Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Εκπαίδευση’ Category

Να δικαιωθεί ξανά ο Βασίλης Δημάκης!

Posted by sarant στο 27 Μαΐου, 2020

Το σημερινό άρθρο ελπίζω να χάσει πολύ γρήγορα, μέσα σε λίγες ώρες, τον καίριο χαρακτήρα του και να γίνει άνευ αντικειμένου, ελπίζω δηλαδή η Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών, που συνεδριάζει την ώρα που εσείς θα το διαβάζετε, να δικαιώσει το αίτημα του κρατούμενου Βασίλη Δημάκη, έτσι ώστε ο βασανισμένος αυτός άνθρωπος να τερματίσει την απεργία πείνας που τον  έχει φέρει σε οριακό σημείο.

Ίσως έπρεπε το άρθρο να το δημοσιεύσω χτες το πρωί, αλλά τότε δεν θα είχα την εξαιρετική τοποθέτηση του δικηγόρου Θανάση Καμπαγιάννη, που δημοσιεύτηκε χτες, ούτε πολλά άλλα στοιχεία.

Δεν είναι η πρώτη φορα που ο Δημάκης κάνει απεργία πείνας διεκδικώντας το δικαίωμά του να σπουδάσει. Πριν από δύο χρόνια, με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τότε, είχε πάλι κατεβεί σε πολυήμερη απεργία επειδή το Συμβούλιο Φυλακής του αρνιόταν το δικαίωμα να παρακολουθεί μαθήματα με βραχιολακι, και είχε τελικά δικαιωθεί.

Τότε είχα γράψει, ανάμεσα στ’ άλλα, ότι:

Ο Δημάκης είναι «κοινός» ποινικός κρατούμενος, που έζησε όλη σχεδόν την ενήλικη ζωή του φυλακισμένος, που σε σχετικά μεγάλη ηλικία αποφάσισε να αλλάξει ζωή, να βγει από τον φαύλο κύκλο -τελείωσε το εσπερινό λύκειο στις φυλακές και πέρασε στις πανελλήνιες εξετάσεις δεύτερος από όλη την Ελλάδα, με δυσθεώρητους βαθμούς. Με επιτυχία πέρασε επίσης αρκετά μαθήματα του πρώτου εξαμήνου, κάτι που δείχνει ότι η στροφή του είναι απόλυτα ειλικρινής και ότι δεν γράφτηκε στη σχολή απλώς για να παίρνει άδειες.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα, συγχωρήστε μου το κλισέ, σαξές στόρι του σωφρονιστικού συστήματος: καθε υπουργείο Δικαιοσύνης θα ήθελε να μπορεί να δείχνει με καμάρι περιπτώσεις σαν του Δημάκη, και αυτό ακριβώς έκανε αλλωστε ο σημερινός υπουργός μέχρι πρότινος, όταν βράβευσε τον Δημάκη για τις επιδοσεις του στις εξετάσεις, αυτό έκανε και το υπουργείο μέχρι πρότινος όταν ενέκρινε μεταγωγή από την Πάτρα στον Κορυδαλλό ώστε να βρίσκεται ο κρατούμενος κοντά στη σχολή του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Νομικά | Με ετικέτα: , , , , | 277 Σχόλια »

Να μπουν κάμερες στις σχολικές τάξεις;

Posted by sarant στο 11 Μαΐου, 2020

Με τροπολογία της τελευταίας στιγμής σε άσχετο νομοσχέδιο (κάτι για τη μετανάστευση), η υπουργός Παιδείας κ. Κεραμέως θέσπισε τη δυνατότητα να αναμεταδίδεται ζωντανά η διδασκαλία που πραγματοποιείται διά ζώσης μέσα στις σχολικές αίθουσες της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να μπορούν να την παρακολουθήσουν όσοι μαθητές μένουν στο σπίτι κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η τροπολογία έχει προκαλέσει σοβαρές αντιρρήσεις στην εκπαιδευτική κοινότητα. Παρόλο που εγώ έχω προ πολλού πάψει να αποτελώ τμήμα αυτής της κοινότητας, είτε ως μαθητής είτε ως γονέας μαθητών (η τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι άλλο θέμα, αφού οι φοιτητές είναι ακαδημαϊκοί πολίτες), το ιστολόγιο ενδιαφέρεται πάντοτε για την εκπαίδευση και πολλοί σχολιαστές του είναι μάχιμοι εκπαιδευτικοί, οπότε πιστεύω ότι αξίζει να συζητήσουμε το θέμα.

Την επίμαχη τροπολογία μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ. Σύμφωνα με όσα προβλέπει, «Η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές οι οποίοι συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους μαθητές οι οποίοι συμμετέχουν εξ αποστάσεως επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση επιδημικών νόσων», ενώ «δεν επιτρέπεται η καταγραφή και αποθήκευση του παραδιδόμενου μαθήματος, παρά μόνον η ζωντανή μετάδοση ήχου ή/και εικόνας σε πραγματικό χρόνο για τον ανωτέρω συγκεκριμένο σκοπό».

Παρουσιάζοντας την τροπολογία στη Βουλή, η υπουργός τόνισε ότι κάποιοι μαθητές «μένουν πίσω», καθώς είτε ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες είτε συγκατοικούν με άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Σχηματίστηκε δηλαδή η εντύπωση πως αποδέκτες της ζωντανής μετάδοσης θα είναι μόνο μαθητές της συγκεκριμένης τάξης, όσοι δεν μπορούν να συμμετάσχουν στο «κανονικό» μάθημα.

Όμως από τη διατύπωση της τροπολογίας γίνεται φανερό ότι αφορά και περιπτώσεις όπου ολόκληρη σχολική δομή κλείνει, αφού απευθύνεται σε μαθητές «….που δεν δύνανται να παρακολουθήσουν δια ζώσης την εκπαιδευτική διαδικασία είτε λόγω καθολικής ή μερικής αναστολής ή απαγόρευσης λειτουργίας εκπαιδευτικής δομής είτε για άλλο λόγο που ανάγεται σε έκτακτο ή απρόβλεπτο γεγονός». Αν δηλαδή κλείσει ολόκληρο το Χ. Γυμνάσιο μιας πόλης, οι μαθητές του ενδεχομένως θα παρακολουθούν σε ζωντανή μετάδοση τα μαθήματα που γίνονται στο Ψ. Γυμνάσιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Εκπαίδευση, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , | 297 Σχόλια »

Όταν η Ευγενία Μανωλίδου διαδίδει μύθους για τη γλώσσα προς άγραν μαθητών

Posted by sarant στο 30 Απριλίου, 2020

Πριν από μια βδομάδα ακριβώς, η κ. Ευγενία Μανωλίδου, σύζυγος του υπουργού Άδωνη Γεωργιάδη και διευθύντρια πλέον (αν κατάλαβα καλά) της «σχολής» «Ελληνική Αγωγή», έδωσε μια διάλεξη στο «κολέγιο» BCA με θέμα «Τα αρχαία ελληνικά, γλώσσα του μέλλοντος». Φυσικά διαδικτυακή διάλεξη, όπως αρμόζει σε καιρούς πανδημίας.

