Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Εκλογές’ Category

Στην Ιερά οδό

Posted by sarant στο 21 Φεβρουαρίου, 2017

Δεν εννοώ το αθηναϊκό μαγαζί, όπου τώρα εμφανίζονται ο Πάριος και η Βιτάλη, ούτε τον σημερινό δρόμο, που οι μισοί τον αφήνουν άκλιτο («έχει ένα συνεργείο στην Ιερά Οδός») ούτε τον αρχαίο δρόμο.

Είχαν κι οι αρχαίοι Ρωμαίοι «ιερά οδό», Via Sacra, έχουν όμως και στη Γαλλία τη Voie Sacrée, κι αυτόν τον δρόμο πήρα προχτές σε μια εκδρομούλα που πήγα.

Οι αρχαίοι Έλληνες την είχαν πει Ιερά οδό επειδή συνέδεε την πόλη της Αθήνας με τους ναούς της Ελευσίνας όπου τελούνταν τα Μυστήρια, η γαλλική Ιερά οδός ονομάστηκε έτσι επειδή στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο συνέδεε το Βερντέν, που ήταν στην πρώτη γραμμή του μετώπου, με το Μπαρ-λε-Ντυκ (Bar-le-Duc) που μετατράπηκε σε κέντρο της γαλλικής επιμελητείας. Οι δυο πόλεις απέχουν περίπου 60 χιλιόμετρα.

Επειδή οι σιδηροδρομικές γραμμές που οδηγούσαν στο Βερντέν είχαν πέσει σε κάποιο σημείο τους στα χέρια των Γερμανών ή ήταν εύκολο να χτυπηθούν από το γερμανικό πυροβολικό, η μόνη λύση ήταν ο οδικός ανεφοδιασμός με στρατιωτικά καμιόνια, σε αδιάλειπτη φάλαγγα -όποιο πάθαινε βλάβη το παραμέριζαν στο χαντάκι. Περνούσαν από την Ιερά οδό 6.000 καμιόνια τη μέρα, και τους μήνες της αιχμής, το καλοκαίρι του 1916, μετέφεραν 500.000 τόνους εφόδια και 400.000 άντρες κάθε μήνα να τους αλέσει η κρεατομηχανή του Βερντέν και έφερναν πίσω τους τραυματίες και τους καταπονημένους.  (Για το Βερντέν έχουμε ξαναγράψει).

Εξι χιλιάδες καμιόνια τη μέρα, έστω και καμιόνια του 1916, που δεν ήταν και τριαξονικά, είναι μεγάλη υπόθεση, θα πει τέσσερα και κάτι καμιόνια το λεπτό, ένα κάθε 14 δευτερόλεπτα κατά μέσο όρο. Κάθε τόσο έπρεπε να ξαναστρώνουν τον δρόμο, άνοιξαν μάλιστα λατομεία σε κοντινή απόσταση για να φέρνουν χαλίκι.

rd1916Η επίσημη ονομασία του δρόμου σήμερα είναι RD1916, όπου το RD σημαίνει Route Departementale, νομαρχιακή οδός ας πούμε, η τρίτη κατηγορία δρόμων στη Γαλλία, πίσω από τους αυτοκινητοδρόμους και τις εθνικές οδούς. Το 1916 της αρίθμησης βέβαια δεν είναι τυχαίο.

Τη φωτογραφία αριστερά την έβγαλα προχτές, σταματώντας σε ένα πλάτωμα στο πλάι του δρόμου. Η φωτογραφία κοιτάζει προς το Βερντέν. (Εγώ πήγα από το Βερντέν στο Μπαρ λε Ντυκ).

Το μήκος του δρόμου είναι κάπου 60 χιλιόμετρα, με πολλές μεγάλες ευθείες, αν και δεν δοκίμασα πειρασμό να ξεπεράσω πολύ το όριο, που είναι τα 90 χιλιόμετρα. Τα καμιόνια του 1916 δεν ξέρω τι ταχύτητες μπορούσαν να αναπτύξουν, αλλά διάβασα ότι για λόγους συγχρονισμού δεν επιτρεπόταν να τρέχουν περισσοτερο από τα 25 χιλιόμετρα την ώρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Α' παγκόσμιος πόλεμος, Γαλλία, Εκλογές, Πρόσφατη ιστορία, Ταξιδιωτικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , | 188 Comments »

ΣΥΡΙΖΑ, δυο χρόνια μετά

Posted by sarant στο 26 Ιανουαρίου, 2017

Θα μου πείτε, και με το δίκιο σας, ότι το άρθρο αυτό έρχεται κατόπιν εορτής αφού η επέτειος της εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη του 2015 ήταν χτες. Έτσι είναι -ας πούμε ότι έγινε κακός προγραμματισμός. Από την άλλη, για μια μέρα καθυστέρηση δεν χάλασε ο κόσμος, οπότε και το σημερινό άρθρο, ένας απολογισμός των δύο ετών από την πρώτη εκλογική νίκη της Αριστεράς, έχει πιστεύω τη θέση του -ανάμεσα στ’ άλλα, για να μη νομιστεί ότι απέφυγα να γράψω επετειακό άρθρο για να μην συζητήσουμε εδώ. Δεν ισχύει κάτι τέτοιο, και επιπλέον με ενδιαφέρει και η γνώμη σας.

Πριν από δύο χρόνια λοιπόν, ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε την πρώτη θέση στις εκλογές με 36% ποσοστό το οποίο, ελέω (εδώ ταιριάζει η λέξη!) του ληστρικού εκλογικού νόμου τού επέτρεψε να βγάλει 149 βουλευτές και να σχηματίσει κυβέρνηση με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, ένα αντιμνημονιακό (τότε) κόμμα της λαϊκής δεξιάς (Ξέρω ότι πολλοί καλοπροαίρετοι θεωρούν τους ΑΝΕΛ ακροδεξιά, αλλά διαφωνώ -λαϊκή δεξιά είναι, όπως λαϊκή δεξιά είναι και ο νεοδημοκράτης κ. Γιακουμάτος, κι ας εξέφρασε πρόσφατα μια επιεικώς ακροδεξιά θέση για την «αρρώστια της ομοφυλοφιλίας»).

Η νέα κυβέρνηση εκλέχτηκε με εντολή τη σκληρή διαπραγμάτευση και αυτό έκανε τους πρώτους πέντε μήνες -αλλά δεν τα κατάφερε μπροστά στον συνθλιπτικό συσχετισμό των δυνάμεων διεθνώς. Επιχείρησε να βγει από το αδιέξοδο με μια κίνηση υψηλού ρίσκου, το δημοψήφισμα. Στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν τη μεγαλειώδη νίκη του Όχι, έχοντας δώσει δύο δεσμεύσεις που εκ των πραγμάτων αποδείχτηκαν αλληλοαποκλειόμενες (α. Παραμονή στην ευρωζώνη και στην ΕΕ, β. Απαλλαγή από τα μνημόνια και τη λιτότητα) ο Αλέξης Τσίπρας προτίμησε να τιμήσει την πρώτη δέσμευση και να θυσιάσει τη δεύτερη. Κατά τη γνώμη μου, σωστά έπραξε, δεδομένου ότι οι συνέπειες της πρώτης αθέτησης θα ήταν αναντίστρεπτες. Έτσι είχαμε τον συμβιβασμό (και συνθηκολόγηση θα τον έλεγαν κάποιοι) του Ιουλίου που οδήγησε στο τρίτο μνημόνιο.

