Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μαργαριτάρια’ Category

Περιορισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Σεπτεμβρίου, 2020

Περιορισμένα τα μεζεδάκια μας, όχι επειδή είναι λίγα (αν και δεν είναι και πάρα πολλά), αλλά επειδή σε ολοένα και περισσότερες περιοχές της χώρας επιβάλλονται μέτρα περιορισμού. Τα νούμερα της πανδημίας δεν πάνε και πολύ καλά, πράγματι -κι αν μέχρι πριν από ένα δίμηνο, για κάποιο λόγο (κυβερνητικά μέτρα, υπεύθυνη στάση των πολιτικών δυνάμεων, πειθαρχία των πολιτών, ο δραστήριος και φρόνιμος Θεός της Ελλάδος) η χώρα μας είχε δεχτεί ξώφαλτσα την επίθεση της κορόνας, τώρα ο ορίζοντας αρχίζει να συννεφιάζει.

Όμως αυτά τα θεματα τα συζητάμε τις καθημερινές. Σημερα έχουμε ανάλαφρη πολυσυλλεκτικότητα, όχι σοβαρή μονοθεματικότητα.

Θα μπορούσα στο σημερινό άρθρο να δώσω έναν τίτλο σχετικόν με το άνοιγμα των σχολείων και τους μασκοφοβικούς γονείς, που δεν ήταν ίσως τόσο πολλοί οσο φοβόμουν.

Την εικόνα αριστερά πρέπει να τη βάλαμε σε κάποια σχόλια, αξίζει όμως να ξαναμπεί, πιστεύω.

Φιμουτρο, βέβαια, αφού μπαίνει στο μούτρο.

Παρεμπιπτόντως, στο ερώτημα του πώς να αποκαλέσουμε τους αντίπαλους της μάσκας, ο επίσημος όρος, που τον ακούω στις ειδήσεις είναι «αρνητής της μάσκας». Εγώ είχα πει «μασκόφοβος» αλλά δέχτηκα την τροπολογία ενός φίλου και τώρα, όπως είδατε, γράφω «μασκοφοβικός». Εδώ προτείνατε το «μασκοκλάστης» αλλά δεν ξέρω αν το εννοούσατε στα σοβαρά. Κάποιος άλλος στο Τουίτερ πρότεινε το «αντιμασκοφόρος», που είναι απλό αλλά ίσως όχι ακριβές -εναντίον της μάσκας είναι οι άνθρωποι αυτοί, όχι εναντίον των μασκοφόρων.

* Και συνεχίζω με ένα θηλυκό επαγγελματικό. Η καλή μυτιληνιά ειδησεογραφική ιστοσελίδα «Στο νησί» έχει άρθρο με τίτλο «Στο νησί 70 αστυνομικίνες από τη ΓΑΔΑ». Επιδοκιμάζω.

Ωστόσο, μέσα στο άρθρο, διαβάζουμε: «Σύμφωνα με πληροφορίες, η αποστολή των 70 γυναικών αστυνομικών αποφασίστηκε από την ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της ΕΛ.ΑΣ.».

Ο φίλος που το στέλνει λέει: Μάλλον τις έστειλαν για να ειναι διπλα στους συζυγους τους την ωρα του καθηκοντος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , , | 188 Σχόλια »

Κορονοσχολικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Σεπτεμβρίου, 2020

Ανοίγουν τα σχολεία τη Δευτέρα, άρα σχολικά τα μεζεδάκια μας. Ανοίγουν κάτω από τη δαμόκλεια σπάθη του κορονιού, άρα κορονοσχολικά. Κι έτσι, βρήκαμε τίτλο για το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο.

Παρεμπιπτόντως, ήδη από χτες θα προσέξατε ότι χρησιμοποιώ (και) τον όρο «κορονιός» αντί «κορονοϊός», που τον βρίσκω ελκυστικό μια και αποφεύγει τη χασμωδία (όταν προφέρεται) και τα διαλυτικά όταν γράφεται.

* Μεταφραστικό μαργαριτάρι σε ρεπορτάζ για τον υπουργό Παιδείας του Μπολσονάρου. Διαβάζουμε:

«Η μεγάλη μόδα των κοινωνιολόγων, των φιλοσόφων και κάποιων πολιτικών ρευμάτων έχει καταστρέψει τα πάντα (…) χωρίς να τα αντικαταστήσει με κάτι. Για τον λόγο αυτό οι έφηβοί μας έχουν αυτό το κενό που τους οδηγεί να ζουν χωρίς σκοπό και να παίρνουν τη ζωή τους», πρόσθεσε.

Να παίρνουν τη ζωή τους στραβά; Να παιρνουν τη ζωή τους λάθος και ν’ αλλάζουν ζωή; Τι;

Προφανώς το πρωτότυπο θα ελεγε to take their own lives, και το τζιμάνι το μετέφρασε κατά λέξη. Κι επειδή το μαργαριτάρι υπάρχει σε πολλούς ιστότοπους, φως φανάρι πως προέρχεται από το πρακτορείο διανομής μαργαριταριών, το ΑΠΕ/ΜΠΕ δηλαδή.

* Ένα ωραίο που είδα στα σόσιαλ, ένα ραμονοειδές μιμίδιο. Ένα δοχείο μπογιά σε χρώμα Πουμισούσες, για να βάφετε τις κουρτίνες σας όσοι έχετε θέματα και θέλετε να εκδικηθείτε.

* Kαι ένα μικρό για τα εισαγωγικά, στην είδηση για μια δημοσιογραφική μεταγραφή:

Κατερίνα Παναγοπούλου: Γιατί «έφυγα» από το Star και πήγα στο Mega

Αν θέλει εισαγωγικά το ένα ρήμα, δεν θέλει και το άλλο;

«Έφυγε» μεταφορικά (φτου φτου) και πήγε κυριολεκτικά;

* Στη Γαλλία, λέει, ένας 80χρονος πήγε να σκοτώσει μια μύγα με μια ηλεκτρική μυγοσκοτώστρα και επειδή είχε διαρροή φυσικού αερίου στο σπίτι του έγινε έκρηξη και καταστράφηκε το μισό σπίτι.

Στη σχετική είδηση γράφεται ότι «ηλικιωμένος άνδρας που διανύει την 80η δεκαετία της ζωής του…»

Αλλά βέβαια την 80ή δεκαετία της ζωής του μονάχα ο Μαθουσάλας τη διένυσε. Ο ογδοντάχρονος Γάλλος την 8η δεκαετία θα διανύει εκτός αν έχει μπει ήδη στην ένατη.

* Γράφει ο καλός συγγραφέας Μισέλ Φάις στην Εφ.Συν.:

Κάθε χρόνο αναμένω τη νέα εκδοτική παραγωγή σχεδόν με παιδιόθεν αδημονία.