Έτυχε να δω αναγγελία της εκδήλωσης και το θέμα μού κίνησε την περιέργεια. Η κυρία Μανωλίδου είναι μουσικός και δεν φαίνεται να έχει κάνει φιλολογικές σπουδές, ενώ ένας μεταπτυχιακός τίτλος ο οποίος παλαιότερα παρουσιαζόταν στο βιογραφικό της προέρχεται από το ψευδοπανεπιστήμιο Alpine University· οπότε, με ποια κριτήρια επελέγη για να κάνει διάλεξη περί αρχαίων ελληνικών σε ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα το οποίο φιλοδοξεί να προσφέρει σπουδές πανεπιστημιακού επιπέδου;

Tέλος πάντων, παρακολούθησα τη διάλεξη -έχει ανεβεί στο Γιουτούμπ και μπορείτε να την παρακολουθήσετε εδώ. Η διάλεξη ολοφάνερο σκοπό έχει να προσελκύσει μαθητές στα μαθήματα αρχαίων ελληνικών που κάνει η Ελληνική Αγωγή, και μάλιστα αυτό δεν το κάνει συγκεκαλυμμένα αλλά μάλλον απροκάλυπτα, αφού αναφέρεται διεξοδικά στις δραστηριότητες της σχολής.

Θα μπορούσα να συνοψίσω τη διάλεξη σε δυο γραμμές ως εξής: Ένα σωρό διανοητές έχουν εξυμνήσει την τελειότητα της ελληνικής γλώσσας, σε όλον τον κόσμο διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά, η μελέτη των αρχαίων ελληνικών ωφελεί ποικιλότροπα, είναι ντροπή εμείς στην Ελλάδα να υστερούμε, πρέπει λοιπόν να τα διδασκόμαστε από μικρή ηλικία, από το νηπιαγωγείο ακόμα, ελάτε λοιπόν στην Ελληνική Αγωγή.

Θεμιτό είναι ο κάθε πάροχος υπηρεσιών να διαφημίζει και να παινεύει τις υπηρεσίες που παρέχει, και δεν θα έγραφα αυτό το σημείωμα αν, στο πλαίσιο της διαφημιστικής της διάλεξης, η κ. Μανωλίδου δεν διέδιδε κάμποσους μύθους σχετικά με τη γλώσσα. Σαν μυθοκτονικό ιστολόγιο που είμαστε, έχουμε χρέος να τους επισημάνουμε.

Η κυρία Μανωλίδου ξεκινάει τη διάλεξη αναφέροντας ότι στα ταξίδια της στο εξωτερικό συναντούσε διαρκώς ξένους που της απάγγελλαν «στίχους από τον Όμηρο, τον Θουκυδίδη, τον Αισχύλο» και εκείνη αισθανόταν άσχημα που δεν μπορούσε να απαντήσει αναλόγως.

Συνεχιζει με το ρητορικό ερώτημα «γιατί υπάρχουν φιλέλληνες;» που μάλιστα ήρθαν και πέθαναν πολεμώντας για την ανεξαρτησία της Ελλάδας το 1821 ενώ δεν υπάρχουν φιλογάλλοι ή φιλοβρετανοί. Χωρις να αμφισβητώ το κίνημα του φιλελληνισμού, θα θυμίσω ότι υπάρχουν στην ιστορία και άλλα παραδείγματα -ας πούμε, οι γαριβαλδινοί που πολέμησαν με το μέρος της Γαλλίας στον 1ο Παγκόσμιο ή οι χιλιάδες διεθνιστές στον Ισπανικό Εμφύλιο.

Με αφορμή τον φιλελληνισμό η κυρία Μανωλίδου παρουσιάζει ρητά γνωστών διανοητών που παινεύουν την ελληνική γλώσσα και την ελληνομάθεια: Γκέτε, Μπόρχες, Φρεντερίκ Μιστράλ (που κακώς τον γράφουν Frederik αντί για Frédéric), Κίτο, Τολστόι, Σίλερ, Ζακλίν ντε Ρομιγί.

Από τα εφτά «αποφθέγματα» που παρουσιάστηκαν, τα δύο είναι ψευδή, ανύπαρκτα, κατασκευασμένα. Και πρώτα του Γκέτε:

\

Aποδίδεται στον Γκέτε το ρητό «Ό,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο είναι και η Ελλάδα για την οικουμένη». Το ρητό αυτό θα το βρείτε σε διάφορα ελληνικά σάιτ, αλλά είναι κατασκευασμένο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Γλωσσικοί μύθοι, Εκπαίδευση, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , | 179 Σχόλια »

Αγέλη αναζητεί ανοσία

Posted by sarant στο 29 Απριλίου, 2020

Όπως είχε προαναγγελθεί, το χτεσινό διάγγελμα του πρωθυπουργού ανακοίνωσε την έναρξη της χαλάρωσης των μέτρων εγκλεισμού, κάτι που έχει αρχίσει να γίνεται σε όλη την Ευρώπη. Φυσικά, η χαλάρωση αυτή θα είναι σταδιακή και κάθε μέτρο ελευθέρωσης θα είναι υπό αίρεση, με την έννοια ότι αν παρ’ ελπίδα αυξηθεί ο αριθμός των κρουσμάτων τότε θα επανέρχονται κάποιοι περιορισμοί.

Με άλλα λόγια, περνάμε στο δεύτερο στάδιο. Έχοντας αποφύγει την κατάρρευση του συστήματος υγείας, καλούμαστε τώρα να μάθουμε να ζούμε με τον ιό (οι παλιοί θα θυμούνται το παλιό σλόγκαν ‘να μάθουμε να ζούμε με τους σεισμούς’). Όπως είπε ο πρωθυπουργός, από το «Μένουμε σπίτι» περνάμε στο «Μένουμε ασφαλείς».

Ίσως τώρα αρχίζουν τα δύσκολα, αλλά βέβαια κανείς δεν περίμενε πως η καραντίνα θα κρατούσε για πάντα -και κανείς δεν θα το άντεχε. Ούτε η οικονομία θα το άντεχε άλλωστε, τουλάχιστον σε αυτό το κοινωνικο-οικονομικό καθεστώς.

