Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Ελευθερία του λόγου’ Category

Η Σώτη Τριανταφύλλου, ο Μάρκο Πόλο και η ελευθερία του λόγου

Posted by sarant στο 10 Μαΐου, 2017

Η είδηση έχει γίνει γνωστή εδώ και μερικές μέρες: όπως γράφτηκε, η γνωστή συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου πρόκειται να δικαστεί τον Ιούλιο ύστερα από μήνυση που κατέθεσε ο Παναγιώτης Δημητράς, για άρθρο της στην Άθενς Βόις το οποίο θεωρήθηκε ότι υποκινεί την ισλαμοφοβική βία και άρα εμπίπτει στις διατάξεις του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου (σημείωση: έτσι γράφτηκε, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι).

Το ιστολόγιο ενδιαφέρεται πολύ για την υπόθεση, επειδή αγγίζει θέματα που τα έχουμε συζητήσει κατ’ επανάληψη, επειδή τυχαίνει να έχω προσωπική γνωριμία και με τους δυο εμπλεκόμενους και κυρίως επειδή κατά κάποιο τρόπο έχουμε ήδη εμπλακεί στην υπόθεση, με την έννοια ότι είχα σχολιάσει το επίμαχο άρθρο της Σώτης Τριανταφύλλου τότε που δημοσιεύτηκε και μάλιστα το απόσπασμα που προκάλεσε τη δίωξη. Θα έγραφα νωρίτερα, αλλά οι προηγούμενες μέρες ήταν δεσμευμένες για άλλα άρθρα.

Πράγματι, σε άρθρο της που δημοσιεύτηκε την επομένη των τρομοκρατικών επιθέσεων στο Παρίσι, με το μακελειό στο Μπατακλάν και στα άλλα σημεία, η Σώτη Τριανταφύλλου είχε γράψει ένα άρθρο στην Αθενς Βόις, στο οποίο, ανάμεσα στ’ άλλα, γράφει:

Όμως, θα επιμείνω: όπως έλεγε ο Μάρκο Πόλο, «φανατικός μουσουλμάνος είναι αυτός που σου κόβει το κεφάλι, ενώ μετριοπαθής είναι εκείνος που σε κρατάει για να σου κόψουν το κεφάλι». Πολύ λίγα έχουν αλλάξει στο ισλάμ από τον ύστερο Μεσαίωνα.

Και εδώ έρχεται η εμπλοκή του ιστολογίου, διότι όπως είχα γράψει τότε:

Τώρα, κι ένα μικρό παιδί καταλαβαίνει ότι το ρητό αυτό ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ να ειπώθηκε στα χρόνια του Μάρκο Πόλο, στα χρόνια του Μεσαίωνα, η ορολογία «φανατικός» και «μετριοπαθής» είναι οπωσδήποτε σύγχρονη. Πώς και δεν το κατάλαβε αυτό μια διαβασμένη και ευφυής συγγραφέας; Μάλλον δεν θέλει να το καταλάβει.

Και στη συνέχεια παρέπεμπα σε λινκ του μυθοκτόνου ιστότοπου snopes, που εξηγούσε τη γέννηση του ισλαμοφοβικού μύθου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Ισλάμ | Με ετικέτα: , , , | 432 Σχόλια »

Και πάλι για τον γέροντα Παστίτσιο

Posted by sarant στο 27 Ιανουαρίου, 2017

Πριν από τεσσεράμισι χρόνια -μια ζωή, θα έλεγε κανείς- η ελληνική μπλογκόσφαιρα είχε αναστατωθεί από την υπόθεση του γέροντα Παστίτσιου. Για να φρεσκάρω τη μνήμη σας, έτσι ονομαζόταν μια σατιρική σελίδα στο Φέισμπουκ, που ειρωνευόταν την καπηλεία και τις υπερβολές που διαδίδονταν από παραθρησκευτικούς και εθνικιστικούς κύκλους γύρω από τον γέροντα Παΐσιο, έναν αγιορείτη μοναχό (κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης, 1924-1994) που έγινε γνωστός από κάποιες ασυνάρτητες ρήσεις του που προβάλλονται ως προφητείες (και που δεν ξέρουμε καν αν είναι δικές του ή μεταγενέστερες προσθήκες), καθώς και για τα θαύματα που υποτίθεται ότι γίνονται στη μονή όπου είναι θαμμένος. Ο Παΐσιος, στο μεταξύ, ύστερα από διαδικασίες φαστ-τρακ έχει από το 2015 γίνει άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

10_aug_2012_eleytherh_wra_efhmerida_paisios_thamaΗ τρολοσελίδα του Γέροντα Παστίτσιου (που είχε ανθρώπινο σώμα αλλά παστιτσένιο κεφάλι) είχε μεγάλη επιτυχία και τελικά αυτό δεν της βγήκε σε καλό. Ο εμπνευστής της σελίδας, παρωδώντας τις ειδήσεις για δήθεν θαύματα του Παΐσιου, είχε την έξυπνη ιδέα να κατασκευάσει ένα ψευτοθαύμα του Παστίτσιου, ότι τάχα θεράπευσε έναν 18χρονο χρήστη ναρκωτικών που είχε πάθει τροχαίο ατύχημα. Η φάρσα είχε μεγάλη επιτυχία, ίσως μεγαλύτερη απ’ ό,τι έπρεπε, μια και αναδημοσιεύτηκε ευρύτατα από τους παϊσιοκάπηλους -κι έφτασε να γίνει πρωτοσέλιδο, τον Αύγουστο του 2012, στην ακροδεξιά Ελεύθερη Ώρα. Και βέβαια, όταν οι παϊσιοκάπηλοι έμαθαν ότι είχαν πιαστεί κορόιδα, θύμωσαν -και κάπου εκεί η υπόθεση ξέφυγε από τα στενά όρια της μπλογκόσφαιρας κι έπαψε να είναι απλώς τρικυμία σε ένα φλιτζάνι καφέ.

Πράγματι, λίγες μέρες αργότερα, ο βουλευτής Χρ. Παππάς, υπαρχηγός της ναζιστικής συμμορίας, έκανε ερώτηση στη Βουλή υποστηρίζοντας ότι ο δημιουργός της τρολοσελίδας (που ως τότε ήταν άγνωστος) «υβρίζει, ειρωνεύεται και προσπαθεί να ευτελίσει την ιερή μορφή της Ελληνορθοδοξίας, τον Γέροντα Παΐσιο».

Θυμίζω ότι βρισκόμαστε στο 2012, όταν η Χρυσή Αυγή απολαμβάνει τη δόξα της εισόδου της στη Βουλή, ο Μιχαλολιάκος είναι το αγαπημένο παιδί των ιδιωτικών καναλιών που τον ξεπλένουν με στοργή και ζήλο, πίνοντας από την κούπα του, ενώ στυλοβάτες του καθεστώτος όπως ο Μπάμπης Παπαδημητρίου λαχταρούν να δημιουργηθεί μια «σοβαρή Χρυσή Αυγή» για να το στηρίξει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ελευθερία του λόγου, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , | 185 Σχόλια »

Οικειοποιημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 24 Σεπτεμβρίου, 2016

Τα ονομάζω έτσι τα σημερινά μεζεδάκια μας για να τιμήσω (από την ανάποδη όμως) την πρόσφατη τοποθέτηση του υφυπουργού Παιδείας κ. Θ. Πελεγρίνη στη Βουλή, στην ειδική συνεδρίαση για την Ημέρα Εθνικής Μνήμης για την καταστροφή του Μικρασιατικού Ελληνισμού.