Παρντόν; Τι θα πει «παιδιόθεν αδημονία»; Με τα σπασμένα περσικά μου καταλαβαίνω ότι «παιδιόθεν» θα πει «από την παιδική μου ηλικία», «από τότε που ήμουν μικρό παιδί», ας πούμε «Παιδιόθεν είχε έφεση προς τις φάρσες».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νομανσλάνδη, Φέικ νιουζ, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , | 296 Σχόλια »

Σεπτεμβριανά μεζεδάκια και φέτος

Posted by sarant στο 5 Σεπτεμβρίου, 2020

Τον έχω χρησιμοποιήσει ξανά αυτόν τον τίτλο, πριν από πέντε χρόνια, αλλά δεν έβρισκα άλλον, οπότε τον επανέλαβα. Και για να μη μπερδέψουν οι ιστορικοί του μέλλοντος το άρθρο του 2015 με το σημερινό, πρόσθεσα ένα «και φέτος» στο τέλος.

* Και ξεκινάμε με ένα μεγάλο επίτευγμα της αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας.

O Κικίλιας, λέει, αποκάλυψε το φύλλο του μωρού.

Δεν ξέρω πώς αντέδρασε το μωρό, αλλά εγώ όταν έπαιζα πόκα θα εξαγριωνόμουν αν κάποιος, ας ήταν κι ο πατέρας μου, φανέρωνε το φύλλο που κρατούσα.

Αυτά τα πράγματα δεν είναι σωστά και πρέπει να στηλιτεύονται. Καλά κάνει ο ιστότοπος που το βγάζει στη φόρα.

(Πάντως, εχω παρατηρήσει, αν και μπορεί να πέφτω έξω, ότι συχνότερο ορθογραφικό λάθος είναι το περίσσιο Λ (πχ. οι σχέσεις των δύο φύλλων) παρά το λειψό Λ (πχ. πέφτουν τα φύλα). Ίσως επειδή στην αμφιβολία «το πολύ δεν βλάφτει»).

* Μπορεί κάποιος που έχει ιδεοληψίες να γράψει ένα ενδιαφέρον άρθρο; Μπορεί. Ιδού ένα παράδειγμα, ένα άρθρο για το Mpemba effect, δηλαδή την παρατήρηση ότι το ζεστό νερό παγώνει γρηγορότερα από το κρύο. Ονομάστηκε έτσι από τον Τανζανό Εrasto Mpemba, που όταν ήταν μαθητής, στο δημοτικό και στο γυμνάσιο (τώρα έχει μεγαλώσει) έκανε αυτή την αντιδιαισθητική εμπειρική παρατήρηση, που αντέβαινε στον νόμο του Νεύτωνα.

Ο Αριστοτέλης είχε πρώτος αναφερθεί στο φαινόμενο αυτό. Οπότε ο συγγραφέας του άρθρου, αφού παραθέσει τον Αριστοτέλη, ξεκινάει μια ιερεμιάδα για τη γλώσσα:

Όλοι γνωρίζουμε ότι πρόβλημα στη διδασκαλία της γλώσσας μας ξεκίνησε με τις κυβερνητικές αποφάσεις πριν 4 δεκαετίες , όπου τότε αποκόψαμε την Αρχαία Ελληνική. Σήμερα η κατάσταση στη χώρα μας δεν έχει αλλάξει, ενω για πάνω από τριάντα χώρες του κόσμου τα αρχαία ελληνικά αποτελούν υποχρεωτικό μάθημα. Τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου διδάσκουν αρχαία ελληνικά και ρητορική….

Ευτυχώς στη συνέχεια σταματάει και αφηγείται την ενδιαφέρουσα αυτή ιστορία (που δεν την ήξερα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Ευπρεπισμός, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Ομόηχα, Πανδημικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 128 Σχόλια »

Αντετοκουμπωμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Αυγούστου, 2020

Βασικά, δεν έβρισκα τίτλο για το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο -κι επειδή μιλήσαμε χτες για τον Γιάννη Αντετοκούνμπο με αφορμή την απεργία των παιχτών του ΝΒΑ, που έληξε αφού πέτυχε να φερει στο προσκήνιο τη φυλετική ανισότητα στις ΗΠΑ, και καθώς έχουμε κι ένα μεζεδάκι για τον Γιάννη, σκέφτηκα να καπαρώσω το λογοπαίγνιο «αντετοκουμπωμένος» το οποίο δεν γκουγκλίζεται -τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, μια και σε λίγο θα βρίσκεται στο γκουγκλ εξαιτίας του άρθρου που διαβάζετε.

Με την ευκαιρία, μια προσπάθεια ελληνικής ετυμολόγησης του επωνύμου του Γιάννη θα ήταν «αντέτι» και «κουμπί». Το αντέτι είναι λέξη τουρκικής προέλευσης και σημαίνει έθιμο, συνήθεια. Σας αφήνω την άσκηση να βρείτε πώς συνδέθηκε με το κουμπί και οδήγησε στο όνομα Αντετοκούμπο (το ν πριν από το μπ αναπτύχθηκε στη συνέχεια, προρρινισμός).

* Και ξεκινάμε με έναν τίτλο άρθρου από το Capital.gr.

Σχολιάζει ο φίλος που το στέλνει:

Ήξερα για τα χάλια της ΕΛΑΣ, αλλά να κάνει και προαγωγές επειδή χτίζουν αυθαίρετα;

Κι εμένα με εκπλήσσει. Συνήθως οι επιβραβεύσεις για τέτοιες δραστηριότητες δίνονταν πιο διακριτικά.

* Φίλος γλωσσολόγος μου λέει:

Ο Χαρδαλιάς είπε σήμερα «δεν επιδέχεται αμφισβήτησης». Θα το έχεις σχολιάσει πολλές φορές. Η γενική φαίνεται να καθιερώνεται στο γλωσσικό αίσθημα όχι ως δείκτης λογιωτατισμου αλλά επίσημου λογου.

Ναι, υπάρχει αυτή η τάση. Βέβαια, ειδικά το «επιδέχομαι», ενω κανονικά συντάσσεται με αιτιατική, εύκολα έλκεται από το «επιδεκτικός» που πράγματι συντάσσεται με γενική -κι έχουμε και το κλισέ «ανεπίδεκτος μαθήσεως» από κοντά.

* Από το Φέισμπουκ, πιθανότατα σε σχέση με το παιδάκι που κινδύνεψε να πνιγεί.

Κάποιος σχολίασε ότι η φράση θα ταίριαζε για κάποιο γαλαζοαίματο παιδάκι, ας πούμε τον δισέγγονο της Ελισάβετ της Αγγλίας, που κυκλοφορεί έξω με σωσίες, αλλα παιδάκια, οπότε οι κακοποιοί αντί να αρπάξουν το πραγματικό πριγκιπόπουλο άρπαξαν κάποιο από τα άλλα.

Κι άλλη φορά έχω δει αυτοί που έσωσαν κάποιον να αποκαλούνται «σωσίες» αντί για «σωτήρες», διότι αυτοί που σώζουν είναι «αναμενόμενο» να λέγονται «σωσίες».

Από τη μια, ο σωσίας δεν έχει καμια ετυμολογική ή άλλη συνάφεια με την «εκπληκτική ομοιότητα», από την άλλη όμως είναι μια λέξη ζωντανή, που χρησιμοποιείται συνεχώς με την κανονική της σημασία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Νομανσλάνδη, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 241 Σχόλια »

Μεζεδάκια με μάσκα

Posted by sarant στο 22 Αυγούστου, 2020

Με μάσκα, διότι ένα θέμα που απασχόλησε την επικαιρότητα αυτές τις μέρες ήταν τι θα γίνει στη νέα σχολική χρονιά, που ξεκινάει στις 7 Σεπτεμβρίου κάτω από την κοβίντεια σπάθη, κι αν θα θεσπιστεί υποχρέωση να φορούν μάσκα οι μαθητές -και από ποια ηλικία.

