Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μαργαριτάρια’ Category

Δευτερογιουλιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Ιουλίου, 2022

Δεν έβρισκα τίτλο για το σημερινό μας πολυσυλλεκτικό άρθρο. Ύστερα είδα ότι σήμερα έχουμε 2 Ιουλίου, και βρήκα εκεί σανίδα σωτηρίας. Όμως, τον τίτλο «δευτεροϊουλιανά» τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει, πριν από 6 χρόνια, σε αντίστοιχο άρθρο, κι έτσι είπα να νεολογίσω -βέβαια, αφού σε κάποιες διαλέκτους τον Ιούλη τον έλεγαν «Δευτερογιούλη» (και «Πρωτογιούλη» τον Ιούνιο), ο όρος «δευτερογιουλιάτικος» αντιστοιχεί στον «ιουλιανός».

Και ξεκινάω με ένα ορντέβρ, έναν τίτλο είδησης, που μου τον έστειλε φίλη του ιστολογίου.

Η καημένη η αράχνη, αφού τσίμπησε τον αγρότη νοσηλεύεται (στην πτέρυγα των εντόμων, μάλλον) και δηλώνει ότι πονάει σε όλο της το σώμα!

Αυτό τουλάχιστον το νόημα βγαίνει από τον τίτλο. Και παρόλο που η ανάγκη για οικονομία στους τίτλους είναι υπαρκτή, κάπως αλλιώς έπρεπε να το διατυπώσουν.

* Ένα μεταφραστικό από το tvxs σε άρθρο για τα οικονομικά της Ρωσίας, ειδικότερα για τη χρεοκοπία της. Ο αγγλικός όρος είναι default, που θα πει κατά λέξη «αθέτηση» (πληρωμών). Όμως default, ειδικά στην πληροφορική (και σε άλλα συμφραζόμενα ενδεχομένως) είναι η ρύθμιση που ακολουθείται αν ο χρήστης δεν ορίσει κάτι άλλο, η προεπιλεγμένη, όπως λέμε, ρύθμιση.

Και ενώ στον τίτλο, όπως και σε διάφορα σημεία του κειμένου, ορθά γίνεται λόγος για χρεοκοπία (ή έστω «χρεωκοπία», υπάρχει ορθογραφικός πλουραλισμός), ξαφνικά διαβάζουμε:

Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων παρενέβη για να απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση για εμάς και η προεπιλογή είναι πλέον μπροστά μας.

Και πιο κάτω:

Κατά κάποιο τρόπο, η Ρωσία βρίσκεται ήδη σε προεπιλογή. Μια επιτροπή παραγώγων έκρινε ότι συνέβη ένα «πιστωτικό γεγονός» σε ορισμένους από τους τίτλους της, αφού δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει πληρωμή 1,9 εκατομμυρίων δολαρίων σε τόκους για μια πληρωμή που είχε καταβληθεί στις αρχές Απριλίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευπρεπισμός, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 103 Σχόλια »

Μεζεδάκια μεσούσης

Posted by sarant στο 25 Ιουνίου, 2022

Κάτι λείπει από τον σημερινό μας τίτλο, θα πείτε. Ποιας μεσούσης; Ποια χρονική περίοδος ή διαδικασία βρίσκεται στη μέση της;

Ναι, δίκιο έχετε. Αλλά ο τίτλος του σημερινού μας πολυσυλλεκτικού άρθρου είναι εμπνευσμένος, όπως συχνά συμβαίνει, από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας μας, ένα ιδιαίτερα ζουμερό θα έλεγα.

Γράφουν λοιπόν τα Νέα ότι οι ειδικοί προειδοποιούν πως υπάρχει ενδεχόμενο να ξεσπάσει νέο κύμα κορονοϊού «μεσούσης του καλοκαιριού». Ο συντάκτης προσπάθησε όπως βλέπετε να χρησιμοποιήσει μια λόγια διατύπωση, όμως ξέχασε πως οι μεταξωτές περισκελίδες συνοδεύονται από κάποιες υποχρεώσεις -το «μεσούσης» δεν είναι άκλιτο και για τα τρία γένη, όπως είναι η μετοχή «όντας». Είναι γένους θηλυκού.

Αν λοιπόν ήθελε πράγματι να χρησιμοποιήσει μεταξωτή (λέμε τώρα) σύνταξη, έπρεπε να πει «μεσούντος του καλοκαιριού». Τώρα, αυτό το ανακάτεμα γλωσσικών μορφών είναι έτσι κι αλλιώς ελαφρώς τραγέλαφος, αλλά τουλάχιστον αυτό θα ήταν σωστός τραγέλαφος, ενώ το «μεσούσης του καλοκαιριού» είναι άπλυτος κι αλλήθωρος τραγέλαφος.

Γιατί να θηλυκοποιηθεί το ουδέτερο αντί να φορέσουν μουστάκια στο θηλυκό, όπως γίνεται σε πάμπολλες μετοχές τύπου «πληγέντων περιοχών» και «εγκριθέντων δαπανών»; Ομολογώ πως δεν ξέρω. Ίσως το «μεσούσης» να είναι πιο συχνό επειδή εμφανίστηκε, τα τελευταία χρόνια, σε φράσεις όπως «Μεσούσης της κρίσης…».

Ο φίλος Γιάννης Χάρης, που τα μαζεύει αυτά, ανέβασε στη σελίδα του στο Φέισμπουκ κι αλλα τρία παλιότερα ευρήματα του «μεσούσης του καλοκαιριού», από άλλους ιστοτόπους (Άθενς Βόις, Αντενα και ένας αθλητικός). Το περίεργο εδώ είναι ότι μόνο με το καλοκαίρι συνδυάζεται ο…. μεσούσης στα ευρήματα. Μήπως επειδή το καλοκαίρι τρώμε πιο πολλά ψαρικά, άρα «με σούσι»;

* Κάποιος φίλος διάβασε την περασμένη βδομάδα ότι κάνω συλλογή από λογοπαικτικούς τίτλους καταστημάτων, και μου στέλνει την παρακάτω πινακίδα από μανάβικο:

H εκκλησιαστική γραμματοσειρά της πρώτης σειράς κάνει βέβαια αντίστιξη, σκόπιμη ή όχι δεν ξέρω, με το υπονοούμενο του τίτλου.

* Μια παράξενη αναφορά στην είδηση ότι βρέθηκε ο Θύμιος Μπουγάς, που τον αναζητούσαν στον Πύργο. Σε πάρα πολλούς ιστοτόπους, πχ στο σχετικό άρθρο του thestival διαβάζουμε: ο 39χρονος Πολωνός Θύμιος Μπουγάς. Δεν αποκλείω βέβαια να είναι όντως Πολωνός ο Θ.Μπ., αλλά ομολογώ πως το όνομα μού φαίνεται ελληνικό. Αν το εβλεπα σε ένα σάιτ μόνο, θα έλεγα πως το σάιτ έκανε λάθος, αλλά το βλέπω σε δεκάδες ειδησεογραφικούς ιστότοπους. Οπότε;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 199 Σχόλια »

Μεζεδάκια με καύσωνα

Posted by sarant στο 18 Ιουνίου, 2022

Ποιον καύσωνα; θα αναρωτηθείτε δικαίως, αφού στην Αττική τουλάχιστον η θερμοκρασία αυτές τις μέρες κινείται στα χαμηλά τριαντάρια. Σωστά, αλλά εγώ αυτές τις μέρες δεν βρίσκομαι στην Αττική αλλά στην Εσπερία -και παρόλο που, κατά κανόνα, η Ελλάδα έχει μεγαλύτερη θερμοκρασία από τη Δυτική Ευρώπη, τις μέρες τούτες συναντάμε την εξαίρεση κι έτσι σε πολλές περιοχές της Γαλλίας περιμένουμε σαραντάρια για σήμερα. Χώρια που, κατά την υποκειμενική μου αίσθηση τουλάχιστον, οι 35 βαθμοί της Αττικής αντέχονται πιο εύκολα από τους 30 της Δυτικής Ευρώπης. Αλλά διαβάζω ότι σε λίγες μέρες θα έχει και η Αττική καύσωνα, οπότε γίνεται ακόμα πιο επίκαιρος ο τίτλος.

