Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Θρησκεία’ Category

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 22 (τελευταίο)

Posted by sarant στο 6 Ιουλίου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η εικοστή δεύτερη και τελευταία. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις.

Σήμερα φτάνουμε στο τέλος. Θα διαβάσουμε τον «απολογητικό επίλογο» του πατέρα μου, με τον οποίο κλείνει το βιβλίο.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ (ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΟΣ)

Προσπάθησα να αφηγηθώ τη ζωή κάποιων μεγάλων ανθρώπων, που έζησαν τον πρώτον αιώνα της χρονολογίας μας και τις συνέπειες που είχε η δράση και η διδασκαλία τους, στη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας θρησκείας. Απέφυγα να δώσω στην αφήγησή μου αυτή τον χαρακτήρα ιστορικής μελέτης αλλά ταυτόχρονα προσπάθησα να μην αφίσταται, στο μέτρο του δυνατού, από τα όσα εξιστορούν οι πηγές. 

Όταν ήμουν παιδί υπήρξα θρησκευόμενο άτομο και, εκτός του ότι εξ απαλών ονύχων είχα εξοικειωθεί με τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, (χάρη στον παππού μου – άνθρωπο ευλαβή αλλά όχι θρησκόληπτο – και στον πατέρα μου – βαθύ γνώστη των Γραφών και εντούτοις άθεο), με είχε γοητεύσει και η προσωπικότητα του Ιησού. Βοήθησε πολύ σ’ αυτό και η παρουσία στην πόλη όπου ζούσαμε ενός εξαιρετικά χαρισματικού και φωτισμένου ανθρώπου, του αρχιμανδρίτη Χαράλαμπου Δέδε.

Κατόπιν ήρθε η Κατοχή, η Πείνα και αργότερα η Αντίσταση και ρήσεις όπως:

ουαί υμίν τοις πλουσίοις,  ότι απέχετε την παράκλησιν υμών
ουαί υμίν οι εμπεπλησμένοι, ότι πεινάσετε
μακάριοι οι πτωχοί, ότι αυτών εστί η βασιλεία των ουρανών
μακάριοι οι πεινώντες, ότι αυτοί χορτασθήσονται
ουκ ήλθον βαλείν ειρήνην αλλά μάχαιραν,
πυρ ήλθον βαλείν εις την γην

και άλλες ανάλογες, τις εύρισκα επίκαιρες και με συγκινούσαν. Στο μεταξύ όμως, μαθητής γυμνασίου πλέον, είχα υποκύψει στο κάλλος της Αρχαίας Ελλάδας και ανακάλυψα ότι η ελληνική κοσμοαντίληψη ήταν πολύ πιο εύληπτη, καλαίσθητη και ανθρωποκεντρική  από την ιουδαιοχριστιανική. Ξαναδιάβασα, με κριτικό πνεύμα αυτή τη φορά, τα κείμενα της Καινής Διαθήκης και τότε μου γεννήθηκαν ορισμένες απορίες. Πώς είναι δυνατό το πρόσωπο που είπε τα παραπάνω να είπε επίσης και τα ακόλουθα:

απόδοτε ουν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι
μακάριοι οι ειρηνοποιοί
αγαπάτε τους εχθρούς υμών
εάν τις σε αγγαρεύσει εν μίλιον ύπαγε μετ’ αυτού δύο…

Αργότερα, στα φοιτητικά μου χρόνια, ήρθε η εποχή της απόλυτης αμφισβήτησης των πάντων και από το διάβασμα αρκετών βιβλίων, ορισμένων απλοϊκών και ισοπεδωτικών, κάποιων όμως αξιόλογων, έφτασα στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρξαν ούτε ο Ιησούς Χριστός ούτε ο Απόστολος Παύλος. Όπως ήταν επόμενο, είχα τότε πολλές και έντονες συζητήσεις, με αγαπητούς φίλους, συζητήσεις που, ανεξάρτητα με τη θέση που έπαιρνε καθένας μας, τις θέρμαινε η αγάπη μας προς τον υιόν του τέκτονος, είτε αυτός υπήρξε είτε όχι. Κράτησα τότε ορισμένες σημειώσεις και διατύπωσα κάποια σχόλια.

Την εποχή εκείνη με βασάνιζε επίσης το ερώτημα, πώς θα έπρεπε να αντιμετωπίσω τα βιβλία της Καινής Διαθήκης:

— Ως θρησκευτικά κείμενα, (θεόπνευστα ή μη), που είναι γραμμένα με αλληγορικό ύφος και έχουν κατηχητικό σκοπό;

–’Η ως ιστορικές πραγματείες, που δίνουν αξιόπιστες πληροφορίες για τη ζωή και τη δράση του Ιησού Χριστού και των άλλων προσώπων που έδρασαν στη συγκεκριμένη αυτή εποχή και στη συγκεκριμένη αυτή χώρα;

Αντιπαρερχόμενος το γεγονός ότι θεόπνευστα κείμενα δεν μπορεί, κατά την ταπεινή μου γνώμη, να αντιφάσκουν μεταξύ τους ή να περιέχουν γραμματικά ή λογικά σφάλματα, δε θα είχα  αντίρρηση να δεχτώ ολόκληρη την Καινή Διαθήκη ως απλό θρησκευτικό κατηχητικό κείμενο, γραμμένο με αλληγορικό ύφος. Στην περίπτωση αυτή το ζήτημα θα έπρεπε να είχε θεωρηθεί λήξαν και κατά συνέπεια θα περίττευε το γράψιμο αυτού του βιβλίου.

Επειδή όμως υπάρχουν πολλοί και διαπρεπείς συγγραφείς, που  θεωρούν την Καινή Διαθήκη «το εγκυρότερο βιβλίο και το πιστότερα διατηρημένο», την «πλέον ασφαλή πηγή πληροφοριών», οι οποίες μάλιστα «παρατάσσονται με ακρίβεια ως προς τον χρόνον», όπου «περιγράφονται τα γεγονότα εντελώς ψυχρά, χωρίς συναίσθημα θα λέγαμε», πράγμα που κατ’ αυτούς «αποδεικνύει την ιστορικότητα της Βίβλου» και επειδή δυστυχώς η γνώμη αυτή είναι η επικρατούσα στον τόπο μας, θέλησα να αντικρούσω την άποψη αυτήν, έστω και με τη μέθοδο της εις άτοπον απαγωγής. 

Ξαναδιάβασα λοιπόν, για πολλοστή φορά, τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, σε συνδυασμό με τα συγγράμματα του Ιουστίνου, του Ευσέβιου, του Ειρηναίου, του Κλήμη του Αλεξανδρέα και άλλων πατέρων της Εκκλησίας, με ορισμένα Απόκρυφα, με τα έργα του Φλάβιου Ιώσηπου, του Φίλωνα, του Τάκιτου, του Σουητώνιου, και άλλων συγγραφέων εκείνης της εποχής και άλλες εξ ίσου αρχαίες πηγές, που μας δίνουν κάποιες πληροφορίες για τη ζωή και τη δράση του Ιησού Χριστού, του Παύλου και των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων.

Την ανάγνωση των πηγών προσπάθησα να την κάνω με όσο το δυνατό περισσότερο κριτικό πνεύμα, απαλλαγμένος από προκαταλήψεις και ιδεοληψίες, προσπαθώντας μόνο να προσεγγίσω την αλήθεια, έχοντας όμως πάντοτε στο νου μου ότι δεν υπάρχει μία αλήθεια, πολύ δε περισσότερο ότι δεν υπάρχει η απόλυτη αλήθεια.

Από τη μελέτη αυτή κατέληξα στο παράδοξο, αλλά απολύτως αναμφισβήτητο, για μένα,  γεγονός είναι ότι ο Ιησούς Χριστός ως ιστορικό πρόσωπο απουσιάζει από την ιστορία. Οι σύγχρονοί του, συγγραφείς, ιστορικοί, και φιλόσοφοι, τον αγνοούν πλήρως. Από τα αρχεία του ρωμαϊκού κράτους εκείνων των χρόνων, τα οποία κατά κανόνα είναι πολύ λεπτολόγα και  ενημερωτικά, απουσιάζει επίσης οποιαδήποτε μνεία για τη ζωή και τη δράση του. Αδιάβλητα αρχαιολογικά ευρήματα που να πιστοποιούν το πέρασμα του από τη γη δεν υπάρχουν. Μόνο τα Ευαγγέλια μας δίνουν κάποιες πληροφορίες, οι οποίες όμως εκτός του ότι περιορίζονται στα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του και μόνο, είναι αλληλοσυγκρουόμενες, αντιφατικές και αόριστες. Όσον αφορά τα λοιπά τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, απουσιάζει από αυτά κάθε πληροφορία σχετική με την κατά σάρκα ζωή του.

Η απουσία του Ιησού Χριστού από την Ιστορία, οδήγησε πολλούς συγγραφείς (φιλόσοφους, ιστορικούς,  θεολόγους,  λογοτέχνες ή απλώς σκεπτόμενους ανθρώπους), στο να αρνηθούν την ύπαρξή του. Το πρόβλημα της ιστορικότητας του Ιησού Χριστού είχε ήδη τεθεί από τον 2ον αιώνα[1], αναζωπυρώθηκε κατά τους 16ον και 17ον αιώνες και γνώρισε μεγάλην έξαρση κατά τον 19ο και τον 20ο. Τα επιχειρήματα που προβάλλονται είναι ισχυρά και η διαθέσιμη βιβλιογραφία έχει εντυπωσιακές διαστάσεις και περιλαμβάνει εκατοντάδες έργα. Τα σημαντικότερα από αυτά μνημονεύονται στο Παράρτημα.

Από την άλλη πλευρά οι οπαδοί της ιστορικότητας του Ιησού Χριστού είναι εξ ίσου πολυάριθμοι και τα επιχειρήματά τους αναλόγου βαρύτητας με εκείνα των οπαδών της μυθικότητας του. Βεβαίως υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ των πιστών, των οπαδών δηλαδή της ορθόδοξης άποψης, ότι ήταν Θεάνθρωπος και των άλλων, των οπαδών της άποψης ότι ήταν προικισμένος προφήτης και διδάσκαλος ή πολιτικός επαναστάτης ή κοινωνικός αναμορφωτής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Θρησκεία, Ιστορία, Μυθιστόρημα, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , | 102 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 21

Posted by sarant στο 22 Ιουνίου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η εικοστή πρώτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Πλησιάζουμε πια στο τέλος. Το σημερινό 15ο κεφάλαιο είναι το τελευταίο του βιβλίου -ακολουθεί όμως και ένας «απολογητικός επίλογος». Και σε αυτό το τελευταίο κεφάλαιο θα δούμε τη βιογραφία «ενός άλλου σπουδαίου ανθρώπου».

15

ΟΡΘΩΣ ΟΙΚΙΖΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ ΣΤΑΣΙΑΖΟΥΣΗΣ ΔΕΙΣΘΑΙ

Σταματώ στο σημείο αυτό την αφήγησή μου. Η ιστορία μου άρχισε τον καιρό που κυβερνούσε ο Σεβαστός-Αύγουστος Καίσαρας και τελειώνει λίγο πριν δολοφονηθεί ο Δομιτιανός, περισσότερο από εκατό χρόνια μετά. Προσπάθησα να περιγράψω τη ζωή και τη δράση τριών (ή τεσσάρων άν συνυπολογίσω και τον Ιωάννη τον Βαπτιστή) θαυμαστών ανθρώπων, των μαθητών τους και όσων αργότερα ακολούθησαν τα βήματά τους. Δεν πρέπει εντούτοις να αγνοηθεί το γεγονός ότι, παρά τη φλογερή ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων αυτών και τη δύναμη των ιδεών τους, η επιρροή τους, για πολλά χρόνια, έμεινε περιορισμένη στην Παλαιστίνη και τις κοντινές μ’ αυτήν περιοχές. Μερικές από τις ιδέες τους ξεχάστηκαν, κάποιες διαστρεβλώθηκαν και παραποιήθηκαν, ενώ άλλες επέζησαν και αργότερα αποτέλεσαν τη βάση πολλών νέων πίστεων και λατρειών. Παράλληλα, εξ αιτίας των κατακλυσμικών γεγονότων που σάρωσαν την  Παλαιστίνη, η μορφή, η βιογραφία και η δράση των δύο από τους τρεις αυτούς μεγάλους ανθρώπους, του Ζηλωτή και του Πρίγκηπα, ξεθώριασαν, λησμονήθηκαν και τελικά ενσωματώθηκαν στη μορφή, τη δράση και τη διδασκαλία του τρίτου, του Διδάσκαλου, η οποία, χάρη σ’ έναν ακόμη μεγάλον άνθρωπο, τον Παύλο, έγινε η βάση μιας καινούργιας, παγκόσμιας, θρησκείας. Αδιαμόρφωτη και ανομοιογενής ακόμα, περιείχε εντούτοις όλα εκείνα τα στοιχεία, που θα την έκαναν αυτό που ονομάζουμε Χριστιανισμό. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Οι άνθρωποι της ιστορίας μου όμως δεν ήταν οι μόνοι διδάσκαλοι και προφήτες, που έζησαν σ’ αυτήν την εποχή. Οι καιροί εκείνοι γεννούσαν διδάσκαλους, προφήτες και κήρυκες. Οι άνθρωποι ζούσαν στην αβεβαιότητα, το άγχος και την αγωνία και ζητούσαν παραμυθία και λύτρωση. Είχαν χάσει την εμπιστοσύνη τους στις αρχαίες αρετές και εγκατέλειψαν τις αξίες και τα οράματα, τα οποία εντούτοις είχαν δημιουργήσει το μεγαλείο της Αρχαίας Ελλάδας. Οι μεν σκεπτόμενοι είχαν παραδοθεί στις μυστικιστικές παρηγορίες των Νεοπλατωνικών και των Γνωστικών, οι δε λοιποί στην πιο χοντροκομένη δεισιδαιμονία1.

Θα ήθελα λοιπόν να κλείσω την αφήγησή μου, αναφερόμενος σε έναν άλλον σπουδαίον άνθρωπο, ξεχασμένον ίσως σήμερα, πιο κοντινόν όμως σε όσους μετέχουμε της ελληνικής παιδείας, σε ένα Θείον Άνδρα, τον  μεγάλο  διδάσκαλο   Απολλώνιο τον  Τυανέα, που εμφανίστηκε την  ίδια περίπου εποχή με  τον Ιησού το Ναζωραίο και  τον Παύλο2 και έδρασε και δίδαξε σε πολύ ευρύτερη γεωγραφική περιοχή και για περισσότερο χρόνο, αφού πέρασε τα εκατό χρόνια ζωής. Όπως όλοι αυτοί οι κήρυκες, προφήτες και δασκάλοι, Ναζωραίοι, Εβιωναίοι, Χριστιανοί, Γνωστικοί, Στωικοί και Νεοπλατωνικοί, έτσι και ο Απολλώνιος είχε τον ίδιο σκοπό: να λευτερώσει τον άνθρωπο από την αγωνία, να τον παρηγορήσει και να του δείξει έναν άλλο δρόμο ζωής.

Στηριγμένος στην παράδοση του Πυθαγόρα και συνδυάζοντας τη φιλοσοφία με τον ασκητισμό, τη θεουργία με τη φιλοκαλία, δίδασκε πως η λύτρωση θα έρθει με την αυτογνωσία  και την ηθική ολοκλήρωση του ανθρώπου, μέσα από την άσκηση και την εγκράτεια.

