Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Επικαιρότητα’ Category

Ο Αρκάς και η ελληνική εναλλακτική δεξιά (του Γιάννη Μπαμπούλια, με επιπλέον υλικό)

Posted by sarant στο 22 Αύγουστος, 2019

Ακόμα καλοκαίρι είναι, μην ακούτε που σας λένε «καλό χειμώνα» όσοι επιστρέφουν. Το καλοκαίρι λοιπόν βάζουμε περισσότερες επαναλήψεις και αναδημοσιεύσεις απ’ό,τι συνήθως, αλλά τη σημερινή αναδημοσίευση δεν την διάλεξα επειδή βαριόμουν να γράψω άρθρο αλλ’ επειδή αναπτύσσει, πολύ εύστοχα πιστεύω, κάτι που κι εγώ είχα σκεφτεί.

Στον γελοιογράφο/κομίστα Αρκά δεν έχουμε αφιερώσει άρθρο στο ιστολόγιο, αν και στο Φέισμπουκ τον έχω σχολιάσει κάμποσες φορές. Αγαπούσα πολύ τα σκίτσα του στη δεκαετία του 80, με ενθουσίαζαν λιγότερο στις δυο επόμενες δεκαετίες όταν (από το Σπουργίτι και μετά) είδα το χιούμορ του να στερεύει και το στριπάκι του πολλές φορές να εξαντλείται στην εικονογράφηση ήδη γνωστών ανεκδότων ή καλαμπουριών. Όμως υπήρχαν σωτήριες αναλαμπές όπως και καλοδιαλεγμένα θέματα. Άλλωστε, μεγάλωσε κι εκείνος (και όχι μόνο εκείνος, φευ).

Ο Αρκάς απέφευγε πάντοτε την τρέχουσα πολιτική, τις κομματικές αντιπαραθέσεις, τις αναφορές στην επικαιρότητα. Μία μόνο φορά θυμάμαι σκίτσο δικό του επικαιρικό -το 1988-9, με τις αλλεπάλληλες διώξεις για το σκάνδαλο Κοσκωτά όταν μία φορά στην Πρώτη έφτιαξε πρωτοσέλιδο με τον Ισοβίτη και με το ποντίκι να λεει (στον Τόμπρα, ίσως) «Γιά περάστε!» Όμως ήταν πρωτοσέλιδο σκίτσο, όχι κόμικς -κι έμεινε άλλωστε μοναδικό στα χρονικά.

Ως το 2015 ή το 2016, όταν ο Αρκάς στράφηκε ολομέτωπος ενάντια στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, μια κίνηση που σόκαρε αρκετούς από το παλαιό κοινό του αλλά βέβαια τον βοήθησε να αποκτήσει πολυπληθές νέο κοινό ιδίως από τότε που άρχισε να δημοσιεύει στο ρυπαρό Πρώτο Θέμα. Ο Αρκάς έκανε αμέτρητα ευθέως πολιτικά (και αντιΣύριζα) σκίτσα, και πρέπει να έχει την αμφίβολη τιμή να είναι ο μοναδικός στα χρονικά γελοιογράφος που τα σκίτσα του χρησιμοποιήθηκαν ευθέως από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Κι άλλοι γελοιογράφοι έχουν ασκήσει δριμύτατη κριτική σε κυβερνήσεις, αλλά αυτοί ήταν εξαρχής διακηρυγμένοι πολιτικοί γελοιογράφοι, τη δουλειά τους έκαναν. Ο Αρκάς εξήγησε κάποια στιγμή οτι απεχθάνεται ν’ασχολείται με την τρέχουσα πολιτική αλλά ήταν τόση η ανηθικότητα, η ανικανότητα κτλ. της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ που αισθάνθηκε την ανάγκη να βγει από το καβούκι του. Δεν το βρίσκω πειστικό, διότι από το 1985 ως το 2015 δεν σκιτσάριζε στο Λουξεμβούργο.

Αλλά το θέμα μου δεν είναι η αντιΣύριζα στροφή του Αρκά. Έγιναν οι εκλογές, έφυγε η κυβερνηση. Άλλοι γελοιογράφοι έκαναν το αυτονόητο, να αρχίσουν τώρα να ρίχνουν βέλη κατά πρώτο λόγο στη νέα κυβέρνηση. Ο Πετρουλάκης αυτό έκανε, με αποτέλεσμα οι φανατικοί δεξιοί που διαβάζουν Καθημερινή να ζητούν την κεφαλήν του επί πίνακι. Πιο συνετός, ο Χαντζόπουλος κάνει υπαινικτικότερη κριτική. Ο Αρκάς σε πρώτη φάση επέστρεψε στα μη πολιτικά σκίτσα: μήνες και μέρες, σκάκι, χοντροί, ζευγάρια, ο Χάρος. Κάποια από τα σκίτσα για χοντρές γυναίκες ενόχλησαν πολύ αρκετούς (ναι, υπήρξε η Χοντρή του Θησαυρού αλλά έχουν περάσει και 60 χρόνια από τότε) αλλά ούτε αυτό είναι το θέμα μου.

Το θέμα μου είναι το τελευταίο άλμπουμ του Αρκά, που το δημοσιεύει καθημερινα εδώ και δέκα μέρες περίπου, και η δριμύτατη επίθεσή του στις υποτιθέμενες υπερβολές της «πολιτικής ορθότητας», στην πραγματικότητα επίθεση σε στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Θα ρωτήσετε: δεν υπάρχουν υπερβολές και ακρότητες του κινήματος της πολιτικής ορθότητας ή των παρακλαδιών του όπως το MeToo;

Θα απαντήσω ότι είναι αντιστροφή της πραγματικότητας να γίνεται λόγος για τέτοιες υπερβάσεις σε μια χώρα όπου η γυναίκα που πέφτει θύμα βιασμού θεωρείται καταρχήν ένοχη προκλησης, όπου δημοσιογράφος χλεύασε χυδαία γνωστόν γκέι συγγραφέα αλλ’ εξακολουθεί να έχει εκπομπές, όπου ο διαχωρισμός κράτους-εκκλησίας είναι ανέφικτο όραμα, όπου κυκλοφορεί το Μακελειό. Δεν γράφει στο Λουξεμβούργο ο Αρκάς, ξαναλέω, ούτε στη Νέα Υόρκη.

Mου φαίνεται μάλιστα ότι με το τελευταίο του ιδίως άλμπουμ έχει υποκύψει στη σαγήνη ενός όψιμου κωλοπαιδισμού. Όπως το παιδί των πέντε χρονών που προκαλεί τους μεγάλους λέγοντας «σκατά, χέζω» και άλλα τέτοια «κακά λόγια», θέλοντας να δει μέχρι ποιο σημείο μπορεί να φτάσει χωρίς να αντιδράσουν, ο Αρκάς σκαρφίζεται ολοένα και πιο γκροτέσκες μορφές αντιστροφής της πραγματικότητας.

Έχει άλλωστε ενδιαφέρον ο τρόπος που αντιδρούν οι θαυμαστές του Αρκά σε κάθε νέο σκίτσο του. Κυριαρχούν οι γηπεδικές επευφημίες όπως «Δώσε πόνο» ή «Γλέντα τους Αρκά» ή οι ακόμα πιο απερίφραστες κραυγές ενάντια σε «δικαιωματάκηδες» που «θέλουν να θεωρηθεί ομαλό το κάθε τι ανώμαλο». Θα έλεγε κανείς, κοινό του Σεφερλή. Δείγμα γραφής:

Και δεν είναι ο μόνος που προωθεί αυτή την ατζέντα. Εναντίον της υποτιθέμενης κυριαρχίας της κορεκτίλας, του ορθοπολιτικού Μεσαίωνα, ξιφουλκεί συχνά ο Τάκης Θεοδωρόπουλος καθώς και άλλοι ακόμα πιο ανόητοι σαν τον Σάκη Μουμτζή. Οπότε, υπάρχει θέμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γελοιογραφίες, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Κόμικς, Μεταμπλόγκειν, Πολιτική ορθότητα | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Επιδόματα, μέτρα στήριξης και το αργομουνιάτικο

Posted by sarant στο 25 Ιουλίου, 2019

Έγινε πολλή συζήτηση για την εξαγγελία της υφυπουργού Εργασίας κ. Δόμνας Μιχαηλίδου για πρόσθετα κίνητρα ειδικά στις γυναίκες κάτω των 30 ετών που τεκνοποιούν. Δεν είναι σαφές αν αυτά τα πρόσθετα κίνητρα θα πάρουν μορφή επιδόματος ειδικά για τις κάτω των 30 ετών μητέρες, όπως γράφτηκε, ή αν θα έχουν κάποια άλλη μορφή.

Φαίνεται ότι η ιδέα προέρχεται από δέσμη προτάσεων της Διανεοσις, στην οποία γίνεται λόγος για «πριμ απόκτησης τέκνου για μητέρες κάτω των 30 ετών (2000 ανά παιδί)».

Η πρόταση ξένισε αρκετά. Καταρχάς, φαίνεται αντίθετη με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, που απαγορεύει τις διακρίσεις για μια σειρά από λόγους, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και η ηλικία. ‘Επειτα (κι αν κάνω λάθος διορθώστε με) δεν ξέρω να υπάρχει ανάλογο μέτρο, δηλαδή ηλικιακή διαφοροποίηση της στήριξης της μητρότητας, σε καμιά ευρωπαϊκή χώρα.

Aλλά να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Αυτό που λέμε «δημογραφικό πρόβλημα» είναι υπαρκτό και οξύτατο στη χώρα μας. Σε όλη την Ευρώπη υπάρχει πρόβλημα γήρανσης του πληθυσμού και μείωσης των γεννήσεων, όμως στην Ελλάδα της κρίσης και των μνημονίων προστέθηκαν στην εξισωση η βάναυση επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου και των δημόσιων υπηρεσιών υγείας αφενός και η μετανάστευση πολλών νέων αφετέρου.