Αν η στάση του Τσίπρα σε εκείνη τη 17ωρη διαπραγμάτευση ήταν ψύχραιμη στάθμιση των συσχετισμών ή ασυγχώρητη δειλία, αυτό απόκειται στον καθέναν να το εκτιμήσει. Πάντως δεν πιστεύω αυτό που λένε κάποιοι πρώην Συριζαίοι, ότι ήταν προσυμφωνημένο ξεπούλημα, που μάλιστα προετοιμαζόταν από πολύν καιρό -την άποψη αυτή τη βρίσκω πιο εξωφρενική και από την αποκάλυψη ενός ταξιτζή που είχα πάρει πριν από λίγο καιρό, ο οποίος με διαβεβαίωσε ότι στην κηδεία του Μαντέλα όρκισαν τον Τσίπρα στον 33ο βαθμό των Μασόνων και του έκαναν το τατουάζ με τον Αντίχριστο.

Λυπηρή αλλά αναπόφευκτη συνέπεια του ιουλιανού συμβιβασμού (και ήττα θα τον έλεγαν κάποιοι) ήταν η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ, με την αποχώρηση σημαντικής μερίδας βουλευτών, στελεχών και μελών (αναλογικά περισσότερες ήταν οι απώλειες σε επίπεδο στελεχών, επειδή οι αποχωρήσαντες είχαν μεγάλο ταλέντο στο να αποσπούν τα μέγιστα στις εσωκομματικές εκλογικές διαδικασίες). Χαρακτήρισα τη διάσπαση αναπόφευκτη ύστερα από τον ιουλιανό συμβιβασμό, αλλά στην πραγματικότητα, για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν αναπόφευκτη έτσι κι αλλιώς· ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ είχε πολλά καλά, αλλά ενιαίο κόμμα δεν ήταν, μόνο ένα άθροισμα συνιστωσών· ανάμεσα στα στελέχη που ανήκαν σε διαφορετικές τάσεις δεν υπήρχε καμιά ψυχική ενότητα, καμιά συντροφικότητα. Αλλά σταματάω εδώ. Ή μάλλον να διευκρινίσω ότι δεν θεωρώ πως όσοι έφυγαν καλώς έφυγαν -ελπίζω πως με αρκετούς, τους περισσότερους, θα συμπορευτούμε ξανά στο μέλλον.

Ίσως πιο σοβαρή συνέπεια του ιουλιανού συμβιβασμού να ήταν ότι σχεδόν όλοι μας απογοητευτήκαμε, αισθανθήκαμε διαψευσμένοι, ξενερώσαμε αν θες, καθώς διαπιστώσαμε ότι το περιθώριο κινήσεων που έχουμε είναι πολύ μικρότερο απ’ όσο νομίζαμε. Ωστόσο, στις εκλογές που σωστά κάλεσε ο ΣΥΡΙΖΑ τον Σεπτέμβριο οι δυνάμεις του έμειναν ουσιαστικά αλώβητες (σε ποσοστά -η συμμετοχή ήταν γενικά μικρότερη) πράγμα που έδειξε ότι η σχετική πλειοψηφία προτιμούσε να εμπιστευτεί στον ΣΥΡΙΖΑ τη διαχείριση της ήττας αυτής.

Από τότε μέχρι σήμερα πέρασαν 16 μήνες, έκλεισε η πρώτη αξιολόγηση (κάτι στο οποίο είχε αποτύχει η προηγούμενη κυβέρνηση) ενώ η δεύτερη δεν έχει ακόμα κλείσει, κι αυτό προκαλεί ανησυχίες. Ψηφίστηκαν πολλά σκληρά μέτρα ενώ η υπερφορολόγηση ορισμένων κατηγοριών αποτελεί σοβαρότατο πρόβλημα. Πώς αποτιμούμε λοιπόν τη διετία ή έστω το 16μηνο;

9_17Για να κάνουμε συγκρίσεις που να έχουν νόημα, πρέπει να συγκρίνουμε ομοειδή πράγματα. Στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς θα είχαν εξελιχθεί τα πράγματα αν στις 25 Ιανουαρίου (ή στις 20 Σεπτεμβρίου) είχε κερδίσει η προηγούμενη συγκυβέρνηση τις εκλογές, μόνο εκτιμήσεις και εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Η δική μου αυστηρά προσωπική εκτίμηση είναι πως με τον ΣΥΡΙΖΑ τα πράγματα, που έτσι κι αλλιώς θα ήταν πάρα πολύ δύσκολα, είναι καλύτερα. Καλύτερα για ποιον; ρωτάει ο κύριος με το γενάκι. Καλύτερα για τα ασθενέστερα στρώματα, για την πλειοψηφία των Ελλήνων. Όχι καλύτερα απ’ όσο ήταν το 2014 ή το 2012 ή το 2008 -καλύτερα απ’ όσο θα ήταν χωρίς τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ πρόπερσι τον Γενάρη. Αλλιώς, αν συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα, πέφτουμε στο λογικό σφάλμα που έξυπνα διακωμωδεί η σειρά των μιμιδίων «Χ με ΠΑΣΟΚ – Χ με ΣΥΡΙΖΑ» (και βάζω ένα που με πληγώνει πολύ).

Για το κυβερνητικό έργο των 16 μηνών πολλά αρνητικά μπορούν να ειπωθούν -έχω γράψει κι εγώ κατά καιρούς, για παράδειγμα έχω επικρίνει έντονα την ταπεινωτική αποπομπή του Νίκου Φίλη ύστερα από τη σύγκρουση με την Εκκλησία, αν και με χαρά μου βλέπω ότι και ο καινούργιος υπουργός κάνει πράγματα που ενοχλούν μερικούς αγιατολάδες). Και η ατολμία της κυβέρνησης με ενοχλεί, όπως και κάποιες υποχωρήσεις προς τον ελάσσονα κυβερνητικό εταίρο, αν και σε μεγάλο βαθμό αυτές κινούνται στη σφαίρα του συμβολικού και του τελετουργικού. Η μη εξυγίανση της αστυνομίας είναι ενοχλητική, αλλά προσωπικά δεν ήλπιζα να γίνουν και πολλά σε αυτό το φοβερά δύσκολο θέμα.

Από την άλλη, σε τομείς που δεν άπτονται των μνημονιακών περιορισμών έχουν ψηφιστεί νομοσχέδια που καμιά άλλη κυβέρνηση δεν είχε ψηφίσει ή δεν θα ψήφιζε, και εννοώ την καθιέρωση της σχεδόν απλής αναλογικής, την ψήφιση του νόμου για την ιθαγένεια, το σύμφωνο συμβίωσης, τη βελτίωση της νομοθεσίας για τις φυλακές. Δεν είναι πολλά, θα έπρεπε να είναι πολύ περισσότερα.

Έχουν επίσης ανοίξει μερικά μεγάλα θέματα όπως η μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, που έπρεπε να ανοίξουν αλλά δεν είναι ακόμα καθαρό πώς θα εξελιχθούν. Η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης έγινε με θετικά και αρνητικά, αλλά θα είχαμε μόνο αρνητικά αν πρωθυπουργός ήταν ακόμα εκείνος που έβλεπε τα νηπιαγωγεία να έχουν καταληφθεί από αλλοδαπούς, και που τα στελέχη του ήθελαν να γίνει κόλαση η ζωή των μεταναστών.

Στους τομείς που επηρεάζονται από μνημονιακούς περιορισμούς, τα περιθώρια είναι ίσως μηδαμινά, ωστόσο κατά τη γνώμη μου η σημερινή κυβέρνηση κινήθηκε με γνώμονα το συμφέρον των οικονομικά ασθενέστερων και την προάσπιση του δημόσιου τομέα, και ακριβώς αυτή η στάση τοποθετεί τον ΣΥΡΙΖΑ σταθερά στην Αριστερά, κι ας αναγκάζεται να εφαρμόσει μέτρα που μόνο αριστερά δεν είναι (Βέβαια, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το πρώτο κόμμα της κομμουνιστογενούς αριστεράς που κέρδισε ποτέ βουλευτικές εκλογές στη Δυτική Ευρώπη, δεν υπάρχει και κανένα προηγούμενο, για να δούμε πώς πορεύονται χωρίς συμβιβασμούς οι καλές και άσπιλες αριστερές κυβερνήσεις).