*  *  *

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Θρησκεία, Ιστορία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , , , , | 64 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 20

Posted by sarant στο 8 Ιουνίου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η εικοστή. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα διαβάσουμε το 14ο κεφάλαιο, στο οποίο βλέπουμε την επικράτηση του όρου «Χριστιανοί» αντί των «Ναζωραίων». (Η Πέλλα που αναφέρεται στο κείμενο είναι πόλη της Δεκαπόλεως, στην Παλαιστίνη, στην κοιλάδα του Ιορδάνη).

14

ΛΕΓΟΝΤΕΣ ΙΟΥΔΑΙΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΑΥΤΟΥΣ ΚΑΙ ΟΥΚ ΕΙΣΙΝ, ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΣΑΤΑΝΑ

Στην Πέλλα της Δεκαπόλεως οι Ναζωραίοι, που κατέφυγαν εκεί από τα Ιεροσόλυμα, δέχτηκαν την είδηση για την πτώση της Αγίας Πόλης με ανάμικτα αισθήματα. Πολλοί, όπως οι πρεσβύτεροι, που ήταν επικεφαλής της εκκλησίας, ο Ιούστος, ο Ζακχαίος, ο Τωβίας, ο Βενιαμίν, ο Φίλιππος και άλλοι, χάρηκαν γιατί τιμωρηθηκαν οι διώκτες του Δασκάλου, αυτοί οι Ιουδαίοι που τον κατατρέξαν και τον παραδώσαν στους Ρωμαίους για να θανατωθεί. Αλλοι, σαν τον προφήτη Ιωάννη, είδαν τις καταστροφές και τα δεινά που συνόδεψαν την πολιορκία κι την άλωση, ως προανάκρουσμα της επερχόμενης Συντελείας του κόσμου. Υπήρξαν βέβαια και αρκετοί που τους έθλιψε η εξαφάνιση του θρησκευτικού τους κέντρου και η καταστροφή του Ναού, όπου τόσες φορές είχαν προσευχηθεί στον Θεό.

Πολλές εκκλησίες των Ναζωραίων, σε πόλεις όπως η Καισάρεια, η Σαμάρεια, η Σκυθόπολη και η Δαμασκός, είχαν εξολοθρευτεί από τους Ρωμαίους και τους συμμάχους τους, γιατί κατά τις εκτεταμένες σφαγές του ιουδαϊκού πληθυσμού από τους Εθνικούς συμπολίτες τους, που έγιναν εκεί, τόσο οι πολίτες όσο και οι στρατιωτικοί, δεν ήταν σε θέση να ξεχωρίσουν τους Ναζωραίους από τους άλλους Ιουδαίους.

Όταν η τάξη αποκαταστάθηκε στην Ιουδαία, οι Ρωμαίοι σταμάτησαν να καταδιώκουν τους Ισραηλίτες, γιατί εξ αρχής δεν τους αντιμετώπισαν σαν πιστούς της ιουδαϊκής θρησκείας αλλά σαν στασιαστές κατά της εξουσίας του Καίσαρα. Όταν η στάση καταπνίγηκε και οι στασιαστές τιμωρήθηκαν, η αυστηρότητα των Ρωμαίων αμβλύνθηκε πολύ. Με τη χαρακτηριστική τους ικανότητα προσαρμογής οι Ισραηλίτες, μετά τις συμφορές του πολέμου, άρχισαν να ανασυγκροτούνται. Παρά τις τρομακτικές απώλειες που είχαν, εξακολούθούσαν να αποτελούν το πολυπληθέστερο εθνικό στοιχείο της χώρας. Το πνευματικό τους κέντρο έγινε το μικρό συνέδριο της Ιάμνειας, που ίδρυσε ο ραββίνος Ιωάννης μπεν Ζακκάι. Εκεί τώρα κυριαρχούσαν οι Φαρισαίοι, μια που οι Σαδδουκαίοι είχαν εκμηδενιστεί. Η πίστη τους στον μελλοντικό ερχομό του Χριστού του Θεού, που θα λευτέρωνε τη γη του Ισραήλ από τους ειδωλολάτρες, δεν είχε μειωθεί καθόλου από την άτυχη έκβαση του πολέμου. Αντίθετα έγινε πιο θερμή. Όσους δεν το πίστευαν σ’ αυτήν τους αντιμετώπιζαν με εχθρότητα, που έφτανε στο μίσος.

Ήδη από τα πριν από τον πόλεμο χρόνια1 αντιπαθούσαν τους οπαδούς του Ιησού του Ναζωραίου, γιατί τους θεωρούσαν παραβάτες του Νόμου. Μετά τον πόλεμο όμως η αντιπάθεια αυτή έγινε εχθρότητα, όχι μόνο γιατί οι Ναζωραίοι δίδασκαν ότι ο Χριστός, που οι Ιουδαίοι περίμεναν σαν ελευθερωτή,  ήρθε, δίδαξε, σταυρώθηκε για το καλό των ανθρώπων, αναστήθηκε και πολύ σύντομα θα επανεμφανιστεί, αλλά και γιατί στην κρίσιμη στιγμή, όταν ο κλοιός των Ρωμαίων έκλεινε γύρω από τα Ιεροσόλυμα, διάλεξαν το δρόμο της αποστασίας. Εφυγαν μακρυά για να μη συμμεριστούν την κοινή τύχη με τους άλλους Ιουδαίους. Με αυτή την ενέργειά τους έγιναν στα μάτια των άλλων Ιουδαίων αποστάτες και προδότες.

Το ίδιο μίσος έδειχναν οι πιστοί Ιουδαίοι κατά των αιρετικών εκείνων, που απαρνήθηκαν τον ένα και μοναδικό Θεό, έλεγαν πως είναι ένας κατώτερος, μοχθηρός θεός και του έδιναν το όνομα Ιαλνταμπαώθ. Το συνέδριο της Ιάμνειας και αργότερα η ραββινική ακαδημία της Τιβεριάδας, θέλανε να υποκαταστήσουν την κοσμική εξουσία που είχε το Μεγάλο Συνέδριο του Ναού με μια πνευματικήν εξουσία, την οποία μόνο η ραββινική ορθοδοξία θα δημιουργούσε2. Μία σύνοδος ραββίνων στην Ιάμνεια καθόρισε ποια από τα ιερά βιβλία είναι «κανονικά» και ποια «δευτεροκανονικά» ενώ απέκλεισε μια τρίτη κατηγορία βιβλίων, που ονομάστηκαν «απόκρυφα». Αργότερα ο ραββίνος Γαμαλιήλ ο Γ’3, τροποποίησε την δωδέκατη από τις «δεκαεπτά ευχές»4, που κάθε πιστός Ιουδαίος έπρεπε να απαγγέλει πρωί, μεσημέρι και βράδι, ώστε να γίνει ουσιαστικά μια κατάρα κατά των αιρετικών, εμμέσως κατά της Ρώμης και κυρίως κατά του αποστάτη και των οπαδών του5. Ο αποστάτης ήταν ο Ιησούς, οι οπαδοί του, οι Ναζωραίοι6.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εβραϊσμός, Θρησκεία, Ιστορία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 78 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 19

Posted by sarant στο 25 Μαΐου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη ένατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα διαβάσουμε το δεύτερο μέρος από το 13ο κεφάλαιο, στο οποίο έχουμε το τέλος του Ιουδαϊκού πολέμου με την ισοπέδωση της Ιερουσαλήμ.

Από την αρχή ο ιουδαϊκός πόλεμος πήρε τη μορφή όχι μόνο αγώνα για την εθνική απελευθέρωση, αλλά και πολέμου φυλετικής κάθαρσης και εμφύλιου σπαραγμού με κοινωνικά χαρακτηριστικά. Σε πολλές πόλεις της Παλαιστίνης οι εξαγριωμένοι επαναστάτες έσφαξαν όλους τους Ελληνες και Σύρους και γενικά τους Εθνικούς κάτοικους. Αντίθετα σε άλλες πόλεις της Παλαιστίνης, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων δεν ήταν εβραϊκή, οι Εθνικοί, έσφαξαν και εξανδραπόδησαν όλους τους Ιουδαίους. Στην Καισάρεια σφάχτηκαν είκοσι  χιλιάδες και πολλές χιλιάδες πουλήθηκαν δούλοι. Χιλιάδες επίσης σκοτώθηκαν στην Πτολεμαϊδα, στη Σεβάστεια, στις πόλεις της Δεκάπολης. Ο διωγμός επεκτάθηκε και στις γειτονικές επαρχίες. Στη Δαμασκό οι Εθνικοί έσφαξαν δέκα χιλιάδες Εβραίους και η σφαγή προετοιμάστηκε με απόλυτη μυστικότητα, μονάχα από τους άντρες, γιατί πολλές γυναίκες του εθνικού πληθυσμού είχαν προσηλυτιστεί στον ιουδαϊσμό ή συμπαθούσαν τους Εβραίους. Σφαγές έγιναν στην Αλεξάνδρεια και σ’άλλες πόλεις  της Ανατολής, όπου υπήρχαν εβραϊκές παροικίες, οι οποίες καταστράφηκαν, όχι όμως στην Αντιόχεια και τη Σιδώνα, όπου οι Εθνικοί δεν πείραξαν τους Ιουδαίους συμπολίτες τους40.

Ο Νέρων, μαθαίνοντας τα νέα στην Αχαϊα, όπου βρισκόταν, αποφάσισε να στείλει στην Ιουδαία τον ικανώτατο στρατηγό του Φλάβιο Βεσπασιανό, με μεγάλο στρατό. Ο Βεσπασιανός ξεκίνησε από την Πτολεμαϊδα την άνοιξη του επόμενου χρόνου41,  έχοντας μαζύ του και το γιό του Τίτο, με τρεις λεγεώνες  (5η, 10η και 15η) και πολυάριθμα βοηθητικά συμμαχικά στρατεύματα, Σύρων και Ναβαταίων Αράβων. Συνολικά ο στρατός του έφτανε τις εξήντα χιλιάδες. Μία από τις πρώτες διαταγές που έβγαλε αρχίζοντας την εκστρατεία του ήταν να συλληφθούν όλοι οι απόγονοι του βασιλικού οίκου του Δαυίδ42. Ο Μαναήμος όμως ήταν ήδη νεκρός.

Οι Ρωμαίοι εισέβαλλαν πρώτα στη Γαλιλαία, ορμητήριο των Ζηλωτών και οχυρό της επανάστασης. Ο Ζηλωτής ηγέτης, Ιωάννης από τα Γίσχαλα υπερασπίστηκε την πατρίδα του και την περιοχή της αλλά τελικά υπέκυψε στην υπεροχή των Ρωμαίων. Τα Γίσχαλα έπεσαν και ο Ιωάννης κατόρθωσε με μεγάλες δυσκολίες να διαφύγει στα Ιεροσόλυμα. Αρχηγός της αντίστασης στο βορειότερο τμήμα της Γαλιλαίας, με έρεισμα την πόλη  και το φρούριο Ιωτάπατα ήταν ο επιφανής Φαρισαίος,  Ιωσήφ γιος του Ματαθία, που είχε όμως χάσει τον  αρχικό  ενθουσιασμό  του   και  αναζητούσε  τρόπους  για  να  εγκαταλείψει  τον αγώνα43. Οι Ρωμαίοι, ύστερα από αρκετές μάχες στους γύρω λόφους, πολιόρκησαν  την πόλη και το  φρούριο  με  μεγάλες δυνάμεις.  Παρά την ηρωική αντίσταση των Εβραίων και τις στρατιωτικές αρετές  που έδειξε ο Ιωσήφ, ή πόλη έπεσε στα χέρια του εχθρού και σε λίγες μέρες κυριεύθηκε, με μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές, και το φρούριο. Μόνο στα υπόγειά του σε μια δεξαμενή έμειναν κρυμένοι σαράντα μαχητές με τον Ιωσήφ, που ορκίστηκαν να αυτοκτονήσουν διαδοχικά και  με κλήρο, παρά να παραδοθούν. Όταν εντούτοις οι άλλοι αυτοκτόνησαν, ο Ιωσήφ που είχε καταφέρει να κληρωθεί τελευταίος, αυτομόλησε στους Ρωμαίους44. Ο Βεσπασιανός του φέρθηκε μεγαλόψυχα και όταν ο Ιωσήφ πρόβλεψε πως σύντομα θα γινόταν καίσαρας στη Ρώμη, τον κράτησε μαζύ του, σαν ειδικό σύμβουλο. Ο Ιωσήφ από τη μεριά του αφοσιώθηκε στο Ρωμαίο στρατηγό, τον αναγνώρισε ως τον αναμενόμενο Χριστό και αργότερα πήρε το όνομα του γένους των Φλαβίων, που ήταν το γένος του Βεσπασιανού. Από δω και μπρος θα είναι γνωστός με το όνομα Φλάβιος Ιώσηπος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εβραϊσμός, Θρησκεία, Ιστορία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , , , , , | 48 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 18

Posted by sarant στο 11 Μαΐου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη όγδοη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα παραθέσω το πρώτο μέρος από το 13ο κεφάλαιο, στο οποίο γίνεται η περιγραφή του Ιουδαϊκού πολέμου.

13

ΟΤΑΝ ΔΕ ΙΔΗΤΕ ΚΥΚΛΟΥΜΕΝΗΝ ΥΠΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΤΗΝ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ

Τα γεγονότα που προφήτευαν οι Αποκαλύψεις και που όλοι οι  διορατικοί παρατηρητές περίμεναν, δεν άργησαν να συμβούν. Με το θάνατο του Φήστου η σύντομη ανάπαυλα της έντιμης διακυβέρνησης της Ιουδαίας έκλεισε. Ο αυταρχισμός, η ανομία και η διαφθορά, που εγκαινιάστηκαν από τον Πόντιο Πιλάτο και τον Βεντίδιο Κουμάνο και επεκτάθηκαν από τον Αντώνιο Φήλικα,  αποκορυφώθηκαν  από  τους διαδόχους του  Πόρκιου  Φήστου.  Ως που να ορισθεί και να εγκατασταθεί ο διάδοχός του, στην Ιουδαία επεκράτησε αληθινό χάος1. Ο αρχιερέας Άνανος, γιος του Άννα βρήκε ευκαιρία να εξοντώσει πολλούς προσωπικούς του εχθρούς και μόνο η επέμβαση  του τετράρχη  Ηρώδη Αγρίππα Β’2 σταμάτησε το κακό.

Ανάμεσα  στα θύματα του Άνανου ήταν και ο Ιάκωβος ο Δίκαιος, θετός αδελφός του Ιησού του Ναζωραίου, ο οποίος εκείνο τον καιρό ήταν επικεφαλής των Ναζωραίων στα Ιεροσόλυμα3.  Ο  Άνανος  τον  συνέλαβε μαζί με μερικούς άλλους Ναζωραίους και έπεισε το Συνέδριο να τους καταδικάσει σε θάνατο με λιθοβολισμό ως παραβάτες του Νόμου. Μολονότι για όλες τις θανατικές καταδίκες την τελευταία λέξη είχε ο Ρωμαίος επίτροπος, ο Άνανος επωφελήθηκε από το γεγονός ότι ο Αλβίνος δεν είχε αναλάβει ακόμα,  και προχώρησε στην εκτέλεση των καταδικασμένων. Αντιδρώντας στην κατάχρηση θανατικών καταδικών, που επέβαλε το Συνέδριο, οι Ρωμαίοι τελικά αφαίρεσαν από αυτό κάθε δικαιοδοσία να εκδίδει θανατικές αποφάσεις ακόμα και σε θρησκευτικά θέματα4.

