Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μαργαριτάρια’ Category

Μεζεδάκια για την παράταση του εγκλεισμού

Posted by sarant στο 28 Νοεμβρίου, 2020

Διότι, πώς αλλιώς να περάσει η παράταση του λοκντάουν, αν δεν το πάρουμε και λίγο στα αστεία; Τρεις εβδομάδες εγκλεισμού δεν άρκεσαν, αντίθετα οι απαίσιοι αριθμοί στο απογευματινό θανατόμετρο εξακολούθησαν να τραβάν την ανηφόρα, ο κυλιόμενος μέσος όρος των νεκρών πέρασε τον μέσο όρο της ΕΕ, και μόλις χτες και προχτές είχαμε κάποια ενθαρρυντικά δείγματα -οπότε, ήταν μονόδρομος, και συνάμα ομολογία αποτυχημένης διαχείρισης, η παράταση του λοκντάουν, που βυθίζει την οικονομία σε ολοένα και βαθύτερη ύφεση.

* Αλλά σήμερα σχολιάζουμε ανάλαφρα, προσπαθώντας να μένουμε στην ευτράπελη πλευρά των πραγμάτων. Και ξεκινάμε με ένα φρέσκο ορντέβρ. Με ρωτάει φίλος: Τον καταλαβαίνεις αυτόν τον τίτλο;

Reuters: Οι πλούσιες χώρες εμποδίζουν εξαίρεση των φαρμάκων για τον Covid από δικαιώματα

Θα έλεγα ότι τον καταλαβαίνω, αλλά αναρωτιέμαι αν θα μπορούσε να διατυπωθεί καλύτερα. Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε δυο σύμπλοκα «φάρμακα για κόβιντ» και «εξαίρεση από δικαιώματα», που κάνουν τη φράση άγαρμπη. Ακούω ιδέες.

* Tώρα με την πανδημία, πολύς κόσμος διαβάζει περισσότερο ή απλώς συζητάει για βιβλία. Υπάρχει ειδικός τρόπος για να μιλάτε σαν ειδήμονας για βιβλία που δεν έχετε διαβάσει (έχει βγει και σχετικό βιβλίο νομίζω, που όμως πρεπει να το διαβάσετε για να δείτε τι λέει) αλλά βασική προϋπόθεση, θαρρώ, είναι να ξέρετε ποιος είναι ο τίτλος και ποιος ο συγγραφέας -ή αλλιώς, έτσι εμπλουτίστηκε η λογοτεχνία της Νομανσλάνδης με το αριστούργημα «Ο αγαπημένος Oscar Wilde».

* Κι άλλο ένα φρέσκο από τίτλο της ΕφΣυν, όπου δεν ξέρω αν θα συμφωνήσουμε:

Αφού πρώτα τις συνέλαβε, τώρα τις ζητά συγγνώμη

Ο λόγος βέβαια για τις συλλήψεις φεμινιστριών στο Σύνταγμα, από την ακριβή στο αλεύρι αστυνομία του Χρυσοχοΐδη. Ο οποίος, ζήτησε συγγνώμη. Ζήτησε συγγνώμη από τις συλληφθείσες γυναίκες. Τους ζήτησε συγγνώμη, λοιπόν. Ή όχι;

Με συνέλαβε και μου ζήτησε συγγνώμη, σε συνέλαβε και σου ζήτησε συγγνώμη, τον συνέλαβε και του ζήτησε συγγνώμη, τη συνέλαβε και της ζήτησε συγγνώμη, δεν υπάρχει θέμα, θα πείτε. Το κακό είναι το αρσενικό τρίτο πρόσωπο, στον πληθυντικό: τους συνέλαβε και τους ζήτησε συγγνώμη, συμπίπτουν εδώ οι τύποι αιτιατικής και γενικής και ίσως αυτό προκαλεί το μπέρδεμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , , , | 347 Σχόλια »

Επιταγμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Νοεμβρίου, 2020

Δεν είναι βέβαια τα μεζεδάκια επιταγμένα, επιταγμένες είναι δύο κλινικές της Θεσσαλονίκης, αφού πρώτα δήλωσαν αδυναμία να παραδώσουν 200 κλίνες Covid για να αντιμετωπιστεί το κύμα διασωληνώσεων της πανδημίας. Φυσικά οι επιτάξεις δεν γίνονται δωρεάν, κερδισμένοι θα βγουν και πάλι οι κλινικάρχες, απέδειξαν όμως ότι ο ιδιωτικός τομέας στην Ελλάδα είναι μόνο για τα εύκολα, τα περιττά ή τα πολύ κερδοφόρα (κατά προτίμηση, σε συνδυασμό των παραπάνω).

Βέβαια, κατά τον πρώην υπουργό παιδείας κ. Στυλιανίδη η δύναμη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας φαίνεται στο ότι τα ιδιωτικά σχολεία έχουν πλήρες ωράριο με την τηλεκπαίδευση ενώ στα δημόσια σχολεία το σύστημα που στήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας έχει πολλά κενά και δυσλειτουργίες -οι φίλοι εκπαιδευτικοί που σχολιάζουν και εδώ ανέφεραν μερικά παραδείγματα και ίσως θα μας πουν και άλλα.

Σχολιάστηκε αρκετά και το περιστατικό με τους μαθητές στην Ηλεία που έκαναν τηλεκπαίδευση στην αυλή του καφενείου στηρίζοντας τα κινητά τους σε κολοκύθες, επειδή μόνο το καφενείο έχει σύνδεση στο Διαδίκτυο. Θα τους μοιραστούν τάμπλετ διαβάζω -η αρχική ιδέα, να δώσει το υπουργείο απο μία κολοκύθα σε κάθε μαθητή απορρίφθηκε.

Μεταξύ μας, δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο σε μικρά δημοτικά σχολεία όπως υποθέτω ότι θα ήταν αυτό στην Ηλεία -ή, ακόμα περισσότερο σε πολλά νησιά- να μη συνεχίσουν να γίνονται με φυσική παρουσία τα μαθήματα, αφού ούτε πολλά κρούσματα υπάρχουν στην περιοχή ούτε συνωστισμός στις τάξεις των 5-8 μαθητών.

Όμως παρασύρθηκα, σήμερα έχουμε Σάββατο και ο σχολιασμός μας αφορά κυρίως τα γλωσσικά στραβά κι ανάποδα ή τέλος πάντων τα ευτράπελα της εβδομάδας που πέρασε και δεν μπαίνει στην ουσία των ειδήσεων -αν και εσείς στα δικά σας σχόλια είστε ελεύθεροι να σχολιάσετε και επί της ουσίας.

Kαι ξεκινάμε με μια παρατήρηση ακριβώς για τις επιτάξεις. Το ρήμα «επιτάσσω» είναι λόγιο και τα λόγια ρήματα συνήθως στον αόριστο δέχονται την εσωτερική αύξηση -λέμε, ας πούμε, επέβαλε ή υπέδειξε. Ωστόσο, στην είδηση για την επίταξη των κλινικών διαβάσαμε ότι «το υπουργείο Υγείας επίταξε δυο ιδιωτικές κλινικές» (π.χ. εδώ). Και βέβαια ο λόγος είναι ότι αν έβαζαν την αύξηση το «επέταξε» θα παρέπεμπε στον αοριστο του «πετάω».

* Κατά τα άλλα, γίνεται πολύς λόγος για τα εμβόλια -και είναι καλό να υπάρχουν από τώρα σχέδια για τον εμβολιασμό -όχι όμως και να είναι τα μοναδικά σχέδια για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Όσο για τον τίτλο της εικόνας (από το in.gr) δεν ξέρω αν θα έχουμε όντως τα Χριστούγεννα -δηλαδή σε 35 μέρες- τις πρώτες δόσεις, ελπίζω όμως να μην έχουν εμβολιστεί ως το Πάσχα οι μισοι Έλληνες. Κανένας δηλαδή να μην εμβολιστεί, μόνο να εμβολιαστούν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Παρουσίαση βιβλίου, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , , , | 339 Σχόλια »

Λοκνταουνιασμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Νοεμβρίου, 2020

Και πώς αλλιώς να τα έλεγα, δηλαδή; Η χώρα έχει μπει σε λοκντάουν, απαγορευτικό κατά Μπαμπινιώτη, καραντίνα, εγκλεισμό, λουκέτο. Και τα μέτρα, που αρχικά είχαν παρθεί για τρεις εβδομάδες, αναμένεται να παραταθούν αφενός και να γίνουν αυστηρότερα αφετέρου, μια παταγώδης αποτυχία της διαχείρισης της πανδημίας από την κυβέρνηση, που αν -όπως υπάρχει ο φόβος- επεκταθούν μέχρι την περίοδο των Χριστουγέννων θα δώσει τη χαριστική βολή στην αγορά.