Κάποιοι εξέφρασαν απορία για αυτή την αλλαγή πλεύσης, περίπου στο εξής μοτίβο: «Πριν μας λέγατε ότι οι μάσκες είναι προς αποφυγήν διοτι δίνουν ένα αίσθημα ψευδούς ασφάλειας, τώρα ότι πρέπει να φοράμε μάσκες και μάλιστα επιβάλλουν τσουχτερό πρόστιμο. Πριν, ότι δεν είναι ανάγκη να γίνονται μαζικά τεστ, τώρα ότι πρέπει να γίνονται τεστ. Πριν, οικτίραμε τη Σουηδία και τη Μεγάλη Βρετανία που επέλεξαν ως λύση την ανοσία αγέλης, τώρα προσανατολιζόμαστε κι εμείς προς τα εκεί».

Ως προς τα δύο πρώτα, είναι σαφές ότι, σε ένα βαθμό, οι εξηγήσεις ήταν συνάρτηση των δυνατοτήτων: τον Μάρτιο οι μάσκες ήταν σπάνιες σε όλη την Ευρώπη, ενώ η χώρα μας δεν είχε δυνατότητα για πολλά τεστ. Σήμερα, υποτίθεται ότι η χώρα έχει κάνει τις απαραίτητες προμήθειες, αν και στο χτεσινό διάγγελμα δεν άκουσα να δίνονται στοιχεία που να βεβαιώνουν την επάρκεια.

Όσο για την ανοσία αγέλης, αυτή ήταν ανέκαθεν η μόνη λύση σε τελευταία ανάλυση -αλλά οι περισσότερες χώρες επέλεξαν να επιδιώξουν την επιπέδωση της καμπύλης, ώστε να μην εκτιναχθεί στα ύψη ο αριθμός των κρουσμάτων και καταρρεύσουν τα συστήματα υγείας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Ιστορίες λέξεων, Πανδημικά, Υγεία | Με ετικέτα: , | 272 Σχόλια »

Κορονοθωμαδικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 25 Απριλίου, 2020

Αύριο είναι Κυριακή του Θωμά και μεθαύριο Δευτέρα, που άνοιγαν τα σχολεία όταν άνοιγαν τα σχολεία. Τώρα τα σχολεία λειτουργούν από απόσταση και κανείς δεν ξέρει αν και πότε θα ανοίξουν και για ποιες ηλικίες μαθητών -εξαιτίας βέβαια του κορονοϊού.

Οπότε, κορονοθωμαδικά τα μεζεδάκια μας (θωμαδικά τα είχα ονομάσει πέρυσι στην ανάλογη περίσταση, ενώ αν θέλετε να ευχηθείτε σε κάποιον Θωμά το αντίστοιχο ονομαστικό άρθρο υπάρχει εδώ).

Και μια και είπαμε για τα σχολεία, ταιριάζει να ξεκινήσουμε μ’ ένα μεζεδάκι που είναι προσφορά του Υπουργείου Παιδείας. Σε ανακοίνωση για το νέο σύστημα οργάνωσης των σχολείων διαβάζουμε ότι επανέρχεται η αναφορά της διαγωγής στους τίτλους σπουδών, που είχε καταργηθεί επί υπουργίας Γαβρόγλου.

Ο συντάκτης θεωρεί σκόπιμο να υπενθυμίσει ότι αυτό «ίσχυε αδιάλΗπτα έως το 2017».

Για την ουσία του θέματος, δηλαδή ορισμένα συμβολικά μέτρα του νομοσχεδίου, όπως οι αποβολές και η αναγραφή της διαγωγής, αλλά και για άλλα, πολύ πιο ουσιαστικά, όπως η αύξηση του ελάχιστου αριθμού μαθητών ανά τάξη, θα έπρεπε να ασχοληθούμε σε ειδικό άρθρο. Σήμερα σχολιάζουμε τα γλωσσικά στραβά κι ανάποδα, οπότε σημειώνω την ανορθογραφία, διότι βέβαια «αδιάλΕΙπτα» γίνεται κάτι. Κρίμα είναι το υπουργείο να μη χρησιμοποιεί καν διορθωτή ορθογραφίας όταν συντάσσει τις ανακοινώσεις του. Ίσως εκείνα τα σεμινάρια του Σκοιλ Ελικικού να μην ήταν άχρηστα τελικά…

* Διότι βέβαια το μεγάλο νέο της σοσιαλμιντιακής εβδομάδας ήταν η εγκατάλειψη της τηλεκατάρτισης -αλλά για το θέμα αυτό έχουμε γράψει.

Σαν αποχαιρετισμό, να αναφέρω ότι κάποιοι γκούγκλισαν το Elikiku και βρήκαν ότι υπάρχει τέτοιο επώνυμο στην Αφρική. Και καθώς τα κοινωνικά μέσα εκμηδενίζουν τις αποστάσεις και περιφρονούν τα σύνορα, κάποιος κύριος Ντόναλντ Ελικίκου (μάλλον στην παραλήγουσα θα τονίζεται), κάτοικος Ναϊρόμπι, πήρε ένα τουλάχιστον μήνυμα σε μια γλώσσα που μαλλον δεν θα την ξέρει.

* Αν και ποτέ δεν ξέρεις με τα ελληνικά.

Για παράδειγμα, ο Μάριο Άντριου Κουόμο, κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, ακούγεται σε αυτό το βιντεάκι να καταγγέλλει ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έδωσε καθόλου πιστώσεις στις πολιτείες. (Στην πραγματικότητα, είναι συρραφή από πολλές ομιλίες του). Και λέει ο Κουόμο ότι ο Τραμπ έδωσε zero, και μετά για να το κάνει ακόμα πιο φανερό, το λέει σε διάφορες γλώσσες: zero, nada (ισπανικά), niente (ιταλικά), skata (ελληνικά!)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 301 Σχόλια »

Σκοιλ ελικικού, μια ανακεφαλαίωση

Posted by sarant στο 21 Απριλίου, 2020

Ο κορονοϊός θα είναι, κατά πάσα πιθανότητα, η λέξη της χρονιάς, αφού έβαλε μαύρη και βαριά τη σφραγίδα του πάνω της, αλλά τουλάχιστον για τον μικρόκοσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υπάρχει και άλλος διεκδικητής, η κρυπτική φράση «Σκοιλ ελικικού» που εδώ και μερικές μέρες έχει διαδοθεί (δεν λέω «σαν ιός» γιατί είναι γρουσουζιά) σε κάθε γωνιά του ελληνόφωνου κυβερνοχώρου, έστω κι αν (ή: ακριβώς επειδή) κάθε άλλο παρά ελληνική φαίνεται.

Από κοντά, αλλά με μικρότερη διάδοση, και άλλη μία, το «μέτζη του νέουκτη» ενώ κάθε μέρα που περνάει κι άλλα παρόμοια αλαμπουρνέζικα κάνουν την εμφάνισή τους μέσα στη γενική θυμηδία.