Η εγκατάσταση του Αλβίνου ως επιτρόπου χειροτέρεψε τα πράγματα. Ο νέος επίτροπος ξεπέρασε όλους τους προκατόχούς του  σε αρπαγές και λεηλασίες. Ο Αλβίνος δημιούργησε ολόκληρη περιουσία, απολύοντας ύστερα από αδρή πληρωμή τους φυλακισμένους, ακόμα και όσοι ήταν ένοχοι σοβαρών εγκλημάτων5. Πολλές φορές έπιανε αθώους, που τους άφηνε μετά από την πληρωμή  των λύτρων. Ακόμα και από σικάριους έπαιρνε δώρα για να ελευθερώσει κρατούμενους συναγωνιστές τους. Στο τέλος στις φυλακές απόμειναν μονάχα όσοι δεν είχαν να πληρώσουν λύτρα6.

Ο Αλβίνος αναμίχθηκε, με ιδιοτελείς φυσικά σκοπούς, και στις διενέξεις μεταξύ των μελών του  Συνεδρίου. Υποστήριξε τις ενέργειες του φίλου του  αρχιερέα Ανάνου κατά των κατώτερων ιερέων. Η παράλυση της διοίκησης ήταν τέτοια ώστε ο διάδοχος του Ανάνου, αρχιερέας Ιησούς, ο γιος του Δαμνάι, συγκρότησε δικό του  στρατιωτικό σώμα για να αντιμετωπίσει τον διεκδικητή της αρχιερατείας, τον Ιησού, γιο του Γαμαλιήλ7. Δυο ηρωδιανοί πρίγκηπες εξ άλλου, συγγενείς του Ηρώδη Αγρίππα Β΄, ο Κωστόβαρος και ο Σαύλος8, βγήκαν στην ύπαιθρο της Ιουδαίας και λήστευαν ανοιχτά τον κόσμο, συναγωνιζόμενοι στον τομέα αυτόν τον Αλβίνο. Η Ρωμαϊκή διοίκηση της  χώρας βρισκόταν σε κατάσταση πλήρους αποσύνθεσης.

Ο λαός με τρόμο έβλεπε πως τα πράγματα διαρκώς χειροτέρευαν. Αδέσποτες φήμες για μελλούμενες καταστροφές κυκλοφρούσαν. Ενας  απλός  χωρικός, ο Ιησούς, ο γιος του Ανανία, έφθασε τη  γιορτή της Σκηνοπηγίας και αφού στάθηκε  μπροστά  στο Ναό, άρχισε  να  φωνάζει:

–Φωνή από την Ανατολή, φωνή από τη Δύση, φωνή από τους τέσσερις ανέμους, φωνή κατά των Ιεροσολύμων και του Ναού, φωνή κατά του  λαού όλου

Κατόπιν άρχισε να κυκλοφορεί σε όλα τα στενά της πόλης λέγοντας συνεχώς αυτά τα λόγια και τίποτε άλλο. Άλλοι τον πείραζαν, άλλοι οργισμένοι τον χτυπούσαν και τελικώς κάποιοι τον οδήγησαν στον επίτροπο. Στις ερωτήσεις όμως του Αλβίνου ο άνθρωπος επανελάμβανε συνεχώς τα ίδια λόγια κι όταν ο ηγεμόνας εκνευρισμένος πρόσταξε να τον μαστιγώσουν, αυτός χωρίς να ζητήσει χάρη και χωρίς να χύσει ένα δάκρυ, άρχισε μέσα στις μαστιγώσεις που έπεφταν βροχή να θρηνεί λέγοντας: Αλίμονό σας Ιεροσόλυμα. Τελικά ο Αλβίνος θεωρώντας τον τρελλό τον άφησε ελεύθερο. Αυτός συνέχισε να γυρνά στους δρόμους λέγοντας πάντα τα ίδια λόγια για χρόνια ακόμα, ως το θάνατό του9.

Τον τυραννικό και  άρπαγα  Αλβίνο διαδέχτηκε στη διοίκηση της Ιουδαίας, ο  πολύ τυραννικότερος και  αρπακτικότερος Γέσσιος Φλώρος10,  ο οποίος  πήρε τη θέση αυτή όχι για τις ικανότητές του αλλά γιατί η γυναίκα του ήταν στενή φίλη της Ποππαίας, της ερωμένης και κατόπιν συζύγου του Καίσαρα Νέρωνα. Ο Γέσσιος Φλώρος επιχείρησε  να καταστείλει τον αναβρασμό, που γινόταν όλο και πιο έντονος, με την τρομοκρατία, προχωρόντας σε εκτελέσεις, διαρπαγές περιουσιών και πυρπολήσεις των σπιτιών των επαναστατών11. Ταυτόχρονα όμως έκανε και για προσωπικό του λογαριασμό καταχρήσεις και κλοπές, απογυμνώνοντας ολόκληρες πόλεις και συνεργαζόμενος ανοιχτά με κοινούς κακοποιούς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εβραϊσμός, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , , | 42 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 17

Posted by sarant στο 27 Απριλίου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη έβδομη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα παραθέσω το 12ο κεφάλαιο, στο οποίο εμφανίζεται ο Ιωάννης και γίνεται λόγος για τις Αποκαλύψεις.

ΣΥΝΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΥΜΩΝ ΕΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑι ΑΚΟΥΩ ΣΧΙΣΜΑΤΑ ΥΜΙΝ ΥΠΑΡΧΕΙΝ

Κατά το δέκατο έτος της ηγεμονίας του Καίσαρα Νέρωνα1, ενώ επίτροπος της Ιουδαίας είχε οριστεί ο Γκέσσιος Φλώρος και τετράρχης Βαταναίας και Τραχωνίτιδος ήταν ο Ηρώδης Αγρίππας ο δεύτερος, όλη η οικουμένη βρισκόταν σε αναβρασμό. Η αιώνια πόλη καταστράφηκε από φοβερή πυρκαϊά, συνωμοσίες εξυφαίνονταν κατά του Καίσαρα και η Ιουδαία είχε φτάσει στο χείλος της εξέγερσης. Έχουν ήδη περάσει τριάντα χρόνια από τα δραματικά γεγονότα που σημάδεψαν το  τέλος της ηγεμονίας του Πόντιου Πιλάτου και οδήγησαν στη θανάτωση των μεγάλων ανθρώπων της αφήγησής μου.

Από τους επώνυμους ήρωες της ιστορίας μου ζούνε ακόμη ο Παύλος, φυλακισμένος στη Ρώμη, ο Βαρνάβας, που κηρύττει στην Κύπρο, ο Ιάκωβος ο Δίκαιος, επικεφαλής της εκκλησίας στα Ιεροσόλυμα, ίσως ο Πέτρος, που έχουν χαθεί τα ίχνη του και ο Μαναήν, που έχει πάρει τη μεγάλη απόφαση. Θα αφήσει την άνετη και ασφαλή ζωή του πλούσιου αριστοκράτη για να πορευθεί στους επικίνδυνους δρόμους της οικογενειακής του παράδοσης. Τους δρόμους που πήρανε οι πριγκηπες του οίκου του Δαυίδ: ο προπάππος του Εζεκίας, ο παππούς του Ιούδας, ο πατέρας του Ιησούς και οι θείοι του Ιακώβ και Συμεών. Η κατάσταση στην Ιουδαία έχει εκτραχυνθεί σε επικίνδυνο σημείο. Στη διάρκεια των τριάντα αυτών χρόνων σημειώθηκαν στην ύπαιθρο της Παλαιστίνης τουλάχιστον δέκα σημαντικές στάσεις και εξεγέρσεις, για τις οποίες έγραψα στο 9ο κεφάλαιο και κατά τις οποίες θανατώθηκαν χιλιάδες Ζηλωτές, πολλοί από τους οποίους ήταν Γαλιλαίοι, οπαδοί του Γαλιλαίου Χριστού2.

Παράλληλα όμως σε πολλές πόλεις, στην Παλαιστίνη αλλά και έξω από αυτήν, εξαπλώθηκε το κήρυγμα του Ιησού του Ναζωραίου. Η εξάπλωση αυτή στις περισσότερες περιπτώσεις γινόταν με τις προσωπικές σχέσεις των Ναζωραίων με Ιουδαίους και Εθνικούς φίλους τους και, σπανιώτερα, με την προσηλυτιστική δράση των Αποστόλων3, για την οποία τα αρχαία βιβλία ελάχιστες πληροφορίες δίνουν4. Όπως φαίνεται, εκτός από τον Πέτρο και τον Ιωάννη, όσοι από τους λοιπούς μαθητές του Ιησού του Ναζωραίου συνέχισαν το κήρυγμά του, δεν είχαν καμιάν αποστολική δράση. Ο Παύλος και ο Βαρνάβας, ιδίως ο πρώτος,  είχαν πολύ μεγαλύτερη αλλά δεν υπήρξαν μαθητές του. Χάρη σ’ αυτούς όμως η Αντιόχεια έγινε σιγά σιγά μεγαλύτερο κέντρο προσυλητισμού στη νέα πίστη, υποσκελίζοντας τα Ιεροσόλυμα.

Πάντως, τριάντα περίπου χρόνια μετά τη σταύρωση του Ιησού του Ναζωραίου, αδελφότητες-εκκλησίες  των  πιστών  του  υπήρχαν  σε  πολλές σημαντικές πόλεις, τόσο στην Παλαιστίνη όσο και έξω από αυτήν. Στην Παλαιστίνη, οι επιφανέστερες από τις εκκλησίες αυτές βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα, στη Σαμάρεια, στην Καισάρεια, στην Τιβεριάδα και στην Πτολεμαϊδα. Στη Συρία, στην Αντιόχεια και τη Δαμασκό. Στην Κύπρο, στη Σαλαμίνα. Στην Αίγυπτο, στην Αλεξάνδρεια. Στην (Μικρα) Ασία, υπήρχαν οι περισσότερες. Οι σημαντικότερες από αυτές είχαν ιδρυθεί στην Εφεσο, στις Σάρδεις, στα Θυάτειρα, στη Σμύρνη, στην Πέργαμο, στη Λαοδίκεια, στη Φιλαδέλφεια, στις Κολοσσές, αλλά  και σε κάποιες πόλεις της Πισιδίας, της Λυκαονίας και της Γαλατίας, όπου  υπήρχαν μικρότερης σημασίας εκκλησίες με ολιγάριθμους πιστούς.  Στη Μακεδονία, εκκλησίες είχαν ιδρυθεί  στους Φιλίππους, στη Θεσσαλονίκη και στη Βέρροια. Στην Αχαϊα (Νότια Ελλαδα) στην Κόρινθο. Στην Ιταλία τέλος, στη Ρώμη5.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Θρησκεία, Μυθιστόρημα, Χριστιανισμός | Με ετικέτα: , | 87 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 16

Posted by sarant στο 13 Απριλίου, 2021

Εδώ και μερικούς μήνες άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη έκτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα ολοκληρώνουμε το 11ο κεφάλαιο, στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Σαύλος/Παύλος. Έχουμε αφηγηθεί έως και το τρίτο αποστολικό του ταξίδι.

Όταν επέστρεψε ο Παύλος στα Ιεροσόλυμα, μετά το τρίτο του ταξίδι,  οι εκεί Ναζωραίοι τον υποδέχτηκαν θερμά, αλλά του έκαναν κριτική για τη στάση του απέναντι στους ιουδαϊζοντες, συνιστώντας του να δείχνει στο μέλλον μεγαλύτερη διαλλακτικότητα. Την αυστηρότερη κριτική του την έκανε φυσικά o Ιάκωβος, άνθρωπος εξ ίσου δογματικός και εριστικός με τον Παύλο, που δεn διέθετε όμως το δικό του πνεύμα και τη μεγάλη του καρδιά. Από την αρχή τον πολεμούσε με διάφορες υπόγειες και συνομωτικές πράξεις, όπως η προαναφερθείσα ενέργειά του με τις εκκλησίες της Γαλατίας74.

Πολύ σύντομα φάνηκε ότι οι δύο βασικές τάσεις, που δίχαζαν τις εκκλησίες των Ναζωραίων, ήταν οι σχέσεις τους με τον Ιουδαϊσμό αφενός, και η αντιμετώπιση των εθνικών προσήλυτων αφετέρου. Υπέρμαχος της στροφής προς τους Εθνικούς ο Παύλος, ήρθε αναπόφευκτα σε σύγκρουση με την εκκλησία των Ιεροσολύμων, όπου κυριαρχούσε το ιουδαϊζον πνεύμα και η τάση να θεωρούνται οι Ναζωραίοι πιστοί Ιουδαίοι, το δε κηρυγμα του Ιησού συνέχιση της ιουδαϊκής θρησκείας. Ο Σίμων – Πέτρος, παλιός μαθητής του Ιωάννη του Βαπτιστή και αρχηγός της ιουδαϊζουσας τάσης ήταν άνθρωπος μαλακός και διαλλακτικός, αλλά όπως ήδη ανέφερα, έπαψε να δρα στα Ιεροσόλυμα από πολύ νωρίς75. Ο Ιάκωβος ο Μικρός, που τον διαδέχτηκε, εκφράζοντας τις απόψεις των ιουδαϊζόντων, είπε στον Παύλο76.

— Βλέπεις αδελφέ πόσες μυριάδες είναι οι Ιουδαίοι που πιστέψαν στον Κύριο. Και όλοι αυτοί είναι ταυτόχρονα και με μεγάλο ζήλο πιστοί στο Νόμο. Μάθαμε όμως για σένα ότι διδάσκεις στους Ιουδαίους, που είναι σκορπισμένοι σε άλλους τόπους και ζουν ανάμεσα σε εθνικούς, να αποστατήσουν από το Νόμο του Μωυσή, να μη κάνουν περιτομή στα παιδιά τους ούτε να ακολουθούν τα άγια έθιμα μας.Τί πρέπει λοιπόν να γίνει τώρα;

Εν πάση περιπτώσει θα συναχθούν πολλοί πιστοί, γιατί το μάθανε πως γύρισες. Κάνε λοιπόν αυτό που θα σου πούμε. Είναι εδώ τεσσερις πιστοί που έχουν τάξει να μην κόψουν τα μαλλιά τους και να μένουν εγκρατείς κατά τις συνήθειες των παλιών Ναζωραίων. Πάρε τους μαζί, κάνε τους εξαγνισμούς που ορίζει ο Νόμος, πλήρωσε και τις δαπάνες για τις θυσίες και για να ξυρίσουν οι άνθρωποι αυτοί το κεφάλι τους  και να μάθουν έτσι όλοι οι πιστοί πως όσα ακούστηκαν για σένα είναι ανυπόστατα και πως κρατάς το Νόμο. Οσον αφορά τους εθνικούς που έγιναν πιστοί, εμείς τους στείλαμε επιστολή να μην τηρούν καμμιάν από τις τελετουργίες που ορίζει ο Νόμος, αλλά μόνο να μη τρώνε ειδωλόθυτα και αίμα στραγγαλισμένων ζώων και να φυλάγονται από την πορνεία. 