Αλλά αυτά τα συζητήσαμε χτες και θα τα συζητήσουμε ξανά. Σήμερα έχουμε μεζεδάκια, με ό,τι γλωσσικό αξιοπερίεργο ψάρεψα εγώ μέσα στη βδομάδα ή μου στείλατε εσείς.

Και βέβαια κάποια από τα μεζεδάκια έχουν πιο άμεση σχέση με το λοκντάουν, που ασφαλώς θα δώσει αφορμή να εκδηλωθεί και το ανώνυμο χιούμορ. Όπως αυτή η επιγραφή σε καφετέρια, που μου έστειλε φίλος.

Παρά το βορειοϊδιωματικό άρωμα των επεξηγήσεων (ίσως βέβαια ο φίλος μας ο Δημόσιος Χώρος να έχει αντιρρήσεις ως προς την ορθότητα της αποτύπωσης) η καφετέρια δεν βρίσκεται, ας πούμε, στην Άρτα αλλά στο κέντρο της Αθήνας.

* Ένα αριθμητικό λαθάκι σε μια νεκρολογία του Δημήτρη Φατούρου, που τον χάσαμε τις προηγούμενες μέρες στα 92 του χρόνια -μακάρι να τα φτάσουμε.

Στην πρώτη του μορφή, το άρθρο ανέφερε ότι ο εκλιπών πέθανε σε ηλικία 82 ετών. Αυτό διορθώθηκε μετά -όχι όμως παντού, αφού έμεινε ένα σημείο το οποίο αναφέρει:

Η αλήθεια είναι ότι ο Δημήτρης Φατούρος έζησε δέκα ζωές σε αυτά τα 82 του χρόνια: αρχιτέκτονας, ζωγράφος, καθηγητής Πανεπιστημίου, συγγραφέας (και ποιητής).

.

* Κι άλλη μια πανδημική επιγραφή, που τη στέλνει φίλος. Δεν μπορώ να εγγυηθώ για τη γνησιότητά της, αν και γνήσια μού φαίνεται.

Είναι οι γνωστές επιγραφές που μπαίνουν στις θέσεις που πρέπει να μένουν κενές ώστε να μην υπάρχει συγχρωτισμός.

Η εξωτική γλώσσα της πρώτης πρότασης θα έμενε άγνωστη σε έναν κόσμο χωρίς Διαδίκτυο (αν και σε εναν κόσμο χωρίς Διαδικτυο δεν θα είχαμε καν δει τη φωτογραφία) αλλά τώρα με τη βοήθεια του Γκουγκλ βρίσκουμε πως είναι ινδονησιακά.

Φ

Posted in Αστερίξ, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , | 400 Σχόλια »

Μισθοεξαρτημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Νοεμβρίου, 2020

Ομολογώ ότι αυτή τη φορά δυσκολεύτηκα να αποφασίσω για τον τίτλο του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου, όχι όμως επειδή, όπως συχνά συμβαίνει, δεν έβρισκα κανέναν, αλλά επειδή δυσκολευόμουν να διαλέξω ανάμεσα σε περισσότερες από μία καλές υποψηφιότητες.

Ας πούμε, μια προφανής (καλή) λύση θα ήταν να βάλω τίτλο σχετικό με το λοκντάουν που άρχισε από σήμερα. Ας πούμε, λοκνταουνιασμένα μεζεδάκια, ή, μια και το λοκντάουν είναι το δεύτερο, επαναλοκνταουνιασμένα μεζεδάκια -και παρεμπιπτόντως ιδού που από αυτή την άποψη η λύση που προτάθηκε από τον κ. Μπαμπινιώτη για το λοκντάουν, το «απαγορευτικό», υστερεί -διότι, πώς θα τα πεις; Απαγορευτικά μεζεδάκια; Απαγορευμένα μεζεδάκια; Πάει αλλού το μυαλό.

Αλλά μετά σκέφτηκα πως το λοκντάουν θα το έχουμε μαζί μας καναδυό Σάββατα ακόμα (είπε ένας αισιόδοξος) οπότε έχουμε καιρό. Κι έτσι αποφάσισα να δώσω τίτλο από την προχτεσινή συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού με τον Σωτήρη, στην οποία ακριβώς ανακοινώθηκε και το λοκντάουν.

Ο τίτλος που διάλεξα προέρχεται από μια ατυχή αποστροφή του πρωθυπουργού, ο οποίος είπε:

Γνωρίζω ότι υπάρχει ανασφάλεια, γνωρίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι είναι εξαρτημένοι από τον μισθό τους.

Εδώ υπάρχει ένα λεπτό γλωσσικό θέμα. Το να πεις «εξαρτώμαι από…» έχει χροιά ουδέτερη. Όμως το «είμαι εξαρτημένος» χρησιμοποιείται συνήθως για εθισμό, για νοσηρή εξάρτηση -από ουσίες ή από συνήθειες. Λέμε άλλωστε «τοξικοεξαρτημένος».

Οπότε, έγινε πολύς θόρυβος στα κοινωνικά μέσα με το «εξαρτημένοι από τον μισθό του». Κάποιος έγραψε ότι πάνω σε μισθωτό βρέθηκαν μικροποσότητες μισθού, που κατασχέθηκαν, ενώ άλλος δήλωσε ότι με τα νέα εργατικά νομοσχέδια θα απεξαρτηθούμε όλοι.

Βέβαια, ακόμα κι αν έλεγε «γνωρίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι που εξαρτώνται / που ζουν από τον μισθό τους» ο πρωθυπουργός, και πάλι η δήλωση μοιάζει με τη σύγχρονη εκδοχή του ρητού που αποδίδεται στη Μαρία Αντουανέτα, για τους φτωχούς που διαμαρτύρονται για ψωμί: γιατί δεν τρώνε παντεσπάνι;

Οπότε, η πρωθυπουργική δήλωση έδωσε τροφή σε μιμίδια, όπως:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ηνωμένες Πολιτείες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Πανδημικά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , , | 336 Σχόλια »

Μετασεισμικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 31 Οκτωβρίου, 2020

Δεν θα μπορούσε ο τίτλος του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου να μην αναφέρεται στον καταστροφικό σεισμό που χτύπησε τη Σάμο και τη Σμύρνη, δυστυχώς με ανθρώπινα θύματα.

Και βέβαια, μέσα σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία, με την πανδημία να σημειώνει συνεχώς καινούργια αρνητικά ρεκόρ, τόσο πανευρωπαϊκά όσο και στη χώρα μας (θυμίζω ότι πριν από δυο βδομάδες βρισκόμασταν κάπου στα 500 ημερήσια κρούσματα, τώρα ξεπεράσαμε τα 1500), και με τα ζοφερά νέα των αποκεφαλισμών από τους σαλεμένους μακελάρηδες να έρχονται από τη Νίκαια, η είδηση του σεισμού -που πολλοί τον αισθάνθηκαν ακόμα και στην Αθήνα, αν και εγώ δεν τον κατάλαβα- ήρθε να βάλει μια παχιά μαύρη πινελιά σε μια χρονιά δίσεκτη με όλη τη σημασία της λέξης -και δεν έχει τελειώσει ακόμα.

Όπως είπε κάποιος στο Τουίτερ, «αντί να λέμε ‘σεισμοί-λοιμοί – καταποντισμοί’, ας λέμε 2020 που είναι πιο σύντομο».

Kι ένα μιμιδιο που κυκλοφόρησε, που παντρεύει έξυπνα τη ρητορική της άρνησης της πανδημίας με την είδηση για τον σεισμό. Ο εικονιζόμενος είναι τραγουδιστής ονόματι Πετράκος, που έβγαλε ένα βιντεάκι στο οποίο εκφράζει αντιρρήσεις, επιστημονικοφανώς διατυπωμένες, στην επικρατούσα αντίληψη περί κορονιού (την οποία επικρατούσα αντίληψη, σπεύδω να διευκρινίσω, συμμερίζομαι).

(Δείτε εδώ και μια ανασκευή από τα Ελληνικά Χόαξις, που δεν ξέρω αν τη βρίσκετε απόλυτα πειστική. Ίσως η ανασκευή θα έπρεπε να γίνει από έναν επιστήμονα της υγείας).