Ένα δευτερο σχετικό ερώτημα ήταν το αν θα δίνονται (δωρεάν) μάσκες στους μαθητές -το σχετικό αίτημα διατυπώθηκε με ένταση απο την αντιπολίτευση και τα κοινωνικά μέσα και τελικά η κυβέρνηση ή τουλάχιστον ο υπουργός Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι μάσκες θα διανεμηθούν στους μαθητές, παρόλο που τις προηγούμενες μέρες αρκετοί υπερασπιστές της κυβέρνησης στα σόσιαλ λοιδορούσαν όσους ζητούσαν να μοιραστούν μάσκες -«σε λίγο θα μας ζητήσετε να σας μοιράζουν και σαπούνια» είπε κάποιος. Σωστή βρίσκω την απόφαση -εδώ που τα λέμε, θα ήταν άτοπο να μοιράζονται μάσκες δωρεάν στους βουλευτές και όχι στους μαθητές, όσο κι αν μαθητές έχουμε 1.200.000 ενώ βουλευτές 300.

* Kαι ξεκινάω με μια φωτογραφία που έστειλε φίλος του ιστολογίου, που την τράβηξε ο ίδιος στην Ευρυτανία «στην εξαιρετικά εντυπωσιακή και ταυτόχρονα επικίνδυνη διαδρομή απο Γέφυρα Επισκοπής προς Προυσσό στην περιοχή του Ασπρόπυργου»

Θα θυμάστε παλιότερα που είχαμε δει μια πινακίδα που απαγόρευε τα «ανεπήτηρα» ζώα. Εδώ το «ανεπιτήρητα» είναι σωστό, αλλά δυο πράγματα ξενίζουν. Αφενός, η αγγλική μετάφραση, γενικώς και ειδικώς ο όρος independent animals.

Και αφετέρου, τι είδους ζώα να είναι αυτά; Όχι προφανώς σκυλιά ή γατιά (pets). Να είναι παραγωγικά ζώα; Αιγοπρόβατα ας πούμε; Πράγματι, τα ανεπιτήρητα αιγοπρόβατα μπορεί να προκαλέσουν αγροζημίες. Αλλά αυτά δεν είναι independent, είναι unattended. Κι έπειτα, να ρίχνουν βράχια; Και η μικρή πινακίδα με το ελάφι προδιαθέτει για άγρια ζώα -αλλά γιατί δεν το έλεγε έτσι;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Γκας Πορτοκάλος, Επιγραφές, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 168 Σχόλια »

Μεζεδάκια του Δεκαπενταύγουστου

Posted by sarant στο 15 Αυγούστου, 2020

Πώς είναι τα μεζεδάκια του Δεκαπενταύγουστου; Τούτα εδώ πάντως είναι με πολλές φωτογραφίες και λίγα λόγια. Δεδομένου όμως ότι μια φωτογραφία ίσον χίλιες λέξεις το ισοζύγιο βγαίνει τελικά το ίδιο.

Πολλοί φίλοι στέλνουν φωτογραφίες από τις διακοπές. Και ιδού μια φωτογραφία από την επιγραφή σε ένα γεφύρι στην Ήπειρο, τη γέφυρα του Κόκκορη, με την προσωπογραφία του Aλέξη Νούτσου (που τον σκότωσε ο Ανδρούτσος ύστερα από ραδιουργία του Κωλέττη).

Έχω κόψει την εικόνα και δεν μπορείτε να δείτε τις αρκετά αναλυτικές πληροφορίες που δίνει η ταμπέλα, αλλά βλέπετε -και βγάζει μάτι- το προρρινισμένο bringes αντί για bridges.

Κρίμα, που έκαναν αρκετό κόπο για ένα καλό αποτέλεσμα και δεν πρόσεξαν τον τίτλο -έχει ξανασυμβεί, βέβαια.

* Ένας άλλος φίλος έστειλε μια φωτογραφία απο ιατρείο επαρχιακής πόλης, που δεν τη δημοσιεύω επειδή έχει προσωπικά δεδομένα, αλλά που λέει περίπου τα εξής:

Μαρία Παπαδοπούλου [φτιαχτό όνομα] – Ειδικός Παθολόγος Πανεπιστημίου Αθηνών.

Και ρωτάει ο φίλος: Καλά η παθολόγος, αλλά δεν θα μπορούσε να είναι «ειδική παθολόγος»;

Θα μπορούσε, και θα έπρεπε. Στο γκουγκλ βλέπω πάρα πολλές «ειδικές παθολόγους».

Ωστόσο, δεν είναι τόσο απλό στις περιπτώσεις των μηχανικών -το δίλεκτο του τίτλου είναι πολύ πιο συμπαγές εδώ, κι έτσι δεν λέμε «χημική μηχανικός» ή «πολιτική μηχανικός».

* Με την αύξηση των κρουσμάτων συζητάμε καθημερινά για τον κ. Χαρδαλιά και κάποιος πρόσεξε το προφίλ που έχει στο Φέισμπουκ.

Σαν να μην έφτανε η πόζα, σαν να μην έφτανε το ρηχό ρητό που έχει βάλει για μότο, ποιος ξέρει από ποιον Κοέλιο του επιχειρείν το πήρε, έχει και ένα τραγικό ορθογραφικό (where αντί were) κι ένα αμφισβητούμενο less problems όπου το fewer problems είναι σαφώς καλύτερο.

Και τα προφίλ του Φέισμπουκ δεν χαράζονται στην πέτρα, είναι σχετικά εύκολο να διορθωθεί το λάθος.

Οπότε, τόσες χιλιάδες φίλους και γνωστούς έχει ο κ. υπουργός, κανείς δεν του επισήμανε την κοτσάνα; Ή του την επισήμαναν και δεν νοιάστηκε; Είναι και διασυρμός της χώρας, σε κάποιο βαθμό.

* Μαργαριτάρι σχετικό με τη φοβερή εκρηξη στη Βηρυττό.

Γράφει το πάντα γενναιόδωρο in.gr σε άρθρο για το ιστορικό του μοιραίου πλοίου:

Το 2015, το πλοίο μετακινήθηκε 1.000 πόδια πάνω από την προβλήτα όπου παρέμεινε για περίπου τρία χρόνια.

Τι έγινε; Σήκωσαν ολόκληρο πλοίο κάπου 300 μέτρα και το άφησαν να αιωρείται εκεί ψηλά;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 130 Σχόλια »

Ανησυχαλαρωμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 8 Αυγούστου, 2020

Ο τίτλος του σημερινού εβδομαδιαίου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου δεν γκουγκλίζεται (ακόμα), διότι την πρώτη λέξη μόλις την κατασκεύασα, θέλοντας κι εγώ να συμβάλω στον εθνικό αγώνα να φτάσει η υπερτρισχιλιετής μας γλώσσα τα 5 εκατομμύρια λέξεις και να σβηστεί το εθνικό χρέος και να τρώμε με χρυσά κουτάλια -ή έστω με επίχρυσα.