Παραδόξως, δεν θεωρώ σοβαρό λάθος τη χρήση της λέξης «οικειοποίηση» ούτε θεωρώ ότι δείχνει αντισημιτισμό ή ότι είναι ένα μόλις βήμα πίσω από τον νεγκασιονισμό (την άρνηση του Ολοκαυτώματος) όπως αμετροεπώς απεφάνθη το Ποτάμι. Η ομιλία του Θ.Π. διαπνέεται από συμπάθεια για τον λαό των Εβραίων και η λέξη «οικειοποίηση» δεν έχει μόνο αρνητικές σημασίες -όπως οι παρεμφερείς «ιδιοποίηση» και «σφετερισμός». Οικειοποιείσαι κάτι όταν το κάνεις δικό σου και ταυτίζεσαι μαζί του (ή το ταυτίζεις με σένα).

* Θεωρώ όμως εντελώς λαθεμένη και αδιέξοδη την πρόταση να «οικειοποιηθούμε» (με όποιαν σημασία της λέξης θέλετε) τη λέξη «καταστροφή», εμείς οι Έλληνες, και να επιχειρήσουμε τη διεθνή προβολή μας ως ο αιωνίως κατατρεγμένος λαός. Εκτός του ότι δεν ισχύει, εκτός του ότι το βρίσκω προσβλητικό, δεν είναι και τόσο καλό για τον τουρισμό, θαρρώ. Να κάνουμε brand-name την καταστροφή, είναι σοβαρά πράγματα αυτά;

* Αλλά ο κ. Πελεγρίνης κατάφερε να χωρέσει στην ομιλία του και καναδυό πραγματολογικά ή λογικά λάθη που μπορούν να χαρακτηριστούν και μαργαριτάρια. Καταρχάς, έχουμε την πολύ προβληματική διατύπωση ότι «Το 31 π.Χ., μετά την μάχη του Ακτίου, καταλύεται το ελληνικό κράτος. Στον χάρτη δεν υπάρχει πουθενά πλέον ελληνικό κράτος. Υπάρχουν διαδοχικά η ρωμαϊκή αυτοκρατορία, η βυζαντινή αυτοκρατορία, η οθωμανική αυτοκρατορία.»

Ώστε το 31 π.Χ. καταλύθηκε «το ελληνικό κράτος»; Ήταν ελληνικό το κράτος που καταλύθηκε και ήταν «το» ελληνικό κράτος; Πολύ προβληματική τη βρίσκω αυτή την τοποθέτηση.

(Παρεμπιπτόντως, κάποιος έψαξε στον χάρτη και βρήκε ότι το ελληνοϊνδικό βασίλειο του Στράτωνος του Β’ υπήρχε και μετά το Άκτιο, μέχρι την πρώτη δεκαετία της χρονολογίας μας).

* Ακόμα πιο προβληματική βρίσκω τη διατύπωση: «Αυστηρή νομοτέλεια δεν υπάρχει και στη φύση ακόμη, όπως μπορεί να το διαπιστώσει κανείς από τις συνεχείς ανατροπές των νόμων της φύσης, οι οποίες αποτυπώνονται στην ιστορία της επιστήμης»

Αυτό το βρίσκω ολοφάνερα λάθος. Στην ιστορία της επιστήμης δεν βρίσκουμε συνεχείς ανατροπές των νόμων της φύσης αλλά συνεχείς ανατροπές της δικής μας ατελούς αντίληψης για τα φυσικά φαινόμενα. Δεν έπαψε ο Ήλιος να γυρνά γύρω από τη Γη, εμείς πάψαμε να πιστεύουμε ότι ισχύει αυτό.

* Και προχωράμε στα υπόλοιπα μεζεδάκια της πιατέλας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 189 Σχόλια »

Τα Ρίχτερ μετά τη δίκη

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2016

Πριν από μερικούς μήνες, ενώ γινόταν στο Ρέθυμνο η δίκη του Χάινς Ρίχτερ, είχα γράψει το άρθρο «Τα Ρίχτερ της δίκης«, κάνοντας ένα μάλλον εύκολο λογοπαίγνιο με το όνομα του Γερμανού ιστορικού. Η δίκη τελείωσε, ο Γερμανός καθηγητής, όπως ήταν αναμενόμενο, αθωώθηκε, αλλά η ιστορία δεν τελείωσε εκεί.

Αντίθετα, αμέσως μετά την έκδοση της αθωωτικής απόφασης (η οποία, αν θυμάμαι καλά, εκδόθηκε στις 10 Φεβρουαρίου) ο καθηγητής Ρίχτερ, αναγνωρισμένος πλέον εξαιτίας της δίωξής του ως «γνώστης των ελληνικών θεμάτων» άρχισε μια ομοβροντία δημοσιεύσεων, συνεντεύξεων και δηλώσεων στις οποίες πρόβαλε θέσεις καινοφανείς και απαράδεκτες.

Έτσι, με άρθρα του στο Σπίγκελ, στο Φόκους και στη Βελτ, όλα μέσα στην πρώτη εβδομάδα από την αθώωσή του, ο καθηγητής Ρίχτερ υποστήριξε ότι όχι μόνο δεν υφίσταται θέμα γερμανικών πολεμικών αποζημιώσεων προς την Ελλάδα αλλά και στην πραγματικότητα, όπως προέκυψε ύστερα από πολυπλοκους υπολογισμούς του καθηγητή Ρίχτερ, η Ελλάδα είναι εκείνη που οφείλει ένα σεβαστό ποσό προς το γερμανικό κράτος!

Επιπλέον, ο καθηγητής Ρίχτερ συμμετείχε σε σύσκεψη στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, στην οποία ενημέρωσε στελέχη της γερμανικής δημόσιας διοίκησης για τα πορίσματά του, έστω κι αν η γερμανική κυβέρνηση, απαντώντας σε ερώτηση βουλευτών του Κόμματος της Αριστεράς, παρουσίασε ως ασήμαντο το θέμα.

Τέλος, την περασμένη Κυριακή, ο Γερμανός καθηγητής έδωσε συνέντευξη στην Καθημερινή, στην οποία υποστηρίζει τις ίδιες απαράδεκτες θέσεις και αναφέρεται και στο ενδεχόμενο να του αφαιρεθεί ο τίτλος του δόκτορα επί τιμή που του έχει απονεμηθεί από το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Τότε που γινόταν ακόμα η δίκη, αλλά και πριν γίνει, είχα τοποθετηθεί και είχα θεωρήσει απαράδεκτη τη δίωξη του κ. Ρίχτερ. Μήπως αισθάνομαι τώρα άσχημα, μήπως μετανιώνω για τη θέση που πήρα;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Ελευθερία του λόγου, Ιστορία, Κρήτη, Κατοχή | Με ετικέτα: , , , | 282 Σχόλια »

Καρατόμηση;

Posted by sarant στο 19 Φεβρουαρίου, 2016

Δύο ήταν τα θέματα που απασχόλησαν χτες την επικαιρότητα και προκάλεσαν τρικυμία στο ποτηράκι της ελληνικής μπλογκόσφαιρας. Το ένα ήταν ο θάνατος του λαϊκού τραγουδιστή Παντελή Παντελίδη, αλλά με αυτό δεν έχω σκοπό να ασχοληθώ καθόλου.