* Φίλος στέλνει άρθρο με τη μαρτυρία ενός παίκτη των Μπακς, λευκού μάλιστα, που αφηγείται την απόφαση της ομάδας να μην κατεβεί στο ματς τον Αύγουστο.

Διαβάζω: Έμεναν 13 λεπτά για να βγούμε στο παρκέ. Απλώς καθίσαμε και περιμέναμε να τελειώσει ο χρόνος. Έχει ενδιαφέρον γιατί είμαι λευκός και αναρωτιέμαι «τι να κάνω; Τι να πω ως λευκός;» Και ξέρεις τι κάνεις; Στέκεσαι στο πλευρό των περιθωριομένων. Όταν μπορείς, ακούς τις σκέψεις τους και τις ιδέες τους και τότε βρίσκεις τρόπο για να βοηθήσεις. Τότε είπα απλώς ότι «είμαι μαζί σας».

Προσέξτε το «περιθωριομένος» (ή «περιθωριωμένος» ίσως). Απλολογία από το «περιθωριοποιημένος»;

* Και ένα ακόμα σεισμοπανδημικό μπέρδεμα, αυτό από λάθος και όχι εσκεμμένο όπως το προηγούμενο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Μιμίδια, Πανδημικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 456 Σχόλια »

Μεζεδάκια της φυλακής

Posted by sarant στο 24 Οκτωβρίου, 2020

Παίρνοντας τη σκυτάλη από το χτεσινό μας άρθρο, ο τίτλος του σημερινού σαββατιατικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου εκφράζει την ευφορία του ιστολογίου για τη φυλάκιση των χρυσαβγιτών αρχηγών. Όλων; Όχι όλων. Λείπει καταρχάς ο ευρωβουλευτής λαγός. Αλλά και ο γενναίος Χρήστος Παππάς είδε έγκαιρα προς τα πού πάνε τα πράγματα και έγινε κι αυτός λαγός, μάλιστα όπως λέγεται έχουν χαθεί τα ίχνη του από την 1η Οκτωβρίου, αφού η διακριτική παρακολούθηση της ΕΛΑΣ παραήταν διακριτική -υπάρχουν πολλοί στην ΕΛΑΣ που προτιμούν να φυλακίζουν 14χρονους μαθητές και να ψηφίζουν μεσήλικες φασίστες.

Τα μεζεδάκια μας όμως δεν έχουν μεγάλη σχέση με τη φυλάκιση των ηγετών του ναζιστικού μορφώματος. Και ξεκινάμε.

Ξεκινάμε με τον κ. Χρήστο Γιανναρά, ο οποίος συνεχίζει τις ιερεμιάδες στην Καθημερινή και στην τελευταία του επιφυλλίδα επαναλαμβάνει, με παραλλαγή, έναν παλιό μύθο.

Γράφει: Θα ξαναθυμίσω, ότι για να γίνει η Γαλλία μέλος του ΝΑΤΟ, ο στρατηγός Ντε Γκωλ απαίτησε, να μετονομαστεί η «Μεγάλη Βρετανία» σε «Ηνωμένο Βασίλειο»! Και, φυσικά, το πέτυχε. Γιατί τότε η πολιτική είχε ακόμα ιερότητα και το ΝΑΤΟ ήταν μια συμμαχία υπεράσπισης της ανθρωπιάς των ανθρώπων.

Πρόκειται για παραλλαγή του «μεγαλοβρετανικού ψέματος», που το έχουν διαδώσει κατά καιρούς ο Αντώνης Σαμαράς και ο Γ. Καρατζαφέρης, και που λέει ότι, τάχα, ο ντε Γκωλ, ως πρόεδρος της Γαλλίας, απαίτησε από τη Μεγάλη Βρετανία να μετονομαστεί σε Ηνωμένο Βασίλειο προκειμένου να άρει το βέτο του στην ένταξή της στην τότε ΕΟΚ, επειδή δεν ήθελε να έχει παρεμφερές όνομα με τη γαλλική περιφέρεια της Βρετάνης.

Όπως έχουμε αναλυτικά και επανειλημμένα γράψει, πρόκειται για χονδροειδές εφεύρημα, αφού η χώρα ονομάζεται Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας από το 1800 -και «της Βόρειας Ιρλανδίας» από το 1927. Τώρα ο κ. Γιανναράς, μαλλον σκόπιμα, παραλλάσσει τον μύθο για να τον ταιριάξει στο ΝΑΤΟ, αφού αυτό ταιριάζει στο θέμα της επιφυλλίδας του -αλλά δεν είναι μικρότερη αγυρτεία αυτή η παραλλαγή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , | 351 Σχόλια »

Κοζανίτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Οκτωβρίου, 2020

Μια φορά μόνο έχω πάει στην Κοζάνη, μαθητής ακόμα, και δεν θυμάμαι να έχω δοκιμάσει τοπικές σπεσιαλιτέ, που ασφαλώς θα έχουν πολλές και νόστιμες, πέρα από εκείνη τη στριφτή τυρόπιτα (κιχί λέγεται;) που είναι ευρύτερα γνωστή.

Όμως, ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου δεν είναι επηρεασμένος από τη γαστρονομία αλλά από την επιδημιολογική επικαιρότητα αφού προχτές η Κοζάνη έγινε η πρώτη περιφερειακή ενότητα (νομός, ας πούμε εμείς οι παλιοί) της χώρας όπου εφαρμόστηκε το τοπικό λοκντάουν (απαγορευτικό, ας πει ο κ. Μπαμπινιώτης) όπως δείχνει και αυτός ο χάρτης που βρηκα κάπου, και που αγνοώ γιατί είναι πετσοκομμένος -όπως βλέπετε μόνο ο νομός Κοζάνης είναι κόκκινος, οι άλλες περιοχές είναι πορτοκαλιές, κίτρινες ή πράσινες.

Ταυτόχρονα, χτες ήταν η πρώτη μέρα που τα κρούσματα ξεπέρασαν τα 500, ή, για να το πω κλισεδιάρικα, «που ξεπεράστηκε το ψυχολογικό όριο των 500 κρουσμάτων» -αλλά βέβαια αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό και συνάρτηση του αριθμού των τεστ που γίνονται.

Και προχωράμε στην πιατέλα, που κατά τα άλλα δεν έχει σχέση με την Κοζάνη.

* Φίλος επισημαίνει μια παρωνυχίδα σε μια κατά τα άλλα ενδιαφέρουσα συνέντευξη της Λένας Σαββίδη στην Εφημερίδα των Συντακτών.

Η δημοσιογράφος στην εισαγωγή της λέει ότι η Λ. Σαββίδη «Σπούδασε στη Φιλοσοφική σε μια εποχή που δεν δέχονταν γυναίκες». Η ίδια, αντιθέτως, λέει ότι πέρασε στο πανεπιστήμιο «μαζί με την Αρβελέρ». Αλλά το παρελθόν αυτό δεν είναι και τόσο μακρινό: αφού γεννήθηκε το 1928, θα πέρασε στη Φιλοσοφική το 1946, μετά τον πόλεμο. Ωστόσο, φοιτήτριες γίνονταν δεκτές στη Φιλοσοφική και γενικά στο ΕΚΠΑ από πολλές δεκαετίες πριν: η πρώτη φοιτήτρια, η Ιωάννα Στεφανόπολι, γράφτηκε στη Φιλοσοφική σχολή το 1890, έστω κι αν χρειάστηκε να περάσει από σαράντα κύματα το αίτημά της. Την πρώτη δεκαετία του εικοστού αιώνα υπήρχαν ήδη πολλές κοπέλες στα φοιτητικά έδρανα, και ιδίως στη Φιλοσοφική, που σταδιοδρόμησαν στη συνέχεια και στην εκπαίδευση -δεν υπήρχαν τάχα καθηγήτριες (φιλόλογες να το πούμε, να φανεί το φύλο) στα προπολεμικά γυμνάσια; Ασφαλώς υπήρχαν.

Οπότε το ότι «δεν δέχονταν γυναίκες» στη Φιλοσοφική το 1946 είναι θηριώδης υπερβολή. Ο φίλος που το έστειλε, που είναι πιο θεωρητικός τύπος, το αποκάλεσε «πρωτογονοποίηση του παρελθόντος». Ωραίος όρος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , , , , | 323 Σχόλια »

Μεζεδάκια χωρίς ελαφρυντικά

Posted by sarant στο 10 Οκτωβρίου, 2020

Χωρίς ελαφρυντικά, βεβαίως, είναι ο αρχηγός και τα πρωτοπαλίκαρα της Χρυσής Αυγής, αφού ακόμα κρατάει η ευφορία από την προχτεσινή απόφαση στη δίκη του νεοναζιστικού μορφώματος. Βέβαια, τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές το δικαστήριο δεν έχει οριστικά αποφανθεί, ελπίζω όμως ότι θα ακολουθήσει την πρόταση της εισαγγελέα.

