Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μεζεδάκια’ Category

Νορμανδικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Αύγουστος, 2017

Ο τίτλος εξηγείται επειδή, όταν θα δημοσιευτεί αυτό το άρθρο (να ‘ναι καλά ο αυτόματος πιλότος) εγώ καλώς εχόντων των πραγμάτων θα βρίσκομαι στη Νορμανδία, όπου βέβαια θα σερβίρουν νορμανδικά μεζεδάκια -και θα τα συνοδεύουν με μηλόκρασο, υποθέτω. Η δουλειά του ιστολόγου βλέπετε, είναι απαιτητική -ακόμα και στις διακοπές πρέπει να μεριμνήσει για άρθρα, οπότε τα σημερινά μεζεδάκια γράφτηκαν νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως.

* Άλλες χρονιές, τέτοιες μέρες ήμουν στην Αίγινα -φέτος, πήγα νωρίτερα. Διαβάζω όμως ότι υπάρχουν προβλήματα στο δίκτυο ύδρευσης και πολλές περιοχές του νησιού έμειναν χωρίς νερό. Ο Δήμος, πάλι, ανακοίνωσε ότι «Δεν υπάρχει πρόβλημα στην υδροδότηση ολόκληρου του νησιού». Αναρωτιέμαι, είναι αυτό σαφές; Εννοεί μήπως ότι υπάρχει πρόβλημα σε ορισμένες περιοχές του νησιού ή ότι δεν υπάρχει πρόβλημα σε κανένα σημείο του νησιού;

Η διατύπωση «δεν υπάρχει πρόβλημα σε ολόκληρο το νησί» κατά τη γνώμη μου σημαίνει ότι «σε ορισμένες περιοχές μπορεί και να υπάρχει». Ωστόσο, είμαι βέβαιος ότι ο Δήμος εννοούσε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα πουθενά. Επειδή, όπως διαβάζουμε στο ρεπορτάζ, σε κάποιες περιοχές πρόβλημα υπήρξε, έχουμε μια περίπτωση που είπαν την αλήθεια κατά λάθος!

* Ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση.

Κάπου είδα αυτή τη φωτογραφία, του ομογενή αρχιφύλακα Paul Paulos, ο οποίος υπηρετεί, πολύ ταιριαστά, στην αστυνομία του St. Paul, στη Μινεσότα!

Βέβαια, ο προπάππος του, που πιθανώς αποβιβάστηκε στο Έλις Άιλαντ πριν από 100-120 χρόνια, κάπως αλλιώς θα λεγόταν, ίσως Παυλόπουλος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αίγινα, Αθλήματα, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 84 Σχόλια »

Πενταυγουστιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Αύγουστος, 2017

Τεταρταυγουστιανά θα τα λέγαμε αν δημοσιεύονταν χτες, επέτειο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά στις 4 Αυγούστου 1936, μιας από τις ελάχιστες ημερομηνίες που έχουν δώσει λέξη στη γλώσσα μας. Όμως, δημοσιεύονται σήμερα -άρα, πενταυγουστιανά.

Και ξεκινάμε με μιαν ακλισιά από την προηγούμενη βδομάδα, όπου σε κάποιο δελτίο ειδήσεων γράφτηκε για «22 απόπλους» από τον Πειραιά και «12 απόπλους» από τη Ραφήνα.

Ο απόπλους, λέμε, αλλά πώς κάνει στον πληθυντικό; Κατά τον Μπαμπινιώτη δεν έχει πληθυντικό, ενώ το Βικιλεξικό και η Lexigram δίνουν: οι απόπλοι, των απόπλων, τους απόπλους.

Άρα σωστή η κάρτα του καναλιού; Όχι, διότι εδώ έχουμε ονομαστική.

Πολύ πιο απλό είναι να παραδεχτούμε πως η λέξη είναι ελλειπτική, δεν έχει πληθυντικό και να μιλάμε για «22 αναχωρήσεις» ή, αφού ήδη έχουμε την αναχώρηση στον τίτλο της κάρτας, για «22 πλοία».