Μετά από αυτό ο Παύλος, με την ευστροφία που τον χαρακτήριζε και μη θέλοντας να φτάσει σε ρήξη, υπάκουσε και έκανε τις καθιερωμένες πράξεις εξαγνισμού μέσα στο Ναό. Αυτό όμως προκάλεσε την οργή των ορθοδόξων Ιουδαίων, οι οποίοι άρχισαν να φωνάζουν εναντίον του, να τον κατηγορούν ότι είναι εχθρός των Ιουδαίων και ότι έμπασε μέσα στο Ναό έναν Έλληνα, υπονοόντας τον Τρόφιμο τον Εφέσιο, που όντως είχε έρθει μαζί του στα Ιεροσόλυμα, αλλά δεν είχε προχωρήσει πέρα από το προαύλιο του Ναού.

Προκλήθηκε μεγάλη αναταραχή, τον έσυραν έξω από το Ναό και επιχείρησαν να τον σκοτώσουν77. Τον έσωσε απόσπασμα Ρωμαίων στρατιωτών, που τον έθεσε υπό κράτηση αλυσοδεμένον. Όταν όμως αυτός ζήτησε στα ελληνικά από τον επικεφαλής αξιωματικό να τον αφήσει να μιλήσει στον κόσμο, εκείνος εντυπωσιασμένος, γιατί ελληνικά μιλούσαν οι εύποροι και οι μορφωμένοι, τον έλυσε και του επέτρεψε μάλιστα να απευθυνθεί στο πλήθος, που εξακολουθούσε να είναι συγκεντρωμένο έξω από το στρατόπεδο ζητώντας το θάνατό του. Ο Παύλος μίλησε στους συγκεντρωμένους στα  αραμαϊκά, εξηγώντας το λόγο της μεταστροφής του. Στην αρχή το πλήθος τον άκουγε με προσοχή, όταν όμως αυτός αναφέρθηκε στους Εθνικούς ξανάρχισαν οι αποδοκιμασίες. Τότε ο αξιωματικός του είπε να πάψει και εκνευρισμένος διέταξε να τον ξαναδέσουν και να τον μαστιγώσουν, ανακάλεσε όμως αμέσως τη διαταγή, όταν έμαθε πως ο κρατούμενος ήταν Ρωμαίος πολίτης και μάλιστα  εκ γενετής78.

Υστερα από αυτό, ο επικεφαλής της φρουράς, χιλίαρχος Κλαύδιος Λυσίας, άτομο περιορισμένης ευφυΐας και μάλλον άσχετος με τα συμβαίνοντα στην Παλαιστίνη, θέλοντας να μάθει για τί πράγμα κατηγορούσαν τον Παύλο, κάλεσε τον Αρχιερέα Ανανία79 και άλλους εκπρόσωπους του Συνεδρίου να παρουσιαστούν και να ανακρίνουν μπροστά του τον Παύλο. Η ανάκριση όμως κατέληξε σε οχλαγωγία και διαπληκτισμούς, γιατί ο Παύλος εκμεταλλευόμενος τις δογματικές διαφορές μεταξύ Σαδδουκαίων και Φαρισαίων, σε ότι αφορά την πίστη σε αγγέλους και ανάσταση νεκρών, προκάλεσε έντονες διαφωνίες μεταξύ των ιερέων και των νομοδιδασκάλων80.

Τελικά ο Κλαύδιος Λυσίας (ο οποίος αρχικά τον είχε περάσει για τον «Αιγύπτιο» που είχε μαζέψει χιλιάδες οπάδούς του στο όρος των Ελαιών),  αποφάσισε να στείλει τον Παύλο στην Καισάρεια, να κριθεί από τον επίτροπο Φήλικα. Η μεταγωγή θα γινόταν την επομένη αλλά το βράδι ήρθε  ένας ανεψιός  του Παύλου και ανέφερε στον χιλίαρχο ότι οι σαράντα σικάριοι81, που είχαν ορκιστεί να μη φάνε ούτε να πιούν τίποτα ως που να σκοτώσουν τον Παύλο,  θα ενέδρευαν για να τον εξοντώσουν. Τότε  ο Ρωμαίος αξιωματούχος έστειλε στην Καισάρεια τον κρατούμενο με επιβλητική συνοδεία:  διακόσιους πεζούς, διακόσιους λογχοφόρους και εβδομήντα ιππείς82.

Στην Καισάρεια, παρέμεινε στο ανάκτορο του επιτρόπου Αντωνίου Φήλικα επί δύο ολόκληρα χρόνια, κρατούμενος μεν αλλά με  πολύ ευνοϊκούς όρους. Στο διάστημα αυτό είχε πολλές συζητήσεις με τον επίτροπο και τη γυναίκα του. Ο Παύλος του μιλούσε για εγκράτεια και αρετή και για την τελική κρίση, κατά την οποία οι ενάρετοι θα αμειφθούν ενώ οι φαύλοι θα τιμωρηθούν. Υστερα από κάθε τέτοια συζήτηση ο  Φήλικας   γινόταν έμφοβος,  χωρίς φυσικά να  μεταβάλει  τον τρόπο ζωής του83. Οι ιερείς του Ναού ήρθαν αρκετές φορές στην Καισάρεια και κατηγορούσαν μπροστά στον Φήλικα τον Παύλο και αυτός τους αντιμετώπιζε με παρρησία. Οπως φαίνεται ο υστερόβουλος και ιδιοτελής επίτροπος κρατούσε τόσον καιρό τον Παύλο, ελπίζοντας πως οι συγγενείς του θα του δίναν χρήματα για να τον απολύσει84.

Δύο χρόνια μετά τη σύλληψη του Παύλου, ο Φήλικας ανακλήθηκε στη Ρώμη85 και στη θέση του ήρθε ο Πόρκιος Φήστος, ο οποίος του πρότεινε να δικαστεί στα Ιεροσόλυμα και για μεγαλύτερη εγγύηση να είναι κι ο ίδιος παρών στη δίκη.  Ο  Παύλος  φοβήθηκε  πως  μια  δίκη  στο  Συνέδριο  θα   τέλειωνε  σε βάρος του και, επικαλούμενος τα δικαιώματά του ως Ρωμαίου πολίτη, ζήτησε να δικαστεί από τον Καίσαρα στη Ρώμη86. Ο Φήστος αποδέχτηκε την αίτησή του.

Πριν αναχωρήσει ο Παύλος για τη Ρώμη επισκέφθηκε το νέον επίτροπο στο ανάκτορο του στην Καισάρεια, ο βασιλιάς (τετράρχης)  Ηρώδης Αγρίππας Β΄,   με τη μικρότερη αδελφή του, την ωραιοτάτη Βερενίκη87. Ο Φήστος του ανέφερε το ιστορικό της σύλληψης και κράτησης του Παύλου, καθώς και τις κατηγορίες που τον εβάρυναν. Ο Ηρώδης θέλησε να μιλήσει με τον επιφανή κρατούμενο. Είχε ακούσει γι’ αυτόν από τους κοινούς φίλους που είχαν και οι δύο στην Αντιόχεια. Ο Φήστος οργάνωσε δεξίωση, στην οποία παραβρέθηκαν εκτός από τον ίδιο, τον Αγρίππα, τη Βερενίκη και τον Παύλο, οι χιλίαρχοι των σπειρών που στρατοπέδευαν στην Καισάρεια και μερικοί επιφανείς πολιτες88. Οι τρεις άνδρες είχαν μακρά και φιλική συζήτηση και σε μια στιγμή ο Αγρίππας, αστειευόμενος, είπε στον Παύλο πως κοντεύει να τον προσηλυτίσει στη νέα πίστη89. Αντίθετα ο Φήστος παρατήρησε πως μόνο τρελός θα υποστήριζε αυτά που ισχυριζόταν ο Παύλος.

Τελικά ο Παύλος και άλλοι κρατούμενοι με τη συνοδεία φρουράς επιβιβάστηκαν σε ένα  αδραμμυτινό πλοίο που έφευγε από την Καισάρεια για τη Ρώμη90.

 

Το ταξίδι του Παύλου από την Καισάρεια στη Ρώμη κράτησε πολλούς μήνες. Το πλοίο ήταν τόσο αργοκούνητο, που το βρήκε ο χειμώνας πριν φτάσει στη μέση της διαδρομής. Πόδισε αρκετές φορές, στους Καλούς Λιμένες της Κρήτης και στη Γαύδο και τελικά ναυάγησε στις ακτές της Μάλτας. Ο Παύλος σε όλη αυτή την περιπέτεια κράτησε σθεναρή στάση και εμψύχωνε τους συνταξιδιώτες του91.

Τελικά έφτασε στη Ρώμη, όπου οι μεν συγκρατούμενοί του οδηγήθηκαν στις φυλακές, στον ίδιο δε οι αρχές επέτρεψαν να νοικιάσει ιδιαίτερη κατοικία και του παραχώρησαν ένα φρουρό. Εκεί έμεινε δύο ολόκληρα χρόνια, περιμένοντας να φτάσουν από τα Ιεροσόλυμα οι κατήγοροί του. Γενικά του συμπεριφέρθηκαν με επιείκεια. Δεν μπορούσε βέβαια να κυκλοφορεί ελεύθερα αλλά είχε την άδεια να δέχεται οποιονδήποτε, να διδάσκει και να κηρύττει καθώς και να αλληλογραφεί χωρίς περιορισμούς92.

Αρχικά ήρθε σε επαφή με την ιουδαϊκή κοινότητα της Ρώμης. Κάλεσε στο σπίτι του τους επιφανέστερους εκπρόσωπους της και αφού τους αποκάλεσε «αδελφούς» τούς είπε πως η νέα αίρεση, την οποία εκπροσωπεί, αποτελεί την  ελπίδα του Ισραήλ. Εκείνοι τον άκουσαν με υπομονή αλλά όταν τους ανέπτυξε τις θεωρίες του για τη μη υποχρεωτική τήρηση του μωσαϊκού νόμου, οι περισσότεροι κράτησαν απέναντί του απροκάλυπτα εχθρική στάση,  πολύ   λίγοι  ευνοϊκή  και έφυγαν από το σπίτι του διαπληκτιζόμενοι93. Κατόπιν ήρθαν να τον επισκεφθούν εκπρόσωποι των Ναζωραίων της Ρώμης, που είχαν ήδη δημιουργήσει μιαν εκκλησία εκεί, στην οποία είχε παλαιότερα στείλει μιαν επιστολή94. Καθώς οι περισσότεροι τους ήταν ιουδαΐζοντες, του φέρθηκαν με ψυχρότητα, κρατώντας τον σε απόσταση. Παρ’ όλα αυτά είχε κάποιες επιτυχίες, προσηλυτίζοντας πολλούς από εκείνους τον επισκέφθηκαν στην κατοικία του, κυρίως Εθνικούς και μάλιστα από τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις, ακόμα  και από τον Οίκο του Καίσαρα, όπου είχε από παλιά  γνωστούς και φίλους. Εν τούτοις παρά τις επιτυχίες  και παρά την προστασία που του δίνανε οι δικοί του από το παλάτι του Καίσαρα, ο Παύλος ένοιωθε μεγάλη πικρία για την απομόνωσή του, που κράτησε δύο χρόνια95.

Μόνη του παρηγοριά έμεινε η αλληλογραφία του με τους πιστούς των εκκλησιών που είχε ιδρύσει και με διαφόρους φίλους του. Χωρίς αμφιβολία έγραψε πλήθος επιστολών οι περισσότερες από τις οποίες δεν έφτασαν ως εμάς. Από την άλλη μεριά από τότε ήδη κυκλοφορούσαν σαν δικές του, πλαστές επιστολές, πράγμα που το είχε κι αυτός αντιληφθεί96.

Δύο χρόνια μετά την άφιξή του στη Ρώμη και αφού ήρθαν από τα Ιεροσόλυμα οι κατήγοροί του, παρουσιάστηκε μπροστά στον Καίσαρα Νέρωνα97, δικάστηκε   και αθωώθηκε. Ο ίδιος περιγράφει σε επιστολή του πώς με την απολογία του γλύτωσε από το στόμα του λιονταριού98, παραπονιέται όμως ότι κατά τη δίκη δεν είχε κανένα να του συμπαρασταθεί και πως όλοι τον εγκατέλειψαν99.

Μετά την αθώωσή του επιχείρησε το τέταρτο ταξίδι του. Αρχικά σκόπευε να πάει στην Ισπανία100 αλλά τελικά πήρε την αντίθετη κατεύθυνση και επισκέφθηκε την Τρωάδα και άλλες περιοχές της Δυτικής Μικρασίας101. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για το τί έκανε εκεί. Το βέβαιο είναι πως αναγκάστηκε να γυρίσει εσπευσμένα στη Ρώμη, αφήνοντας το πανωφόρι του και διάφορα βιβλία και έγγραφα, αρκετά σημαντικά όπως φαίνεται, αφού ζήτησε με ιδιαίτερο γράμμα102 να του τα στείλουν.

Δεν αποκλείεται να πιάστηκε με εντολή των ρωμαϊκών αρχών και να μεταφέρθηκε στη Ρώμη, τον ίδιο χρόνο που ξέσπασε η μεγάλη πυρκαϊά που κατέστρεψε την πρωτεύουσα. Γυρίζοντας έμεινε φυλακισμένος για τρία και πλέον χρόνια103.  Τελικά πέρασε από δίκη και αυτή τη φορά καταδικάστηκε σε θάνατο με αποκεφαλισμό και εκτελέσθηκε. Πέθανε ολομόναχος, αγνοημένος από τους Ναζωραίους και το έργο του άργησε πολύ να αναγνωριστεί104.

 

Ο Παύλος δεν είχε συναντήσει ποτέ τον Ιησού το Ναζωραίο και αισθανόταν μειονεκτικά απέναντι στους Αποστόλους που τον είχαν γνωρίσει από κοντά. Αφοσιώθηκε όμως, με το πάθος που τον χαρακτήριζε, στο κήρυγμά του. Χωρίς αμφιβολία ήταν ενήμερος για όλες τις ιδέες, τις διδαχές και τα κηρύγματα που ακούγονταν στην εποχή του, τόσο στην Παλαιστίνη όσο και έξω από αυτήν, τον συγκίνησε όμως μόνο το κήρυγμα του Ιησού του Ναζωραίου. Πίστεψε πως ήταν κλητός Απόστολος, σταλμένος για να διαδώσει το κήρυγμα του Ιησού Χριστού του Ναζωραίου σε όλους τος ανθρώπους.

Ο Παύλος, όπως και οι περισσότεροι άνθρωποι του καιρού του, πίστευε στην ύπαρξη αοράτων δυνάμεων και κακών πνευμάτων105. Μιλούσε για τον άρχοντα της εξουσίας του αέρος106, για τους κοσμοκράτορες του αιώνος τούτου107, για τα πνευματικά της πονηρίας108, για πράγματα πολύ οικεία σε όλους τους Εθνικούς της εποχής εκείνης. Θεωρούσε τους θεούς των Εθνικών δαίμονες στην υπηρεσία αυτών των κακοποιών δυνάμεων109 και τον Σατανά, τον αντίπαλο του θεού, τον ονόμαζε «θεόν του κόσμου τούτου»110. Οι Ναζωραίοι αντίπαλοι του τον κατηγόρησαν στο σημείο αυτό ότι ταυτίζεται με τον Σίμωνα τον Μάγο.