Σε κάθε περίπτωση, όπως έγραψα και προχτές, δεν θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό θέμα το ύψος της ποινής, αφού στο πολιτικό σκέλος η απόφαση ήταν θανατική καταδίκη. Όμως αυτά τα συζητήσαμε προχτές, σήμερα έχουμε μεζεδάκια.

Που δεν έχουμε και πάρα πολλά αυτή τη βδομάδα, αγνοώ για ποιο λόγο.

* Παλιός φίλος από τα Χανιά μού στέλνει τη φωτογραφία από την ετικέτα ενός μεταλλικού νερού που κυκλοφορεί στην περιοχή.

* Παλιός φίλος από τα Χανιά μού στέλνει τη φωτογραφία από την ετικέτα ενός μεταλλικού νερού που κυκλοφορεί στην περιοχή και αναρωτιέται αν είναι μεταφραστικό λάθος το medicinal water, αντί του mineral water που θα περίμενε κανείς.

Έτσι μου φάνηκε κι εμένα αρχικά. Όμως, η ελληνική εκδοχή, στην πίσω όψη, λέει «Ανθρακούχο ποτό με νερό των ιαματικών πηγών….». Και επειδή υπάρχει πράγματι ο όρος medicinal water, που είναι υποσύνολο του mineral water, νομίζω ότι μεταφραστική αστοχία δεν υπάρχει. Άλλο θέμα είναι το κατά πόσον τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός.

* Σε κριτική κινηματογράφου για την ταινία «Η δίκη των 7 του Σικάγου», στον ιστότοπο popaganda.gr, διαβάζω στο τέλος την εξής απίστευτη (κατά τη γνώμη μου, βέβαια) σημείωση της συντακτικής ομάδας:

* σημ. Popaganda: Ο μεταφρασμένος τίτλος του φιλμ στα ελληνικά αναφέρεται στην «πόλη των ανέμων» χρησιμοποιώντας τη γενική «…του Σικάγου». Η κινηματογραφική συντάκτρια αρνείται να το υιοθετήσει. Την στηρίζουμε. 

Πράγματι, η συντάκτρια θέλει άκλιτο το Σικάγο, και σε αυτή τη θαρραλέα απόφαση, διότι δεν είναι και λίγο να υψώσεις το ανάστημά σου και να αντιταχθείς στους ντόπιους και ξένους εκφραστές της συντήρησης και του σκοταδισμού, έχει την αμέριστη συμπαράσταση του ιστότοπου.

Εγώ πάλι βρίσκω εντελώς ανόητο το «του Σικάγο», διότι, αν μη τι άλλο, όπως και το Μεξικό (και πολύ περισσότερο το Λονδίνο ή το Πεκίνο) τύπος «Σικάγο» μόνο στα ελληνικά υπάρχει, όχι στα αγγλικά/αμερικάνικα, ούτε σε άλλη γλώσσα, και επίσης, απ’ όσο ξέρω, η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων που κατοικούν στο Σικάγο και την περιοχή του κλίνουν τη λέξη όταν μιλούν ελληνικά.

Θα μου πείτε: υπάρχει κανόνας; Όχι ακριβώς. Πολλά ξένα τοπωνύμια που ταιριάζουν στο ελληνικό τυπικό κλίνονται, ιδίως εκείνα με τα οποία έχουμε μεγαλύτερη τριβή. Αλλά δεν υπάρχει κανόνας που να λέει για ποιο λόγο το Μονακό κατά κανόνα μένει άκλιτο ενώ το Μεξικό κλίνεται. Να συμφωνήσουμε πάντως ότι τα τοπωνύμια στα οποία έχει γίνει προσαρμογή στην ελληνική γλώσσα, και σε αυτά ανήκει και το Σικάγο, όπως και το Πεκίνο, Λονδίνο, Μεξικό ή Μόναχο, πρέπει να κλίνονται. (Αξίζει άρθρο, λέει κάποιος από το βάθος).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαγγελματικά θηλυκά, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , , , | 251 Σχόλια »

Μεζεδάκια της βασιλικής μέντας

Posted by sarant στο 3 Οκτωβρίου, 2020

Μερικές φορές το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο παίρνει τον τίτλο του όχι από την επικαιρότητα ή από το ημερολόγιο, αλλά από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας, που μου φαίνεται πολύ γουστόζικο. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και σήμερα, κι έτσι αντί να πω π.χ. για τριτοκτωβριανά μεζεδάκια ή για μετασυνοδικά μεζεδάκια, εννοώντας τη Σύνοδο Κορυφής που είχαμε προχτές και που δεν επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία, λέω για μεζεδάκια της βασιλικής μέντας.

Αλλά τι είναι η βασιλική μέντα; Λέω να μην σας αφήσω στην απορία και να ξεκινήσω με αυτό.

Υπάρχει ένα παιδικό παιχνίδι γνώσεων, που λέγεται BrainBox. Mου λένε ότι είναι πολύ καλό παιχνίδι, και δεν έχω λόγους να αμφιβάλλω. Ωστόσο, η ελληνική του μετάφραση έχει ένα τουλάχιστον σπαρταριστό μεταφραστικό λάθος.

Βλέπετε εδώ το απόσπασμα μιας κάρτας από το παιχνίδι αυτό, που είναι αφιερωμένη στον Νεύτωνα. Πάνω στην κάρτα υπάρχουν διάφορα στοιχεία για τη ζωή του Νεύτωνα, ανάμεσα στα οποία το διάσημο μήλο που έπεσε (ή δεν έπεσε) πάνω στο κεφάλι του και από το οποίο εμπνεύστηκε ή δεν εμπνεύστηκε τον νόμο της βαρύτητας. Όμως, πιο δεξιά βλέπουμε ότι ο Νεύτωνας διετέλεσε επίσης Φύλακας της Βασιλικής Μέντας.

Τι να είναι αυτό άραγε; Μήπως ο βασιλιάς της Αγγλίας αγαπούσε να βάζει μέντα στο τσάι του, και προφανώς έκανε εισαγωγές μέντας από τις αποικίες, και θα είχε και κάποιον αξιωματούχο να φυλάει τα πολύτιμα αποθέματα, έτσι; Χμ, όχι. Μόνο στη Νομανσλάνδη θα συνέβαινε αυτό.

Θα μαντέψατε ίσως τι έγινε. Ο Νεύτων πράγματι διορίστηκε Warden of the Royal Mint και Master of the Royal Mint, δηλαδή διευθυντής του… Βασιλικού Νομισματοκοπείου βεβαίως, διότι στα αγγλικά εχουμε δύο ομόηχες λέξεις, mint τη μέντα, από τα ελληνικά (μίνθη) και mint το νομισματοκοπείο, από τα λατινικά (moneta, monnaie, money). Ε, το μπέρδεψε ο άνθρωπος, τι φταίει κι αυτός που η αγγλική γλώσσα είναι φτωχή;

* Αν απορείτε, η βασιλική μέντα είναι η απόδοση που διαλέγει το Google translate αν του δώσετε royal mint. Θα περίμενε κανείς ένα εμπορικό εγχείρημα που έχει πολλές πωλήσεις να χαλαλίζει ένα κατοστάρικο σε έναν επαγγελματία μεταφραστή αντί να βγάζει τα μάτια των παιδιών με τέτοια μαργαριτάρια.

* Αξιέπαινη πρωτοβουλία εταιρείας των ΜΜΕ να αρνηθεί επιχορηγήσεις για την προβολή μηνυμάτων σχετικά με την πανδημία (τη λεγόμενη λίστα Πέτσα). Ωστόσο, στη σχετική ανακοίνωση παρατηρώ μια περίεργη διατύπωση:

Αν τότε, υπήρξε το επιχείρημα του κατεπείγοντος, αιφνιδιασμός και βιασύνη, τώρα μετράμε ήδη 7 μήνες μάχης με την επιδημία του κορονοϊού για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη και δεν υπάρχει καμία δικαιολογία από την πλευρά της κυβέρνησης.

Δεν σας φαίνεται να λείπει κάτι; Μετράμε 7 μήνες με την επιδημία για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Νομίζω ότι έχουμε εξέλιξη του σχήματος «πολύ σκληρός για να πεθάνει», δηλ. πολύς καιρός για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Οικονομικός τρόπος ίσως αλλά εγώ θα προτιμούσα «οπότε πάει πολύ να επαναληφθούν τα ίδια λάθη» ή «οπότε θα ήταν απαράδεκτο να επαναληφθούν τα ίδια λάθη».