Αλλά να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Με τα μέτρα περιορισμού, καθώς μια σειρά από «όχι απολύτως αναγκαίες» οικονομικές δραστηριότητες σταμάτησαν, πάμπολλοι συμπολίτες μας βρέθηκαν χωρίς εργασία και χωρίς μέσα βιοπορισμού. Κι αν για τους μισθωτούς θεσπίστηκε το επίδομα των 800 ευρώ για ενάμιση μήνα, οι αυτοαπασχολούμενοι βρέθηκαν ακάλυπτοι.

Για τους επιστήμονες αυτοαπασχολούμενους (δικηγόρους, μηχανικούς, γιατρούς, λογιστές κτλ.) η κυβέρνηση παρουσίασε ένα πρόγραμμα «κατάρτισης» βάσει του οποίου ο ενδιαφερόμενος επιστήμονας μπορούσε να διαλέξει έναν κύκλο κατάρτισης που προσφερόταν από ΚΕΚ (Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης) και να εισπράξει (με κουπόνι, voucher που το λένε) 600 ευρώ. Φυσικά, δεδομένων των συνθηκών περιορισμού, η κατάρτιση αυτή θα γινόταν «εξ αποστάσεως».

Εξαρχής πολλοί είχαν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τη μέθοδο που επιλέχτηκε. Καταρχάς, πολλοί επιστήμονες είπαν ότι η προσφερόμενη κατάρτιση, και μόνο από τη θεματολογία της, φαινόταν χαμηλού επιπέδου. Έπειτα, μαθεύτηκε ότι για κάθε «καταρτιζόμενο» το ΚΕΚ που θα παρείχε την κατάρτιση -εξ αποστάσεως και χωρίς κανένα δικό του κόστος, πέρα από το κόστος παραγωγής του σεμιναρίου- θα εισέπραττε 470 ευρώ, ποσό δυσανάλογο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευρωπαϊκή Ένωση, Εκπαίδευση, Μιμίδια, Πανδημικά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , | 358 Σχόλια »

Κορονολαζαρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Απριλίου, 2020

Του Λαζάρου σήμερα, που ηχεί κάπως παράταιρο όταν ακούμε για χιλιάδες νεκρούς της πανδημίας κάθε μέρα -κάποια στιγμή χτες το απαίσιο κοντέρ πέρασε στα έξι ψηφία. Οπότε, βάζουμε και το κορονο- μπροστά για να δηλώσουμε αυτή την ανακολουθία.

Δεν θα παραξενευτείτε αν, και τούτη τη φορά, ελάχιστα από τα μεζεδάκια μας είναι ακορόνιαστα -και πώς να γίνει διαφορετικά; Από την άλλη, σήμερα η πιατέλα δεν είναι παραφορτωμένη -ή εγώ δεν βρήκα πολλά, ή εσείς δεν στείλατε.

* Αυτό πάντως το έστειλε φίλος και το βρήκα αστείο.

Φυσικά η δεύτερη φωτογραφία είναι πειραγμένη, φωτοσοπιά που λέμε.

* Και συνεχιζουμε με ένα ζευγάρι, δυο παρεμφερή μεζεδάκια.

Το πρώτο, το είδα σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ:

Καλεί η ΕΡΤ1 τον τάδε εργατολόγο για να μας πει

» … αν οι επιχειρήσεις βρίσκονται στους ΚΑΔ των πληγέντων δραστηριοτήτων … «

και να μας φτιάξει την διάθεση.
Πληγεισών, καλέ μου κύριε Κ. Τ.!

* Το δεύτερο, το ψάρεψα διαβάζοντας μια είδηση για δωρεά της Lidl: Προσφορά 100 χιλ. ευρώ για την κάλυψη επειγόντων αναγκών του ΕΣΥ.

Επειγουσών αναγκών είναι το αχώνευτο σωστό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , , , | 247 Σχόλια »

Καραντινιασμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Μαρτίου, 2020

Ίσως ο όρος «καραντίνα» που χρησιμοποιώ να είναι ελαφρώς ανακριβής αφού σε καραντίνα με την κανονική σημασία της λέξης βρισκονται μόνο μερικές χιλιάδες στην πατρίδα μας, οι κάτοικοι κάποιων χωριών στην Ξάνθη και στην Καστοριά καθώς και οι πρόσφατα επαναπατρισθέντες.

Oι υπόλοιποι βρισκόμαστε σε καθεστώς περιορισμού κινήσεων, με απαγόρευση συναθροίσεων. Δεν είναι το ίδιο με την καραντίνα, αλλά δεν είναι και πολύ διαφορετικό, οπότε ας μην αλλάξουμε τον τίτλο.

Πόσοι είμαστε σε όλον τον κόσμο που υπαγόμαστε σε αυτό το καθεστώς;

Κάποιος υπολόγισε πως 2,6 δισεκ. άνθρωποι βρίσκονται σε καθεστώς περιορισμού σε όλον τον πλανήτη, δηλαδή το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού -αν δεν το πήρατε είδηση, έχουμε γίνει 7,8 δισεκ. ζωή νάχουμε.

Ως εδώ καλά τα έγραφε η κάρτα στο δημόσιο κανάλι, προχτές.

Στο σημείο εκείνο έσπασε ένα τηλέφωνο, κι έτσι ο υπάλληλος που έφτιαχνε το σουπεράκι άκουσε «ένα τρίτο του πληθυσμού» και έγραψε «1,3 τρις πολίτες σε περιορισμό».

Αλλα τόσο πολλοί δεν έχουμε γίνει!

* Ένα μεταφραστικό από τη Λάιφο, σε άρθρο για την αντιμετώπιση του ιού στη Μεγάλη Βρετανία (πριν διαγνωσθεί θετικός ο Μπόρις Τζόνσον):

Ο καγκελάριος του θησαυροφυλακίου εξήγγειλε επίσης κονδύλι έξι δισεκατομμυρίων λιρών για την οικονομική στήριξη του συστήματος πρόνοιας….

Προφανώς το πρωτότυπο έλεγε Chancellor of the Exchequer, όμως είναι ο υπουργός Οικονομικών, δεν το μεταφράζουμε κατά λέξη.

* Από τα πάμπολλα μιμίδια που έχουν βγει για την πανδημία και την ανάγκη να τηρούνται αποστάσεις, ιδού μια σκακιέρα με προδιαγραφές αντι-Covid 19, που τη βρήκα από τον πρωταθλητή και δάσκαλο του σκακιού Ηλία Κουρκουνάκη.