Σκοπός του Παύλου ήταν να δώσει στον κόσμο των Εθνικών μία καλή είδηση, ένα «ευαγγέλιο». Το δικό του ευαγγέλιο111 θα ήταν παραμυθία, που θα τους γαλήνευε και οδηγός, που θα τους έδειχνε πώς να απολυτρωθούν από το άγχος και το φόβο. Με την ευστροφία που τον διέκρινε112 και μολονότι ο ίδιος πίστευε πως ο Ιησούς ήταν άνθρωπος, κατά σάρκα απόγονος του Δαυίδ και πνευματικός μόνο γιος του Θεού113, άρχισε να μιλά γι’ αυτόν σαν να ήταν ο Θεός-Λυτρωτής του κόσμου, που θα τον απελευθέρωνε από την κακοποιό επίδραση των πνευμάτων.

Η πίστη στον Ιησού Χριστό, κατά τον Παύλο, θα λύτρωνε τους ανθρώπους από την εξουσία των κακών πνευμάτων114. Στο βάπτισμα των Εσσαίων, των Ναζωραίων του Ιωάννη, καθώς και άλλων μυστηριακών λατρειών έδωσε καινούργιο περιεχόμενο. Για τον Παύλο το βάπτισμα συμβολίζει το θάνατο και την ανάσταση του Ιησού115.

Από τα όσα δίδαξε ο Ναζωραίος, ο Παύλος ξεχώρισε την υποταγή, την εγκαρτέρηση, την πραότητα και πάνω απ’ ολα την αγάπη, που τη θεωρούσε το βασικότερο γνώρισμα και το ουσιαστικό θεμέλιο της νέας πίστης, το οποίο θα ένωνε την Ανθρωπότητα116. Ο ύμνος προς την αγάπη, που του αποδίδεται, αποτελεί ίσως το ποιητικότερο  κείμενο που έχει γραφτεί πάνω σ’ αυτό το θέμα

ΕΑΝ ΤΑΙΣ ΓΛΩΣΣΑΙΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΛΑΛΩ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

ΑΓΑΠΗΝ ΔΕ ΜΗ ΕΧΩ,

ΓΕΓΟΝΑ ΧΑΛΚΟΣ ΗΧΩΝ Ή ΚΥΜΒΑΛΟΝ ΑΛΑΛΑΖΟΝ.

ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΧΩ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑΝ

ΚΑΙ ΕΙΔΩ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΠΑΝΤΑ

ΚΑΙ ΠΑΣΑΝ ΤΗΝ ΓΝΩΣΙΝ,

ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΧΩ ΠΙΣΤΙΝ, ΩΣΤΕ ΟΡΗ ΜΕΘΙΣΤΑΝΕΙΝ,

ΑΓΑΠΗΝ ΔΕ ΜΗ ΕΧΩ

ΟΥΔΕΝ ΕΙΜΙ.

ΚΑΙ ΕΑΝ ΨΩΜΙΣΩ ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΜΟΥ

ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΩΣΩ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΟΥ ΙΝΑ ΚΑΥΘΗΣΟΜΑΙ

ΑΓΑΠΗΝ ΔΕ ΜΗ ΕΧΩ

ΟΥΔΕΝ ΩΦΕΛΟΥΜΑΙ.

 

Η ΑΓΑΠΗ ΜΑΚΡΟΘΥΜΕΙ, ΧΡΗΣΤΕΥΕΤΑΙ,

Η ΑΓΑΠΗ ΟΥ ΖΗΛΟΙ,

Η ΑΓΑΠΗ ΟΥ ΠΕΡΠΕΡΕΥΕΤΑΙ, ΟΥ ΦΥΣΙΟΥΤΑΙ,

ΟΥΚ ΑΣΧΗΜΟΝΕΙ, ΟΥ ΖΗΤΕΙ ΤΑ ΕΑΥΤΗΣ,

ΟΥ ΠΑΡΟΞΥΝΕΤΑΙ, ΟΥ ΛΟΓΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΚΑΚΟΝ,

ΟΥ ΧΑΙΡΕΙ ΕΠΙ ΤΗι ΑΔΙΚΙΑι

ΣΥΓΧΑΙΡΕΙ ΔΕ ΤΗι ΑΛΗΘΕΙΑι

 

ΠΑΝΤΑ ΣΤΕΡΓΕΙ

ΠΑΝΤΑ ΠΙΣΤΕΥΕΙ

ΠΑΝΤΑ ΕΛΠΙΖΕΙ

ΠΑΝΤΑ ΥΠΟΜΕΝΕΙ

…………………….

ΝΥΝΙ ΔΕ ΜΕΝΕΙ: ΠΙΣΤΙΣ, ΕΛΠΙΣ, ΑΓΑΠΗ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΤΑΥΤΑ

ΜΕΙΖΩΝ ΔΕ ΤΟΥΤΩΝ Η ΑΓΑΠΗ117.

Συμμεριζόταν την αγωνία των μορφωμένων ανθρώπων της εποχής του για την ανασφάλεια, την αβεβαιότητα και τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν και ήθελε να τους παρηγορήσει118. Ζούσε έντονα τα προβλήματα της εποχής του119. Πολύ νωρίς όμως αντελήφθη ότι οι Ιουδαίοι, προσηλωμένοι ακόμα στο όραμα της ανάστασης του κράτους του Ισραήλ και στην προσδοκία της έλευσης του Χριστού, δεν αποτελούσαν το ιδανικό ακροατήριό του. Μολονότι εξακολουθούσε σε κάθε πόλη που επισκεπτόταν να ξεκινά το κήρυγμά του από την τοπική  Συναγωγή, η προτίμησή του ήταν οι σεβόμενοι, δηλαδή οι εξ Εθνικών προσήλυτοι στον ιουδαϊσμό120 και βεβαίως οι Εθνικοί. Αυτοανακηρύχθηκε Απόστολος των Εθνών121 και στράφηκε ολοκληρωτικά προς τον μεγάλο κόσμο των Εθνικών. Εκείνοι δεν είχαν τις προκαταλήψεις των Ισραηλιτών, ούτε τις λαχτάρες και τους πόθους τους. Αντίθετα τούς ήταν οικεία η αντίληψη για τον πάσχοντα Σωτήρα Θεό, που θυσιάζεται για το καλό των ανθρώπων.

Την απολύτρωση όμως την έβλεπε σαν υπόθεση του μέλλοντος αιώνα, που θα ερχόταν με τη Δευτέρα Παρουσία του Ιησού και τη Συντέλεια του Κόσμου

— ΛΟΓΙΖΟΜΑΙ ΓΑΡ ΟΤΙ ΟΥΚ ΑΞΙΑ ΤΑ ΠΑΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΥΝ ΚΑΙΡΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΜΕΛΛΟΥΣΑΝ ΔΟΞΑΝ ΑΠΟΚΑΛΥΦΘΗΝΑΙ ΥΜΑΣ122.

Ποτέ του δεν αμφισβήτησε τη ρωμαϊκή εξουσία. Αντίθετα την έβλεπε σαν θεόσταλτη  πραγματικότητα123. Περηφανευόταν για την ιδιότητά του ως Ρωμαίου πολίτη και είχε παντού και πάντα την εύνοια των ρωμαϊκών αρχών. Η εθνική αποκατάσταση των Ιουδαίων ποτέ δεν τον απασχόλησε. Στις συζητήσεις που είχε με τον Φήλικα, τον Φήστο και τον Ηρώδη Αγρίππα, έθιγε πάντοτε θέματα ηθικά και θρησκευτικά.  Δεν μπορεί λοιπόν να συγκριθεί με τον πρίγκηπα Ιησού, τον διεκδικητή της προγονικής κληρονομιάς124.

Τα κοινωνικά προβλήματα ομοίως δεν τον απασχολούσαν. Αποδεχόταν τη δουλεία σαν φυσική κατάσταση. Οι δούλοι και οι κύριοι  τους ήταν ίσοι αλλά εν Χριστώ, δηλαδή στη μέλλουσα ζωή125.

— ΔΟΥΛΟΣ ΕΚΛΗΘΗΣ; ΜΗ ΣΕ ΜΕΛΕΤΩ, ΑΛΛ’ ΕΙ ΚΑΙ ΔΥΝΑΣΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΓΕΝΕΣΘΑΙ ΜΑΛΛΟΝ ΧΡΗΣΑΙ126

Οσοι δούλοι, δίδασκε, έχουν αφέντες εθνικούς, πρέπει να τους τιμούν και να τους υπακούουν, για να μη τους δίνουν αφορμή να βλασφημούν το όνομα του Κυρίου. Εκείνοι πάλι  που έχουν αφέντες χριστιανούς, να μη τους καταφρονούν, αλλά να δουλεύουν περισσότερο, με προθυμία και υπακοή, για να απολαμβάνουν την ευεργεσία και την αγάπη τους127.

ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ ΥΠΑΚΟΥΕΤΕ ΤΟΙΣ ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΚΥΡΙΟΙΣ ΜΕΤΑ ΦΟΒΟΥ ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΥ ΕΝ ΑΠΛΟΤΗΤΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΥΜΩΝ ΩΣ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩι 128

Τα χρόνια που πέρασε στη Ρώμη (από τα κρίσιμα  της ρωμαϊκής ιστορίας), είναι τα σκοτεινότερα της ζωής του.  Οι επιστολές που έστειλε από εκεί, μολονότι πλούσιες σε πληροφορίες, διδαχές και συναισθήματα, δεν μας  διαφωτίζουν πολύ. Τελικά ο Παύλος τέλειωσε, όπως και ξεκίνησε, μέσα στο μυστήριο.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

  1. Γαλ. γ’ 7-11
  2. Μετά το έτος 53 δεν εμφανίστηκε ξανά στα Ιεροσόλυμα.
  3. Πραξ. κα’ 20-26
  4. Πραξ. κα’ 27-30
  5. Πραξ. κα’ 32-51 και κβ’ 1-29
  6. Πραξ. κβ’ 30
  7. Πραξ. κγ’ 6-11
  8. Πραξ. κγ’ 12-14. Κατά τον Ροπς [ σ. 92] επρόκειτο για σικάριους.
  9. Πραξ. κγ’ 12-32. Η εν γένει συμπεριφορά των ρωμαϊκών αρχών απέναντι στον Παύλο, μας υποχρεώνει να σκεφτούμε πως δεν ήταν απλός σκηνοποιός, όπως τον εμφανίζουν οι Πράξεις αλλά πρόσωπο πολύ σημαντικό, το οποίο το φρουρεί ολόκληρο στρατιωτικό τμήμα, τον φιλοξενεί ο Επίτροπος στο σπίτι του, τον δεξιώνονται άλλος Επιτροπος και ένας Τετραρχης και σε κάθε περίπτωση που τον φυλακίζουν κατόπιν καταγγελιών των Ιουδαίων τον απελευθερώνουν οι αρχές των πόλεων.

Οσον αφορά τους Ιουδαίους που θέλουν να τον σκοτώσουν, αυτοί ήταν κατά τον Ροπς σικάριοι. Αν αυτό ευσταθεί, σημαίνει ότι η δυσπιστία και αντιπάθεια μεταξύ Ζηλωτών-Γαλιλαίων αφ’ ενός και Ναζωραίων αφ’ ετέρου, που εκδηλώνεται όταν ακόμα ζούσαν ο Ιησούς ο Ναζωραίος και ο Γαλιλαίος Χριστός, έχει μετατραπεί σε έχθρα μεταξύ των επιγόνων τους.

Αλλά και το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκινείτο ο Παύλος ήταν των εύπορων και πλούσιων ανθρώπων. Με εξαίρεση το πρώτο του αποστολικό ταξίδι, σε όλα τα άλλα επισκέφθηκε κατά κανόνα μεγάλες πόλεις, όπου ανθούσε το εμπόριο και υπήρχε πλούτος. Σ’ αυτές επικοινωνούσε πάντα με ανθρώπους εύπορους, πολλούς από τους οποίους προσηλύτησε.

  1. Πραξ. κδ’24-27
  2. Πραξ. κδ’26
  3. Πραξ. κδ’ 27
  4. Πραξ. κε’ 6-12
  5. Πραξ. κε’13. Η ομορφιά της Βερενίκης κατέκτησε τον πορθητή των Ιεροσολύμων Τίτο, που παρά λίγο να την παντρευόταν.
  6. Πραξ. κε’23
  7. Πραξ. κε’ 23–32
  8. Πραξ. κζ’ 1-2
  9. Πραξ. κζ’ 4-44
  10. Πραξ. κη’ 16 και κη’ 30-31
  11. Πραξ. κη’ 17-29
  12. Προς Ρωμαίους, την οποία φαίνεται ότι την έγραψε όταν ήταν για τελευταία φορά στην Κόρινθο
  13. Πραξ. κη’30-31. Από το 61 ως το 63
  14. Β’ Θεσ. β’2. Από τις επιστολές που αποδίδονται στον Παύλο και πιστεύεται ότι τις έγραψε από τη Ρώμη, διαφαίνεται η πικρία του για την εγκατάλειψή του και για τη μικρή απήχηση των απόψεών του. Η Αποκάλυψη όχι μόνο τον αγνοεί αλλά είναι σαφώς εχθρική προς τις ιδέες του.
  15. το έτος 62
  16. Β’ Τιμοθ. δ’16-17
  17. Αξίζει να επισημανθεί ο χαρακτηρισμός του Καίσαρα ως λέοντος, που θυμίζει το Θηρίον της Αποκάλυψης. Τον μεταχειρίζεται σε ανάλογη περίπτωση και ο Απολλώνιος, μόνο που εκείνος αναφέρεται στο Δομιτιανό, ενώ ο Παύλος στον Νέρωνα.
  18. Ρωμ. ιε’24,25. Κατά τον Κλήμη της Ρώμης [Κορ. ε’7] πήγε πράγματι ΜΕΧΡΙΣ ΕΣΧΑΤΩΝ ΤΗΣ ΔΥΣΕΩΣ...
  19. Β’ Τιμοθ. δ’ 13
  20. στο ίδιο
  21. τα έτη 64-67. Ο Παύλος έζησε στη Ρώμη, αρχικά επί δύο χρόνια υπό περιορισμό και κατόπιν τρία χρόνια φυλακισμένος(Από το 64 έως το 67) από τον έβδομο ως το δέκατο τρίτο (και τελευταίο) χρόνο της ηγεμονίας του Καίσαρα Νέρωνα. Συνολικά δηλαδή στη Ρώμη έμεινε πέντε κρίσιμα χρόνια, μεστά σοβαρών γεγονότων (συνομωσίες κατά του Νέρωνα, πυρπόληση της Ρώμης, διωγμοί). Εύλογα λοιπόν μπαίνει το ερώτημα: Υπήρχε κάποια σχέση μεταξύ των γεγονότων αυτών και του Παύλου; Μερικοί επίσης ερευνητές ισχυρίζονται ότι ο Παύλος ήταν μέσα στη συνομωσία κατά του   Νέρωνα   και ευθύνεται για την πυρπόληση της Ρώμης και ακόμα ότι το τελευταίο ταξίδι  του έγινε πραγματικά στην  Ισπανία, όπου ήρθε σε επαφή με τον Γάλβα, τον  συγκλητικό που διαδέχτηκε τον δολοφονημένο Νέρωνα. Ολα όμως αυτά, εκτός από το ότι δεν τεκμηριώνονται  από τις πηγές, δε συμφωνούν  με  την όλη συμπεριφορά και το περιεχόμενο της διδασκαλίας του Παύλου .

