Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘κοινωνικά μέσα’ Category

Περιορισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Σεπτεμβρίου, 2020

Περιορισμένα τα μεζεδάκια μας, όχι επειδή είναι λίγα (αν και δεν είναι και πάρα πολλά), αλλά επειδή σε ολοένα και περισσότερες περιοχές της χώρας επιβάλλονται μέτρα περιορισμού. Τα νούμερα της πανδημίας δεν πάνε και πολύ καλά, πράγματι -κι αν μέχρι πριν από ένα δίμηνο, για κάποιο λόγο (κυβερνητικά μέτρα, υπεύθυνη στάση των πολιτικών δυνάμεων, πειθαρχία των πολιτών, ο δραστήριος και φρόνιμος Θεός της Ελλάδος) η χώρα μας είχε δεχτεί ξώφαλτσα την επίθεση της κορόνας, τώρα ο ορίζοντας αρχίζει να συννεφιάζει.

Όμως αυτά τα θεματα τα συζητάμε τις καθημερινές. Σημερα έχουμε ανάλαφρη πολυσυλλεκτικότητα, όχι σοβαρή μονοθεματικότητα.

Θα μπορούσα στο σημερινό άρθρο να δώσω έναν τίτλο σχετικόν με το άνοιγμα των σχολείων και τους μασκοφοβικούς γονείς, που δεν ήταν ίσως τόσο πολλοί οσο φοβόμουν.

Την εικόνα αριστερά πρέπει να τη βάλαμε σε κάποια σχόλια, αξίζει όμως να ξαναμπεί, πιστεύω.

Φιμουτρο, βέβαια, αφού μπαίνει στο μούτρο.

Παρεμπιπτόντως, στο ερώτημα του πώς να αποκαλέσουμε τους αντίπαλους της μάσκας, ο επίσημος όρος, που τον ακούω στις ειδήσεις είναι «αρνητής της μάσκας». Εγώ είχα πει «μασκόφοβος» αλλά δέχτηκα την τροπολογία ενός φίλου και τώρα, όπως είδατε, γράφω «μασκοφοβικός». Εδώ προτείνατε το «μασκοκλάστης» αλλά δεν ξέρω αν το εννοούσατε στα σοβαρά. Κάποιος άλλος στο Τουίτερ πρότεινε το «αντιμασκοφόρος», που είναι απλό αλλά ίσως όχι ακριβές -εναντίον της μάσκας είναι οι άνθρωποι αυτοί, όχι εναντίον των μασκοφόρων.

* Και συνεχίζω με ένα θηλυκό επαγγελματικό. Η καλή μυτιληνιά ειδησεογραφική ιστοσελίδα «Στο νησί» έχει άρθρο με τίτλο «Στο νησί 70 αστυνομικίνες από τη ΓΑΔΑ». Επιδοκιμάζω.

Ωστόσο, μέσα στο άρθρο, διαβάζουμε: «Σύμφωνα με πληροφορίες, η αποστολή των 70 γυναικών αστυνομικών αποφασίστηκε από την ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της ΕΛ.ΑΣ.».

Ο φίλος που το στέλνει λέει: Μάλλον τις έστειλαν για να ειναι διπλα στους συζυγους τους την ωρα του καθηκοντος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , , | 285 Σχόλια »

Κορονοσχολικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Σεπτεμβρίου, 2020

Ανοίγουν τα σχολεία τη Δευτέρα, άρα σχολικά τα μεζεδάκια μας. Ανοίγουν κάτω από τη δαμόκλεια σπάθη του κορονιού, άρα κορονοσχολικά. Κι έτσι, βρήκαμε τίτλο για το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο.

Παρεμπιπτόντως, ήδη από χτες θα προσέξατε ότι χρησιμοποιώ (και) τον όρο «κορονιός» αντί «κορονοϊός», που τον βρίσκω ελκυστικό μια και αποφεύγει τη χασμωδία (όταν προφέρεται) και τα διαλυτικά όταν γράφεται.

* Μεταφραστικό μαργαριτάρι σε ρεπορτάζ για τον υπουργό Παιδείας του Μπολσονάρου. Διαβάζουμε:

«Η μεγάλη μόδα των κοινωνιολόγων, των φιλοσόφων και κάποιων πολιτικών ρευμάτων έχει καταστρέψει τα πάντα (…) χωρίς να τα αντικαταστήσει με κάτι. Για τον λόγο αυτό οι έφηβοί μας έχουν αυτό το κενό που τους οδηγεί να ζουν χωρίς σκοπό και να παίρνουν τη ζωή τους», πρόσθεσε.

Να παίρνουν τη ζωή τους στραβά; Να παιρνουν τη ζωή τους λάθος και ν’ αλλάζουν ζωή; Τι;

Προφανώς το πρωτότυπο θα ελεγε to take their own lives, και το τζιμάνι το μετέφρασε κατά λέξη. Κι επειδή το μαργαριτάρι υπάρχει σε πολλούς ιστότοπους, φως φανάρι πως προέρχεται από το πρακτορείο διανομής μαργαριταριών, το ΑΠΕ/ΜΠΕ δηλαδή.

* Ένα ωραίο που είδα στα σόσιαλ, ένα ραμονοειδές μιμίδιο. Ένα δοχείο μπογιά σε χρώμα Πουμισούσες, για να βάφετε τις κουρτίνες σας όσοι έχετε θέματα και θέλετε να εκδικηθείτε.

* Kαι ένα μικρό για τα εισαγωγικά, στην είδηση για μια δημοσιογραφική μεταγραφή:

Κατερίνα Παναγοπούλου: Γιατί «έφυγα» από το Star και πήγα στο Mega

Αν θέλει εισαγωγικά το ένα ρήμα, δεν θέλει και το άλλο;

«Έφυγε» μεταφορικά (φτου φτου) και πήγε κυριολεκτικά;

* Στη Γαλλία, λέει, ένας 80χρονος πήγε να σκοτώσει μια μύγα με μια ηλεκτρική μυγοσκοτώστρα και επειδή είχε διαρροή φυσικού αερίου στο σπίτι του έγινε έκρηξη και καταστράφηκε το μισό σπίτι.

Στη σχετική είδηση γράφεται ότι «ηλικιωμένος άνδρας που διανύει την 80η δεκαετία της ζωής του…»

Αλλά βέβαια την 80ή δεκαετία της ζωής του μονάχα ο Μαθουσάλας τη διένυσε. Ο ογδοντάχρονος Γάλλος την 8η δεκαετία θα διανύει εκτός αν έχει μπει ήδη στην ένατη.

* Γράφει ο καλός συγγραφέας Μισέλ Φάις στην Εφ.Συν.:

Κάθε χρόνο αναμένω τη νέα εκδοτική παραγωγή σχεδόν με παιδιόθεν αδημονία.

Παρντόν; Τι θα πει «παιδιόθεν αδημονία»; Με τα σπασμένα περσικά μου καταλαβαίνω ότι «παιδιόθεν» θα πει «από την παιδική μου ηλικία», «από τότε που ήμουν μικρό παιδί», ας πούμε «Παιδιόθεν είχε έφεση προς τις φάρσες».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νομανσλάνδη, Φέικ νιουζ, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , | 296 Σχόλια »

Όταν ο Βάρναλης συνάντησε τον Ζακ Πρεβέρ… και ένα ρακούν

Posted by sarant στο 5 Ιουλίου, 2020

Πριν από μερικούς μήνες είχαμε συζητήσει την αρκετά γνωστή συνάντηση του Γάλλου ποιητή Ζακ Πρεβέρ με τον Διονύση Σαββόπουλο -ή μάλλον του Σαββόπουλου με τον Πρεβέρ. Σήμερα θα δούμε μιαν άλλη συνάντηση, παλιότερη και πολύ λιγότερο γνωστή.

Το 1951, ο ποιητής Κώστας Βάρναλης γράφει το καθημερινό χρονογράφημα στην κεντροαριστερή εφημερίδα Προοδευτικός Φιλελεύθερος. Και εκεί δημοσιεύει, στις 25 Αυγούστου, το εξής χρονογράφημα, που ξεκινάει με ένα ποίημα -ή μάλλον με στίχους από ένα ποίημα, του Ζακ Πρεβέρ.

Η ΜΟΙΡΑ ΜΑΣ

Γυρνάτε, γυρνάτε,
κοριτσόπουλα,
γυρνάτε γύρω από τις φάμπρικες.
Σε λίγο θα’σαστε μέσα,
θα ζήσετε δυστυχισμένες
και θα κάνετε πολλά παιδιά,
που θα ζήσουνε δυστυχισμένα
και θα κάνουνε πολλά παιδιά.

Πού βρίσκεται η γοητεία αυτού του ποιήματος του νέου Γάλλου ποιητή, του Ζακ Πρεβέρ; Στην ανθρωπιά του. Έχει ανθρωπιά, για­τί λέει μιαν από τις πρώτες αλήθειες του κόσμου αυτού της Αδικίας· κι επειδή λέει αλήθεια, είναι απλό· κι επειδής είναι απλό μπαίνει άμεσα στην καρδιά και συγκινεί.