Αξίζει να φυλλομετρήσετε την έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ για τη φυσική κίνηση πληθυσμού. Θα δείτε ότι οι γεννήσεις μειώνονται τα τελευταία χρόνια, ενώ οι θάνατοι μένουν σταθεροί ή αυξάνονται. Οι γεννήσεις πρώτη φορά το 2013 έπεσαν κάτω από τις 100.000 το χρόνο.

Κι έτσι ενώ πριν από μισόν αιώνα είχαμε σταθερά περί τις 80.000 ετήσιο θετικό ισοζύγιο (γεννήσεις μείον θάνατοι) τις τελευταίες δεκαετίες το ισοζύγιο άρχισε να συρρικνώνεται, μέχρι που έγινε αμελητέο, και τελικά πρώτη χρονιά το 2011 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις. Το 2017 είχαμε 88.500 γεννήσεις και 124.500 θανάτους, δηλαδή 36.000 αρνητικό ισοζύγιο.

Όπως βλέπετε σε ευρωπαϊκή στατιστική έκθεση, ο δείκτης γονιμότητας (αριθμός παιδιών ανά γυναίκα) στις χώρες της ΕΕ είναι κατά μέσο όρο 1,51. Προηγείται η Γαλλία με 1,90. Η Ελλάδα έχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες, με 1,35. Αξίζει να προσεχτεί πως οι χώρες που έχουν τους χαμηλότερους δείκτες δεν είναι ούτε οι πιο προηγμένες ούτε οι πιο φτωχές αλλά ειδικά οι χώρες της νότιας Ευρώπης: Πορτογαλία 1,38, Ελλάδα 1,35, Ιταλία και Κύπρος 1,32, Ισπανία 1,31 και Μάλτα 1,26. Κάποια εξήγηση θα υπάρχει γι’ αυτό, αλλά δεν την ξερω.

Όπως και σε όλη την Ευρωπη, έτσι και στην Ελλάδα αυξάνει η μέση ηλικία των μητέρων. Το 2017 ήταν 31,4 χρόνια (30,5 το 2011), πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (στα 29.1).

Ας το δούμε πιο αναλυτικά.

Βλέπετε ότι το 1977 οι περισσότερες γυναίκες γεννούσαν σε ηλικίες 20-29 (το 76% κάτω των 30) ενω το 2017 η πυραμίδα έχει μετατοπιστεί κατά μία δεκαετία, οι περισσότερες γυναίκες γεννάνε μετά τα 30 (το 68% άνω των 30).

Γιατί όμως γεννάνε πιο αργά και πιο λίγο οι γυναίκες; Όχι μόνο επειδή σήμερα πολύ περισσότερες γυναίκες, όπως και πολύ περισσότεροι άντρες, συνεχίζουν σε ανώτατες σπουδές, όχι απλώς στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά και σε μεταπτυχιακά, αλλά και επειδή σήμερα είναι σχεδόν αυτονόητο ότι η γυναίκα θα εργαστεί ενώ κάποτε οι εργαζόμενες γυναίκες ήταν εξαίρεση (θυμάμαι, όταν πήγαινα δημοτικό, η δασκάλα δικαιολογούσε την ατημελητη εμφάνισή μου λέγοντας στον διευθυντή «η μητέρα του είναι εργαζόμενη» -ήμουν η εξαίρεση).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Στατιστική | Με ετικέτα: , , , , | 171 Σχόλια »

Σκέψεις για μια (ακόμα) γυναικοκτονία

Posted by sarant στο 24 Ιουλίου, 2019

Την υπόθεση βέβαια την ξέρετε, αλλά ας θυμίσουμε τα γεγονότα.

Στις 2 Ιουλίου, η διακεκριμένη Αμερικανίδα βιολόγος Σούζαν Ίτον (Suzanne Eaton), προσκεκλημένη κεντρική ομιλήτρια σε συνέδριο της Ορθόδοξης Ακαδημίας Κρήτης, ενώ έκανε τζόγκινγκ χτυπήθηκε, βιάστηκε και δολοφονήθηκε.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, ο 27χρονος συλληφθείς την εντόπισε τυχαία στον δρόμο. Έχοντας ως κίνητρο τη σεξουαλική κακοποίησή της, φέρεται να τη χτύπησε δύο φορές με το λευκό αυτοκίνητό του και μόλις εκείνη έχασε τις αισθήσεις της την τοποθέτησε στο πορτμπαγκάζ. Τη μετέφερε περίπου 10 χλμ. μακριά και, αφού τη βίασε, πέταξε τη σορό της στο φρεάτιο εξαερισμού ενός ερειπωμένου καταφυγίου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κοντά στο Ξαμουδοχώρι Χανίων.

Φαίνεται ότι η πατριαρχική λογική είναι βαθιά ριζωμένη στα ελληνικά ΜΜΕ, διότι είχαμε αρκετές περιπτώσεις όπου το κέντρο της προσοχής μεταφέρθηκε από τη δολοφονημένη στον καθ’ ομολογία δράστη και τους συγγενείς του.

«Δουλευταράς, υπερδραστήριος και πολυπράγμων, με ποικίλα ενδιαφέροντα και ιδιαίτερη αγάπη για τη φύση και τις κρυμμένες ομορφιές της Κρήτης…….» Έτσι ξεκινάει το άρθρο του Πρόταγκον για τον καθ’ομολογία δολοφόνο της Αμερικανίδας βιολόγου, με εγκώμια και επαίνους!

Στο ίδιο άρθρο, αφού περιγράφονται οι ομαδικές πτώσεις συγγενών και φιλων από τα σύννεφα, παρατίθεται μαρτυρία φίλης της συζύγου του καθ’ ομολογία δολοφόνου, όπου, μεταξύ άλλων αναφέρεται:

«Σκέφτομαι μήπως κάτι συνέβη με την Αμερικανίδα, μήπως του μίλησε απότομα ή του έκανε κάποια χειρονομία και τον νευρίασε. Όχι ότι αυτό τον δικαιολογεί…»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Κρήτη, Μέσα ενημέρωσης | Με ετικέτα: , , , , | 212 Σχόλια »

Κορόιδα με περικεφαλαία

Posted by sarant στο 18 Ιουλίου, 2019

Με το που ανακοινώθηκαν οι νέοι Γενικοί Γραμματείς των υπουργείων παρατηρήθηκε και η πρώτη έντονη αντίδραση ενός τμήματος της βάσης του κυβερνώντος κόμματος, αντίδραση ιδιαίτερα έντονη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης -να το διευκρινίσουμε αυτό, διότι δεν είναι πάντοτε ίδιος ο αντίκτυπος στο άλλο κοινό.

Έντονες διαφωνίες εκφράστηκαν για τον διορισμό του Γ. Μαυρωτά ως Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού -όχι τόσο επειδή ο Γ.Μ. προέρχεται από άλλον πολιτικό χώρο, το Ποτάμι, (και μάλιστα δηλώνει πως εξακολουθεί να ανήκει στο Ποτάμι) αλλά διότι ηταν ένας από τους βουλευτές του Ποταμιού που με την ψήφο του συνέβαλε στην οριακή έγκριση της Συμφωνίας των Πρεσπών από τη Βουλή.

Κι έτσι, πολλοί μακεδονομάχοι, εννοώ συμπολίτες μας που έσπευσαν στα συλλαλητήρια εναντίον της Συμφωνίας των Πρεσπών, κάποιοι απο αυτούς φορώντας χλαμύδες και περικεφαλαίες και κραδαίνοντας σάρισες, αισθάνθηκαν προδομένοι -πολύ περισσότερο όταν ο ίδιος ο Γ. Μαυρωτάς δηλώνει ότι τώρα στη ΝΔ το κλίμα έχει αλλάξει για τις Πρέσπες.

Ενδεικτικές αντιδράσεις σταχυολογημένες από το Τουίτερ:

.

.

.

Τόσο μεγάλη είναι η αγανάκτηση που ακόμα κι ένας απόλυτα στρατευμένος δημοσιογράφος αισθάνεται την ανάγκη να διαχωρίσει κάπως τη θέση του και να δηλώσει ότι εκπροσωπεί απλώς τον εαυτό του!

Προσωπικά, δεν επικρίνω τον διορισμό του Γ. Μαυρωτά στη θέση του Γ.Γ.Α. ούτε θεωρω πως είναι κατι το εξαιρετικά θετικό. Προτιμότερος είναι πάντως από κάποιον άλλον ακραιφνή νεοδημοκράτη, αλλά θα κριθεί από το έργο του σε αυτή τη θέση.

Κάποιοι είπαν ότι η στάση του υπέρ των Πρεσπών ήταν προσυμφωνημένη με τη ΝΔ, που μπορεί να ανέβηκε στα κάγκελα εναντίον της συμφωνίας αλλά κατά βάθος ήθελε να περάσει από τη Βουλή ώστε να απαλλαγεί από την καυτή πατάτα -ας θυμηθούμε και τις δηλώσεις του Σταύρου Θεοδωράκη ότι «τους παρακαλούσαν από τη ΝΔ να ψηφίσουν Ναι».

Το μόνο που έχω να προσάψω στον Μαυρωτά είναι ότι με την επιλογή του να αποδεχτεί τον διορισμό μάλλον επιταχύνει τη διάλυση του κόμματός του, στο οποίο εξακολουθεί να κατέχει τη θέση του αντιπροέδρου. Αλλά αυτό είναι κάτι που αφορά τον ίδιο τον κ. Μαυρωτά και το Ποτάμι.

Από την άλλη, ξέραμε ότι η ΝΔ δεν έχει καμιά διάθεση να μην εφαρμόσει τη συμφωνία των Πρεσπών. Και αυτό δεν το προοιωνιζει μόνο ο διορισμός του κ. Μαυρωτά. Για παράδειγμα, ο υπουργος Άμυνας κ. Παναγιωτόπουλος, που εκλέγεται στην Καβάλα και προεκλογικά είχε χαρακτηρίσει «άθλια» τη συμφωνία των Πρεσπών, τώρα υποστηρίζει πως «επιτεύχθηκε με καλό σκοπό» και πως αν εφαρμοστεί απαρέγκλιτα μπορεί να οδηγήσει σε ένα καλύτερο μέλλον! Τελικά, το μόνο άθλιο στην ιστορία αυτή είναι η σπέκουλα πάνω σε ένα εθνικό θέμα.

