Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘ΗΠΑ’ Category

Όταν ο Μπομπ Ντίλαν συνάντησε τον Βάρναλη

Posted by sarant στο 16 Οκτώβριος, 2016

Με τον τίτλο που διάλεξα να βάλω, υπάρχει φόβος να μου πείτε ότι επιδιώκω να προσελκύσω αναγνώστες με εντυπωσιακούς αλλά παραπλανητικούς τίτλους. Συναντήθηκαν ποτέ ο Κώστας Βάρναλης με τον Μπομπ Ντίλαν; Παρά τη μεγάλη διαφορά ηλικίας, θα μπορούσαν -θεωρητικά- να έχουν συναντηθεί, ας πούμε στη δεκαετία του 1960, αλλά αυτό δεν συνέβη ποτέ. Χρησιμοποιώ μεταφορικά τον όρο «συνάντηση», κάτι που συμβαίνει συχνά όταν αναφερόμαστε σε συγγραφείς και γενικότερα σε ανθρώπους της τέχνης -συναντήθηκαν μέσα από το έργο τους.

Δεν νομίζω ότι ο ένας ήξερε το έργο του άλλου -η συνάντηση που λέω έγινε σε ουδέτερο έδαφος, σε ένα μνημόσυνο, αφού κι οι δυο αφιέρωσαν ένα έργο τους, ποίημα ο Βάρναλης και τραγούδι ο Ντίλαν, στον ίδιο νεκρό, σε έναν δεκατετράχρονο μαύρο που έπεσε θύμα άγριας ρατσιστικής δολοφονίας στην πολιτεία του Μισισιπή, τον Έμετ Τιλ.

Η δολοφονία του Έμετ Λιούις Τιλ έγινε στα τέλη Αυγούστου του 1955. Ο δεκατετράχρονος μαύρος, που κατοικούσε στο Σικάγο, είχε πάει για το καλοκαίρι σε συγγενείς στον Μισισιπή. Μαζί με άλλους μαύρους έφηβους μπήκε στο μπακάλικο του χωριού, που το κρατούσε η 21χρονη (λευκή) Καρολίνα Μπράιαντ, και της μίλησε με οικειότητα, ενώ φεύγοντας σφύριξε κολακευτικά (αργότερα μαθεύτηκε ότι ο Τιλ είχε σοβαρό πρόβλημα με το τραύλισμα και γι’ αυτό σφύριζε τα λόγια του).

emmit_till_bodyΤέτοια τόλμη, από έναν ξενοφερμένο, έκανε αίσθηση στη μικρή κοινωνία όπου ο φυλετικός διαχωρισμός βασίλευε. Μερικές μέρες αργότερα, επέστρεψε ο σύζυγος της μπακάλισσας, που έλειπε σε εκδρομή για ψάρεμα, και όταν έμαθε τα καθέκαστα πήγε, μαζί με τον ετεροθαλή αδελφό του στο σπίτι όπου φιλοξενιόταν ο Έμετ Τιλ. Μπήκαν μέσα στις 2 το πρωί της 28ης Αυγούστου, άρπαξαν τον νεαρό, τον φόρτωσαν στο αυτοκίνητο και έφυγαν. Τον βασάνισαν, τον χτύπησαν, τον πυροβόλησαν, τον έριξαν στο ποτάμι. Δυο-τρεις μέρες αργότερα το παραμορφωμένο πτώμα του ανέβηκε στην επιφάνεια και βρέθηκε. Το κεφάλι του ήταν ένας άμορφος πρησμένος όγκος, και οι αρχές ήθελαν να θαφτεί χωρίς να ανοιχτεί το φέρετρο -αλλά η μητέρα του επέμεινε κι έτσι όλοι είδαν το φρικτό θέαμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Βάρναλης, ΗΠΑ, Πρόσφατη ιστορία, Ποίηση, Ρατσισμός, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 125 Σχόλια »

Τα ατού του Τραμπ

Posted by sarant στο 12 Οκτώβριος, 2016

Σε λιγότερον απο ένα μήνα έχουμε τις αμερικάνικες εκλογές, και δεν τις έχουμε ακόμα σχολιάσει στο ιστολόγιο, πράγμα που είναι παράλειψη μεγάλη, ακόμα και για ένα ιστολόγιο που πρώτα λεξιλογεί κι ύστερα ασχολείται με τα άλλα. Παράλειψη όχι μόνο ή όχι τόσο επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι, ακόμα, έστω και με την παντοδυναμία τους να αμφισβητείται σοβαρά, η μοναδική υπερδύναμη του πλανήτη, αλλά και επειδή οι φετινές εκλογές, που θα γίνουν στις 8 Νοεμβρίου, διαφέρουν από τις προηγούμενες ή από οποιεσδήποτε προηγούμενες.

Μια διαφορά, που θα της έδινα μεγάλη σημασία κάτω από άλλες συνθήκες, είναι πως για πρώτη φορά τον προεδρικό θώκο τον διεκδικεί γυναίκα και μάλιστα είναι και το φαβορί της αναμέτρησης: η Χίλαρι Κλίντον. Μια άλλη, ότι στις φετινές εκλογές για πρώτη φορά το χρίσμα και των δυο μεγάλων κομμάτων το διεκδίκησαν με αξιώσεις υποψήφιοι που δεν είχαν την ευλογία των κομματικών μηχανισμών: στους Δημοκρατικούς, ο σοσιαλδημοκράτης Μπέρνι Σάντερς, με ένα κίνημα από τη βάση, έμεινε στην κούρσα ως το τέλος, αλλά δεν μπόρεσε να φτάσει τη Χίλαρι Κλίντον (αλλά ακόμα κι αν εξέλεγε περισσότερους εκλέκτορες, πάλι δεύτερος θα ερχόταν αφού η κ. Κλίντον είχε με το μέρος της τη συντριπτική πλειοψηφία των ‘υπερεκλεκτόρων’ που ορίζονται από τον κομματικό μηχανισμό).