* Και ξεκινάμε με ένα φρέσκο από τον Εκατομμυριούχο, που το ψάρεψε ο φίλος μας ο Σταύρος και που το συζητήσαμε ήδη στα σχόλια προηγούμενου άρθρου, αξίζει όμως ν’ αναβαθμιστεί και να συμπεριληφθεί εδώ για να το δουν κι άλλοι, επειδή κατά κοινή ομολογία η νέα περίοδος του παιχνιδιού αυτού βαρύνεται με λάθη και απροσεξίες, ενώ, απ’ όσο θυμάμαι, στην πρώτη του περίοδο η επιμέλεια των ερωτήσεων ήταν σχεδόν υποδειγματική.

Λοιπόν, σε μια πρόσφατη εκπομπή τέθηκε η ερώτηση «Σε ποια πόλη της Καλιφόρνιας βρίσκεται η κοιλάδα της Σιλικόνης;»

Όμως, όπως έχουμε γράψει κάμποσες φορές (διότι το λάθος είναι συνηθισμένο), η Silicon Valley δεν είναι η κοιλάδα της Σιλικόνης, η οποία στα αγγλικά γράφεται Silicone.

Στη Silicon Valley το silicon σημαίνει πυρίτιο, το χημικό στοιχείο που χρησιμοποιείται στα τσιπάκια των υπολογιστών, άρα Κοιλάδα του Πυριτίου.

Η σιλικόνη είναι βεβαια παράγωγο του πυριτίου, και γι’ αυτό ονομάστηκε silicone, αλλά έχει άλλες χρήσεις, εκτός πληροφορικής.

Το αστείο είναι ότι  στην Καλιφόρνια υπάρχει και Κοιλάδα της Σιλικόνης (Silicone Valley), η Κοιλάδα του Σαν Φερνάντο, που θεωρείται το Χόλιγουντ του πορνογραφικού κινηματογράφου (καταλαβαίνουμε πώς ονοματίστηκε έτσι, φυσικά στ’ αστεία και σε αντιδιαστολή με την παλιότερη και γνωστότερη Κοιλάδα του Πυριτίου).

Πιο αστείο είναι ότι η πραγματική Κοιλάδα της Σιλικόνης βρίσκεται κοντά στο Λος Άντζελες, που ήταν μια από τις επιλογές στο ερώτημα που τέθηκε στο παιχνίδι. Οπότε, αν κάποιος παίχτης απαντούσε «Λος Άντζελες» επειδή είχε υπόψη του και την άλλη κοιλάδα, θα έβρισκε ή όχι το δίκιο του; Ευτυχώς στο παιχνίδι ο παίχτης απάντησε «Σαν Φρανσίσκο» που ήταν η «σωστή» απάντηση, τουλάχιστον για την Κοιλάδα του Πυριτίου.

* Ήταν όμως; Καταρχάς δεν μου αρέσει η διατύπωση «σε ποια πολη βρίσκεται» μια κοιλάδα, γενικά μια περιοχή. Ασφαλώς η Κοιλάδα του Πυριτίου βρίσκεται κοντά στο Σαν Φρανσίσκο, αλλά υπάρχει και η πόλη του San Jose, όπως κι αν προφέρεται, που δεν είναι και μικρή, που βρίσκεται μέσα στην κοιλάδα.

* Αύριο έχουμε και τον δεύτερο γύρο των γαλλικών εκλογών. Ελπίζω ο καύσωνας (που όμως θα σπάσει, αφού περιμένουμε καταιγίδα) να μην εμποδίσει τους ψηφοφόρους να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες, ιδίως τους νέους, ώστε η Αριστερά να ολοκληρώσει την πολύ καλή της εμφάνιση του πρώτου γύρου. Εδώ όμως μεζεδολογούμε, κι έχω ένα μεζεδάκι από την Αυγή, σε ρεπορτάζ για τον πρώτο γύρο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 124 Σχόλια »

Αγιοπνευματικά μεζεδάκια ξανά

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2022

Μπήκαμε στο τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, οπότε ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι, θαρρώ, ευκολονόητος. Βέβαια, αφού φέτος το ιστολόγιο θα γιορτάσει για 14η χρονιά (ω ναι!) τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος, είναι επόμενο ο τίτλος να έχει χρησιμοποιηθεί κι άλλη φορά, και συγκεκριμένα πριν από 10 περίπου χρόνια, γι’ αυτό και το «ξανά».

Και ξεκινάμε με ένα μεταφραστικό. Φίλος μού στέλνει φωτογραφία του κινητού του, τη σελίδα των πληροφοριών σχετικά με το τηλέφωνο. Είναι άλλο μοντέλο από το δικό μου, δεν μπορώ να βρω την ακριβώς αντίστοιχη σελίδα.

Βλέπω πάντως ότι το τηλέφωνο του φίλου έχει Κριάρι 2GB.

Είναι άραγε αρκετά μεγάλο το κριάρι αυτό των 2GB; Είναι δηλαδή γκεσέμι; Μπροστοκρίαρο;

Αλλά βέβαια πρόκειται για εικονικό κριάρι, πλάσμα του κυβερνοχώρου, γέννημα κάποιας μηχανής (ή ανθρώπου; ) που μετέφρασε το RAM. Και μη μου πείτε ότι ram, έστω και στα κεφαλαία, δεν σημαίνει κριάρι! Αφού ειχα στα νιάτα μου έναν δίσκο με τίτλο RAM, στα κεφαλαία, που είχε απέξω τον Πολ Μακάρτνι να φροντίζει ένα κριάρι. Όπερ έδει δείξαι.

(Εδώ που τα λέμε, δυσκολεύομαι να πιστέψω την αυθεντικότητα της φωτογραφίας. Τη βάζω επειδή ο φίλος που μου την έστειλε, είναι έγκυρη πηγή).

* Και συνεχίζω με έναν τίτλο είδησης που με έκανε να τον διαβάσω δυο φορές:

Βίσονας πέταξε στον αέρα και κατασπάραξε γυναίκα στο εθνικό πάρκο Γέλοουστοουν

Στην αρχή, φαντάστηκα τον βίσωνα να πετάει ψηλά στον αέρα κι ύστερα, με μια γρήγορη εφόρμηση να κατεβαίνει, να αρπάζει την άτυχη γυναίκα στα δυνατά του σαγόνια και…

Αλλά μετά σκέφτηκα πως ο τίτλος μπορεί απλώς να εννοεί ότι ο βίσωνας πέταξε στον αέρα τη γυναίκα και την κατασπάραξε.

Όμως ο βίσονας είναι ζώο φυτοφάγο. Πώς την «κατασπάραξε»; Μάλιστα, στο κυρίως άρθρο διαβάζουμε για κάποιο άλλο περιστατικό όπου ένας επισκέπτης του πάρκου «απειλούσε έναν βίσονα» και ότι το ζώο απάντησε καταβροχθίζοντας το άτομο.»

Ούτε την κατασπάραξε, ούτε την καταβρόχθισε. Στα αγγλικά χρησιμοποιείται το ρήμα gore, το οποίο, μεταξύ άλλων, σημαίνει καρφώνω με τα κέρατα π.χ. The bull gored the toreador, a lion was gored to death by 100 buffaloes. Την τραυμάτισε με τα κέρατά του ο βίσονας την επισκέπτρια -δεν είναι βέβαια ούτε ακίνδυνο ούτε ανώδυνο αλλά πολύ διαφέρει από την καταβρόχθιση!

* Από διαφήμιση, Kέδρος έως 10% στη GANT.

Ο φίλος που το έστειλε, σχολιάζει:

Στην αρχή νόμιζα ότι υπήρχε συνεργασία των εκδόσεων Κέδρος με GANT και Εθνική Τράπεζα!

Σημασία έχει ότι κεδράμε, του απάντησα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , | 147 Σχόλια »

Μεζεδάκια χαμένα στη μετάφραση

Posted by sarant στο 4 Ιουνίου, 2022

Που βέβαια τα λέω έτσι από το απίστευτο γεγονός της παραποίησης μεταφρασμένου κειμένου της δικογραφίας για τη Νοβάρτις, όταν από το ελληνικό μεταφρασμένο κείμενο της κατάθεσης ενός μάρτυρα, όπως είχε προκύψει από επίσημη μετάφραση στη Μεταφραστική Υπηρεσία του ΥΠΕΞ, εξαλείφθηκαν οι αναφορές σε πρόσωπα για τα οποία γινόταν λόγος στο αγγλικό πρωτότυπο, όπως Andreas Loverdos, G. Patoulis, Frouzis ή Maniadakis.