Από την άλλη, είδα με θυμηδία την αγανάκτηση των «προδομένων» μακεδονομάχων και έγραψα το εξής σχόλιο στο Φέισμπουκ και στο Τουίτερ, σχόλιο που μου έδωσε και τον τίτλο στο σημερινό άρθρο:

Βλέποντας τον εκνευρισμό που έχει προκαλέσει στους Μακεδονομάχους ο διορισμός του Μαυρωτά καταλαβαίνει κανείς πόσο εύστοχη είναι η έκφραση «κορόιδα με περικεφαλαία «.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μακεδονικό, Μεταμπλόγκειν, Πολιτική, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 232 Σχόλια »

Ένα πικραμένο σκέρτσο

Posted by sarant στο 12 Ιουλίου, 2019

Ο τίτλος του άρθρου ίσως να μην σας κατατοπίζει για το περιεχόμενό του -αλλά μου αρέσει. Τον σκέφτηκα χτες, που άκουσα ότι στη νέα κυβέρνηση ο κ. Άκης Σκέρτσος αναλαμβάνει υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ με αρμοδιότητα τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου.

Δεν είχα συναντήσει ξανά το ασυνήθιστο αυτό επώνυμο, οπότε σκέφτηκα να το συνταιριάξω με ένα άλλο σημαδιακό επώνυμο της καινούργιας κυβέρνησης -κι έτσι προέκυψε το πικραμένο σκέρτσο, από το όνομα του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, του κ. Παναγιώτη Πικραμμένου.

Βέβαια, ο κ. Πικραμμένος μας είναι γνωστός από παλιότερα, αφού είχε αναλάβει υπηρεσιακός πρωθυπουργός τον Μάιο του 2012 -και το ιστολόγιο έχει λεξιλογήσει για το επώνυμό του σε άρθρο της εποχής, από το οποίο αντιγράφω:

Και ξεκινάμε από την ορθογραφία: γιατί με δύο μι, τη στιγμή που η μετοχή «πικραμένος», από την οποία ολοφάνερα προέρχεται το επίθετο, γράφεται με ένα; Στην αρχή σκέφτηκα μήπως έχουμε μια περίπτωση «ορθογραφικού ξεκαρφώματος» όπως κάνουν μερικοί που έχουν παρεξηγήσιμο ή κακέμφατο επώνυμο, π.χ. ο παλιός ευρωβουλευτής Ζαββός ή ο παλιότερος Λέσβιος πολιτευτής Μαλλιάκας ή οι διάφοροι Τσεπαπαδάκοι (Ξε- είναι το αρχικό), όμως το Πικραμένος δεν είναι δα και τόσο κακό, αν και βέβαια κάλλιο να σε ζηλεύουνε παρά να σε λυπούνται. Ύστερα όμως θυμήθηκα ότι παλιά το έγραφαν «πικραμμένος» -αν δείτε καμιά παλιά έκδοση του εθνικού ύμνου ίσως υπάρχει το «εκεί μέσα εκατοικούσες πικραμμένη εντροπαλή». Οπότε ισχύει αυτό που έγραψε σε ένα χτεσινό σχόλιο ο φίλος Άγγελος, ότι τα επώνυμα διατηρούν παλιότερες ορθογραφίες, όπως π.χ. Παππάς (ενώ συνήθως γράφουμε «παπάς», καθώς και Παπαδόπουλος, Παπαγεωργίου κτλ.) ή Χατζηδάκις, ενώ επίσης είναι ευεπίφορα στον ορθογραφικό ευπρεπισμό, αν σκεφτούμε πως γράφουμε π.χ. Ραυτόπουλος ενώ κανείς δεν πηγαίνει στον *ραύτη, ή Καυταντζόγλου κι ας υπάρχουν τα καφτάνια. Οπότε, ο Πικραμμένος, όπως άλλωστε και ο Καμμένος, γράφονται με δύο μι επειδή παλιότερα οι μετοχές πικραμένος και καμένος γράφονταν και με δύο μι (η γραφή αυτή θεωριόταν πιο αρχοντική, ας πούμε).

Πάντως, δεν συμμερίζονται όλοι οι συνεπώνυμοι την ιδιότυπη ορθογραφία -ο εκδότης Γιάννης Πικραμένος, ας πούμε, γράφει με ένα μι το επώνυμό του.

Για την ετυμολογία και τα υπόλοιπα του κ. Πικραμ(μ)ένου σάς παραπέμπω στο παλαιότερο άρθρο. Να επισημάνω παρεμπιπτόντως ότι ο κ. Ζαββός, που τον είχα αναφέρει σε εκείνο το παλιό άρθρο, συμμετέχει επίσης στη νέα κυβέρνηση.

Όσο για τον κ. Σκέρτσο, άκουσα ότι είναι Θεσσαλονικιός, αλλά το επώνυμό του επιχωριάζει, όπως βρίσκω, στη Γκούρα Κορινθίας. Σπάνιο επώνυμο, είπαμε -ίσως να προέρχεται από παρατσούκλι. Σκέρτσο είναι το νάζι, ή, όπως λέει το ΛΚΝ, προσποιητός τρόπος συμπεριφοράς, ιδίως γυναίκας, για να φανεί χαριτωμένη και ελκυστική και για να προσελκύσει το ενδιαφέρον των άλλων. Αυτός που κάνει σκέρτσα λέγεται σκερτσόζος, λέξη δανεική από τα ιταλικά, όπως και το σκέρτσο άλλωστε -scherzo και scherzoso αντίστοιχα. Στα ιταλικά scherzo είναι το αστείο και η λέξη είναι, λέει το λεξικό, λογγοβαρδικό δάνειο -σχετικό είναι το γερμανικό scherzen που σημαίνει «αστειεύομαι».

Στη μουσική όμως ορολογία, σκέρτσο είναι ένα μουσικό κομμάτι, ζωηρό και εύθυμο, που συχνά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης σύνθεσης -στις συμφωνίες, το σκέρτσο είναι συνήθως το τρίτο μέρος, μετά το αργό δεύτερο μέρος. Υπάρχουν και αυτόνομα κομμάτια με την ονομασία σκέρτσο, όπως αυτό εδώ το σκέρτσο του Σοπέν:

Ένα ισπανικό περιοδικό σοβαρής μουσικής έχει τον τίτλο Scherzo, αλλά τον ίδιο τίτλο, στα ελληνικά βέβαια, Σκέρτσο, τον είχε και ένα από τα πρώτα περιοδικά ποικίλης ύλης που κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1923. Ήταν εβδομαδιαίο και εκδιδόταν τουλάχιστον ως το 1925.

Είχα σκεφτεί κάποτε να παρουσιάσω στο ιστολόγιο το περιοδικό αυτό, αλλά μέχρι στιγμής δεν το έκανα. Ισως το κάνω κάποτε, σε μια σειρά άρθρων για παλιά περιοδικά. Ας πούμε όμως δυο λόγια, σύντομα.

Το Σκέρτσο είχε στην αρχή 8 σελίδες και αργοτερα πέρασε στις 16. Έβγαινε κάθε Πέμπτη με διευθυντές τους Α. Νικολόπουλο και Δ. Γενοβέλη, και το πρώτο του τεύχος κυκλοφόρησε στις 10.5.1923 (αριστερά το εξώφυλλο).

Είχε φιλολογική ύλη: ένα ξένο μεταφρασμένο διήγημα και κάποια ελληνικά ποιήματα πχ του Κώστα Χατζόπουλου, του Γρυπάρη, του Πορφύρα, όχι όμως πρώτες δημοσιεύσεις αλλά αναδημοσιεύσεις.

Είχε επίσης εύθυμες στήλες, που υπογράφονταν από «τύπους»: τον βλάμη, σε μάγκικο ύφος και λεξιλόγιο· τον εύζωνα, με βλάχικο λεξιλόγιο· τη νεόπλουτη, που προσπαθεί να μιλήσει καθαρεύουσα με μπόλικες γαλλικούρες, κάπως σαν πρόδρομος της μαντάμ Σουσούς, και με φοβερές ανορθογραφίες. Στο πρώτο κείμενο της σειράς, η προσφώνηση είναι: Σεβαζμηώτατον μύτερ μου, δεκαετίες πριν χρησιμοποιήσει ο Μποστ αυτό το ορθογραφικό λογοπαίγνιο, χωρίς βεβαια αυτό να σημαίνει πως ο Μποστ το πήρε από εκεί, δεν είναι δα και πολύ δύσκολο.

Αλλά μπορεί κάποτε να γνωρίσουμε από πιο κοντά αυτό το περιοδικό. Ας επιστρέψουμε στα σκέρτσα, και αφού ακούσαμε ένα σκέρτσο της κλασικής μουσικής, για λόγους ισορροπίας ας βάλουμε κι ένα Σκερτσοπεταχτό σμυρνέικο:

Θα μου πείτε, αυτό είχα να πω για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης;

Ομολογουμένως θα μπορούσα να πω και άλλα, όμως προς το παρόν, χωρίς να έχει ορκιστεί η νέα Βουλή και χωρίς να έχουμε δει ικανό δείγμα γραφής είναι κάπως πρόωρο να σχολιάσω -θ’ ακούσω όμως τα δικά σας σχόλια.

Μπορώ μόνο να σχολιάσω τα ποσοτικά στοιχεία.

Καταρχάς, ενώ προεκλογικά ο Κ. Μητσοτάκης είχε δηλώσει σε τηλεοπτικό σταθμό πως το υπουργικό του συμβούλιο θα έχει «σφικτή και ευέλικτη δομή», τελικά το κυβερνητικό σχήμα που ανακοινώθηκε έχει 51 θέσεις, που οπωσδήποτε δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις προδιαγραφές.

