Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μεζεδάκια’ Category

Εντολοδόχα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2017

Τα σημερινά μεζεδάκια τα ονόμασα έτσι για να τιμήσω ένα ωραίο μαργαριτάρι που ακούστηκε πριν απο μερικές μέρες στη Βουλή. Θα μπορούσα να τα πω και «παγωμένα» διότι εδώ στη Λοθαριγγία έχουμε κύμα ψύχους ή ίσως «τραμπαλισμένα» αφού την ώρα που γράφονται ορκίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ με προσκεκλημένους, ανάμεσα στ’ άλλα (διάβασα και δεν διαψεύστηκε) το ζεύγος Πατούλη (θα είναι μέλη στην ίδια οργάνωση προώθησης του καλού γούστου) και τον τραγουδιστή Βαλάντη (εδώ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά). Ωστόσο, «τραμπαλισμένα» είχα πει τα μεζεδάκια αμέσως μετά την εκλογή του Τραμπ, οπότε προτίμησα τα εντολοδόχα.

* Ξεκινάμε όμως με ένα μεζεδάκι που ξεχάστηκε την προηγούμενη βδομάδα -έχει δηλαδή παλιώσει λίγο αλλά νομίζω πως δεν έχει μπαγιατέψει.

Σε αθλητικόν ιστότοπο διαβάζουμε για τον Κολομβιανό ποδοσφαιριστή Ιμπάρμπο του Παναθηναϊκού, ο οποίος δεν είχε γυρίσει από τη χριστουγεννιάτικη άδειά του (δεν ξέρω αν στο μεταξύ επέστρεψε ή όχι):

Το εστιατόριο «La Casa De Socorro», που εδράζεται στο προάστιο Καρταγένα, στην πόλη Μπογκοτά της Κολομβίας, ανάρτησε μία φωτογραφία με τον Ιμπάρμπο, στο επίσημο προφίλ που διατηρεί στο Facebook.

Εδώ, όπως επισήμανε φίλος στο Facebook, υπάρχει διπλό λάθος. Το εστιατόριο υπάρχει, και λέγεται έτσι, και πράγματι βρίσκεται στην Καρταχένα (και όχι Καρταγένα), μόνο που η Καρταχένα δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί… προάστιο της Μπογκοτά, αφού απέχει… 665 χιλιόμετρα από τη Μπογκοτά -αεροπορικώς, μάλιστα, διότι αν πάμε οδικώς θα διανύσουμε πάνω απο 1000 χιλιόμετρα. Και γενικά δύσκολα θα χαρακτηριζόταν προάστιο η Καρταχένα, αφού έχει πληθυσμό κάπου 1 εκατομμύριο.

Αυτό ήταν το γεωγραφικό μαργαριτάρι, υπάρχει όμως και γλωσσικό, αφού το εστιατόριο εδρεύει στην Καρταγένα (σε πιο στρωτά ελληνικά: βρίσκεται στην Καρταχένα) -δεν εδράζεται! Εδράζομαι θα πει «στηρίζομαι».

* Σε άρθρο για τα μεγάλα έργα που γίνονται αυτή την περίοδο σε ολόκληρο τον κόσμο, διαβάζουμε για ένα έργο στην Κίνα, ότι «περιλαμβάνει την κατασκευή τριών τεράστιων καναλιών, τα οποία θα μεταφέρουν νερό πάνω από 11 εκατομμύρια άνθρωποι στην πρωτεύουσα της Κίνας».

Υποθέτω ότι θα μεταφέρουν νερό σε πάνω από 11 εκατ. ανθρώπους -και ελπίζω η ασυνταξία να οφείλεται σε κάποια διόρθωση που έμεινε στη μέση, απλώς και να μην είναι ένδειξη προϊούσας ακλισιάς.

Αλλά, αναρωτιέμαι, γιατί «projects» στον τίτλο; Για έργα πρόκειται, που έχουν ξεκινήσει και βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Υπάρχουν ίσως κάποιες περιπτώσεις όπου υπάρχει κάποια άλλη ελληνική απόδοση για τη λέξη project, εδώ όμως σαφώς έχουμε έργα (προσωπικά, εγώ το project το μεταφράζω σχεδόν απαρεγκλίτως «έργο»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Γεωγραφία, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 166 Comments »

Μεζεδάκια της Αριάδνης

Posted by sarant στο 14 Ιανουαρίου, 2017

Μια και την περασμένη βδομάδα είχαμε, έστω και με μερικές μέρες καθυστέρηση, τον πολυδιαφημισμένο χιονιά, που τον ονομάσαμε Αριάδνη, είπα να ονομάσω έτσι τα σημερινά μας μεζεδάκια παρόλο που τα χιόνια έχουν αρχίσει να λιώνουν -ή και έχουν λιώσει.

trimetriΣτην ειδησεογραφική κάλυψη του χιονιά είχαμε τον συνήθη πληθωρισμό και τις υπερβολές, όπως εδώ με τους 70 πόντους χιόνι που φτάνουν μεχρι τον αστράγαλο της τετράμετρης δημοσιογράφου.

Πολύ σχολιάστηκε επίσης η ανοργανωσιά του δήμου Θεσσαλονίκης και ιδίως οι παγωμένες του αλατιέρες· βγήκε μάλιστα και τραγούδι. Θα περίμενε κανείς να είναι στο σκοπό του «Πάγωσε η τσιμινιέρα», και ίσως να βγήκε και τέτοια παρωδία, αλλά αυτό που άκουσα εγώ ήταν παρωδία της Ταμπακέρας: Τι μου την πάγωσες αυτή την αλατιέρα. Η ταμπακέρα προσφέρεται πράγματι για παρωδίες. Να θυμίσω ότι κι εδώ στο ιστολόγιο είχαμε παλιά βάλει μιαν παρωδία της, με καμαριέρα (στο τέλος του άρθρου).

* Ένα ακόμα θύμα των άσπονδων φίλων από τη σελίδα του Διεθνούς Βιβλιοπωλείου Ελευθερουδάκη στο Φέισμπουκ:

Καλμέρα σε όλους με ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από το Theguardian.com, και το πώς διαβάζοντας (λογοτεχνία) μας μαθαίνει να καταλαβαίνουμε καλύτερα τα συναισθήματα/αντιδράσεις των άλλων. Με αποτέλεσμα πολλοί αναγνώστες να είμαστε πιο εμπαθείς. Εσείς τί πιστεύετε?

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 189 Comments »

Μεζεδάκια τ’ Αγιαννιού

Posted by sarant στο 7 Ιανουαρίου, 2017

Θα μπορούσα να τα πω και «τα πρώτα μεζεδάκια της χρονιάς» ή να βάλω τίτλο του άρθρου «ποδαρικό στα μεζεδάκια» όμως και τους δυο αυτούς τίτλους τους έχω ήδη χρησιμοποιήσει στο παρελθόν (τον δεύτερο πάνω από μία φορά) οπότε καλό είναι να πρωτοτυπήσουμε μια και μας δίνεται η ευκαιρία αφού σήμερα είναι τ’ Αγιαννιού.

Να ξεκινήσουμε λοιπόν με ευχές στους Γιάννηδες και τις Ιωάννες του ιστολογίου και γενικότερα. Για δωράκι, δεχτείτε ένα περσινό άρθρο χαρισμένο στους 45 Γιάννηδες.