* *

Ο ποιητής δεν αναζητάει τις εμπνεύσεις του στα μεγάλα περασμένα· μήτε σκαλίζει τα βιβλία της σιβυλλικής φιλοσοφίας για να βρει τις πρώτες αίτιες του κόσμου. Κοιτάει τ’ ασήμαντα γεγονότα της καθημερινής ζωής, που δεν τα προσέχει κανένας κι όμως μέσα σ’ αυτά υπάρχουν οι πρώτες κι οι έσχατες αιτίες. Είναι οι δυστυχίες μας, που γεννάνε τη δυστυχία και διαιωνίζουνε τη δυστυχία!

Ένας αληθινός και διάφανος κι απλός ποιητής στον αιώνα της ψευτιάς, της σκοτεινάγρας και της σκουληκομυρμηγκότρυπας· ένας ποιητής, που πονάει τον πόνο του αλλουνού αντί να βοηθάει τους Λύκους ή να τους αφήνει να τρώ­νε τον άλλον, είναι ξανάσαμα κι ελπίδα, πως δε χάθηκε ολότελα η ανθρωπιά από τον κόσμο.

* *

Αλλά γιατί τα λέω αυτά; Eίναι χρόνια τώρα, που η Τέχνη φεύγει. Φεύγει από τη ζωή, φεύγει από τους ανθρώπους, φεύγει από την πραγματικότητα, φεύγει από τη λογική και τη γνώση — φεύγει από τις ευθύνες, δηλ. από τον Ε­αυτό της. Ζητάει να γίνεται όσο το δυνατό περισσότερο αριστοκρατική, περισσότερο ακαταλαβίστικη, περισσότερο κενή — επομένως λιγότερο «παρακατιανή». Είναι ποίηση που εξαρθρώνει και τις Μορφές και τις Ουσίες — και τη γλώσσα· ποίηση που φεύγει από την Αγορά και κλείνεται στον Νυμφώνα με τρεις μονάχα ανθρώ­πους!

Και κολακεύεται γι’ αυτήν την προδοσία της μεγάλης της αποστολής. Γιατί ο Εαυτός τής Τέ­χνης (που είπαμε παραπάνου) εί­ναι το χρέος της να βλέπει μέ­σα στο Χάος καλύτερα κι από τους πολλούς κι από τους «τρεις ανθρώπους»· να μπαίνει στο νόη­μα· να φωτίζει το πλήθος και να το οδηγεί στο δρόμο της λύτρω­σης «τα βέλτιστα διδάσκων», ό­πως καυχιέται για τον εαυτό του ο μεγάλος Αριστοφάνης. Και τα «βέλτιστα» στην αρχαία ελληνική γλώσσα είναι τα «συμφερότατα». Και τα συμφερότατα για το Κο­πάδι είναι να μην το φάει ο Λύ­κος!

* *

Γυρίζουμε γυρίζουμε, λοιπόν τό μάγκανο γύρω από το πηγάδι· γυ­ρίζουμε γυρίζουμε γύρω από τις φάμπρικες όσο να μας αρπάξουνε μέσα· γυρίζουμε γυρίζουμε γύρω από το πυρωμένο στόμα του Μολώχ, όσο να μας καταπιεί. Είμα­στε δυστυχισμένοι, κάνουμε παι­διά δυστυχισμένα κι είναι κι αυτά δυστυχισμένα και κάνουν κι άλλα παιδιά πιο δυστυχισμένα…

Κι όμως δε μας φτάνει το χάλι μας· έρχεται κι η Ποίηση του Απόλυτου να μας φτύσει κιόλας!

Νέο ποιητή αποκαλεί ο Βάρναλης τον Πρεβέρ, που βέβαια το 1951 είχε περάσει τα πενήντα. Ήταν όμως σχετικά άγνωστος στο ελληνικό κοινό και πάντως αρκετά νεότερος από τον Βάρναλη. Και με αφορμή την απλότητα και την ανθρωπιά του ποιήματος του Πρεβέρ, ο Βάρναλης δεν παραλείπει να επιτεθεί στην ποίηση της εποχής του, που θεωρούσε ότι έχει ξεκοπεί από τη ζωή, την πραγματικότητα, τις πρώτες αιτίες. (Μια παρόμοια επίθεση είχε κάνει την ίδια εποχή και ο Γιώργος Κοτζιούλας, στο Πού τραβάει η ποίηση;, με τη διαφορά πως ο Κοτζιούλας κατηγορούσε γενικώς και τον ελεύθερο στίχο, ενώ η κριτική του Βάρναλη αφορά το περιεχόμενο μάλλον παρά τη μορφή).

Υποθέτω πως οι στίχοι του Πρεβέρ έχουν μεταφραστεί από τον Βάρναλη -αλλά δεν έχει μεταφραστεί όλο το ποίημα, κατά κάποιο τρόπο ο Βάρναλης δίνει μια περίληψή του. Όλο το ποίημα, εδώ:

Chanson des sardinieres

Tournez tournez
petites filles
tournez autour des fabriques
bientôt vous serez dedans
tournez tournez
filles des pêcheurs
filles des paysans

Les fées qui sont venues
autour de vos berceaux
les fées étaient payées
par les gens du château
elles vous ont dit l’avenir
et il n’était pas beau

Vous vivrez malheureuses
et vous aurez beaucoup d’enfants
beaucoup d’enfants
qui vivront malheureux
et qui auront beaucoup d’enfants
qui vivront malheureux
et qui auront beaucoup d’enfants
beaucoup d’enfants
qui vivront malheureux
et qui auront beaucoup d’enfants
beaucoup d’enfants
beaucoup d’enfants…

Tournez tournez
petites filles
tournez autour des fabriques
bientôt vous serez dedans
tournez tournez
filles des pêcheurs
filles des paysans.

Πρόκειται λοιπόν για το Τραγούδι για τις σαρδελεργάτριες, τις εργάτριες της κονσερβοποιίας, που επειδή δεν είχαμε τέτοια μεγάλα εργοστάσια στη χώρα μας δεν έχουμε και καθιερωμένη λέξη για να τις πούμε. Στη Γαλλία όμως υπήρχαν μεγάλα κονσερβάδικα ή σαρδελάδικα που απασχολούσαν κυρίως γυναίκες και είχαν γίνει και περίφημες απεργίες των εργατριών των σαρδελάδικων.

Αφού το ποίημα του Πρεβέρ βρίσκεται στη συλλογή του 1946 θα το έχει μεταφράσει ο Μιχάλης Μεϊμάρης, ενώ μπορεί να έχουν γίνει και άλλες μεταφράσεις, που όμως δεν τις έχω υπόψη μου. Αν βρει και στείλει κάποιος μετάφραση, θα τη βάλω εδώ.

Προς το παρόν ας ακούσουμε τον Πρεβέρ να το απαγγέλλει:

Και εδώ κλείνει η πρώτη συνάντηση και πάμε στη δεύτερη.

Τις προάλλες, ο παλιός μας φίλος «Να διαβάζετε τον Ζακ Πρεβερ», που δεν γράφει πια εδώ, ανέβασε στον τοίχο του στο Φέισμπουκ ένα ακόμα ποίημα του Πρεβέρ, το περίφημο Inventaire – Kατάλογος ή, όπως προτιμάει να το πει, απογραφή. Κάνει την εξής εισαγωγή:

Για να απαριθμήσουν ανόμοια πράγματα, χωρίς φαινομενική σχέση μεταξύ τους, οι Γάλλοι χρησιμοποιούν συχνά την έκφραση «είναι ένας κατάλογος αλα Πρεβέρ», εξ αιτίας ορισμένων ποιημάτων του, με σημαντικότερο αυτό εδώ. Ακόμη και απρόβλεπτος ή χαριτολόγος όταν είναι, ο Πρεβέρ πάντα έχει πράγματα να αναφέρει, να φανερώσει, μας προσκαλεί με τον εντελώς δικό του τρόπο να τα ανακαλύψουμε. Η Απογραφή, που γράφτηκε όταν ο ποιητής ήταν ακόμη μέλος της ομάδας των υπερρεαλιστών (από την οποία αποχώρησε το 1928, έπειτα από ρήξη στην οποία ήρθε με τον ηγέτη της Αντρέ Μπρετόν), είναι ενδεικτική της δυσφορίας και της ανησυχίας που χαρακτήριζαν εκείνη την εποχή και η οποία, από πολλές απόψεις, μοιάζει με τη σημερινή δική μας. Σαν να παρατηρούμε από κάποιο υψωματάκι τα απομεινάρια της πορείας ενός κόσμου…
——————————————————————————–