Ενα άλλο ερώτημα που μπαίνει είναι: Είχε επαφές ο Παύλος με τον Σενέκα; Οι θέσεις του Σενέκα είναι τόσο χριστιανικές, ώστε ο Τερτυλιανός τον θεωρούσε «δικό μας» (Seneca noster) και  ένα απόκρυφο κείμενο περιέχει την υποτιθέμενη αλληλογραφία του με τον Παύλο, ο οποίος βρισκόταν στη Ρώμη την ίδιαν εποχή. Μολονότι σε πολλά αρχαία βιβλία αναφέρεται ότι οι δύο άνδρες είχαν στενή επαφή η μεταξύ τους αλληλογραφία είναι πλαστή και χωρίς ουσιαστική αξία.

  1. Στις εκκλησίες της Παλαιστίνης αλλά και σε άλλες όπου πλειοψηφούσαν οι εξ Ιουδαίων προσήλυτοι, ο Παύλος για πολλά χρόνια εθεωρείτο αιρετικός, ψευδαπόστολος και αποστάτης του ιουδαϊσμού. Η περικοπή της Αποκάλυψης [β’2]: τους λέγοντας εαυτούς αποστόλους και ουκ εισί, αυτόν αφορά. Τη διδασκαλία του την απέρριπταν επί πολλά χρόνια πολλές εκκλησίες, γιατί διέγνωσαν την πρόθεσή του να εισαγάγει στη νέα πίστη στοιχεία από μυστηριακές ελληνιστικές λατρείες, δίνοντας π.χ. άλλην ερμηνεία στο βάπτισμα, που θεωρούσε ότι συμβόλιζε το θάνατο και την ανάσταση του Ιησού [Ρωμ.ς’ 1-11]. Τέτοια στοιχεία βρίσκουμε και στα Ευαγγέλια. Ο Μυστικός Δείπνος αντιστοιχεί σε ανάλογες τελετές των Μιθραϊστών, όπως και η βρώση του σώματος και η πόση του αίματος του Χριστού [Ιωαν.ς’ 26-53].
  2. Αγουρ.Ιστ. σ. 148
  3. Ρωμ. ς’ 1-11
  4. Γαλ. γ’28, Α’ Κορ. ιβ’13
  5. Α’ Κορ. ζ’21
  6. Α’ Κορ. ι’ 20 .. ΑΛΛ’ Ο,ΤΙ ΘΥΕΙ ΤΑ ΕΘΝΗ, ΔΑΙΜΟΝΙΟΙΣ ΘΥΕΙ.
  7. Β’ Κορ. δ’4.. ΕΝ ΟΙΣ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΑΙΩΝΟΣ ΤΟΥΤΟΥ και ια’ 14.. ΑΥΤΟΣ ΓΑΡ Ο ΣΑΤΑΝΑΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΕΤΑΙ ΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΝ ΦΩΤΟΣ.
  8. Γαλ.β’2, ..ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ Ο ΚΗΡΥΣΣΩ ΕΝ ΤΟΙΣ ΕΘΝΕΣΙ Β’Τιμοθ.β’8 …ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΜΟΥ..
  9. Α’ Τιμοθ. ς’ 1-2
  10. Εφεσ. ς’5, Β’ Τιμοθ. β’8
  11. Αγουρ.Ιστ. σ. 148
  12. Ρωμ. ς’ 1-11
  13. Η σημασία της αγάπης τονίστηκε από τον Ιησού το Ναζωραίο και αναπτύχθηκε περισσότερο από τον Παύλο. Μολονότι αποτελεί το θελκτικότερο και σημαντικότερο γνώρισμα του χριστιανισμού, οι επίσημες Εκκλησίες ουσιαστικά το έχουν υποβαθμίσει. Κάποιοι μάλιστα θεολόγοι [Μ.Μελινός Πίστη και Λογική σ.51], ειρωνεύονται όσους πάσχουν από «αγαπήτιδα».
  14. Α’ Κορ. ιγ’ 1-13
  15. Εφεσ. ς’12
  16. Α’ Κορ. ιδ’ 3 και Αγουρ.Ιστ. σ.136. Οι φιλοδοξίες του σκόπευαν πολύ ψηλά. Εκτος από τους Ιουδαίους, που ήταν ο εκλεκτός λαός του Θεού, στην εποχή του υπήρχαν δύο «έθνη»: οι Ρωμαίοι, που τους ένωνε η κοινή αντίληψη για το κράτος και την κοινωνία και οι Ελληνες, που τους ένωνε η κοινή γλώσσα και παιδεία. Ο Παύλος ήθελε να δημιουργήσει ένα τρίτο «έθνος», που θα το αποτελούσαν Ιουδαίοι, Ελληνες, Ρωμαίοι και λοιποί εθνικοί, που θα τους ένωνε η κοινή πίστη στον Ιησού Χριστό [Δημ. Κυρτάτας Το τρίτο έθνος Αυγή/Ενθέματα…]
  17. Εφεσ. ς’12
  18. Β’ Τιμοθ.α’11 ..ΕΙΣ Ο ΕΤΕΘΗΝ ΕΓΩ, ΚΗΡΥΞ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΘΝΩΝ
  19. Ρωμ. η’18 .. Σκέφτομαι πως τα σημερινά παθήματά μας δεν είναι τίποτα μπροστά στη μέλουσα δόξα που θα μας αποκαλυφθεί.
  20. Ρωμ. ιγ’ 1-7..ΑΙ ΔΕ ΟΥΣΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΙ ΥΠΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΤΕΤΑΓΜΕΝΑΙ ΕΙΣΙΝ, επίσης Κολοσ. Α’16

Δεν ήταν μονο Φαρισαίος, ήταν και Ρωμαίος πολίτης, γεννημένος μεν έξω από την Παλαιστίνη, αλλά σπουδασμένος στα Ιεροσόλυμα κοντά στον Γαμαλιήλ, του οποίου είναι γνωστές οι απόψεις για τους Γαλιλαίους [Αγουρ. 136] Η εχθρότητα του Παύλου προς τους Γαλιλαίους και τους Ζηλωτές είναι ευδιάκριτη στο κήρυγμά του και υπήρξε αμοιβαία.  Οι επαναστάτες και πατριώτες τον εχθρεύονταν  και τουλάχιστον σε μία περίπτωση θέλησαν να τον σκοτώσουν.

Από το περιεχόμενο των επιστολών που του αποδίδονται φαίνεται ότι ήταν ενήμερος του περεχομένου της στωικής και της νεοπλατωνικής φιλοσοφίας αλλά και γνώστης των εσσαϊκών αντιλήψεων και φυσικά των κηρυγμάτων των διαφόρων προφητών και διδασκάλων που κυκλοφορούσαν στην Παλαιστίνη [Αγουρ.Εισ. σ.203]. Ούτε του Ιωάννη του Βαπτιστή, ούτε του Γαλιλαίου Χριστού, ούτε του πρίγκηπα Ιησού οι ιδέες και οι επιδιώξεις τον έθελγαν. Αντίθετα τις αποστρεφόταν και τις αντέκρουε. Στην  Έφεσο καταπολέμησε τις ιδέες του Βαπτιστή και έπεισε ορισμένους μαθητές του να δεχτούν το κήρυγμα του Ιησού του Ναζωραίου [Πραξ. ιθ’ 3-4].

  1. Εφεσ. β’2
  2. Γαλ.γ’ 28 .. ΠΑΝΤΕΣ ΓΑΡ ΥΜΕΙΣ ΕΙΣ ΕΣΤΕ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩι ΙΗΣΟΥ
  3. Α’ Κορ. ζ’21 Είσαι δούλος; Μη σε μέλλει γι’ αυτό. Καλύτερα μάλιστα να μη ζητήσεις να γίνεις ελεύθερος.. δούλος εκλήθης; μη σε μελέτω, αλλ’ ει και δύνασο ελεύθερος γενέσθαι μάσλλον χρήσαι
  4. Α’ Τιμ. ς’1-2 ..ΕΥΑΡΕΣΤΕΙΝ ΤΩι ΔΕΣΠΟΤΗι ΙΝΑ ΜΗ ΒΛΑΣΦΗΜΕΙΤΑΙ Ο ΛΟΓΟΣ.
  5. Εφεσ. ς’ 5 ..Οι δούλοι να υπακούετε στους κυρίους σας , με φόβο και τρόμο και με την απλότητα της καρδιάς σας, όπως υπακούετε στον Χριστό.. επίσης Κολ. γ’22
  6. Η ακριβής χρονολόγηση των κυριότερων σταθμών στη ζωή και τη δράση του Παύλου παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες [Αγουρ.Εισ. σ. 202, 204, 207, 219, 224]. Η μεταστροφή του π.χ. τοποθετείται συνήθως το έτος 37, εφ’ όσον έγινε μετά το λιθοβολισμό του Στεφάνου, ο οποίος με τη σειρά του πρέπει να έγινε το 46 και όχι το 34 ή 37 όπως συνήθως αναφέρεται, αφού ήταν μεταγενέστερος της εξέγερσης του Θευδά (βλ. σχόλια [6] και [7] στο κεφ. 12). Ομοίως το πρώτο ταξίδι του δε μπορεί να έγινε το 46-48 όπως συνήθως αναφέρεται, αλλά μετά το 48, εφ’ όσον πραγματοποιήθηκε  μετά τη συγκέντρωση χρημάτων για την ανακούφιση των πιστών στα Ιεροσόλυμα, που υπέφεραν από τον λιμό των ετών 47-48.

 

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Θρησκεία, Μυθιστόρημα, Χριστιανισμός | Με ετικέτα: , , | 104 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 15

Posted by sarant στο 30 Μαρτίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη πέμπτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο 11ο κεφάλαιο, στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Σαύλος/Παύλος.  Επειδή είναι μεγάλο, το χωρίζω σε δύο μέρη.

11

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΝ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

Ο Βαρνάβας με εντολή του Σίμωνα-Πέτρου κάλεσε τον Σαύλο από την Ταρσό της Κιλικίας1 στην Αντιόχεια, την πρωτεύουσα της Συρίας, όπου με ζήλο άρχισαν να συγκροτούν σε εκκλησία τους Ναζωραίους που υπήρχαν εκεί. Μολονότι οι δύο άντρες διαφέραν σε πολλά σημεία, δέθηκαν σιγά σιγά με φιλία. Ο Βαρνάβας τον αντιμετώπισε από την αρχή με συμπάθεια και μάλιστα είχε εγγυηθεί γι’ αυτόν, όταν ο Σαύλος ζήτησε να προσχωρήσει στην εκκλησία των Ναζωραίων.

Σε σύγκριση με τον μεγαλόσωμο και επιβλητικό Βαρνάβα ο Σαύλος ήταν καχεκτικός, μάλλον άσχημος, πάντως δε με ασήμαντη εμφάνιση. Επί πλέον έπασχε από κάποια δερματική ασθένεια2.  Ο Βαρνάβας ήταν άνθρωπος κάπως μονοκόμματος και βαρύς ενώ ο φίλος του ήταν ορμητικός, θαρραλέος, εύστροφος μέχρις υποκρισίας3 και ενεργητικός, ταυτόχρονα δε δογματικός, φανατικός και εριστικός.

Οι Ναζωραίοι των Ιεροσολύμων τον αντιμετώπισαν με δυσπιστία, την οποίαν επαύξησαν οι πληροφορίες, που συγκέντρωσαν για το πρόσωπό του. Ο νέος προσήλυτος ήταν άτομο αρκετά μυστηριώδες. Ισχυριζόταν ότι καταγόταν από την Ταρσό, πόλη εξέχουσα και ευημερούσα (που εκείνη την εποχή υπερείχε στα γράμματα και από την Αθήνα και από την Αλεξάνδρεια4), από γονείς ευπόρους,  προερχόμενους κατά κάποιες φήμες από τα Γίσχαλα της Γαλιλαίας5. Ο Σαύλος τους πληροφόρησε ότι ο πατέρας του (του οποίου όμως δεν ανέφερε ποτέ το όνομα) ήταν Ρωμαίος πολίτης και Φαρισαίος6. Τους Ναζωραίους εντούτοις ανησυχούσαν άλλες φήμες, σύμφωνα με τις οποίες ήταν συγγενής με την οικογένεια του Ηρώδη7. Αργότερα εξακριβώθηκε πως είχε πολύ ισχυρές γνωριμίες και υπήρχαν υψηλά ιστάμενοι φίλοι του παντού, ακόμα και στο περιβάλλον του Καίσαρα8. Ανήκε και αυτός στους Φαρισαίους και πήγε στα Ιεροσόλυμα, όπου ήταν εγκατεστημένη η αδελφή του, για να σπουδάσει τις Γραφές κοντά στο νομοδιδάσκαλο Γαμαλιήλ9 και γιαυτό ήταν κάτοχος της εβραϊκής. Μιλούσε όμως άνετα και την ελληνική γλώσσα10, όπως φυσικά και την αραμαϊκή.

Στον Βαρνάβα ο Σαύλος διηγήθηκε πολλές φορές πως μετεστράφη και από διώκτης έγινε ένθερμος οπαδός. Μετά τα επεισόδια που κατέληξαν στο λιθοβολισμό του Στεφάνου, μαθαίνοντας ότι στη Δαμασκό είχαν δημιουργηθεί ομάδες Ναζωραίων, ζήτησε από το Συνέδριο να τον στείλει εκεί με συνοδεία, για να συλλάβει τους ηγέτες τους και να αντιμετωπίσει την αίρεση11. Ξεκίνησε πράγματι για τη Δαμασκό αλλά, όπως διηγήθηκε αργότερα ο ίδιος, είδε σε μια εκτυφλωτική λάμψη τον Ιησού το Ναζωραίο, που τον ρώτησε γιατί τον καταδιώκει. Από τους συνοδούς του άλλοι είδαν μόνο τη λάμψη και άλλοι άκουσαν μόνο τα λόγια, ο δε Σαύλος έμεινε πρόσκαιρα τυφλός. Πάντως  αμέσως μετά το όραμα, από σκληρός διώκτης των Ναζωραίων έγινε φλογερό μέλος της αίρεσης12. Φτάνοντας στη Δαμασκό αντί να προχωρήσει σε διώξεις των Ναζωραίων ήρθε σε επαφή με έναν από αυτούς, τον Ανανία, του αφηγήθηκε το όραμα του  και δήλωσε πως έγινε πιστός του Ιησού του Ναζωραίου. Βαπτίστηκε, ανέκτησε αμέσως την όρασή του και άρχισε να κηρύσσει τους λόγους της  μεταστροφής του στις συναγωγές της πόλης. Αυτό προκάλεσε την οργή των Ιουδαίων, που αποφάσισαν να τον σκοτώσουν και επιτηρούσαν τις πύλες της πόλης για να τμη διαφύγει. Τον έσωσαν όμως οι νέοι φίλοι του, κρύβοντας τον και κατεβάζοντας τον τη νύχτα από τα τείχη της Δαμασκού μέσα σε ένα κοφίνι13.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Θρησκεία, Μυθιστόρημα, Χριστιανισμός | Με ετικέτα: , , , | 94 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 14

Posted by sarant στο 16 Μαρτίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη τέταρτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα διαβάσουμε το 10ο κεφάλαιο, που περιγράφει τι απόγιναν οι Ναζωραίοι, οι οπαδοί και μαθητές του διδάσκαλου Ιησού, του γιου της Μαριάμ.