Να θυμίσω επίσης και την παροιμιακή φράση «Κάθε μέρα τ’ Αγιαννιού θα’ναι;» που τη λέμε για να δηλώσουμε ότι η εύνοια της τύχης ή η τυχόν εξαιρετική μεταχείριση δεν μπορεί να επαναλαμβάνεται συνεχώς.

Αλλά ας προχωρήσουμε στα μεζεδάκια μας.

* Το Χάφιποστ δημοσιεύει άρθρο για μια «νέα θεωρία για το ναυάγιο του Τιτανικού«. Εκεί διαβάζουμε ότι «Περισσότεροι από 1.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, όταν το πλοίο το οποίο μετέφερε 2.224 άτομα (επιβάτες και πλήρωμα), βυθίστηκε υπό την εντολή του καπετάνιου Edward Smith.»

Η υπογράμμιση είναι δική μου. Έδωσε δηλαδή εντολή ο πλοίαρχος και βυθίστηκε ο Τιτανικός; Αυτό θα ήταν πραγματικά νέα και εντελώς αναπάντεχη εκδοχή!

* Χρυσαβγίτικα γλωσσικά μαργαριτάρια αποφεύγω να σχολιάσω, για πολλούς και διάφορους λόγους. Θα κάνω μια εξαίρεση για το κυπριακό παρακλάδι της συμμορίας, το ΕΛΑΜ. Σε ανακοίνωση για το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του Προέδρου της Κύπρου (δεβαζωλίνκ) γράφει:

… εις ουδεμία περίπτωση η προτεινόμενη «λύση» του Κυπριακού, δεν απαλλάσσει από τα κατοχικά στρατεύματα, δεν κατοχυρώνει τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, όπως διαμηνύει κατά κόρων ο Πρόεδρος και κυρίως δεν θέτει την Τουρκία ενώπιων των ευθυνών της…

Πέρα από το μπλέξιμο με το παραπανίσιο «δεν», βλέπουμε ότι οι ελαμίτες έχουν κακές σχέσεις με την ορθογραφία -άρα δεν είναι μόνο ελλαδικό το φαινόμενο.

aliki* Φίλη φίλης αγόρασε παιδικό βιβλίο από την Amazon και μόλις το διάβασε έπαθε σοκ -δείτε αριστερά μια φωτογραφία από μια τυχαία σελίδα: τα δυο πλάσματα, που είχε το άλμα για το σαν τρελοί τα πράγματα όλο αυτό το διάστημα, κάθισε και πάλι πολύ δυστυχώς και αθόρυβα, και κοίταξε lie.

Ολοφάνερα το κείμενο έχει μεταφραστεί από μηχανάκι, και μάλλον από μεθυσμένο μηχανάκι. Κι όμως, το ανοσιούργημα αυτό έχει… όνομα μεταφραστή! Και το βιβλίο πουλιέται κανονικά από την Amazon.

Να σημειώσω πάντως ότι η φίλη της φίλης επέστρεψε το βιβλίο και πήρε τα λεφτά της πίσω.

* Στο in.gr διάβασα άρθρο για μια συνήθεια που έχουν οι νεαροί Παριζιάνοι την παραμονή της πρωτοχρονιάς, να καίνε αυτοκίνητα. Έτσι:

Το υπουργείο Εσωτερικών της Γαλλίας γνωστοποίησε την Κυριακή ότι 650 αυτοκίνητα πυρπολήθηκαν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αριθμός ελαφρά μειωμένος σε σύγκριση με τα 602 της περασμένης χρονιάς.

Ο φίλος που στέλνει την είδηση αφενός παραξενεύεται που μια είδηση σχετική με το Παρίσι έρχεται μέσω Μόσχας, και αφ’ ετέρου αναρωτιέται πώς το 650 είναι μικρότερο απ’ το 602.

Προφανώς επειδή έρχεται μέσω Μόσχας αντιστρέφεται το πρόσημο.

neurikopoios* Από ετικέτα σουπερμάρκετ, διαφήμιση για πατάτες Νευρικοποιού.

Νευρικοποιός θα είναι αυτός που κάνει νευρικούς τους άλλους, όχι;

* Με χαρά μαθαίνω ότι ο τ. βουλευτής Θάνος Πλεύρης ξεπέρασε το πρόβλημα υγείας που είχε και ξανάρχισε την πολιτική του δραστηριότητα εξίσου εύστοχος και ευφραδής όσο πριν αρρωστήσει.

Έτσι, σε πρόσφατη πολιτική ομιλία του αποκάλυψε ότι «έχουμε ένα κρατικοδίαιτο κράτος».

* Σε αγιογραφικό άρθρο της Lifo για τα μπόνους και τις έκτακτες παροχές που μοίρασε η εταιρεία Καρέλιας στους εργαζομένους της διαβάζουμε ότι «οι σχετικές ανακοινώσεις έγιναν από τον διευθύνων σύμβουλο, Ανδρέα Καρέλια».

Όπως έχουμε ξαναπεί, όσο ο διευθύνων σύμβουλος δεν γίνεται διευθύνοντας σύμβουλος, η μοίρα του είναι η ακλισιά.

aliveri* Μπορεί μια τραγική είδηση να γίνει κωμικοτραγική από έναν άγαρμπο τίτλο; Σαφώς και μπορεί, και δείτε ένα πρόσφατο παράδειγμα που το ψάρεψα από το Φέισμπουκ:

Σοκ στο Αλιβέρι! 75χρονη σκοτώθηκε στην προσπάθειά της να αυτοκτονήσει.

* Σε σχέση με τη σύλληψη της Πόλας Ρούπα και την επιμελεια του εξάχρονου παιδιού της, συζητήσαμε σε σχόλιά μας στο ιστολόγιο. Έγραψα κι εγώ ότι το παιδί πρέπει να αποδοθεί το ταχύτερο δυνατό στη γιαγιά του, χωρίς κωλυσιεργία. Να έχουμε και κατά νου την αρχή ότι η χειρότερη γιαγιά είναι καλύτερη από το καλύτερο ίδρυμα.

Αλλά η κάλυψη της είδησης έχει και τις γλωσσικές πλευρές της. Καταρχάς, η ακλισιά του ονόματος της μητέρας, αφού πολλοί και διάφοροι (και ανάμεσά τους ο υλατζής της ΕφΣυν) έγραψαν για το «παιδί της Πόλα Ρούπα», ενδίδοντας στην ακλισιά.

Υποθέτω ότι ρόλο σε αυτό παίζει και η σχετική σπανιότητα του ονόματος, αλλά και η συντομία του. (Και όταν λέω ότι το ονοματεπώνυμο πρέπει να κλίνεται, δεν εννοώ βέβαια να πούμε «της Πόλα Ρούπας» όπως είδα κάπου).

Έπειτα, στον ιστότοπο γνωστής δημοσιογράφου που θεωρείται και ειδική για ζητήματα αστυνομικού ρεπορτάζ διάβασα την εξής απίστευτη, ακατανόητη παράγραφο που θα έλεγε κανείς πως έχει βγει από το μεταφραστικό μηχανάκι που είδαμε λίγο πιο πάνω:

Κατα την προανακριτική έρευνα της Αντιτρομοκρατικής, μετά τη σύλληψή της- σε προγενέστερο χρόνο αποδίδεται «λευκή τρομοκράτης» καθως η 25άχρονη δεν είχε απασχολήσει τις Αρχές,  να διατηρεί  σχέσεις και με έγκλειστα μέλη της ΣπΦ. Η σύλληψη της 25άχρονης αποδίδεται με την κατηγορία της υπόθαλψης, ωστόσο κατά την εξέτασή της, και με τα προανακριτικά ευρήματα, της αποδόθηκε και η συμμετοχή στον Επαναστατικό Αγώνα.