 

Το ιστολόγιό μας εύλογα ενδιαφέρεται για κάθε τι το μεταφραστικό, κι έτσι το απίστευτο αυτό γεγονός το σχολιάσαμε ήδη στα σχόλια του προηγούμενου μεζεδοάρθρου μας, οπότε στο σημερινό μας άρθρο δεν θα σταθούμε τόσο πολύ στο γεγονός καθαυτό, όσο στον απόηχό του.

Διότι βέβαια αυτό το τόσο βολικό «μεταφραστικό λάθος» σχολιάστηκε πολύ στα σόσιαλ, και ακούστηκαν πολλά ωραία.

Ξεχώρισα το έξυπνο μιμίδιο που βλέπετε εδώ, που φαντάζεται πώς θα απέδιδε το Google Translate την αγγλική φράση «Andreas Loverdos».

Έγραψα κι εγώ καναδυό σχόλια, ανάμεσά τους και το εξής:

Όπως το «φιλότιμο» δεν μπορεί να μεταφραστεί από τα ελληνικά σε άλλες γλώσσες, έτσι και το Andreas Loverdos από τα αγγλικά.
Γι’ αυτό και δεν εμφανίστηκε το όνομα του πρώην υπουργού στην επίσημη μετάφραση του ΥΠΕΞ -αυτή είναι η πραγματική αιτία και όλα τα άλλα που λένε, ότι τάχα παραποιήθηκε το κείμενο, είναι συκοφαντίες.

Σχολίασαν και διάφοροι πολιτικοί, ανάμεσά τους και ο (οΘντκ) υπουργός Ανάπτυξης Άδωνης Γεωργιάδης, ο οποίος όμως δεν απέφυγε ένα ορθογραφικό λαθάκι (από αυτά που ο κορέκτορας δεν τα πιάνει) σε ένα γενικά ασύντακτο τιτίβισμα:


Υπάρχει και η ασυμφωνία στην αρχη (ο τρόπος … είναι εντυπωσιακή) αλλά το μάτι πέφτει αμέσως στο «όντως».

Εκ του μη όντος, όμως, κύριε υπουργέ, παρόλο που και ο τύπος «όντως» είναι υπαρκτός.

Φαντάστηκα μάλιστα τον εξής διάλογο:

— Εκ του μη όντως…

— Με όμικρον κ. Υπουργέ

— Όντος με όμικρον θέλει

— Χμμ… αυτό θέλει ωμέγα, κ. Υπουργέ!

— Βάζω ωμέγα δε θέτε, βάζω όμικρον δε θέτε, τι θέτε επιτέλους;

Και για να κλείσουμε τη λοβερδιάδα, μια παρωνυχίδα στην τελευταία απαντηση του ΥΠΕΞ για το φιάσκο. Προσέχω το εξής απόσπασμα:

Τόσο η Μεταφραστική Υπηρεσία, όσο και ο Μεταφραστής δεν κρατούσαν αντίγραφο ούτε του κειμένου που μεταφράστηκε, ούτε της μετάφρασής του.

Χωρίς να υπάρχει λάθος, δεν μου αρέσει. Εγώ γενικά αποφεύγω να χρησιμοποιώ το «τόσο… όσο» με αρνητικές προτάσεις, προτιμώντας τις δομές με «ούτε», αν και εδώ υπάρχει και πιο πέρα «ούτε» οπότε δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Πάντως, εγώ θα έγραφα:

Ούτε η Μεταφραστική Υπηρεσία ούτε ο Μεταφραστής κρατούσαν αντίγραφο του κειμένου που μεταφράστηκε, ούτε της μετάφρασής του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Ομόηχα | Με ετικέτα: , , , , , | 146 Σχόλια »

Ολιστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Μαΐου, 2022

Και βέβαια ο λόγος που τα λέω έτσι είναι η αναφορά του πρωθυπουργού μας, σε ομιλία του προς κάποιους νέους, ότι πρέπει να βλέπουν ολιστικά τη ζωή και ότι τα λεφτά, βρε αδερφέ, δεν είναι το παν. Κι έτσι ο όρος «ολιστικά» έγινε ιότροπος στο Τουίτερ και στο Φέισμπουκ. Είδα κάμποσα πετυχημένα αστεία, αλλά πιο πολύ μου άρεσαν κάποια λογοπαίγνια όπως «ο παλιάτσος ολιστής» ή «ολιστής με τις γλαδιόλες».

Και ξεκινάμε τα μεζεδάκια μας με ένα μεταφραστικό μαργαριτάρι που διορθώθηκε, αλλά με τρόπο που μάλλον φανερώνει την άγνοια του συντάκτη.

Ο λόγος για το απίστευτο μακελειό στο δημοτικό σχολείο στο Τέξας, ή μάλλον για τη συζήτηση στις ΗΠΑ σχετικα με το μακελειό αυτό -όπου ένας ρεπουμπλικάνος βουλευτής, βασιζόμενος σε μια πλαστή φωτογραφία που διακινούσαν ακροδεξιοί, δήλωσε, σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, ότι ο φονιάς ήταν «ένας τρανσέξουαλ αριστεριστής παράνομος εξωγήινος».

Γελάσαμε πολύ διαβάζοντάς το και, μοιραία, το μυαλό μας πήγε στον διάσημο εξωγήινο του Υμηττού ο οποίος, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, είχε συμβουλέψει κάποιον νέο να κάνει αλλαγή φύλου (ή κάτι τέτοιο).

Στην προκείμενη περίπτωση, βέβαια, ο εξωγήινος γεννήθηκε από μεταφραστική ατζαμοσύνη, διότι ο ακροδεξιός βουλευτής είπε It’s a transexual leftist illegal alien.

Στα αγγλικά, alien όμως είναι, απλώς, ο αλλοδαπός -και illegal alien είναι ο επίσημος όρος για τον «παράνομο» μετανάστη.

Τελικα, το διόρθωσαν (αν και το λάθος σώζεται σε αναδημοσιεύσεις), άφησαν το τρανσέξουαλ μόνο στον τίτλο και στο άρθρο έγραψαν:

…ο Γκοσάρ έγραψε στο Twitter ότι ο 18χρονος Σαλβαδόρ Ράμος, που σκότωσε 19 μαθητές και δύο δασκάλες, προτού πέσει νεκρός από τα πυρά ενός συνοριακού φρουρού, ήταν ένας «τρανσέξουαλ αριστεριστής παράνομος ξένος» (σ.σ. χρησιμοποίησε μεταφορικά τη λέξη «alien»).

Όχι, φίλτατε. Δεν χρησιμοποίησε «μεταφορικά» τη λέξη alien ο βουλευτής! Η λέξη σημαίνει, στην κυριολεξία, τον αλλοδαπό, τον ξένο, αυτή ήταν και η αρχική σημασία της -μετά πήρε και τη σημασία του εξωγήινου.

Και κάτι ακόμα, πάλι μεταφραστικό: όταν βλέπουμε στα αμερικάνικα leftist δεν είναι ο αριστεριστής, κι ας έχει -ist! Είναι ο αριστερός.

* Και πάλι από τον Σκάι, ένα δεύτερο μεταφραστικό. Σε άρθρο για τα γλυπτά του Παρθενώνα Βρετανός καθηγητής φέρεται να λέει: «Είναι διάφανα σαφές ότι τα περισσότερα μάρμαρα που πήρε ο Έλγιν, τα πήρε από το μνημείο».

Αυτό μυρίζει κατά λέξη μετάφραση του It is crystal clear that… Όμως στα ελληνικά λέμε «είναι ολοφάνερο», «είναι οφθαλμοφανές», «είναι φως φανάρι» και άλλα πολλά, αναλόγως ύφους.

* Kι αλλο ένα μεταφραστικό, αυτή τη φορά όμως από μηχανάκι, από την αυτόματη μετάφραση του Spotify, αν δεν κάνω λάθος, που προσφέρει, ανάμεσα στ’ άλλα, ταξινόμηση των επεισοδίων «ανά ραντεβού».