Το σχέδιο είναι ακόμα υπό επεξεργασία, διότι όπως βλέπετε έχει διάφορα προβλήματα, πχ με τη βασίλισσα να μη βρίσκεται στο χρώμα της ή με τους αξιωματικούς να είναι κι οι δυο στο ίδιο χρώμα -για να μην πούμε για το κάτω δεξιά τετραγωνάκι!

* Μαργαριτάρι του Κωστή Χατζηδάκη στο συλλυπητήριο μήνυμά του για τον θάνατο της Χαράς Τζαναβάρα:

Θα τη θυμόμαστε για την ακεραιότητα του χαρακτήρα της, τη διεισδυτικότητα της γραφής της, για την άκοπη και άοκνη δημοσιογραφική της έρευνα.

Όμως, «άκοπος» στα ελληνικά σημαίνει δύο πράγματα: α) αυτός που δεν έχει κοπεί και β) αυτός που γίνεται χωρίς κόπο.

Ο κ. υπουργός μάλλον θα ήθελε να παινέψει την ακάματη ή την ακαταπόνητη έρευνά της ή έστω την αδιάκοπη -πάντως όχι την άκοπη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επιστολές σε έντυπα, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Σκάκι | Με ετικέτα: , , , , , | 396 Σχόλια »

School’s out!

Posted by sarant στο 11 Μαρτίου, 2020

Το ιστολόγιο δεν πολυσυμπαθεί τους ξενόγλωσσους τίτλους -ελάχιστα από τα 4000+ άρθρα που έχουμε δημοσιεύσει είναι σε άλλη γλώσσα. Θα κάνουμε όμως σήμερα μιαν εξαίρεση.

Αυτόν τον τίτλο σκέφτηκα μόλις άκουσα σήμερα την είδηση ότι ο υπουργός Υγείας κ. Κικίλιας ανακοίνωσε ότι, κατόπιν εισήγησης της επιτροπής λοιμωξιολόγων, η κυβέρνηση αποφάσισε να κλείσουν επί 14 ημέρες όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, από βρεφονηπιακούς σταθμούς έως πανεπιστήμια.

Μερικές ώρες αργότερα δόθηκε η διευκρίνιση ότι η απόφαση αφορά επίσης φροντιστήρια, κέντρα ξένων γλωσσών και άλλα εκπαιδευτήρια.

Παρόμοιες αποφάσεις έχουν παρθεί βέβαια και σε άλλες χώρες, αλλά νομίζω ότι σε επίπεδο ΕΕ μόνο στην Ιταλία έχει αποφασιστεί πανεθνικό κλείσιμο όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων -δεν είναι δηλαδή μια εύκολη απόφαση.

Εύκολη απόφαση δεν είναι, αλλά θα την επικροτήσω. Στην περίπτωση του κορονοϊού, διακυβεύεται η ίδια η επιβίωση του συστήματος υγείας της χώρας, οπότε καλύτερα να λαθέψουμε παίρνοντας πολύ αυστηρά μέτρα παρά να αστοχήσουμε μην παίρνοντας μέτρα -αυτό οι Αγγλοσάξονες το λένε to err on the side of caution και δεν είναι κάτι που το ενστερνίζομαι πάντοτε.

Δεν είναι εύκολη απόφαση γιατί, ακόμα κι αν θεωρήσουμε πως η απώλεια των δύο εβδομάδων (που μπορεί να είναι και μεγαλύτερη) δεν θα επηρεάσει μακροπρόθεσμα τη μόρφωση των μαθητών και των φοιτητών, μια τόσο μακρόχρονη διακοπή της λειτουργίας όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων αποτελεί παράγοντα απορρύθμισης της δημόσιας ζωής -δεν έχουν όλοι οι γονείς τη δυνατοτητα να εξασφαλίσουν με κάποιον τρόπο τη φύλαξη των παιδιών τους όσο εκείνοι βρίσκονται στη δουλειά, δεν έχουν όλοι παππού και γιαγιά μάχιμους.

Βέβαια, όσα παιδιά βρίσκονται στην τελευταία χρονιά και πρόκειται να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις, θα καλοδεχτούν την ανάπαυλα για να αφιερώσουν ακόμα περισσότερο χρόνο στην προετοιμασία τους. Ξέρουμε άλλωστε ότι αυτό γίνεται στην τελευταία τάξη με κάθε ευκαιρία. Μάλιστα, πριν από μερικές μέρες έμαθα την καινούργια λέξη «γριπόχαρτο».

Πράγματι, υπάρχει εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας που ορίζει ότι «δεν προσμετρώνται οι απουσίες από τα μαθήματα μαθητών/τριών έως πέντε (5) εργάσιμων ημερών που οφείλονται στην έξαρση της εποχικής γρίπης, από τον Ιανουάριο 2020 έως και τον Μάρτιο 2020.» Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ξεκινήσει μια φάμπρικα με βεβαιώσεις, ώστε οι μαθητές της Γ´ Λυκείου κυρίως να καθίσουν πέντε μέρες σπίτι να διαβάσουν και να ακούγονται φράσεις όπως:

– Ούτε δέκα παιδιά δεν ήμασταν στην τάξη σήμερα. Έχουν πάρει όλοι γριπόχαρτο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Τραγούδια, Υγεία | Με ετικέτα: , , | 450 Σχόλια »

Κολεγιά με τα κολέγια

Posted by sarant στο 3 Φεβρουαρίου, 2020

Το σημερινό άρθρο δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στην Αυγή, στη μηνιαία στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Όχι στο ένθετο, όπως γινόταν ως τώρα, διότι για ένα διάστημα το ένθετο Ενθέματα δεν δημοσιεύεται ενόψει αναδιοργάνωσης, αλλά στο κυρίως σώμα της εφημερίδας. Εδώ προσθέτω σε αγκύλες δυο ερωτήματα προς τους αναγνώστες καθώς και μια ορθογραφική παρένθεση.

Οι ισχυρομνήμονες παλιοί θαμώνες ίσως θυμηθούν ότι κάποια τμήματα του σημερινού άρθρου είναι παρμένα από παλαιότερο άρθρο του 2010.

Η κολεγιά με τα κολέγια

Πολύ συζητήθηκε τον τελευταίο καιρό το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, που ανάμεσα στις άλλες αλλαγές επιτρέπει σε πτυχιούχους ιδιωτικών κολεγίων, που λειτουργούν στην Ελλάδα ως παραρτήματα ξένων ΑΕΙ, να διεκδικήσουν μία θέση στη δημόσια εκπαίδευση.