Μου γεννήθηκε η υποψία ότι η δημοσιογράφος μόλις έμαθε τη λέξη ‘αποδίδεται’ και τη χρησιμοποιεί παντού με καμάρι -καινούργιο κοσκινάκι μου, που λέει και η παροιμία.

trivial* Κι ένα πολύ διασκεδαστικό που το ψάρεψα από τη Λεξιλογία, και που δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να εμπιστευτείς ανεξέλεγκτα την εντολή Search & Replace στον επεξεργαστή κειμένου.

Οι υπεύθυνοι του παιχνιδιού Trivial Pursuit αποφάσισαν να αντικαταστήσουν την αναφορά km από την kilometers, θεωρώντας ίσως ότι η δεύτερη είναι σαφέστερη.

Το κακό είναι ότι έκαναν την αλλαγή με ένα συνολικό Search&Replace….

κι έτσι ο ηθοποιός Hugh Jackman μετατράπηκε σε Hugh Jackilometersan.

Κι εγώ έχω πέσει θύμα του δαίμονα της ολικής αντικατάστασης, αλλά το πήρα είδηση έγκαιρα ευτυχώς.

* Και κλείνω με μιαν αναγγελία.

Αύριο Κυριακή, στις 3 μμ. είμαι καλεσμένος στον ραδιοσταθμό «Το Κόκκινο 105.5», στην εκπομπή του Αλέξη Βάκη για να συζητήσουμε για λέξεις και για πολλά άλλα. Αν θέλετε, μας ακούτε!

 

 

 

 

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 149 Comments »

Τα τελευταία μεζεδάκια του 2016

Posted by sarant στο 30 Δεκεμβρίου, 2016

Όπως όλοι ξέρουν, οι μεγάλες αργίες φέρνουν αναστάτωση στην κυκλοφορία των εφημερίδων -έτσι, ας πούμε, συχνά συμβαίνει τα κυριακάτικα φύλλα να κυκλοφορούν το Σάββατο (και τα σαββατιάτικα την Παρασκευή), κάτι που θα γίνει και τούτο το σαββατοκύριακο της Πρωτοχρονιάς.

Οι εφημερίδες το κάνουν αυτό για να τηρήσουν τις αργίες του προσωπικού τους -λέτε να είναι αυτός ο λόγος που και το συνήθως σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο επισπεύδεται και δημοσιεύεται μια μέρα νωρίτερα; Όχι βέβαια, το ιστολόγιο δεν απασχολεί μισθωτούς, δεν τυπώνεται σε τυπογραφείο, δεν διακινείται από το πρακτορείο Τύπου. Η επίσπευση του άρθρου με τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς γίνεται για έναν πολύ απλό λόγο -ότι αύριο, που ήταν να δημοσιευτεί κανονικά, θα βάλουμε τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας που κάνουμε για τη λέξη της χρονιάς.

Παρεμπιπτόντως, μπορείτε ακόμα να πάρετε μέρος στην ψηφοφορία, αλλά θα πρέπει να βιαστείτε, λίγες μόνο ώρες μένουν: στις 6μμ (ώρα Ελλάδος) η κάλπη θα κλείσει. Οπότε, στην απίθανη περίπτωση που δεν έχετε ακόμα ψηφίσει τη Λέξη του 2016, σπεύσατε σπεύσατε!

* Αν δεν ήταν τα τελευταία της χρονιάς, τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας θα μπορούσα επίσης να τα έχω αποκαλέσει «Μεζεδάκια του χιονιά» ή ίσως «Μεζεδάκια του ιστορικού χιονιά» διότι το καινούργιο κοσκινάκι που βρήκαν τα μέσα ήταν να κάνουν λόγο για «ιστορικό χιονιά». Προκαλεί πάντως κατάπληξη ότι βρέθηκε μετεωρολόγος να μιλήσει για «έναν από τους ιστορικότερους χιονιάδες για την Αττική» λες και τον σύγκρινε με… τη χιονοθύελλα του 432 π.Χ. και με τον παγετό του 1368! (προσέξτε και τα περιττά εισαγωγικά). Αλλά η αμετροέπεια των μέσων είναι γνωστή -το κάθε τι πρέπει να συγκλονίζει ή να προκαλεί σάλο, οπότε ας γίνει και ιστορικός ο χιονιάς που, να πω την αμαρτία μου, δεν τον είδα καν στα νότια προάστιά μας, ενώ άλλες φορές το έχει στρώσει κανονικά (και χωρίς εισαγωγικά) -εκείνες θα είναι ιστορικοτερότερες.

roda* Θύμα του χιονιά πάντως ήταν η Ρόδα της πλατείας Συντάγματος, μια και η αναγγελία ακραίων καιρικών φαινομένων έδωσε στη δημοτική αρχή την εύσχημη δικαιολογία ώστε να αποσυναρμολογηθεί η Ρόδα και να τελειώνει εκεί το ρεζιλίκι.

Αριστερά βλέπετε το «πρακτικό αξιολόγησης» που συνέταξε ο Δήμος για το θέμα. Όπως βλέπετε, αν είσαι δεδηλωμένος υπέρμαχος της αριστείας, και τα μπακαλοδέφτερά σου έχουν κύρος. Κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, επισημαίνω ότι η Ρόδα για κάποιο λόγο είχε πάρει την ονομασία «Ρόδα – Παρατήρησης». Τι θα παρατηρούσε;

Το «ανεξαρτήτου ηλικίας» ας το προσπεράσουμε…

* Το επόμενο λαθάκι είναι πολύ διαδεδομένο, αλλά με εντυπωσιάζει που το βρίσκω σε κείμενο του Ευάγγ. Βενιζέλου, διότι, παρά τα χίλια στραβά που έχει ο Βενιζέλος σπάνια κάνει γραμματικά λάθη.

Λοιπόν, σε μακροσκελέστατη απάντηση προς εφημερίδα, την οποία κάθισε και έγραψε και δημοσίευσε ανήμερα Χριστούγεννα στον ιστότοπό του, ο Ευάγγ. Βενιζέλος γράφει, μεταξύ πολλών άλλων:

Όμως πράγματι δεν κοιμάμαι τα βράδια. Λαγοκοιμάμαι. Είμαι σε εγρήγορση, έως ότου μας αδειάσουν τη γωνιά οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και μαζί ο τρίτος, εμφανής πλέον, εταίρος που εκφράζει  την  «αντιμνημονιακή» δεξιά. Αυτή με την οποία δηλώνει συγγένεια ο κ. Καμμένος. Αυτή που υπηρετεί τον κ. Τσίπρα στα κρίσιμα θέματα του βαθέως κράτους.

Το πολύ διαδεδομένο λαθάκι είναι το «βαθέως κράτους» και τέτοια λάθη γίνονται σε όλα τα επίθετα σε -ύς. Η αρχαιότροπη γενική τους, αν χρησιμοποιηθεί, πρέπει να γραφτεί με -έος: βαρέος τύπου, ευρέος φάσματος, βαθέος κράτους. Τα αντίστοιχα επιρρήματα όμως πρέπει να γραφτούν με -έως: το φέρει βαρέως, είναι ευρέως γνωστό.