Sort by date, βεβαίως!

* Και συνεχίζουμε μεταφραστικά, αλλά εδώ δεν ξέρω αν η μετάφραση έγινε από μηχανάκι ή από άνθρωπο.

Σε άρθρο του Χάφιποστ για το διαιτολόγιο τεσσάρων καρδιολόγων, που ζουν στις ΗΠΑ, διαβάζω ότι ο δρ. Σαμίρ Μέχτα στις 3 μμ συνηθίζει να τρώει, για σνακ, ένα «ευγενικό» μπαρ.

Φανταστείτε ότι το έγραψε αυτό κάποιος συντάκτης και δεν αναρωτήθηκε: Τι γράφω εδωπέρα;

Ή μάλλον αναρωτήθηκε, διότι έτσι εξηγείται ότι έβαλε σε εισαγωγικά τη λέξη «ευγενικό», που σημαίνει ότι κάτι δεν του φάνηκε να είναι εντάξει, μια και αυτός είναι ένας από τους ρόλους των εισαγωγικών, όταν δηλώνουν ότι κάπως έτσι είναι αλλά όχι ακριβώς αλλά πού να ψάχνω τώρα για το ακριβώς σωστό. Όμως το προσπέρασε αγέρωχα, απλώς βάζοντας τη λέξη σε εισαγωγικά.

Τι τρώει λοιπόν ο Δρ. Μέχτα στις 3μμ; Μην του στείλετε μέιλ, υπάρχει το αγγλικό άρθρο για να σας απαντήσει -δεν έχω πρόχειρο το λινκ, αλλά το κοίταξα και λέει Kind bar, που θα πει μια μπάρα δημητριακών της μάρκας Kind –σαν κι αυτές.

Και όχι, δεν είναι ανάγκη να ζεις στις ΗΠΑ ή στην Αγγλία για να το ξέρεις αυτό, αν βάλετε στο γκουγκλ «Kind bar» βγαίνει φάτσα κάρτα η μπάρα της μάρκας αυτής. Αλλά βέβαια με τις αμοιβές των ιστοτόπων, το γκούγκλισμα είναι πολυτέλεια.

Έχει κι άλλα το άρθρο, ας πούμε «ένα στρογγυλό επίπεδο ψωμί … φτιαγμένο από πέτρινο αλεύρι ολικής αλέσεως», που σας τα αφήνω σαν άσκηση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Ομόηχα | Με ετικέτα: , , , , , | 252 Σχόλια »

Ελενοκωνσταντινικά μεζεδάκια και πάλι

Posted by sarant στο 21 Μαΐου, 2022

Ελενοκωνσταντινικά, επειδή σήμερα είναι Κωνσταντίνου και Ελένης. Και «και πάλι», διότι βεβαια κι αλλη φορά έχει συμβεί να πέσει Σάββατο η 21η Μαΐου, οπότε έχω χρησιμοποιήσει ξανά τον τίτλο αυτόν, όπως επίσης και τον αντίστροφό του, τον «Κωνσταντινελενικά».

Θα μπορούσα να τα πω και «ταξιδιωτικά» διότι τη βδομάδα που μας πέρασε ήμουν (και ακόμα είμαι) σε ταξίδι. Κι αν τα άλλα άρθρα που διαβάσατε μέσα στη βδομάδα τα είχα γράψει από πριν, τούτο εδώ, το μεζεδοάρθρο, αναγκαστικά γράφτηκε σε συνθήκες εκστρατείας. Οπότε, να με συμπαθάτε. 

Φίλη στέλνει τη φωτογραφία που βλέπετε -και ρωτάει: Ενάμιση μηνών ή ενάμιση μηνός είναι ο γιος; (να της ζήσει)

Κανονικά, λέμε ένας μήνας, ενάμισης μήνας, άρα ενάμιση μηνός (ή ενάμιση χρόνου / ενάμισι έτους, όταν μεγαλώσει το μωρό).

Υπάρχει βέβαια και η έλξη, από τα διάφορα «δυόμισι μηνών», «εξίμισι μηνών» κτλ. που εξηγεί γιατί γράφτηκε «ενάμιση μηνών».

Ίσως πάλι να είναι και αγγλισμός. Οι Αγγλοσάξονες ξεκινάνε τον πληθυντικό αμέσως μετά το 1, δηλ. λένε one and a half years, ενώ εμείς από το 2.

* Αυτό περίσσεψε από την προηγούμενη εβδομάδα. Γράφει η Ναυτεμπορική ότι στη συνέντευξη του Αλ. Τσίπρα στο Κόντρα, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έκανε λόγο για «πολιτική που ελλοχεύει κινδύνους για τα εθνικά μας συμφέροντα» και που «απέχει πάρα πολύ από την πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ»

Προφανώς, αν έτσι ειπώθηκε, είναι λάθος. Εγκυμονεί κινδύνους η πολιτική, ο κίνδυνος ελλοχεύει.

* Κι ένα σχετικό με την επίσκεψη Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο.

Τίτλος στο in.gr:

Δείτε live την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο και την υποδοχή του Τζο Μπάιντεν

Ποιος υποδέχτηκε τον Τζο Μπάιντεν, δεν μάθαμε.

* Η οθονιά από το Μέγα. H Φωτεινή Πιπιλή θυμάται την αρχή της καριέρας της, όταν ήταν «η πρώτη γυναίκα ρεπόρτερ στην ελληνική τηλεόραση ανάμεσα σε 35-30 ανδρών«.

Μάλλον υπήρχε αρχικά «μεταξύ», το οποίο άλλαξε σε «ανάμεσα σε» αλλά το «ανδρών» παρέμεινε, κι έτσι η σύνταξη έγινε Μποστική -που βασανίζεις νέους και θάπτεις των κορών!

* Καλός φίλος μου στέλνει απόσπασμα άρθρου από το Ποντίκι, για τη συλλογή των μεταβατικοποιούμενων ρημάτων, όπως λέει. Ο λόγος για την αγωγή που κατέθεσαν μέλη του Παναθηναϊκού:

Στην αγωγή που κατέθεσαν σήμερα το πρωί στο Πρωτοδικείο Αθηνών προσπαθώντας να κωλυσιεργήσουν τη διαδικασία, ζητούν την ακύρωση όλης της γενικής συνέλευσης, με το πρόσχημα ότι το πρότζεκτ «Βοτανικός» έπρεπε να είχε υπερψηφιστεί από τα 2/3 του συνολικού αριθμού των μελών και όχι των ψηφισάντων, αλλά κι ότι δεν έπρεπε να υπάρξει επιστολική ψήφος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, γενική πτώση | Με ετικέτα: , , , , | 363 Σχόλια »

Μεζεδάκια του Ενδέχεται

Posted by sarant στο 14 Μαΐου, 2022

Και βάζω αυτόν τον τίτλο διότι σήμερα βρισκόμαστε στη μέση του μηνός Ενδέχεται, συγκεκριμένα στις 14 Ενδέχεται.

Ποιος είναι ο μήνας Ενδέχεται; Δείτε εδώ τη σελίδα της Κοσμοτέ, αν και βέβαια αυτό το μήνυμα είναι παλιότερο, είναι από τις 7 του Ενδέχεται, από το περασμένο Σάββατο.

Εντάξει, ο Μάιος είναι, που είναι May στα αγγλικά, και έχουν γίνει πολλά λογοπαίγνια, ιδίως τότε που ήταν πρωθυπουργός στην Αγγλία η Τερέζα Ενδέχ… η Teresa May.

Αλλά και παλι, είναι περίεργο αν η Κοσμοτέ μεταφράζει από τα αγγλικά στα ελληνικά τα μηνύματά της, όπως επίσης και ότι μια τόσο μεγάλη εταίρεία χρησιμοποιεί αυτόματη μετάφραση και μάλιστα τόσο κακής ποιότητας -διότι και η «περιορισμένη κλήρωση» δεν στέκει και τόσο καλά.

* Συνηθισμένο λάθος είναι να βάζουν κάποιοι απόστροφο στο «εξ» (που δεν χρειάζεται, αφού δεν χάνεται κάποιο γράμμα). Πιο εξεζητημένο είναι αυτό που κάνουν άλλοι, να βάζουν απόστροφο στο «εν» -απόστροφο του μανάβη, που λένε οι Άγγλοι.