Ωστόσο αυτό δεν είναι το βασικό που με ενοχλεί. Όχι επειδή και οι τελευταίες κυβερνήσεις του Αλέξη Τσίπρα είχαν επίσης ξεπεράσει τα 50 μέλη, αλλά διότι μπορώ να δεχτώ ότι στη σημερινή πολύπλοκη κοινωνία χρειάζονται οι πολλοί θώκοι (αν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες τα καταφέρνουν με πολύ λιγότερα μέλη στα υπουργικά τους συμβούλια).

Αυτό που με ενοχλεί αφόρητα στην κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη είναι ότι σε 51 θέσεις χώρεσαν μόνο 5 γυναίκες. Αυτό το θεωρώ βαρύτατη προσβολή του μισού εκλογικού σώματος.

Βέβαια, από έναν πρωθυπουργό που θεωρεί ότι οι δουλειές του νοικοκυριού παραδοσιακά πέφτουν στη γυναίκα, ίσως δεν έπρεπε να περιμένουμε καλύτερα. Ας πλύνουν και κανένα πιάτο, βρε αδερφέ.

Ο ίδιος, απαντώντας στη Zeinab Badawi, δημοσιογράφο του BBC, η οποια τον επέκρινε για την ανδροκρατούμενη σύνθεση της κυβέρνησής του (επαναλαμβάνω: 9% γυναίκες, 5 στις 51 θέσεις) ισχυρίστηκε ότι «δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλές γυναίκες που να θέλουν να συμμετάσχουν στην πολιτική». Είπε ότι «βάλαμε ποσόστωση 40% στα ψηφοδέλτιά μας, που είναι ένα μεγάλο βήμα» (βέβαια, αυτό ήταν υποχρέωση από τον νόμο, όχι πρωτοβουλία του κόμματος) «αλλά δεν έχουμε 40% γυναίκες στη Βουλή» και ισχυρίστηκε ότι ενω απευθύνθηκε σε πολλές γυναίκες εκείνες φάνηκαν «πολύ πιο δισταχτικές από τους άνδρες».

Αυτά κατά τη γνώμη μου είναι προφάσεις εν αμαρτίαις, για να μην πω ότι είναι προσβλητικά για τις γυναίκες. Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι υπήρξαν πολλές γυναίκες, νυν ή πρώην βουλευτίνες  ή πρώην ευρωβουλεύτριες ή στελέχη υπουργείων με παλαιότερες κυβερνήσεις της ΝΔ (άρα, ήδη ενταγμένες στην πολιτική) ή γυναίκες από τον ακαδημαϊκό χώρο ή τον επιχειρηματικό χώρο, που να αρνήθηκαν πρόταση να αναλάβουν υπουργικά καθήκοντα. Εδώ ο κ. Μητσοτάκης μάλλον ψεύδεται.

Κι επειδή έχω επικρίνει και τις κυβερνήσεις Τσίπρα για χαμηλά ποσοστά γυναικών, δικαιούμαι να επικρίνω ακόμα περισσότερο το ντροπιαστικό 5/51 της κυβέρνησης Μητσοτάκη (Για σύγκριση, η πρώτη κυβέρνηση Τσιπρα είχε 6 γυναίκες σε 40 θέσεις συν την πρόεδρο της Βουλής. Στη συνέχεια, τα ποσοστά αυξήθηκαν αρκετά).

Κατά τη γνωμη μου, η ισόρροπη αντιπροσώπευση των φύλων στις υπουργικές θέσεις δεν θα έπρεπε να επαφίεται στην κρίση κάθε πρωθυπουργού. Επιβάλλεται να θεσπιστεί ποσόστωση, όπως γίνεται και στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων: κανένα από τα δύο φύλα δεν θα μπορεί να έχει περισσότερο από τα 2/3 των θώκων. Οπότε, ή θα έχουμε περισσότερες γυναίκες στο υπουργικό συμβούλιο ή λιγότερα μέλη. Είτε έτσι είτε αλλιώς, πρόοδος θα είναι.

Και ίσως τότε το σκέρτσο να μην είναι πικραμένο.

ΥΓ

Στο σημερινό σημείωμα αναφέρομαι αποκλειστικά στην κυβέρνηση, επειδή είναι ευθύνη ενός ανθρώπου. Για την όχι ικανοποιητική αντιπροσώπευση γυναικών στη Βουλή θα ακολουθήσει, αργά ή γρήγορα, άλλο άρθρο. Ναι, θα τα λέμε όσο να βαρεθείτε και όσο να διορθωθεί η κατάσταση.

Posted in Γιουτουμπάκια, Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Ονόματα | Με ετικέτα: , , , , , | 194 Σχόλια »

Με το κεφάλι ψηλά

Posted by sarant στο 8 Ιουλίου, 2019

Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών της 7ης Ιουλίου ήταν, λέει, προδιαγεγραμμένο: ύστερα από την ευρεία νίκη της Νέας Δημοκρατίας στις ευρωεκλογές, νίκη που άλλωστε προκάλεσε και την επίσπευση των εκλογών, όλοι οι αναλυτές πρόβλεπαν σαρωτική νίκη της Νέας Δημοκρατίας, με τη διαφορά να αυξάνεται και όχι απλώς να γίνεται διψήφια αλλά να φτάνει τις 12, τις 14 ή και τις 15 ποσοστιαίες μονάδες.

Τελικα όμως οι κάλπες έκρυβαν μερικές μικρές εκπλήξεις. Η πρώτη ήταν ότι η διαφορά των δυο κομμάτων όχι μόνο δεν έφτασε στο δωδεκάρι του πρώτου έξιτ πολ, όχι μόνο δεν ξεπέρασε καν το ψυχολογικό όριο των δέκα μονάδων, αλλά τελικά ήταν ελαφρώς μικρότερη από τη διαφορά των ευρωεκλογών.

Την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, ο επίσημος ιστότοπος του Υπουργείου Εσωτερικών δίνει, στο 94% των αποτελεσμάτων, τη ΝΔ στο 39,81% και τον ΣΥΡΙΖΑ στο 31,55%.

Η άλλη πολύ ευχάριστη έκπληξη των εκλογών είναι βέβαια ο καταποντισμός της Χρυσής Αυγής που είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα μείνει εκτός Βουλής -αυτή τη στιγμή βρισκεται στο 2,94%. Οι μαχαιροβγάλτες αρχηγοί της θα κάθονται σε αναμμένα καρφιά καθώς θα βλέπουν τις ελπίδες τους για βουλευτική ασυλία να εξανεμίζονται.

Μια μετεκλογική ανάλυση μπορεί να εκταθεί σε τρία τουλάχιστον επίπεδα: σχολιασμός των εκλογικών αποτελεσμάτων, εντοπισμός των αιτιών της ήττας του ΣΥΡΙΖΑ/της νίκης της ΝΔ, απολογισμός της κυβερνητικής τετραετίας του κόμματος της Αριστεράς. Και για τα τρία θα μπορούσε να γραφτεί άρθρο και ίσως γραφτεί, αλλά προς το τωρινο πρόχειρο σημείωμα, γραμμένο εν θερμώ και βιαστικά, θα μου επιτρέψετε να εστιαστώ κυρίως στο πρώτο.

Πρόκειται βεβαια για μεγάλη νίκη της Νέας Δημοκρατίας, που κατάφερε να επαναπατρίσει το μεγαλύτερο τμήμα της άκρας δεξιάς και της λαϊκής δεξιάς αλλά και να απορροφήσει μεγάλο κομμάτι του μεσαίου χώρου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ηττήθηκε βεβαίως, αφού ήταν πρώτος και τώρα βγαίνει δεύτερος. Ωστόσο, όχι απλώς απέφυγε τα χειρότερα, τη λεγόμενη «στρατηγική ήττα» (η οποία, όπως και ο εμπνευστής της, φαίνεται πως μπαίνει οριστικά στο ράφι), αλλά και κατόρθωσε να συγκεντρώσει εντυπωσιακά υψηλό ποσοστό.

Τα κόμματα που διαχειρίστηκαν την κρίση, τόσο στην Ελλάδα όσο και πανευρωπαϊκά, συνήθως βλέπουν την επιρροή τους να κατακρημνίζεται. Το ΠΑΣΟΚ το 2012 καταβυθίστηκε από το 44% στο 13% αλλά και η ΝΔ έχασε πάνω από το 40% της δύναμής της, πέφτοντας από το 33% στο 19%. Συγκριτικά, ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε μόνο το 11% της δύναμής του (σε συγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2015 -και αυτό είναι άθλος. Επιπλέον, η απόσταση από τα άλλα κόμματα είναι τόσο μεγάλη που τίποτα προς το παρόν δεν δείχνει να αμφισβητεί τους δύο πόλους -και ο δικομματισμός δείχνει να επανακάμπτει, αφού για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της κρίσης τα δυο μεγάλα κόμματα συγκεντρώνουν τόσο μεγάλο ποσοστό, 71,4%, που βέβαια υπολείπεται κατά πολύ των θηριωδών ποσοστών των προηγούμενων δεκαετιών (σε ορισμένες αναμετρησεις τα δυο μεγάλα κόμματα είχαν συγκεντρώσει έως και 87%!).

Παρόλο που θα με κατηγορήσετε ότι αθροίζω μήλα με πορτοκάλια, αν προσθέσουμε τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ, του Μέρα25, της Πλεύσης-Ζωής και της ΛΑΕ θα πάρουμε ποσοστό 36,74%. Θυμίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη του 2015, όταν οι επικεφαλής των τεσσάρων αυτών σχηματισμών ανήκαν και οι τεσσερις στις γραμμές του είχε συγκεντρώσει 36,34%. Όμως, τότε η ΝΔ είχε 28% ενώ σήμερα έχει σχεδόν 40% -άντλησε αυτές τις 12 επιπλέον μονάδες απορροφώντας τα ενδιάμεσα κόμματα: Ποτάμι, ΑΝΕΛ, μικρά δεξιά και ακροδεξιά κόμματα. Πολλά στελέχη των ΑΝΕΛ βέβαια βρέθηκαν στον ΣΥΡΙΖΑ, όχι όμως και οι ψηφοφόροι τους αν κρίνουμε από το ότι απέτυχαν να εκλεγούν τα περισσότερα.

