Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Εφήμερα’ Category

Μεζεδάκια, πέμπτος γύρος

Posted by sarant στο 28 Ιουνίου, 2009

Αν δεν με γελάει η μνήμη μου, τούτος εδώ είναι ο πέμπτος γύρος με μεζεδάκια, δηλαδή σύντομα σχόλια για γλωσσικά (με την ευρύτατη σημασία) και άλλα ενδιαφέροντα θέματα. Χωρίς προκαταρκτικά, προχωράω στα πιάτα.

* Ξεκινάω με μια ομολογία βιασύνης. Βιάστηκα φαίνεται να γράψω σε προηγούμενο σημείωμα ότι ο ακλισιάρικος τύπος «της Σέχτα» είναι αποκλειστικότητα του Διαδικτύου και ότι στον (πιο προσεγμένο) γραπτό Τύπο γράφουν πάντα «της Σέχτας». Πριν λαλήσει το κοκοράκι, ο φίλος HeadCharge μου υπέδειξε τίτλο της Καθημερινής: «Από την ακραία πτέρυγα του ΕΛΑ τα μέλη της Σέχτα». Άλλος φίλος μού έστειλε με ηλεμήνυμα άρθρο της Απογευματινής για το μακρύ χέρι της Σέχτα.

* Προς Βήμα, ενταύθα: Παρακαλώ ενημερώστε τον συντάκτη σας που γράφει στην ηλεκτρονική σας έκδοση (πιθανώς δε και στην έντυπη) ότι θα υποβληθεί σε επιπλέον εξετάσεις η σορός του Μάικλ Τζάκσον μετά την αυτοψία, ότι αυτοψία κάνει η πολεοδομία, ο πραγματογνώμονας, το δικαστήριο. Ο ιατροδικαστής κάνει νεκροψία και μόνο. Οι Άγγλοι λένε autopsy τη νεκροψία, συμφωνώ (είναι μπαμπέσικες αυτές οι ψευδόφιλες λέξεις) αλλά εμείς, ακόμα, τη λέμε «νεκροψία». Αν δεν με πιστεύετε, ανοίξτε λεξικό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 143 Σχόλια »

Κι άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιουνίου, 2009

Πρωί Κυριακής, κι ενώ οι περισσότεροι έχουν φύγει για εκδρομές και παραλίες, σερβίρω τα μεζεδάκια της τελευταίας εβδομάδας. Μια διευκρίνιση, αν και είναι ίσως περιττή: το ότι όλα τα μεζεδάκια είναι παρμένα από την Ελευθεροτυπία δεν σημαίνει ότι οι άλλες εφημερίδες δεν προσφέρουν υλικό για παρόμοια (ή και πιο γευστικά) μεζεδακια, αλλά απλώς ότι αυτή την εφημερίδα συμβαίνει να διαβάζω.

Σε ρεπορτάζ της Ελευθεροτυπίας (17/6) για το Σοσιαλιστικό Κόμμα Γαλλίας μετά την ήττα του στις ευρωεκλογές, η ανταποκρίτρια της Ε. στο Παρίσι μεταφέρει δήλωση του Πιέρ Μοσκοβιτσί: «Βρισκόμαστε με την πλάτη στον τοίχο. Δεχθήκαμε μία τρομερή κλοτσιά στα οπίσθια. Θα αλλάξουμε ή θα πεθάνουμε. Τα πολιτικά κόμματα είναι και αυτά θνησιμαία». Γέλασα δυο φορές διαβάζοντάς την. Πρώτα διότι αν κανείς είναι με την πλάτη στον τοίχο, από πού βγήκε αυτός που του έριξε κλοτσιά στα οπίσθια; Μέσα από τον τοίχο; Αυτά παθαίνει όποιος χρησιμοποιεί πολλές μεταφορικές και ιδιωματικές εκφράσεις, διότι το οξύμωρο (αν υπάρχει) δεν το χρεώνουμε στην ελληνίδα δημοσιογράφο, αφού στο πρωτότυπο η δήλωση έχει: «On est dos au mur, on a reçu un coup de pied aux fesses terrible.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δαίμων του τυπογραφείου, Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , , , | 31 Σχόλια »

Κάτι πρόχειρο στα μικροκύματα

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2009

Επειδή πετάω σε λίγες ώρες και μπορεί και αύριο να έχω τρεχάματα, σερβίρω μερικά πρόχειρα μεζεδάκια, κατευθείαν από την κατάψυξη στα μικροκύματα. Ξέρω, οι παλιές νοικοκυρές ήταν αλλιώς…

* Επειδή συμφωνώ 100% στο περιεχόμενο, δεν θα σταθώ και τόσο πολύ σε μερικά γλωσσικά του Στάθη στον σημερινό Ναυτίλο στην Ελευθεροτυπία. Έτσι, προσπερνάω το (κατ’ εμέ) ανατριχιαστικό «υπογεγραμμισμένος» (υπογραμμισμένος στα ελληνικά) που μπορεί, στο κάτω-κάτω, να είναι και εξεπίτηδες, ειρωνικό. Ειρωνικό δεν είναι το «πόσω μάλλον», που έχει πιο κάτω, αλλά γι’ αυτό δεν φταίει ο Στάθης, φταίει το λεξικό Μπαμπινιώτη που το νεκρανάστησε και το σερβίρει σαν κουρελάκι για να ξεχωρίζει από την πλέμπα όποιος το φοράει στο πέτο του. Τα λέει μια χαρά ο παλιός Νεοτιπούκειτος, εδώ κι εδώ, σας συστήνω να τα διαβάσετε.