* Γράφει ο Δ. Νανούρης στην ΕφΣυν:

Ορρωδούν προ του θεϊκού ΘΑλέξη ο καραμπουζουκλής Καλαματιανός ΘΑμαράθ και το συνεταιράκι του ο Μπένι (απ’ το ’να αυτί κι απ’ τ’ άλλο βγαίνει).

Εντάξει, τους έκανε με τα κρεμμυδάκια και τους τρεις, αλλά… αλλά τι θα πει «ορρωδούν»; Ορρωδώ θα πει «λιποψυχώ, διστάζω» και χρησιμοποιείται κυρίως στη στερεότυπη φράση «δεν ορρωδεί προ ουδενός» που τη λέμε για κάποιον αδίστακτο.

Φοβάμαι ότι ο αρθρογράφος ήθελε εδώ να γράψει «Ωχριούν προ του ΘΑλέξη ο ΘΑμαράθ και ο Μπένι», εννοώντας ότι είναι πολύ υποδεέστεροι από αυτόν (εν προκειμένω, στην τέχνη της παραπλάνησης).

Μπαμπά σας γλώσσα γιατί δεν μιλάτε;

* Μια βουλευτίνα του κόμματος του Μακρόν μοίραζε φυλλάδια σε μια λαϊκή αγορά, όταν δέχτηκε επίθεση από κάποιον περαστικό.

Στο σχετικό άρθρο, η Καθημερινή γράφει:

Η Ροσί διένειμε φυλλάδια στην αγορά όταν την χτύπησε ένας άνδρας γύρω στις 11.00 το πρωί.

Στέκει αυτό; Όχι. Θέλουμε παρατατικό στο πρώτο ρήμα, όπως θα φανεί αμέσως αν αντί για το «διανέμω» βάλουμε το συνώνυμο «μοιράζω». Η βουλεύτρια μοίραζε φυλλάδια όταν την πλησίασε ο άγνωστος. Κανείς φυσικός ομιλητής δεν θα πει «Η βουλεύτρια μοίρασε φυλλάδια όταν τη χτύπησε ένας άνδρας».

Άρα, διένεμε -όχι «διένειμε». Ή πιο απλά, μοίραζε. Μπαμπά σας γλώσσα, και πάλι, γιατί δεν μιλάτε;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευπρεπισμός, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μουστάκια της Τζοκόντας | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 207 Σχόλια »

Η Δυναστεία των Τραγουδιών και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Ιουλίου, 2017

Τυχαίνει μερικές φορές ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας να μου φανεί τόσο γουστόζικο ή τόσο χοντρό που να μνημονευτεί και στον τίτλο του άρθρου -και κάτι τέτοιο συμβαίνει και σήμερα.

Λογικό είναι να ξεκινήσουμε ακριβώς από αυτό το μεζεδάκι τη σημερινή μας περιήγηση στα σημεία και τα τέρατα του γραπτού και ηλεκτρονικού τύπου.

Λοιπόν, σύμφωνα με άρθρο του skai.gr, αρχαιολόγοι στην Κίνα έφεραν στο φως μια αρχαία επιγραφή από τη… Δυναστεία των Τραγουδιών.

Ποια ήταν όμως αυτή η δυναστεία και γιατί δεν την αναφέρουν τα βιβλία της ιστορίας; Να είναι τίποτα περιφημοι τραγουδιστές σαν τους Αρχιτραγουδιστές της Νυρεμβέργης; Αλλά αυτοί συντεχνία είχαν, όχι δυναστεία.

Απλώς, το αγγλικό άρθρο από το οποίο άντλησε υλικό, ας πούμε, ο δαιμόνιος συντάκτης του Σκάει (μάλλον είναι αυτό), ανέφερε: the Song Dynasty.

Και αφού στα αγγλικά song θα πει τραγούδι, δεν κάθισε ο άνθρωπος να το πολυψειρίσει, έπλασε την καινούργια δυναστεία -κι άσε τους Κινέζους να επιμένουν ότι η Δυναστεία Σονγκ διάρκεσε απο το 960 ως το 1279. (Επί των ημερών της μάλιστα εκδόθηκαν πρώτη φορά χαρτονομίσματα).