Το ΚΙΝΑΛ πέτυχε καλή επίδοση με 8% -η αποπομπή Βενιζέλου δεν φαίνεται να του στοίχισε. Ωστόσο, δεν κατάφερε να αμφισβητήσει τον ΣΥΡΙΖΑ και, κυρίως, τα πολύ χαμηλά ποσοστά του κόμματος στα αστικά κέντρα δεν είναι καθόλου καλό σημάδι για τη μεσοπρόθεσμη επιβίωσή του.

Το ΚΚΕ έδειχνε πως τούτη τη φορά θα ξεκολλούσε από το προδιαγραμμένο 5,5% (που κάποιοι χιουμορίστες κουκουέδες έχουν βαφτίσει ‘πανελλήνια κομμουνιστική σταθερά’) αλλά τελικά έμεινε και λίγο πιο κάτω.

Μπαίνουν στη Βουλή το Μέρα25 παρά την μάλλον κακή προεκλογική του εκστρατεία, όπως και το κόμμα του Κ. Βελόπουλου παρά την καταδίκη από κάποιους εκκλησιαστικούς παράγοντες (για τις αγυρτείες περί επιστολών του Ιησού). Οι ναζήδες, το είπαμε, μας έκαναν να χαρούμε όλοι μας.

Η απερχόμενη κυβέρνηση είχε την (οριακή) πλειοψηφία στη Βουλή αλλά είχε εναντίον της το σύνολο σχεδόν των ιδιωτικών ραδιοτηλεοπτικών μέσων ενημέρωσης, ενώ ελάχιστα ερείσματα είχε στις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μια ελαφρώς μεγαλύτερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ευνοϊκά διακείμενους τους δημάρχους όλων σχεδον των μεγάλων δήμων και τους 12 από τους 13 περιφερειάρχες.

Ο Αντώνης Σαμαράς «παρέδωσε» στον Αλέξη Τσίπρα άδεια ταμεία και μια καθημαγμένη Ελλάδα (Βάζω τα εισαγωγικά, επειδή, σε αντίθεση με τους προκατόχους του και με τον διάδοχό του δεν είχε το ηθικό ανάστημα να παραστεί στην παράδοση-παραλαβή). Ο Αλέξης Τσίπρας παραδίδει τη χώρα σε πολύ καλύτερη θέση απ’ ό,τι την παρέλαβε, με την ανεργία μειωμένη κατά 8 μονάδες, με ένα μαξιλαράκι 37 δισεκατομμυρίων για την απόσβεση όποιων κραδασμών, με το χρονίζον πρόβλημα της Βόρειας Μακεδονίας λυμένο κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Όσοι συμπορευτήκαμε σε αυτή την όμορφη τετράχρονη περιπέτεια δικαιούμαστε να έχουμε ψηλά το κεφάλι.

ΥΓ Στην πολύ καλή ομιλία του για την αποδοχή του εκλογικού αποτελέσματος, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε και μερικές επισημάνσεις για τις αδυναμίες του κόμματος ΣΥΡΙΖΑ και την ανάγκη μετασχηματισμού του που αξίζουν πολλή προσοχή και συζήτηση. Ίσως μας απασχολήσουν σε επόμενο άρθρο. Ωστοσο, ενώ έχει δίκιο ότι το 36% που είχε πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 ήταν «δανεικό», να έχουμε κατά νου πως ούτε το σημερινό 31,5% έγινε «ιδιόκτητο». Πολλοί πολίτες ψηφισαν χτες τον ΣΥΡΙΖΑ όχι επειδή εγκρίνανε σε όλα ή στα περισσότερα την πολιτική του αλλά επειδή απέρριπταν την νεοφιλελεύθερη παντοδυναμία. Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να το έχει αυτό κατά νου.

Posted in Επικαιρότητα, Εκλογές | Με ετικέτα: , , | 534 Σχόλια »

Ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας (και η κ. Ξαφά)

Posted by sarant στο 27 Ιουνίου, 2019

Το ιστολόγιο ασχολείται με την ανασκευή μύθων, ιδίως γλωσσικών, όμως μύθοι λέγονται και οι αλληγορικές σύντομες διηγήσεις, διδακτικού χαρακτήρα, σαν τους μύθους του Αισώπου. Κι αυτοί μας ενδιαφέρουν, οπότε επισημαίνω ότι στην τρέχουσα προεκλογική περίοδο χρησιμοποιήθηκαν και συζητήθηκαν δύο μύθοι.

Καταρχάς είχαμε το βίντεο του ΣΥΡΙΖΑ που εικονογραφεί τον γνωστό μύθο του βάτραχου με τον σκορπιό, κι έπειτα το άρθρο της κ. Μιράντας Ξαφά στην Καθημερινή, που επιστρατεύει τον ακόμα πιο γνωστό μύθο του τζίτζικα και του μέρμηγκα, παρουσιάζοντας την κλασική και μετά τη «νέα» εκδοχή για να καταλήξει στην προτροπή «Ψηφίστε υπεύθυνα!», που όλοι καταλαβαίνουν τι εννοεί.

(Η εικόνα που βλέπετε συνόδευε το άρθρο της Καθημερινής, αλλά είναι παρμένη από εδώ. Αναρωτιέμαι αν ζητήθηκε άδεια ή αν πληρώθηκαν δικαιώματα δημιουργού).

Ο μύθος του τζίτζικα και του μέρμηγκα είναι ένας από τους πιο γνωστούς αισώπειους επειδή μεταξύ άλλων χρησιμοποιήθηκε από τότε για τον φρονηματισμό των μαθητών. Γνώρισε νέα διάδοση στην Αναγέννηση χάρη στον Λαφοντέν και έχει παραφραστεί, παρωδηθεί, τροποποιηθεί και διασκευαστεί αμέτρητες φορές.

Βέβαια, σε βορειότερες χώρες τα τζιτζίκια είναι δυσεύρετα και γι’ αυτό η αγγλοσαξονική παραλλαγή του μύθου έχει ακρίδα στη θέση του τζίτζικα (The Ant and the Grasshopper δηλαδή) -άλλωστε και η εικόνα ακρίδα πρέπει να δείχνει.

Αλλά ας να δούμε τον αρχαίο μύθο, που πάντως υπάρχει σε πολλές παραλλαγές.

Μία που είχα βάλει σε παλιότερο άρθρο:

Τέττιξ και μύρμηκες

Χειμῶνος ὥρᾳ τὸν σῖτον βραχέντα οἱ μύρμηκες ἔψυχον. Τέττιξ δὲ λιμώττων ᾔτει αὐτοὺς τροφήν. Οἱ δὲ μύρμηκες εἶπον αὐτῷ· Διὰ τί τὸ θέρος οὐ συνῆγες καὶ σὺ τροφήν; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἐσχόλαζον, ἀλλ᾿ ᾖδον μουσικῶς. Οἱ δὲ γελάσαντες εἶπον· Ἀλλ᾿ εἰ θέρους ὥραις ηὔλεις, χειμῶνος ὀρχοῦ.

Επειδή εμείς την έχουμε μία και ενιαία, μετάφραση δεν χρειάζεται. Αφού το καλοκαίρι τραγουδούσες, χόρευε τώρα, του είπαν άπονα τα μερμήγκια.

Εκτενέστερη και έμμετρη η παραλλαγή που παρουσιάζει ο Βάβριος (140) χωρίς πάντως να προσθέτει κάτι διαφορετικό:

Χειμῶνος ὥρῃ σῖτον ἐκ μυχοῦ σύρων
ἔψυχε μύρμηξ, ὃν θέρους σεσωρεύκει.
τέττιξ δὲ τοῦτον ἱκέτευε λιμώττων
δοῦναί τι καὐτῷ τῆς τροφῆς, ὅπως ζήσῃ.
«τί οὖν ἐποίεις» φησί «τῷ θέρει τούτῳ;»
«οὐκ ἐσχόλαζον, ἀλλὰ διετέλουν ᾄδων.»
γελάσας δ’ ὁ μύρμηξ τόν τε πυρὸν ἐγκλείων
«χειμῶνος ὀρχοῦ» φησίν «εἰ θέρους ηὔλεις.»

Σε μια κόντρα παραλλαγή, που ήταν δημοφιλής στα χρόνια της επίπλαστης ευμάρειας, ο χειμώνας έρχεται αλλά ο τζίτζικας φεύγει για σκι στην Αράχωβα (ή και στο Γκστάαντ) κι ο μέρμηγκας που το φυσάει και δεν κρυώνει αναζητεί τον Αίσωπο (ή τον Λαφοντέν) για να ξεσπάσει.

Με άλλα λόγια, ο μύθος είναι ζωντανός και πριν από την κ. Ξαφά τον έχουν χρησιμοποιήσει και άλλοι. Στην πολιτική, το 2015 ο Γιάνης Βαρουφάκης χρησιμοποίησε τον μύθο υποστηρίζοντας ότι δεν είναι αληθές πως οι Έλληνες είναι όλοι τζιτζίκια (τεμπέληδες) ενώ οι Γερμανοί όλοι μερμήγκια (εργατικοί), αλλά ότι τα τζιτζίκια όλων των χωρών (εννοώντας πλέον την πλουτοκρατία) έχουν συνασπιστεί και στερούν από τα μερμήγκια το μερίδιό τους.

Το άρθρο της κ. Ξαφά, η οποία θα είναι σίγουρα στην κυβέρνηση αν η ΝΔ κερδίσει τις εκλογές, είναι κατά τη γνώμη μου μνημείο κυνισμού, αφού απροκάλυπτα χαρακτηρίζει φυγόπονους και μπαταχτσήδες τους φτωχούς και όσους βρέθηκαν ξαφνικά σε πολύ χειρότερη θέση μετά το ξέσπασμα της κρίσης επειδή έχασαν τη δουλειά τους ενώ είχαν δάνεια.