* Κι ένα αστείο λαθάκι, στον τίτλο της είδησης για το κρουαζιερόπλοιο:

Αρνητικά τα τοστ και στα 12 μέλη του πληρώματος.

Είχαν παραγγείλει ζαμπόν-τυρί-ντομάτα και τους έβαλε μόνο τυρί φαίνεται.

* Κι ένας τίτλος απο την Αυγή. Σε άρθρο για τις ξενοφοβικές αντιδράσεις στα Καμένα Βούρλα, ο τίτλος είναι:

Απέχουν πολύ περισσότερο από 1.728 χιλιόμετρα.

Εννοεί, και το λέει και στο άρθρο, ότι τα Καμένα Βούρλα, όπου οι τοπικές αρχές και κάποιοι κάτοικοι εκδίωξαν τα 39 ανήλικα προσφυγόπουλα που έτσι κι αλλιώς περαστικά ήταν από τον τόπο τους, απέχουν έτη φωτός θα λέγαμε, σε συμπεριφορά, απο την Τήλο, όπου οι ντόπιοι καλοδέχονται τους πρόσφυγες.

Επί της ουσίας με βρίσκει σύμφωνο ο αρθρογράφος. Αλλά αναρωτιέμαι πού τα βρήκε αυτά τα 1728 χιλιόμετρα. Μου φαίνονται πάρα πολλά για μια διαδρομή από τη Φθιώτιδα στην Τήλο έστω κι αν δεν υπάρχει απευθείας συγκοινωνία ανάμεσα στα δυο μέρη. Το έψαξα λοιπόν λίγο και βρήκα ότι δεν είναι εντελώς παλαβό το νούμερο.

Για να πάτε από τα Καμένα Βούρλα στην Tήλο, αν δεν έχετε δικό σας σκάφος, θα πάτε στον Πειραιά, και από εκεί θα πάρετε το πλοίο, έτσι; Αλλά αυτό βγαίνει μόλις 701 χλμ στο Google Maps. Ωστόσο, το Google Maps δίνει και άλλες εναλλακτικές:

  • να πάτε στο Λαύριο, και από εκεί να πάρετε πλοίο για τα Ψαρά-Χίο-Μυτιλήνη, να περάσετε στο Αϊβαλί, από εκεί οδικώς μέχρι το Μποντρούμ, από εκεί με πλοίο Κω-Νίσυρο-Τήλο: 1115 χλμ.
  • να πάτε οδικώς ίσαμε το Τεκιρντάγ, στις ακτές της Προποντίδας, από εκεί να περάσετε με φέρι απέναντι, και μετά οδικώς έως το Μποντρούμ κτλ. Αυτό δίνει 1485 χιλιόμετρα.

Και πάλι όμως απέχουμε από τα 1728. Αλλά βρήκα πώς προκύπτουν και αυτά: αν πάτε Καμένα Βούρλα-Κωνσταντινούπολη-Μποντρούμ και από εκεί το καραβάκι. Αυτό, στο δικό μου το μηχάνημα, βγάζει 1724 χιλιόμετρα, αλλά είμαστε αρκετά κοντά στα 1728. Ορίστε η διαδρομή. Μόλις 21 ώρες, ιδανική για όποιον τον πιάνει η θάλασσα.

Και μια κραυγαλέα περίπτωση φέικ νιους από το κρατικό ΑΠΕ. Το πρωί της Πέμπτης μετέδωσε την ειδηση για το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στην Αθήνα συνοδεύοντάς το από αυτή την εικόνα.

Με μια πρώτη ματιά ο νοικοκυραίος βλέπει επεισόδια και αποστρέφει αηδιασμένος το βλέμμα. Δεύτερη ματιά δεν ρίχνει.

Αν έριχνε, θα πρόσεχε ότι οι διαδηλωτές παραείναι μεγάλοι για μαθητές. Ότι φοράνε βαριά πανωφόρια και πουλοβερ, ενώ η διαδήλωση έγινε με κοντομάνικα κάτω από τον λαμπρο ήλιο. Ότι το τοπίο με τα δέντρα πίσω δεν θυμίζει το κέντρο της Αθήνας.

Διότι, βλέπετε, το ΑΠΕ βρήκε μια φωτογραφία αρχείου από φοιτητική διαδηλωση και μαλιστα μια φωτογραφία που να δείχνει επεισόδια. Λέτε να ήταν τυχαίο το λάθος; Εγώ λέω όχι. Λέτε να παραιτήθηκε κάποιος για το φέικ; Όχι βέβαια. Απλώς, όταν έπεσε πολύ κράξιμο από τα σόσιαλ, άλλαξαν την εικόνα (στο άρθρο) και κατέβασαν το τουίτ που βλέπετε πιο πάνω.

* Κι ένα αστείο λάθος σε άρθρο για τη μη συνάντηση του Πομπέο με τον Πάπα:

«Η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα έχει επιδεινωθεί σοβαρά υπό τον αυταρχικό Σι Τζίνπινγκ, ειδικά για τους θρησκευόμενους και τους πιστούς», υποστήριξε ο Πομπέο , προσθέτοντας ότι έχουν υπάρξει «αξιόπιστες αναφορές για αναγκαστικές αποστειρώσεις και αμβλώσεις μουσουλμάνων στο Σιντζιάνγκ», καθώς και «κακοποίηση καθολικών ιερέων και πιστών«.

Στειρώσεις φοβάμαι πως γίνονται στο Σιντζιάνγκ (αν προφέρεται έτσι), όχι αποστειρώσεις. Μακάρι να γίνονταν μόνο αποστειρώσεις.

Στα αγγλικά η λέξη είναι ίδια, sterilization, τόσο για τη στείρωση όσο και για την αποστείρωση. Φτωχή γλώσσα, είπαμε.

* Και ακόμα κάτι για τα επαγγελματικά θηλυκά. Η νεαρή κυρία της εικόνας δίνει συνέντευξη σε κάποιο κανάλι και δηλώνει: «Όταν οι άνδρες μαθαίνουν ότι είμαι πυροσβέστις ενθουσιάζονται».

Φαντάζεστε πως αν τους έλεγε ότι είναι «πυροσβέστρια» θα απογοητεύονταν;

* Η κυρία Γιάννα Αγγελοπούλου, ως πρόεδρος της Επιτροπής του 1821, επισκέφτηκε τη Χίο. Στο πρόγραμμα της επίσκεψης, όπως το ανακοίνωσε ο δήμαρχος Χίου, που το βλέπετε εδώ με σχολιασμό, διαβάζουμε ότι μεταξύ άλλων επισκέφτηκε και τα «ορεινά Θυμιανά».

Φίλος από το Φέισμπουκ, Χιώτης, μού έστειλε την τοποθέτηση ενός φίλου του. Αντιγράφω:

Η κ. Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη, ως πρόεδρος της επιτροπής για το 2021, θα επισκεφτεί τη Χίο, μεταξύ των οποίων και το χωριό μου (τι μεγάλη τιμή- λέμε τώρα) τα Θυμιανά.

Το τραγελαφικό της υπόθεσης είναι, ότι στο δελτίο τύπου του Δήμου Χίου αναφέρεται επί λέξει : «άφιξη στα ορεινά Θυμιανά».

Το χωριό παράγει μαστίχα (τη διαδικασία συλλογής θα έρθει να δει η κ. Αγγελοπούλου) και ανήκει στα Καμπόχωρα, τα οκτώ χωριά (Θυμιανά, Νεοχώρι, Χαλκειός, Ζυφιάς, Βαβύλοι, Βασιλεώνοικο, Δαφνώνας και Βερβεράτο) που περιβάλλουν τη πεδιάδα του Κάμπου.

Τα Θυμιανά, είναι το πλησιέστερο προς τη θάλασσα χωριό, με υψόμετρο μόλις 90 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Ακόμα κι αν ήθελαν να πουν «τα ορεινά των Θυμιανών, κάτι τέτοιο δεν υφίσταται, αφού ο ψηλότερος λόφος εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας, είναι το Μεροβίγλι με ύψος μόλις 120 μέτρα, όταν στη Βόρεια Χίο (που είναι πράγματι ορεινή) υπάρχουν κορυφές που ξεπερνούν τα 1.000 μέτρα). Εκεί στο δήμο Χίου, φαίνεται να μη γνωρίζουν το νησί που διοικούν...