Παρακαλείται το περιοδεύον συμβούλιο του ιστολογίου να αποφασίσει αν η Δυναστεία των Τραγουδιών θα γραφτεί στα κατάστιχα της Νομανσλάνδης ή της Απωνίας.

* Διαβάζω άρθρο για την πρόσφατη συνέντευξη του Αλ. Τσίπρα στη Γκάρντιαν, όπου ο πρωθυπουργός αναφέρει μεταξύ άλλων: προχώρησα με ένα πρόγραμμα βαθέων μεταρρυθμίσεων.

Το λάθος αυτό είναι συχνό, το κάνουν πολλοί, αλλά δεν παύει να είναι λάθος. Δεν εννοώ τις… μεταρρυθμίσεις, εννοώ τη γενική πληθυντικού «των βαθέων» που δεν μπορεί να είναι θηλυκού γένους. Το θηλυκό του «βαθύς» είναι ή «βαθιά» ή, λογιότερα, «βαθεία». Στη μία περίπτωση η γενική πληθυντικού είναι «βαθιών μεταρρυθμίσεων» (το προτιμώ), στη δεύτερη περίπτωση «βαθειών μεταρρυθμίσεων» (ίσως το προφέρετε ασυνίζητο) -πάντως σε καμιά περίπτωση δεν είναι «βαθέων».

Πολύ συχνό λαθάκι της ιδιας κατηγορίας είναι το «παχέων αγελάδων» -ή «παχειών» ή «παχιών». Το παχέων μόνο σε ταύρους ταιριάζει.

* Ωστόσο, σε ποιον θα χρεώσουμε το μαργαριτάρι; Στον Τσίπρα; Μάλλον όχι, η συνέντευξη δόθηκε στα αγγλικά. Στον μεταφραστή της ΕφΣυν; Ίσως, αλλά ίδια διατύπωση βρίσκω και σε άλλες πηγές. Ίσως δόθηκε έτσι από το ΑΠΕ, ίσως από το γραφείο του πρωθυπουργού.

* Παρεμπιπτόντως, η Γκάρντιαν χαρακτηρίζει τον Τσίπρα The longest-serving Greek prime minister since the economic crisis began, τον μακροβιότερο Έλληνα πρωθυπουργό από τότε που άρχισε η κρίση. Δεν είμαι σίγουρος ότι το μετράει σωστά. Από τις 26 Ιανουαρίου 2015 μέχρι τις 23 Ιουλίου 2017 που δόθηκε η συνέντευξη έχουμε 910 μέρες, και μάλλον πρέπει να αφαιρεθούν και οι περίπου 25 ημέρες της υπηρεσιακής κυβέρνησης Θάνου τον Αύγουστο-Σεπτέμβρίο του 2015. Όμως η κυβέρνηση Σαμαρά διάρκεσε από τις 21.6.2012 έως τις 26.1.2015, που μας κάνει 950 μέρες (δεν τις μετράω μία-μία, υπάρχει σάιτ που τα λογαριάζει).

Προφανώς οι Άγγλοι ξέρουν ότι θα εξαντλήσει την τετραετία.

* Ως επιστημονικός κλάδος, οι γλωσσολόγοι δεν έχουν πολύ μεγάλο γόητρο στο ευρύ κοινό -άλλοι επιστήμονες απολαμβάνουν περισσότερο τη δημοσιότητα. Ωστόσο, πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με τον εντυπωσιακό τίτλο «Ο γλωσσολόγος ήταν σχεδόν τέλειος»

Ο αγγλικός τίτλος, βέβαια, είναι εντελώς διαφορετικός: Double negative, ήγουν «διπλή άρνηση». Εμείς εδώ στο ιστολόγιο έχουμε ασχοληθεί αρκετά με τη διπλή άρνηση -που είναι υποχρεωτική στα νέα ελληνικά, π.χ. «δεν θέλω τίποτα» αλλά θεωρείται λάθος στα αγγλικά- και έχουμε καυτηριάσει και τον σουσουδίστικο «τρόμο της διπλής άρνησης» διάφορων δημοσιογράφων που σκέφτονται στα αγγλικά και την αποφεύγουν.