Θα περιοριστώ στο δεύτερο, τη μετάθεση του υποστράτηγου Μανώλη Σφακιανάκη της ΕΛΑΣ από τη θέση του διοικητή της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος προς μια διοικητική υπηρεσία, μετάθεση που θεωρήθηκε δυσμενής, προκάλεσε την προσφυγή του ενδιαφερόμενου αξιωματικού και εντονότατες αντιδράσεις από μεγάλη μερίδα του πολιτικού κόσμου και τελικά ανακλήθηκε ή μάλλον μισοανακλήθηκε.

Ο συγκεκριμένος αξιωματικός βρίσκεται στο τιμόνι της ΔΗΕ επί 20 και πάνω χρόνια και θεωρείται απόλυτα επιτυχημένος από τα συστημικά μέσα ενημέρωσης, που προβάλλουν τις πολύ καλές επιδόσεις της υπηρεσίας στην αποτροπή αυτοκτονιών, τις οποίες νέοι, συχνά ανήλικοι, προαναγγέλλουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ανακοινώθηκε μάλιστα, στο τέλος του 2015, ότι τα τελευταία 11 χρόνια η ΔΗΕ έχει αποτρέψει 1424 αυτοκτονίες (τις 1300 από αυτές τα τελευταία πέντε χρόνια). Ένας άλλος τομέας στον οποίο έχει παρουσιάσει καλές επιδόσεις η ΔΗΕ είναι η πάταξη της παιδοφιλίας.

Λέγεται ότι για αυτές τις επιτυχίες του, ο Μ. Σφακιανάκης έχει βραβευτεί τρεις φορές από το FBI. Βέβαια, ο δημοσιογράφος Κώστας Εφήμερος, που τον άκουσα στο ραδιόφωνο χτες, ισχυρίζεται ότι δεν μπόρεσε να βρει κανένα ίχνος των βραβεύσεων αυτών στην ιστοσελίδα του FBI, ίσως όμως να είναι απόρρητες -ή να μην έψαξε σωστά (ολόκληρη την εκπομπή μπορείτε να την ακούσετε εδώ)

Σε κάθε περίπτωση, αξίζει έπαινος για αυτή τη δραστηριότητα, ιδίως αν είναι υπαρκτή. Ωστόσο δεν ήταν μόνο αυτή η δραστηριότητα της ΔΗΕ επί Σφακιανάκη. Όσοι ασχολούμαστε λίγο με το Διαδίκτυο θυμόμαστε μια σειρά από ελευθεροκτόνες ενέργειες στις οποίες είχε πρωταγωνιστήσει η ΔΗΕ και ο Μ. Σφακιανάκης προσωπικά, όπως την αποκάλυψη της ταυτότητας του Παστίτσιου (ή, πολύ παλιότερα, το κυνηγητό του διαχειριστή της ιστοσελίδας blogme.gr επειδή είχε λινκ προς κάποια μπλογκ που έθιγαν τον Λιακόπουλο), ή ακόμα την αποκάλυψη του νεαρού που «έβρισε» τους νεκρούς αξιωματικούς της Κινάρου.

Ακόμα πιο ζοφερή είναι η καταγγελλόμενη προσωπική εμπλοκή του Μ. Σφακιανάκη στην υπόθεση του αείμνηστου μουσικού Παναγιώτη Βήχου, ο οποίος κατάγγειλε κύκλωμα σωματεμπορίας στη Σαντορίνη με συμμετοχή του τοπικού αστυνομικού διοικητή και βρέθηκε κατηγορούμενος για παιδική πορνογραφία (αθωώθηκε ύστερα από έναν πολύχρονο μαραθώνιο αφού δικαιώθηκε και από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια). Υπάρχουν και άλλες καταγγελίες, π.χ. για δημοσιογράφο που κλήθηκε στη ΓΑΔΑ επειδή τάχα στο ιστολόγιό της υπήρχε σχόλιο με προαναγγελία αυτοκτονίας -και συνελήφθη.

Θέλω να πω, η εικόνα της αριστείας που επίμονα προβάλλεται για τον όντως υπερδραστήριο αξιωματικό κάθε άλλο παρά ακηλίδωτη είναι. Και το ζήτημα δεν είναι να βάλουμε στο ένα τάσι της ζυγαριάς τα υπέρ και στο άλλο τα κατά, και αν τα υπέρ υπερτερούν να ξεχάσουμε τα αρνητικά, διότι εδώ έχουμε να κάνουμε με αδικήματα.

Υπάρχει ωστόσο ο αντίλογος ότι σε αυτές τις περιπτώσεις καταπάτησης των ελευθεριών ο Μ. Σφακιανάκης δεν ενεργούσε μόνος του, αυτόβουλα, αλλά κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας. Ο ίδιος πάντως διεκδικεί ακέραιο τον έπαινο για τις απαράδεκτες αυτές ενέργειες: Πού ήταν η εκκλησία, αναρωτήθηκε, όταν εγώ κυνήγησα τον Παστίτσιο;

Έπειτα, προσωπικά δεν είμαι και τόσο βέβαιος για τις φοβερές γνώσεις πληροφορικής του αξιωματικού -νομίζω ότι ξέρει απλώς τόσα όσα για να εντυπωσιάζει και να τρομάζει τους πιο αδαείς από αυτόν και να τους κάνει να εκχωρούν την ελευθερία στο όνομα μιας αναπόδεικτης ασφάλειας. Για την αδαημοσύνη του Μ. Σφακιανάκη κυκλοφορούν διάφορα ανέκδοτα στο Διαδίκτυο, όπως όταν προσπάθησε να ψαρέψει τους συντονιστές του Ιντυμήντια, αλλά δεν μπορώ να πάρω όρκο για το αν αληθεύουν. Βέβαια, έχει γράψει και βιβλία για το Διαδίκτυο -έχω μεγάλη περιέργεια να τα φυλλομετρήσω και κρίμα που δεν μπόρεσα να τα δω πριν γράψω το άρθρο.

Κι έπειτα, όσο κι αν μια υπηρεσία όπως η ΔΗΕ έχει ιδιαιτερότητες, δυσκολεύομαι να κατανοήσω πώς δικαιολογείται υπηρεσιακά η παραμονή του ίδιου διοικητή για τόσο μεγάλο διάστημα -21 χρόνια! Η πολύχρονη παραμονή ενός αξιωματούχου στο ίδιο πόστο ευθύνης είναι κάτι που αποφεύγεται, διότι δημιουργεί κουλτούρα φέουδου, αλλά και δεν επιτρέπει στον ίδιο τον αξιωματούχο να ακονίσει τις δεξιότητές του σε άλλους τομείς -πολύ περισσότερο όταν το πόστο του συνδέεται με τεχνολογίες αιχμής.

Τέλος, βλέποντας ποιοι και πώς συμπαραστάθηκαν στον αξιωματικό όταν ανακοινώθηκε η μετάθεσή του, δεν μπορώ να μη συνταχθώ, έστω και αυθόρμητα, με την αντίθετη άποψη. Πάντως, δεν είναι αυτό το βασικό μου κριτήριο.

Όμως, εμείς εδώ λεξιλογούμε. Κι έτσι, θα σταθώ στις διάφορες λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν για την αποπομπή του Μ. Σφακιανάκη και στα συνώνυμά τους.

Πολλοί, ας πούμε, έκαναν λόγο για «καρατόμηση», που είναι βέβαια μια μεταφορική χρήση, αφού κυριολεκτικά σημαίνει «αποκεφαλισμός». Καρατομώ το ρήμα. Θα θυμόσαστε την «κάρα», που είναι αρχαία λέξη για το κεφάλι, και που σήμερα χρησιμοποιείται ειδικά για την κεφαλή λειψάνου κάποιου αγίου, που φυλάσσεται σε ναό για ιερό προσκύνημα.