Ξαναλέω, με εξέπληξε η απροσεξία του Ευάγγ. Βενιζέλου. Φαίνεται ότι με το να μην κοιμάται τα βράδια έχει επηρεαστεί η ικανότητά του να συγκεντρώνεται. Και φοβάμαι ότι θα αργήσει να ξανακοιμηθεί…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 230 Comments »

Μεζεδάκια της παραμονής

Posted by sarant στο 24 Δεκεμβρίου, 2016

… της παραμονής των Χριστουγέννων, βέβαια, αφού σήμερα διαβάζετε, όσοι δεν έχετε φύγει από το Διαδίκτυο, το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο.

* Και ξεκινάω με κάτι ανεπίκαιρο, αφού πρόκειται για σελίδα που υπάρχει από καιρό, ένα λινκ που μου έστειλε φίλος, μια σελίδα στο Φέισμπουκ με τίτλο Αλογοπαίγνια, και με τον υπότιτλο να επεξηγεί: Όχι άλλα λογοπαίγνια.

Το ιστολόγιο αγαπάει τα λογοπαίγνια, και δεν μπορούν να είναι όλα πετυχημένα ούτε να αρέσουν σε όλους. Στο δικό μας παλιότερο άρθρο είχα αποκαλέσει «αλογοπαίγνια» τα κρύα λογοπαίγνια, χαρακτηρισμός βέβαια που είναι κι αυτός υποκειμενικός. Το «μεταξύ Subaru και αστείου», ας πούμε, μου φαίνεται εκβιασμένο, αλλά το «steel-η άλατος» για τον τερματοφύλακα του Παναθηναϊκού Στιλ, που έμεινε ακίνητος και έφαγε το γκολ, δεν είναι κακό.

* Διαβάστε στην Ίσκρα την ανακοίνωση του Κ.Κ.Συρίας και πείτε μου πόσα κομμουνιστικά κόμματα εμφανίζονται. Γίνεται λόγος για ΚΚΣυρίας (Ενιαίο), ΚΚΣυρίας (United) και ΚΚΣυρίας (Bakdash). Προς στιγμήν σκέφτηκα ότι Bakdash είναι το «ενιαίο» στα αραβικά, αλλά τελικά αυτό είναι το όνομα κάποιου παλιού κομμουνιστή και υπάρχουν δύο ΚΚ στη Συρία, το Ενιαίο και το Bakdash, ενώ το United το έβαλε ο συντάκτης για να μας μπερδέψει ή για να δείξει ότι ξέρει αγγλικά.

Τρία ονόματα, δυο πολιτικές όπως λέει και ο φίλος που το έστειλε.

* Άρθρο της Μηχανής του Χρόνου έχει θέμα μια ιστορική συναυλία το 1969 στην οποία η Τζάνις Τζόπλιν και η Τίνα Τέρνερ τραγούδησαν μαζί. Σύμφωνα με το άρθρο, η συναυλία έγινε στον Κήπο της Madison Square. Νομίζω ότι κακώς (μισο)μεταφράστηκε το Madison Square Garden, διότι δεν έγινε σε κήπο η συναυλία, αλλά σε κλειστό γήπεδο που λέγεται Madison Square Garden. Θα μπορούσαν βέβαια να το μεταφράσουν ολόκληρο, στον Κήπο της Πλατείας Μάντισον ή ίσως Μάδησον!

* Στη γλώσσα του ιστολογίου, έχει καθιερωθεί να αποκαλούμε «καραβίδα» τη συσσώρευση πολλών πραγματολογικών λαθών σε μια σχετικά μικρή παράγραφο ή και πρόταση (δείτε το παλιό μας άρθρο για τη γέννηση του όρου)

Μια τοξική καραβίδα ψάρεψα σε άρθρο του γνωστού φιλελεύθερου κλόουν Θάνου Τζήμερου, που δημοσιεύτηκε πριν από μερικές μέρες στο liberal.gr:

«Στις πρώτες ενέργειές της, η ΒΚΟ έθεσε θέμα αυτονομίας της Μακεδονίας αναφερόμενη στις τρεις “Μακεδονίες”: του Βαρδάρη, του Πιρίν και του Αιγαίου. Ο Γ.Γ. του Κ.Κ.Ε. Κώστας Γεωργιάδης διαφωνεί. Το πειθήνιο στα κελεύσματα της Μόσχας ΚΚΕ τον καθαιρεί και τον διαγράφει! »

Μετρήστε λάθη ή ψέματα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κουίζ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μονοτονικό, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 280 Comments »

Προϋπολογισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Δεκεμβρίου, 2016

Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές γίνεται στη Βουλή η συζήτηση για τον προϋπολογισμό -ο οποίος, με βάση το πρόγραμμα, θα ψηφιστεί αύριο το βράδυ- κι αυτό μού δίνει τον τίτλο για τα σημερινά μεζεδάκια, παρόλο που μέχρι τώρα δεν έχω ακούσει κάποιο αξιομνημόνευτο μαργαριτάρι.

Αν και μόλις το έγραψα αυτό άκουσα τον κ. Σαλμά της ΝΔ να λέει «κύριε υπουργέ δεν είμαστε αμπορίτζιναλ» και μπορώ να πω ότι κάπως με πείραξε -δεν φτάνει που οι καημένοι οι Αβορίγινες έχουν τραβήξει τα πάνδεινα από τους λευκούς της Αυστραλίας, έχουν και δήθεν μορφωμένους και πολιτισμένους να τους χλευάζουν. Αλλά ας είναι.

* Η είδηση ενδιαφέρουσα, ο τίτλος μαργαριταρένιος: Στίχοι του Ρίτσου διαβάζουν στο μετρό της Στοκχόλμης.

Τι (και πώς) διαβάζουν οι στίχοι, δεν μας το λέει το άρθρο..

* Φίλος μου στέλνει μια είδηση, την αναγγελία του θανάτου ενός Βρετανού ηθοποιού, του Πίτερ Βόγκαν, «ο οποίος πρόσφατα ενσάρκωσε τον Αίμον Ταργκάρυεν, τον Μέιστερ στη Νυχτερινή Φρουρά του Μαύρου Κάστρου»

Επειδή μέχρι σχετικά πρόσφατα νόμιζα ότι το Game of Thrones είναι βιντεοπαιχνίδι, δεν ξέρω τι είναι και πώς προφέρονται ο Μέιστερ και ο Αίμον, ξέρω όμως ότι το επώνυμο Vaughan δεν προφέρεται Βόγκαν, αλλά Βον, με μακρό το ο, γι’αυτό και το έγραφαν παλιότερα και Βων.

* Κατά την ορολογία του ιστολογίου, καραβίδες λέγονται οι προτάσεις που περιέχουν αλλεπάλληλα πραγματολογικά λάθη (για την προέλευση του όρου, δείτε ένα παλιό μας άρθρο).