 

ΚΑΙ ΕΠΛΗΣΘΗΣΑΝ ΑΠΑΝΤΕΣ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΑΓΙΟΥ

Αυτά, όσον αφορά τη δράση των Γαλιλαίων, των οπαδών του Ιησού, του γιου του ξυλουργού. Τι απέγιναν όμως οι Ναζωραίοι, οι μαθητές του Ιησού του γιου της Μαριάμ; Μετά τη σταύρωση του Δασκάλου του, ο Σίμων, ο λεγόμενος Κηφάς ή Πέτρος, που βασανιζόταν από τύψεις, για τη λιποψυχία που έδειξε κατά τη σύλληψη του Ιησού, προσπάθησε να συγκεντρώσει τους άλλους μαθητές του, με σκοπό να συνεχίσουν το κήρυγμά του Ναζωραίου. Δεν ανταποκρίθηκαν όλοι στο κάλεσμά του1. Οι περισσότεροι αποσύρθηκαν στα σπίτια τους και ο καθένας φρόντιζε πλέον την οικογένεια και τη δουλειά του. Όσοι όμως, με επικεφαλής τον Πέτρο αποφάσισαν να συνεχίσουν το έργο του Δασκάλου,  αυτονομάστηκαν Απόστολοι2 και συγκέντρωσαν γύρω τους αρκετούς πιστούς, μεταξύ των οποίων τη μητέρα του Ιησού Μαριάμ και τους θετούς αδελφούς του3, που, όπως ήδη αφηγήθηκα, όσο ζούσε δεν τον αποδέχονταν ως Χριστό4.

Στους πιστούς οι Απόστολοι δίδασκαν ότι ο Ιησούς ο Ναζωραίος ήταν ο Χριστός του Θεού,  που θυσιάστηκε, με  μαρτυρικό θάνατο, για τη σωτηρία των ανθρώπων,  αναστήθηκε  όμως εκ νεκρών και ότι πολύ σύντομα θα ξαναγύριζε σε Δεύτερη Παρουσία και θα εγκαθίδρυε την βασιλεία των Ουρανών στη γη. Κανείς τους βέβαια δεν είδε με τα μάτια του την ανάστασή του. Ούτε οι Απόστολοι, ούτε οι λοιποί μαθητές του, ούτε άλλοι άνθρωποι. Μία ή δύο γυναίκες μόνο, που πήγαν στον τάφο του, γύρισαν καταχαρούμενες και είπαν πως τον βρήκαν ανοιχτόν και άδειον και πως Άγγελος Κυρίου τους είπε ότι ο Ιησούς αναστήθηκε και να πάνε να πούνε το νέο στους μαθητές του5. Αργότερα κάποιοι τον είδαν, ή φαντάστηκαν πως τον είδαν, στο δρόμο προς τους Εμμαούς6, ένα χωριό κοντά στα Ιεροσόλυμα, ενώ κάποιοι μαθητές του ισχυρίστηκαν πως τον συνάντησαν για λίγο στη Γαλιλαία7 από όπου κατόπιν αναλήφθηκε στον ουρανό.

Τα βασικά στοιχεία της διδασκαλίας των Αποστόλων: ότι ο Ιησούς ο Ναζωραίος ήταν ο Χριστός του Θεού, ότι αναστήθηκε εκ νεκρών και ότι «επί των ημερών» τους θα ξαναγυρίσει «κρίναι ζώντας και νεκρούς», ήταν και το μεγαλύτερο αγκάθι στις σχέσεις τους με τους άλλους Ιουδαίους, οι οποίοι δεν μπορούσαν να συλλάβουν καν την έννοια ενός σταυρωμένου Σωτήρα8. Για τους Ιουδαίους η ιδέα και μόνο ενός Χριστού, που αντί να ελευθερώσει τη γη του Ισραήλ από τους Ρωμαίους, δέχτηκε να συλληφθεί και αφέθηκε να σταυρωθεί από τους εχθρούς του, ήταν σκανδαλώδης9. Εν τούτοις παρά τους, καινοφανείς (και βλάσφημους για τους ορθόδοξους Ιουδαίους), ισχυρισμούς που περιείχε το κήρυγμά τους10, οι μαθητές του Ιησού θεωρούσαν πως οι ίδιοι παρέμεναν πιστοί Ιουδαίοι. Πήγαιναν κάθε μέρα στο Ναό11, δίδασκαν στο προαύλιο του και τηρούσαν όλους τους διαιτητικούς και λατρευτικούς τύπους που καθορίζει ο Νόμος12 Σε αντίθεση με τους Γαλιλαίους, που η δράση τους εκείνους τους καιρούς, εντοπίζεται κυρίως στην ύπαιθρο και τα χωριά της Παλαιστίνης, όπου η κατάσταση διαρκώς εκτραχυνόταν, οι Ναζωραίοι ήταν συγκεντρωμένοι στα Ιεροσόλυμα και μόνο αργότερα τους συναντούμε σε ορισμένες άλλες πόλεις.

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , , | 54 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 13

Posted by sarant στο 2 Μαρτίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη τρίτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα διαβάσουμε το 9ο κεφάλαιο, που είναι μεταβατικό και ιστορικό, αλλά περιγράφει και τι απόγιναν οι οπαδοί και σύντροφοι του Γαλιλαίου Χριστού, του ζηλωτή.

9

ΣΤΑΣΕΩΝ ΔΕ ΚΑΙ ΛΙΜΩΝ ΕΧΕΙΜΑΖΕΤΟ ΠΑΣΑ Η ΧΩΡΑ

Τα κατασταλτικά μέτρα που είχε πάρει ο Πιλάτος κατά τα τρία τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του δεν έφεραν αποτέλεσμα. Μπορεί η σταύρωση του πρίγκηπα Ιησού του γιου του Ιούδα να έσβησε το παράτολμο και ανεδαφικό όραμα της ανασύστασης του βασιλείου του Ισραήλ. Μπορεί με τη σταύρωση του Ιησού του γιου του ξυλουργού και των δύο συντρόφων του, να διαλύθηκε η ομάδα των Γαλιλαίων. Η τάξη όμως και η ησυχία δεν αποκαταστάθηκαν στην Ιουδαία. Ούτε η εκδίωξη του Πιλάτου εκτόνωσε την κρίση.  Ο Μάρκελος, ο νέος επίτροπος, που ορίστηκε στη θέση του Πιλάτου, δεν πρόφτασε να κάνει τίποτα, γιατί έμεινε μόνο ένα χρόνο στη θέση αυτή. Ο Γάιος, o νέος Καίσαρας που διαδέχθηκε τον Τιβέριο, γνωστότερος με το παρωνύμιο Καλιγούλας, τον αντικατέστησε με τον Μάρουλλο1.

Οι σύντροφοι του Γαλιλαίου Χριστού είχαν σκορπίσει σε όλη τη χώρα και κρύβονταν. Στους οπαδούς τους βεβαίωναν πως ο Ιησούς γλύτωσε από τη σταύρωση, ήταν ζωντανός και σύντομα θα επανεμφανιζόταν. Σιγά σιγά το πίστεψαν και οι ίδιοι. Η ζωντάνια και η ακτινοβολία του, ήταν τόσο μεγάλη, που όσο ζούσε μαζί τους, τους συνάρπαζε και τώρα, που δεν τον είχαν δίπλα τους, κρατούσε την ανάμνησή του τόσο ζωηρή, που δε μπορούσαν να αποδεχτούν τον χαμό του. Μεταξύ τους και με τους δικούς τους, μιλούσαν συνεχώς για τον «Κύριο», μνημόνευαν τις κουβέντες που τους έλεγε και αναπολούσαν την κοινή τους δράση και θέλαν να συνεχίσουν το έργο του.

Δεν πέρασε πολύς καιρός από τη σταύρωση του Γαλιλαίου Χριστού και ένας οπαδός του, ο Ελεάζαρος γιος του Δινναίου2,συγκρότησε νέα ομάδα Ζηλωτών, στην οποία πήραν μέρος και μερικοί παλιοί Γαλιλαίοι3: ο Ιούδας ο επιλεγόμενος Θαδδαίος, ο Σίμων, ο Ανδρέας ο αδελφός του και άλλοι και άρχισαν να δρουν στην Περαία. Αλλη ομάδα συγκρότησε ο απροσδόκητα απελευθερωμένος  Ιησούς ο Βαρραβάς και βγήκε στα βουνά της Γαλιλαίας4.

Αφορμές όμως για αναταραχή έδιναν, εκτός από τους επαναστάτες, και οι Ρωμαίοι ή καλύτερα ο ίδιος ο Καίσαρας, που αυτοανακηρύχθηκε θεός και ζήτησε να τοποθετηθούν αγάλματά του σε όλα τα μέρη της Αυτοκρατορίας και να προσφέρονται σ΄αυτά θυσίες5. Ενα τέτοιο άγαλμα στήθηκε έξω από την ιουδαϊκή πόλη Ιάμνεια, αλλά μια νύχτα κάποιοι Ζηλωτές το κατέστρεψαν6. Ο Γάιος όταν το έμαθε εξοργίστηκε τόσο, που απαίτησε να στηθεί άγαλμά του μέσα στο Ναό στα Ιεροσόλυμα και μάλιστα στα Άγια των Αγίων  και να του προσφέρονται τιμές και θυσίες! Και μόνη η σκέψη τέτοιας ασύληπτης ιεροσυλίας, έκανε τους πιστούς τηρητές του Μωσαϊκού Νόμου να ξεσηκωθούν, αποφασισμένοι, να πεθάνουν παρά να την αφήσουν να πραγματοποιηθεί7.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 34 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 12

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δωδέκατη, και κατ’ εξαίρεση δημοσιεύεται Τετάρτη, επειδη χτες Τρίτη είχαμε τα δωδέκατα γενέθλια του ιστολογίου. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα συνεχίζουμε με το δεύτερο μισό του 8ου κεφαλαίου. Στο πρώτο μέρος είδαμε τη σταύρωση του Πρίγκιπα Ιησού. Εδώ θα δούμε τι απέγιναν ο Ιησούς ο ζηλωτής και ο Ιησούς Ναζωραίος.

Πέρασαν αρκετοί μήνες. Το απορφανισμένο σπίτι του Πρίγκηπα Ιησού είχε βυθιστεί σε βαρύ πένθος. Οι περισσότεροι φίλοι του φοβισμένοι κρατούσαν αποστάσεις από την οικογένεια, ενώ λιγοστοί οπαδοί του πλησίασαν τους μεγαλύτερους αδερφούς του, τον Ιάκωβο και τον Σίμωνα, που είχαν αρχίσει να προσανατολίζονται σε κάποια συνεργασία με τους Ζηλωτές.

Ομάδες Ζηλωτών δρούσαν στη Γαλιλαία, τη Βαταναία και την Περαία αλλά συχνά εισχωρούσαν και στην Ιουδαία. Μια τέτοια ομάδα αποτελούσαν ο Ιησούς ο γιος του ξυλουργού και οι Γαλιλαίοι σύντροφοί του, που βρισκόταν τότε στη Νότια Γαλιλαία.

Ακούγοντας τα νέα για την είσοδο του Πρίγκηπα Ιησού στα Ιεροσόλυμα, αποφάσισε να τον μιμηθεί. Η  ευκολία με την οποία μπήκε στην πόλη ο πρίγκηπας, του έδινε θάρρος, παρά την οικτρή αποτυχία που είχε η απόπειρα. Γιατί εκείνος δεν είχε ούτε τις αυταπάτες του πρίγκηπα, ο οποίος περίμενε πως θα τον έστεφε ο λαός βασιλιά του Ισραήλ, ούτε παρόμοιες φιλοδοξίες. Ήθελε μόνο να κηρύξει για μιαν ημέρα στο πλήθος από το προαύλιο του Ναού, να στρατολογήσει νέους οπαδούς  και να κατασχέσει, για τους σκοπούς του αγώνα του, τα χρήματα που ο κόσμος κατέθετε στο ειδικό ταμείο των εισφορών, το γαζοφυλάκιο50. Θεώρησε πως καταλληλότερη εποχή για μια τέτοια εισβολή θα ήταν μια μεγάλη γιορτή και κατά προτίμηση το Πάσχα, οπότε συνέρρεαν στην πόλη τεράστια πλήθη λαού από όλες τις γωνιές της Παλαιστίνης.

Πλησιάζοντας το Πάσχα του επόμενου, εβδόμου, έτους της ηγεμονίας του Πόντιου Πιλάτου51 ο Ιησούς, ο Γαλιλαίος Χριστός, ξεκίνησε από τη νότια Γαλιλαία με την ομάδα του. Βαδίζοντας προς τα Ιεροσόλυμα πέρασε από τη Σαμάρεια και εκμεταλλευόμενος τη φήμη ότι στο χωριό Τιράθανα, στις πλαγιές του όρους Γαριζίν,  υπήρχαν θαμμένα ιερά σκεύη από την εποχή του Μωυσή, τα οποία κατά την παράδοση θα τα εύρισκε ο Χριστός του Θεού52 συγκέντρωσε μεγάλο πλήθος κόσμου από τη Σαμάρεια, τη Συχέμ και τα γύρω χωριά και άρχισε το κήρυγμα κατά των Ρωμαίων. Ο Πιλάτος μαθαίνοντας στην Καισάρεια  για τη  συγκέντρωση τόσου πλήθους έστειλε αμέσως ιππικό, που διασκόρπισε τον κόσμο, σκότωσε πολλούς και συνέλαβε περισσότερους, οι οποίοι οδηγήθηκαν στην Καισάρεια. Από τους συλληφθέντες ο Πιλάτος  εκτέλεσε αργότερα αρκετούς  και μάλιστα τους πιο σεβαστούς και επιφανείς53. Ήταν η πρώτη ένοπλη σύγκρουση των Γαλιλαίων με τις ρωμαϊκές αρχές.

Ο Ιησούς, χωρίς να χάσει το θάρρος του κατέφυγε με την ομάδα του στο όρος των Ελαιών, το συνηθισμένο καταφύγιο όχι μόνο των Ζηλωτών αλλά όλων των επαναστατών, ακόμα και των κοινών ληστών, καθώς βρισκόταν πολύ κοντά στην  Άγια Πόλη. Από το βουνό ο Ιησούς παρατηρούσε την πόλη που απλωνόταν στα πόδια του. Επιθεώρησε την ομάδα των Γαλιλαίων και θέλησε να μάθει αν οι σύντροφοί του ήταν όλοι οπλισμένοι, τουλάχιστον με μαχαίρια, τα φοβερά κυρτά  μαχαίρια σικά, από τα οποία πήραν το όνομά τους οι σικάριοι. Τότε ένας από τους Γαλιλαίους τον ρώτησε

— Κύριε, θα τους χτυπήσουμε με μαχαίρια;54

Όταν από την επιθεώρηση αποδείχτηκε πως μερικοί ήταν άοπλοι, ο Ιησούς τους είπε55:

— Όποιος έχει λεφτά στο πουγγί του ή πράγματα στο σακούλι του, να αγοράσει με αυτά μαχαίρι, αλλά κι όποιος δεν έχει, να πουλήσει κάποιο ρούχο του και να κάνει το ίδιο.