Στο πεδίο της οικονομίας τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Δεν θα παινέψω την κυβέρνηση για τα πρωτογενή πλεονάσματα που παρουσιάζει, αφού μπορεί κανείς να προβάλει την ένσταση ότι υπάρχουν καθυστερούμενες οφειλές του δημοσίου (χώρια την πιο ουσιαστική ένσταση, ότι το πλεόνασμα προέρχεται από την αφαίμαξη των λαϊκών μαζών). [*Προσθήκη: μου λένε ότι η πρώτη ένσταση δεν ισχύει, διότι οι καθυστερούμενες πληρωμές έχουν ήδη καταλογιστεί όταν έγιναν οι δαπάνες].

Πάντως, διαβάζω ότι η ανεργία έχει υποχωρήσει κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες στο διάστημα της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ (από 26,6% σε 22,6%), κάτι που, αν ισχύει, δεν ξέρω ποια άλλη ερμηνεία επιδέχεται.

Ωστόσο, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα διεθνώς, και στην Ευρώπη ακόμα περισσότερο, αφού ο συνδυασμός οικονομικής και προσφυγικής κρίσης είναι βούτυρο στο ψωμί της ξενοφοβικής δεξιάς. Δεν είμαι και πολύ αισιόδοξος, αν και τουλάχιστον (ασθενική ηλιαχτίδα μέσα στη μαυρίλα) φαίνεται να συντελείται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο μια απαγκίστρωση των σοσιαλιστικών κομμάτων από τα κεντροδεξιά και η προοπτική της οικοδόμησης ενός προοδευτικού πόλου από αριστερούς, πράσινους και σοσιαλιστές, κάτι στο οποίο η συμβολή του ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε ως τώρα καθοριστική. Όπως καθοριστική ήταν και η συμβολή της επιβίωσης του ΣΥΡΙΖΑ στο να κερδίσουν οι προοδευτικές δυνάμεις τις εκλογές στην Πορτογαλία και να σχηματίσουν κυβέρνηση -με την ανοχή του Κ.Κ. το οποίο εκεί έχει διαφορετική στάση επειδή επηρεάζεται από το βροχερό κλίμα.

Βέβαια, αυτός ο απολογισμός μπορεί να μην καλύπτει όσους προσέγγισαν τον ΣΥΡΙΖΑ μετά τις εκλογές του 2012 και ίσως είχαν αυξημένες προσδοκίες -και δεν έχω αμφιβολία ότι στις εκλογές που θα γίνουν, όποτε γίνουν, οι πολίτες θα τιμωρήσουν με την ψήφο τους τα κόμματα που ήταν στην κυβέρνηση, αυτό είναι αναμενόμενο. Από την άλλη, όσοι από εμάς ανήκαμε στο 10,93% ή στο 1,35% δεν έχουμε νομίζω να σκεφτούμε και πολλά, εδώ είναι το σπίτι μας -ή εδώ, ή δίπλα. Αυτή είναι η Αριστερά που μας έλαχε, όπως είχε πει ο Ελεφάντης, με αυτήν πορευόμαστε. Και ταυτόχρονα πολύ διασκεδάζουμε βλέποντας τους αφρούς που βγάζουν, έχοντας πάθει στερητικό σύνδρομο, εκείνοι που είχαν πιστέψει πως έχουν κληρονομικό δικαίωμα πάνω στην κυβερνητική εξουσία.

Posted in Απολογισμοί, Αριστερά, Επετειακά, Εκλογές | Με ετικέτα: , , | 279 Comments »

Τραμπάλα

Posted by sarant στο 10 Νοεμβρίου, 2016

Η λέξη τραμπάλα, το πολύ διαδεδομένο παιδικό παιχνίδι, είναι δάνειο από τα ιταλικά -από το ρήμα traballare που θα πει ταλαντεύομαι, λέει το ετυμολογικό λεξικό του Μπαμπινιώτη, από την πρόθεση tra και το ρήμα ballare, που είναι απώτερης ελληνικής αρχής καθώς ανάγεται στο αρχαίο βαλλίζω.

Τράμπα – τραμπαλίζομαι, πέφτω και τσακίζομαι, λέει το παιδικό τραγουδάκι, αλλά σήμερα κατ’ εξαίρεση δεν λεξιλογούμε -την τραμπάλα την ανέφερα μη μπορώντας ν’ αντισταθώ στον πειρασμό για ένα εύκολο λογοπαίγνιο, αν και θα μπορούσα να πω ότι στις αμερικανικές εκλογές ο Ντόναλντ Τραμπ ανέτρεψε τα προγνωστικά, τα έφερε όλα τραμπ-άλα και πολύς κόσμος έπεσε (από τα σύννεφα; ) και τσακίστηκε.

Για ένα ιστολόγιο σαν το δικό μας, που δημοσιεύει ένα άρθρο κάθε πρωί, οι αμερικανικές εκλογές είναι πολύ άβολο πράγμα -εξαιτίας της διαφοράς της ώρας, δεν προλαβαίνει κανείς να γράψει άρθρο την επομένη των εκλογών, ενώ τη μεθεπομένη το άρθρο έρχεται καθυστερημένο, σαν καλεσμένος που καταφθάνει στο σχόλασμα της φιέστας.

Επιπλέον, οι περισσότεροι από σας ήδη σχολιάσατε το αποτέλεσμα στο χτεσινό άρθρο, οπότε ίσως έχετε κορεσθεί -αλλά εγώ δεν το έχω σχολιάσει, οπότε θα μου επιτρέψετε να γράψω εδώ μερικές σκόρπιες σκέψεις, όχι πολύ συγκροτημένες μια και αυτές τις μέρες βρίσκομαι εκτός έδρας και έχω ελαφρώς αποσυντονιστεί.

Λοιπόν, παρά τα προγνωστικά, ο αμερικανικός λαός προτίμησε τον Ντόναλντ Τραμπ. Εδώ βέβαια πρέπει να βάλουμε έναν αστερίσκο, και να επισημάνουμε ότι, τουλάχιστον σύμφωνα με τα όχι τελικά αποτελέσματα που κυκλοφορούσαν χτες το βράδυ, η Χίλαρι Κλίντον είχε συγκεντρώσει 200.000 ψήφους περισσότερες από τον Τραμπ. Ωστόσο, εξαιτίας του εκλογικού συστήματος, που δίνει (με μερικές εξαιρέσεις) όλους τους εκλέκτορες μιας Πολιτείας στον υποψήφιο που θα πλειοψηφήσει, ο Τραμπ συγκέντρωσε σαφώς περισσότερους εκλέκτορες. Κάτι τέτοιο πάντως έχει συμβεί κι άλλες φορές στο παρελθόν, πολύ πρόσφατα το 2000, όταν ο Αλ Γκορ υπερτέρησε στη λαϊκή ψήφο αλλά Πρόεδρος εξελέγη ο Τζορτζ Μπους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές | Με ετικέτα: , , , | 201 Comments »

Οι εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 μέσα από το πενάκι του Γιάννη Ιωάννου

Posted by sarant στο 18 Οκτωβρίου, 2016

Συμπληρώνονται σήμερα 35 χρόνια από τις 18 Οκτωβρίου 1981, τη μέρα που έγιναν οι εκλογές «της Αλλαγής», μια οπωσδήποτε πολύ σημαντική μέρα για τη μεταπολεμική ιστορία της Ελλάδας.

Στις επετείους συνηθίζεται να γίνεται απολογισμός, αλλά τον απολογισμό των πεπραγμένων του ΠΑΣΟΚ το ιστολόγιο τον έχει ήδη κάνει, πρόπερσι, τότε που έκλειναν τα 40 χρόνια από την ίδρυση του κόμματος.