Και την έπλασα αφού είδα αυτόν τον τίτλο σε κάποιο δελτίο ειδήσεων. Ανησυχία, λοιπόν, από τη χαλάρωση. Ανησυχία, βεβαίως για τα κρούσματα του ιού, που εδώ και μερικές μέρες είναι σε τριψηφιο νούμερο και προχτές έπιασαν τη δεύτερη μεγαλύτερη ημερήσια καταγραφή (153) ενώ και χτες είχαμε 151. Βέβαια, άλλο είναι τα 150 κρούσματα τον Αύγουστο, που γίνονται πολλά τεστ, παρά τον Απρίλιο, όταν γίνονταν με το σταγονόμετρο (και, υποθέτουμε, τα πραγματικά κρούσματα ήταν πολύ περισσότερα). Ωστόσο, δεν παύει να υπάρχει αισθητή άνοδος -και μάλιστα, ο κυλιόμενος μέσος ορος 7 ημερών της Ελλάδας, κατά κεφαλήν, έχει ξεπεράσει πχ τον μέσο όρο της Ιταλίας.

Οπότε, τα μεζεδάκια είναι και ανήσυχα και χαλαρωμενα -και με βάση τον μηχανισμό της σύμφυρσης, για τον οποίο είχαμε βάλει πρόσφατα ένα άρθρο, είναι «ανησυχαλαρωμένα».

Είναι επισης και σχετικά λίγα, ένεκα το… ραστόνι που είδαμε και στο χτεσινό άρθρο.

Εξάλλου, πολύς κόσμος είναι στις παραλίες, ακολουθώντας ίσως την πινακίδα που βλέπετε στη φωτογραφία, που την είδα κάπου στο Φέισμπουκ να παρουσιάζεται σαν δείγμα κακής μετάφρασης -αλλά μπορεί απλώς να έδινε δυο πληροφορίες ταυτόχρονα.

* Σε εύθυμο άρθρο για έναν γάμο που ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή, κάπου στην Αιγιαλεία, διαβάζουμε ότι: ««Λούις» έγινε η νύφη λίγες μέρες πριν ανέβει τα σκαλιά της εκκλησίας με τον καλό της. Σύμφωνα με πληροφορίες του tempo24.news, η νεαρή νύφη άλλαξε γνώμη στο «παρά πέντε»»

Έγινε Λούης, λέμε, και θυμόμαστε ακόμα τον Σπύρο Λούη, τον Μαρουσιώτη μαραθωνοδρόμο που νίκησε στους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες. Λέτε ο συντάκτης της εφημερίδας να θυμάται τον Καρλ Λιούις, τον μαύρο υπεραθλητή που πήρε τόσα χρυσά ολυμπιακά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα και το μήκος. Κι εδώ που τα λέμε, αφού με το «έγινε Λούης» εξαίρουμε την ταχύτητα μάλλον παρά την αντοχή κάποιου, περισσότερο ταιριάζει η παροιμία στον Καρλ Λιούις παρά στον Σπύρο Λούη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Ελληνοβαρεμένοι, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , , , | 230 Σχόλια »

Δευτεραυγουστιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Αυγούστου, 2020

Και μάλιστα ετεροχρονισμένα, αφού χτες, που ηταν η μέρα τους, τα εκτόπισε το Μηνολόγιο. Και αφού υπάρχει στη γλώσσα η λέξη ‘τεταρταυγουστιανός’ για το δικτατορικό καθεστώς του Μεταξά και τους ανθρώπους του, γιατί να μην πλάσουμε και τη λέξη «δευτεραυγουστιανός» ώστε να πλησιάσουμε τον εθνικό στόχο των 5 εκατ. λέξεων οπότε θα σβηστεί το δημόσιο χρέος και θα τρώμε με χρυσά κουτάλια;

Ξεκινάμε με μια φωτογραφία, που μπορεί να μην είναι και αυθεντική, πάντως υποτίθεται ότι έχει αναρτηθεί σε κάποια αφετηρία ή στάση, πχ του τραμ.

Αν απορούσατε πώς είναι ο συγχρωτισμός στα αγγλικά, ορίστε: avoid synchronization μας λέει η οδηγία αντιμετώπισης του κορονοϊού.

Και τι θα κάνουν όσοι δουλεύουν στο κινητό και την ταμπλέτα, που πρέπει οπωσδήποτε να έχουν συγχρονισμό των αρχείων τους με τον υπολογιστή τους;

* Βρήκα κάπου την ανακοίνωση της περιφερειακής επιτροπής Κρήτης για το πρόγραμμα των συνεντεύξεων εκπαιδευτικών προκειμενου να στελεχωθούν τα πρότυπα και πειραματικά σχολεία, που φέτος είναι τα περισσότερα πρότυπα και λιγοστά πειραματικά διότι τρέχει η αριστεία από τα μπατζάκια μας

Ωστόσο, στην ανακοίνωση, που την υπογράφει καθηγήτρια του πανεπ. Κρήτης που είναι φιλόλογος, βρίσκω ένα «εξ’ αποστάσεως» με περιττή απόστροφο και καναδυό «ΔΙΑΛΛΕΙΜΑ».

Αριστεία για τους άλλους;

* Κι αλλη μια επιγραφή από μέσο συγκοινωνίας, με ασύλληπτα κακή μετάφραση, που όμως πρέπει να είναι τρολιά. Το βάζω για εκπαιδευτικούς, ας πούμε, λόγους.

Κάτι εντυπωσιακό είναι πως έβαλα στο google translate την παραπάνω φράση, έτσι ανορθόγραφη, και πήρα το εξής:

inside the bus the mask becomes legally mandatory

που σημαίνει ότι ίσως το google translate πιάνει την ανορθογραφία. Κι αν διορθώσω την ορθογραφία, παίρνω:

inside the bus the mask becomes mandatory by law

* Σε ρεπορτάζ για την απόπειρα δολοφονίας του Στ. Χίου διαβάζουμε «Ο δράστης φορούσε κουκούλα και τα μάτια του είχαν σχιστοειδές σχήμα».

Δεν ξέρω αν είναι του κ. Χίου ή του ιστότοπου η λέξη, πάντως δεν θα τη χρησιμοποιούσα. Τα μάτια του ήταν σχιστά, θα έλεγα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Μυτιλήνη, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Πανδημικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 346 Σχόλια »

Μεζεδάκια δίχως σημαίες και τύμπανα

Posted by sarant στο 25 Ιουλίου, 2020

Δεν έβρισκα τίτλο για το σημερινό εβδομαδιαίο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Και θυμήθηκα έτσι ένα ανέκδοτο, που το έχω ξαναπεί εδώ πριν απο δέκα χρόνια, οπότε υπάρχει ελπίδα ή να μην το προλάβατε ή να το έχετε ξεχάσει.