Το ιστολόγιο αρέσκεται να ψαρεύει καραβίδες, όμως είναι σχετικά σπάνιες. Κι έτσι, με χαρά μου ψάρεψα τις προάλλες μια μεσαίου μεγέθους καραβίδα σε άρθρο της Λιάνας Κανέλλη, όπου γίνεται λόγος για το Καλίνινγκραντ:

Το σφηνωμένο μεταξύ Εσθονίας και Πολωνίας κομμάτι ρώσικης εδαφικής κυριαρχίας, γενέθλια και ταφική πατρίδα του Καντ, αποκομμένο μετά την ενδόρηξη της Σοβιετικής Ενωσης από τη σημερινή Ρωσία, είναι το άμεσα συνορεύον έδαφός της, με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ …  Το ΝΑΤΟ απ’ τις βαλτικές χώρες και την Πολωνία ως τη Βουλγαρία και οι Ρώσοι εκτός Καυκάσου και Μαύρης Θάλασσας, μέχρι το Καλίνινγκραντ (μετονομασία του ανατολικοβαυαβρικού Κρόνενμπουργκ προς τιμήν του μπολσεβίκου Μιχαήλ Καλίνιν, μετά τη συμφωνία του Πότσδαμ),

Ας προσέξουμε τον τύπο «ενδόρηξη» που αποδίδει το αγγλικό implosion, και μετά ας περάσουμε στην καραβίδα κι ας αρχίσουμε να μετράμε λάθη.

Σαν προοίμιο, το Καλίνινγκραντ (η πόλη και η επαρχία της) δεν είναι σφηνωμενο «μεταξύ Εσθονίας και Πολωνίας», αλλά μεταξύ Λιθουανίας και Πολωνίας. Η Εσθονία είναι αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα πιο πάνω, αφού μετά τη Λιθουανία μεσολαβεί και η Λετονία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Εκδηλώσεις, Κοτσανολόγιο, Λουξεμβούργο, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 237 Comments »

Ολαντικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Δεκεμβρίου, 2016

Όχι Ολλανδικά, από την Ολλανδία, αλλά Ολαντικά, από τον Φρανσουά Ολάντ (François Hollande), τον απερχόμενο πρόεδρο της Γαλλίας, που ανακοίνωσε χτες την απόφασή του να μην διεκδικήσει την επανεκλογή του στις προεδρικές εκλογές του Μαΐου, καθώς έβλεπε τη δημοτικότητά του να έχει κατρακυλήσει και τις δημοσκοπήσεις να του δίνουν μονοψήφια ποσοστά. Βέβαια και του Ολάντ το όνομα από την Ολλανδία προέρχεται –

Το διάγγελμα με το οποίο ο Ολάντ ανακοίνωσε την απόφασή του είχε γούστο, διότι ο απερχόμενος πρόεδρος επί 5-6 λεπτά έκανε έναν μάλλον θετικό απολογισμό της θητείας του, κι έτσι οι περισσότεροι που τον άκουγαν πίστεψαν πως στο τέλος θα ανακοίνωνε την υποψηφιότητά του -αλλά τελικά τους αιφνιδίασε.

Τα μεζεδάκια πάντως θα μπορούσα να τα ονοματίσω και «ολαντοϊταλικά» αφού αυριο γίνεται στην Ιταλία ένα σημαντικό δημοψήφισμα για την αλλαγή της συνταγματικής δομής της χώρας -ένα δημοψήφισμα που αναμένεται να βγάλει αποτέλεσμα Όχι, και ίσως σημάνει την παραίτηση της κυβέρνησης Ρέντσι. Να κρατάμε πάντως μικρό καλάθι γιατί τώρα τελευταία οι εκλογικές προβλέψεις δεν επιβεβαιώνονται.

Eννοείται ότι τα μεζεδάκια καθαυτά δεν έχουν καμιά σχέση με την ολαντική αποχώρηση ή το ιταλικό δημοψήφισμα.

* Και ξεκινάμε με μια νέα λέξη που την έφτιαξε τις προάλλες, θέλοντας προφανώς να εμπλουτίσει τη γλώσσα μας, ο Γιώργος Αυτιάς. Νουθετώντας τον βουλευτή Κ. Ζαχαριάδη του ΣΥΡΙΖΑ, ο τιτάνας της δημοσιογραφίας απεφάνθη ότι «Ο προπετισμός στην αρχαία Ελλάδα τιμωρούνταν με αυστηρότατη ποινή» (στο 17.45 περίπου  του αποσπάσματος).

Δεν ξέρω τι είναι ο προπετισμός και αν τον τιμωρούσαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, όμως ο κύριος Αυτιάς είναι πολύ τυχερός που στη σύγχρονη Ελλάδα η ημιμάθεια όχι μόνο δεν τιμωρείται αλλά θεωρείται και προσόν.

* Προπετισμός λοιπόν δεν υπάρχει, αλλά τι λέτε για την προτεραιοποίηση -ή μάλλον για το ρήμα «προτεραιοποιώ»; Με ρώτησε φίλος στο FB, επειδή το ρήμα αυτό το χρησιμοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας τις προάλλες στην ομιλία του στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας ότι «θα μας δίνεται η δυνατότητα σε καθημερινή βάση να προτεραιοποιούμε τις δραστηριότητες που απαιτούνται για την επίλυση των προβλημάτων».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , , , | 265 Comments »

Μαυροπαρασκευιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Νοεμβρίου, 2016

fridayΉ ίσως Μαυροσαββατιάτικα αφού δημοσιεύονται το Σάββατο μετά τη Μαύρη Παρασκευή -αν και τα έγραψα χτες, που ήταν η μαύρη μέρα ανήμερα. Ελπίζω να το εκτιμήσετε που αντί να στηθώ στην ουρά για ένα κραγιόν καθόμουν και έγραφα τα μεζεδάκια. Όσο για το φαινόμενο της Μαύρης Παρασκευής, θα άξιζε να το συζητήσουμε κάποια μέρα στα σοβαρά, γενικεύοντάς το ίσως ώστε να συμπεριλάβει και άλλα στοιχεία της καταναλωτικής συμπεριφοράς.

Προς το παρόν, αφού σήμερα έχουμε σχολιασμό ευτράπελο κυρίως, εγώ θα περιοριστώ στην εικόνα αριστερά, από τα πανέξυπνα Αρχαία μιμίδια, αλλά αν εσείς θέλετε να σχολιάσετε τώρα τα όσα έγιναν χτες, θα διαβάσω με πολύ ενδιαφέρον τα σχόλιά σας.

Τα μεζεδάκια, εννοείται, δεν αναφέρονται καθόλου στη χτεσινή μαύρη μέρα, είναι συγκεντρωμένα ολόκληρη την εβδομάδα.

* Χτες που ήταν της Αγίας Αικατερίνης αναφέρθηκα σε διάφορες Κατερίνες, μεταξύ των οποίων και στη βουλευτίνα Κατερίνα Μάρκου, που αποχώρησε από το Ποτάμι. Πρόσεξα στην επιστολή της αποχώρησής της το εξής:

«Έμεινα σταθερή στην άποψη αυτή, όπως και στην πολιτική μου στάση από την πολύ αρχή απέναντι στην κυβέρνηση, επιμένοντας στο πλαίσιο της ανασυγκρότησης της δημοκρατικής παράταξης…»

Αυτό το λέτε εσείς; Εμένα μου φαίνεται αγγλισμός (from the very beginning) και μου ηχεί εντελώς αφύσικα. Μπορούμε να πούμε «από την αρχή», «από την αρχή-αρχή», «από την πρώτη στιγμή» και κάμποσα άλλα -αλλά η «πολύ αρχή» μου φαίνεται πολύ άστοχη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Λεξικογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 362 Comments »

Ομπαμεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Νοεμβρίου, 2016

Τη βδομάδα που μας πέρασε είχαμε την επίσκεψη του Μπαρακ Ομπάμα, που επηρέασε αναλόγως και το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Και όπως το πρόγραμμα ιατροφαρμακευτικής κάλυψης που προώθησε ο Ομπάμα στις ΗΠΑ ονομάστηκε Obamacare, έτσι και τα μεζεδάκια τα σημερινά θα μπορούσαμε να τα πούμε Ομπαμαμεζεδάκια, που λόγω απλολογίας γίνεται «Ομπαμεζεδάκια».

podiaΆλλωστε, αρκετά από τα μεζεδάκια μας σχετίζονται άμεσα με την επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου, που έδωσε τροφή για άφθονα εύθυμα διαδικτυακά σχόλια, μιμίδια και φωτοσοπιές σαν αυτήν αριστερά -παρεμπιπτόντως, πριν από μερικές δεκαετίες ένα στερεότυπο που υπήρχε για τους Αμερικανούς ήταν πως βάζουν τα πόδια επάνω στο τραπέζι.