Τότε είχα γράψει:

Ενώ μέσα στο ίδιο το αποδυναμωμένο ΠΑΣΟΚ ακούγονται έντονες οι φωνές αμφισβήτησης της σημερινής ηγεσίας του, από το υπόλοιπο πολιτικό φάσμα διατυπώνεται δριμύτατη κριτική για τα πεπραγμένα αυτού του κόμματος. Και από τη μεν δεξιά επιχειρείται, με την καταδίκη του ΠΑΣΟΚ, να απαξιωθούν τα κεκτημένα εκείνα που κερδήθηκαν στα χρόνια της διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ: άνοδος του βιοτικού επιπέδου των λαϊκών στρωμάτων, συντριβή του αυταρχικού κράτους της δεξιάς και του ‘φόβου του χωροφύλακα’, αναγνώριση της εθνικής αντίστασης και επιστροφή (όχι όλων) των πολιτικών προσφύγων, εκδημοκρατισμός και επέκταση του συνδικαλιστικού κινήματος, νόμος-πλαίσιο στα πανεπιστήμια, πολιτικός γάμος, μονοτονικό κτλ.

Η αριστερά είχε αμφίθυμη σχέση απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, το οποίο οικειοποιήθηκε τα συνθήματά της, ικανοποίησε κάποια αιτήματά της και προσεταιρίστηκε τους ψηφοφόρους της. Στις 18 Οκτωβρίου 1981 βγήκαν στο δρόμο να πανηγυρίσουν όχι μόνο νέοι με πράσινες σημαίες αλλά και με πολίτες με κόκκινες. Όντας το μόνο αριστερό κοινοβουλευτικό κόμμα κατά την πρώτη τετραετία διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ συμπορεύθηκε σε πολλά με το ΠΑΣΟΚ ακολουθώντας μια στάση κριτικής στήριξης, και στήριξε καθοριστικά την υποψηφιότητα Σαρτζετάκη για την Προεδρία της Δημοκρατίας το 1985 (…) Αλλά και η ανανεωτική αριστερά κράτησε φιλική στάση, ενώ μετά την ίδρυση του ενιαίου ΣΥΝ πολλά στελέχη της συμμετείχαν στον κρατικό μηχανισμό και στήριξαν π.χ. τις κυβερνήσεις Σημίτη.

Ωστόσο, η κριτική της αριστεράς απέναντι στα εκφυλιστικά φαινόμενα του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να είναι ίδιας τάξης με την κριτική της δεξιάς -αλλιώς, επαληθεύεται το παλιό κλισέ για το μωρό και τα βρομόνερα του μπάνιου του. Και αυτό το λέω εγώ που πρέπει να ανήκω στη μειοψηφία, αφού δεν έχω ποτέ μου ψηφίσει ΠΑΣΟΚ σε καμιά απολύτως εκλογική διαδικασία.

iw1Οπότε, σήμερα θα μπορούσαμε να εστιαστούμε ακριβώς σε κείνη τη μέρα, στις 18.10.1981, τη μέρα που έγιναν οι εκλογές -καθώς και στις αμέσως επόμενες μέρες.

«Στις 18 σοσιαλισμός» έλεγε ένα σύνθημα που ίσως θυμούνται κάποιοι, αλλά το σύνθημα αυτό δεν ακούστηκε στις εκλογές του 1981 αλλά σε μια παλιότερη εκλογική αναμέτρηση, στις πρώτες μεταπολιτευτικές εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974. Το νεοπαγές τότε ΠΑΣΟΚ πλειοδοτούσε σε αριστερή φρασεολογία και η νεολαία του, ανάμεσα στα άλλα, είχε ρίξει και το σύνθημα αυτό.

Αντίθετα, τον Οκτώβριο του 1981, που η εκλογική νίκη ήταν σχεδόν σίγουρη, το σύνθημα που κυριαρχούσε ήταν η «Αλλαγή», αν και ακούγονταν επίσης τα περί σοσιαλισμού, ή μάλλον περί σοσιαλιστικής κυβέρνησης («Να διαλυθεί τώρα η Βουλή, θέλουμε κυβέρνηση σοσιαλιστική» ήταν ένα σύνθημα του ΠΑΣΟΚ στις διαδηλώσεις του 1980, παραλλαγή στο «…θέλουμε κυβέρνηση δημοκρατική» που φωναζόταν από τα μπλοκ του ΚΚΕ).

Την αλλαγή του 1981 διάλεξα να τη δούμε μέσα από τα σκίτσα του Γιάννη Ιωάννου, που ήταν ασφαλώς ο κυρίαρχος πολιτικός γελοιογράφος της ευρύτερης δεκαετίας του 80 (από το 1977 ως το 1990 δηλαδή). Όπως θα δείτε και από τα σκίτσα αυτού του αφιερώματος, ο Ιωάννου σατίριζε όλες τις πλευρές -απέχει δηλαδή πολύ από στρατευμένους σκιτσογράφους τύπου Χαντζόπουλου, που στρέφονται μονομανιακά κατά της αριστεράς, είτε αυτή είναι κυβέρνηση είτε αντιπολίτευση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επετειακά, Εκλογές, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 270 Comments »

Τα ατού του Τραμπ

Posted by sarant στο 12 Οκτωβρίου, 2016

Σε λιγότερον απο ένα μήνα έχουμε τις αμερικάνικες εκλογές, και δεν τις έχουμε ακόμα σχολιάσει στο ιστολόγιο, πράγμα που είναι παράλειψη μεγάλη, ακόμα και για ένα ιστολόγιο που πρώτα λεξιλογεί κι ύστερα ασχολείται με τα άλλα. Παράλειψη όχι μόνο ή όχι τόσο επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι, ακόμα, έστω και με την παντοδυναμία τους να αμφισβητείται σοβαρά, η μοναδική υπερδύναμη του πλανήτη, αλλά και επειδή οι φετινές εκλογές, που θα γίνουν στις 8 Νοεμβρίου, διαφέρουν από τις προηγούμενες ή από οποιεσδήποτε προηγούμενες.

Μια διαφορά, που θα της έδινα μεγάλη σημασία κάτω από άλλες συνθήκες, είναι πως για πρώτη φορά τον προεδρικό θώκο τον διεκδικεί γυναίκα και μάλιστα είναι και το φαβορί της αναμέτρησης: η Χίλαρι Κλίντον. Μια άλλη, ότι στις φετινές εκλογές για πρώτη φορά το χρίσμα και των δυο μεγάλων κομμάτων το διεκδίκησαν με αξιώσεις υποψήφιοι που δεν είχαν την ευλογία των κομματικών μηχανισμών: στους Δημοκρατικούς, ο σοσιαλδημοκράτης Μπέρνι Σάντερς, με ένα κίνημα από τη βάση, έμεινε στην κούρσα ως το τέλος, αλλά δεν μπόρεσε να φτάσει τη Χίλαρι Κλίντον (αλλά ακόμα κι αν εξέλεγε περισσότερους εκλέκτορες, πάλι δεύτερος θα ερχόταν αφού η κ. Κλίντον είχε με το μέρος της τη συντριπτική πλειοψηφία των ‘υπερεκλεκτόρων’ που ορίζονται από τον κομματικό μηχανισμό).

Στους ρεπουμπλικάνους όμως, ο εκτός μηχανισμών άνθρωπος, ο πολυεκατομμυριούχος (αλήθεια, υπάρχει όρος ‘πολυδισεκατομμυριούχος’;) Ντόναλντ Τραμπ, αμφισβήτησε το κομματικό κατεστημένο όχι από τα αριστερά όπως ο Σάντερς αλλά από τα δεξιά -και νίκησε σχεδόν με περίπατο τους άλλους διεκδικητές που, οι περισσότεροι, δεν ήταν λιγότερο συντηρητικοί -μάλιστα οι βασικοί διεκδικητές ήταν συντηρητικότατοι- ήταν όμως ελέγξιμοι.