Ζακ Πρεβέρ
ΑΠΟΓΡΑΦΗ

Μία πέτρα
δύο σπίτια
τρία ερείπια
τέσσερις νεκροθάφτες
ένας κήπος
λουλούδια

ένα ρακούν

μια ντουζίνα στρείδια ένα λεμόνι ένα ψωμί
μια ηλιαχτίδα
σαράντα κύματα
έξι μουσικοί
μια πόρτα με την ψάθα της
ένας κύριος παρασημοφορημένος με το Τάγμα του Σωτήρος

άλλο ένα ρακούν

ένας γλύπτης που σμιλεύει ναπολέοντες
το λουλούδι που λέγεται νάρκισσος
δυο ερωτευμένοι σ’ ένα μεγάλο κρεβάτι
ένας φοροεισπράκτορας μια καρέκλα τρία γαλόπουλα
ένας κληρικός μία φουσκάλα
μια σφήγκα
μια πέτρα στα νεφρά
ένα αχούρι
ένας ανάξιος γιος δύο Αγιορείτες αδελφοί τρεις ακρίδες
ένα εκτινασσόμενο κάθισμα
δύο κορίτσια της ηδονής ένας μπάρμπας στην Κορώνη
μια Mater Dolorosa τρεις χαζομπαμπάδες δύο κατσίκες του κυρίου Σεγκέν
ένα ψηλοτάκουνο Λουδοβίκου ΙΕ’
μια πολυθρόνα Λουδοβίκου ΙΣΤ’
ένας μπουφές Ερρίκου Β’ δύο μπουφέδες Ερρίκου Γ’ τρεις μπουφέδες Ερρίκου Δ’
ένα παράταιρο συρτάρι
ένα κουβάρι σπάγγος μια παραμάνα ασφαλείας ένας ηλικιωμένος κύριος
μία Νίκη της Σαμοθράκης ένας λογιστής δύο βοηθοί λογιστού ένας άνθρωπος της υψηλής κοινωνίας δύο χειρουργοί τρεις χορτοφάγοι
ένας κανίβαλος
μια αποικιακή εκστρατεία ένα ολόκληρο άλογο μισό κιλό γαμώτο
μια μύγα τσε τσε
ένας αστακός αλα αμερικάνικα ένας κήπος αλα γαλλικά
δυο μήλα αλα αγγλικά
ένα φασαμέν ένας υπηρέτης ένα ορφανό ένας πνεύμονας σιδήρου
μια ημέρα δόξας
μια εβδομάδα καλοσύνης
ένας μήνας λουλουδιών
ένας χρόνος φρίκης
ένα λεπτό σιγής
ένα δευτερόλεπτο απροσεξίας
και…

πέντε ή έξι ρακούν

ένα αγοράκι που μπαίνει στο σχολείο κλαίγοντας
ένα αγοράκι που βγαίνει απ’ το σχολείο γελώντας
ένα μυρμήγκι
δυο τσακμακόπετρες
δεκαεφτά ελέφαντες ένας δικαστής σε διακοπές πάνω σε μια ξαπλώστρα
ένα τοπίο με πολύ πράσινο χορτάρι μέσα
μια αγελάδα
ένας ταύρος
δυο αγνοί έρωτες τρία μεγάλα εκκλησιαστικά όργανα ένα κοτόπουλο Μαρένγκο
ένας ήλιος του Αούστερλιτς
ένα λίτρο ανθρακούχο νερό Σουρωτή
ένα λευκό λεμονάτο κρασί
ένας Κοντορεβιθούλης μια Ημέρα εξιλασμού ένας πέτρινος Γολγοθάς
μια ανεμόσκαλα
δυο αδελφές Λατίνες τρεις διαστάσεις δώδεκα απόστολοι χίλιες και μία νύχτες τριάντα δύο στάσεις έξι μέρη του κόσμου πέντε σημεία του ορίζοντα δέκα χρόνια καλών και πιστών υπηρεσιών εφτά θανάσιμα αμαρτήματα δύο δάχτυλα κόντεμα δέκα σταγόνες πριν από κάθε γεύμα τριάντα μέρες φυλακή εκ των οποίων δεκαπέντε στην απομόνωση πέντε λεπτά διάλειμμα

και…

κάμποσα ρακούν.
—————————————————————————-
[Jacques Prévert, Inventaire, στη συλλογή Paroles, 1946]

Το ποίημα περιλαμβάνεται στη συλλογή του 1945, αλλά ο φίλος μας ο Πρεβέρ (έτσι τον φωνάζαμε τότε) μάς λέει ότι ο ποιητής το έγραψε στη δεκαετία του 1920. Αν κάποιος έχει ακριβή χρονολογία, καλοδεχούμενος. Η μετάφραση υποθέτω πως είναι του φίλου μας. Και το πρωτότυπο:

Une pierre
deux maisons
trois ruines
quatres fossoyeurs
un jardin
des fleurs

un raton laveur

une douzaine d’huîtres un citron un pain
un rayon de soleil
une lame de fond
six musiciens
une porte avec son paillasson
un monsieur décoré de la légion d’honneur

un autre raton laveur

un sculpteur qui sculpte des napoléon
la fleur qu’on appelle souci
deux amoureux sur un grand lit
un receveur des contributions une chaise trois dindons
un ecclésiastique un furoncle
une guêpe
un rein flottant
une écurie de courses
un fils indigne deux frères dominicains trois sauterelles
un strapontin
deux filles de joie un oncle cyprien
une Mater dolorosa trois papas gâteau deux chèvres de
Monsieur Seguin
un talon Louis XV
un fauteuil Louis XVI
un buffet Henri II deux buffets Henri III trois buffets
Henri IV
un tiroir dépareillé
une pelote de ficelle deux épingles de sûreté un monsieur
âgé
une Victoire de samothrace un comptable deux aides-
comptables un homme du monde deux chirurgiens
trois végétariens
un cannibale
une expédition coloniale un cheval entier une demi-
pinte de bon sang une mouche tsé-tsé
un homard à l’américaine un jardin à la française
deux pommes à l’anglaise
un face-à-main un valet de pied un orphelin un poumon
d’acier
un jour de gloire
une semaine de bonté
un mois de marie
une année terrible
une minute de silence
une seconde d’inattention
et…

cinq ou six ratons laveurs

un petit garçon qui entre à l’école en pleurant
un petit garçon qui sort de l’école en riant
une fourmi
deux pierres à briquet
dix-sept éléphants un juge d’instruction en vacances
assis sur un pliant
un paysage avec beaucoup d’herbe verte dedans
une vache
un taureau
deux belles amours trois grandes orgues un veau
marengo
un soleil d’austerlitz
un siphon d’eau de Seltz
un vin blanc citron
un Petit Poucet un grand pardon un calvaire de pierre
une échelle de corde
deux sœurs latines trois dimensions douze apôtres mille
et une nuits trente-deux positions six parties du
monde cinq points cardinaux dix ans de bons et
loyaux services sept péchés capitaux deux doigts de
la main dix gouttes avant chaque repas trente jours
de prison dont quinze de cellule cinq minutes
d’entracte

et…

plusieurs ratons laveurs.

(Jacques Prévert, Paroles, 1946)

Θα προσέξατε το ρακούν, raton laveur στα γαλλικά, Προκύων ο πλύντης, τρωκτικό της Βόρειας Αμερικής που μπορεί να ζήσει και στην Ευρώπη.

Γιατί άραγε ξεφυτρώνει κάθε τόσο το ρακούν στο ποίημα του Πρεβέρ, σαν ρεφρέν, ανάμεσα στα διάφορα ετερόκλητα του καταλόγου του; Δεν μπορώ να δώσω απάντηση στο ερώτημα αυτό. Γιατί όχι, όμως;

Έχω όμως να αναδείξω μιαν ακόμα συνάντηση, διότι το ρακούν είναι ζώο διάσημο στα ελληνικά σόσιαλ. Κάθε φορά που γίνεται κάποια ύποπτη δουλειά, λαμογιά, ζημιά, σκάνδαλο, που κάποιος προβάλλει μια δικαιολογία εντελώς έωλη, που έγινε ένα κακό και ξέρουμε ποιος φταίει αλλά δεν το λέμε, τότε στα σόσιαλ λέμε ειρωνικά πως «το έκανε ένα ρακούν», πως στα καλά καθούμενα «ήρθε ένα ρακούν και έφαγε την απόρρητη έκθεση» ή κάτι τέτοιο.

Μεταφέρω τρία πρόσφατα παραδείγματα από το Τουίτερ:

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες από ανταποκριτές μας στο εξωτερικό τα λεφτά απ τη Novartis τα τσεπωσε ένα ρακουν

Δεν τα γράφω εγώ. Σορυ. Ήρθε ένα ρακουν κ πάταγε πλήκτρα

Τι να σας πω κυρ εισαγγελέα μου. Δεν έχω ιδέα. Ένα ρακουν έγραφε τις συνταγές

Πώς ξεφύτρωσε το ρακούν; Δεν ξέρω. Ίσως από αμερικάνικα κινούμενα σχέδια.

