Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Λογοκρισία’ Category

Η πλάνη του πολιτικού βιγκανισμού και η λογοκρισία

Posted by sarant στο 20 Φεβρουαρίου, 2020

Πριν από μερικές μέρες το ιστολόγιο γιόρτασε τα 11α γενέθλιά του. Είχα τότε αναφέρει ότι λίγα από τα ιστολόγια του καιρού εκείνου βρίσκονται ακόμα στην ενεργό δράση.

Ωστόσο, είχα παραλείψει το ιστολόγιο του Σραόσα, το οποίο ειχε λίγες μέρες νωρίτερα γιορτάσει τα 15α γενέθλιά του, είναι δηλαδή αιωνόβιο με τα ιστολογικά μέτρα.

Δεν γράφει κάθε μέρα ο Σραόσα, αλλά όσα γράφει είναι αξιόλογα και αξιοδιάβαστα. Στο σημερινό άρθρο μας αναδημοσιεύω ένα δικό του παλιότερο άρθρο.

Υπάρχει όμως κάποιος λόγος που το αναδημοσιεύω σήμερα.

Εδώ και μερικές μέρες, ο Σραόσα ανάρτησε στο Φέισμπουκ εκείνο το παλιό του άρθρο. Ακολούθησε έντονος διάλογος με άλλους χρήστες που διαφωνούσαν -ως εδώ καλά, οι διαφωνίες είναι καλό πράγμα.

Ωστόσο, οι διαφωνούντες δεν έμειναν εκεί. Βομβάρδισαν με αναφορές (report που τα λένε) το προφίλ του Σραόσα, με αποτέλεσμα το θύμα της επίθεσης να τιμωρηθεί με τριήμερο αποκλεισμό από το Φέισμπουκ. Και πάλι, μικρό το κακό, θα πείτε, και θα συμφωνήσω, ωστόσο υπάρχει και μια άλλη συνέπεια.

Εξαιτίας της επίθεσης των διαφωνούντων, το ιστολόγιο του Σραόσα έχει μπει σε μαύρη λίστα και αν κάποιος δοκιμάσει να αναρτήσει στο Φέισμπουκ λινκ από το ιστολόγιο, από οποιοδήποτε άρθρο, παίρνει το εξής μήνυμα (που πήρα ξανά τώρα που γράφω το άρθρο):

Απαγορεύεται κοινοποίηση συνδέσμου από το ιστολόγιο sraosha… επειδή «παραβιάζει τους Όρους της κοινότητας».

Εγώ πάτησα το δεύτερο λινκ που λέει «ενημερώστε μας» και τους είπα ότι κακώς το έχουν μαυροπινακίσει το ιστολόγιο, είναι πολύ ενδιαφέρον και απολύτως τίμιο ιστολόγιο. Υπάρχει ελπίδα πως αν μαζευτούμε πολλοί (που έχουμε Φέισμπουκ) και κάνουμε το ίδιο, θα ξεκουνήσει ο αλγόριθμος που τη ζωή μας κυβερνά και θα βγάλει τον Σραόσα από το Πουργατόριο.

Οπότε, σας παρακινώ, αν έχετε ΦΒ, να κάνετε το ίδιο, γιατί η μαζική επίθεση με αναφορές ώστε να ενεργοποιηθεί ο αλγόριθμος του ΦΒ και να φιμωθεί μια ενοχλητική φωνή είναι μια ιδιότυπη αλλά απολύτως απεχθής λογοκρισία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοκρισία, Μεταμπλόγκειν, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 223 Σχόλια »

Λεξικό λογοκρισίας στην Ελλάδα

Posted by sarant στο 25 Φεβρουαρίου, 2019

Με τον τίτλο αυτό κυκλοφόρησε πριν από τις γιορτές, από τις εκδόσεις Καστανιώτη, ένα συλλογικό έργο, σε επιμέλεια Πηνελόπης Πετσίνη και Δημήτρη Χριστόπουλου, το οποίο φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει το φαινόμενο της λογοκρισίας στην Ελλάδα, ιδίως κατά τη μεταπολεμική και ειδικότερα κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο.