* Το νέο βέβαια που μας ταρακούνησε χτες ήταν ότι ο Τραμπ βρέθηκε θετικός στον ιό ή ότι ο κόβιντ έπαθε Τραμπ όπως είπαν ή σκέφτηκαν μερικά εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον πλανήτη.

Δυστυχώς, δεν έχω κάποιο μεζεδάκι σχετικό με την αρρώστια του Τραμπ, αλλά θα σας αποζημιώσω με ένα άλλο, που βρήκε φίλος σε άρθρο για το ντιμπέιτ του Τραμπ με τον Μπάιντεν.

Ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως στον συντονιστή Κρις Ουάλας, ο οποίος τον κάλεσε να καταδικάσει απερίφραστα τους υπέρμαχους της ανωτερότητας της λευκής φυλής. Αντίθετα, αναφέρθηκε στους Proud Boys, μια ακροδεξιά ομάδα λευκών. Η φράση: «κάντε πίσω και έσω έτοιμοι» που τους απηύθυνε προκάλεσε ρίγη σε όσους τον άκουγαν εκείνη την ώρα.

Το λάθος είναι βέβαια το πολύ αστείο «έσω έτοιμοι», που είναι πολλαπλό διότι δεν είναι λάθος μόνο η ορθογραφία (έσω αντί για έσο). Και «έσο έτοιμοι» να έγραφε θα είχε ασυμφωνία αριθμού στα αρχαία (είναι ή όχι ξένη γλώσσα;). Έστε έτοιμοι νομίζω πως το λέγανε.

Ο Τραμπ είπε «stand back and stand by». Πώς θα το αποδίδατε;

* Γράφτηκε σε διάφορα μέσα ότι θα ελλιμενιστεί στη Σούδα ένα γιγαντιαίο αμερικανικό ελικοπτεροφόρο, το USS Hershel «Woody» Williams.

Αλλού όμως βλέπω ότι δεν είναι ελικοπτεροφόρο αλλά μάλλον… φαναρτζίδικο:

Είναι ένα πλωτό συνεργείο για ελαφρές επισκευές πλοίων του 6ου Στόλου. Για την ακρίβεια είναι μια οδική βοήθεια θαλάσσης. Το συγκεκριμένο πλοίο αποστέλλεται σε ρόλο υποστηρικτικό στο πεδίο των επιχειρήσεων για να καλύπτει άμεσες ανάγκες.

* Με αφορμή το «παράνομο» τουρκολιβυκό μνημόνιο, που πρωτοκολλήθηκε στον ΟΗΕ, αλλά δεν τρέχει τίποτα διότι είναι παράνομο (μακάρι να μην το βρούμε μπροστά μας σε δυο-τρία χρόνια), πρόσεξα ότι πολλοί, όπως και το κάποτε έγκυρο Βήμα, το γράφουν «τουρκολΥΒΙκό». Δεν πάει έτσι. Λιβύη, άρα λιβυκός, όπως το Λιβυκό πέλαγος.

Λυβικό είναι όταν υπηρετεί στα ΛΥΒ.

* Και κλείνω με ένα ακόμα θηριώδες μαργαριτάρι, που θα μπορούσε κι αυτό να τιτλοφορήσει το σημερινό άρθρο μας αν και δεν είναι τόσο αστείο όσο η βασιλική μέντα.

Ενώ εξελισσόταν η Σύνοδος Κορυφής, διέρρεαν ειδήσεις για τα προσχέδια κειμένου που ετοίμαζαν οι βοηθοί των ηγετών. Και για κάποιο από αυτά τα προσχέδια γράφτηκε ότι….

Η ΕΕ έχει στρατηγικό ενδιαφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στη Μεσόγειο του Πάσχα και….

Η φωτογραφία είναι από Real, αλλά έτσι το έχει και το Star.gr και άλλα μέσα.

Θα καταλάβατε βεβαίως ότι η Μεσόγειος του Πάσχα είναι η… Ανατολική Μεσόγειος. Βέβαια, το Πάσχα είναι Easter ενώ η Ανατολ. Μεσόγειος είναι Eastern Mediterranean, ή ίσως East, αλλά γιατί να χαλάμε τις καρδιές μας για ένα-δυο ψωρογράμματα παραπάνω ή λιγότερα;

Mη με ρωτήσετε τι σκέφτηκε ο φωστήρας την ώρα που έγραφε «Μεσόγειος του Πάσχα» (στο star.gr δίνουν και όνομα: «όπως αποκαλύπτει ο Θ. Αθανασίου…»). Σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Εδώ τελειώσαμε. Το σημερινό άρθρο γράφτηκε με μεγάλη δυσκολία, διότι η WordPress άλλαξε editor και εκεί που είχα συνηθίσει τον παλιό, τον λεγόμενο Classic Editor, βρέθηκα σε εντελώς άγνωστο περιβάλλον και έχασα πολλή ώρα ώσπου να βρω τα πατήματά μου -και ακόμα δεν τα έχω βρει, διότι όπως ξέρετε το γέρικο άλογο δεν αλλάζει εύκολα περπατησιά. Δοκίμασα να επιστρέψω στον παλιό έντιτορ, αλλά για να γίνει αυτό χρειάζεται πλαγκ-ιν, και για να βάλεις το πλαγκ-ιν πρέπει να αγοράσεις συνδρομή, δεν γίνεται με το δωρεάν πρόγραμμα. Και η συνδρομή είναι μάλλον τσουχτερή, 25 ευρώ το μήνα -που είναι πολλά για ένα δωρεάν ιδιωτικό ιστολόγιο. Μπορώ να τα δώσω, αλλά το θεωρώ λάθος. Οπότε, είχα τόσο ξενερώσει που έλεγα να τα παρατήσω, και να μη βάλω άρθρο, οπότε θα έσπαγε το σερί της αδιάλειπτης καθημερινής παρουσίας που βαστάει από τις 28/1/2014. Τελικά, ο φίλος μας ο Στάζιμπος με εμψύχωσε κι έτσι κουτσά-στραβά το έγραψα το άρθρο, αν και δεν ξέρω τι εκπλήξεις μου επιφυλάσσει ο νέος έντιτορ ούτε αν θα έχω πάντοτε χρόνο, όπως είχα χτες. Οπότε, μην παραξενευτείτε αν αύριο-μεθαύριο δεν δείτε άρθρο. Ελπίζω όμως να το ξεπεράσουμε κι αυτό. Προς το παρόν, καλό σαββατοκύριακο στη Μεσόγειο του Πάσχα!

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , , , , , | 327 Σχόλια »

Αυτοπροστατευόμενα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Σεπτεμβρίου, 2020

Τα μεζεδάκια της προηγούμενης εβδομάδας ήταν περιορισμένα από τα μέτρα περιορισμού που επιβάλλονταν σε διάφορες περιοχές της χώρας, τούτα εδώ είναι αυτοπροστατευόμενα, παίρνοντας αφορμή από μια φράση του προχτεσινού διαγγέλματος του πρωθυπουργού.

Eίπε λοιπόν ο πρωθυπουργός ότι το δίλημμα είναι «αυτοπροστασία ή καραντίνα». Θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε αρκετά το περιεχόμενο του μηνύματός του, αλλά όχι σήμερα, σήμερα κάνουμε γλωσσικά και ευτράπελα σχόλια, όχι συζήτηση επί της ουσίας.  Οπότε, από την αυτοπροστασία δανειζόμαστε τον τίτλο του σημερινού βδομαδιάτικου άρθρου μας, κι έτσι έχουμε «αυτοπροστατευόμενα μεζεδάκια».

* Κι επειδή ο πρωθυπουργός ξεκίνησε το διάγγελμα λέγοντας ότι βρισκόμαστε «σε μια κρίσιμη καμπή της μάχης με την πανδημία», ενώ κατά σύμπτωση ο ανιψιός του πρωθυπουργού, που είναι και δήμαρχος Αθηναίων, επέρριψε τις ευθύνες για την κακή κατάσταση του γκαζόν της Ομόνοιας στις κάμπιες που το έφαγαν, πολλοί φωτοσοπιστές στα σόσιαλ άρπαξαν την ευκαιρία και παρώδησαν το σουπεράκι της ΕΡΤ μετατρέποντας την καμπή σε κάμπια όπως εδώ. Κι έτσι, είμαστε σε μια κρίσιμη κάμπια (Και μια κάμπια τόση, με το συμπάθειο, θα μπορούσαμε να πούμε).