Αλλά δεν αντιστέκομαι στον πειρασμό να σκεφτώ πως το ρακούν που κάνει τόσες ζημιές στα ελληνικά σόσιαλ του 2020 είναι μετενσάρκωση ή δισεγγονάκι εκείνων των ρακούν που εξέθρεψε και ξαμόλυσε στον κόσμο ο Ζακ Πρεβέρ το 1925!

Posted in Γαλλία, Ποίηση, Χρονογραφήματα, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | 106 Σχόλια »

Το Φέισμπουκ και ο αλγόριθμος

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2020

Το ιστολόγιο μετράει 11 χρόνια ζωής -και κάτι μήνες, και αφού είμαστε στην προεφηβεία ακόμα τους μετράμε. Κάποια στιγμή, γύρω στο 2012, η φίλη Βασιλική Μετατρούλου με προέτρεψε να αναδημοσιεύω το λινκ κάθε άρθρου μου στο Φέισμπουκ και στο Τουίτερ, ώστε να απευθυνθώ σε ευρύτερο ακροατήριο. Ετσι έκανα, και πράγματι οι επισκέψεις στο ιστολόγιο (όση αξία έχουν αυτά τα στατιστικά μεγέθη) σχεδόν διπλασιάστηκαν τον επόμενο χρόνο. Στην αρχή, η αναδημοσίευση γινόταν αυτόματα, αλλά πριν από 2-3 χρόνια το Φέισμπουκ κατάργησε τη δυνατότητα αυτή κι έτσι κάθε πρωί, αφού δημοσιευόταν το άρθρο στο ιστολόγιο, έπαιρνα το λινκ και το κοπιπάστωνα στον «τοίχο» μου στο Φέισμπουκ. Στο Τουίτερ η αναδημοσίευση του λινκ εξακολουθεί να γίνεται αυτόματα.

Κάποτε είχα τον ιστότοπό μου (ως το 2009), μετά το ιστολόγιο, τώρα εκτός από το ιστολόγιο γράφω και στο Φέισμπουκ και (τους τελευταίους μήνες) και στο Τουίτερ. Ωστόσο, οι… ρόλοι είναι διακριτοί. Στο ιστολόγιο δημοσιεύω εκτενή άρθρα, καθημερινά. Στο Φέισμπουκ οι δημοσιεύσεις είναι συντομότερες, σπάνια θα ξεπεράσουν τις 500 λέξεις και συχνά θα είναι 1-2 παράγραφοι. Κάποιες έχουν πιο προσωπικό χαρακτήρα, άλλες σχολιάζουν την επικαιρότητα. Στο Τουίτερ υπάρχει όριο 280 χαρακτήρων -καμιά σαρανταριά λέξεις το πολύ. Εδώ βασιλεύουν ατάκες και λογοπαίγνια.

Εξακολουθώ να θεωρώ ότι εκφράζομαι κυρίως από το ιστολόγιο και από τα άλλα μου κείμενα/βιβλία, ενώ και με πολλούς από τους σχολιαστές του ιστολογίου έχουμε γνωριστεί κι έχουμε γίνει φίλοι. Το Φέισμπουκ και το Τουίτερ είναι πάρεργο. Παρ’ όλ’ αυτά, και στο Φέισμπουκ έχω κάνει αξιόλογες συζητήσεις κι έχω γνωρίσει αξιόλογους ανθρώπους, ενώ στα άρθρα που δημοσίευα εδώ και αναδημοσιεύονταν στο Φέισμπουκ υπήρχαν κάποιοι σχολιαστές που προτιμούσαν συστηματικά να σχολιάζουν εκεί και όχι εδώ στο ιστολόγιο.

Αυτά, μέχρι πρόσφατα. Το Σάββατο (6 Ιουνίου) το απόγευμα πήρα από το Φέισμπουκ την ειδοποίηση ότι κάποιες από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις μου «παραβιάζουν τους Όρους της κοινότητάς μας σε ό,τι αφορά το σπαμ».

Όπως είδα, είχαν επισημανθεί όλες οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου της βδομάδας εκείνης -εδω βλέπετε ένα τέτοιο μήνυμα, που σκέφτηκα να το κρατήσω.

Οι άλλες δημοσιεύσεις που είχα κάνει μέσα στη βδομάδα στο Φέισμπουκ δεν επισημάνθηκαν, μόνο οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου.

Ύστερα διαπίστωσα ότι είχαν εξαφανιστεί (κρυφτεί) όχι μόνο οι πρόσφατες αναδημοσιεύσεις από το ιστολόγιο, αλλά όλες οι αναδημοσιεύσεις από το 2012 και μετά -και όταν κρύβεται μια δημοσίευση κρύβονται βέβαια και τα τυχόν σχόλια που έγιναν σε αυτήν. Και όχι μόνο αυτό.

Είχαν (και έχουν) επίσης κρυφτεί όλες οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου που έκαναν τρίτοι, είτε στους τοίχους του είτε σε άλλες ομάδες του Φέισμπουκ, ακόμα και όλα τα σχόλια στα οποία υπήρχε παραπομπή στο sarantakos.wordpress.com.

Κι έτσι από το Σάββατο, αν κάποιος προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει στο Φέισμπουκ με οποιονδήποτε τρόπο το sarantakos.wordpress.com, είτε για να παραπέμψει σε άρθρο του είτε απλώς για να αναφέρει τη διεύθυνση, ακόμα και σε προσωπικά μηνύματα ενός χρήστη προς έναν άλλον, παίρνει το μήνυμα ότι δεν μπορεί, ότι αυτό απαγορεύεται διότι παραβιάζει τους όρους της κοινότητας.

Θυμίζω ότι η αρχική δικαιολογία ήταν ότι οι αναδημοσιεύσεις από το ιστολόγιο παραβιάζουν τους όρους της κοινότητας σχετικά με το σπαμ.

Οι όροι για το σπαμ είναι αυτοί που βλέπετε εδώ αριστερά. Φυσικά δεν υπάρχει τίποτα που να αφορά το ιστολόγιο. Επίσης, η απαγόρευση αφορά μόνο το δικό μας ιστολόγιο, από άλλα ιστολόγια της wordpress η αναδημοσίευση γίνεται απρόσκοπτα.

Φυσικά το γνωστοποίησα στους φίλους μου στο Φέισμπουκ και με συγκίνησε η συμπαράστασή τους, που εκτός από λεκτική ήταν και έμπρακτη, με την έννοια ότι πολλοί από αυτούς προσπάθησαν επίτηδες να αναδημοσιεύσουν κάποιο άρθρο του ιστολογίου, το Φέισμπουκ δεν τους το επέτρεψε, οπότε εκείνοι διαμαρτυρήθηκαν. Θα επανέλθω στο θέμα της διαμαρτυρίας, αλλά απλώς αναφέρω ότι σε πολλές περιπτώσεις η αιτιολογία που δόθηκε για την απόρριψη της αναδημοσίευσης ήταν ότι «ο σύνδεσμος περιέχει περιεχόμενο που αναφέρθηκε από άλλους χρήστες ως προσβλητικό» ενώ σε άλλες περιπτώσεις ήταν ένα γενικόλογο «παραβιάζει τους όρους της κοινότητας» χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Θυμάμαι και στο παρελθόν άλλες περιπτώσεις όπου φίλοι στο ΦΒ που είχαν ιστολόγιο έχασαν τη δυνατότητα να παραπέμπουν σε αυτό. Άλλοι φίλοι έχουν δεχτεί ακόμα γενικότερες απαγορεύσεις, αφού τους απαγορεύτηκε να δημοσιεύουν οτιδήποτε, συνήθως για κάποιο χρονικό διάστημα, από μία μέρα έως ένα μήνα. Οι απαγορεύσεις αυτές σχεδόν πάντοτε είναι απόρροια οργανωμένων «αναφορών». Ο κάθε χρήστης του Φέισμπουκ έχει τη δυνατότητα να αναφέρει (δηλ. να επισημάνει, να καταγγείλει) μια δημοσίευση ως προσβλητική, άσεμνη, συκοφαντική, ρατσιστική, κτλ. ή, για να το πούμε γενικότερα, να αναφέρει ότι η τάδε δημοσίευση παραβιάζει τους όρους της κοινότητας.

Παρόλο που κανείς εκτός Φέισμπουκ δεν ξέρει με απόλυτη ακρίβεια, ο μηχανισμός των αναφορών φαίνεται ότι λειτουργεί με αφοπλιστική απλότητα: αν γίνουν αρκετές αναφορές για έναν λογαριασμό (ή για έναν ιστότοπο, όπως το ιστολόγιό μου) ο λογαριασμός/ο ιστότοπος μπαίνει σε απαγόρευση, χωρίς να εξεταστεί το περιεχόμενο των αναφορών! Είναι ο λεγόμενος αλγόριθμος.