Το έργο χωρίζεται σε τρεις ενότητες: Η πρώτη παρουσιάζει το υπόβαθρο της λογοκρισίας υπό τη μορφή ιστορικής ανασκόπησης. Σε ξεχωριστές μελέτες τεκμηριώνεται η λογοκρισία στον Τύπο, στις εικαστικές τέχνες, τη μουσική, τη λογοτεχνία κ.ο.κ.

Η δεύτερη αναλύει τα «πεδία της λογοκρισίας», δηλαδή τα θέματα στα οποία συστηματικά εντοπίζονται λογοκριτικά φαινόμενα, όπως η βλασφημία, τα εθνικά θέματα, η πορνογραφία κ.ά.

Η τρίτη ενότητα, με τίτλο Συμβάντα, αποτελεί το καθαυτού λεξικό, καθώς αποτελείται από σύντομα λήμματα σε αλφαβητική σειρά -μια γεύση παίρνετε από τον πίνακα περιεχομένων εδώ, αλλά μόνο από το γράμμα Α (ως το λήμμα ‘Αριστοφάνης’) διότι τα υπόλοιπα δεν χώρεσαν στην παρουσίαση της Πολιτείας.

Αυτά ακριβώς τα λογοκριτικά συμβάντα αποτελούν πολύ ενδιαφέροντα θέματα για συζήτηση στο ιστολόγιο -μάλιστα, καθώς τα περισσότερα εντοπίζονται στην εποχή μετά το 1974, τα έχουμε ζήσει, τουλάχιστον οι μεγαλύτεροι. Κι έτσι, το βιβλίο αυτό σιγουρα θα το αναζητούσα έτσι κι αλλιώς και υπόσχομαι στο μέλλον να παρουσιάσω κάποια θέματα από τα λήμματα του λεξικού.]

Όμως στο βιβλίο έχω βάλει κι εγώ το χέρι μου, δηλαδή συμμετέχω με πέντε σύντομα σημειώματα τα οποία, δεν θα το κρύψω, είναι παρμένα από άρθρα του ιστολογίου. Αρχικά, μου ζήτησαν να γράψω κάτι για τη σύγκρουση Μάνου Χατζιδάκι και Αυριανής -όπου είχαμε τη δημαγωγική επίκληση της λογοκρισίας εκ μέρους της Αυριανής, και, κουβέντα στην κουβέντα, πρότεινα και μερικά ακόμα σύντομα σημειώματα. Τι τα θέλετε, τόσα χρόνια έχει μαζευτεί στο ιστολόγιο αρκετό αξιόλογο υλικό, και όχι μόνο ποσοτικά (προχτές περάσαμε τα 3700 άρθρα).

Θα παρουσιάσω σήμερα ένα από τα πέντε σημειώματα που έδωσα στο Λεξικό της λογοκρισίας, που το διάλεξα για δύο λόγους: από τη μια, πρωτοδημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο εδώ και εννιά χρόνια, άρα δεν θα το θυμούνται πολλοί, και μάλιστα, επειδή μπήκε κυριακάτικα (δεν είχαμε ακόμα καθιερώσει λογοτεχνικό θέμα τις Κυριακές) ο σχολιασμός του ήταν σε στενό οικογενειακό κύκλο, αν και έγιναν ουσιαστικά σχόλια. Από την άλλη, το άρθρο που έδωσα στο βιβλίο έχει πολλές διαφορές από το παλιό άρθρο του ιστολογίου, πάνω από το μισό είναι καινούργιο -και πρέπει να ευχαριστήσω το Σπαθόλουρο για τη βοήθεια στην ανεύρεση στοιχείων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εφημεριδογραφικά, Λογοκρισία, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , , , | 133 Σχόλια »

Λογοκρισία χωρίς ισορροπία (του Nash)

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2016

censΗ παράσταση της πειραματικής σκηνής του Εθνικού με το έργο «Ισορροπία του Nash», που είχε προκαλέσει θόρυβο τις προηγούμενες μέρες επειδή χρησιμοποιούσε, παρέμβλητα  στο έργο του Καμύ «Οι δίκαιοι», αποσπάσματα από το βιβλίο του ισοβίτη δολοφόνου Σάββα Ξηρού, κατέβηκε τελικά τέσσερις μέρες πριν ολοκληρώσει τον, σύντομο έτσι κι αλλιώς, κύκλο της, με απόφαση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού, ο οποίος έκανε λόγο για απειλές που εκτοξεύτηκαν κατά της ζωής των συντελεστών της. Είχαν προηγηθεί εκτενή τρομοκρατικά ρεπορτάζ των ιδιωτικών καναλιών.

