Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Επιμέλεια κειμένου’ Category

Κείμενα του Εικοσιένα (20) – Διορθωτέα στα Καπάκια του Κ. Παπαγιώργη

Posted by sarant στο 5 Οκτωβρίου, 2021

Καθώς διανύουμε τη χρονιά που σημαδεύει τη 200ή επέτειο του ξεσηκωμού του Εικοσιένα, σκέφτηκα να καθιερώσω μια νέα στήλη στο ιστολόγιο, που κανονικά θα τη δημοσιεύω κάθε δεύτερη Τρίτη, εναλλάξ δηλαδή με το βιβλίο του πατέρα μου, και που θα παρουσιάζει κείμενα της εποχής του 1821. Δεν αποκλείεται να διατηρήσω τις δημοσιεύσεις ως το τέλος της χρονιάς, αν βέβαια υπάρχει ως τότε αρκετό υλικό από μεριάς μου και αρκετό ενδιαφέρον από δικής σας πλευράς. Θα δώσω προτεραιότητα σε κείμενα που δεν είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο.

Από την προηγούμενή μου τριβή με κείμενα της εποχής, που βέβαια ήταν πολύ έντονη όσο συγκέντρωνα υλικό για το βιβλίο μου Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων, έχω υπόψη μου κάμποσα τέτοια κείμενα, αλλά όποιος έχει υπόψη του κείμενο που το θεωρεί αξιόλογο προς δημοσίευση μπορεί να μου το στείλει στο γνωστό μέιλ, sarantπαπάκιpt.lu.

Το σημερινό άρθρο είναι το εικοστό της σειράς – το προηγούμενο βρίσκεται εδώ.

Tο σημερινό όμως άρθρο διαφέρει από τα άλλα της σειράς. Δεν θα παρουσιάσουμε κάποιο κείμενο της εποχής αλλά θα δούμε μερικές δικές μου παρατηρήσεις, σε επίπεδο καθαρά επιμέλειας κειμένου, στο γνωστό βιβλίο Τα καπάκια του Κωστή Παπαγιώργη, που είναι ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία εκλαϊκευμένης ιστορίας για το Εικοσιένα.

Επαναλαμβάνω ότι δεν κάνω κριτική στο περιεχόμενο του βιβλίου, δεν είμαι άλλωστε ιστορικός. Οι παρατηρήσεις αφορούν λάθη που έπρεπε να τα πιάσει ο επιμελητής του κειμένου, αν υπήρχε, δηλαδή από απλά τυπογραφικά λάθη έως πραγματολογικά.

Άχαρο το θέμα, θα πείτε, αλλά θυμάμαι πως όταν είχα αναφερθεί σε κάποιο τέτοιο λάθος, λέγοντας ότι έχω συγκεντρώσει κι άλλα, ένας από τους τακτικούς σχολιαστές με είχε παροτρύνει να καταγράψω τις παρατηρήσεις μου αυτές και να τις μετατρέψω σε άρθρο.

Ο Παπαγιώργης βέβαια δεν ζει πια, αλλά νομίζω πως ο εκδοτικός οίκος (οι εκδόσεις Καστανιώτη) θα μπορούσε να διορθώσει κάποια από τα λάθη που επισημαίνω στην επόμενη ανατύπωση του βιβλίου -έχει κάνει πολλές εκδόσεις, όπως είπαμε.

Να πω ακόμα ότι δεν έκανα εξαντλητική αναζήτηση. Είχα διαβάσει τα Καπάκια παλιά, σε ανύποπτο χρόνο, και τα ξαναδιάβασα πέρυσι ενώ ετοίμαζα το βιβλίο μου Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων, έχοντας πλέον εξοικειωθεί πολύ περισσότερο με τις πηγές. Διαβάζω κρατώντας μολυβάκι, ιδίως τα μη λογοτεχνικά βιβλία, οπότε τώρα δεν είχα παρά να διατρέξω το βιβλίο και να συγκεντρώσω τις σημειώσεις μου.

Διορθωτέα στα Καπάκια του Κωστή Παπαγιώργη

* Σελ. 11 των προκριθέντων οικογενειών. Το συνηθισμένο, αιώνιο λάθος.

* Σελ. 21, υποσημείωση. Το 1806-1907 να γίνει 1806-1807.

* Σελ. 54 συνέλευση της Ζαράκοβα. Προς τι η ακλισιά; Της Ζαράκοβας βεβαίως, ελληνικό τοπωνύμιο είναι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in 1821, Δαίμων του τυπογραφείου, Επιμέλεια κειμένου | Με ετικέτα: , , | 85 Σχόλια »