Η επίμαχη διάταξη δέχτηκε δριμεία κριτική από σύσσωμη την αντιπολίτευση (γι’ αυτό και ψηφίστηκε μόνο από 153 βουλευτές, χωρίς ίχνος ευρύτερης συναίνεσης) αλλά και από τους πανεπιστημιακούς. Μάλιστα, ο Νίκος Φίλης κατηγόρησε την κ. Κεραμέως ότι παραπλάνησε τη Βουλή, αφού απέκρυψε έγγραφο του ΔΟΑΤΑΠ βάσει του οποίου “φορείς όπως τα Κολέγια του ν. 3696/2008, όπως ισχύει, συνιστούν στο πλαίσιο της ελληνικής νομοθεσίας φορείς μη τυπικής εκπαίδευσης”.

Αλλά αυτά θα τα διαβάσατε σε άλλες στήλες της Αυγής. Εμείς εδώ, ως γνωστόν, λεξιλογούμε κι έτσι σήμερα θα δούμε τα λεξιλογικά του κολεγίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά δάνεια, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκπαίδευση, Ιστορίες λέξεων, Μεταφραστικά, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 228 Σχόλια »

Μεσοδεκεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Δεκεμβρίου, 2019

Ανεπαισθήτως φτάσαμε στα μισά του Δεκέμβρη, οπότε το σημερινό σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, μονίμως σε αναζήτηση τίτλου, βρήκε από τη συγκυρία αυτή το όνομά του.

Θα μπορούσα ίσως να βάλω κι έναν τίτλο σχετικό με τις βρετανικές εκλογές, αλλά δεν είχα καμιάν έμπνευση. Αποδείχτηκε πάντως πως όταν μια χώρα είναι βαθιά διαιρεμένη για ένα μείζον ζήτημα, όποιος αποφεύγει να πάρει καθαρή θέση στο ζήτημα αυτό δεν έχει καμιά τύχη. (Αλλά βέβαια δεν είχε άλλα περιθώρια ο Κόρμπιν, αφού και το Εργατικό Κόμμα ήταν διαιρεμένο. Εξίσου θα έχανε είτε τασσόταν υπέρ του Μπρέξιτ είτε τασσόταν κατά. Μόνη ελπίδα, αυτό που έκανε -με μικρή πιθανότητα να επιπλεύσει, και τελικά δεν του βγήκε διότι όλοι θέλανε να τελειώσει το σίριαλ, να βγει αυτή η ψυχή).

Όμως, τα βρετανικά πρέπει να βρούμε την ευκαιρία να τα συζητήσουμε και κάποιαν άλλη φορά σε ειδικό άρθρο. Σήμερα δεν προσφέρεται η μέρα, σήμερα έχουμε μεζεδάκια, και ξεκινάω σερβίροντας ένα κάπως μπαγιάτικο, που όμως έχει γούστο.

* Δεν προλαβαίνετε να πάρετε μέρος στην εκδήλωση, έγινε στις 15 Νοεμβρίου σε μαγαζί του Βόλου που λέγεται «Αββαείο». Δεν ξέρω αν στεγάζεται σε αβαείο, πάντως οι υπεύθυνοι διοργάνωσαν φαγοπότι με τίτλο «Η νύχτα του Αυγουστίνου του Χίπου», με την εξής πρόσκληση:

Πριν απαρνηθεί τα υλικά αγαθά και στραφεί στην ασκητική ζωή ο Αυγουστίνος του Χίπου έμεινε γνωστός για τις τεράστιες ποσότητες φαγητού και ποτού, και έγινε έτσι άγιος της μπύρας. Οι μοναχοί του Αββαείου παίρνουν έμπνευση και αυτή τη Παρασκευή 15/11 και φτιάχνουν για εσάς τα μεγαλύτερα Hot dog, Βurgers, Τορτίγιες και Μπριζόλες της πόλης.

Όσοι πιστοί προσέλθετε..
Γεύσου & Πίστεψε..

Εντάξει, πλάκα έχει το ιεροπρεπές ύφος, αλλά ο Αυγουστίνος του Χίπου πρέπει να πάρει αμέσως φύλλο πορείας για τη Στρατιά των Αγνώριστων. Ποιος να είναι τάχα ο Χίπος; (ή μήπως είναι το Χίπο;)

Ο άγνωστος Χίπος είναι ο Ιππών, πόλη της Βόρειας Αφρικής, τότε στη Νουμιδία, σήμερα στην Αλγερία. Hippo Regis στα λατινικά, Ιππών Βασιλικός στα ελληνικά, οπότε Αυγουστίνος Ιππώνος ο μεγάλος φιλόσοφος και θεολόγος, αν και δεν θα χαθεί ο κόσμος αν τον πούμε σκέτον Άγιο Αυγουστίνο.

* Συναφές και το επόμενο, όπου έχουμε έναν ακόμα (κατ’ εμέ) ασυνήθιστο τύπο κύριου ονόματος, που όμως είναι τυπικά σωστός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 463 Σχόλια »

Ρατσισμός, αντίστροφος και ευθύς

Posted by sarant στο 19 Νοεμβρίου, 2019

Ποιος είναι ο αντίστροφος ρατσισμός, θα ρωτήσετε. Αν ο ρατσισμός είναι, με βάση τον ορισμό του λεξικού «η αντίληψη εκείνων που πιστεύουν ότι η δική τους φυλή είναι ανώτερη από τις άλλες που η φύση τις έχει καταδικάσει σε κληρονομική κατωτερότητα» ή, να το πούμε πιο απλά, το να πιστεύεις ότι υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες φυλές, πώς μπορεί η έννοια αυτή να έχει αντίστροφο;

Στην πράξη όμως, ο όρος reverse racism εμφανιστηκε στις ΗΠΑ και χρησιμοποιείται ιδίως στις ΗΠΑ και στη Νότια Αφρική, όπου υπήρχαν από παλιά εδραιωμένες πρακτικές φυλετικού διαχωρισμού και φυλετικών διακρίσεων εις βάρος των μαύρων. Όσοι πλασάρουν τον όρο «αντίστροφος ρατσισμός», σχεδόν πάντα λευκοί που ανήκουν στην (τραμπική) δεξιά, θεωρούν ότι οι λεγόμενες «θετικές διακρίσεις» υπέρ των μαύρων συνιστούν «ρατσισμό κατά των λευκών» δηλαδή «αντίστροφο ρατσισμό».

Στα καθ’ ημάς, τον όρο τον χρησιμοποιούν κυρίως ακροδεξιοί, ας πούμε όταν διαδίδουν μισές αλήθειες και ολόκληρα ψέματα για τα δήθεν παχυλά επιδόματα και τα δωρεάν διαμερίσματα που δήθεν παρέχονται στους πρόσφυγες τη στιγμή που τόσοι και τόσοι Έλληνες δοκιμάζονται από την κρίση.

Δηλαδή, ο όρος «αντίστροφος ρατσισμός» είναι στην καλύτερη περίπτωση αμφιλεγόμενος και οπωσδήποτε χαρακτηρίζει αυτόν που τον χρησιμοποιεί.