Η καρατόμηση με τη σημασία της αποπομπής στελέχους έχει βεβαίως λεξικογραφηθεί εδώ και χρόνια. Το ΛΚΝ, που είναι κάπως παλιότερο (1998) ορίζει το ρ. καρατομώ ως «απομακρύνω βίαια ή παράνομα την ηγεσία ενός συλλογικού οργάνου», ενώ ο Μπαμπινιώτης δίνει ευρύτερο ορισμό «διώχνω κάποιον από τη θέση την οποία κατέχει, τον απολύω, τον διαγράφω». Οι δημοσιογράφοι έκαναν λόγο για «καρατόμηση του Σφακιανάκη», ενώ αν πάμε με τον ορισμό του ΛΚΝ, που απηχεί παλιότερη χρήση, θα λέγαμε για «καρατόμηση της ΔΗΕ».

Άλλοι μίλησαν για «ξήλωμα» και πράγματι με το ρήμα «ξηλώνω» δηλώνουμε επίσης την αποπομπή ενός διευθυντικού στελέχους από τη θέση του. Τον ξήλωσαν λέμε, που δεν είναι ίδιο με το «του τα ξήλωσαν», που λέγεται για στρατιωτικό που καθαιρείται -εννοείται, «τα γαλόνια».

Και για την υπόθεση Σφακιανάκη κάποιοι έκαναν λόγο για καθαίρεση, αλλά είναι ανακριβές αφού ο αξιωματικός διατηρεί τον βαθμό του.

Έχουμε επίσης την «εκπαραθύρωση» που βέβαια κυριολεκτικά σημαίνει το να δολοφονείς κάποιον ρίχνοντάς τον από το παράθυρο στο κενό, όπως ήταν η περίφημη εκπαραθύρωση της Πράγας το 1619 που στάθηκε το έναυσμα για τον Τριακονταετή πόλεμο, αλλά μεταφορικά δηλώνει απλώς την αποπομπή κάποιου από αξίωμα -γκουγκλίζοντας βρίσκω να χρησιμοποιείται η λέξη για προπονητές, υπουργούς ή διευθυντές οργανισμών.

Πάμε σε άλλα συνώνυμα. Αν θέλουμε να το πούμε ουδέτερα, θα κάνουμε λόγο για «απομάκρυνση». Μπορούμε επίσης να πούμε για «αποπομπή». Σε άλλες περιπτώσεις έχουμε και απόλυση ή παύση. Πριν από το 1911 που ο Βενιζέλος καθιέρωσε τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων και μας έκανε την πρώτη και τελευταία Σοβιετία, ήταν συνηθισμένο οι δημόσιοι υπάλληλοι να παύονται όταν άλλαζε η κυβέρνηση -από εκεί και το περιπαιχτικό «Παυσανίας», για κάποιον που είχε παυθεί.

Ένας αλλος γενικός όρος είναι η «εκδίωξη» ή το «διώξιμο», όχι όμως η δίωξη. Αν αυτός που αποπέμπεται είναι εστεμμένος, θα πούμε για «εκθρόνιση», αν είναι κληρικός για «αποσχηματισμό», αν είναι στρατιωτικός για «απόταξη». Για έναν πρωθυπουργό μπορεί και να πούμε για «ανατροπή». Οι αρχαίοι είχαν τον εξοστρακισμό, που τον χρησιμοποιούμε καμιά φορά, ενώ υπάρχει και ο εξοβελισμός -που βέβαια έχει και κυριολεκτική σημασία.

Και κάποιες φράσεις έχουμε που δηλώνουν αποπομπή. Ας πούμε, «του έδωσα τα παπούτσια στο χέρι» -σημαίνει «τον έδιωξα» και λέγεται όχι μόνο για αποπομπή υπαλλήλου αλλά και για μνηστήρα ή σύζυγο. Οι επισκέπτες, σε πολλά μέρη, έβγαζαν τα παπούτσια τους μπαίνοντας στο σπίτι. Το να τους δώσει ο οικοδεσπότης τα παπούτσια ήταν σαφέστατο σημάδι αποπομπής. Υπάρχει επίσης η έκφραση «του έδωσα το πανί του» με την ίδια σημασία, όπως επίσης «του έδωσα πασαπόρτι» συνήθως για ερωτικό σύντροφο. (Να μην μετρήσουμε εδώ και το «του έριξα χυλόπιτα», που είναι απόρριψη μάλλον παρά αποπομπή).

Όταν η αποπομπή γίνεται με σκαιό τρόπο, λέμε «τον έστειλαν από εκεί που ήρθε». Φράσεις αποπομπής έχουμε επίσης πολλές: άδειασέ μας τη γωνιά, ξεκουμπίσου, πάρε τον αέρα σου, και «αέρα στα μπατζάκια σου» -όπως, ας πούμε, στον Καπετάν Μιχάλη όπου υπάρχει η φράση:

— Σού’δωκε τα παπούτσια στο χέρι, κακομοίρη … δεν το κατάλαβες; Αέρα στα μπατζάκια σου, δάσκαλε!

Πάντως, τελικά φαίνεται ότι βρέθηκε μια συμβιβαστική λύση. Ο Μ. Σφακιανάκης δεν παραμένει στη θέση του, ούτε τοποθετείται στη διοικητική υπηρεσία όπου είχε αρχικά μετατεθεί, αλλά τοποθετείται βοηθός της νέας επιτελάρχισσας της Αστυνομίας, σε θέση που, αν κατάλαβα καλά, δεν υπήρχε ως τώρα και που μπορεί να είναι διακοσμητική, ενώ παράλληλα θα διατηρεί την εποπτεία της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, που όμως θα έχει άλλον διοικητή.

Εμένα αυτό μου φαίνεται ένας εύσχημος τρόπος για να απομακρυνθεί μεν από τη θέση του χωρίς όμως να τρωθεί το γόητρό του. Αν η «εποπτεία» την οποία διατηρεί είναι κάτι παραπάνω από χρύσωμα του χαπιού, θα φανεί στην πορεία.

Posted in Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Συνώνυμα, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , | 205 Σχόλια »

Λογοκρισία χωρίς ισορροπία (του Nash)

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2016

censΗ παράσταση της πειραματικής σκηνής του Εθνικού με το έργο «Ισορροπία του Nash», που είχε προκαλέσει θόρυβο τις προηγούμενες μέρες επειδή χρησιμοποιούσε, παρέμβλητα  στο έργο του Καμύ «Οι δίκαιοι», αποσπάσματα από το βιβλίο του ισοβίτη δολοφόνου Σάββα Ξηρού, κατέβηκε τελικά τέσσερις μέρες πριν ολοκληρώσει τον, σύντομο έτσι κι αλλιώς, κύκλο της, με απόφαση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού, ο οποίος έκανε λόγο για απειλές που εκτοξεύτηκαν κατά της ζωής των συντελεστών της. Είχαν προηγηθεί εκτενή τρομοκρατικά ρεπορτάζ των ιδιωτικών καναλιών.