Να θυμίσουμε ότι η κάμπια στα αρχαία ή στην καθαρεύουσα λέγεται «κάμπη» και πιθανώς συνδέεται με το ρήμα «κάμπτω», απ’ όπου παράγεται και η καμπή -αλλά αυτό αξίζει ίσως να αναπτυχθεί σε ξεχωριστό άρθρο.

* Κατά τα άλλα, και επειδή αυτή η κυβέρνηση περισσότερο από τις προηγούμενες δείχνει να κινείται με βάση τις συμβουλές επικοινωνιολόγων και για τα μικρά και για τα μεγάλα, αναρωτιέμαι τι να σκέφτηκαν οι επικοινωνιολόγοι του πρωθυπουργού όταν τον συμβούλεψαν να φορέσει πένθιμη μοβ γραβάτα για το διάγγελμά του;

* Mεγάλη γκάφα των ΕΛΤΑ. Ήταν να εκδοθούν γραμματόσημα για τα 2500 χρόνια των Θερμοπυλών και της Σαλαμίνας, αλλά τελικά «για τεχνικούς λόγους» κυκλοφόρησε μόνο το σχετικό με τη Σαλαμίνα.

Οι τεχνικοί λόγοι ήταν ότι στο γραμματόσημο για τις Θερμοπύλες, που είχε το επίγραμμα του Σιμωνίδη, υπήρχαν όχι ένα αλλά δύο ορθογραφικά λάθη στο αρχαίο περσικό κείμενο, τα οποία δεν τα πρόσεξε κανείς ανευθυνοϋπεύθυνος του οργανισμού, αλλά εντοπίστηκαν (υποθέτω από πολλούς πολίτες και πάντως στο ιστολόγιο σε σχόλιο μέσα στη βδομάδα) μόλις τα ΕΛΤΑ έδωσαν στον Τύπο εικόνες των νέων γραμματοσήμων 2-3 μέρες πριν από την προγραμματισμένη κυκλοφορία.

Όπως βλέπετε, το «κείνων» έγινε «κοινων» -έτσι όπως είναι άτονο, θα το πούμε «κοινών» άραγε;- ενώ η τελευταία λέξη, το «πειθόμενοι» απέκτησε ωμέγα αντί για όμικρον έτσι που να φαντάζει πιο αρχοντική -το όμικρον είναι για την πλέμπα.

Ντροπή τους, μια δουλειά είχε να κάνει κάποιος και όπως φαίνεται δεν την έκανε. Αλλά να περάσει από τόσα μάτια (ή δεν πέρασε από τόσα μάτια;) και να μην το δουν; Τέτοιο κάζο δεν θυμάμαι τα τελευταία κάμποσα χρόνια στα ΕΛΤΑ, και πέρα από το πλήγμα στο γόητρο του οργανισμού φαντάζομαι ότι θα υπάρχει και όχι αμελητέα οικονομική ζημία αφού το γραμματόσημο είχε τυπωθεί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αλφάβητο, Επιγραφές, Κύπρος, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Παρίσι | Με ετικέτα: , , , , , , | 515 Σχόλια »

Περιορισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Σεπτεμβρίου, 2020

Περιορισμένα τα μεζεδάκια μας, όχι επειδή είναι λίγα (αν και δεν είναι και πάρα πολλά), αλλά επειδή σε ολοένα και περισσότερες περιοχές της χώρας επιβάλλονται μέτρα περιορισμού. Τα νούμερα της πανδημίας δεν πάνε και πολύ καλά, πράγματι -κι αν μέχρι πριν από ένα δίμηνο, για κάποιο λόγο (κυβερνητικά μέτρα, υπεύθυνη στάση των πολιτικών δυνάμεων, πειθαρχία των πολιτών, ο δραστήριος και φρόνιμος Θεός της Ελλάδος) η χώρα μας είχε δεχτεί ξώφαλτσα την επίθεση της κορόνας, τώρα ο ορίζοντας αρχίζει να συννεφιάζει.

Όμως αυτά τα θεματα τα συζητάμε τις καθημερινές. Σημερα έχουμε ανάλαφρη πολυσυλλεκτικότητα, όχι σοβαρή μονοθεματικότητα.

Θα μπορούσα στο σημερινό άρθρο να δώσω έναν τίτλο σχετικόν με το άνοιγμα των σχολείων και τους μασκοφοβικούς γονείς, που δεν ήταν ίσως τόσο πολλοί οσο φοβόμουν.

Την εικόνα αριστερά πρέπει να τη βάλαμε σε κάποια σχόλια, αξίζει όμως να ξαναμπεί, πιστεύω.

Φιμουτρο, βέβαια, αφού μπαίνει στο μούτρο.

Παρεμπιπτόντως, στο ερώτημα του πώς να αποκαλέσουμε τους αντίπαλους της μάσκας, ο επίσημος όρος, που τον ακούω στις ειδήσεις είναι «αρνητής της μάσκας». Εγώ είχα πει «μασκόφοβος» αλλά δέχτηκα την τροπολογία ενός φίλου και τώρα, όπως είδατε, γράφω «μασκοφοβικός». Εδώ προτείνατε το «μασκοκλάστης» αλλά δεν ξέρω αν το εννοούσατε στα σοβαρά. Κάποιος άλλος στο Τουίτερ πρότεινε το «αντιμασκοφόρος», που είναι απλό αλλά ίσως όχι ακριβές -εναντίον της μάσκας είναι οι άνθρωποι αυτοί, όχι εναντίον των μασκοφόρων.

* Και συνεχίζω με ένα θηλυκό επαγγελματικό. Η καλή μυτιληνιά ειδησεογραφική ιστοσελίδα «Στο νησί» έχει άρθρο με τίτλο «Στο νησί 70 αστυνομικίνες από τη ΓΑΔΑ». Επιδοκιμάζω.

Ωστόσο, μέσα στο άρθρο, διαβάζουμε: «Σύμφωνα με πληροφορίες, η αποστολή των 70 γυναικών αστυνομικών αποφασίστηκε από την ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της ΕΛ.ΑΣ.».

Ο φίλος που το στέλνει λέει: Μάλλον τις έστειλαν για να ειναι διπλα στους συζυγους τους την ωρα του καθηκοντος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , , | 285 Σχόλια »

Κορονοσχολικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Σεπτεμβρίου, 2020

Ανοίγουν τα σχολεία τη Δευτέρα, άρα σχολικά τα μεζεδάκια μας. Ανοίγουν κάτω από τη δαμόκλεια σπάθη του κορονιού, άρα κορονοσχολικά. Κι έτσι, βρήκαμε τίτλο για το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο.

Παρεμπιπτόντως, ήδη από χτες θα προσέξατε ότι χρησιμοποιώ (και) τον όρο «κορονιός» αντί «κορονοϊός», που τον βρίσκω ελκυστικό μια και αποφεύγει τη χασμωδία (όταν προφέρεται) και τα διαλυτικά όταν γράφεται.

* Μεταφραστικό μαργαριτάρι σε ρεπορτάζ για τον υπουργό Παιδείας του Μπολσονάρου. Διαβάζουμε:

«Η μεγάλη μόδα των κοινωνιολόγων, των φιλοσόφων και κάποιων πολιτικών ρευμάτων έχει καταστρέψει τα πάντα (…) χωρίς να τα αντικαταστήσει με κάτι. Για τον λόγο αυτό οι έφηβοί μας έχουν αυτό το κενό που τους οδηγεί να ζουν χωρίς σκοπό και να παίρνουν τη ζωή τους», πρόσθεσε.

Να παίρνουν τη ζωή τους στραβά; Να παιρνουν τη ζωή τους λάθος και ν’ αλλάζουν ζωή; Τι;

Προφανώς το πρωτότυπο θα ελεγε to take their own lives, και το τζιμάνι το μετέφρασε κατά λέξη. Κι επειδή το μαργαριτάρι υπάρχει σε πολλούς ιστότοπους, φως φανάρι πως προέρχεται από το πρακτορείο διανομής μαργαριταριών, το ΑΠΕ/ΜΠΕ δηλαδή.

* Ένα ωραίο που είδα στα σόσιαλ, ένα ραμονοειδές μιμίδιο. Ένα δοχείο μπογιά σε χρώμα Πουμισούσες, για να βάφετε τις κουρτίνες σας όσοι έχετε θέματα και θέλετε να εκδικηθείτε.