Σε μια παλιότερη ομιλία μου σε εκδηλωση του Ιδρύματος της Βουλής, που την είχα δημοσιεύσει και εδώ, έγραφα:

Καταρχάς, στη συζήτηση αυτή δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πλατφόρμες των ΜΚΔ δεν είναι κάποιος ουδέτερος φορέας αλλά είναι μεγάλες εταιρείες, που έχουν μονοπωλιακή θέση στον τομέα τους (αν σε αποκλείσει πχ το Φέισμπουκ δεν έχεις άλλη ανάλογη διέξοδο) και οι οποίες ήδη εφαρμόζουν μια στυγνή και ταυτόχρονα αναποτελεσματική λογοκρισία, που λειτουργεί με αλγορίθμους και δίνει τη δυνατότητα σε κάθε αποφασισμένη ολιγομελή ομάδα χρηστών να στοχοποιεί και τελικά να φιμώνει, με αλλεπάλληλες αναφορές, όποιον την ενοχλεί, που τιμωρεί για “γυμνή και άσεμνη φωτογραφία” τη γνωστή φωτογραφία από το Βιετνάμ με το κοριτσάκι που τρέχει με τα ρούχα καμένα ενώ αποφασίζει και διατάζει τον αποκλεισμό χρηστών “επειδή παραβίασαν τους όρους της κοινότητας” χωρίς να δίνει εξηγήσεις και χωρίς να παρέχει δικαίωμα προσφυγής σε άλλη αρχή. Ένα ηλεκτρονικό Γκουαντάναμο.

Τώρα ήρθε η ώρα να το γευτώ κι εγώ.

Θα μου πεις, τι σε νοιάζει. Ο καθένας θέλει να έχει ευρύτερο ακροατήριο σε όσες σοφίες γράφει. Επίσης, εφόσον συνεχίζω να γράφω στο Φέισμπουκ και να συμμετέχω σε συζητήσεις εκεί, συνηθίζω για διάφορα θέματα, ιδίως γλωσσικά, να παραπέμπω σε παλιότερα άρθρα του ιστολογίου για το ίδιο θέμα -αυτό πια δεν είναι δυνατό, όπως διαπίστωσα με εκνευρισμό προχτές, που ήθελα να παραπέμψω στο άρθρο μου για τον Καργάκο και τη δήθεν φασιστική στροφή του Καβάφη και δεν μπορούσα.

Αυτό μάλιστα με ενοχλεί περισσότερο, διοτι για την καθημερινή αναδημοσίευση των άρθρων μου βρήκα ένα κόλπο (που βέβαια δεν ξέρω αν θα κρατήσει για πολύ). Αφού το λινκ δημοσιεύεται στο Τουίτερ, εγώ αναδημοσιεύω στο Φέισμπουκ το λινκ του Τουίτερ -έτσι παρακάμπτεται η απαγόρευση. Αλλά αυτό δεν βοηθάει όταν θέλω να παραπέμψω σε ένα παλιό άρθρο. Και φυσικά δεν βοηθάει οποιονδήποτε άλλον θέλει να παραπέμψει σε ένα παλιό άρθρο του ιστολογίου!

Γι’ αυτό ελπίζω να επανεξεταστεί η απόφαση της απαγόρευσης. Πώς θα γίνει αυτό; Υποτίθεται (και μάλλον ισχύει, αλλά δεν ξέρω σε ποιο βαθμό) πως αν διαμαρτυρηθούν πολλοί χρήστες του Φέισμπουκ για τον αποκλεισμό του ιστολογίου το θέμα θα εξεταστεί επιτέλους από άνθρωπο, ο οποίος ελπίζω ότι θα δει ότι οι καταγγελίες που έχουν γίνει δεν έχουν υπόσταση. Κάτι τέτοιο έχει γίνει στο παρελθόν σε άλλες περιπτώσεις απαγόρευσης. (Δείτε εδώ ένα σχετικά πρόσφατο άρθρο για τους ανθρώπους που κάνουν αυτή τη δουλειά).

Οπότε, παροτρύνω τους φίλους που έχουν λογαριασμό στο Φέισμπουκ να επιχειρήσουν να δημοσιεύσουν κάτι από το ιστολόγιο και, όταν πάρουν το μήνυμα ότι αυτό δεν γίνεται επειδή παραβιάζει τους όρους της κοινότητας, να δηλώνουν τη διαφωνία τους.

Από την άλλη πλευρά, για να τα λέμε όλα, βλέπω ότι ο αλγόριθμος του Φέισμπουκ αλληθωρίζει. Σελίδες και προφίλ που στάζουν ρατσιστικό μίσος αφήνονται ανενόχλητες παρά τις καταγγελίες ενώ, για παράδειγμα, κάθε αναφορά στον (ακροαριστερό) αξιόλογο ιστότοπο prologos.gr έχει απαγορευτεί. Επίσης τις προάλλες ο γνωστός δημοσιογράφος Άρης Χατζηστεφάνου κατάγγειλε ότι πήρε ποινή αποκλεισμού επί 24ωρο (σαν πρώτη προειδοποίηση) επειδή χλεύασε σε ποστ του το κόμμα ΓΤΠ του Κασιδιάρη, ερμηνευοντας, υποθέτω, το ακρώνυμο έτσι όπως σκεφτήκαμε σχεδόν όλοι.

Τέλος πάντων, αυτά όλα μας ενοχλούν αν θέλουμε να γράφουμε στο Φέισμπουκ. Mας ενοχλούν όμως και λιγάκι σαν θέμα αρχής, αν μη τι άλλο για το ότι μια ιδιωτική εταιρεία αποφασίζει να εκχωρήσει τα ζητήματα πρόσβασης και συμμετοχής στην «κοινότητα χρηστών της» σε μια αυτόματη διαδικασία χωρίς παρέμβαση ανθρώπου, μια διαδικασία που πολύ εύκολα μπορεί να την εκμεταλλευτεί μια μικρή ομάδα φανατικών, χωρίς ή έστω με όχι σαφή δυνατότητα ένστασης. Και καλά το Φέισμπουκ, αλλά σκεφτείτε κάτι ανάλογο στην «πραγματική» ζωή -μου θυμίζει το παλιό διήγημα επιστημονικής φαντασίας Computers don’t argue, όπου όλες οι διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης έχουν αυτοματοποιηθεί, με αποτέλεσμα η αντιδικία που έχει ένας πολίτης με μια λέσχη βιβλίου να τον οδηγήσει, ύστερα από ένα-δυο γραφειοκρατικά λάθη, στο εδώλιο του κατηγορουμένου για απαγωγή και φόνο. (Αν το έχει κανεις αυτό το διήγημα στα ελληνικά, πρέπει να έχει μπει σε κάποιαν από τις ανθολογίες του Εξάντα, κι αν έχει όρεξη ας το πληκτρολογήσει να το βάλουμε μια Κυριακή).

Εκλεκτός φίλος του ιστολογίου, άλλωστε, έγραψε το εξής που το μεταφέρω εδώ και κλείνω με αυτό:

Το Facebook δεν φιμώνει, μόνοι μας αυτοφιμωνόμαστε

Άφησα χτες ένα σχόλιο στο φίλο μου το Νίκο, θα το αντιγράψω κι εδώ, αλλάζοντας τη σύνταξη από το αρχικό δεύτερο πρόσωπο, και συμπληρώνοντας ελάχιστα:

Η ουσία του θέματος είναι μία:

Ο Nikos έχει ένα καταπληκτικό ιστολόγιο στη δωρεάν (free as in beer*) και ελεύθερη (free as in speech) πλατφόρμα διαχείρισης περιεχομένου και ταυτόχρονα πλατφόρμα φιλοξενίας wordpress.com.

Στην πλατφόρμα αυτή, διαβάζουμε, σχολιάζουμε, συζητούμε, όποιοι θέλουμε, ελεύθερα και με πολύ βολικότερο τρόπο από το κάθε Facebook ή twitter ή τρίτο μέσο αναδημοσίευσης ή προβολής των άρθρων του.