Μια φορά, λέει το ανέκδοτο, που μπορεί να είναι κι αληθινό, μπορεί όμως και μπεντροβάτο, ένας αρχάριος συγγραφέας επισκέφτηκε κάποιον αναγνωρισμένο συνάδελφό του, ίσως τον Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, και του έδωσε ένα πάκο χειρόγραφα, το καινούργιο του μυθιστόρημα, που μόλις το είχε τελειώσει. Ζήτησε από τον Σο να του βρει έναν ωραίο και ταιριαστό τίτλο για το έργο. Ο Σο τον ευχαρίστησε για την τιμή, του υποσχέθηκε πως θα διάβαζε το μυθιστόρημα με ενδιαφέρον, έβαλε το χειρόγραφο σε ένα συρτάρι και… το ξέχασε.

Σε δέκα μέρες, ας πούμε, γυρίζει πίσω ο λεγάμενος, όλος προσμονή. Ο Σο που είχε εντελώς ξεχάσει το θέμα του ζήτησε συγνώμη, ότι κάτι έκτακτο του έτυχε, και τον παρακάλεσε να περάσει την επόμενη εβδομάδα. Αυτή η ιστορία μπορεί να επαναλήφθηκε κανα-δυο φορές, πάντως το χειρόγραφο (ήταν και κοτζάμ γκουμούτσα) έμενε αδιάβαστο του συρταριού τα βάθη και το μυθιστόρημα έμενε κι αυτό ατιτλοφόρητο.

Ώσπου στην τέταρτη ή την πέμπτη επίσκεψη του συγγραφέα, είδε κι απόειδε ο Σο και τον ρωτάει:

— Δε μου λες, μιλάς καθόλου για σημαίες στο βιβλίο σου;
— Όχι.
— Για τύμπανα μήπως;
— Ούτε για τύμπανα.
— Τότε είναι απλό. Να το βγάλεις Δίχως σημαίες και τύμπανα.

Κι έτσι βρήκε τίτλο το μυθιστόρημα του εκκολαπτόμενου συγγραφέα. Όμορφον τίτλο, τραβηχτικόν, αλλά εντελώς άσχετον με την υπόθεση του βιβλίου.

[Δεν το θυμόμουν πολύ καλά το ανέκδοτο. Για να διορθώσω, ο συγγραφέας είναι ο Γάλλος Τρισταν Μπερνάρ και ο τίτλος που προτάθηκε ήταν Δίχως τύμπανο και τρομπέτα – Sans tambour ni trompette.]

Κάπως έτσι και τα μεζεδάκια μας. Και ξεκινάμε.

* Εκλεκτός φίλος του ιστολογίου στέλνει τη φωτογραφία που βλέπετε, που την τράβηξε ο ίδιος από βιτρίνα στο κέντρο της Αθήνας.

Eίναι βεβαίως «κάτι το ωραίον» το αγαλματίδιο και δίκαια απέσπασε πρώτο «καλυτεχνικό» βραβείο, αλλά πιο πολύ μου άρεσε η Συγκαμπούρη.

Όπως λέει και το ανέκδοτο, συναντιούνται δυο καμπούρηδες σε ένα μπαρ, και λέει ο ένας: Τι νέα, ρε συγκαμπούρη;

* Φίλος μου στέλνει την είδηση του αστυνομικού δελτίου ότι στα Φιλιατρά βρέθηκε νεκρή γυναίκα με πολλαπλές μαχαιριές.

Ο υπότιτλος με παραξενεύει λίγο: Στο πλαίσιο των ερευνών που κάνουν οι αστυνομικοί, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο της εγκληματικής ενέργειας... Εντάξει, προφανώς χρειάζεται επιφυλακτική διατύπωση, αφού ακόμα δεν έχει γίνει ιατροδικαστική εξέταση, αλλά δεν τη βρίσκετε πολύ επιφυλακτική;

* Τελικά, η γυναίκα δολοφονήθηκε. Και στο σχετικό ρεπορτάζ διαβάζουμε, στην τελευταία του πρόταση, ότι « Στα Φιλιατρά η τοπική κοινωνία έχει βυθιστεί σε πένθος από το αποτρόπαιο έγκλημα της γυναίκας.»

Έλεος, βρε παιδιά. Εμ δολοφονήθηκε, εμ θα τη βγάλετε εγκληματία;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανέκδοτα, Ελευθερία του λόγου, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , , | 212 Σχόλια »

Μεζεδάκια με ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα

Posted by sarant στο 18 Ιουλίου, 2020

Ο λόγος που δίνω αυτόν τον τίτλο στο εβδομαδιαίο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο δεν είναι (μόνο) ότι την εβδομάδα που μας πέρασε είχαμε την εθνική γιορτή της Γαλλίας που είναι και η επέτειος της άλωσης της Βαστίλλης και της έναρξης της μεγάλης Γαλλικής Επαναστασης. Είναι (επίσης) ότι θα σχολιάσουμε μια συζήτηση που έγινε στον μικρόκοσμο των σόσιαλ, σχετικά με το αν είναι λάθος (!) να αποδίδεται «Ελευθερία-Ισότητα-Αδελφότητα» στα ελληνικά το πασίγνωστο τρίπτυχο των ιδανικών της Επανάστασης, το Liberté, Egalité, Fraternité. Θα μπορούσα (και ίσως θα έπρεπε, δεν ξέρω) να αφιερώσω ξεχωριστό άρθρο σε αυτή τη συζήτηση, αλλά τελικά αποφάσισα να τη στριμώξω στην πιατέλα, ελπίζοντας να μην επισκιάσει τα άλλα μεζεδάκια.

* Και ξεκινάμε με ένα ορντέβρ, της κατηγορίας των άχρηστων εισαγωγικών.

Σε ρεπορτάζ για… κλοπή λειψάνου του αγίου Νεκταρίου, που έγινε στη Ναύπακτο, διαβαζουμε ότι: αναμένεται στο χώρο και η σήμανση προκειμένου να «πάρει» αποτυπώματα.

Καταλάβατε; Πηγαίνουν εκεί, κάνουν ότι παίρνουν αποτυπώματα, στην πραγματικότητα όμως δεν παιρνουν και παίζουν όλη τη μέρα τάβλι στο καφενείο.

Αλλά εγώ ήξερα ότι ο άγιος Νεκτάριος βρίσκεται θαμμένος στην Αιγινα. Πώς γίνεται το λείψανό του να είναι στη Ναύπακτο; Θα μου πειτε, λείψανο μπορεί να είναι ένα μέλος του αγίου, ένα δάχτυλο ακόμα. Αλλά κι αυτός ο διαμελισμός δεν είναι τάχα ιεροσυλία;

* Φωτογραφικό μπέρδεμα στο Λίμπεραλ.

Το άρθρο για τη δήλωση του εφοπλιστή Μαρτίνου συνοδεύτηκε από φωτογραφία του… Ανδρέα Μαρτίνη, που ήταν διοικητής στο νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν και αν θυμάμαι καλά έχει καταδικαστεί για ξέπλυμα χρήματος -αλλά δεν μπήκε φυλακή διότι δεν έκλεψε μπρίζες.