Το έργο δεν το έχω δει, όπως δεν το έχει δει και η συντριπτική πλειοψηφία των επικριτών του, κι έτσι δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη για την καλλιτεχνική του αξία, ούτε ξέρω αν ηρωοποιεί τον Σάββα Ξηρό, όπως κατάγγειλαν διάφοροι εκπρόσωποι του ακραίου κέντρου. Κάποιος που το είδε, μου είπε πως ήταν πολύ καλό, αλλά ας μην το πάρετε υπόψη σας -δεν θα κρίνουμε το έργο, θα κρίνουμε το γεγονός της απόσυρσής του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Θεατρικά, Λογοκρισία | Με ετικέτα: , , | 286 Σχόλια »

Και πάλι για το Σαρλί Εμπντό

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2016

Πάλι; -θα πείτε. Τι συμβαίνει πάλι με το Σαρλί Εμπντό, που να αξίζει κι άλλο άρθρο στο περιοδικό, έξι μέρες μετά το προηγούμενο άρθρο, στο οποίο συζητήσαμε το επίμαχο σκίτσο του Ρις με τον μικρό Αϊλάν;

Η απάντηση είναι πως με το Σαρλί Εμπντό καθαυτό δεν συνέβη τίποτα καινούργιο -βέβαια, το περιοδικό έβγαλε χτες το καινούργιο τεύχος του, αλλά δεν το αγόρασα, οπότε δεν ξέρω αν έχει κάτι που να είναι άξιο συζήτησης. Με το σημερινό άρθρο επανέρχομαι στο διάσημο πλέον σκίτσο του Ρις, παρόλο που το συζητήσαμε, εμείς εδώ αλλά και ο μισός πλανήτης, μέχρι κορεσμού.

Ο λόγος που επανέρχομαι είναι διότι χτες, σε σχόλιό του στο προηγούμενο άρθρο για το Σαρλί, ο φίλος μας ο Στέφανος έκανε μια επισήμανση σε σχέση με το επίμαχο σκίτσο του Ρις, που δεν είχα δει να την αναφέρει κανείς ως τώρα -και να σκεφτείτε ότι διάβασα (ή έστω διάτρεξα με το μάτι) πολλές δεκάδες άρθρα για το σκίτσο αυτό, πήρα μέρος σε κάμποσες αντιπαραθέσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, άκουσα τα σχολιανά μου από διάφορους λάβρους αντιμπεριαλιστές (οΘντκ) που έχουν βρει στους τζιχαντιστές τον νέο σύμμαχο κατά του ιμπεριαλισμού, κι όμως εδώ και μια βδομάδα πουθενά δεν είδα να μνημονεύεται το στοιχείο που επισήμανε ο φίλος Στέφανος, που νομίζω ότι παίζει κάποιο ρόλο στο πώς θα δούμε το σκίτσο.

Αξίζει τάχα χωριστό άρθρο για αυτό το νέο στοιχείο; Δεν θα μπορούσε να προστεθεί στο προηγούμενο άρθρο; Θα μπορούσε, αλλά οι περισσότεροι (το 95%) δεν θα έβλεπαν την προσθήκη, ούτε θα νοιάζονταν για το σχόλιο αριθ. 300 στο προηγούμενο άρθρο. Κακά τα ψέματα, τα σχόλια τα διαβάζουν ως το τέλος μόνο όσοι συμμετέχουν στη συζήτηση -και όχι όλοι.

Μπορεί βέβαια να πείτε ότι κρυφός μου σκοπός είναι να «λουφάρω άρθρο», δηλαδή να εκμεταλλευτώ την προσφορά του Στέφανου και να γλιτώσω από την αγγαρεία ενός νέου άρθρου. Σας πληροφορώ ότι το είχα σχεδόν έτοιμο (ήταν για γλωσσικό θέμα) και το ανάβαλα για αύριο.

Λοιπόν, ο φίλος μας ο Στέφανος επισήμανε ότι το επίμαχο σκίτσο του Ρις δεν ήταν μόνο του σε μια σελίδα του περιοδικού αλλά ήταν ενταγμένο σε μια τετράδα σκίτσων για την επικαιρότητα. Μου έστειλε τη στήλη (έστω και κακοφωτογραφημένη με το κινητό, φαίνεται καλούτσικα) και τη δημοσιεύω πιο κάτω, συνοδευόμενη από τα σχόλιά του. Δεν ξέρω αν τα νέα στοιχεία είναι τέτοια που να σας κάνουν να αλλάξετε γνώμη για το επίμαχο σκίτσο, αλλά ήθελα να υπάρχει κάπου ολόκληρη η στήλη του περιοδικού, έτσι που την είδαν οι αναγνώστες του, και όχι το σκίτσο του Ρις ξεκομμένο όπως το είδαμε όλοι οι άλλοι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Ελευθερία του λόγου, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , | 187 Σχόλια »

Η σάτιρα και τα όριά της

Posted by sarant στο 15 Ιανουαρίου, 2016

Κάπως αθόρυβα, διότι έπεσε στο τέλος του γιορταστικού δωδεκάμερου, αλλά κι επειδή από τότε έχουν συμβεί άλλα κι άλλα, συμπληρώθηκε πριν από μια βδομάδα ένας χρόνος από το μακελειό στο Σαρλί Εμπντό, όταν δυο τρελαμένοι ισλαμοφασίστες μπήκαν στα γραφεία του σατιρικού περιοδικού και εκτέλεσαν όσους βρήκαν μπροστά τους, ανάμεσά τους τον Σαρμπ, τον διευθυντή του περιοδικού, τον Βολίνσκι, μια από τις κορυφαίες μορφές της γαλλικής γελοιογραφίας, και άλλους, που το μόνο έγκλημά τους ήταν ότι συμμετείχαν στην έκδοση ενός περιοδικού που με τη σάτιρά του ενοχλούσε.

Από τότε, κύλησε πολύ αίμα στο αυλάκι, με αποκορύφωμα τις φονικές επιθέσεις των τζιχαντιστών στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου, ενώ στο δεύτερο μισό της περασμένης χρονιάς είχαμε την όξυνση της προσφυγικής κρίσης και τη συνακόλουθη εκμετάλλευσή της από πολιτικάντες και ακροδεξιά κινήματα -που ταυτίζουν πρόσφυγες με τζιχαντιστές. Στο μεταξύ το περιοδικό, αφού πρόσκαιρα έγινε αντικείμενο ειλικρινούς τιμής από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και ξεδιάντροπης καπηλείας από πολιτικούς ηγέτες, αφού πούλησε ένα τεύχος σε αστρονομικό τιράζ, διέκοψε την έκδοσή του για κάμποσο καιρό, προσπάθησε να επουλώσει τις πληγές του και ξανάρχισε να εκδίδεται -και να ενοχλεί.

Charlie-Hebdo-janvier-2016-un-anΓια να τιμήσει τον ένα χρόνο από το μακελειό, το περιοδικό κυκλοφόρησε με ένα άσεβο εξώφυλλο, στο οποίο παρουσιάζει έναν ηλικιωμένο με μακριά γενειάδα, τρελό βλέμμα και ματωμένα ράσα, ολοφάνερα τον Θεό, οπλισμένο με καλάσνικοφ, να τρέχει, και με τη λεζάντα «Ο δολοφόνος παραμένει ασύλληπτος» (L’assassin court toujours, κατά λέξη: τρέχει πάντοτε).

Διαμαρτυρήθηκαν κάποιοι για το εξώφυλλο αυτό, αλλά όχι πολλοί και όχι πολύ. Αντίθετα, ένα σκίτσο του επόμενου (θαρρώ) τεύχους έχει προκαλέσει μεγάλο θόρυβο.