Μόλις μπαίνει ο χειμώνας, ο τζίτζικας δίνει συνέντευξη Τύπου και απαιτεί να μάθει γιατί επιτρέπεται ο μέρμηγκας να είναι χορτάτος στη ζεστασιά του σπιτιού του όταν άλλοι πεινούν και κρυώνουν. Η «Αυγή» και ο «Ριζοσπάστης» δημοσιεύουν φωτογραφίες του νηστικού τζίτζικα να τρέμει από το κρύο, ενώ ο μέρμηγκας απολαμβάνει ένα λουκούλλειο γεύμα μπροστά στο τζάκι. Εικόνες ακραίας κοινωνικής ανισότητας αναπαράγονται σε ειδική εκπομπή της ΕΡΤ. Ο ΣΥΡΙΖΑ οργανώνει ανοικτή πολιτική συγκέντρωση με σύνθημα «Προχωράμε. Αλληλεγγύη – Δημοκρατία – Κοινωνική Δικαιοσύνη», και κεντρικό ομιλητή τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Ο τζίτζικας στέλνει χαιρετισμό μέσω skype, ζητώντας να τερματιστεί η ανθρωπιστική κρίση.

Η κατακραυγή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι έντονη. Πώς είναι δυνατόν μία ανεπτυγμένη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης να επιτρέπει στον τζίτζικα να υποφέρει τόσο; Τα μέλη του ΠΑΜΕ οργανώνουν διαδήλωση μπροστά στο σπίτι του μέρμηγκα, όπου τηλεοπτικά συνεργεία τους παρουσιάζουν να τραγουδούν «θα γυρίσει ο τροχός, θα χορτάσει κι ο φτωχός» και να αναρτούν πανό με συνθήματα κατά της Ε.Ε. και της πλουτοκρατίας: «Του λαού δυνάστες, κλέφτες και ληστές, τρόικα, κυβέρνηση και καπιταλιστές», «Οχι στα χαράτσια και τη φοροληστεία, την κρίση να πληρώσει η πλουτοκρατία».

Μέλη του «Ρουβίκωνα», μαζί με την αναρχική συλλογικότητα «Συνέλευση Αναρχικών – Κομμουνιστών για την Ταξική Αντεπίθεση» πετούν κόκκινες μπογιές στο σπίτι του μέρμηγκα και φέιγ βολάν με συνθήματα αλληλεγγύης προς τον τζίτζικα. Η αστυνομία προσάγει πέντε άτομα τα οποία στη συνέχεια αφήνονται ελεύθερα επειδή δεν προέκυψαν στοιχεία εις βάρος τους.

O Ευκλείδης Τσακαλώτος δίνει συνέντευξη στην ΕΡΤ, στην οποία δηλώνει ότι ο μέρμηγκας πλούτισε εις βάρος του τζίτζικα και εισηγείται διπλασιασμό του φόρου εισοδήματος για να ενισχυθεί η «δίκαιη ανάπτυξη» με τη διανομή κοινωνικού μερίσματος στα λαϊκά στρώματα. Η κυβέρνηση καταθέτει νομοσχέδιο για αναδρομική αύξηση του φόρου εισοδήματος, που υπερψηφίζεται από τη Βουλή. Συγχρόνως διπλασιάζει τον συμπληρωματικό ΕΝΦΙΑ, εξαιρώντας τις λαϊκές περιοχές και τα νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.067 κατοίκων, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης των «πολλών» με τις «ελίτ». Ο μέρμηγκας δεν έχει τα χρήματα για να πληρώσει τους επιπλέον φόρους και το σπίτι του κατάσχεται από το κράτος.

Ταυτόχρονα η τράπεζα βάζει σε πλειστηριασμό το σπίτι του τζίτζικα. Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και η Ζωή Κωνσταντοπούλου εμφανίζονται έξω από το σπίτι του τζίτζικα να φωνάζουν «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη».

Ο τζίτζικας προσλαμβάνεται στην Πυροσβεστική Υπηρεσία με «κοινωνικά κριτήρια». Ο μέρμηγκας έχει φύγει στο εξωτερικό αναζητώντας κράτος δικαίου και αξιοκρατικό περιβάλλον. Η ιστορία τελειώνει καθώς βλέπουμε τον τζίτζικα να τρώει τα τελευταία απομεινάρια του φαγητού του μέρμηγκα, στο σπίτι που του παραχώρησε το κράτος. Το σπίτι έχει αρχίσει να καταρρέει λόγω έλλειψης συντήρησης. Μερικούς μήνες αργότερα, ο τζίτζικας βρίσκεται νεκρός από ναρκωτικά στο Πεδίον του Αρεως.

Αν μη τι άλλο, έχει το προτέρημα ότι εκφράζεται χωρίς περιστροφές. Οι φτωχοί φταίνε, από δικές τους επιλογές βρίσκονται σε αυτή τη θέση.

Ο φίλος μου Γιώργος Γιαννόπουλος στο Φέισμπουκ έδωσε μια δική του διασκευή του μύθου, που τη βρίσκω πολύ πιο πειστική και πνευματώδη:

Ο τζίτζικας εργαζόταν σκληρά, έπαιρνε 800 ευρώ το μήνα, πλήρωνε φόρους, ασφαλιστικές εισφορές, λογαριασμούς κλπ, και τα βράδυα τραγουδούσε, διάβαζε κανένα βιβλίο, πήγαινε σινεμά, έβγαινε με φίλους κλπ.
Ο μέρμηγκας εργαζόταν επίσης σκληρά, αλλά αποταμίευε και εμπιστευόταν τις αποταμιεύσεις του στον χρυσοκάνθαρο.
Ο χρυσοκάνθαρος -ως πολυφάγο- ό,τι του έδιναν το έτρωγε. Και στα περιττώματά του παρασιτούσε ένας μικρός οργανισμός ονόματι miranda creatura miserabilis , o οποίος σε αντάλλαγμα συνέθετε δοξαστικά λογύδρια για τον χρυσοκάνθαρο και επιτιμητικά για τα έντομα που τον έτρεφαν.

Βλέπετε, τους μύθους μπορεί κανείς να τους διασκευάζει κατά βούληση.

Posted in Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά, Εκλογές | Με ετικέτα: , , , , | 198 Σχόλια »

Σαν οδοστρωτήρας

Posted by sarant στο 14 Ιουνίου, 2019

Βρισκόμαστε και επίσημα σε προεκλογική περίοδο, οπότε το ιστολόγιο δεν μπορεί να μείνει αδιάφορο -θα σχολιάζει την κίνηση, ας πούμε πολιτικολεξιλογώντας.

Τις δυο-τρεις τελευταίες μέρες, η λέξη που βρέθηκε κάτω από τους προβολείς της επικαιρότητας, και αποτέλεσε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, ήταν η λέξη «οδοστρωτήρας».

Στα κοινωνικά μέσα κυκλοφόρησε ένα βίντεο με αποσπάσματα από τη συνάντηση του Κ. Μητσοτάκη με επιχειρηματίες στην Κω.

Παρουσιάζεται λοιπόν ένας επιχειρηματίας, προφανώς από τον κλάδο του τουρισμού, ο οποίος ακούγεται να λέει:

Για να τελειώνουμε. Εφταήμερο εργασίας. Όχι αυτός ο εκβιασμός που γίνεται από τους ελέγχους εδώ πέρα, και όχι εξαήμερο, εφταήμερο. Άρα απαιτούμε να γίνει πιο εύκολα, πιο ευέλικτο το θέμα των εφτά ημερών, και όχι να επικρέμεται η σπάθη… έλεγχος έλεγχος και πρόστιμο.

Και ύστερα ο Κ. Μητσοτάκης λέει:

Μιλάμε για την ανάγκη να σαρώσουμε στην κυριολεξία ως οδοστρωτήρες τα εμπόδια τα οποία σήμερα κρατούνε δέσμια την ελληνική επιχειρηματικότητα.

Και το βιντεάκι τελειώνει με χαιρετισμούς και χειροκροτήματα.

Μονταζιέρα! διαμαρτυρήθηκαν από το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας και ο ιστότοπος EllinikaHoaxes επιβεβαίωσε το προφανές, ότι το βίντεο ήταν μονταρισμένο παρουσιάζοντας ταυτόχρονα το πλήρες βίντεο της συνάντησης.

Μονταρισμένο θα ήταν σίγουρα το βίντεο, αφού η συνάντηση διάρκεσε πάνω από μια ώρα, ενώ το συγκεκριμένο απόσπασμα διαρκεί δυο λεπτά. Μονταρισμένο επίσης, διότι δίνει στον θεατή την εντύπωση ότι ο κ. Μητσοτάκης απαντά απευθείας στον επιχειρηματία, ενώ στην πραγματικότητα δεν έγινε διάλογος ενός προς έναν. Οι παρευρισκόμενοι διατύπωσαν, ο ένας μετά τον άλλον, τις απόψεις τους και τα αιτήματά τους, και ο κ. Μητσοτάκης έδωσε απαντήσεις συνολικά.

Επομένως, δεν είναι σαφές αν στα «εμπόδια που κρατούν δέσμια την επιχειρηματικότητα» συγκαταλέγεται και η απαλλαγή από τους «εκβιασμούς» των ελέγχων τήρησης της εργατικής νομοθεσίας. Ωστοσο, την επόμενη μέρα ο Κ. Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στους Ιορδάνη Χασαπόπουλο και Γιάννη Σαραντάκο (απλή συνωνυμία, ας διευκρινίσω) ξεκαθάρισε ότι «θα έρθουμε σαν οδοστρωτήρας για να σαρώσουμε τα εμπόδια που σήμερα κρατάνε πίσω τις επενδύσεις» και όχι τα κοινωνικά δικαιώματα.