Βέβαια και η δήλωση του Μαρτίνου έχει ενδιαφέρον γλωσσικό, μια και προσθέτει έναν καινούργιο όρο στην τρισχιλιετή μας, αλλά και παρουσιάζει τρικυμισμένη σύνταξη, όχι περίεργο βέβαια από έναν άνθρωπο της θάλασσας:

«Η τζαμοποίηση τής Αγίας Σοφίας είναι προσβολή για την διεθνή κοινότητα και μία ακόμη εξοργιστική και κραυγαλαία [sic] αναίτια πρόκληση τής Τουρκίας πού πλέον καταστεί σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρχουν επί ίσοις όροις συνομιλίες μέ ένα ισλαμιστικό εθνικιστικό καθεστώς»

Σημειώνουμε λοιπόν τη τζαμοποίηση. Κατά τα άλλα, εμείς οι απλοί θνητοί, που δεν έχουμε εφοπλιστικές περγαμηνές, θα συνεχίσουμε να γράφουμε ότι το τάδε γεγονός «καθιστά σαφές», ή «κάνει σαφές» αν δεν θέλουμε να φορέσουμε φαρδομάνικα, ή «δείχνει καθαρά/ολοφάνερα» ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων.

* Κι ένα από την Αυγή. Σε άρθρο για την αστυνομική καταστολή διαβάζω «Και οι εποχούμενοι άνδρες των ανασυσταθέντων ειδικών μονάδων της αστυνομίας….»

Λάθος βέβαια, αφού οι μονάδες είναι θηλυκές και ο τύπος της μετοχής αρσενικός, λάθος συχνότατο, στην ατέλειωτη σειρά των -θέντων, των πληγέντων περιοχών και των δοθέντων εξηγήσεων.

Λάθος βέβαια, αλλά ποιο στόμα θα πει το σωστό; «των ανασυσταθεισών ειδικών μονάδων»; Και είναι και σφιχτή η σύνταξη εδώ και δεν σηκώνει εύκολα την ανάλυση της μετοχής. Των ανασυσταμένων ειδικών μονάδων θα έβαζα εγώ. Το στομάχι μου δεν αντέχει το «ανασυσταθεισών». Καλά έλεγε ο Ροΐδης για αυτόματη εξέγερση του αυτιού μας.

* Και περνάμε στο κυρίως πιάτο ή τέλος πάντων στο μεζεδάκι που τιτλοδότησε (το λέμε αυτό; οι χημικοί το δέχονται;) το σημερινό μας άρθρο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γεωγραφία, Κοτσανολόγιο, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , | 350 Σχόλια »

Εισαγόμενα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Ιουλίου, 2020

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας σημειώματος είναι παραπλανητικός. Τα μεζεδάκια μας δεν είναι εισαγόμενα, απλώς ο τίτλος επηρεάστηκε από μια λέξη που κυριαρχεί τις τελευταίες μέρες στα δελτία ειδήσεων, καθώς εκφράζονται ολοένα και μεγαλύτερες ανησυχίες για τα «εισαγόμενα κρούσματα», φυσικά τα κρούσματα Covid-19. Για παράδειγμα, χτες είχαμε 60 νέα κρούσματα, εκ των οποίων 42 εισαγόμενα.

Κάτι άλλο που χαρακτηρίζει το σημερινό μας άρθρο είναι πως η πιατέλα σήμερα δεν είναι φορτωμένη, το αντίθετο μάλιστα. Ελπίζω οι τακτικοί αναγνώστες να μη δυσανασχετήσουν και να μη διπλώσουν την ελλιπή μερίδα για να την πάνε για ζύγισμα. Όμως κι εσείς δεν στείλατε τόσο πολλά μεζεδάκια όσο συνήθως.

* Και ξεκινάμε. Δεν ξέρω αν το ξέρατε, αλλά αν πληκτρολογήσετε Greece corona new cases παίρνετε από τη Google μια πλήρη επισκόπηση της εξέλιξης των κρουσμάτων της πανδημίας στη χώρα μας -και σε άλλες χώρες αν αλλάξετε το όνομα της χώρας.

Φίλος που το έκανε αυτό προχτές δοκίμασε έκπληξη βλέποντας τους θανάτους να έχουν εκτοξευτεί στους 1923.

Κοιτάζοντας πιο προσεχτικά, διαπίστωσε ότι πρόκειται για γκάφα. Ο αρμόδιος για την επικαιροποίηση της σελίδας, θέλοντας να αλλάξει το 192 σε 193, κατά λάθος διατήρησε και το προηγούμενο ψηφίο και έτσι έδωσε τετραψήφιο αριθμό.

Το καλό να λέγεται όμως, το λάθος διορθώθηκε πολύ γρήγορα. Βέβαια, ένα ιντερνετικό αξίωμα λέει πως όσο γρήγορα κι αν διορθώσεις ένα λάθος, πάντα κάποιος θα το έχει δει και θα έχει προλάβει να πάρει οθονιά!

* Μια και είχαμε τις προάλλες άρθρο με τοπωνύμια, σχετικό είναι και το εξής που ψάρεψα σε έναν τοίχο στο Φέισμπουκ:

Κάτι τέτοιες μέρες σκέφτομαι ότι τα ονόματα των Αμερικάνικων Πολιτειών κάνουν εξαιρετικές βρισιές, π.χ. «ΠΟΥ ΠΑΣ ΜΩΡΗ ΟΚΛΑΧΟΜΑ;» «ΤΙ ΛΕΣ ΡΕ ΜΙΖΟΥΡΙ;» «Ήρθε και η άλλη η Γιούτα και μας έπρηξε» «ΑΝΑΨΕ ΚΑΝΑ ΦΛΑΣ ΜΩΡΗ ΝΤΑΚΟΤΑ» κλπ

* Στην προχτεσινή συζήτηση στη Βουλή για το νομοσχέδιο για τις διαδηλώσεις, η βουλεύτρια Καβάλας του ΣΥΡΙΖΑ κ. Τ. Ελευθεριάδου, απαντώντας στον πρωθυπουργό ο οποίος είχε κλείσει την αγόρευσή του επικαλούμενος τον Αλ. Σβώλο, είπε (στο 2.00 του στιγμιοτύπου): …τον κύριο Σβώλο, γνωστό υποστηρικτή σας…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Πανδημικά, Τοπωνύμια, Uncategorized | Με ετικέτα: , , , , , , | 240 Σχόλια »

Τεταρτοϊουλιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Ιουλίου, 2020

Λέξη «τεταρταυγουστιανός» υπάρχει στη γλώσσα μας εξαιτίας της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου και του καθεστώτος που εγκαθίδρυσε. Δεν είχαν άλλοι μήνες την αμφίβολη τιμή ανάλογης διάκρισης κι έτσι λέξη «τεταρτοϊουλιανός» δεν γκουγκλίζεται παρόλο που η 4η Ιουλίου είναι εθνική εορτή στην τέως κοσμοκράτειρα χώρα. Δεν γκουγκλίζεται ακόμα, δηλαδή, αφού χάρη στον τίτλο του σημερινού μας άρθρου προστίθεται μια ψηφίδα ακόμα στο λεξιλόγιο της υπερτρισχιλιετούς μας, καθώς βαδίζουμε σταθερά προς τον στόχο των 5 εκατομμυρίων λέξεων, ίνα πληρωθεί το ρηθέν και τρώμε όλοι με χρυσά κουτάλια.