Από γλωσσική άποψη, το πιο ενδιαφέρον ομπαμεζεδάκι είναι ο θόρυβος που έγινε για τον ενικό αριθμό που χρησιμοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας απευθυνόμενος στον Μπάρακ Ομπάμα, και που προκάλεσε έκπληξη σε πολλούς.

Για παράδειγμα, είπε «Είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή, που επέλεξες την Ελλάδα ως έναν από τους σταθμούς του τελευταίου ευρωπαϊκού ταξιδιού σου» (στο 0.17 εδώ). Ομολογώ ότι δεν το βλέπω για απρέπεια, αλλά μάλλον ένδειξη θερμής οικειότητας, αλλά βέβαια το βασικό είναι ότι ο Τσίπρας μιλούσε στα ελληνικά και τα λόγια του μεταφράζονταν από διερμηνέα, οπότε η όποια απόχρωση (είτε απρέπεια είτε οικειότητα) χάθηκε στη μετάφραση.

(Κάποτε, είχα το αντίθετο πρόβλημα. Όταν μετέφραζα ένα μυθιστόρημα από τα αγγλικά, υπήρχε μια σκηνή όπου ένας άντρας και μια γυναίκα που είναι σχεδόν άγνωστοι αρχίζουν να συζητούν κάτι επαγγελματικό.  Στην εξέλιξη της σκηνής, και αφού γίνουν εκμυστηρεύσεις και τα λοιπά, αρχίζουν να φιλιούνται. Στο αγγλικό κείμενο, ο διάλογος είναι συνεχώς με το you. Στην ελληνική μετάφραση, στην αρχή θα μιλάνε στον πληθυντικό και στο τέλος στον ενικό -και πρέπει να αποφασίσεις σε ποιο σημείο θα κάνεις το πέρασμα από το ‘εσείς’ στο ‘εσύ’).

* Εμένα περισσότερο με παραξένεψε η αμερικάνικη προφορά που φάνηκε να έχει ο Αλέξης Τσίπρας κάποιες στιγμές καθώς μιλούσε (ελληνικά, βέβαια). Το παθαίνω κι εγώ όταν μιλάω πολύ ώρα με Κύπριο ή Δωδεκανήσιο να γίνεται ένρινη η προφορά μου, αλλά και πάλι είναι παράξενο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 241 Comments »

Τραμπαλισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Νοεμβρίου, 2016

Δεν έχουν περάσει πολλές μέρες από την επικράτηση του Ντόναλντ Τραμπ στις αμερικανικές εκλογές, οπότε λογικό είναι να αφιερώσουμε τον τίτλο του σαββατιάτικου άρθρου μας σε αυτό το γεγονός, συνεχίζοντας το λογοπαίγνιο του προχτεσινού μας άρθρου. Φυσικά, αν θέλετε να σχολιάσετε το εκλογικό αποτέλεσμα, ή να δείτε τον σχετικό σχολιασμό, πρέπει να πάτε στο προχτεσινό άρθρο: εδώ επισημαίνουμε μόνο τα γλωσσικά αξιοπερίεργα της εβδομάδας, που δεν έχουν κατ’ ανάγκη σχέση με τις αμερικανικές εκλογές. Να σημειώσουμε πάντως ότι ήδη βρέθηκαν δυο ιστότοποι που μάρνανται διά ρίζαν Δονάλδου, ένας κυπρέικος (και συγκεκριμένα από το Λευκόνοικο) και ένας καρδιτσιώτικος.

Και πάμε στα μεζεδάκια, που δεν είναι πάρα πολλά τούτη τη φορά διότι έψαχνα το Γεράκι της Μάλτας.

* Φίλος στέλνει λινκ προς άρθρο για την κακοκαιρία στην Ιταλία όπου και το απόσπασμα: Παράλληλα, στην Τοσκάνη ο Άρνο «φουσκώνει» και προκαλεί ανησυχία στη Φλωρεντία.

Σχολιάζει ο φίλος:

Περιέργως (;) είναι η πρώτη φορά που βλέπω τον Άρνο άκλιτο (υπάρχει και στον τίτλο του άρθρου). Το επόμενο -και πιο προχώ- θα είναι ο Πάδο.

Τα εισαγωγικά θεωρούνται πια «φυσιολογικά».

Δεν έχω να «προσθέσω» τίποτα.

* Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη, αλλά στο tvxs ο τίτλος του σχετικού άρθρου έχει το συνηθισμένο λαθάκι: Η πολύ δουλειά...

Δεν είναι πάντοτε τόσο απλό, και ίσως χρειάζεται ειδικό άρθρο για ορισμένες περιπτώσεις, αλλά πριν από το ουσιαστικό βάζουμε επίθετο, όχι επίρρημα: η πολλή δουλειά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 293 Comments »

Ανασχηματισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Νοεμβρίου, 2016

Το άρθρο άρχισε να γράφεται την ώρα που αναμενόταν να ανακοινωθεί ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης -γι’ αυτό και ο αρχικός του τίτλος ήταν «ανασχηματιζόμενα» μεζεδάκια. Ύστερα διέκοψα διότι είχαμε να πάμε να δούμε κάτι φίλους, και επιστρέφοντας έμαθα ότι ο ανασχηματισμός είχε συντελεστεί -κι έτσι ο τίτλος άλλαξε σε «ανασχηματισμένα».

Έκανα το εξής σχόλιο στο Φέισμπουκ, που το αναπαράγω εδώ:

Παρόλο που ο Κώστας Γαβρόγλου που τον αντικαθιστά είναι σοβαρός άνθρωπος και σημαντικός διανοητής, θέλω να δηλώσω τη βαθύτατη απογοήτευσή μου για την απομάκρυνση του Νίκου Φίλη από το υπουργείο Παιδείας και από την κυβέρνηση, απογοήτευση που επιστεγάζεται με την αποχώρηση και της Σίας Αναγνωστοπούλου.

Δυστυχώς, ο πρωθυπουργός εισάκουσε τις παραινέσεις των εθνικιστών, πρώτα και κύρια του αγ. Ιερώνυμου. Απόψε ο σκοταδισμός και ο εθνικισμός κατήγαγαν μια σημαντική νίκη.

Δεν μπορώ παρά να εκφράσω την αποδοκιμασία μου, έστω κι αν αρκετές τοποθετήσεις στο νέο σχήμα είναι καλοδεχούμενες. Κρίμα.

Και, χαίρε Νίκο Φίλη!