Η θέση των άρθρων του Νίκου είναι στο wordpress.com, εκεί είναι και η θέση των σχολίων για τα άρθρα του. Οι ιδιοκτήτες του Facebook έχουν κάθε δικαίωμα να κόβουν ό,τι θέλουν, όποτε θέλουν. Γιατί το χρησιμοποιεί ο Nikos -κι όλοι εμείς εδώ; Για να φτάσουν αυτά που γράφουμε σε μεγαλύτερο ακροατήριο;

Αυτό το ακροατήριο -του Facebook- γνωρίζει, ή γρήγορα μαθαίνει, ότι ο Σαραντάκος γράφει καθημερινά σε ένα ιστολόγιο με μια συγκεκριμένη διεύθυνση. Τι το εμποδίζει να την επισκέπτεται καθημερινά; Μην απαντήσει κάποιος η πληκτρολόγηση, αυτό ισχύει την πρώτη και δεύτερη φορά. Όλοι οι μπράουζερ, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μας πηγαίνουν εκεί που συχνάζουμε με ένα ή δύο κλικ ή πλήκτρα. Αν αυτό το ακροατήριο κάνει το κλικ και διαβάζει το εκάστοτε άρθρο, τι το εμποδίζει να σχολιάζει επί τόπου, κάτω από το άρθρο, στη φυσική του θέση; Εντάξει, μπορώ να φανταστώ κάποιους λόγους, αλλά αντίστοιχοι υπάρχουν και στο Facebook. Κι ο ίδιος ο Σαραντάκος, άλλωστε, είναι πιο αυστηρός, σε ό,τι αφορά τους σχολιαστές του εδώ στο Facebook, όπου ρίχνει τα πλο(ν)κ, παρά στο ιστολόγιό του.

Αν είμαστε τόσο τεμπέληδες, ώστε να έχουμε περιορίσει την καθημερινή μας ενημέρωση και διάδραση στα όρια ενός Facebook, σίγουρα δεν φταίει το τελευταίο, άξιοι της μοίρας μας είμαστε, ο Ιστός όπως τον οραματίστηκε ο Τιμ Μπέρνερς Λι, κι άλλοι στη συνέχεια, φαίνεται να έχασε τη μάχη, ενώ εμείς επιδιδόμαστε σε λάικς και ακολουθίες από θαυμαστικά…

Μόνο ειρωνικό είναι το να διαμαρτυρόμαστε για δημοκρατία και ελευθερία του λόγου. Αν μας βολεύει το Facebook ως διάδοση και διαφήμιση των άρθρων μας ή των έργων μας, δικό του δικαίωμα είναι να μας κόβει όποτε θέλει, χωρίς να ρωτάμε γιατί. Εντάξει, ναι, θα διαμαρτυρηθούμε, αναφέροντας ότι πρόκειται για ενορχηστρωμένη επίθεση κι ότι δεν παραβιάζεται κανένα Community Standard, αλλά, το ξέρουμε κι οι ίδιοι, ωραία λόγια είναι απλώς τα τελευταία.

Κι εντέλει (και όχι «στο τέλος της ημέρας»), τον Νίκο τι φταίμε εμείς οι φίλοι του να τον κυνηγάμε σε τρεις μεριές; Όλοι στο ιστολόγιό του!

*όχι τελείως, με αντάλλαγμα την επίδειξη διαφημίσεων

ΥΓ. Δεν ξέρω αν υπάρχει ακόμη, είχα μια εποχή στις ροές RSS που παρακολουθώ ένα αριστερό ( ; ), αναρχικό ( ; ) -θα σας γελάσω- ιστολόγιο. Τι ειρωνεία! Για να σχολιάσεις, έπρεπε να ταυτοποιηθείς μέσω Facebook! Το ίδιο ειρωνικές βρίσκω και τώρα τις διαμαρτυρίες για το φίμωμα του prologos, κι οποιουδήποτε άλλου.

ΥΓ2. Φίμωση είναι η σίγηση του espiv.net στην Πάντειο.

Από την άλλη, όμως, βλέπω τώρα ότι ένας φίλος του φίλου μου έκανε το εξής σχόλιο:

Ποιος διαμαρτυρεται για λογοκρισια στο facebook?
Απο οτι ξερω, τα μονα ποστ που τρωνε λογοκρισια εχουν να κανουν με ρατσιστικα σχολια, πορνο και gore (βια)

Αχ, μόνο έτσι δεν είναι, φίλε του φίλου!

Posted in Διαδίκτυο, Επιστημονική φαντασία, Ελευθερία του λόγου, Περιαυτομπλογκίες, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 178 Σχόλια »

Η ηλικιωμένη μαϊμού και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Ιουνίου, 2020

Προς Θεού, μη νομίσετε πως ο τίτλος αποτελεί υπαινιγμό για κάποιο δημόσιο πρόσωπο. Δεν είναι, και όχι επειδή η γενικότητά του βάζει πολλούς στο κάδρο (π.χ. εννοείς εκείνον με τα πορτοκαλί μαλλιά ή ….).

Τυχαίνει πολλές φορές στα σαββατιάτικα πολυσυλλεκτικά μας άρθρα ο τίτλος να καθορίζεται από κάποιο μεζεδάκι της πιατέλας, που παίρνει αυτή την ξεχωριστή θέση επειδή επισκιάζει τα άλλα είτε με τη λάμψη του είτε με τον όγκο του. Το σημερινό κέρδισε αυτή τη διάκριση επειδή μου το έστειλαν ίσαμε δέκα φίλοι μέσα στη βδομάδα, ενώ το είχα ήδη εντοπίσει μόνος μου.

Οπότε, ποια είναι η ηλικιωμένη μαϊμού; Δεν υπάρχει. Μόνο ηλικιωμένη υπάρχει. Μαϊμού δεν υπάρχει αλλά υπάρχουν υπάλληλοι-μαϊμού κι ένας απρόσεχτος υλατζής.

Αυτή η είδηση δημοσιεύτηκε έτσι όπως τη βλέπετε σε έναν καλό βορειοελλαδίτικο ιστότοπο.

Με μια πρώτη, και με μια δεύτερη, ματιά ο αναγνώστης διαβάζει πως κάποιοι ασυνειδητοι υπάλληλοι της ΔΕΗ χτύπησαν και λήστεψαν μιαν ηλικιωμένη μαϊμού. Επειδή όμως οι μαϊμούδες, έστω και ηλικιωμένες, σπάνια πέφτουν θύματα ληστείας, σκεφτόμαστε πως πρέπει να αναλύσουμε αλλιώς την πρόταση.

Ο τίτλος υπακούει στους άγραφους κανόνες της εντυπωσιοθηρικής ειδησεογραφικής σύνταξης, που θα πει ότι δεν βάζουμε πρώτα το υποκείμενο αλλά το μέρος της πρότασης που κρίνουμε ότι πρέπει να τραβήξει την προσοχή.

Κι έτσι, αντί για «Μαϊμού-υπάλληλοι της ΔΕΗ χτύπησαν και λήστεψαν ηλικιωμένη» προκρίθηκε ο τίτλος που είδατε στη φωτογραφία!. Στο μεταξύ διορθώθηκε περίπου όπως προτείνω εδώ, αλλά στο μεταξύ είχε πάρει δημοσιότητα και οθονιές (σκρίνσοτ) με τον αρχικό τίτλο συνέχισαν να κυκλοφορούν αρκετές μέρες μετά τη διόρθωση. Συχνά γίνεται κάτι τέτοιο.

* Σε άρθρο που αναλύει το πλούσιο ιστορικό του αστυνομικού που σκότωσε τον Τζορτζ Φλόιντ, διαβάζουμε: Οι τέσσερις αστυνομικοί που ενεπλάκησαν στην άδικη δολοφονία του Φλόιντ τέθηκαν σε διαθεσιμότητα την Τρίτη.

Υπάρχει δίκαιη δολοφονία; ρωτάει ο φίλος που το στέλνει. Ναι, π.χ. του Καρέρο Μπλάνκο.

* Μαργαριτάρι made in Greece

Τουίτ της Πρεσβείας μας στις ΗΠΑ για την τουριστική καμπάνια, που απευθύνεται σε αγγλόφωνο κοινό, έχει ένα χοντρό λάθος στα αγγλικά.

Listen your soul, listen your body έγραψε ο υπεύθυνος του λογαριασμού, διότι ανάμεσα στα καλοπληρωμένα βύσματα που τα ξ… που υπηρετούν στην Πρεσβεία μας στην Ουάσινγκτον δεν βρέθηκε ένας που να έχει πάει Λόουερ ή που να ξέρει το τραγούδι Listen to your heart.

Eυτυχώς το λάθος διορθώθηκε στο μεταξύ.

Όσο για την καμπάνια καθαυτή, για την οποία λέγεται ότι 4 μελη του ΔΣ του ΕΟΤ είναι υπό παραίτηση και ότι έγινε με απευθείας ανάθεση έναντι 32 εκατ., ίσως θα άξιζε άρθρο. Πάντως, το σλόγκαν που επιλέχτηκε, Greek summer is a state of mind, μοιάζει σκανδαλωδώς με το φετινό σλόγκαν της Lancaster: Summer is a state of mind. Μια λέξη πρόσθεσαν!

(Κι έτσι αποδεικνύεται πως ο πιο ακριβοπληρωμένος συγγραφέας στον κόσμο δεν είναι ο Patterson, δεν είναι η Rowling, δεν είναι ο Stephen King. Είναι ο κολλητός του Κούλη, που πήρε το σύνθημα της Lancaster «Summer is a state of mind» και πρόσθεσε τη λέξη Greek. Πληρώθηκε 32 μύρια για μια λέξη!)