Λίγες μέρες πριν από την εισβολή μπήκε μόνος του και κρυφά στην πόλη για να συγκεντρώσει πληροφορίες και να παρακολουθήσει την κίνηση του ταμείου56 Διαπίστωσε πως η εισβολή στην πόλη ήταν σχετικά εύκολη υπόθεση και γύρισε ευχαριστημένος στους δικούς του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 31 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 11

Posted by sarant στο 2 Φεβρουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η ενδέκατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο 8ο κεφάλαιο, που και αυτό θα το χωρίσω σε δύο μέρη επειδή είναι μεγάλο. Θα δούμε τα όσα έγιναν στα τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Πιλάτου, με πρωταγωνιστή τον Πρίγκιπα Ιησού (ή Πρίγκηπα όπως τον γράφει το βιβλίο του πατέρα μου).

8  ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, Η ΑΠΟΚΤΕΝΟΥΣΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΦΗΤΑΣ ΣΟΥ

Κατά τα τρία τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Πιλάτου πολλά στασιαστικά  γεγονότα συσωρεύθηκαν και η ένταση έφθασε στο κατακόρυφο. Συνέπεσε και τον προτελευταίο χρόνο της ηγεμονίας του η τακτική απογραφή να γίνει σε σαββατικό έτος1 και όπως ήταν επόμενο η κατάσταση έγινε ακόμα πιο δύσκολη. Οι δουλειές λόγω του σαββατικού έτους είχαν περιοριοστεί πολύ, ο κόσμος περίμενε μετά την απογραφή νέους φόρους και τα πνεύματα στη χώρα ήταν εξημμένα, με αποτέλεσμα να ξεσπούν κάθε τόσο ταραχές και εξεγέρσεις, τις οποίες ο  Πιλάτος αντιμετώπιζε με τη συνηθισμένη βιαιότητα. Οι επιδρομές   των στρατιωτών του, οι συλλήψεις και οι εκτελέσεις ήταν  στην ημερήσια διάταξη.

Η κατάσταση στη χώρα γινόταν όλο και πιο ανώμαλη. Οι πιο διορατικοί καταλάβαιναν πως, ύστερα από την αρκετά μεγάλη περίοδο σχετικής ηρεμίας στην Ιουδαία, ετοιμαζόταν καινούργια σειρά στάσεων και εξεγέρσεων. Από τη μία πλευρά ομάδες Ζηλωτών, όπως η ομάδα του Ιησού του Γαλιλαίου αλλά και άλλες, εισχωρούσαν στη χώρα και διατρέχαν την ύπαιθρο κηρύσσοντας την ανυπακοή στους Ρωμαίους και τους άρχοντες και από την άλλη προφήτες και θρησκευτικοί ηγέτες, όπως ο Ιησούς ο Ναζωραίος με τους μαθητές του, ο Δοσίθεος με τους πιστούς του, οι λοιποί μαθητές του Βαπτιστή και άλλοι πολλοί, με τα κηρύγματά τους για μιαν άλλη θεώρηση της ζωής και  με τις καταγγελίες για την αμαρτωλή ζωή όσων δεν ακολουθούσαν τις εντολές του Νόμου, έρχονταν σε αντιπαράθεση με το ιερατείο και προκαλούσαν σύγχιση και αναταραχή στο λαό. Τί έκανε όμως ο Ιησούς, ο Πρίγκηπας του οίκου Δαυίδ2;

Παρά την ανωμαλία που εκυοφορείτο στη χώρα, τα πρώτα χρόνια του γάμου του πρίγκηπα Ιησού με την πριγκήπισσα  Σαλώμη,  κύλησαν ομαλά  και ευλογήθηκαν με τη γέννηση των επτά παιδιών τους3. Ο Ιησούς άρχισε να αποχτά  συμπάθειες μεταξύ των Φαρισαίων. Δύο επιφανή μέλη της παράταξης,  ο Νικόδημος, μέλος του Συνεδρίου  και ο Ιωσήφ, πλούσιος κτηματίας  από την Αριμαθαία, έγιναν στενοί φίλοι του4. Συχνά είχε πολύωρες συνομιλίες μαζί τους, ιδίως με τον πρώτο5. Πολλές φορές επίσης δειπνούσε σε σπίτια πλουσίων Φαρισαίων και είχε πολλές συζητήσεις μαζί τους, αναφορικά με την έλευση του Χριστού, που και αυτοί τον έβλεπαν σαν βασιλιά του Ισραήλ, σταλμένο και χρισμένο από τον Θεό6.

Παίρνοντας θάρρος από τη δημότικότητα που κέρδιζε, άρχισε να προβάλλει δημόσια τις απόψεις του. Κάποτε ήρθανε και κάποιοι Ελληνες από τη Δεκάπολη και ζήτησαν από τους ανθρώπους του την άδεια να τον ακούσουν. Αυτός δεν αρνήθηκε, καθώς μάλιστα μιλούσε άνετα τα ελληνικά7. Δεν έκρυψε την ευχαρίστησή του και είπε με κάποια δόση ματαιοδοξίας

— Ήρθανε Έλληνες να με ακούσουν. Να που ήρθε η ώρα να δοξαστώ8

Ο Πρίγκηπας επηρεαζόταν σιγά σιγά από το διάχυτο στη χώρα επαναστατικό πνεύμα. Επαψε να αναφέρει τον θέτο πατέρα του Ιωσήφ και άρχισε να προβάλλει την καταγωγή του από τον Δαυίδ και να συμπεριφέρεται σαν επίδοξος βασιλιάς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 111 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 10

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η δέκατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Βρισκόμαστε στο έβδομο κεφάλαιο, που επειδή είναι εκτενές το έχω χωρίσει σε δύο μέρη και σήμερα θα διαβάσουμε το δεύτερο μέρος του. Συνεχίζουμε να μιλάμε για τον Διδάσκαλο, τον Ιησού-Εμμανουήλ, τον γιο της Μαριάμ, που ονομάστηκε και Ιησούς Ναζωραίος.

Ποτέ του δε θέλησε να καθιερώσει κάποιαν άλλη μορφή λατρείας ή κάποιο είδος τυπικού, διαφορετικά από τα καθιερωμένα στην ιουδαϊκή θρησκεια. Ούτε σκόπευε να ιδρύσει κάποια θρησκευτική οργάνωση, όπως έκαναν αργότερα κάποιοι μαθητές του60. Όπως ο Βαπτιστής είχε μάθει στους μαθητές του προσευχές, που ο ίδιος  είχε  συντάξει, έτσι και ο Ιησούς ο Ναζωραίος συνέθεσε μια καινούργια, σύντομη και πολύ απλή προσευχή προς τον Κύριο και Θεό61

Πατέρα μας που είσαι στους ουρανούς
άγιο να είναι το όνομά σου,
ας έλθει η βασιλεία σου
ας γίνει το θέλημά σου
όπως στον ουρανό έτσι και στη γη.
Το καθημερινό μας ψωμί
δώσε μας και σήμερα
και χάρισέ μας τα αμαρτήματά μας
όπως κι εμείς χαριζόμαστε
στους οφειλέτες μας
και μη μας βάζεις σε πειρασμό
αλλα γλύτωσέ μας από τον Πονηρό

Από την αρχή ως το τέλος της δράσης του δεν έπαψε να συμπεριφέρεται σαν πιστός Ιουδαίος. Σε κάθε ευκαιρία μνημόνευε τις Γραφές, τις οποίες γνώριζε πολύ καλά. Υιοθετώντας απολύτως  τα όσα είχε πει ο δάσκαλός του ο Ιλλέλ, κήρυττε:

— Ό,τι είναι για σένα μισητό να μη το κανεις σε άλλον

Με το κήρυγμά του αλλά και με τη συμπεριφορά του τόνιζε πως ήταν πιστός Ιουδαίος και αυστηρός τηρητής του Νόμου, παρά τις αλλαγές που έδινε στο νόημά του

— Μη νομίσετε πως ήρθα να καταργήσω το Νόμο και τους Προφήτες. Οχι, δεν ήρθα για να τα καταργήσω αλλά για να τα τηρήσω62

— Σας βεβαιώνω πως όσο υπάρχουν ο ουρανός και η γη, ούτε ένα γιώτα ή ένας τόνος δε θα αλλάξει στο Νόμο63.

και επαναλαμβάνοντας την καθιερωμένη προσευχή των Ιουδαίων, έλεγε συχνά

— Άκουσε Ισραήλ, ένας είναι ο θεός μας, ο Κύριος64

Σεβόταν τους ιερείς και όταν θεράπευσε ένα λεπρό του είπε :

— Πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε του το δώρο που ορίζει ο Μωυσής65.

Ο ίδιος πίστευε ακράδαντα πως είχε το χρίσμα του Θεού και την αποστολή να κηρύξει στους ανθρώπους την Αλήθεια του. Για όλα αυτά οι Σαδδουκαίοι και οι Φαρισαίοι του Συνεδρίου τον αντιμετώπισαν από την αρχή με δυσπιστία, μολονότι για διαφορετικούς λόγους οι μεν από του δε. Τους πρώτους ενοχλούσε η αξίωσή του, ότι είχε την εξουσία  να συγχωρεί αμαρτίες και ο ισχυρισμός του ότι κατείχε την Αλήθεια του Θεού. Η επιμονή του να ζητά την τήρηση των ηθικών περισσότερο παρά των τυπικών εντολών της Γραφής, ενοχλούσε τους Φαρισαίους, οι οποίοι φοβήθηκαν ότι αυτό θα οδηγούσε στην αλλοίωση του νοήματος του Νόμου.

Ο Ιησούς ο Ναζωραίος, όπως και πολλοί άλλοι σύγχρονοί του περιπλανώμενοι κήρυκες,  δεν ανήκε σε καμμιάν από τις τέσσερες θρησκευτικές παρατάξεις της εποχής του. Ήταν απλώς πιστός Ιουδαίος, που πίστευε ότι κατέχει την αλήθεια του Θεού. Εξ αρχής είχε καταλάβει πως οι πραγματικοί του αντίπαλοι δεν ήταν οι υπεροπτικοί και αντιπαθείς Σαδδουκαίοι αλλά οι ευέλικτοι και δημοφιλείς Φαρισαίοι, γιατί με το κύρος και τη μεγάλη επιρροή που είχαν στο λαό θα τον εμπόδιζαν να δεχτεί τη δικιά του αλήθεια. Ο ίδιος δεν αμφισβήτησε ποτέ την αυθεντία τους σε ό,τι αφορούσε την ερμηνεία του Νόμου, μολονότι τους κατέκρινε για την υποκριτική συμπεριφορά, την επιδεικτική ευσέβεια και γενικά για τα έργα τους :

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 9

Posted by sarant στο 5 Ιανουαρίου, 2021

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η ένατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο έβδομο κεφάλαιο, που επειδή είναι εκτενές το χωρίζω σε δύο μέρη. Σε αυτό το κεφάλαιο θα δούμε τη δράση του δεύτερου από τα τρία πρόσωπα της ιστορίας μας: πρόκειται για τον Διδάσκαλο, τον Ιησού-Εμμανουήλ, τον γιο της Μαριάμ, που ονομάστηκε και Ιησούς Ναζωραίος.

7

ΕΓΩ ΕΙΜΙ Ο ΑΡΤΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ο Ιησούς-Εμμανουήλ  ακολούθησε διαφορετικό δρόμο και από τον Δοσίθεο και από τους άλλους μαθητές του Ιωάννη. Μετά τη σύλληψη του δασκάλου του1, κρύφτηκε για λίγο και αργότερα εγκαταστάθηκε στην  πατρίδα του πατριού του2, που είχε στο μεταξύ πεθάνει και άρχισε να κηρύττει, φανερά, μέσα στη μοναδική Συναγωγή του χωριού. Ήταν ένα, μεγάλο για τα μέτρα του τόπου, κτίριο χτισμένο στο ψηλότερο σημείο του, κοντά σε μιαν απόκρημνη πλαγιά3 και δίπλα σε μια πηγή4. Στη Συναγωγή πήγαινε όσο πιο συχνά μπορούσε, οπωσδήποτε δε τη Δευτέρα, την Πέμπτη και το Σάββατο. Πολλές φορές ζητούσε από τον επιστατούντα να  του δώσει να διαβάσει  και  να αναλύσει κάποια περικοπή των Γραφών5. Ιδιαίτερη προτίμηση έδειχνε στον Ησαϊα και τους άλλους προφήτες. Η ανάλυσή του έκανε πάντα ζωηρήν εντύπωση στον κόσμο που τον άκουγε και γρήγορα απέκτησε τη φήμη του γνώστη των Γραφών. Άρχισε να μαζεύεται πολύς κόσμος για να τον ακούσει και όχι μόνο στη Συναγωγή. Συχνά τον ακολουθούσαν και στο σπίτι του, όπου πολλές φορές, απορροφημένος από το κήρυγμα, δε θυμόταν ούτε να φάει. Στο τέλος οι δικοί του, που δεν έβλεπαν με καλό μάτι το πάθος του με τις Γραφές και την εν γένει ιδιόρρυθμη συμπεριφορά του,  πίστεψαν ότι είχε τρελλαθεί και ζήτησαν μάλιστα να τεθεί υπό περιορισμό6.

Δύο φίλοι του, που ήταν επίσης μαθητές του Ιωάννη του Βαπτιστή, οι γιοί του Ηλία, Ανδρέας και Σίμων7 (ο οποίος, καθώς ήταν σωματώδης και χειροδύναμος παρονομαζόταν Κηφάς ή Πέτρος8), ήρθαν να τον βρουν στη Βηθανία9 και τον ακολούθησαν. Σύντομα σ’ αυτούς προστέθηκαν  και οι γιοι του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης, Ιάκωβος και  Ιωάννης10. Προσχώρησαν επίσης στην ομάδα του άλλοι τέσσερις μαθητές του Βαπτιστή11 καθώς και άλλα ακόμη άτομα.

Συγκροτήθηκε έτσι γύρω του μια ομάδα περιπλανώμενων κηρύκων που σύντομα έγιναν γνωστοί ως Ναζωραίοι, ίσως γιατί ο αρχηγός και έξι ακόμη μέλη της ομάδας υπήρξαν  μαθητές του ναζήρ Ιωάννη του Βαπτιστή, μολονότι όλοι οι μαθητές του Ιησού δεν τηρούσαν τους αυστηρούς κανόνες που ακολουθούσαν όσοι είχαν δώσει τον «όρκο του Ναζωραίου». Ούτε ο ίδιος είχε δώσει τέτοιον όρκο. Έτρωγε ψωμί και λάδι, έπινε κρασί12, κουρευόταν και δε δίσταζε να βάζει το χέρι του πάνω σε νεκρούς. Παρ’ όλα αυτά υιοθέτησε τον τίτλο Ναζωραίος για τον ίδιο και τους μαθητές του. Βεβαίως Ναζωραίοι δεν ονομάζονταν μόνο οι μαθητές του Βαπτιστή αλλά και άλλες θρησκευτικές ομάδες και στο σημείο αυτό γίνονταν πολλές συγχίσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Ευαγγέλιο, Θρησκεία, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , | 106 Σχόλια »