Ο οδοστρωτήρας είναι βέβαια το γνωστό μηχάνημα που χρησιμοποιείται στην οδοποιία, με τον μεγάλο μεταλλικό κύλινδρο που χρησιμεύει για να συμπιέζει και να ισοπεδώνει το οδόστρωμα ώστε η επίπεδη πλέον επιφάνεια να μπορεί να στρωθεί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in παρατσούκλια, Γλωσσικό ληξιαρχείο, Επικαιρότητα, Εργατικά, Εκλογές, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 166 Σχόλια »

Πολιτικός μεγάλου διαμετρήματος

Posted by sarant στο 4 Ιουνίου, 2019

Ένα αναπάντεχο (για τους πολλούς τουλάχιστον) γεγονός έκλεψε την προσοχή και άφησε σε δευτερη μοίρα τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών (ο οποίος θεωρήθηκε έτσι κι αλλιώς χωρίς μεγάλη σημασία αφού ήδη από τον πρώτο γύρο είχαν εκλεγεί τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια -αλλά αυτό θα το συζητήσουμε πιθανότατα σε άλλο άρθρο).

Εννοώ βέβαια την αποχώρηση του Ευάγγελου Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ ύστερα από τη συνάντησή του το Σάββατο με την πρόεδρο του κόμματος, τη Φώφη Γεννηματά, η οποία του ανακοίνωσε ότι, λόγω κάποιων διαφωνιών, δεν μπορεί να του δώσει την πρώτη θέση στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του κόμματος, που άλλωστε την είχε ήδη υποσχεθεί στον Γ. Καμίνη.

Δεν είναι η πρώτη φορά που πολιτικός εξοστρακίζεται από το κόμμα στο οποίο έχει παλαιότερα ηγηθεί -για να μείνουμε στον χώρο του ΠΑΣΟΚ (διότι τι άλλο είναι το ΚΙΝΑΛ;), να θυμίσω ότι τον Ιούνιο του 2008 ο Κώστας Σημίτης, που όχι μόνο είχε ηγηθεί του ΠΑΣΟΚ αλλά και είχε διατελέσει πρωθυπουργός επί επταετία, τέθηκε εκτός κόμματος από τον διάδοχό του, τον Γιώργο Α. Παπανδρέου. (Δεν θα αναφέρω την περίπτωση Θεοχάρη, ο οποίος κατάφερε να διαγραφεί από το κόμμα που είχε… ιδρύσει, ούτε τους γραμματείς του ΚΚΕ σε ιδιαίτερες συνθήκες παρανομίας ή οιονεί παρανομίας, αν και στην περίπτωση του Γρηγόρη Φαράκου είχαμε συνθήκες νομιμότητας και ομαλότητας).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκλογές, Πολιτική, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 272 Σχόλια »

Θρίλερ

Posted by sarant στο 29 Μαΐου, 2019

Οι εκλογές έγιναν την Κυριακή, αλλά όλη τη μέρα χτες το επιτελείο ενός κόμματος αγωνιούσε για την τύχη της 21ης ελληνικής έδρας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ πολλοί παρατηρητές παρακολουθούσαν με ενδιαφέρον.

Το ΜέΡΑ25, το κίνημα του Γιάνη Βαρουφάκη, συγκέντρωνε ποσοστό πολύ κοντά στο 3% που είναι το όριο για την εκλογή βουλευτή. Καθώς προχωρούσε η ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων με βασανιστικά αργούς ρυθμούς (δεν ξέρω πώς δικαιολογήθηκε το επιτελείο της Singular και του Υπουργείου Εσωτερικών γι’ αυτό το φιάσκο) το πρωί της χτεσινής μέρας βρήκε το ΜέΡΑ25 ελάχιστα πάνω από το 3% αλλά προς το μεσημέρι τα ποσοστά του κόμματος έπεσαν κάτω από τον πήχη.

Πιο συγκεκριμένα, στο 92,63% της ενσωμάτωσης (δηλαδή έλειπαν 1671 τμήματα από τα 22675), το ΜΕΡΑ-25 είχε ποσοστό 3,0096%. Στο 92.87% της ενσωμάτωσης έπεσε στο 3.0073%, στο 93,64% των τμημάτων έπεσε στο 3,0003434%, στο 93,68% της ενσωμάτωσης επεσε στο 3,0001274% αλλά στο 93,71% πέρασε από κάτω, στο 2,9998341%.

Στις εκλογές, δεν γίνεται στρογγύλευση «υπέρ του μαθητού». Το 2,9998 δεν είναι 3% οπότε από εκείνο το σημείο και μετά η 21η έδρα πέρασε από το ΜέΡΑ στη Νέα Δημοκρατία.-και, το χειρότερο, η πτωτική πορεία των ποσοστών συνεχίστηκε -έπεσαν μέχρι το 2,98. Προς το τέλος όμως της μέρας, τα ποσοστά άρχισαν να τσιμπάνε λίγο.

Στο 98.32% της ενσωμάτωσης τα ποσοστά είχαν ανέβει ελάχιστα, στο 2,9922%, στο 98.62% στο 2,9938% και στο 98,73% πήγε στο 2.9942%, κάπου 300 ψήφους κάτω από τον πήχη. Ωστόσο, η ανοδική πορεία διακόπηκε και, τη στιγμή που γράφω, στο 99,26% της ενσωμάτωσης, με 167 τμήματα να λείπουν, το ποσοστό του ΜέΡΑ25 έχει πέσει στο 2,9925%, που σημαίνει πως η ελπίδα για εκλογή βουλευτή μάλλον χάθηκε.

Δεν θα χαρώ αν επιβεβαιωθεί η πρόγνωση και χάσει την έδρα το κόμμα του Γιάνη. Μπορεί να μη συμφωνώ σε πάρα πολλά με τη Σοφία Σακοράφα, αλλά είναι σαφώς προτιμότερη από τον Ζαγοράκη, που μάλλον θα καταλάβει την έδρα από πλευράς Νέας Δημοκρατίας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστυνομική λογοτεχνία, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Κινηματογράφος, Κλισέ, Ομόηχα | Με ετικέτα: , , , | 295 Σχόλια »

Την επαύριο μιας ήττας

Posted by sarant στο 27 Μαΐου, 2019

Τη Δευτέρα μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2014, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε έρθει πρώτος, το άρθρο του ιστολογίου (διότι από τότε βάζαμε καθημερινά άρθρα) είχε τίτλο «Την επαύριο μιας νίκης«.

Λογικό είναι λοιπόν το σημερινό άρθρο να έχει τίτλο αντίθετο, αφού χτες ο ΣΥΡΙΖΑ ηττήθηκε. Η ήττα, μάλιστα, με βάση τα μέχρι στιγμής οριστικά αποτελέσματα έφτασε τις 9,5 μονάδες, ενώ η αντίστοιχη νίκη του 2014 άγγιζε τις 4 μονάδες.

Kι έτσι, ο εκλογικός χάρτης της Ελλάδας βάφτηκε στα μπλε, αφού μετρημένες στα δάχτυλα είναι οι εκλογικές περιφέρειες στις οποίες προηγείται ο ΣΥΡΙΖΑ: Ηράκλειο, Χανιά, Αχαΐα, Β’ Πειραιώς, Δυτική Β’ Αθηνών και Άρτα -ενώ στη Ροδόπη έρχεται πρώτο το κόμμα της μουσουλμανικής μειονότητας.

Συνέπεια του εκλογικού αποτελέσματος, για άλλους αναπάντεχη και για άλλους αναπόφευκτη, ήταν πως ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι μετά τον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών, θα ζητήσει εκλογές από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, εκλογές που θα διεξαχθούν μάλλον στις 30 Ιουνίου.

Η πρωτοβουλία αυτή του Αλέξη Τσίπρα, που πρέπει να αναγνωρίσουμε πως είναι ένδειξη πολιτικής γενναιότητας, προφανώς εισάγει τη χώρα από σήμερα σε προεκλογική περίοδο -κάτι που επηρεάζει φυσικά και την ανάλυση των αποτελεσμάτων στο υπόλοιπο άρθρο.

Γι’ αυτό θα είμαι σύντομος και θα περιμένω να ακούσω τα δικά σας σχόλια.

* Η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ είναι ξεκάθαρη. Και αντίστοιχα ξεκάθαρη είναι η νίκη της Νέας Δημοκρατίας και του Κ. Μητσοτάκη προσωπικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Εκλογές | Με ετικέτα: , , , , | 407 Σχόλια »

Χαλαρά στις κάλπες

Posted by sarant στο 24 Μαΐου, 2019

Χτες ταξίδευα, οπότε δεν προλάβαινα να γράψω άρθρο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, καταφεύγω συνήθως στη λύση της αναδημοσίευσης κάποιου παλιότερου άρθρου -και αυτό θα κάνω και σήμερα. Κι επειδή μεθαύριο έχουμε εκλογές, αναδημοσιεύω ένα άρθρο εκλογικό ή μάλλον λεξιλοεκλογικό, που αρχικά είχε δημοσιευτεί μερικές μέρες πριν από τις εκλογές του 2014. Το έχω επικαιροποιήσει βέβαια σε σχέση με τις αναφορές στα πολιτικά πράγματα.

Μεθαύριο ψηφίζουμε, και όχι σε μία αλλά σε τρεις ή τέσσερις κάλπες: ψηφίζουμε για τις ευρωπαϊκές εκλογές και για τον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών. Και οι μεν αυτοδιοικητικές εκλογές έχουν τοπικό χαρακτήρα, αν εξαιρέσουμε τους μεγάλους δήμους και τις περιφέρειες, αλλά στις ευρωεκλογές συμμετέχουν τα πολιτικά κόμματα, που πρόκειται να αναμετρηθούν και στις βουλευτικές εκλογές του φθινοπώρου.

Λένε για τις ευρωπαϊκές εκλογές, σε αντιδιαστολή με τις βουλευτικές, ότι χαρακτηρίζονται από τη λεγόμενη «χαλαρή ψήφο». Εφόσον δεν θα αναδείξουν δηλαδή κυβερνηση της χώρας, θεωρείται ότι ο ψηφοφόρος ψηφίζει σε αυτές πιο ελεύθερα, χωρίς να σκέφτεται διλήμματα. Κι αυτό ίσως επιβεβαιώνεται αν πάμε με το λεξικό, αφού η βασική μεταφορική σημασία της λέξης χαλαρός είναι «αυτός που αφήνει περιθώρια ανεξαρτησίας, ελευθερίας ή ελευθεριότητας».