[Προσθήκη: Για τα 32 εκατ. υπάρχει διάψευση από τον ΣΕΤΕ. Αναθέσεις έχουν γίνει αλλά για πολύ μικρότερα, ευτυχώς, ποσά].

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Νομανσλάνδη, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , | 357 Σχόλια »

Κορονιασμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Φεβρουαρίου, 2020

Ο τίτλος που είχα κατά νου να χρησιμοποιήσω για το σημερινό σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, ήταν «Εμβόλιμα μεζεδάκια», αφού δημοσιεύονται την εμβόλιμη μέρα, την 29η Φεβρουαρίου, ενός Φλεβάρη μάλιστα που βάλθηκε να δικαιολογήσει το χαρακτηρισμό του ως δίσεκτου, καθώς μας στέρησε, μετά τον Γιάννη Δάλλα και τον Κώστα Βουτσά, τώρα στο τελείωμα και την Άλκη Ζέη.

Αλλά τον προγραμματισμό τον ανάτρεψε η εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων του κορονοϊού κι έτσι ο τίτλος του σημερινού άρθρου άλλαξε -να κατοχυρώσουμε και την πατέντα του ρήματος «κορονιάζομαι». Βέβαια, τα σοβαρά σχετικά με τον κορονοϊό τα συζητήσαμε χτες. Σήμερα, τα πιο ανάλαφρα.

* Στο σουπερμάρκετ πριν από λίγες μέρες (πριν εμφανιστούν τα κρούσματα) άκουσα ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε τον κορονοϊό διότι την Ελλάδα την προστατεύει η σκέπη της Παναγίας, και την έχει προστατέψει πολλές φορές έως τώρα. Μια άλλη εκδοχή για να μην ανησυχούμε είδα στο Φέισμπουκ, όπου γίνεται λόγος για τα «δυο γονίδια που έχουμε ως Έλληνες παραπάνω» από τους άλλους λαούς -δεν τα έχει η υπόλοιπη… εμφύλιος.

* Τα έντυπα του συγκροτήματος Μαρινάκη συμμορφώθηκαν με τον μπαμπινιώτειο φετφά να γράφουν «κορΩνοϊός» αλλά συνεχίζουν να παράγουν μαργαριτάρια με αμείωτη ένταση.

Σε άρθρο για την εξάπλωση του κορονοϊού λοιπόν διαβάζουμε ότι: Επιδημιολόγοι του Κολεγίου Imperial του Λονδίνου εκτιμούν ότι περίπου τα δύο τρίτα των περιστατικών που μόνο η Κίνα έχει «εξάγει» σε άλλες χώρες μέσω ταξιδιών, δεν έχουν ακόμη ανιχνευθεί, σύμφωνα με το «Science».

Να τα δεχτούμε τα εισαγωγικά, αλλά όχι και το «έχει εξάγει». Έχει εξαγάγει, αφού θέλουμε συνοπτικό τύπο. Ή, προτιμότερο κατά τη γνώμη μου, όπως το χρησιμοποιούν στην Κύπρο, «έχει εξάξει».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , , , , | 441 Σχόλια »

Η πλάνη του πολιτικού βιγκανισμού και η λογοκρισία

Posted by sarant στο 20 Φεβρουαρίου, 2020

Πριν από μερικές μέρες το ιστολόγιο γιόρτασε τα 11α γενέθλιά του. Είχα τότε αναφέρει ότι λίγα από τα ιστολόγια του καιρού εκείνου βρίσκονται ακόμα στην ενεργό δράση.

Ωστόσο, είχα παραλείψει το ιστολόγιο του Σραόσα, το οποίο ειχε λίγες μέρες νωρίτερα γιορτάσει τα 15α γενέθλιά του, είναι δηλαδή αιωνόβιο με τα ιστολογικά μέτρα.

Δεν γράφει κάθε μέρα ο Σραόσα, αλλά όσα γράφει είναι αξιόλογα και αξιοδιάβαστα. Στο σημερινό άρθρο μας αναδημοσιεύω ένα δικό του παλιότερο άρθρο.

Υπάρχει όμως κάποιος λόγος που το αναδημοσιεύω σήμερα.

Εδώ και μερικές μέρες, ο Σραόσα ανάρτησε στο Φέισμπουκ εκείνο το παλιό του άρθρο. Ακολούθησε έντονος διάλογος με άλλους χρήστες που διαφωνούσαν -ως εδώ καλά, οι διαφωνίες είναι καλό πράγμα.

Ωστόσο, οι διαφωνούντες δεν έμειναν εκεί. Βομβάρδισαν με αναφορές (report που τα λένε) το προφίλ του Σραόσα, με αποτέλεσμα το θύμα της επίθεσης να τιμωρηθεί με τριήμερο αποκλεισμό από το Φέισμπουκ. Και πάλι, μικρό το κακό, θα πείτε, και θα συμφωνήσω, ωστόσο υπάρχει και μια άλλη συνέπεια.

Εξαιτίας της επίθεσης των διαφωνούντων, το ιστολόγιο του Σραόσα έχει μπει σε μαύρη λίστα και αν κάποιος δοκιμάσει να αναρτήσει στο Φέισμπουκ λινκ από το ιστολόγιο, από οποιοδήποτε άρθρο, παίρνει το εξής μήνυμα (που πήρα ξανά τώρα που γράφω το άρθρο):

Απαγορεύεται κοινοποίηση συνδέσμου από το ιστολόγιο sraosha… επειδή «παραβιάζει τους Όρους της κοινότητας».

Εγώ πάτησα το δεύτερο λινκ που λέει «ενημερώστε μας» και τους είπα ότι κακώς το έχουν μαυροπινακίσει το ιστολόγιο, είναι πολύ ενδιαφέρον και απολύτως τίμιο ιστολόγιο. Υπάρχει ελπίδα πως αν μαζευτούμε πολλοί (που έχουμε Φέισμπουκ) και κάνουμε το ίδιο, θα ξεκουνήσει ο αλγόριθμος που τη ζωή μας κυβερνά και θα βγάλει τον Σραόσα από το Πουργατόριο.

Οπότε, σας παρακινώ, αν έχετε ΦΒ, να κάνετε το ίδιο, γιατί η μαζική επίθεση με αναφορές ώστε να ενεργοποιηθεί ο αλγόριθμος του ΦΒ και να φιμωθεί μια ενοχλητική φωνή είναι μια ιδιότυπη αλλά απολύτως απεχθής λογοκρισία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοκρισία, Μεταμπλόγκειν, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 223 Σχόλια »

Μεταβαλεντινικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Φεβρουαρίου, 2020

Χτες ήταν του Αγίου Βαλεντίνου, οπότε βρήκα τίτλο για το σημερινό εβδομαδιαίο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο και ταυτόχρονα -για να θυμηθούμε τα μεζεδάκια της προηγούμενης εβδομάδας- σκότωσα δυο κατοικίδια πουλιά και εμπλούτισα την υπερτρισχιλιετή μας με μιαν ακόμα λέξη. Μετά+Βαλεντίνος μας δίνει μεταβαλεντινικός. Αν πούμε μετά+αγιοβαλεντίνος, μεταγιοβαλεντινικός, θα βρεθεί κάποιος  να μας θυμίσει πως ο άγιος έπαιρνε δασεία, άρα μεθαγιο…. Οπότε καλύτερα να γλιτώσουμε και δυο συλλαβές, μεταβαλεντινικός.

* Ξεκινάω με ένα γράμμα φίλου, ο οποίος μου βάζει τα γυαλιά, ή με αναγκάζει να βάλω γυαλιά, διότι αναφέρεται στο πρόγραμμα μιας θεατρικής παράστασης που είδα κι εγώ πρόσφατα και που μάλιστα την παρουσίασα στο ιστολόγιο, τη Μήδεια του Μποστ. Kι όμως, δεν πρόσεξα το μαργαριτάρι που επισημαίνει ο φίλος μας.

Μου γράφει:

Πριν από μερικές ημέρες παρακολούθησα τη Μήδεια του Μποστ στη Θεσσαλονίκη. Όπως συνηθίζω, αγόρασα το πρόγραμμα που εκδόθηκε για την παράσταση στο θέατρο Αυλαία. Καθώς είχε ορισμένα ενδιαφέροντα κείμενα, εκτός από δηλώσεις των συντελεστών της παράστασης, το διάβασα ολόκληρο.