Το έργο δεν το έχω δει, όπως δεν το έχει δει και η συντριπτική πλειοψηφία των επικριτών του, κι έτσι δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη για την καλλιτεχνική του αξία, ούτε ξέρω αν ηρωοποιεί τον Σάββα Ξηρό, όπως κατάγγειλαν διάφοροι εκπρόσωποι του ακραίου κέντρου. Κάποιος που το είδε, μου είπε πως ήταν πολύ καλό, αλλά ας μην το πάρετε υπόψη σας -δεν θα κρίνουμε το έργο, θα κρίνουμε το γεγονός της απόσυρσής του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Θεατρικά, Λογοκρισία | Με ετικέτα: , , | 286 Σχόλια »

Προϊουλιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 30 Ιουνίου, 2012

Μεζεδάκια, καθότι Σάββατο. Κι επειδή σήμερα είναι η τελευταία μέρα του μήνα, και αύριο έχουμε πρώτη του Ιούλη, προϊουλιανά. Αν το πανευρωπαϊκό είχε πάει αλλιώς, ώστε να περιμένω με περισσότερη αγωνία τον αυριανό τελικό, ίσως άλλαζα και τον τίτλο του άρθρου, αλλά μετά τώρα που ο τελικός είναι μεταξύ συμπατιριμένων όποιος και να κερδίσει μαγκιά του. Ας πούμε ότι έχουμε μια μικρή συμπάθεια προς τους Ιταλούς λόγω τυραννοκτονίας.

Μόλις έβαλε προχτές τη δεύτερη μπαλωθιά ο Μπαλωτέλης, έγραψα στο φέισμπουκ ένα σύνθημα σε ιταλικά της συμφοράς: cosí vi battono coloro che vi devono dei soldi (βασικά ci έγραψα αντί για vi, αλλά ήταν λάθος). Περίπου «έτσι σας κερδάνε αυτοί που σας χρωστάνε». Στο ίδιο πνεύμα, είχαμε γράψει εδώ πριν από λίγες μέρες, σε λατινικά της συμφοράς, χαμπέμους γκουμπέρνουμ, που πρέπει να είναι σωστό, αν και δεν είναι βέβαιο ποια λατινική λέξη αντιστοιχεί στην «κυβέρνηση»: gubernum, imperium, gubernatio ή administratio; Οι λατινομαθείς ας το συζητήσουν· πάντως είναι βέβαιο πως δεν είναι guvernum, όπως το έγραψε ο Σκάι τις προάλλες ενθουσιασμένος.

Πάντως κυβέρνηση αποκτήσαμε, αποκτήσαμε και υπουργό Οικονομικών έστω και σε δύο δόσεις, κι όταν έμαθε τον διορισμό του ο νέος υπουργός Οικονομικών, ο κ. Στουρνάρας, είπε στις κάμερες: Απλά, θέλω να ευχαριστήσω… Δεν θυμάμαι ποιον ευχαρίστησε, αλλά πρόσεξα ότι είπε «απλά» και όχι «απλώς» όπως υποτίθεται ότι είναι το σωστό. Υπουργοί, πρωθυπουργοί, ακαδημαϊκοί, καθηγητές πανεπιστημίου, συγγραφείς, φιλόλογοι, όλος ο κόσμος λέει και γράφει «απλά» κι όμως τα διάφορα γλωσσικά παρατηρητήρια και οι απανταχού λαθοθήρες επιμένουν ότι πρόκειται για λάθος χρήση, κι ότι το σωστό είναι «απλώς», διότι, τάχα, το «απλά» σημαίνει «με απλό τρόπο». Η λεπτή διάκριση μεταξύ του «απλά» και του «απλώς», που πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν είναι και πολύ παλιά διότι πριν από 100 χρόνια όλοι «απλώς» έλεγαν, έχει πια καεί, οι στάχτες της έχουν σκορπίσει στο Αιγαίο, αλλά Μπαμπινιώτηδες και λοιποί αρνούνται να το αναγνωρίσουν. Παρεμπιπτόντως, εγώ λέω «απλώς» αλλά το θεωρώ συνώνυμο του «απλά».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοκρισία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 60 Σχόλια »