Φαίνεται ότι και ο εκδότης του βιβλίου φοβήθηκε τη διπλή αρνηση κι έτσι έβαλε τον γλαφυρό αυτόν τίτλο, ο οποίος πάντως δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία αλλά ακριβής μετάφραση του γαλλικού τίτλου. (Η επιλογή του τίτλου είναι προνόμιο του εκδότη, όχι ευθύνη του μεταφραστή) Το βιβλίο δεν το έχω δει, αλλά αν κρίνω από το οπισθόφυλλο που δημοσιεύεται εδώ, τα ελληνικά του είναι λίγο περίεργα: Ο Τζέρεμυ Κουκ είναι η ιδιοφυΐα του Ινστιτούτου Ουόμπας, μιας ιντελιγκέντσιας γλωσσολόγων της νότιας Ιντιάνα που παρέχουν τις υπηρεσίες τους και στον προσαρτημένο παιδικό σταθμό. Ιντελιγκέντσια γλωσσολόγων; Τι θα πει αυτό;

* Δεν ξέρω αν έχει δίκιο η Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου στην αντιπαράθεσή της με τον Ν. Παππά, αλλά στα λατινικά τα θαλάσσωσε, μάνεντ είναι το σωστό και όχι το όι όι μάνεμ που έγραψε.

Και δεν μάνεντ μόνο τα σκρίπτα. Και τα τιτιβίσματα μάνεντ, και τα βλέπουμε και γελάμε.

* Στον ιστότοπο της ΕΡΤ δημοσιεύτηκε άρθρο για τις πολικές αρκούδες του ζωολογικού κήπου του Λάπλαντ, στη βόρεια Φινλανδία, οι οποίες ζεσταίνονται διότι κάνει 25 βαθμούς λέει.

Μόνο που αυτό το Λάπλαντ νομίζω πως εντώ στο Ελλάντα το λέμε Λαπωνία.

* Σε άλλη συνέντευξή του, στον Άλφα, ο Αλέξης Τσίπρας είπε, ανάμεσα στ’ άλλα, ότι «θέσαμε τα θεμέλια -σας μιλάω σαν μηχανικός».

Είδα στο Φέισμπουκ έναν γνωστό μου, αντίθετο πολιτικά με τον Τσίπρα, να ειρωνεύεται αυτή τη σύνταξη, διότι, λέει, σημαίνει ότι «μιλάει σαν να είναι μηχανικός, άρα δεν είναι».

Θα υπερασπιστώ όχι τον Τσίπρα, που έρχεται και παρέρχεται, αλλά τη νεοελληνική γλώσσα από τη μπαμπινιώτικη διαστρέβλωση που της γίνεται. Ακόμα και όσοι τηρούν τη διάκριση «σαν» και «ως» (διότι άλλοι θεωρούμε ότι ουσιαστικά έχει πάψει να υφίσταται) έχουν κατά νου ότι το «σαν» δεν εισάγει μόνο παρομοιώσεις, αλλά χρησιμοποιείται και ως αιτιολογικό.

Ήδη το 1946 ο Αχιλλέας Τζάρτζανος, στη μνημειώδη «Νεοελληνική σύνταξι» ενώ επικρίνει χρήσεις όπως «αναγνωρίστηκε η Ελλάδα σαν κράτος ανεξάρτητο» (δέχεται μόνο το ‘ως’), δέχεται το «σαν» όταν (σελ. 242 του β’ τόμου): «επέχει θέση κατηγορηματικού προσδιορισμού, προκειμένου όχι για παρομοίωση, παρά για μια πραγματική σχέση ή κατάσταση ή ιδιότητα, η οποία προβάλλεται ως αιτιολογία, για κείνο που λέγεται στην πρόταση αυτή».