Τις προάλλες, το in.gr έβαλε τίτλο:

Προκλητικός και πάλι ο Ακάρ εν’ όψει της συνάντησης Μητσοτάκη-Μπάιντεν

αλλά το διόρθωσαν (πάλι καλά) κι έτσι το λαθάκι έμεινε μονάχα σε ιστότοπους που είχαν αναδημοσιεύσει την αδιόρθωτη εκδοχή.

* Αναρχία στη Ναυτεμπορική. Φίλος μου στέλνει λινκ προς άρθρο, στο οποίο έχει επισημάνει την εξής παράγραφο:

«Από το ακροφύσιο της μηχανής του πυραύλου, το αποκαλούμενο «λοφίο εξάτμισης» διαρρέονται αέρια τα οποία εξαιτίας της διαφοράς πίεσης από το εσωτερικό του μηχανισμού σε αυτή που εκτίθονται όταν βγαίνουν στην ατμόσφαιρα σε συνδυασμό με τη φωταύγεια στην αυγή της ημέρας παίρνουν ένα επιμήκες σχήμα που λάμπει στον ακόμη σκοτεινό ουρανό.»

Και παρακάτω, την εξής απροσεξία:

«Η εκτόξευση παρήγαγε το φαινόμενο της διαστημικής μέδουσας και το καταγράφηκε σε διάφορες περιοχές των ΗΠΑ…»

Αφού το διαρρέω έχει γίνει μεταβατικό, ήταν θέμα χρόνου ν’ ακουστεί και το «διαρρέονται» (και έχει βέβαια ξανακουστεί, το έχω αποδελτιώσει στον Ευαγγελάτο πριν ακόμα ανοίξω το ιστολόγιο).

Το «επιμήκες» θα το πούμε εξομάλυνση (ή μήπως λέτε «αύθαδες»;) όπως εξομάλυνση είναι και το «εκτίθονται» αν και καλύτερο θα ήταν «εκθέτονται».

* Άχρηστα εισαγωγικά, συνέχεια αριθ. 17564.

Παβλοφικά κάποιοι, μόλις δουν έστω και υπόνοια μεταφορικής σημασίας βγάζουν το κουτάκι με τα εισαγωγικά. Βέβαια, αν είναι έτσι, ίσως έπρεπε να γράψουν «στο δρόμο». Αλλά είναι εντελώς περιττά τα εισαγωγικά.

* Ωστόσο, το επόμενο κρούσμα (έχουμε πολλά σήμερα) ήταν ακόμα πιο εξωφρενικό, αλλά χαίρομαι που διορθώθηκε.

Η Αυγή είχε βάλει τίτλο: Πολωνία: «Έριξαν» κόκκινη μπογιά στον Ρώσο πρεσβευτή στη Βαρσοβία, όπου δεν υπάρχει ούτε ίχνος σκιάς υπόνοιας ψήγματος μεταφοράς. Όμως ευτυχώς το διόρθωσαν. (Έχω κρατήσει σκρίνσοτ, αν προκληθώ θα το παρουσιάσω).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 126 Σχόλια »

Μεζεδάκια χωρίς ρήτρα

Posted by sarant στο 7 Μαΐου, 2022

Όπως ανακοίνωσε τις προάλλες ο πρωθυπουργός, από τον Ιούλιο αναστέλλεται η εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος. Το ιστολόγιο, θέλοντας να συμβάλει στην εθνική προσπάθεια, ανακοινώνει από σήμερα την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής στα σχόλια. Μπορείτε να σχολιάζετε όσο θέλετε, ανεξάρτητα από την τιμή στο χρηματιστήριο σχολίων.

Kαι ξεκινάμε με τον τίτλο μιας είδησης, που τη βλέπετε εδώ στην οθονιά.

Αράχνη τσίμπησε 4χρονο αγοράκι – Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο

Ποιος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο; αναρωτιέται ο φίλος που το στέλνει. Κανονικά, το υποκείμενο είναι το ίδιο στη δεύτερη πρόταση, άρα η αράχνη μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο (θα είχε σαρκα δύσοψη το αγοράκι, σαν τους κλέφτες του Βαλαωρίτη).

Ξέρουμε όμως ότι δεν μεταφέρονται στο νοσοκομείο τα έντομα. Το καημένο το αγοράκι μεταφέρθηκε. Με βάση και την οικονομία που αναγκαστικά έχουν οι τίτλοι νομίζω πως δεν πρέπει να είμαστε πολύ αυστηροί.

* Φίλος είχε στείλει ένα μεζεδάκι, δυσώδες όπως το είχε πει, σε άρθρο για την καινούργια ηπατική νόσο που προσβάλλει τα παιδιά.

Εκεί, στα συμπτώματα της νόσου, ανάμεσα στα «σκούρα ούρα» και στο «κιτρίνισμα του δέρματος», ήταν και το… «γκρί σκαμπό».

Φυσικά επρόκειτο για στραβομετάφραση: το πρωτότυπο έλεγε grey stools (ή stool), το οποίο είναι βέβαια και το σκαμπό, όμως είναι και τα περιττώματα, και αυτό έπρεπε να μπει.

Δεν βάζω όμως λινκ, διότι το είδαν και το διόρθωσαν, πράγμα που είναι αρκετά σπάνιο, οπότε μπράβο τους.

* Θα έχουμε πολύ τουρισμό φέτος, λένε πολλοί.

Αλλά, βρε παιδιά από το Πρώτο Θέμα, 1 εκατομμύριο πτήσεις σε 15 μέρες δεν σας φάνηκαν πάρα πολλές;

66.000 πτήσεις τη μέρα;

2750 πτήσεις την ώρα; [και βέβαια δεν έχουν όλο το 24ωρο την ίδια πυκνότητα οι αφίξεις]

45 αφίξεις το λεπτό;

Μία άφιξη κάθε δευτερόλεπτο (και κάτι);

Για να το πάρουμε αλλιώς. Το ρεκόρ τουρισμού στην Ελλάδα ήταν κάπου 32 εκατ. τουρίστες (το 2018 ή το 2019) για όλον τον χρόνο, με όλα τα μέσα. Αν είχαμε 1 εκατ. πτήσεις μέσα στο πρώτο μισό του Μαΐου θα είχαμε σπάσει το ρεκόρ αυτό μέσα σε 15 μέρες. Το βρίσκετε πολύ πιθανό;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 117 Σχόλια »

Μεζεδάκια χωρίς πιστοποιητικό

Posted by sarant στο 30 Απριλίου, 2022

Τι πιστοποιητικό; Μα βέβαια πιστοποιητικό εμβολιασμού, αφού καταργείται από αύριο η υποχρέωση επίδειξης πιστοποιητικού για την είσοδο σε μια σειρά καταστήματα ή και για την είσοδο στη χώρα, αφού θέλουμε να έχει τελειώσει η πανδημία, όπως θέλει και η υπόλοιπη Ευρώπη άλλωστε -μάλιστα, εδώ στη Λοθαριγγία ούτε η μάσκα είναι υποχρεωτική σε εσωτερικούς χώρους, μια υποχρέωση που ακόμα ισχύει στην Ελλάδα (αν και, πρέπει να πω, στο σουπερμάρκετ αρκετοί τη φοράνε).

Ακόμα, κάπως έτυχε και η σημερινή μας πιατέλα δεν είναι και τόσο γεμάτη. Λειψή η μερίδα μας σήμερα -ο αστυνόμος της Πρέβεζας θα την είχε ήδη τυλίξει στην εφημερίδα του να πάει να τη ζυγίσει. Ούτε εσείς στείλατε πολλά, ούτε εγώ ψάρεψα μπόλικα. Ας είναι, θα πορευτούμε με ό,τι έχουμε.

* Και ξεκινάμε με κάτι το συνηθισμένο -αμέτρητες φορές έχουμε δει να χρησιμοποιείται ο αρσενικός τύπος της μετοχής παθητικού αορίστου αντί για τον θηλυκό, όταν είναι στη γενική πτώση -των πληγέντων περιοχών και των εγκριθέντων δαπανών.