Καταλαβαίνετε λοιπόν την έκπληξη που δοκίμασε η ελληνική παροικία των Βρυξελλών όταν ο νεοφερμένος συντονιστής Εκπαίδευσης στην ελληνική πρεσβεία των Βρυξελλών, ο κ. Θανάσης Διαλεκτόπουλος, ανακοίνωσε ότι πρόκειται να οργανώσει την επόμενη Κυριακή, στις 24 Νοεμβρίου, ομιλία με τίτλο «Πολυπολιτισμικότητα και επιλεκτικός ανθρωπισμός» στην οποία, όπως φαινόταν και στην περίληψη που συνόδευε την αναγγελία, θα έκανε λόγο για «αντίστροφο ρατσισμό κατά των γηγενών».

Ιδού και η περίληψη της διάλεξης:

Σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες οι προσπάθειες καταπολέμησης φυλετικών και κοινωνικών διακρίσεων ή απλά οι προσπάθειες ικανοποίησης των αιτημάτων μελών προσφυγικών και μεταναστευτικών ομάδων με διαφορετική θρησκεία, οδηγούν σε επιλεκτικό ανθρωπισμό ή «αντίστροφο ρατσισμό» σε βάρος των γηγενών, καθώς συχνά αντιτίθενται σε κατεστημένες αξίες της χώρας υποδοχής, με αποτέλεσμα να δημιουργείται δυσφορία στους γηγενείς.

Στην παρούσα διάλεξη παρουσιάζονται οι διακρίσεις με έντονο «προνοιακό και φιλανθρωπικό» χαρακτήρα, σε βάρος των χριστιανών γηγενών σε ευρωπαϊκές χώρες και μελετάται ο αντίκτυπός τους στις παραδοσιακές κοινωνίες. Αντίστροφος ρατσισμός εντοπίζεται στις εθνικές κουλτούρες κρατών και τα νομικά τους συστήματα, στις δημόσιες αρχές, ακόμα και στην εκπαίδευση. Το ερώτημα που δημιουργείται είναι αν η πολυπολιτισμικότητα μπορεί να συμβάλει στην κοινωνική συνοχή κρατών.

Ξεσηκώθηκε κατακραυγή κατά της πρότασης του κ. Διαλεκτόπουλου, κατακραυγή που έφτασε μέχρι το Λουξεμβούργο (μας χωρίζουν οι Αρδέννες μόνο) κι έτσι αποφάσισα να γράψω το σημερινό άρθρο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Ισλάμ, Ρατσισμός | Με ετικέτα: , , , , | 144 Σχόλια »

Η πορεία προς το μέτωπο (από το Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη)

Posted by sarant στο 27 Οκτωβρίου, 2019

Μέρες που είναι, στο σημερινό μας λογοτεχνικό άρθρο είπα να βάλω κάτι σχετικό με τον πόλεμο του 40. Και διάλεξα την ενότητα «Η πορεία προς το μέτωπο» από το Άξιον Εστί, του Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος είχε πολεμήσει ως ανθυπολοχαγός στην Αλβανία -κι έγραψε επίσης και το Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας.

Το κείμενο είναι πολύ γνωστό, αφού διδάσκεται και στο σχολείο -αν και στα χρόνια μου δεν διδασκόταν. Ωστόσο, ευκαιρία είναι να το επισκεφτούμε ξανά και να χαρούμε τη γλώσσα του. Το κείμενο που παραθέτω το πήρα από το ηλεκτρονικό βιβλίο του Ψηφιακού σχολείου, ωστόσο στο τέλος επισημαίνω ότι στο βιβλίο της Ε’ Δημοτικού το απόσπασμα που διδάσκεται έχει κάποιες αποκλίσεις από το κείμενο του ποιητή. Τέλος, εστιάζομαι σε μια λέξη του κειμένου.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ

Ξημερώνοντας τ’ Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χιμάρα ως Τεπελένι. Λόγω που εκείνοι πολεμούσανε απ’ την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σκεδόν οι μισοί και δεν αντέχανε άλλο.

Δώδεκα μέρες κιόλας είχαμε μεις πιο πίσω, στα χωριά. Κι απάνω που συνήθιζε τ’ αυτί μας πάλι στα γλυκά τριξίματα της γης, και δειλά συλλαβίζαμε το γάβγισμα του σκύλου ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να που ήταν ανάγκη, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι που ξέραμε: στο αργό και στο βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων.

Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή το πιο συχνά ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μία μία εμοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι, αν ήταν βολετο, λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν τα αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι ήταν αυτό πιο κι απ’ την κούραση ανυπόφερτο. Τέλος, κάποτε ακουγότανε στα σκοτεινά η σφυρίχτρα, σημάδι ότι κινούσαμε, και πάλι σαν τα ζα τραβούσαμε μπροστά να κερδίσουμε δρόμο, πριχού ξημερώσει και μας βάλουνε στόχο τ’ αερόπλανα. Επειδή ο Θεός δεν κάτεχε από στόχους ή τέτοια, κι όπως το ’χε συνήθειο του, στην ίδια πάντοτε ώρα ξημέρωνε το φως.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in 1940-41, Εκπαίδευση, Λογοτεχνία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , | 98 Σχόλια »

Ο Διον. Σαββόπουλος και το πρόπλασμα του μύθου για τη «δήλωση Κίσινγκερ»

Posted by sarant στο 4 Οκτωβρίου, 2019

Ένας από τους πιο ανθεκτικούς ελληναράδικους μύθους είναι, χωρίς αμφιβολία, ο μύθος για τη «δήλωση Κίσινγκερ». Όπως πιθανότατα θα ξέρετε, ο μύθος συνίσταται στο ότι ο Αμερικανός πολιτικός είχε πει:

Ο ελληνικός λαός είναι δυσκολοκυβέρνητος και γι’ αυτό πρέπει να τον πλήξουμε βαθιά στις πολιτισμικές του ρίζες. Τότε ίσως συνετισθεί. Εννοώ, δηλαδή, να πλήξουμε τη γλώσσα, τη θρησκεία, τα πνευματικά και ιστορικά του αποθέματα, ώστε να εξουδετερώσουμε κάθε δυνατότητά του να αναπτυχθεί, να διακριθεί, να επικρατήσει, για να μη μας παρενοχλεί στα Βαλκάνια, να μη μας παρενοχλεί στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή, σε όλη αυτή τη νευραλγική περιοχή μεγάλης στρατηγικής σημασίας για μας, για την πολιτική των ΗΠΑ.