Στο ελληνικό αλφάβητο δεν έχουμε τρόπο να μεταγράψουμε τα ξένα ονόματα που είναι γραμμένα με το λατινικό αλφάβητο  κατά τρόπο ώστε να υπάρχει εγγύηση αντιστρεψιμότητας (δηλαδή, να δούμε το μεταγραμμένο όνομα και να συμπεράνουμε με βεβαιότητα πώς έχει στη γλώσσα του πρωτοτύπου). Έτσι, η μεταγραφή Τραμπ θα μπορούσε να αντιστοιχεί τόσο στο Trump όσο και στο Tramp, πιθανώς δε και σε γραφές όπως Trumb, Tramb ή Trabb.

Ο διεκδικητής του προεδρικού θώκου γράφεται Donald Trump. Δεν ξέρω από πού ετυμολογείται το συγκεκριμένο επώνυμο, και το κακό είναι πως η λέξη trump είναι πολυσήμαντη ή μάλλον έχουμε πάνω από μία ομόγραφες λέξεις.

Καταρχάς, trump είναι το ατού στα παιχνίδια με χαρτιά όπως το αγαπημένο μου μπριτζ ή η εξίσου αγαπημένη πρέφα, δηλαδή στα παιχνίδια με μπάζες: η φυλή δηλαδή που για τη συγκεκριμένη παρτίδα έχει οριστεί ανώτερη από τις άλλες τρεις κι έτσι ένα ταπεινό εφταράκι μπορεί να «κόψει» έναν κραταιό άσο ή έναν σεβάσμιο ρήγα.

Αυτή η λέξη trump έχει, κι ας μην της φαίνεται, ελληνικήν αρχή. Ποιαν; Σκεφτείτε λίγο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, ΗΠΑ, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , | 227 Comments »

Η απλή αναλογική και το πλαφόν που χαμηλώνει

Posted by sarant στο 8 Ιουλίου, 2016

Κατατίθεται αυτές τις μέρες στη Βουλή το νομοσχέδιο για τον εκλογικό νόμο και αναμένεται να ψηφιστεί μέχρι το τέλος του μήνα. Σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, θα είναι ένα σύστημα σαφώς αναλογικότερο από το προηγούμενο, χωρίς να φτάνει στην απόλυτα «απλή και άδολη» αναλογική παρά μόνο υπό πολύ ειδικές περιστάσεις.

Το Συνταγμα προβλέπει, και σοφά, ότι ο εκλογικός νόμος, για να ισχύσει στις επόμενες εκλογές, όποτε γίνουν, πρέπει να ψηφιστεί από ενισχυμένη πλειοψηφία 200 βουλευτών. Σε διαφορετική περίπτωση, ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές, όποτε γίνουν.

Οι βασικές διαφορές του νέου εκλογικού νόμου από τον ισχύοντα, σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, είναι ότι καταργείται το μπόνους των 50 εδρών στο πρώτο κόμμα και ότι επεκτείνεται το δικαίωμα ψήφου στους 17χρονους.

Αυτές είναι οι αλλαγές που φέρνει ο νέος εκλογικός νόμος. Υπάρχουν ομως και αλλαγές που ΔΕΝ φέρνει, που είχαν συζητηθεί ή προταθεί αλλά δεν υιοθετήθηκαν. Αυτές είναι: η κατάργηση του ορίου του 3% για την είσοδο στη Βουλή, το σπάσιμο των μεγάλων εκλογικών περιφερειών, μια διευθέτηση για να ψηφίζουν οι Έλληνες του εξωτερικού.

Κατηγορήθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ ότι καταργεί το μπόνους των 50 εδρών επειδή βλέπει ότι θα χάσει τις εκλογές. (Όταν το αρχικό σχέδιο του εκλογικού νόμου, πριν από είκοσι μέρες, πρόβλεπε να διατηρηθεί το μπόνους αλλά μειωμένο σε 20-30 έδρες, η κατηγορία ήταν ότι αθέτησε τις δεσμεύσεις του). Στην πραγματικότητα, αν, όπως όλα δείχνουν, οι εκλογές γίνουν το 2019, είναι όχι απλώς παρακινδυνευμένο αλλά εντελώς αδύνατο να κάνουμε από τώρα προβλέψεις, οπότε είναι μάλλον ανόητη η κατηγορία περί καιροσκοπισμού.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκλογές, γαλλικά | Με ετικέτα: , , | 183 Comments »

Μια άβολη επέτειος

Posted by sarant στο 5 Ιουλίου, 2016

Συμπληρώνεται σήμερα ένας χρόνος από το δημοψήφισμα του 2015, το όγδοο δημοψήφισμα στην ιστορία του νεοελληνικού κράτους -αλλά το πρώτο και μοναδικό στο οποίο έχουν συμμετάσχει οι περισσότεροι από εμάς, αφού μόνο όσοι είναι πάνω από τα εξήντα πρόλαβαν να πάρουν μέρος στο δημοψήφισμα του 1974 με το οποίο απαλλαγήκαμε από το πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας. Η άβολη αυτή επέτειος, που παρακάτω θα φανεί γιατί τη χαρακτηρίζω έτσι, μού δίνει την αφορμή για μερικές σκόρπιες σκέψεις. Με μεγάλο ενδιαφέρον θα διαβάσω τα σχόλιά σας.

Η επέτειος του ελληνικού δημοψηφίσματος έχει προσλάβει μιαν απροσδόκητη χροιά επικαιρότητας καθώς πριν από λίγες μέρες είχαμε το βρετανικό δημοψήφισμα για την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ -και έγιναν πολλοί, εύστοχοι ή όχι, παραλληλισμοί ανάμεσα στις δύο εκλογικές μάχες, ιδίως όταν φάνηκε ότι η νικήτρια πλευρά, του Μπρέξιτ, δεν βιαζόταν καθόλου να κινήσει τη διαδικασία εξόδου από την Ένωση και όταν την εύλογη παραίτηση του Ντέιβιντ Κάμερον ακολούθησαν οι αναπάντεχες παραιτήσεις δυο πρωτοπαλίκαρων της παράταξης που πλειοψήφησε, του Μπόρις Τζόνσον που αρνήθηκε να διεκδικήσει την ηγεσία των Συντηρητικών, και του Νάιτζελ Φαράτζ που εγκατέλειψε την ηγεσία του UKIP για να… αφιερωθεί στην οικογένειά του και στην ιδιωτική του ζωή.

Γράφτηκε λοιπόν, σοβαρά ή αστεία, ότι οι Βρετανοί πολιτικοί πρέπει να δανειστούν τεχνογνωσία από τον Αλέξη Τσίπρα για να μάθουν πώς να μετατρέψουν το Όχι της λαϊκής ετυμηγορίας σε Ναι, έτσι ώστε να μην υλοποιηθεί το βρετανικό Μπρέξιτ. Η θέση αυτή θεωρει δεδομενο πως το περσινό ελληνικό Όχι μετατράπηκε σε Ναι, και με μια πρώτη ματιά τούτο επιβεβαιώνεται. Διότι, ναι μεν δεν εφαρμόστηκε η πρόταση Γιούνκερ (η οποία απορρίφθηκε στο δημοψήφισμα) αλλά ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε περιείχε διαφορετικούς αλλά σε αρκετά σημεία επαχθέστερους όρους.

