραν και μισοβυθισμένα στη σάρκα ξυραφάκια για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. (γ) Ποικιλίες πορτοκαλιών που δεν ξέρω αν υπάρχουν ακόμη είναι τα ντόλτσα (ή ντόρτσα)  με γλυκιά γεύση και τα σαγκουίνια, αμφότερα με λατινογενή ονομασία. Θυμάμαι χαρακτηριστική σκηνή σε μηχανουργείο του Πειραιά, το 1955, ο παραγιός έλεγε στον εργοδηγό τρώγοντας ένα πορτοκάλι: «τα Κρητικά τα πορτοκάλια, μάστορη, είναι του αιμάτου» εντυπωσιασμένος από το κόκκινο χρώμα του.

 Μανταρίνι: Όταν έγραφα εξετάσεις στο πανεπιστήμιο, εκτός από το στυλό μου είχα πάντα μαζί μου ένα πακετάκι καραμέλες Μαντρινό Παυλίδου (δεν ξέρω αν υπάρχουν ακόμη) που μασουλούσα ακατάπαυστα. Πολλά χρόνια αργότερα διάβασα κάπου ότι η κατανάλωση ζάχαρης σε ώρα πνευματικής εργασίας βοηθάει τον εγκέφαλο να δουλέψει καλλίτερα.    

Σταφύλι: (α) Έχουμε τον μυθικό Στάφυλο όπως και την παραλία Στάφυλος στην Σκόπελο, αλλά και τους ιατρικούς όρους  σταφυλή (στο λαιμό μας) και τον σταφυλόκοκκο.  (β) περιέργως, τρυγώ τα ώριμα σταφύλια της κληματαριάς μου στους Αγίους της Αίγινας λίγο πριν τον δεκαπενταύγουστο (με το νέο ημερολόγιο φυσικά).  

 Σταφίδα: (α) Παλαιότερα υπήρχε και ο Αυτόνομος Σταφιδικός Οργανισμός (ΑΣΟ) (οι περισσότεροι την μάθαμε από τα σταυρόλεξα), που μεριμνούσε για το προϊόν.  (β) Σήμερα, στις πλαγιές της ορεινής Κορινθίας, βλέπεις τον Σεπτέμβρη τα διπλωμένα μεγάλα νάιλον έτοιμα να σκεπάσουν την σταφίδα που ξεραίνεται στον ήλιο, αν πιάσει βροχή. (γ) Η θρεψίνη, (πολτός σταφίδας) ήταν διάσημη στην δεκαετία του ’50 λόγω της θρεπτικότητάς της, πολύτιμης εκείνα τα χρόνια, και περίφημη παιδική λιχουδιά, που την αλείφαμε στο ψωμί. Μετά, εκτοπίστηκε από τα ποικιλώνυμα βιομηχανικά προϊόντα.  Πριν από χρόνια βρήκα κάπου και αγόρασα ένα κουτί θρεψίνη για να δοκιμάσει ο μικρός τότε γιος μου. Ούτε που της έδωσε καμιά σημασία. Τελικά, την έφαγα όλη μόνος μου…

Μπανάνα: (α) Σήμερα πουλιέται με το κιλό αλλά στην δεκαετία του ’50, ήταν σπάνιο είδος και πουλιόταν με το κομμάτι, όπως τα μήλα στο Λονδίνο. (β) Επί δικτατορίας, πουλιόταν παράνομα από φορτηγάκια στα πάρκινγκ της εθνικής οδού. (γ) Αστεία γίνονται και με τα προϊόντα-μαϊμού. «Το ταΐζεις μπανάνες;» πειράζει κάποιος τον φίλο του που μοστράρει το νεοαποκτηθέν γιαλαντζί  Ρόλεξ.

 Μούρα: (α) «Ο Μοριάς… πήρε το όνομά του από την Μορέα» και το καλαματιανό μαντήλι έγινε διάσημο εξ αιτίας της σηροτροφίας που αναπτύχθηκε στην περιοχή.  (β) Η μουριά είναι φημισμένη για την παχιά σκιά της. Οι μισές ταβέρνες στην Ελλάδα έχουν το προσωνύμιο «Η μουριά» ή «Οι μουριές» εξ αιτίας των δένδρων αυτών που φύτευαν τότε στην αυλή για να σκιάζουν τα «τραπεζάκια έξω» τους θερινούς μήνες.  