Πράγματι, δεν μπορώ να ξεχάσω ότι τον Νίκο Φίλη προχτές μόλις τον χαρακτήρισε «προβληματικό» ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος αλλά και «ανελλήνιστο, μισαλλόδοξο και μισάνθρωπο» ο εθνικιστής σκιτσογράφος Στάθης Σταυρόπουλος. Το ιστολόγιο δεν αλλάζει την τοποθέτησή του, αλλά αίρει την εκ των προτέρων ευμενή διάθεσή του προς την κυβέρνηση.

Η σημερινή πιατέλα με τα μεζεδάκια δεν είναι τόσο φορτωμένη όσο συνήθως, για λόγους προσωπικούς -είχα ταξίδια αυτή την εβδομάδα και δεν πρόλαβα να μαζέψω αρκετά. Για να τα λέμε όλα, φταίτε κι εσείς που δεν στείλατε. 🙂

Και η επόμενη βδομάδα θα είναι δύσκολη για το ιστολόγιο, διότι έχω και πάλι ταξίδι, αυτή τη φορά στη Μάλτα. Δεν ξέρω αν θα έχω τον καιρό ή τις υλικές δυνατότητες (σύνδεση κτλ.) να ανεβάζω άρθρα καθημερινά, αν και θα προσπαθήσω να μη σπάσει το σερί της καθημερινής δημοσίευσης το οποίο κρατάει από τα τέλη Ιανουαρίου του 2014. Βέβαια, θα βάλω και καναδυό άρθρα ‘ταξιδιωτικού’ χαρακτήρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 279 Comments »

Αντισυνταγματικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Οκτωβρίου, 2016

Θα το καταλάβατε ότι ο τίτλος αναφέρεται στην πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ με την οποία κηρύσσεται αντισυνταγματικός ο νόμος («Παππά») για τις τηλεοπτικές άδειες. Ως τώρα απέφυγα να σχολιάσω το θέμα, και τώρα το σχόλιό μου θα είναι επί της διαδικασίας περισσότερο.

Κατά την ταπεινή μου γνώμη, η συγκρότηση των ανεξάρτητων αρχών γενικά και του ΕΡΣ (ή είναι ΕΣΡ; πάντα το μπέρδευα) ειδικότερα πάσχει δομικά, έχει μια τεράστια τρύπα. Τι εννοώ; Ότι ο ευφυής νομοθέτης είχε τη φαεινή ιδέα να επιβάλει υπεραυξημένη πλειοψηφία (80% θαρρώ) για τη συγκρότηση του ΕΡΣ (ή ΕΣΡ) όπως και άλλων ανεξάρτητων αρχών, θέλοντας με τον τρόπο αυτό να αποθαρρύνει τις στενά κομματικές υποψηφιότητες και να παρακινήσει τα κόμματα να επιδιώξουν ευρύτερες συναινέσεις.

Και ως εδώ καλά. Ωστόσο, είναι ερασιτεχνικό λάθος να μην προβλέπεις μια δικλίδα ασφαλείας -τι θα γίνει αν, παρ’ όλη τη δική σου καλή διάθεση, καταστεί αδύνατο να συγκεντρωθεί αυτή η υπέρμετρα αυξημένη πλειοψηφία. Διότι, αν το ΕΡΣ (ή όποια άλλη ανεξάρτητη αρχή) έχει αρμοδιότητες, είναι ανεπίτρεπτο να μην συγκροτείται ή να μην αναπληρώνονται όσα μέλη του λήγει η θητεία τους ή γερνάνε ή (χτύπα ξύλο) εγκαταλείπουν τον μάταιο τούτο κόσμο -εκτός αν διοριστεί στο ΕΡΣ ο μητροπολίτης Φθιώτιδας των ΓΟΧ.

Δεν φταίει η αντιπολίτευση που στήλωσε τα πόδια και αρνήθηκε να δεχτεί (πέρυσι ακόμα) τα πρόσωπα (τα περισσότερα άξια και από όλο το πολιτικό φάσμα) που πρότεινε η κυβέρνηση, φταίει ο νομοθέτης που δεν έχει προβλέψει δικλίδα [γράφεται και δικλείδα, αλλά τα λεξικά θεωρούν σωστό το: δικλίδα, δεν είναι από την κλείδα]. Διότι και για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προβλέπεται αυξημένη πλειοψηφία (όχι πάντως τόσο αυξημένη: 66,6% «μόνο») αλλά υπάρχει πρόνοια για μείωση του ορίου στο 60% στην τρίτη ψηφοφορία και, κυρίως, για διάλυση της Βουλής και εκλογή με απλή πλειοψηφία από την επόμενη Βουλή. Αν η εκλογή ΠτΔ διεπόταν από τη λογική της συγκρότησης του ΕΣΡ θα είχαμε ακόμα ΠτΔ τον Χρήστο Σαρτζετάκη.

Θα έπρεπε λοιπόν να υπάρχει πρόβλεψη για το τι θα γίνει αν δεν συγκεντρωθεί η θηριώδης πλειοψηφία του 80%. Χαμήλωμα του ορίου σε πρώτη φάση, και στη συνέχεια κάτι άλλο, π.χ. ορισμός του Συμβουλίου από κάποιο δικαστικό σώμα το οποίο θα διαλέγει προσωπικότητες από καταλόγους που θα υποβάλλουν τα κόμματα (μια ιδέα είναι -θα υπάρχουν και άλλες). Πάντως, το να έχει αρμοδιότητες ένας φορέας και να μην υπάρχει πρόβλεψη για το τι θα γίνει αν δεν μπορεί να συγκροτηθεί ο φορέας, αυτό είναι συνταγή για ανωμαλία. Και στην ανωμαλία, όπως και στην αναμπουμπούλα, ο λύκος χαίρεται -λέγε με καναλάρχη.

* Πάμε τώρα στα μεζεδάκια μας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 147 Comments »

242 πιατέλες με μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Οκτωβρίου, 2016

Γιατί 242; Τι το περίεργο έχει αυτός ο αριθμός; Μήπως επειδή είναι το γινόμενο 22 x 11; Όχι. Απλώς, δεν έβρισκα τίτλο για τη σημερινή μας πιατέλα -το σημερινό άρθρο εννοώ- κι έπειτα πρόσεξα ότι το όνομα του αρχείου που δίνει η WordPress είναι meze-242. Στην πραγματικότητα, από τότε που άρχισε να λειτουργεί το ιστολόγιο έχουν δημοσιευτεί αρκετά περισσότερα άρθρα με μεζεδάκια αλλά στην αρχή έβαζα τυχαία ονόματα αρχείων και μόνο από ένα σημείο και μετά μού έκοψε να βάζω το τυποποιημένο «meze» και να έχω έτσι μιαν αρίθμηση.

* Και ξεκινάμε με ένα χτεσινό μεζεδάκι. Φίλος που διαβάζει εφημερίδες, μου έστειλε τον εξής τίτλο άρθρου από την Καθημερινή: Καρατομήθηκε εκ νέου ο Θανάσης Γιαννόπουλος.