Θα το παρουσιάσω στη συνέχεια και θα ζητήσω τη γνώμη σας, αν και κάποιοι τακτικοί φίλοι του ιστολογίου ήδη έκαναν χτες λόγο για το σκίτσο, με σχόλιά τους στο χτεσινό άρθρο, και εξέφρασαν τη γνώμη τους -διότι, είπαμε, η υπόθεση συζητιέται πολύ. Με τα δόντια τούς κράτησα να μην δώσουν συνέχεια στη συζήτηση αφού είχα σκοπό να το συζητήσουμε σήμερα -και τους ευχαριστώ για την αυτοσυγκράτηση που έδειξαν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , , | 314 Σχόλια »

Τα Ρίχτερ της δίκης

Posted by sarant στο 11 Δεκέμβριος, 2015

Για τη δίκη του Γερμανού καθηγητή Χάιντς Ρίχτερ που γίνεται αυτές τις μέρες στο Ρέθυμνο δεν έχω γράψει. Και ο λόγος που δεν έχω γράψει δεν είναι ότι δεν έχω διαβάσει το επίμαχο βιβλίο, στο οποίο ο καθηγητής Ρίχτερ κατηγορείται ότι «επιδοκίμασε, ευτέλισε και κακόβουλα αρνήθηκε την ύπαρξη και τη σοβαρότητα αναγνωρισμένων από τη Βουλή των Ελλήνων εγκλημάτων του ναζισμού (…) και η αξιόποινη αυτή συμπεριφορά του στρέφεται κατά του συνόλου των ανθρώπων που προσδιορίζεται με βάση τη φυλή, τη γενεαλογική καταβολή (…) πράττοντας τούτο με τρόπο που στρέφεται κατά του κρητικού λαού και που ενέχει εξυβριστικό χαρακτήρα εις βάρος του» όπως λέει το Κλητήριο θέσπισμα, το οποίο πέρα από όλα τα άλλα αναγνωρίζει «κρητικόν λαό», μια επικίνδυνη ανοησία αφού υπονοεί ότι οι Κρητικοί είναι κάτι άλλο από τον ελληνικό λαό.

Το ότι δεν έχω διαβάσει το επίμαχο βιβλίο του καθηγητή Ρίχτερ δεν το θεωρώ εμπόδιο για να αποφανθώ για τη δίωξή του, διότι τη δίωξη τη θεωρώ απαράδεκτη ανεξάρτητα από το περιεχόμενο του βιβλίου. Θα μου πείτε: θα έλεγες το ίδιο αν στη θέση του Ρίχτερ ήταν, έστω, ο Κ. Πλεύρης; Θα σας απαντήσω ότι δεν είναι το ίδιο. Ο ένας είναι καθηγητής σε αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο, παρασημοφορημένος από την ελληνική πολιτεία΄ο άλλος είναι ένας αξιοθρήνητος ακροδεξιός αναθεωρητής. Πάντως, αν τα βάλουμε στη ζυγαριά, προτιμώ να μη δικαστεί ο Πλεύρης με το αντιρατσιστικό (θυμίζω ότι δικάστηκε και αθωώθηκε σχεδόν πανηγυρικά με τον προηγούμενο νόμο) παρά να δικάζεται ο Ρίχτερ, η Ρεπούση, ο Φίλης, εγώ κι εσείς με τον άθλιο αυτόν νόμο.

Ο λόγος που δεν έχω ακόμα γράψει για τη δίκη του Ρίχτερ είναι, πολύ πεζά και ανόητα, συνδυασμός φόρτου εργασίας και «τεχνικών» περιορισμών. Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος της χρονιάς, έχουμε διάφορα άρθρα επετειακού και απολογιστικού χαρακτήρα: προχτές είχαμε τη Λέξη της χρονιάς, που ακόμα μπορείτε να διατυπώσετε δικές σας προτάσεις για να τεθούν σε ψηφοφορία, το πρωί είχαμε προτάσεις για βιβλία στις γιορτές, την Τρίτη θα έχουμε τις τελικές προτάσεις για να ψηφίσετε Λέξη της χρονιάς, έχω και καναδυό ακόμα άρθρα που τα χρωστάω, οπότε οι ελεύθερες μέρες είναι λιγοστές. Αυτό εξηγεί το ανήκουστο, ότι δημοσιεύω δεύτερο άρθρο την ίδια μέρα, και μάλιστα Παρασκευιάτικα.

Επίσης, δεν έχω να πω πολλά για την υπόθεση, επειδή τη γνώμη μου για το άθλιο αντιρατσιστικό νομοσχέδιο την έχω ήδη διατυπώσει, και για την υπόθεση Ρίχτερ είχα γράψει τα δικά μου και είχα αναδημοσιεύσει άρθρο του ιστορικού Βαγγέλη Καραμανωλάκη τον Μάρτιο, τότε δηλαδή που ασκήθηκε η δίωξη στον Γερμανό καθηγητή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Κρήτη, Κατοχή | Με ετικέτα: , , | 313 Σχόλια »

Η γενοκτονία της αντίθετης άποψης

Posted by sarant στο 6 Νοέμβριος, 2015

Τη Δευτέρα που μας πέρασε, στο τέλος μιας τρίωρης ενδιαφέρουσας συνέντευξής του στον Ενικό, στην οποία προσπάθησε να εκθέσει την πολιτική που θα ακολουθήσει το υπουργείο του και να δώσει απαντήσεις στα φλέγοντα προβλήματα της παιδείας μας που έχει καίρια πληγεί από τη μνημονιακή λαίλαπα, ο Υπουργός Παιδείας κ. Νίκος Φίλης δέχτηκε μια ερώτηση για το αν επιμένει στην άποψή του σχετικά με τη γενοκτονία των Ποντίων.

Θυμίζω ότι ο Νίκος Φίλης, πέρυσι τον Αύγουστο, τότε που συζητιόταν το λεγόμενο αντιρατσιστικό νομοσχέδιο, είχε γράψει στην Αυγή ένα εξαιρετικά εύστοχο (κατά τη γνώμη μου, πάντοτε) άρθρο σχετικά με τις προσπάθειες βουλευτών της ΝΔ (προσπάθειες που τελικά τελεσφόρησαν) να ποινικοποιηθεί στο τότε υπό ψήφιση νομοσχέδιο η άρνηση της γενοκτονίας των Χριστιανών της Μικρασίας, άρθρο στο οποίο κατάγγελλε την πολιτικάντικη προσπάθεια καπηλείας της σφαγής των Ποντίων και εξέφραζε την άποψη ότι επιστημονικά δεν στοιχειοθετείται γενοκτονία αλλά εθνοκάθαρση, χωρίς φυσικά να αρνείται τον πολύ πόνο και το πολύ αίμα, τα θύματα και τον ξεριζωμό.

Η άποψη αυτή του Φίλη, την οποία άλλωστε δεν εξέφραζε για πρώτη φορά, δεν ήταν καινοφανής -οι περισσότεροι ιστορικοί το ίδιο πιστεύουν, καθώς και πολιτικοί από την Αριστερά και όχι μόνο. Με την ανάληψη του υπουργείου Παιδείας, το παλιό εκείνο άρθρο ήρθε στην επιφάνεια ξανά και ο Νίκος Φίλης δέχτηκε κριτική από ακροδεξιούς ως αρνητής της γενοκτονίας των Ποντίων ενώ από (οΘντκ) αριστερούς δεχόταν κριτική για τον σωματότυπό του.