Στους ρεπουμπλικάνους όμως, ο εκτός μηχανισμών άνθρωπος, ο πολυεκατομμυριούχος (αλήθεια, υπάρχει όρος ‘πολυδισεκατομμυριούχος’;) Ντόναλντ Τραμπ, αμφισβήτησε το κομματικό κατεστημένο όχι από τα αριστερά όπως ο Σάντερς αλλά από τα δεξιά -και νίκησε σχεδόν με περίπατο τους άλλους διεκδικητές που, οι περισσότεροι, δεν ήταν λιγότερο συντηρητικοί -μάλιστα οι βασικοί διεκδικητές ήταν συντηρητικότατοι- ήταν όμως ελέγξιμοι.

Στο ελληνικό αλφάβητο δεν έχουμε τρόπο να μεταγράψουμε τα ξένα ονόματα που είναι γραμμένα με το λατινικό αλφάβητο  κατά τρόπο ώστε να υπάρχει εγγύηση αντιστρεψιμότητας (δηλαδή, να δούμε το μεταγραμμένο όνομα και να συμπεράνουμε με βεβαιότητα πώς έχει στη γλώσσα του πρωτοτύπου). Έτσι, η μεταγραφή Τραμπ θα μπορούσε να αντιστοιχεί τόσο στο Trump όσο και στο Tramp, πιθανώς δε και σε γραφές όπως Trumb, Tramb ή Trabb.

Ο διεκδικητής του προεδρικού θώκου γράφεται Donald Trump. Δεν ξέρω από πού ετυμολογείται το συγκεκριμένο επώνυμο, και το κακό είναι πως η λέξη trump είναι πολυσήμαντη ή μάλλον έχουμε πάνω από μία ομόγραφες λέξεις.

Καταρχάς, trump είναι το ατού στα παιχνίδια με χαρτιά όπως το αγαπημένο μου μπριτζ ή η εξίσου αγαπημένη πρέφα, δηλαδή στα παιχνίδια με μπάζες: η φυλή δηλαδή που για τη συγκεκριμένη παρτίδα έχει οριστεί ανώτερη από τις άλλες τρεις κι έτσι ένα ταπεινό εφταράκι μπορεί να «κόψει» έναν κραταιό άσο ή έναν σεβάσμιο ρήγα.

Αυτή η λέξη trump έχει, κι ας μην της φαίνεται, ελληνικήν αρχή. Ποιαν; Σκεφτείτε λίγο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, ΗΠΑ, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , | 227 Σχόλια »

Ο Μποστ στις αμερικάνικες εκλογές (σκίτσο του 1960)

Posted by sarant στο 2 Νοέμβριος, 2012

Την Τρίτη που μας έρχεται ψηφίζουν στην Αμερική για ανάδειξη Προέδρου, και οι εκλογές προβλέπονται αμφίρροπες, αφού από τις δημοσκοπήσεις οι δυο διεκδικητές παρουσιάζονται πολύ κοντά ο ένας στον άλλον, ενώ το καταστροφικό πέρασμα του τυφώνα Σάντι είναι παράγοντας αστάθμητος που δεν είναι εύκολο να εκτιμηθεί πώς και αν θα επηρεάσει το αποτέλεσμα. Τις αμερικάνικες εκλογές τις παρακολουθεί κάθε φορά με ενδιαφέρον όλος ο πλανήτης εδώ και πολλές δεκαετίες, και τούτη η φορά δεν αποτελεί εξαίρεση. Πολλές φορές οι αμερικανικές εκλογές έχουν (ή: θεωρείται στην Ελλάδα ότι έχουν) ειδικό ελληνικό ενδιαφέρον, και πάλι και τούτη η φορά δεν αποτελεί εξαίρεση αφού έχει γραφτεί επανειλημμένα ότι η λήψη της όποιας απόφασης για το μέλλον της χώρας εσκεμμένα αναβλήθηκε για μετά τις αμερικανικές εκλογές.

Αν έχετε άποψη για τις επικείμενες εκλογές, μπορείτε να τις εκφράσετε στα σχόλια. Πάντως, παραδοσιακά η ελληνική κοινή γνώμη νομίζω ότι τάσσεται κατά πλειοψηφία με τους Δημοκρατικούς, είτε επειδή στηρίζει ελπίδες στην εκλογή του Δημοκρατικού προέδρου είτε επειδή φοβάται τον Ρεπουμπλικάνο. Κάτι τέτοιο ισχύει και τούτη τη φορά, αν και, με τα ντράβαλα που έχουμε αυτή την περίοδο, οι αμερικάνικες εκλογές δεν τραβάνε και τόσο πολύ την προσοχή. Ένας πρόεδρος που βγήκε από αμφίρροπες εκλογές, ήταν ο Τζον Κένεντι, που η εκλογή του χαιρετίστηκε ίσως σε ολόκληρο τον κόσμο, μια και σ’ αυτόν στηρίχτηκαν πάρα πολλές ελπίδες -η δολοφονία του τρία χρόνια αργότερα τού εξασφάλισε υστεροφημία απαράμιλλη.

Θα παρουσιάσω σήμερα ένα σκίτσο του Μποστ για τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 1960, το μοναδικό (εκτός λάθους) που έχει παρουσιάσει ο Μποστ σχετικά με αμερικανικές εκλογές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εκλογές, ΗΠΑ, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 108 Σχόλια »