* Kαι ένα μικρό για τα εισαγωγικά, στην είδηση για μια δημοσιογραφική μεταγραφή:

Κατερίνα Παναγοπούλου: Γιατί «έφυγα» από το Star και πήγα στο Mega

Αν θέλει εισαγωγικά το ένα ρήμα, δεν θέλει και το άλλο;

«Έφυγε» μεταφορικά (φτου φτου) και πήγε κυριολεκτικά;

* Στη Γαλλία, λέει, ένας 80χρονος πήγε να σκοτώσει μια μύγα με μια ηλεκτρική μυγοσκοτώστρα και επειδή είχε διαρροή φυσικού αερίου στο σπίτι του έγινε έκρηξη και καταστράφηκε το μισό σπίτι.

Στη σχετική είδηση γράφεται ότι «ηλικιωμένος άνδρας που διανύει την 80η δεκαετία της ζωής του…»

Αλλά βέβαια την 80ή δεκαετία της ζωής του μονάχα ο Μαθουσάλας τη διένυσε. Ο ογδοντάχρονος Γάλλος την 8η δεκαετία θα διανύει εκτός αν έχει μπει ήδη στην ένατη.

* Γράφει ο καλός συγγραφέας Μισέλ Φάις στην Εφ.Συν.:

Κάθε χρόνο αναμένω τη νέα εκδοτική παραγωγή σχεδόν με παιδιόθεν αδημονία.

Παρντόν; Τι θα πει «παιδιόθεν αδημονία»; Με τα σπασμένα περσικά μου καταλαβαίνω ότι «παιδιόθεν» θα πει «από την παιδική μου ηλικία», «από τότε που ήμουν μικρό παιδί», ας πούμε «Παιδιόθεν είχε έφεση προς τις φάρσες».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νομανσλάνδη, Φέικ νιουζ, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , | 296 Σχόλια »

Σεπτεμβριανά μεζεδάκια και φέτος

Posted by sarant στο 5 Σεπτεμβρίου, 2020

Τον έχω χρησιμοποιήσει ξανά αυτόν τον τίτλο, πριν από πέντε χρόνια, αλλά δεν έβρισκα άλλον, οπότε τον επανέλαβα. Και για να μη μπερδέψουν οι ιστορικοί του μέλλοντος το άρθρο του 2015 με το σημερινό, πρόσθεσα ένα «και φέτος» στο τέλος.

* Και ξεκινάμε με ένα μεγάλο επίτευγμα της αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας.

O Κικίλιας, λέει, αποκάλυψε το φύλλο του μωρού.

Δεν ξέρω πώς αντέδρασε το μωρό, αλλά εγώ όταν έπαιζα πόκα θα εξαγριωνόμουν αν κάποιος, ας ήταν κι ο πατέρας μου, φανέρωνε το φύλλο που κρατούσα.

Αυτά τα πράγματα δεν είναι σωστά και πρέπει να στηλιτεύονται. Καλά κάνει ο ιστότοπος που το βγάζει στη φόρα.

(Πάντως, εχω παρατηρήσει, αν και μπορεί να πέφτω έξω, ότι συχνότερο ορθογραφικό λάθος είναι το περίσσιο Λ (πχ. οι σχέσεις των δύο φύλλων) παρά το λειψό Λ (πχ. πέφτουν τα φύλα). Ίσως επειδή στην αμφιβολία «το πολύ δεν βλάφτει»).

* Μπορεί κάποιος που έχει ιδεοληψίες να γράψει ένα ενδιαφέρον άρθρο; Μπορεί. Ιδού ένα παράδειγμα, ένα άρθρο για το Mpemba effect, δηλαδή την παρατήρηση ότι το ζεστό νερό παγώνει γρηγορότερα από το κρύο. Ονομάστηκε έτσι από τον Τανζανό Εrasto Mpemba, που όταν ήταν μαθητής, στο δημοτικό και στο γυμνάσιο (τώρα έχει μεγαλώσει) έκανε αυτή την αντιδιαισθητική εμπειρική παρατήρηση, που αντέβαινε στον νόμο του Νεύτωνα.

Ο Αριστοτέλης είχε πρώτος αναφερθεί στο φαινόμενο αυτό. Οπότε ο συγγραφέας του άρθρου, αφού παραθέσει τον Αριστοτέλη, ξεκινάει μια ιερεμιάδα για τη γλώσσα:

Όλοι γνωρίζουμε ότι πρόβλημα στη διδασκαλία της γλώσσας μας ξεκίνησε με τις κυβερνητικές αποφάσεις πριν 4 δεκαετίες , όπου τότε αποκόψαμε την Αρχαία Ελληνική. Σήμερα η κατάσταση στη χώρα μας δεν έχει αλλάξει, ενω για πάνω από τριάντα χώρες του κόσμου τα αρχαία ελληνικά αποτελούν υποχρεωτικό μάθημα. Τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου διδάσκουν αρχαία ελληνικά και ρητορική….

Ευτυχώς στη συνέχεια σταματάει και αφηγείται την ενδιαφέρουσα αυτή ιστορία (που δεν την ήξερα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Ευπρεπισμός, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Ομόηχα, Πανδημικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 128 Σχόλια »

Αντετοκουμπωμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Αυγούστου, 2020

Βασικά, δεν έβρισκα τίτλο για το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο -κι επειδή μιλήσαμε χτες για τον Γιάννη Αντετοκούνμπο με αφορμή την απεργία των παιχτών του ΝΒΑ, που έληξε αφού πέτυχε να φερει στο προσκήνιο τη φυλετική ανισότητα στις ΗΠΑ, και καθώς έχουμε κι ένα μεζεδάκι για τον Γιάννη, σκέφτηκα να καπαρώσω το λογοπαίγνιο «αντετοκουμπωμένος» το οποίο δεν γκουγκλίζεται -τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, μια και σε λίγο θα βρίσκεται στο γκουγκλ εξαιτίας του άρθρου που διαβάζετε.

Με την ευκαιρία, μια προσπάθεια ελληνικής ετυμολόγησης του επωνύμου του Γιάννη θα ήταν «αντέτι» και «κουμπί». Το αντέτι είναι λέξη τουρκικής προέλευσης και σημαίνει έθιμο, συνήθεια. Σας αφήνω την άσκηση να βρείτε πώς συνδέθηκε με το κουμπί και οδήγησε στο όνομα Αντετοκούμπο (το ν πριν από το μπ αναπτύχθηκε στη συνέχεια, προρρινισμός).

* Και ξεκινάμε με έναν τίτλο άρθρου από το Capital.gr.

Σχολιάζει ο φίλος που το στέλνει:

Ήξερα για τα χάλια της ΕΛΑΣ, αλλά να κάνει και προαγωγές επειδή χτίζουν αυθαίρετα;

Κι εμένα με εκπλήσσει. Συνήθως οι επιβραβεύσεις για τέτοιες δραστηριότητες δίνονταν πιο διακριτικά.

* Φίλος γλωσσολόγος μου λέει:

Ο Χαρδαλιάς είπε σήμερα «δεν επιδέχεται αμφισβήτησης». Θα το έχεις σχολιάσει πολλές φορές. Η γενική φαίνεται να καθιερώνεται στο γλωσσικό αίσθημα όχι ως δείκτης λογιωτατισμου αλλά επίσημου λογου.

Ναι, υπάρχει αυτή η τάση. Βέβαια, ειδικά το «επιδέχομαι», ενω κανονικά συντάσσεται με αιτιατική, εύκολα έλκεται από το «επιδεκτικός» που πράγματι συντάσσεται με γενική -κι έχουμε και το κλισέ «ανεπίδεκτος μαθήσεως» από κοντά.

* Από το Φέισμπουκ, πιθανότατα σε σχέση με το παιδάκι που κινδύνεψε να πνιγεί.

Κάποιος σχολίασε ότι η φράση θα ταίριαζε για κάποιο γαλαζοαίματο παιδάκι, ας πούμε τον δισέγγονο της Ελισάβετ της Αγγλίας, που κυκλοφορεί έξω με σωσίες, αλλα παιδάκια, οπότε οι κακοποιοί αντί να αρπάξουν το πραγματικό πριγκιπόπουλο άρπαξαν κάποιο από τα άλλα.

Κι άλλη φορά έχω δει αυτοί που έσωσαν κάποιον να αποκαλούνται «σωσίες» αντί για «σωτήρες», διότι αυτοί που σώζουν είναι «αναμενόμενο» να λέγονται «σωσίες».

Από τη μια, ο σωσίας δεν έχει καμια ετυμολογική ή άλλη συνάφεια με την «εκπληκτική ομοιότητα», από την άλλη όμως είναι μια λέξη ζωντανή, που χρησιμοποιείται συνεχώς με την κανονική της σημασία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Νομανσλάνδη, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 241 Σχόλια »