* Όταν γράφεις συχνά για Γερμανούς, κι ας μη μιλάς τη γλώσσα, πρέπει, βρε αδερφέ, να μάθεις μερικούς στοιχειώδεις κανόνες για το πώς προφέρονται τα ονόματα. Εννοώ τον αγαπητό Χρ. Μιχαηλίδη, που πήρε το βασικό θέμα του σημερινού του άρθρου από την αγγλική έκδοση του ιστότοπου του Σπίγκελ, και βέβαια προφέρει αμερικανοπρεπώς όλα τα γερμανικά ονόματα, ακόμα και πασίγνωστων, βρε αδερφέ, πολιτικών όπως ο Σόιμπλε (Schäuble) τον οποίο μεταμόρφωσε σε Σάουμπλε, ή και όχι γνωστών, όπως ένας Κριχμπάουμ (Krichbaum) που εξαμερικανίστηκε σε Κρίτσμπαουμ.  Τον Τίεσεν (διάβαζε Τίσεν, Thiessen) δεν τον μετράω για λάθος, ας πούμε πως ήθελε να αποδώσει το μακρό φωνήεν.

Όσο για το αν ο Krichbaum στα ελληνικά τονίζεται στην προπαραλήγουσα ή στην παραλήγουσα, νομίζω πως ο Μήτσος (ΤΜ Ν. Λίγγρης) τονίζει στην παραλήγουσα.

* Σύμφωνα με νεότερες μαθηματικές έρευνες, το 1,25% και το 2,7% που έπαιρνε η Ανανεωτική Αριστερά επί Κύρκου ήταν αξιοπρεπέστατες επιδόσεις, ενώ το 4,7% του Σύριζα είναι ταπεινωτικό. Εγώ όμως δεν πολιτικολογώ αλλά λεξιλογώ κι έτσι όταν διάβασα την είδηση στα ΝΕΑ πρόσεξα επίσης μια πολλοστήν απόδειξη ότι η χιλιοτραγουδισμένη διάκριση του άμεσα και του αμέσως έχει γίνει στάχτη και μπούρμπερη:
Ταπεινωτικό χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Λεωνίδας Κύρκος, ζητώντας άμεσα -μέσω των «ΝΕΩΝ»- αλλαγή πλεύσης για το κόμμα του. Και αφού το ζητάει «μέσω» των Νέων, δεν το ζητάει άμεσα δηλαδή απευθείας, αλλά άμεσα δηλαδή αμέσως.

Καλό μου ταξίδι!

Ταπεινωτικό χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Λεωνίδας Κύρκος, ζητώντας άμεσα-μέσω των «ΝΕΩΝ»- αλλαγή πλεύσης για το κόμμα του.

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά | Με ετικέτα: , , | 35 Σχόλια »

Εφήμερα μεζεδάκια, δεύτερη δόση

Posted by sarant στο 29 Μαΐου, 2009

Tsipouroprotaseis2Μερικά αξιοπρόσεκτα (ή ίσως όχι) μεζεδάκια από τις εφημερίδες των τελευταίων ημερών:

  • Ο Λαπαλίς αθλητικογράφος.

Διαβάζω στο αθλητικό ρεπορτάζ για το φλέγον θέμα της εξεύρεσης προπονητή στον Αστέρα Τρίπολης: «Βέβαια, σε περίπτωση κατά την οποία δεν τελεσφορήσουν οι προσπάθειες για Έλληνα προπονητή, τότε είναι σίγουρο ότι θα επιλεγεί αλλοδαπός». Ότι είναι σίγουρο, είναι.

  • Προληπτικά μέτρα

Αυτό το κλέβω από τον Τιπούκειτο, ο οποίος το επισήμανε πρώτος στο φόρουμ Λεξιλογία. Σε ρεπορτάζ για την Υπατία, την ταινία που θα έρθει στις αίθουσες τον Δεκέμβρη, αναφέρεται το ειδύλλιό της (love story το λέει) με τον δούλο της Ντάβους. Δεν πρόκειται για τον στρατηγό Ντάβο με θεσσαλική προφορά, αλλά για το όνομα Δάος, χαρακτηριστικό όνομα δούλων, λέει ο Τιπούκειτος. Δεν απαιτώ από τη δημοσιογράφο να το ξέρει, αλλά το γράφω πιο πολύ μήπως και το δει κανείς και αποδοθεί σωστά το όνομα στους υποτίτλους της ταινίας.

Κατά τα άλλα, το άρθρο μοιάζει να έχει κι άλλα πολλά λάθη, αλλά δεν προλαβαίνω ν’ ασχοληθώ. Πάντως, τα «όστρακα» με τα οποία έσφαξαν την Υπατία οι μελανειμονούντες δεν ήταν αυτό που λέμε σήμερα όστρακα, αλλά σπασμένα κομμάτια αγγείων. Τα έχουμε ξαναπεί αυτά, τότε με τον εξοστρακισμό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , | 76 Σχόλια »

Βαρβαρότητες και άλλα εφήμερα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Μαΐου, 2009

mezes1Πολλές φορές βλέπω κάτι που αξίζει σχολιασμό αλλά όχι και ολόκληρο δημοσίευμα –και βρίσκομαι στο δίλημμα: να το σχολιάσω εδώ και τώρα ή να το κρατήσω στο συρτάρι μέχρι να βρεθούν και άλλα ομοειδή, με κίνδυνο να μπαγιατέψει ανεπανόρθωτα; Μια λύση που βρήκα είναι να τα σερβίρω όσο ακόμα είναι ζεστά, πολλά μαζί, σαν τις ποικιλίες στα μεζεδοπωλεία. Λοιπόν, παρουσιάζω εδώ την πρώτη πιατέλα από εφήμερα μεζεδάκια, κι αν αποδειχτούν νόστιμα μπορεί να το καθιερώσω το σύστημα αυτό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 59 Σχόλια »