Η σύγκριση αυτή ωστόσο παραβλέπει ότι η πρόταση Γιούνκερ είχε πολύ περιορισμένο χρονικόν ορίζοντα, λίγων μηνών, ενώ η σημερινή αναμφισβήτητα επώδυνη διευθέτηση είναι πιο μακροπρόθεσμη και αγκαλιάζει πολύ περισσότερα ζητήματα -οπότε, είναι άτοπο να γίνεται σύγκριση με την πρόταση Γιούνκερ, που αν την δεχόταν η ελληνική πλευρά είναι βέβαιο πως μετά τη λήξη της θα δεχόταν τελεσίγραφα να υλοποιήσει και όλα τα άλλα μέτρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Εκλογές, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , , | 365 Comments »

Ποιοι το είπαν; (Προεκλογικό κουιζάκι)

Posted by sarant στο 12 Μαΐου, 2016

Question_mark_(black_on_white)Καιρό έχουμε να βάλουμε κουίζ. Τα αποφεύγω, παρόλο που είναι εύκολα στο στήσιμο, επειδή σας έχει φοβηθεί το μάτι μου, βρίσκετε τις απαντήσεις αμέσως. Τέλος πάντων, ας προχωρήσουμε, αν και δεν πιστεύω ότι και το σημερινό θα αντέξει πολύ.

Πριν από δυόμισι χρόνια είχαμε βάλει ένα κουίζ με ερώτημα «Ποιος το είπε;» -σας ζητούσα να βρείτε ποιος πολιτικός είχε κάνει κάποιες δηλώσεις. Είχα σκοπό να βάλω κι άλλα κουίζ της ίδιας κατηγορίας, αλλά το αμέλησα.

Συνεχίζω τώρα, με την ερώτηση σε πληθυντικό αριθμό: ποιοι το είπαν; Θα παραθέσω ένα απόσπασμα από ένα προεκλογικό πρόγραμμα και θα σας ζητήσω να βρείτε ποιο πολιτικό κόμμα (ελληνικό ή ξένο) είχε παρουσιάσει αυτές τις θέσεις.

Προειδοποιώ ότι έχω κάνει μικρές αλλαγές στο κείμενο για να αφαιρέσω κάποιες λέξεις που έδιναν πολλές πληροφορίες. Όταν βρείτε τη σωστή απάντηση, θα παραθέσω το κείμενο αυτούσιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές, Κουίζ | Με ετικέτα: | 285 Comments »

Το δώρο του Καίσαρα από λεξιλογική άποψη

Posted by sarant στο 14 Απριλίου, 2016

coverΕδώ και ενάμιση περίπου χρόνο έχω αρχίσει να παρουσιάζω, κάθε δυο μήνες, από μία περιπέτεια του Αστερίξ, ενός από τα πιο αγαπημένα μου κόμικς.

Όπως έχω πει, με μια δόση υπερβολής βέβαια, οι 24 τόμοι του Αστερίξ (εννοώ την κοινή δημιουργία του Ρενέ Γκοσινί και του Αλμπέρ Ουντερζό) είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά. Τουλάχιστον η γενιά μου, που γνώρισε τον Αστερίξ στα φοιτητικά της χρόνια, τον αγάπησε σχεδόν ομόθυμα -και η ανταπόκρισή σας σε αυτές τις δημοσιεύσεις ήταν πολύ θετική, οπότε είχα πει ότι θα αρχίσω να παρουσιάζω στο ιστολόγιο, έναν προς έναν, τους 24 τόμους του Αστερίξ, κάτι που, με μια συχνότητα έναν τόμο κάθε δίμηνο (και εφόσον δεν κάνω παρασπονδίες, όπως τον Αύγουστο), θα μας πάρει τέσσερα χρόνια.

Ξεκινήσαμε τον Οκτώβριο του 2014, με μια παρουσίαση της περιπέτειας Αστερίξ στους Βρετανούς και μετά με μια γενική παρουσίαση των πρωταγωνιστών του κόμικς. Τον Δεκέμβριο είχαμε τη δεύτερη περιπέτεια, την Κατοικία των θεών, τον Φλεβάρη 2015 είδαμε τον Μάγο (ή Μάντη) ενώ στα τέλη Απριλίου παρουσίασα τον «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών». Τέλη Ιουνίου παρουσιάστηκε Ο αγώνας των αρχηγών, η πέμπτη περιπέτεια της σειράς, αλλά στα τέλη Αυγούστου δεν είχαμε περιπέτεια για τεχνικούς λόγους. O κύκλος συνεχίστηκε στα μέσα Οκτωβρίου με τον Αστερίξ στην Κορσική και η τελευταία δημοσίευση για το 2015 ήταν την παραμονή των Χριστουγέννων με τον Αστερίξ Λεγεωνάριο. Το 2016 ξεκίνησε με την περιπέτεια Οβελίξ και σία τον Φλεβάρη, και σήμερα θα παρουσιάσουμε την ένατη περιπέτεια της σειράς, ίσως λίγο νωρίτερα από το συνηθισμένο, αφού συνήθως η αστεριξολογική δημοσίευση γίνεται στο τελευταίο δεκαήμερο των ζυγών μηνών.

Θυμίζω ότι οι περιπέτειες του Αστερίξ κυκλοφόρησαν σε αυτοτελείς τόμους στα ελληνικά πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τις εκδόσεις Ψαρόπουλου (σε μετάφραση αρχικά του Κώστα Ταχτσή και μετά του Αργύρη Χιόνη) ενώ αργότερα κυκλοφόρησαν σε νέα μετάφραση (της Ειρήνης Μαραντέι) από τις εκδόσεις Μαμούθ, που είναι και η έκδοση που (νομίζω πως) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εμπόριο.

Εγώ έχω γαλουχηθεί με τις μεταφράσεις του Ψαρόπουλου, και ομολογώ πως τις βρίσκω καλύτερες, αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι τις έχω συνηθίσει. Από την άλλη, ο δεύτερος μεταφραστής βρίσκεται σε δύσκολη θέση, διότι ίσως αισθάνεται αναγκασμένος να αποφύγει τα λογοπαικτικά ευρήματα του πρώτου. Ένα σταθερό χαρακτηριστικό των παρουσιάσεων που κάνω εδώ είναι η σύγκριση των δύο ελληνικών μεταφράσεων, Ψαρόπουλου και Μαμούθ. Η κυρία Ιρένε Μαραντέι, που έχει κάνει τις μεταφράσεις της σειράς Μαμούθ, μάς έκανε την τιμή να σχολιάσει εδώ και να επισημάνει ότι δεν προσπάθησε να αποφύγει τις μεταφραστικές επιλογές του Αργύρη Χιόνη, όπως είχα υποθέσει.

Την περιπέτεια, όπως εκδόθηκε από τον Ψαρόπουλο, τη σκανάρισε ο φίλος μας ο Γ. (νομίζω, αν κάνω λάθος ας διαμαρτυρηθεί ο Καίσαρας). Την ανέβασα σε έναν ιστότοπο φιλοξενίας, απ’ όπου μπορείτε να την κατεβάσετε ή να τη διαβάσετε ονλάιν.

(**Προσθήκη: Με ενημέρωσαν ότι λείπουν οι δύο τελευταίες σελίδες! Τις σκανάρισα πρόχειρα από το δικό μου τεύχος και τις ανέβασα εδώ: σελίδα 47, σελίδα 48. Χίλια συγνώμη!)

Το Δώρο του Καίσαρα είναι η 21η από τις 24 περιπέτειες του Αστερίξ από το δίδυμο Γκοσινί-Ουντερζό. Παρουσιάστηκε σε συνέχειες στην εφημερίδα Μοντ το 1974 (η πρώτη περιπέτεια που δεν προδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Πιλότ) και τον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησε σε αυτοτελή τόμο. Είναι μια από τις «καθιστικές» περιπέτειες -δηλαδή δεν έχουμε κάποιο ταξίδι των ηρώων μας σε μακρινό μέρος. Η δράση εκτυλίσσεται στο χωριό και γύρω από αυτό, με εξαίρεση το προοίμιο της ιστορίας. Είναι επίσης μια από τις λίγες περιπέτειες όπου οι Ρωμαίοι δεν σχεδιάζουν κάτι εναντίον του ανυπόταχτου γαλατικού χωριού.