Και εντάξει, είναι καθιερωμένη και λεξικογραφημένη η χρήση του ρήματος «καρατομώ» μεταφορικά, για να δηλωθεί η αποπομπή στελέχους από διευθυντική θέση που κατέχει -αλλά η κυριολεξία δεν παύει να υπάρχει έστω και στο περιθώριο, λέει ο φίλος μου, οπότε εύλογα ανακύπτει το ερώτημα: και πόσα κεφάλια έχει ο καρατομηθείς;

Ωστόσο, διστάζω να επικρίνω τον τίτλο, διότι σκέφτομαι μήπως αυτό ωθήσει τους υλατζήδες να βάζουν στο εξής εισαγωγικά στη λέξη -και όπως λέει η παροιμία, ανάρια τα εισαγωγικά, για να’ χουν νοστιμάδα.

 

* Διάβασα και το άρθρο, πάντως, κι έπιασα έναν μικρούλη σολοικισμό στη δήλωση του αποπεμφθέντος. Γράφει: «Η επιστημονική και πολιτική ιστορία μου καθιστούν επιβεβλημένη την προσφυγή μου στη Δικαιοσύνη επιφυλασσόμενος και κάθε άλλης νόμιμης αντίδρασής μου, καθώς θίγονται ευθέως η αξιοπρέπειά μου, η ηθική μου αλλά και η νομική πλευρά ζητημάτων.»

Αυτό το «επιφυλασσόμενος», ονομαστική απόλυτος, θαρρώ πως δεν στέκει. Το υποκείμενο της πρότασης είναι άλλο, δεν μπορεί να αλλάξει μεσοδρομίς. Βέβαια, δεν είναι και τόσο σοβαρό το λάθος.

Ίσως να φταίει, για πολλοστή φορά, η ονοματική σύνταξη. Με μια διατύπωση όπως «… με αναγκάζουν να προσφύγω στη δικαιοσύνη, επιφυλασσόμενος κτλ.» δεν υπάρχει θαρρώ πρόβλημα.

* Η μπογδανιά της εβδομάδας. Στην εκπομπή της Δευτέρας, στην αρχή-αρχή, ο Νομάρχης Ημιμαθείας άρχισε να λέει τι έγινε «σαν σήμερα» και έδειξε έναν κύριο με μουστάκες, «τον Ζαϊμη» (χωρίς μικρό όνομα, λες κι είναι Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής), ο οποίος ήταν πρωθυπουργός τον Οκτώβριο του 1915, και ο οποίος αρνήθηκε την πρόταση των Άγγλων να μας δώσουν την Κύπρο αν μπαίναμε στον πόλεμο με το μέρος της Αντάντ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , , | 203 Comments »

Πήλινα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Οκτωβρίου, 2016

Αφού υπάρχει πήλινος στρατός (ή στρατός από τερακότα) στην Κίνα, θα υπάρχουν και πήλινα μεζεδάκια στο ιστολόγιο, ιδίως την εβδομάδα που γίνεται ιότροπη η είδηση ότι «Ο διάσημος Πήλινος στρατός στην Κίνα είναι δημιούργημα Ελλήνων γλυπτών».

Η είδηση είναι υπαρκτή, αν και όχι εντελώς καινούργια, αφού εδώ και χρόνια έχει διατυπωθεί η άποψη ότι στη δημιουργία του Πήλινου στρατού υπάρχει επιρροή της κλασικής ελληνικής γλυπτικής. Βέβαια, τα ελληνικά μέσα την παρουσίασαν με υπερβολικούς τίτλους, όπως «δημιούργημα Ελλήνων γλυπτών» ή «φτιάχτηκε από αρχαίους Έλληνες» -στα αγγλικά άρθρα οι διατυπώσεις είναι σαφώς πιο μετρημένες. Άλλο όμως είναι ελληνική επιρροή και άλλο ελληνική δημιουργία -αλλιώς και ο Ερωτόκριτος είναι δημιούργημα Γάλλου συγγραφέα.

pilinosΕνδεικτικό της επιπολαιότητας με την οποία μερικές ελληνικές εφημερίδες αντιμετώπισαν τη σημαντική αυτή είδηση είναι και το άρθρο του Πρώτου Θέματος, στο οποίο διαβάζουμε ότι «Ο επικεφαλής των αρχαιολόγων Li Xiuzhen εξηγεί σχετικά…». Ωστόσο, δεν είναι «ο» επικεφαλής. Και δεν θα ήταν ανάγκη να γκουγκλίσουν το όνομα για να μάθουν ότι ο επικεφαλής των αρχαιολόγων είναι γυναίκα -αρκούσε να διαβάσουν το αγγλικό άρθρο που αντέγραψαν, όπου το γένος δηλώνεται σαφώς: she said.

Από το Τουίτερ, βέβαια, πληροφορήθηκα ότι έχει γίνει γνωστό και το όνομα του Έλληνα τεχνίτη που βοήθησε τους Κινέζους να φτιάξουν τον Πήλινο Στρατό -υπάρχει και σχετική φωτογραφία!

* Αλλά τη βδομάδα που μας πέρασε δεν διαβάσαμε μόνο ειδήσεις για τον Πήλινο στρατό. Είχαμε κι άλλη μια μαργαριτοφόρα είδηση σχετική με την αρχαιολογία.

Εννοώ την αναπαράσταση του προσώπου ενός πολεμιστή που βρέθηκε πέρυσι σε έναν ασύλητο τάφο στην Πύλο. Επειδή ανάμεσα στα πλούσια κτερίσματα υπήρχε και μια εγχάρακτη πλάκα από ελεφαντόδοντο με την εικόνα ενός γρύπα, οι (Αμερικανοί) ανασκαφείς τον ονόμασαν The Griffin Warrior, παναπεί «ο πολεμιστής με τον γρύπα».

Στη μετάφραση στα ελληνικά ΜΜΕ αυτή η προσωνυμία κακόπαθε. Κάποιοι την είπαν «γρύπας πολεμιστής», λες και πρόκειται για μυθικό πουλί και όχι για άνθρωπο. Σε ένα αρκετά προχειρόγραμμένο άρθρο, εκτός από το αναπόφευκτο «γρύπας πολεμιστής» βρίσκουμε και την απόδοση «Γκρίφιν του πολεμιστή», άλλα αντ’ άλλων δηλαδή.

Το ίδιο άρθρο πέρα από τσαπατσουλιές όπως το «επομονομασία» έχει και το ωραίο «ανακαλύφθηκε το πρόσωπό του» (αντί «αποκαλύφθηκε»).

* Στις αρχές της εβδομάδας είχαμε τη συζήτηση προ ημερησίας διατάξεως στη Βουλή, από την οποία βγήκαν μερικά μεζεδάκια.

Το πιο τρανταχτό ασφαλώς, που έδωσε αφορμή σε αρκετόν ευτράπελο σχολιασμό, ήταν η γκάφα του Κυριάκου (Κούλη) Μητσοτάκη, ο οποίος, επαιρόμενος για τα τρία πτυχία που πήρε σε εφτά χρόνια, κατηγόρησε τον Αλέξη Τσίπρα ότι δεν ξέρει τίποτα από Ρουσό και διάκριση των εξουσιών. Φυσικά, το όνομα του Ρουσό είναι συνδεδεμένο με το κοινωνικό συμβόλαιο ενώ η διάκριση των εξουσιών με τον Μοντεσκιέ, και αυτά τα μαθαίνουμε από το λύκειο, και είναι κωμικό να κάνει κανείς τέτοιο λάθος αμέσως μετά που έχει περηφανευτεί για τα πτυχία του -οπότε ακολούθησε η δέουσα καζούρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαιολογία, Βουλή, Κομμουνιστικό κίνημα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 184 Comments »