Ιδού κι ένα πρόσφατο δείγμα: «των αποκτηθέντων τεχνολογικών και ψηφιακών δυνατοτήτων», σε πρόσφατη επιφυλλίδα στο Βήμα, που μάλιστα την υπογράφει ο διευθυντής της εφημερίδας ο Αντώνης Καρακούσης. Ο οποίος βέβαια έχει καλή παρέα, μια και το «λάθος» αυτό το έχουν κάνει αναρίθμητοι φυσικοί ομιλητές της ελληνικής γλώσσας, πολλοί από αυτούς επιφανείς λόγιοι -είναι η «αυτόματος εξέγερσις του ωτίου», που έλεγε ο Ροΐδης, που μας εμποδίζει να γράψουμε το «σωστό», δηλ. «των αποκτηθεισών τεχνολογικών δυνατοτήτων».

Αλλά αυτά τα έλεγε ο Ροΐδης μια φορά κι έναν καιρό, το 1893, όταν ήταν υποχρεωτικό να χρησιμοποιηθεί αυτή η σύνταξη. Σήμερα, το «αποκτηθεισών δυνατοτήτων» παραμένει εξίσου αχώνευτο αλλά μπορούμε θαυμάσια να γράψουμε του μπαμπά μας τη γλώσσα, «των δυνατοτήτων που έχουν αποκτηθεί», ας πούμε.

* Συχνά στα μεζεδοάρθρα μας σχολιάζουμε αμφίσημους τίτλους άρθρων.

Ο σημερινός δεν είναι ακριβώς αμφίσημος, μάλλον δίνει λαβή για διαφορετική ανάγνωση και για ένα πολύ αστείο σχόλιο -αν και η μαμά μου, που μας διαβάζει, θα με μαλώσει.

Όταν ήταν παιδί ο Έλον Μασκ, δεν τον έπαιζε κανείς

είναι ο τίτλος του άρθρου, για τον Νοτιοαφρικανό δισεκατομμυριούχο που αν ήταν Ρώσος θα τον έλεγαν ολιγάρχη και που συζητιέται συνεχώς από τότε που αγόρασε το Τουίτερ (μπορεί να το συζητήσουμε το θέμα αυτό σε ειδικό άρθρο, αλλά αν κάνετε και τώρα σχόλιο δεν θα σας κρατήσω μούτρα).

Οπότε, ο σχολιαστής διαφωνεί: Όλοι τον παίζαμε, ακόμα και όταν ήταν παιδί ο Έλον Μασκ.

(Ναι, χρωστάμε άρθρο και για αυτά τα προκλιτικά, αν λέγονται έτσι, του τύπου «το παίζω», «τα παίζω», «τον παίζω» κτλ.)

* Και μια ακλισιά από αθλητικό ιστότοπο.

Δεν χωράει συζήτηση για διαιτησία. Κάποια φάση πέραν του ακυρωθέν γκολ του Μπανγκουρά (για να γινόταν το 1-2) δεν υπάρχει για να αναλυθεί. Ήταν τέτοια και η μορφή του αγώνα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Λογοκρισία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 162 Σχόλια »

Πασχαλινά μεζεδάκια και για φέτος

Posted by sarant στο 23 Απριλίου, 2022

Πασχαλινά, μια και αύριο είναι Πάσχα. Και «και για φέτος» επειδή κι άλλες φορές έχω χρησιμοποιήσει παρεμφερή τίτλο, μια και συμβαίνει αρκετά συχνά, τόσα χρόνια που έχουμε το ιστολόγιο, το Πάσχα να πέφτει Κυριακή. Πέρυσι και πρόπερσι το αντίστοιχο άρθρο το είχα τιτλοφορήσει «Κορονολαμπριάτικα» και «Κορονοπασχαλινά», αφού οι γιορτές, ιδίως το 2020, σημαδεύτηκαν από την πανδημία, αλλά φέτος η πανδημία έχει λήξει, ή για να το πω πιο σωστά την  έχουμε λήξει επειδή θέλουμε να λήξει. Και όχι μόνο εδώ στην Ελλάδα, μα παντού. Φίλος πανεπιστημιακός μού έλεγε ότι θα ήθελε να δώσει μιαν ανακοίνωση σε ένα συνέδριο στη Γαλλία, αλλά οι διοργανωτές επιμένουν σε αυτοπρόσωπη παρουσία τουλάχιστον ενός από τους συγγραφείς των ανακοινώσεων. Η διαφορά της Γαλλίας και γενικά της Εσπερίας από την Ελλάδα είναι ότι εδώ βρισκόμαστε στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως στον αριθμό των πρόσφατων απωλειών και μεταξύ των χωρών της παλιάς ΕΕ στον αριθμό των από καταβολής απωλειών. Αλλά, λέει το αφήγημα, φταίει ότι εμείς μετράμε όλες τις απώλειες.

Αυτά όμως θα τα πούμε άλλη φορά. Ξεκινάμε τώρα τα μεζεδάκια μας με μια μνημειώδη γκάφα του Σκάι σε ένα πρόσφατο άρθρο για ένα από τα πιο συζητημένα γεγονότα της τελευταίας εβδομάδας. 

Όπως βλέπετε, το άρθρο υπόσχεται «φωτογραφίες της ρωσικής ναυαρχίδας πριν βυθιστεί». Και πραγματι, στην πρώτη φωτογραφία που συνοδεύει το άρθρο, βλέπουμε το ρωσικό πολεμικό να έχει γείρει, να έχει πάρει τη μοιραία κλίση.

Αν όμως προσέξουμε καλά την εικόνα, λιγάκι πιο δεξιά από το «ρωσικό θηρίο» βλέπουμε ένα μικρό πραγματάκι. Τι είναι; Μήπως ρυμουλκό ή πιλοτίνα;

Ρυμουλκό είναι, κατά κάποιο τρόπο, αλλά όχι σκάφος. Αν κόβει το μάτι σας, ή αν μεγεθυνετε τη φωτογραφία, θα δείτε ότι είναι… τρακτέρ!

Τι συνέβη; Απλούστατα, η φωτογραφια είναι φωτοσοπημένη.

Στον επικοινωνιακό πόλεμο που διεξάγεται στο Διαδίκτυο, παράλληλα με τον πραγματικό, η βύθιση του Μοσκβά έδωσε λαβή για αμέτρητα αστεία και μιμίδια.

Ας πούμε, κάποιοι έγραψαν ότι το ηρωικό Μοσκβά πήρε προαγωγή σε υποβρύχιο, ή ότι η Operation Z πέρασε σε δεύτερη φάση, Operation Ctrl-Z.  Και ανάμεσα στα μιμίδια εμφανίστηκε και αυτό που βλέπετε, με ένα τρακτέρ να σέρνει τη ναυαρχίδα, σε μίμηση των (πραγματικών) φωτογραφιών που έδειχναν τρακτέρ να σέρνουν αχρηστευμένα ρωσικά τανκς ή θωρακισμένα οχήματα.

Ο συντάκτης του Σκάι, λοιπόν, αντί να πάρει την αυθεντική φωτογραφία, διάλεξε τη φωτοσοπιά, χωρίς να προσέξει ότι η φωτογραφία είναι πειραγμένη! Άλλο ένα θύμα βατραχιάς, λοιπόν!

[Βατραχιά, η: Όταν (οΘντκ) σοβαροί ειδησεογραφικοί ιστότοποι αντλούν ύλη από τρολοσάιτ τύπου Βατράχι, χωρίς να παίρνουν είδηση ότι πρόκειται για πλάκα]

* Και συνεχίζουμε με Αστερίξ.

Πριν από 6 μήνες περίπου, είχαμε παρουσιάσει στο ιστολόγιο, σε… πανελλήνια πρώτη, την καινούργια περιπέτεια του Αστερίξ, ο Αστερίξ και ο γρύπας.

Πριν από μερικές μέρες, η περιπέτεια κυκλοφόρησε και στα ελληνικά. Δεν το είχα πάρει είδηση, αλλά είδα ανάρτηση φίλου στο Φέισμπουκ, ο οποίος μάλιστα με ταγκάρισε, όπως λένε, αγανακτισμένος από δυο λάθη που είχε βρει στο πρώτο καρέ του κόμικ, που το βλέπετε εδώ.