 Καρύδια: Για πολλά χρόνια τα καρύδια ήσαν και προσφιλές παιδικό παιχνίδι, που παιζόταν όπως οι γκαζές.

 Κάστανα: (α) Κλασική η αναφορά του κάστανου στον ανδρικό  προστάτη που έχει την μορφή του. (β) Για το ψήσιμο των κάστανων στο τζάκι υπάρχει τώρα και η ειδική σχάρα , η καστανιέρα (πώς αλλιώς να την πω;) (γ) Προφανώς οι καστανιέτες έχουν άλλη ετυμολογία.
[Και όμως όχι, οι καστανιέτες προέρχονται από το ισπανικό castaneta (με περισπωμένη, tilde, στο n), που ανάγεται στο κάστανο, ίσως επειδή αυτά τα χειροκρόταλα μοιάζουν με κάστανα]

(δ) Υπάρχει και η καστάνια (μηχανολογικός όρος):

(ε) και η καστανιά,  το σκεύος μεταφοράς φαγητού, που αντικατέστησε το τάπερ. Η παλιά ήταν από αλουμίνιο και το καπάκι της έφερε λάστιχο, για στεγανοποίηση, και κλείδωνε με τρία «μανταλάκια». Η εργατιά κάθε πρωί με αυτό μετέφερε το φαγητό στο τόπο εργασίας.

 Φουντούκι: (α) «Λεφτοκάρε» ποντιακά (β) Και η Μερέντα Παυλίδη έχει ως πρώτη ύλη το φουντούκι.  

 Αμύγδαλο: Από την Βενετική mandola ίσως και το μαντολίνο που έχει σχήμα αμυγδάλου (ο Μπαμπινιώτης διαφωνεί).

 Αιγινίτικο φιστίκι: (α) Στα περίφημα νεανικά πάρτι της δεκαετίας του ’50 και του ’60 το χύμα βερμούτ συνοδευόταν από φιστίκια, όχι όμως τα ακριβά Αιγινίτικα αλλά τα φτηνά αράπικα. Τα αιγινίτικα πωλούνταν στα περίπτερα σε μασούρια από σελοφάν (απλησίαστα αλλά νοστιμότατα τα άτιμα…). (β) Καθότι λάτρης των γλυκών αλλά τεμπέλης στην ζαχαροπλαστική, έμαθα μια απλούστατη, πολίτικη συνταγή για μπακλαβά με αιγινίτικο φιστίκι, που  ανάρτησα στο ιστολόγιό μου:
Φοίνικες: Παλαιότερα, στις εθνικές εορτές, οι είσοδοι των σχολείων, δημοτικών και γυμνασίων, στολίζονταν εκατέρωθεν με δυο φύλλα φοίνικα, που στερεώνονταν όρθια. 

Τζίτζιφα: Δυστυχώς απουσιάζουν από  ως άνω λεκτικό οπωρώνα. Και πώς να μην απουσιάζουν αφού σήμερα δεν τα ξέρει κανείς. Κάποτε όμως δεν ήταν έτσι.  Πολλές αυλές είχαν την τζιτζιφιά τους, όπως η δική μας. Κάθε άνοιξη απολάμβανα το λεπτό άρωμα από τα ανθάκια τους. Ύστερα έβλεπα τον πράσινο σκληρό καρπό, σαν ελιά, με τσιτωμένη φλούδα, που ωριμάζοντας κιτρίνιζε, μαλάκωνε και η λεπτή φλούδα ζάρωνε. Τότε τον έτρωγα, φτύνοντας μακριά το μακρόστενο κουκούτσι. Σήμερα διασώζεται μόνο ως τοπωνύμιο, Τζιτζιφιές, στο Νέο Φάληρο, αν και πολύ αμφιβάλλω αν είναι γνωστό στους νεότερους.   

Posted in Αναπληροφόρηση, Διαφημίσεις, Εκδηλώσεις, Παρουσίαση βιβλίου, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 94 Σχόλια »