Για να μη μακρηγορώ, στο τέλος της συνέντευξης εκείνης γίνεται η ερώτηση προς τον Φίλη, και εκείνος απαντάει σαφέστατα και καθαρότατα, δηλώνοντας ρητά ότι η προσωπική του άποψη δεν εκφράζει την κρατική πολιτική και δεχόμενος ότι υπάρχουν αντίθετες απόψεις:

Δυστυχώς, τα εκατόν πενήντα λεπτά της υπόλοιπης συνέντευξης επισκιάστηκαν από τη δίλεπτη αυτή απάντηση και από την άλλη μέρα έχει ξεσπάσει θόρυβος μεγάλος για την «δήλωση Φίλη».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου | Με ετικέτα: , , , , | 271 Σχόλια »

Μια δυσάρεστη «δικαίωση» (άρθρο του Βαγγέλη Καραμανωλάκη)

Posted by sarant στο 31 Μαρτίου, 2015

Την εποχή που συζητιόταν το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο, είχα εκφράσει την αντίθεσή μου με αρκετές διατάξεις του, εκτιμώντας ότι θα αποβούν σε βάρος της ελευθερίας του λόγου και της ελευθερίας της έρευνας. Για παράδειγμα, είχα γράψει: «Ποινικοποιείται ολοφάνερα η ιστορική γνώμη, και το κακό δεν διορθώνεται επειδή η δίωξη περιορίζεται στις περιπτώσεις «κακόβουλης» άρνησης. Με λίγη κακή θέληση είναι εύκολο να χαρακτηριστεί κακόβουλη ακόμα και μια επιστημονική αντιπαράθεση, και η προοπτική να ξεκινήσει βιομηχανία μηνύσεων από «εργολάβους της μνήμης» δεν μπορεί να αποκλειστεί. Άλλωστε, η νεόκοπη βουλευτίνα της ΝΔ κ. Ιακωβίδου (αυτοαποκαλείται πολιτισμΙολόγος) δήλωσε ότι θα ψηφίσει το αντιρατσιστικό για να στείλει στη φυλακή την κ. Ρεπούση, η οποία υποτίθεται ότι αρνείται τη γενοκτονία των Ελλήνων. Και πράγματι, δεν δυσκολεύομαι να φανταστώ Έλληνα δικαστή να θεωρεί ότι η αναφορά σε «συνωστισμό στη Σμύρνη» συνιστά κακόβουλη άρνηση γενοκτονίας -εδώ βρέθηκαν άλλοι που αποφάνθηκαν ότι η φράση «οι Εβραίοι θέλουν εκτελεστικό απόσπασμα» (παραθέτω από μνήμης, δεν εγγυώμαι για την ακρίβεια) αφορά μόνο τους σιωνιστές και όχι όλους τους Εβραίους.»

Ομολογώ ότι δεν περίμενα να αληθέψει τόσο γρήγορα αυτή η απαισιόδοξη πρόβλεψη, αν και ο πρώτος ιστορικός που διώκεται με το νέο νομοσχέδιο δεν είναι η κυρία Ρεπούση (ούτε ο κ. Νακρατζάς, όπως είχα γράψει με άλλη ευκαιρία) αλλά κάποιος αλλοδαπός, ο γνωστός Γερμανός ιστορικός Χάιντς Ρίχτερ.

Ο κ. Ρίχτερ, ειδικός σε θέματα Ελλάδας και Κύπρου, εξέδωσε το 2011 το βιβλίο του Operation Merkur: Die Eroberung der Insel Kreta im Mai 1941, [Επιχείρηση Ερμής: Η κατάκτηση της νήσου Κρήτης τον Μάιο του 1941] το οποίο μέσα στον ίδιο χρόνο μεταφράστηκε και εκδόθηκε στα ελληνικά από τον Γκοβόστη με τον συντομότερο και πιο ευπρεπισμένο τίτλο Η μάχη της Κρήτης. Δεν είναι το πρώτο έργο του κ. Ρίχτερ για την Ελλάδα, ούτε το πρώτο του που μεταφράζεται στα ελληνικά (δείτε εδώ εργογραφία του).

Το βιβλίο του κ. Ρίχτερ δεν έγινε δεκτό με ανεπιφύλακτη επιδοκιμασία -αρκετοί ιστορικοί τού άσκησαν κριτική σε επιμέρους σημεία, κάποτε αυστηρή (όποιος μπορεί να δώσει λινκ εδώ, ευπρόσδεκτος). Περισσότερα δεν μπορώ να πω για το βιβλίο, διότι δεν το έχω διαβάσει. Ωστόσο, δεν προκάλεσε θόρυβο έξω από τον στενό κύκλο των ιστορικών, ούτε καν ψιθύρους. Και έτσι είναι το αναμενόμενο, τα ιστορικά βιβλία δεν προκαλούν ούτε πάταγο ούτε πανικό στην κοινή γνώμη.

Και τα πράγματα θα έμεναν έτσι, αν το Πανεπιστήμιο Κρήτης δεν είχε πέρυσι την κακή, όπως αποδείχτηκε, ιδέα να αναγορεύσει επίτιμο διδάκτορα τον Γερμανό ιστορικό. Ξέσπασε τότε στα τοπικά μέσα μεγάλος θόρυβος για την τιμή που θα γινόταν στον συκοφάντη του κρητικού λαού (εδώ βέβαια πρέπει να μπουν εισαγωγικά, διότι δεν συμμερίζομαι την άποψη). Κατηγορήθηκε το πανεπιστήμιο για την επιλογή του και, αν δεν κάνω λάθος, τελικά η αναγόρευση ματαιώθηκε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Κρήτη, Κατοχή | Με ετικέτα: , , , , | 174 Σχόλια »

Το χιούμορ πέθανε όρθιο

Posted by sarant στο 8 Ιανουαρίου, 2015

220px-CharliehebdoΣτο Παρίσι, οι ισλαμοφασίστες σκότωσαν το χιούμορ. Οι γελοιογράφοι δουλεύουν με όπλο το πενάκι τους και αμύνονται με έξυπνες ατάκες, κι έτσι οι θρασύδειλοι εκτελεστές μπόρεσαν εύκολα, οπλισμένοι σαν αστακοί, να θερίσουν τον 80χρονο Βολίνσκι, τον Καμπύ, τον διευθυντή έκδοσης Σαρμπ και τους άλλους, και να φύγουν σαν κύριοι. (Κι αν αναρωτιέστε, πώς έγινε και βρήκαν όλα τα επιφανή στελέχη του Charlie Hebdo στα γραφεία, η απάντηση είναι απλή: ήξεραν ότι εκείνη τη μέρα και ώρα γινόταν η εβδομαδιαία σύσκεψη του επιτελείου του περιοδικού).

Η ελευθερία της έκφρασης δοκιμάζεται σκληρά τα τελευταία χρόνια στην ευρωπαϊκή ήπειρο -κι όσο κι αν δεν γίνεται σύγκριση ανάμεσα στη φονική βία των ισλαμοφασιστών και στη νόμιμη βία του νόμου περί βλασφημίας, το αποτέλεσμα είναι τελικά το ίδιο, η αυτολογοκρισία.

Κάποιοι έσπευσαν να εκμεταλλευτούν το γεγονός: «Και μερικοί δεν θέλουν τον φράχτη» σχολίασε ο Άδωνης -δεν ξέρει ότι όλοι οι προηγούμενοι ισλαμοφασίστες εγκληματίες είναι γέννημα-θρέμμα της Ευρώπης; Ή μήπως είναι προτιμότερος για τον Άδωνη ο ισλαμοφοβικός φονιάς Μπρέιβικ επειδή είναι ξανθός;

Αυτά τα έγραψα χτες στο Φέισμπουκ, σαν μια πρώτη αντίδραση στο απαίσιο αυτό χτύπημα. Εδώ θα πω λίγο περισσότερα και ευχαρίστως θα ακούσω τη γνώμη σας και τις αντιρρήσεις σας.