* Και συνεχίζοντας σε ανάλογο ύφος, ας δούμε ένα ανάλογο ταρατατζούμ, τα βραβεία Education Leaders Awards, στα οποία μια επιτροπή με πρόεδρο την Άννα Διαμαντοπούλου βράβευσε τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς «της χρονίας» -χρονίας παθογένειας της παιδείας μας, ίσως.

Η σοβαρότητα του διαγωνισμού φαίνεται από το ότι ως «Ιδιωτικό κέντρο εκπαίδευσης της χρονιάς» βραβεύτηκε η Ελληνική Αγωγή / Σχολή Αρχαίων Ελληνικών, που ακούραστα διαδίδει γλωσσικούς μύθους και μαργαριτάρια, όπως μπορεί κανείς να δει σε διάφορα βίντεο (έχουμε γράψει σχετικά πολλές φορές).

Δόθηκε και βραβείο σε «εκπαιδευτικό της Χρονίας», όπως και σε Φροντιστήριο «Μέση Εκπαίδευσης».

Σημειώνω τα λαθάκια αυτά διότι δείχνουν τη σοβαρότητα του θεσμού.

* Αξίζει επίσης να επισημάνουμε το εξής απόσπασμα από τους όρους του διαγωνισμού:

«Η αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων γίνεται από την Κριτική Επιτροπή και πραγματοποιείται με βάση τα στοιχεία που έχουν υποβάλλει στην online υποψηφιότητα οι συμμετέχοντες. Οι διοργανωτές και η κριτική επιτροπή ουδεμία ευθύνη φέρουν σε περίπτωση ψευδούς ή ανακριβούς δήλωσης ή αποσιώπησης ουσιωδών στοιχείων σε μια υποψηφιότητα

Που σημαίνει ότι όποιο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο θέλει να συμμετάσχει, αφού πληρώσει το παράβολο της συμμετοχής, μπορεί να παρουσιάσει όσα χωριά Ποτέμκιν τραβάει η όρεξή του ως δήθεν «έργο» και μετά έρχεται η Κριτική Επιτροπή και μοιράζει βραβεία, χωρίς να ελέγξει τους ισχυρισμούς, προφανώς βραβεύοντας την καλύτερη σκηνοθεσία!

Προσέξτε και το «έχει υποβάλλει», ένα ακόμα τεκμήριο της σοβαρότητας του… θεσμού.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επιγραφές, Λογοκλοπή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , | 231 Σχόλια »

Μεζεδάκια μετά το ηλιοστάσιο

Posted by sarant στο 27 Ιουνίου, 2020

Δεν έβρισκα πώς αλλιώς να ονοματίσω τούτο το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, οπότε επέλεξα την ασφαλή αν και βαρετή λύση του ημερολογίου. Δεν φαίνεται αμέσως, αλλά από τις αρχές της εβδομάδας που τελειώνει κάθε μέρα διαρκεί έστω και ελάχιστα λιγότερο από την προηγούμενη, παρόλο που ακόμα η διάρκεια της ημέρας είναι λίγο μικρότερη από 15 ώρες (14.47 στην Αθήνα χτες).

Kαι ξεκινάμε με ένα πολυμαργαριτάρι από το τηλεοπτικό ρεπορτάζ για την υπόθεση του ψευτογιατρού.

Στον Σκάι μετέγραψαν τα λόγια του ψευτογιατρού όπως ακούγονταν σε κάποια συνομιλία με συγγενή ενός θύματος, και κατάφεραν να κάνουν τρία λάθη σε 18 λέξεις. Το κόμμα στο «ό,τι», την περιττή απόστροφο στο «εν» και βεβαίως το «(εν) Χριστώ».

Στις συζητήσεις στα κοινωνικά μέσα, όπου ο λόγος είναι «οιονεί προφορικός» έχω προσέξει πως λίγοι βάζουν την υποδιαστολή στο αναφορικό ό,τι. Η απόστροφος στο «εν» είναι… επιρροή από το «εξ» που επίσης δεν θέλει απόστροφο, αλλά τη βάζουν αρκετοί. Κι όταν η δοτική έχει αφήσει τον μάταιο τούτο κόσμο, δύσκολο είναι να κρατηθεί η ορθογραφία της τη στιγμή που υπάρχει ομόηχος τύπος.

* Ο Μέφρι έπιασε δουλειά. Σε «άρθρο γνώμης» στην Καθημερινή, ο αρθρογράφος Ανδρ. Δρυμιώτης θέλει να ψέξει τον Αλέξη Τσίπρα ο οποίος, σε πρόσφατη ομιλία του, είπε «δεν υπάρχουν άλυτες εξισώσεις».

Και ειρωνεύεται, ο επαΐων Δρυμιώτης τον «άσχετο» Τσίπρα:

«δεν υπάρχουν άλυτες εξισώσεις»! Πάμε για Nobel Μαθηματικών! Πίστευα ότι υπάρχουν άλυτες εξισώσεις, αλλά η δήλωσή του με προβλημάτισε.

Τηλεφώνησα σε δύο μαθηματικούς φίλους και με διαβεβαίωσαν ότι ορισμένες εξισώσεις δεν έχουν αναλυτική λύση και τότε φυσικά κατάλαβα ότι είτε έχουμε να κάνουμε με μια νέα μαθηματική διάνοια που δικαιούται το Nobel, είτε έχουμε να κάνουμε με μια άλλη μεγάλη γκάφα του τέως πρωθυπουργού μας που είναι και μηχανικός.

Υπάρχει βέβαια η πολιτική εμπάθεια, αλλιώς η επισήμανση του Δρυμιώτη θα ήταν εξίσου έγκυρη όσο εκείνων που λένε πως δεν πρέπει να λέμε «στρουθοκαμηλισμός» διότι η στρουθοκάμηλος δεν κρύβει το κεφάλι της στην άμμο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μαθηματικά, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι | Με ετικέτα: , , , , | 228 Σχόλια »

Πανελλαδικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Ιουνίου, 2020

Και ονομάζουμε έτσι το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, όχι μόνο επειδή η βδομάδα που μας πέρασε ήταν η πρώτη των πανελλαδικών εξετάσεων, που φέτος άρχισαν αργότερα από το συνηθισμένο εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και επειδή κάποια από τα (μεγαλύτερα) κομμάτια της πιατέλας αναφέρονται, άμεσα ή έμμεσα, στις εξετάσεις αυτές.

Πριν συνεχίσω, να ευχηθώ σε όσους φίλους του ιστολογίου έχουν παιδιά που συμμετέχουν στις εξετάσεις, κάθε επιτυχία! (Δεν τρέφω την ελπίδα ότι μας διαβάζουν, τουλάχιστον ταχτικά, παιδιά που συμμετέχουν στις εξετάσεις).

Ήδη το προχτεσινό μας άρθρο είχε τον τίτλο «Λογοκλοπή στις πανελλήνιες εξετάσεις;» -αν και το σωστό είναι πανελλαδικές- και ήταν αφιερωμένο στις εξετάσεις στη Γλώσσα όπου στους υποψήφιους του παλαιού συστήματος δόθηκε ένα κείμενο βασισμένο σε άρθρο του συγγραφέα κ. Αλέξη Σταμάτη στο Βήμα, μεγάλα κομμάτια του οποίου ήταν παρμένα σχεδόν αυτολεξεί από διάφορα αγγλικά άρθρα και βιβλία, σε (όχι καλή) μετάφραση του κ. Σταμάτη.