Τον μύθο τον έκανε γνωστό η Λιάνα Κανέλλη, σήμερα βουλεύτρια του ΚΚΕ, το 1997 (λίγα χρόνια πριν αρχίσει να συνεργάζεται με το ΚΚΕ). Η Κανέλλη εξέδιδε τότε το (εθνικιστικό και τουρκοφαγικό, λέω εγώ) περιοδικό Νέμεσις και στο τεύχος του Φεβρουαρίου 1997 δημοσίευσε την πλαστή δήλωση, φυσικά παρουσιάζοντάς την για αληθινή, που έγινε τάχα το 1994.

Κι ένα μικρό παιδί καταλαβαίνει πως για έναν διπλωμάτη καριέρας τέτοιες δηλώσεις είναι αδιανόητες. Επιπλέον, όπως αναφέρω σε παλιό άρθρο του ιστολογίου, ο ίδιος ο Κίσινγκερ διέψευσε τον ισχυρισμό ενώ όταν προκλήθηκε να τον τεκμηριώσει η κ. Κανέλλη επικαλέστηκε ένα φύλλο της Turkish Daily News το οποίο τελικά βρέθηκε αλλά δεν περιέχει τίποτα σχετικό (Είμαστε στην εποχή όπου δεν έχουν περάσει τα πάντα στο Διαδικτυο κι έτσι η κ. Κανέλλη μπορούσε να διατηρεί για καιρό το ψέμα της).

Η δήλωση Κίσινγκερ λοιπόν αποδείχτηκε πέρα από κάθε αμφιβολία πλαστή, αν και αυτό δεν εμπόδισε πολλούς να την αναπαράγουν -και να την «τεκμηριώνουν» με το «επιχείρημα»: Μήπως δεν επαληθεύτηκαν τα όσα λέει;

Μια περιπλοκή στο θέμα είναι πως, όπως αποκάλυψαν οι ερευνητές της ομάδας του Ιού, τον Ιανουάριο του 1987, ο δικηγόρος Θ. Σταυρόπουλος, σε άρθρο του στην Ελευθεροτυπία υπέρ της επαναφοράς των αρχαίων στο γυμνάσιο από το πρωτότυπο, παρέθεσε μια συντομότερη, αλλά σαφώς ιδίου κλίματος δήλωση του Κίσινγκερ, η οποία, κατ’ αυτόν, είχε ειπωθεί το 1973, αμέσως μετά τη σφαγή του Πολυτεχνείου! Συγκεκριμένα, η δήθεν δήλωση είναι: «Τους Έλληνες δεν μπορούμε να τους δαμάσουμε. Είναι μη κυβερνήσιμοι (ingouvernables). Πρέπει να τους χτυπήσουμε στις πολιτικές τους βάσεις» Henry Kissinger (Νοέμβρης 1973).

Σε δεύτερο άρθρο του ιστολογίου θέλησα να βρω τις απαρχές των ψευτοδηλώσεων Κισινγκερ και βρήκα μια ρήση του Κάστλρι, λόρδου Λοντόντερι, όπως την παραθέτει ο Αμερικανός διπλωμάτης Τσαρλς Τάκερμαν: Lord Londonderry, who wished to render Greece » as harmless as possible, and to make her people like the spiritless nations of Hindostan.»

Η ρήση αυτη έχει συμπεριληφθεί στο βιβλίο του Γεωργίου Φιλάρετου «Ξενοκρατία και βασιλεία εν Ελλάδι», που έχει διαβαστει αρκετά και που επανεκδόθηκε μετά την πτώση της δικτατορίας, και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε από διάφορους δημοσιολόγους όπως ο Μάριος Πλωρίτης.

Οπότε, η υπόθεση εργασίας που κάνω είναι πως η ρήση αυτή χρησίμεψε σαν έναυσμα για να χαλκευθει, άγνωστο από ποιον και πότε ακριβώς, η δήλωση Κισινγκερ που εμφανίζεται αθορυβα και απαρατήρητη το 1987 στο άρθρο του Θ. Σταυρόπουλου και δέκα χρόνια αργότερα με τυμπανοκρουσίες από τη Λιανα Κανέλλη.

Ως εδώ έχετε διαβάσει μια απαραίτητη (και αναπόφευκτη) περίληψη των δύο προηγούμενων άρθρο μου για τον μύθο της δήλωσης Κίσινγκερ. Από εδώ και πέρα, το νέο στοιχείο.

Το νέο στοιχείο δεν ανατρέπει τα πράγματα αλλά προσθέτει μια νέα ψηφίδα στην ανίχνευση του μύθου. Το οφείλουμε εξ ολοκλήρου σε ένα εύρημα του φίλου Παναγιώτη Ανδριόπουλου, που το αποκάλυψε με διαδοχικές δημοσιεύσεις στο Τουίτερ και στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ. Ο ίδιος έκανε και όλη την υπολοιπη έρευνα που θα παρουσιάσω.

Λοιπόν, όσοι έζησαν στη δεκαετία του 1980 θα θυμούνται ότι το 1986, τότε που δεν υπήρχε ακόμα ιδιωτική τηλεόραση, ο Διονύσης Σαββόπουλος άρχισε στην ΕΡΤ μιαν εκπομπή «Ζήτω το ελληνικό τραγούδι». Την έβλεπα και μου άρεσε. Θα θυμούνται επίσης οι ίδιοι ότι την ευλογημένη εκείνη εποχή οι μαθητές Γυμνασίου δεν διδάσκονταν αρχαία από το πρωτότυπο αλλά μόνο από μετάφραση. Αρχαία κείμενα μάθαιναν στο Λύκειο -και αυτό δεν εμπόδισε πολλούς να γίνουν άριστοι κλασικοί φιλόλογοι. Το μέτρο αυτό είχε αρχίσει από το 1976 με τη μεταρρύθμιση Ράλλη, ωστόσο το 1986 ο τότε υπουργός Παιδείας Αντώνης Τρίτσης άκουγε ευμενώς τις εισηγήσεις συντηρητικών κύκλων όπως η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων και ο Γ. Μπαμπινιώτης και είχε εκφράσει τον προβληματισμό μήπως πρεπει να επανέλθει η διδασκαλία των αρχαίων στο γυμνάσιο ώστε να αντιμετωπιστεί η (ανύπαρκτη) νόσος της λεξιπενίας.

Μην ανησυχείτε, φτάνω στο ψητό. Στις 27 Δεκεμβριου 1986, και ενώ έχει ανάψει η συζήτηση για τα αρχαια ελληνικά, στο 6ο επεισόδιο της εκπομπής «Ζήτω το ελληνικό τραγούδι» ο Διον. Σαββόπουλος αφιερώνει τη μισή εκπομπή στη γλώσσα (την εκπομπή μπορείτε να τη δείτε εδώ) και μεταξύ άλλων λέει τα εξής:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Εκπαίδευση, Κύπρος, Λαθροχειρίες, Μύθοι, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 143 Σχόλια »