Πρόσφατα ο Κ. Μητσοτάκης διαφώνησε με την ιδέα της χαλαρής ψήφου και υποστήριξε ότι «σε αυτή την κάλπη δεν έχει θέση η χαλαρή ψήφος» ενώ αλλού γράφτηκε ότι «χαλαρή ψήφος σημαίνει ψήφος στον Τσίπρα». Όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας, δηλαδή.

Επειδή όμως εμείς εδώ λεξιλογούμε, θα πούμε λίγο περισσότερα για τη λέξη ‘χαλαρός’. Είναι αρχαία λέξη και διατηρήθηκε μέσα στα χρόνια απαράλλαχτη τόσο στη μορφή της όσο και στην κυριολεκτική σημασία της, κάτι που δεν συμβαίνει με πάρα πολλές νεοελληνικές λέξεις που υπάρχουν και στα αρχαία (περισσότερες είναι εκείνες που έχουν αλλάξει σημασία λίγο ή πολύ). Η λέξη χαλαρός στα αρχαία παράγεται από το ρήμα «χαλάω, χαλώ», το οποίο επίσης υπάρχει στα νέα ελληνικά αλλά είναι παράδειγμα λέξης που άλλαξε σημασία, διότι αρχικά σήμαινε ‘χαλαρώνω, λύνω’.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Επαναλήψεις, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Στρατός, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 156 Σχόλια »

Σκόρπια για τις εκλογές και την Ευρώπη

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2019

Σε έξι μέρες ψηφίζουμε και στο ιστολόγιο ελάχιστα έχουμε ασχοληθεί με αυτές τις (πολλαπλές) εκλογές. Στο σημερινό άρθρο θα γράψω μερικές σκόρπιες σκέψεις για τις ευρωπαϊκές εκλογές, όχι επειδή τις θεωρώ σημαντικότερες από τις δημοτικές και τις περιφερειακές εκλογές αλλά επειδή με ενδιαφέρουν περισσότερο -και επειδή είναι εκλογές σε πανελλήνια κλίμακα, ανεπηρέαστες από την προσωπικότητα του ενός ή του άλλου υποψηφίου στον τάδε δήμο και τη δείνα περιφέρεια.

Φέτος είναι η δεύτερη φορά που οι ευρωπαϊκές εκλογές διεξάγονται ταυτόχρονα με τις αυτοδιοικητικές. Το ίδιο είχε γίνει και το 2014, αλλά φέτος υπάρχει μια καθοριστική διαφορά.

Το 2014 οι ευρωεκλογές είχαν διεξαχθεί ταυτόχρονα με τον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών, ενώ φέτος διεξάγονται ταυτόχρονα με τον πρώτο γύρο. Το 2014, είχα επικρίνει την απόφαση για ταυτόχρονη διεξαγωγή των ευρωεκλογών με τον δεύτερο γύρο, διότι πίστευα ότι επηρεάζει αρνητικά τη συμμετοχή στις ευρωεκλογές. Πράγματι, για πολλούς ψηφοφόρους είναι δύσκολη και οικονομικά δυσβάστακτη η διπλή μετακίνηση, ιδίως αν δεν έχουν ιδιαίτερο κίνητρο (αν π.χ. έχει αποκλειστεί ο δήμαρχος/περιφερειάρχης της προτίμησής τους και δεν συμμετέχει στον δεύτερο γύρο). Εξάλλου είναι παρατηρημένο ότι τη δεύτερη Κυριακή των δημοτικών εκλογών η συμμετοχή πέφτει 10-15 ποσοστιαίες μονάδες.

Οπότε, βρισκω θετική την απόφαση να γίνουν οι ευρωεκλογές ταυτόχρονα με τον πρώτο γύρο -αν και έχει ένα σοβαρό μειονέκτημα: ενώ τη δεύτερη Κυριακή οι δημοτικές κτλ. εκλογές γίνονται χωρίς σταυρό, τώρα θα συμπέσουν την πρώτη Κυριακή εκλογές σε τρεις ή τέσσερις κάλπες, όλες με σταυρό. Και σταυρός σημαίνει μεγάλο φόρτο εργασίας για τον δικαστικό αντιπρόσωπο και την εφορευτική επιτροπή, φόρτος που δεν θα μοιραστεί αλλά θα πέσει μονόπαντα την πρώτη Κυριακή. Οπότε, η απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών να χωρίσει τα εκλογικά τμήματα των πόλεων και κωμοπόλεων σε Α και Β (από δύο κάλπες στο καθένα) είναι σωστή αν και υπάρχει φόβος να έχουμε μπερδέματα την Κυριακή.

Μακρηγόρησα όμως με τα διαδικαστικά, που όμως έχουν και ουσία αφού επηρεάζουν τη συμμετοχή στις εκλογές. Συμμετοχή, η οποία βρίσκεται σε διαρκή πτωτική τροχιά σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Από το αρχικό 62% το 1979, η συμμετοχή έπεσε στο 59% το 1984, λίγο ακόμα το 1989 και στο 57% το 1994. Το 1999 έκανε μια μεγάλη βουτιά στο 49,5% -δηλαδή έγινε μικρότερη από την αποχή. Το 2004 νέα πτώση στο 45,5%, το 2009 στο 43% και το 2014 στο 42,5%.

Στην Ελλάδα η συμμετοχή ήταν πάντοτε πολύ μεγαλύτερη, αλλά να σημειωθεί ότι είχαμε υποχρεωτική ψήφο (ακόμα υποχρεωτική είναι, μάλιστα, αλλά εδώ και καιρό δεν υπάρχει καμιά συνέπεια για όσους δεν ψηφίσουν -αν κάνω λάθος ενημερώστε στα σχόλια). Έτσι, ενώ στις ευρωεκλογές του 1984 και 1989 η συμμετοχή ηταν κοντά στο 80% έπεσε στο 70% την επόμενη δεκαετία, στο 63% το 2004 και στο 53% το 2009, αλλά η πτωτική πορεία αντιστράφηκε στις ευρωεκλογές του 2014, όταν η συμμετοχή αυξήθηκε αρκετά, στο 59,3%.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Εκλογές | Με ετικέτα: , , , , , , | 232 Σχόλια »

Εννά επήεν στα κατεχόμενα

Posted by sarant στο 24 Απρίλιος, 2019

Θα αναδημοσιεύσω σήμερα ένα άρθρο από εφημερίδα της Κύπρου, ένα άρθρο που γράφτηκε πέρυσι αλλά έγινε τραγικά επίκαιρο φέτος. Ίσως δεν παρακολουθείτε την κυπριακή επικαιρότητα, αλλιώς θα ξέρατε για τα δύο πτώματα γυναικών που βρέθηκαν σε φρεάτιο ορυχείου. Ένας 35χρονος λοχαγός της Εθνικής Φρουράς ομολόγησε ότι τις δολοφόνησε, όπως και το εξάχρονο κορίτσι της μίας γυναίκας, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι υπάρχουν και άλλα θύματα, πιθανώς στο ίδιο φρεάτιο.

Και οι δυο γυναίκες ήταν οικιακές βοηθοί από τις Φιλιππίνες, που δούλευαν στην Κύπρο κάτω από ένα ιδιότυπο καθεστώς ομηρίας. Φαίνεται ότι ο φερόμενος ως δολοφόνος επέλεγε τα θύματά του: φρόντιζε να είναι απωανατολίτισσες οικιακές βοηθοί, για τον απλό λόγο ότι κανείς δεν θα τις αναζητούσε -η οικογένειά τους είναι στην άλλη άκρη του κόσμου, ενώ η αστυνομία δεν χαλάει τη ζαχαρένια της για μαυρούες, ιδίως όταν υπάρχει έτοιμη η δικαιολογία «θα πήγε στα Κατεχόμενα». Και θα έμεναν «ελλείποντα πρόσωπα» (έτσι τους λένε τους αγνοούμενους στα κυπριακά) οι δυο δολοφονημένες, αν δεν τύχαιναν βροχές πρωτοφανούς έντασης, που έκαναν το φρεάτιο να ξεχειλίσει.

Μαυρούες αποκαλούν πολλοί Κύπριοι και πολλές Κύπριες τις οικιακές βοηθούς από την Άπω Ανατολή (η μαυρού στον ενικό). Οι κοπέλες έρχονται στην Κύπρο μέσω γραφείων εργασίας και επιτρέπεται να δουλέψουν μόνο στο σπίτι για το οποίο πήραν την άδεια εργασίας -γι’ αυτό μίλησα για ιδιότυπη ομηρία. Κάπου είδα ότι πληρώνονται 320 ευρώ το μήνα για εξαήμερη δουλειά. Και για να μπορέσουν να φύγουν πρέπει να πάρουν το λεγόμενο release από τα αφεντικά τους.

Κι αν είναι απαράδεκτη η στάση πολλών αφεντικών, εξοργιστική είναι η αδιαφορία της κυπριακής αστυνομίας για τις αλλεπάλληλες εξαφανίσεις αλλοδαπών οικιακών βοηθών. Ακριβώς αυτό το θέμα το θίγει ο πρόεδρος της Ένωσης Οικιακών Βοηθών σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε σε ανύποπτο χρόνο, πέρυσι, και που ήρθε βίαια και τραγικά στην επικαιρότητα.

Το άρθρο είναι γραμμένο σε διάλεκτο, και αυτό το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον για ένα γλωσσικό ιστολόγιο σαν το δικό μας. Προτίμησα να δώσω ελάχιστες επεξηγήσεις αλλά πιστεύω πως αν το διαβάσετε με προσοχή θα μπείτε στο νόημα και θα έχετε λίγες σχετικά απορίες.

Εννά επήεν στα Κατεχόμενα [= θα πήγε στα Κατεχόμενα]

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κύπρος, Ντοπιολαλιές | Με ετικέτα: , , | 230 Σχόλια »