Θυμίζω ότι κι άλλη μια φορά, πριν από δυο χρόνια, είχα γράψει για το ηρωικό Σαρλί Εμπντό και τις απειλές που τότε δεχόταν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ελευθερία του λόγου, Θρησκεία, Ισλάμ | Με ετικέτα: , , , , , | 568 Σχόλια »

Ο κ. Κατσανέβας, το όνειδος και η Βικιπαίδεια

Posted by sarant στο 13 Φεβρουαρίου, 2014

Πριν από πολλά χρόνια, στα τέλη του 19ου αιώνα, διευθυντής της αστυνομίας ήταν κάποιος Μανιάτης, που δεν θυμάμαι τ΄όνομά του, ίσως ο Κοσονάκος. Ο αστυνόμος αυτός είχε πολύ μεγάλη μύτη, και πολλοί τον πείραζαν γι΄αυτό, και σε μια εφημερίδα της εποχής ένας γελοιογράφος έφτιαξε ένα σκίτσο που ήταν ολόκληρο μια μύτη με δυο πόδια, και από κάτω έβαλε λεζάντα «Ο κ. Κοσονάκος» (αν λεγόταν έτσι ο μυταράς αστυνομικός διευθυντής). Μόλις είδε την εφημερίδα ο Κοσονάκος έγινε πυρ και μανία και έστειλε μάρτυρες στον γελοιογράφο καλώντας τον σε μονομαχία -έθιμο που ήταν αν όχι απολύτως νόμιμο πάντως ανεκτό ως τις αρχές του 20ού αιώνα. Ο γελοιογράφος, ξέροντας ότι ο αντίπαλός του ήταν πολύ καλός στο χειρισμό των όπλων, και μην έχοντας καμιά διάθεση να πάει σαν τον Πούσκιν, ζήτησε αμέσως συγνώμη και υποσχέθηκε να επανορθώσει. Και αμ’ έπος αμ’ έργον, στο επόμενο φύλλο της εφημερίδας, στην ίδια θέση της πρώτης σελίδας δημοσίεψε την ίδια ακριβώς γελοιογραφία, τη μυταρόλα, μόνο που από κάτω είχε βάλει άλλη λεζάντα: «Δεν πρόκειται για τον κ. Κοσονάκο»! Μαύρη επανόρθωση δηλαδή, αφού όλος ο κόσμος, βλέποντας τη μύτη, με τον Κοσονάκο γελούσε.

Δεν παίρνω όρκο ότι μετέφερα σωστά τα στοιχεία της ιστορίας, κάθε άλλο, αφού την έχω ακούσει από τον μακαρίτη τον παππού μου πριν από πολλά-πολλά χρόνια και από τότε δεν την έχω διασταυρώσει. Πάντως, αυτή η μισοξεχασμένη ιστορία μού ήρθε χτες στο μυαλό, καθώς διάβαζα την πρωτοφανή είδηση, ότι ο πολιτικός κ. Θεόδωρος Κατσανέβας έκανε, λέει, αγωγή εναντίον ενός συντάκτη της Βικιπαίδειας, επειδή το λήμμα της Βικιπαίδειας που είναι αφιερωμένο στον κ. Κατσανέβα είναι γραμμένο έτσι που να προσβάλλει την προσωπικότητά του. Μια άλλη συναφής ιστορία, πολύ πιο κοντινή με την εποχή μας, που μου ήρθε στο μυαλό, ήταν η μήνυση που έκανε ο δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης κ. Ασπασίδης το 1998 κατά του κ. Μπαμπινιώτη, θεωρώντας εαυτόν θιγόμενο από τη σημασία «οι οπαδοί ομάδων της Θεσσαλονίκης, ιδίως του ΠΑΟΚ» που υπήρχε σαν δεύτερη σημασία στο λ. Βούλγαρος στο λεξικό Μπαμπινιώτη, μια ιστορία που αξίζει να την αφηγηθούμε αναλυτικά κάποιαν άλλη φορά.

Αλλά προς το παρόν ας περιοριστούμε στον κ. Κατσανέβα και στην αγωγή του. Η ιστορία ξεκίνησε πριν από δυο χρόνια, όταν ο κ. Κατσανέβας, πανεπιστημιακός και πολιτικός, έστειλε εξώδικο στον χρήστη της Βικιπαίδειας Diu, ζητώντας του να διαγράψει από το λήμμα της Βικιπαίδειας που τον αφορά, που το είχε επιμεληθεί ο Diu, κάποιες προσβλητικές αναφορές -και ειδικότερα ότι σε μια διαθήκη του ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε χαρακτηρίσει τον κ. Κατσανέβα, που διετέλεσε σύζυγος της κόρης του, Σοφίας Παπανδρέου, «όνειδος για την οικογένεια«.

Ο χρήστης Diu αρνήθηκε, οπότε ο κ. Κατσανέβας, ο οποίος όπως φαίνεται είχε εντωμεταξύ πληροφορηθεί τα στοιχεία του, επανήλθε καταθέτοντας πέρυσι αγωγή εναντίον του Diu και της εταιρείας ΕΕΛ/ΛΑΚ (Εταιρεία Ελεύθερου Λογισμικού/Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα), πιστεύοντας εσφαλμένα ότι η ΕΕΛ/ΛΑΚ έχει κάποια θεσμική σχέση με τη Βικιπαίδεια. Στην αγωγή, κατηγορεί τον χρήστη Diu ότι «διαστρέβλωσε με δόλο την αλήθεια προβαίνοντας σε κατάφωρα άδικες και κακόβουλες αναφορές στο πρόσωπό του παραποιώντας και αμαυρώνοντας με δόλο το βιογραφικό του σημείωμα» και ζητάει «να υποχρεωθεί σε καταβολή αποζημίωσης ύψους 200.000 ευρώ (με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής) καθώς και την προσωπική του κράτηση διάρκειας ενός έτους ως μέσο εκτέλεσης της εκδοθησόμενης αποφάσεως».  Η δικάσιμος έχει οριστεί για τις 21 Ιανουαρίου 2016 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Διαδίκτυο, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου | Με ετικέτα: , , , , | 438 Σχόλια »

Μας αξίζει αυτό;

Posted by sarant στο 12 Οκτώβριος, 2012

«Πουστράκι τελειώνετε, κατάλαβες; Τελειώνουν τα πουστράκια. Άντε κωλομπήχτες, μαλάκες ηθοποιοί του κώλου, ε μαλάκες ηθοποιοί του κώλου. Κοίτα πουτανάκι, έρχεται η ώρα σου. Τράβα ρε, τράβα, έρχεται η ώρα σου. Έρχεται ρε και η αστυνομία σας φυλάει τα κωλαράκια, αφού σας τα γαμάνε που σας τα γαμάνε οι Πακιστανοί ρε. Αδερφές ξεσκισμένες. Γαμημένες αλβανικές κωλοτρυπίδες, ε γαμημένες αλβανικές κωλοτρυπίδες»

Ο οχετός που σας ανάγκασα να διαβάσετε δεν είναι παρά όσα ξεστόμισε μέσα σε 28 δευτερόλεπτα ο βουλευτής Β’ Αθηνών του ελληνικού κοινοβουλίου Ηλίας Παναγιώταρος, χτες έξω από το θέατρο Χυτήριο. Αν αντέχετε να τα ακούσετε και να τον δείτε, ιδού το βιντεάκι (που διαρκεί 39 δευτερόλεπτα, αλλά το υβρεολόγιο αρχίζει από το ενδέκατο):

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακροδεξιά, Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Θρησκεία | Με ετικέτα: , , | 383 Σχόλια »