Η υπόθεση της περιπέτειας:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστερίξ, Εκλογές, Κόμικς, Λογοπαίγνια, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 201 Comments »

Ο καύκος του πλανητάρχη

Posted by sarant στο 11 Μαρτίου, 2016

Εδώ και σαράντα μέρες έχει ξεκινήσει ένα πολιτικό σόου που θα τελειώσει στις αρχές του καλοκαιριού και που η παγκόσμια κοινή γνώμη το παρακολουθεί αν όχι με κομμένη την ανάσα πάντως με αρκετό ενδιαφέρον -εννοώ τις αμερικανικές προκριματικές εκλογές, από τις οποίες θα προκύψουν οι δυο μονομάχοι που θα διεκδικήσουν στη συνέχεια, τον Νοέμβριο, την εκλογή τους στον Λευκό Οίκο, στις καθαυτό προεδρικές εκλογές.

Οι προεδρικές εκλογές, βέβαια, θα διεξαχθούν μια Τρίτη του Νοέμβρη, την ίδια μέρα σε όλη τη χώρα (την Τρίτη 8 Νοεμβρίου, τώρα που το κοίταξα). Ωστόσο, στο αμερικάνικο σύστημα, στις προκριματικές εκλογές δεν ψηφίζουν όλες οι πολιτείες ταυτόχρονα: η διαδικασία διαρκεί πολλούς μήνες, γι’ αυτό και τη χαρακτήρισα σόου. Κάποιες πολιτείες ψηφίζουν μόνες τους, ενώ σε άλλες περιπτώσεις έχουμε πολλές μαζί -όπως την «σούπερ Τρίτη», την 1η Μαρτίου, που είχαμε προκριματικές εκλογές σε 11 πολιτείες.

Φυσικά, υπάρχουν στις ΗΠΑ και άλλα κόμματα που θα κατεβάσουν υποψήφιους στις προεδρικές εκλογές, αλλά ο αμείλικτος αμερικάνικος δικομματισμός δεν αφήνει πολύ χώρο για τρίτη δύναμη. Κι όταν υπήρξε υπολογίσιμος τρίτος υποψήφιος, ήταν ανεξάρτητος (ο δισεκατομμυριούχος Ρος Περό, το 1992 είχε κερδίσει το 19% της λαϊκής ψήφου αλλά κανέναν εκλέκτορα).

Μέχρι στιγμής, τα αποτελέσματα των προκριματικών εκλογών δεν ήταν ακριβώς τα αναμενόμενα. Στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, πριν αρχίσει η διαδικασία οι περισσότεροι αναλυτές περίμεναν να γίνει μάχη ανάμεσα στους 6 ή 7 υποψηφίους, αλλά προς το παρόν ο Ντόναλντ Τραμπ προηγείται πολύ καθαρά. Στο Δημοκρατικό Κόμμα αναμενόταν καθαρή επικράτηση της Χίλαρι Κλίντον αλλά ο μοναδικός αντίπαλός της, ο σοσιαλδημοκράτης Μπέρνι Σάντερς κατάφερε να κερδίσει κάμποσες πολιτείες, συχνά ανατρέποντας τις προβλέψεις (ή τις επιθυμίες; ) των δημοσκόπων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Κύπρος | Με ετικέτα: , , , , , | 156 Comments »

Ένας χρόνος πρώτη φορά αριστερά

Posted by sarant στο 25 Ιανουαρίου, 2016

Τέτοια μέρα πέρυσι έγιναν οι εκλογές που ανέδειξαν μεγάλον νικητή τον ΣΥΡΙΖΑ και πρώτη φορά αριστερά» στην κυβέρνηση, όπως ήταν το σύνθημα, αν και όχι με αυτοδυναμία, οπότε σχηματίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας με τους Ανεξάρτητους Έλληνες του Πάνου Καμμένου, κόμμα της λαϊκής δεξιάς, με κάποτε ακραίες ή/και εθνικιστικές θέσεις (όπως είναι όλα τα κόμματα της λαϊκής δεξιάς).

Σήμερα λοιπον έχουμε την πρώτη επέτειο της ιστορικής εκείνης μέρας, οπότε το επετειακό άρθρο επιβάλλεται αυτονόητα. Επέτειος βέβαια σημαίνει απολογισμός, οπότε θα κάνουμε και τον απολογισμό της εξαιρετικά πυκνής σε γεγονότα χρονιάς που πέρασε. Ο πληθυντικός αριθμός εδώ δεν είναι σχήμα λόγου: εγώ σκοπεύω να γράψω σχετικά λίγα και να ακούσω τη γνώμη σας -ενώ δεν ξεχνάω ότι εδώ λεξιλογούμε, όπως θα δείτε στο τέλος του άρθρου.

Εξαιρετικά πυκνή σε γεγονότα ήταν η χρονιά, ωστόσο όχι σε κυβερνητικό έργο, αφού πολύς χρόνος αναγκαστικά αναλώθηκε στην διαπραγμάτευση με τους δανειστές, ενώ, όπως όλοι ξέρουμε, μέσα στο 2015 δεν πήγαμε μία αλλά τρεις φορές στις κάλπες, και μάλιστα σε εθνικό επίπεδο, οπότε ουσιαστικά η κυβέρνηση μετά τον Σεπτέμβριο άρχισε να λειτουργεί σε κάπως ομαλό πεδίο, ενώ σε απόλυτα ομαλό πεδίο δεν έχει ακόμα βρεθεί, αφού εξακολουθεί να υπάρχει η δαμόκλειος σπάθη της αξιολόγησης.

Με μια πρώτη ματιά θα έλεγε κανείς ότι ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε, αφού δεν κατάφερε να εφαρμόσει τις προεκλογικές του εξαγγελίες και να απαλλάξει τη χώρα από τη μνημονιακή λιτότητα, αντίθετα στη χώρα επιβλήθηκε ένα τρίτο μνημόνιο με αρκετές επαχθείς πρόνοιες. Επίσης, τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που ανέλαβαν κυβερνητικά πόστα θα διαπίστωσαν υποθέτω ότι η καθημερινή άσκηση της διακυβέρνησης κρύβει δυσκολίες που δεν τις έχει η βολική θέση της αντιπολίτευσης.

Από την άλλη, κανείς δεν μπορεί να πει ότι αν δεν αναλάμβανε ο ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν τα πράγματα καλύτερα -προσωπικά μάλιστα πιστεύω ακράδαντα ότι θα ήταν χειρότερα, αν και αυτά τα επιρρήματα (καλύτερα, χειρότερα) ποτέ δεν ισχύουν για όλους: αυτό που είναι καλύτερο για τον ένα, είναι συμφορά για τον άλλον, και είναι κάτι που καθορίζεται ταξικά ή κοινωνικά. Οπότε, να το προσδιορίσω: ισχυρίζομαι ότι η θέση των οικονομικά ασθενέστερων στρωμάτων θα ήταν χειρότερη αν δεν νικούσε πέρσι τέτοια μέρα ο ΣΥΡΙΖΑ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Εκλογές, Πολιτική | Με ετικέτα: , , | 286 Comments »

Το μικρότερο καλό

Posted by sarant στο 14 Δεκεμβρίου, 2015

Χτες έγινε ο δεύτερος γύρος των περιφερειακών εκλογών στη Γαλλία, και από τις 13 περιφέρειες η κεντροδεξιά αντιπολίτευση κέρδισε τις 7 ενώ η κεντροαριστερά κατέκτησε τις 5 (σε μία περιφέρεια, την Κορσική, πρώτευσαν οι, ας πούμε, εθνικιστές, αλλά οι εκλογές στην Κορσική έχουν πάντα ιδιαιτερότητες από την εποχή του Αστερίξ κιόλας).