Για κάποιο περίεργο λόγο, η Χίμαιρα (Chimère στα γαλλικά) γράφεται… Χείμερα, λες και ετυμολογείται από τη χειμερινή περίοδο, αλλά το χειρότερο είναι που η Άρπυια (Harpie στα γαλλικά) έχει αποδοθεί… Χάρπη!!

Όπως είπα στον φίλο, το λάθος είναι αδικαιολόγητο και ακατανόητο. Κρατάω μια πολύ μικρή επιφύλαξη, διότι δεν έχω πρόχειρο το πρωτότυπο, μήπως και υπάρχει κάποιο λογοπαίγνιο ή κάτι ανάλογο, αλλά μάλλον πρόκειται για λάθος, για ανεξήγητο λάθος.

* Κι άλλο μεταφραστικό, που μου το έστειλε φίλος την περασμένη Παρασκευή ενώ είχε κλείσει το άρθρο της περασμένης εβδομάδας. Στους υποτίτλους της ταινίας Ο Πεταλούδας, που προβλήθηκε στην Ερτφλιξ, όπως μου λέει, πρόσεξε δυο μαργαριτάρια.

Το πρώτο: «The bastards gave you life» (=τα καθάρματα σου έριξαν ισόβια) μεταφράζεται «τα καθάρματα σου χάρισαν τη ζωή»!!!

Τέτοια καθάρματα μακάρι να είχαμε πολλά…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστερίξ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 117 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν πάει διακοπές η πανδημία

Posted by sarant στο 16 Απριλίου, 2022

Ο τίτλος του σημερινού μας πολυσυλλεκτικού άρθρου θα μπορούσε να είναι «Λαζαρομεζεδάκια», αλλά τον έχω χρησιμοποιήσει ξανά, αφού κι άλλες χρονιές έτυχε το Σάββατο του Λαζάρου να πέφτει Σάββατο. Οπότε, ακούγοντας τις εξαγγελίες του υπουργού Θ. Πλεύρη, ότι από την 1η Μαΐου καταργούνται όλοι σχεδόν οι πανδημικοί περιορισμοί, που έτσι κι αλλιώς ελάχιστα ελεγχόταν η τήρησή τους εδώ που τα λέμε, είπα να βάλω τον τίτλο»Μεζεδάκια πριν τελειώσει η πανδημία». Μετά όμως είδα ότι αυτή η χαλάρωση θα ισχύει έως τέλη Αυγούστου -άρα, η πανδημία δεν τελειώνει, μονάχα πάει διακοπές. Ραντεβού τον Σεπτέμβρη, που έγραφαν και τα σινεμά, τον παλιό καιρό που έκλειναν το καλοκαίρι.

* Kαι ξεκινάμε με ένα τρανταχτό μεταφραστικό, όχι από άνθρωπο αλλά από μηχανάκι, που έκανε πάταγο στα σόσιαλ τις προηγούμενες μέρες. Καλού κακού, απομακρύνετε τα παιδιά από την οθόνη.

* Πρόκειται για ανάρτηση σε διεθνή ομάδα του Φέισμπουκ, που μεταφράζεται αυτόματα. Το αγγλικό πρωτότυπο ήταν:

Pablo Picasso (Spanish, 1881–1973)
The Cock of the Liberation [Le Coq de la Liberation], 1944
Oil on canvas
39 1/2 × 31 3/4 in. (100.33 × 80.65 cm)
Milwaukee Art Museum

Έχουμε ξαναδεί περιπτώσεις που εντελώς αθώες διατυπώσεις στο πρωτότυπο δίνουν άσεμνες και αστείες μεταφράσεις, ιδίως όταν γίνεται έμμεση μετάφραση (π.χ. πολωνικά –> αγγλικά –> ελληνικά).

Bλέποντας εδώ τον Le Coq de la Liberation να αποδίδεται όχι ο κόκορας αλλά «Ο πούτσος της Απελευθέρωσης» συμπέρανα πως είχαν μεσολαβήσει τα αγγλικά -δεν ήταν δα και δύσκολο, αφού στα αγγλικά η λέξη cock έχει και αυτή τη σημασία. Με τη διαφορά, πως η μετάφραση coq –> cock έγινε από άνθρωπο, και το μηχανάκι ανέλαβε τα υπόλοιπα. (Τον πίνακα αυτόν στην βιβλιογραφία τον βλέπω να αποδίδεται είτε The Cock of the Liberation είτε The Rooster… που δεν θα έδινε αστεία μετάφραση).

Προσέξτε επίσης ότι το μεταφραστήρι μπερδεύει και τη συντομομορφή «in.» και τη μεταφράζει «μέσα.» (διατηρεί την τελεία!) αντί για «ίντσες».

Όπως είπα, η στραβομετάφραση προκάλεσε, εύλογα, μεγάλη θυμηδία στα σόσιαλ. Περισσότεροι από έναν αναρωτήθηκαν πώς μεταφράζεται το Le Coq Sportif.

Πολλοί λοιδόρησαν το Google Translate σε σχόλιά τους, αλλά το αδίκησαν, αφού δεν είχε ευθύνη για το συγκεκριμένο στραβοπάτημα. Αυτές οι αυτόματες μεταφράσεις του Facebook γίνονται με άλλο μεταφραστήρι, πιθανότατα του ίδιου του Φέισμπουκ, που δεν είναι τόσο καλό όσο το Google Translate. (Όχι ότι θέλω να το διαφημίσω, αλλά το Le Coq de la Libération το GT το μεταφράζει «Ο πετεινός της απελευθέρωσης»).

* Ελληνικούρα νέας εσοδείας. Σε άρθρο για τις γαλλικές εκλογές, ο Κ. Στούπας είχε γράψει:

Η σταδιακή μετακίνηση της Λεπέν προς το Κέντρο είναι φανερή και από το περιθώριο που άφησε δεξιά της, το οποίο κάλυψε ο νεοεισελθής Ζεμούρ.

Πρόκειται για διπλή κοτσάνα, αφού το «σωστό λάθος» θα ήταν «*νεοεισελθείς» (κατά το «νεοαφιχθείς», ας πούμε). Έτσι που το γράφει, είναι λιγάκι πιο τραγελαφικό.

Ευτυχώς το είδαν και το διόρθωσαν σε «νεοεισελθών» (βλέπετε, αν έγραφε «νεοφερμένος» θα του έπεφτε η μύτη). Πάντως, έχει μεινει στην αναδημοσίευση σε άλλα σάιτ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Δύο φύλα, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Ομόηχα | Με ετικέτα: , , , , , | 170 Σχόλια »

Αζοφικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Απριλίου, 2022

Δεν νομίζω να χρειάζεται να εξηγήσω τον τίτλο του σημερινού μας πολυσυλλεκτικού άρθρου, αφού χτες και προχτές στην Ελλάδα η συζήτηση περιστράφηκε (και όχι μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης) γύρω από το Τάγμα Αζόφ, ύστερα από την εμφάνιση ενός ή δύο ομογενών μελών του τάγματος αυτού στο βίντεο που συνόδεψε την ομιλία του προέδρου Ζελένσκι στη Βουλή των Ελλήνων.

Αλλά τα μεζεδάκια μας δεν έχουν αζοφική προέλευση -εννοώ, δεν είναι παρμένα από τον σχολιασμό του γεγονότος αυτού. Ωστόσο, και αυτό είναι αναπόφευκτο, κάποια αφορούν τον πόλεμο στην Ουκρανία -ή μάλλον τον αντίκτυπό του στα μέσα ενημέρωσης.

Ξεκινάμε όμως με κάτι μακάβριο, αλλά όχι πολεμικό.

Τις προάλλες είχαμε τη φονική πυρκαγιά στην πτέρυγα Covid του νοσοκομείου Παπανικολάου, που τελικά είχε απολογισμό δύο νεκρούς από τους νοσηλευόμενους ασθενείς.

Όπως έγραψε το Βήμα (αλλά και τα άλλα ηλέντυπα του τέως ΔΟΛ) σε ένα από τα πρώτα ρεπορτάζ για το θέμα:

Ένα πτώμα χωρίς τις αισθήσεις του εντοπίστηκε μέσα στην πτέρυγα Covid του νοσοκομείου Παπανικολάου.