Σε κείμενο για το έργο, το οποίο προέρχεται από μεταπτυχιακή διατριβή που υποβλήθηκε στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, διαπίστωσα με έκπληξη πως ο συγγραφέας κάνει λόγο για μητροκτονία (σε δύο σημεία μάλιστα), ενώ η Μήδεια είναι παιδοκτόνος. Μητροκτόνος είναι αυτός που έχει σκοτώσει τη μητέρα του, έτσι ξέρω τουλάχιστον.
Καθώς η έκδοση είναι φτιαγμένη κάπως στο πόδι με αρκετά λάθη αναζήτησα τη διατριβή και διαπίστωσα πως δεν πρόκειται περί λάθους του προγράμματος, αλλά της ίδιας της μεταπτυχιακής διατριβής (δες σελίδα 17 στο pdf). Πρόκειται για μια ακόμη περίπτωση «τιμητή»; Θα ήθελα το σχόλιό σου.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Θεατρικά, Μποστ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , | 169 Σχόλια »

Σκέψεις για την αφίσα στο Μετρό

Posted by sarant στο 15 Ιανουαρίου, 2020

Ποιαν αφίσα; θα ρωτήσετε.

Tην αφίσα που εικόνα του βλέπετε εδώ αριστερά, που τοιχοκολλήθηκε προχτές στο Μετρό του Συντάγματος. Μην την αναζητήσετε σήμερα, δεν θα τη βρείτε (υποθέτω). Με το που την είδαν οι πρώτοι ταξιδιώτες της ημέρας, έγινε μεγάλη φασαρία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (το Φέισμπουκ και το Τουίτερ, δηλαδή· εμείς των ιστολογίων δεν είμαστε τόσο γρήγοροι στις αντιδράσεις μας, άσε που έχουμε μείνει πεντέξι) με αποτέλεσμα λίγες ώρες αργότερα ο υπουργός Μεταφορών Κ. Καραμανλής να δώσει εντολή απομάκρυνσης της αφίσας.

Το γεγονός αυτό προκάλεσε μια δεύτερη συζήτηση, αν δηλαδή καλώς κατέβηκε η αφίσα ή αν αυτό συνιστά παραβίαση της ελευθερίας της έκφρασης.

Θα γράψω κάποιες σκέψεις και για τα δυο θέματα.

Πρώτον, η αφίσα καθαυτή. Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Θα θυμίσω ότι τις τελευταίες-τελευταίες μέρες του 2019 η αθλητική εφημερίδα Sportime είχε κυκλοφορήσει με εξώφυλλο πολύ παρόμοιο με της χτεσινής αφίσας και πάλι με μηνύματα κατά των εκτρώσεων –είχαμε γράψει τότε. Η ίδια οργάνωση ήταν πίσω και από την προηγούμενη πρωτοβουλία -κι αν σας φαίνεται «αμερικανιά» η αφίσα, δίκιο έχετε, είναι μετάφραση από παρόμοιες αφίσες που διακινεί η αμερικανική εναλλακτική δεξιά.

Όσο κι αν είναι χονδροειδείς, τέτοιες πρωτοβουλίες κάθε άλλο παρά ανώδυνες είναι διότι δημιουργούν κλίμα, ανακινούν ζητήματα που τα θεωρούμε κλεισμένα, μάχονται για την αναίρεση κατακτήσεων.

Μια απάντηση θα μπορούσε να είναι: Η έκτρωση είναι ανθρώπινο δικαίωμα αναγνωρισμένο από τον ΟΗΕ και είναι νόμιμη στην Ελλάδα από το 19876, τέλος της συζήτησης.

Ωστόσο, η απάντηση αυτή δεν αρκεί. Όσο κι αν δεν θέλουμε να συζητάμε πράγματα που τα θεωρούμε κλεισμένα -δεν θα συζητήσουμε για την επαναφορά της θανατικής ποινής, ούτε για το αν είναι θεμιτή η δουλεία- τα επιμέρους επιχειρήματα πρέπει να απαντιούνται, γιατί μένουν και αφήνουν εντυπώσεις -είδατε, ας πούμε, πόσο κακό έκανε ο εντελώς αστήριχτος ισχυρισμός περί 300.000 εκτρώσεων ετησίως, που αναπαράγεται ασύστολα (και, με την ευκαιρία, να σας συστήσω ένα εξαιρετικό άρθρο του Εμμ. Σχιζα, απάντηση στην… Μπουμπούκο Χαράμ για τον αριθμό των εκτρώσεων).

Καλοδεχούμενο είναι λοιπόν το άρθρο των Ελληνικών Χόαξες, το οποίο βάζει τα πράγματα στη θέση τους ελέγχοντας έναν προς έναν τους ισχυρισμούς της αφίσας. Να συγχαρώ τους υπεύθυνους και για την άμεση αντίδρασή τους -κάτι που δεν είναι καθόλου εύκολο, ιδίως με βάση την αρχή της πέτρας στο πηγάδι (ή, τον νόμο του Μπραντολίνι που λέει ότι η ποσότητα ενέργειας που χρειάζεται για να ανασκευαστεί μια μπαρούφα είναι μια τάξη μεγέθους μεγαλύτερη απ’ όσο χρειάζεται για να παραχθεί η μπαρούφα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , | 217 Σχόλια »

Διαματάρης, η πρώτη παραίτηση

Posted by sarant στο 6 Δεκεμβρίου, 2019

Από χτες, η κυβέρνηση αριθμεί ένα μέλος λιγότερο, αφού ο υφυπουργός Εξωτερικών Αντώνης Διαματάρης, αρμόδιος για τον απόδημο ελληνισμό, υπέβαλε στον πρωθυπουργό την παραίτησή του, η οποία έγινε δεκτή. Πρόκειται για την παρθενική παραίτηση υπουργού της κυβέρνησης Μητσοτάκη, πριν συμπληρωθούν πέντε μήνες από την ανάληψη των καθηκόντων του και αξίζει να σχολιαστεί από αρκετές απόψεις.

Παραιτήθηκε για να ολοκληρώσει τις σπουδές του

Εδώ και μερικές μέρες ο κ. Διαματάρης βρισκόταν στο μάτι (ναι, στο μάτι) του κυκλώνα, καθώς την Κυριακή 1/12 ομογενειακή ηλεκτρονική εφημερίδα τον κατηγόρησε ότι ψευδώς αναφέρει στο επίσημο βιογραφικό του σημείωμα ότι έχει μάστερ (ΜΒΑ) από το πανεπιστήμιο Κολούμπια (οι άριστοι το προφέρουν Κολάμπια). Η ηλεφημερίδα είχε αποταθεί στο πανεπιστήμιο και είχε πάρει την πληροφορία ότι ο κ. Διαματάρης είχε απλώς εγγραφεί σε κάποιο πρόγραμμά του και ότι δεν έχει αποκτήσει κανέναν τίτλο σπουδών από αυτό.

Αυτό το enrollment only έγινε σλόγκαν την Κυριακή το βράδυ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Την επόμενη μέρα, 2/12, ο κ. Διαματάρης έδωσε την ελάχιστα πειστική εξήγηση ότι είχε μεν παρακολουθήσει το μεταπτυχιακό πρόγραμμα, αλλά για οικονομικούς λόγους δεν είχε μπορέσει να αποκτήσει τον τίτλο σπουδών και ότι η διατύπωση αυτή κακώς είχε παρερμηνευτεί.

Ελάχιστα πειστική η απάντηση διότι όσοι έχουν σπουδάσει στις ΗΠΑ ξέρουν ότι τα δίδακτρα πληρώνοντα από πριν και όχι στο τέλος του κύκλου σπουδών αλλά και κυρίως επειδή σε πολλές συνεντεύξεις του (παράδειγμα) ο κ. υφυπουργός είχε δηλώσει απερίφραστα πως είχε αποκτήσει ΜΒΑ από το Κολούμπια.

Σχολιάζοντας το θεμα τη Δευτέρα το βράδυ στο Φέισμπουκ είχα γράψει: Συμπέρασμα; Ο κ. υφυπουργός είπε ψέματα. Ο πρωθυπουργός οφείλει να τον αποπέμψει, παρόλο που είναι συγγενείς (ο κ. Διαματάρης είναι σύζυγος της αγαπημένης ανιψιάς της κ. Μαρίκας Μητσοτάκη).

Η αξιωματική αντιπολίτευση ανέδειξε το θέμα και ο Αλέξης Τσίπρας λάνσαρε τον όρο «φέικ αριστεία» και ζήτησε την απομάκρυνση του κ. υφυπουργού. Ωστόσο, παρά τις διαμαρτυρίες της αντιπολίτευσης και τις φωνές από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Πέτσας την επομένη μέρα, την Τρίτη 3/12, δήλωσε απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ότι μετά τις εξηγήσεις του κ. υφυπουργού περί παρερμηνείας το θέμα θεωρείται ότι έχει λήξει.

Το θέμα ειχε λήξει για την κυβέρνηση, είχε λήξει για όλα τα τηλεοπτικά κανάλια, που ουδέποτε το πρόβαλαν με έμφαση, είχε λήξει και για τις περισσότερες εφημερίδες -κι όμως, δεν έληξε εξαιτίας της επιμονής κάποιων αντιπολιτευόμενων μέσων ενημέρωσης και των διαμαρτυριών από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Επικαιρότητα, Μέσα ενημέρωσης, Μεταμπλόγκειν, Ονόματα, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , | 202 Σχόλια »