Παρόλο που δεν πρόκειται για διδακτορική διατριβή αλλά άρθρο εφημερίδας, το να δανείζεσαι αυτούσιες παραγράφους χωρίς να αναφέρεις πηγές είναι λογοκλοπή. Βαριά κουβέντα αλλά φοβάμαι ακριβής.

Όμως το θέμα είχε και συνέχεια, που τη βάζω εδώ για να υπάρχει.

Προχτές δημοσιεύτηκε στο Βήμα άρθρο του κ. Σταμάτη περί τηλεργασίας. Σε κάποιο σημείο φίλοι εντόπισαν άκομψους όρους όπως «εκτελεστική σουίτα» και «σπίτια καταμέτρησης» -κι αυτο, χτύπησε καμπανάκι. Και πράγματι, ύστερα από λίγη έρευνα αποδείχτηε ότι και στο χτεσινό άρθρο του κ. Σταμάτη ολόκληρες παράγραφοι έχουν παρθεί από αγγλικό κείμενο!

Προσέξτε τις εξής παραγράφους του ελληνικού άρθρου :

Στα μέσα του 19ου αιώνα, ειδικά στην Αμερική, οι γραφιάδες, οι κλητήρες αυτοί, οι σημερινοί υπάλληλοι – μια λέξη που προκύπτει από την πυραμίδα της εργασίας, από τη συγχώνευση της φράσης ὑπ’ ἀλλήλους -, δούλευαν σε μικρούς χώρους που ονομάζονταν «σπίτια καταμέτρησης». Ολα φυσικά ήταν ανδροκρατούμενα. Οι άνθρωποι αυτοί θεωρούνταν περίεργοι τύποι οι οποίοι δεν έκαναν «πραγματική δουλειά». Αλλά η οικονομική ανάπτυξη είχε άλλα σχέδια: Οι μεγάλες ιστορικές μετατοπίσεις από τις γεωργικές στις βιομηχανικές οικονομίες και στη συνέχεια από τις βιομηχανίες στις οικονομίες της πληροφορίας, αλλά και η οργάνωση του χώρου εργασίας, ευνόησαν το συγκεκριμένο σύστημα δουλειάς και οι υπάλληλοι άρχισαν να κυριαρχούν στο εργατικό σώμα. Τα κτίρια γραφείων εξελίχθηκαν σε χώρους με ορθολογική κατάτμηση, σχεδιασμένα τόσο για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όσο και για την ενίσχυση της παραγωγικότητας των εργαζομένων. Οταν επιτράπηκαν και οι γυναίκες στο γραφείο, οι αλλαγές έγιναν επαναστατικές. Οι πόλεις γέμισαν ψηλά κτίρια και ουρανοξύστες αποκλειστικά με χώρους γραφείων.
(….) Ετσι, από την εκτελεστική σουίτα με την ξύλινη επένδυση έως τα «γραφεία ανοιχτού τύπου», όπου το 60% των Αμερικανών εργάζονται μέχρι και σήμερα (με το 93% να τα απεχθάνεται), με τη βοήθεια της τεχνολογίας, σε ένα όχι τόσο μακρινό μέλλον, θα περνούσαμε σε ένα σύστημα όπου θα μπορούσαμε να εργαστούμε οπουδήποτε οποιαδήποτε στιγμή.

Με εξαίρεση τη μικρή προσθήκη για την ετυμολογία της λέξης υπάλληλος, όλο το άλλο κείμενο μοιάζει εκπληκτικά με το εξής, που είναι παρμένο από το κείμενο παρουσίασης του βιβλίου Cubed, του Αμερικανού συγγραφέα (και πολιτικού) Nikil Saval:

In the mid-nineteenth century clerks worked in small, dank spaces called “counting-houses.” These were all-male enclaves, where work was just paperwork. Most Americans considered clerks to be questionable dandies, who didn’t do “real work.” But the joke was on them: as the great historical shifts from agricultural to industrial economies took place, and then from industrial to information economies, the organization of the workplace evolved along with them—and the clerks took over. Offices became rationalized, designed for both greater efficiency in the accomplishments of clerical work and the enhancement of worker productivity. Women entered the office by the millions, and revolutionized the social world from within. Skyscrapers filled with office space came to tower over cities everywhere. Cubed opens our eyes to what is a truly «secret history» of changes so obvious and ubiquitous that we’ve hardly noticed them. From the wood-paneled executive suite to the advent of the cubicles where 60% of Americans now work (and 93% of them dislike it) to a not-too-distant future where we might work anywhere at any time (and perhaps all the time).

Δεν ερεύνησα αν κι άλλα κομμάτια του άρθρου είναι δανεικά από την ίδια ή άλλη πηγή. Αλλά το ξέρει άραγε ο κ. Σαβάλ ότι ο κ. Σταμάτης πήρε τα αποσπάσματα από το βιβλίο του; Το ξερουν στο Βήμα ότι ο κ. Σταμάτης χρησιμοποίησε εκτενές απόσπασμα από άλλο βιβλίο χωρίς να αναφέρει την πηγή; Πληρώθηκαν άραγε δικαιώματα από το Βήμα για τη χρήση του αποσπάσματος; Ρωτάω παράλογα πράγματα, ε;

Και όχι, δεν έχω σκοπό να μετατραπώ σε Παρατηρητήριο Δανείων Αλεξη Σταμάτη, αλλά η σύμπτωση της επανεμφάνισης του λογοκλεπτικού φαινομένου ήταν τόσο σατανική που δεν μπόρεσα να αντισταθώ στον πειρασμό!

* Μια και μιλάμε για εξετάσεις, σε κάποιον ιστότοπο είδα και την εξής εικονογραφημένη κοινοτοπία, που υποτίθεται ότι δίνει θάρρος στους υποψηφίους -στην πραγματικότητα στους γονείς τους.

Να γίνω βαρετός; Θα πω ότι η απόστροφος μετά το «εξ» είναι περιττή -είναι λάθος, αν θέλετε.

Να γίνω και κακός; Τα τρία θαυμαστικά σε ένα κείμενο είναι σχεδόν άσφαλτος δείκτης ότι το κείμενο δεν αξίζει τίποτα. Ως τώρα δεν έχω βρει διάψευση του θεωρήματος αυτού, αλλά αφήνω περιθώριο γι’ αυτό και είπα «σχεδόν».

* Η δράστις ξαναχτυπά.

Σε άρθρο για την επίθεση με βιτριόλι, διαβάζουμε:

Τα βίντεο άλλωστε από την παραμονή της επίθεσης με βιτριόλι πιστοποιούν ότι ο σχεδιασμός από την δράστις ήταν πολύ εντατικός.

Δεν σας αρέσει η δράστρια, που κλίνεται ομαλά, και θέλετε μεταξωτές περισκελίδες; Φάτε τώρα τη δράστις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Λογοκλοπή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 312 Σχόλια »