Μακάβριο το θέμα αλλά αστεία η διατύπωση, αφού ο πλεονασμός δείχνει να υπονοεί ότι υπάρχουν και πτώματα που διατηρούν τις αισθήσεις τους.

Το ευφημιστικό κλισέ «χωρίς τις αισθήσεις του» χρησιμοποιείται συχνά για όσους ανασύρονται πνιγμένοι από τη θάλασσα, ιδίως κολυμβητές το καλοκαίρι.

Το ειδησάκι έγινε βάιραλ ή περίπου, κι έτσι τελικά το διόρθωσαν στο απλό «Ένας νεκρός εντοπίστηκε….».

* Το ρήμα «διαρρέω» έκανε τον πλήρη κύκλο, αφού όχι μόνο διαρρέουμε την είδηση χωρίς να ιδρώσει το αυτί μας, αλλά και διάφορα πράγματα, που παλιότερα διέρρεαν, τώρα διαρρέονται.

Μου στέλνει φίλος άρθρο από τη Ναυτεμπορική, στο οποίο διαβάζω ότι «Σπάνιο αέριο διαρρέεται από τον πυρήνα της γης». (Πρόκειται για σπάνιο ισότοπο του ηλίου, το ήλιον-3).

* Φίλη ταξίδεψε με την Ετζίαν και μου στέλνει φωτογραφία της συσκευασίας από το «φαγητό» που τους μοίρασαν (και πάλι καλά να λες, αφού όλες οι αεροπορικές εταιρείες, ήδη πριν από τον κόβιντ, είχαν μειώσει τις ποσότητες στα γεύματα που μοίραζαν -μόνο ίσως η τουρκική διατηρεί τα παλιά γεύματα).

Η απορία της φίλης μου είναι: τι είναι το πλεκτό μοσχάρι; Αν είναι μεταφραστικό λάθος πώς προέκυψε; Αν δεν είναι λάθος, τι είναι; Και πώς πλεκτό; Με βελονάκι;

Ομολογώ πως δεν μπόρεσα να απαντήσω. Γκουγκλίζοντας βρίσκω και κάποιον άλλον να απορεί.

Καμιά ιδέα;

* Και πάμε σε κάτι πολεμικό και φρικτό. Μια μικρή ουκρανική πόλη, στα προάστια του Κιέβου, βρέθηκε κάτω από τους προβολείς της διεθνούς προσοχής όταν, με την ανακατάληψή της από τις ουκρανικές δυνάμεις, πτώματα αμάχων βρέθηκαν να κείτονται στους δρόμους και στις αυλές των σπιτιών. Το συζητήσαμε και στο ιστολόγιο, σήμερα όμως σχολιάζουμε μόνο ή κυρίως τις γλωσσικές πτυχές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Πολεμικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 192 Σχόλια »

Δευτεραπριλιάτικα μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 2 Απριλίου, 2022

Πάλι, διότι τόσα χρόνια που λειτουργεί το ιστολόγιο έχει βέβαια ξανασυμβεί (το 2016) να πέσει Σάββατο η δευτεραπριλιά και να γραφτούν μεζεδάκια τη μέρα εκείνη. Θα μπορούσα να τα πω «κορονοδευτεραπριλιάτικα μεζεδάκια» για να θυμίσω ότι η πανδημία δεν έχει περάσει όσο κι αν χαλαρώνουν, πανευρωπαϊκά αλλά και στη χώρα μας, οι περιορισμοί. Μάλιστα, τις τελευταίες μέρες στη χώρα μας οι αριθμοί των διασωληνωμένων και των εισαγωγών στα νοσοκομεία, που βρισκονταν σε συνεχή πτωτική τάση επί πολλές εβδομάδες, έχουν αρχίσει να σταθεροποιούνται και να ανεβαίνουν, κι αυτό μόνο ευοίωνο δεν είναι.

Κατά τα άλλα, την πρωταπριλιά είθισται να λέμε ψέματα. «Το κορδόνι σου λύθηκε» λέγαμε παλιά στο σχολείο -μου το είπε και στο μέιλ ένας φίλος το πρωί, με μικρότερη αποτελεσματικότητα. Πρόσεξα μερικά πρωταπριλιάτικα ψέματα που, όπως είναι ίσως αναμενόμενο, αφορούσαν τις επιπτώσεις του ουκρανικού πολέμου και ειδικότερα την απόφαση της Ρωσίας να ζητήσει να πληρώνεται σε ρούβλια για τις παραδόσεις φυσικού αερίου. Το πιο πετυχημένο ήταν το ψέμα του tvxs, που γνώρισε πολλές αναδημοσιεύσεις σε ιστοτόπους και αμέτρητες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εδώ βλέπετε μια αναδημοσίευση της αναδημοσίευσης:

Πάρα πολλοί πίστεψαν ότι ο Άδωνης θα μπορούσε να είχε πει τη φράση του τίτλου -και δεν τους αδικώ. Βέβαια, η συνέχεια της επιχειρηματολογίας θα έπρεπε, σε συνδυασμό με την ημέρα, να βάλει ψύλλους στ’ αυτιά. (Το άρθρο είχε και συνέχεια: Ο αντιπρόεδρος της ΝΔ απάντησε και στο επιχείρημα ότι το ρούβλι ήταν το παραδοσιακό νόμισμα της Ρωσίας, πριν την οκτωβριανή επανάσταση του 1917. «Ο Τσάρος έκανε λάθη και έτσι πήραν την εξουσία οι μπολσεβίκοι», είπε ο κ. Γεωργιάδης.).

Καθώς οι περισσότερες αναδημοσιεύσεις θεωρούσαν το πρωταπριλιάτικο αληθινό, το ίδιο και πολλά σχόλια στα σόσιαλ, το tvxs έσπευσε ήδη από το μεσημέρι ή απόγευμα της χτεσινής μέρας να διευκρινίσει ότι Τα ρούβλια του Α. Γεωργιάδη ήταν πρωταπριλιάτικα.

Και ρωτάω: ένα πρωταπριλιάτικο που πολλοί το πιστεύουν για αληθινό είναι απόλυτα πετυχημένο ή μήπως αποτυχημένο πρωταπριλιάτικο; Ή και τα δύο, ανάλογα τη θεώρηση; (Το καλό πρωταπριλιάτικο ψέμα, έλεγε κάποιος, πρέπει στην αρχή να σε πείθει αλλά στο τέλος να το καταλαβαινεις. Εγώ πάλι θεωρώ πως το ψέμα του tvxs ήταν πετυχημένο).

Στο ίδιο πνεύμα και το αστείο της ΕφΣυν, με την Ιερά σύνοδο να μετατρέπει σε ρούβλια ένα μέρος του αποθεματικού της για να αγοράσει φυσικό αέριο για τις εκκλησίες.

Αλλά αφού το ιστολόγιο ασχολείται με τη λογοτεχνία και με τα βιβλία, ας βάλουμε και μια πρωταπριλιάτικη ανακοίνωση των εκδόσεων Διόπτρα που θίγουν πολύ εύστοχα τη δύσκολη οικονομική κατάσταση στην αγορά του βιβλίου:

O εκδοτικός οίκος ανακοινώνει διάφορα μέτρα εξοικονόμησης που υποτίθεται ότι θα εφαρμόσει, ας πούμε ότι στα αστυνομικά μυθιστορήματα θα αποκαλύπτεται ο δολοφόνος από το οπισθόφυλλο.

Να θυμίσω ότι σε αυτό προηγείται η παλιά ελληνική κωμωδία, καθώς σε μια ταινία που δεν θυμάμαι τον τίτλο της ο Σταυρίδης υποδυόταν τρεις ρόλους, ανάμεσά τους και μία γηραιά συγγραφέα, που το αστυνομικό της μυθιστόρημα είχε αποτύχει εμπορικά διότι είχε τίτλο «Δολοφόνος ήταν ο γιατρός».

Όμως η πρόταση του εκδοτικού βελτιώνει την ιδέα του παλιού σεναριογράφου, αφού ο δολοφόνος θα αποκαλύπτεται στο οπισθόφυλλο -έτσι διατηρείται ένα μίνιμουμ σασπένς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανέκδοτα, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , , , , , | 253 Σχόλια »