Έτσι, η κεντροδεξιά πέτυχε μεγάλη νίκη, αφού στις προηγούμενες εκλογές, που βέβαια έγιναν κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες (και με διαφορετική οριοθέτηση των περιφερειών, αφού μεσολάβησε ένας Καλλικράτ, με αποτέλεσμα να μην είναι συγκρίσιμα τα αποτελέσματα) η αριστερά είχε κερδίσει τις περισσότερες περιφέρειες.

Ωστόσο, αν κάποιος συνόψιζε τα αποτελέσματα σε «νίκη της κεντροδεξιάς με 7-5», θα διέπραττε το ατόπημα που η μπλογκόσφαιρα ονομάζει «τουκανισμό«, και που ονομάστηκε έτσι όταν κάποιος, περιγράφοντας το εξωτικό πουλί τουκάν το αποκάλεσε «πουλί των τροπικών με χαρακτηριστικό μαύρο φτέρωμα», παραλείποντας να αναφέρει το τεράστιο ράμφος του πουλιού.

Και θα ήταν τουκανισμός, επειδή βέβαια το μεγάλο διακύβευμα του δεύτερου γύρου των εκλογών δεν ήταν αν θα επικρατήσει ο σοσιαλιστής ή ο δεξιός στη Νορμανδία ή τη Βρετάνη, αλλά αν το ακροδεξιό μέτωπο της Μαρίν Λεπέν θα κατακτούσε μία, δύο ή τρεις περιφέρειες από τις έξι που διεκδικούσε ύστερα από τις εντυπωσιακές επιδόσεις του πρώτου γύρου, όταν πρώτευσε σε αρκετές περιφέρειες με πολύ μεγάλα ποσοστά που ξεπερνούσαν το 40% σε δύο περιφέρειες, στον Βορρά και στην Προβηγκία. Πρώτος ήταν επίσης ο υποψήφιος του Εθνικού Μετώπου στην Ανατολική Γαλλία, και επειδή ο σοσιαλιστής υποψήφιος αρνήθηκε να πειθαρχήσει στις κεντρικές κατευθύνσεις του κόμματος και να αποσυρθεί, πολλοί θεωρούσαν πως το κόμμα της Λεπέν ήταν φαβορί.

Βέβαια, τα ποσοστά αυτά επιτεύχθηκαν χάρη στην πολύ υψηλή αποχή του πρώτου γύρου και μέσα σε συνθήκες που δύσκολα θα βρει άλλη φορά πιο ευνοϊκές η Μαρίν Λεπέν, μετά στο μακελειό της 13ης Νοεμβρίου. Στον δεύτερο γύρο η συμμετοχή αυξήθηκε πολύ και αυτό ήταν καθοριστικός παράγοντας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Επικαιρότητα, Εκλογές, Ποίηση, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , | 69 Comments »

Τη δεύτερη φορά…

Posted by sarant στο 21 Σεπτεμβρίου, 2015

Τα χτεσινά εκλογικά αποτελέσματα αποτέλεσαν, από κάποιες απόψεις, έκπληξη πολύ μεγαλύτερη από τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη, μια νίκη που τότε ήταν λίγο πολύ αναμενόμενη αλλά ίσως όχι τόσο ευρεία. Η χτεσινή καθαρή νίκη του ΣΥΡΙΖΑ ήταν εντελώς αναπάντεχη,  αφού τόσο η διαφορά από τον δεύτερο (7,5 μονάδες) όσο και το εκλογικό ποσοστό (35,5% τώρα που γράφω το άρθρο) ελάχιστα υπολείπονται από τα αντίστοιχα απάτου Γενάρη (8.5 μονάδες διαφορά και 36,3%). Να θυμίσω οτι οι εταιρείες δημοσκοπήσεων πρόβλεπαν αμφίρροπη μάχη, ενώ και οι δικές σας προβλέψεις, στο σχετικό άρθρο όπου σας είχα καλέσει να μαντέψετε εκλογικό αποτέλεσμα, έδιναν τον ΣΥΡΙΖΑ στο 30,5%.

Και σε άλλα απέτυχαν οι δημοσκοπήσεις. Για παράδειγμα, οι περισσότερες εταιρείες έδιναν τους ΑΝΕΛ σαφώς εκτός Βουλής -κι ομως, κατάφεραν να περάσουν το όριο του 3% με σχετική άνεση, αν και με πτώση από τον Γενάρη. Θυμίζω ότι και στο δημοψήφισμα οι δημοσκόποι είχαν πέσει έξω -και δεν θα ήταν αδιάφορο να διερευνηθεί η αιτία της αποτυχίας αυτής.

Όποιος μελετάει τα εκλογικά αποτελέσματα, δεν πρέπει να παραβλέψει το εντυπωσιακά μεγάλο ποσοστό της αποχής, που έφτασε στο 43,3%. Πάντως, τον αριθμό αυτό πρέπει να τον δεχτούμε με κάποια περίσκεψη, διότι βλέπω ότι στις εκλογές του Γενάρη (όταν η αποχή ήταν 35,1%) είχαμε 9.911.495 εγγεγραμμένους, και μάλιστα χωρίς τους 18ρηδες -αν υπολογίσουμε ότι ο πληθυσμός της χώρας ανέρχεται σε 10.846.000 άτομα, είναι φανερό πως οι εκλογικοί κατάλογοι περιλαμβάνουν και αρκετούς συμπολίτες μας που έχουν αφήσει τον μάταιο τούτο κόσμο.

Πάντως, κι αν ακόμα η αποχή δεν είναι 43%, παραμένει βέβαιο οτι αυξήθηκε από τον Γενάρη. Σε κάποιον βαθμό η επιπρόσθετη αυτή αποχή οφειλόταν σε οικονομικούς λόγους (γι’ αυτό και είναι μεγαλύτερη στους ακριτικούς νομούς) ιδίως σε μια χρονιά που οι πολίτες κλήθηκαν για τρίτη φορά στις κάλπες. Αλλά να μην εθελοτυφλούμε, υπήρξαν αρκετοί συμπολίτες μας που επέλεξαν συνειδητά την αποχή, περισσότεροι από κάθε άλλη φορά σε εθνικές εκλογές (σε ευρωπαϊκές εκλογές, το 2009 είχαμε ακόμα μεγαλύτερη αποχή).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκλογές, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , | 343 Comments »

Η μέρα της κάλπης

Posted by sarant στο 20 Σεπτεμβρίου, 2015

Οι πιο πρωινοί θα έχουν ήδη ρίξει το ψηφοδέλτιο στην κάλπη, άλλοι θα πάνε πριν από το μεσημέρι, άλλοι το απομεσήμερο. Κάποιοι δεν θα πάνε καθόλου, εννοώ κάποιους που είχαν ψηφίσει στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις αλλά τούτη τη φορά θα επιλέξουν την αποχή, που προβλέπεται να είναι αυξημένη -αν και δεν επαληθεύουν πάντα οι προβλέψεις.

Το ιστολόγιο δεν μπόρεσε ν’ αντισταθεί στην επικαιρότητα κι έτσι αφιέρωσε στις σημερινές εκλογές ικανό μερίδιο της αρθρογραφίας του -ήταν κι η προεκλογική περίοδος σύντομη, κι αυτό πύκνωσε αναγκαστικά τα εκλογικά και εκλογολογικά άρθρα. Βάλαμε και προγνωστικά, βάλαμε και γκάλοπ, λεξιλογήσαμε και πολιτικολογήσαμε. Σήμερα, που είναι η μέρα της κάλπης, θα ήταν αφύσικο να βάλω κάποιο άλλο θέμα.

Διάλεξα να παρουσιάσω δυο γελοιογραφίες, από προηγούμενες εκλογές, που έγιναν επίσης σε χρονιά που τελειώνει στο 5: τις εκλογές του 1915, πριν από 100 στρογγυλά χρόνια, και τις εκλογές του 1985, πριν από 30 χρόνια.

ekloges1915

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εκλογές, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 254 Comments »