Και δίνει ο Τζάρτζανος παραδείγματα αποδεκτών χρήσεων όπως:

  • να μεταλάβεις κι εσύ γιε μου, σα Χριστιανός [= σα Χριστιανός που είσαι, αφού είσαι Χριστιανός]
  • να μου δηλώσεις ορθά-κοφτά, σαν κόρη του Ζάρκα, αν θα μείνεις [σαν κόρη του Ζ. που είσαι, αφού είσαι κόρη του Ζ.]
  • να κρίνετε κι εσείς σα σπουδασμένος άνθρωπος [σα σπουδασμένος άνθρωπος που είστε, εφόσον είστε σπουδασμένος]

Ολόιδια περίπτωση είναι και το «σας μιλάω σαν μηχανικός» [που είμαι] του Τσίπρα.

* Σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι το ΕΣΡ «πρέπει να διεξάγει άμεσα» τον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικες άδειες.

Συμφωνώ. Όμως, σύντροφοι, δεν θα τον διεξάγει πολλές φορές τον διαγωνισμό. Μία φορά θα τον διεξαγάγει. Κι αν σας ενοχλεί το -αγαγ- βάλτε άλλο ρήμα: να πραγματοποιήσει, ας πούμε. Ή να οργανώσει. Ή να δρομολογήσει.

Ή, όπως θα λέγανε οι κουμπάροι στην Κύπρο, «πρέπει να διεξάξει άμεσα». Καλύτερο το βρίσκω, παρά το λάθος «να διεξάγει».

* Tα γλωσσικά μουστάκια της εβδομάδας, σε άρθρο του αντιδήμαρχου της Χερσονήσου, με αφορμή το περιστατικό με το «αέριο γέλιου» και τη βρετανίδα τουρίστρια, και μάλιστα στην πρώτη-πρώτη πρόταση:

Σχετικά με το πρόσφατο ατυχές και θλιβερό γεγονός, με τη 18χρονη Βρετανίδα επισκέπτη μας στα Μάλια…

Γιατί «η Βρετανίδα επισκέπτης» και όχι «επισκέπτρια»;

Στο ίδιο άρθρο διαβάζουμε για το «υπάρχων μοντέλο» στα Μάλια. Έχει και άλλα σημεία προβληματικά το άρθρο, όποιος έχει όρεξη τα βρίσκει.

* Και κλείνω με μια φωτογραφία που κυκλοφορεί στη μπλογκόσφαιρα -δεν ξέρω αν είναι αυθεντική, νομίζω πως αναφέρθηκε ότι είναι από κατάλογο ζαχαροπλαστείου κάπου στη Θράκη -αλλά όπως επισημάνθηκε στα σχόλια, κατά πάσα πιθανότητα είναι από τη Βουλγαρία ο κατάλογος.

Όπως βλέπετε, η Coca Cola Light αποδόθηκε κόκα κόλα Φως. Βέβαια, είναι περίεργο να έγινε τέτοιο λάθος, διότι το λάιτ σε φαγητά και ποτά το ξέρουμε καλά, γι’ αυτό και έχω επιφυλάξεις για την αυθεντικότητα.

.

* Ή μάλλον, να κλείσουμε με ένα ποίημα, διότι το ζητάει η μέρα.

Βλέπετε, η σημερινή μέρα, 29 Ιουλίου, είναι μια από τις λίγες ημερομηνίες της χρονιάς που έχει το δικό της ποίημα, δηλαδή ποίημα με τίτλο «29 Ιουλίου».

Πρόκειται για ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη (1919-2005), ο οποίος γεννήθηκε στις 29 Ιουλίου 1919:

29 Ιουλίου

29 Ιουλίου, αποφράδα ημέρα
της μη γεννήσεώς μου
βρίσκομαι βαθιά μες στα νερά
της θάλασσας του Πόρου
νεοφώτιστος
συντροφιά με τους φίλους μου
τα ψάρια.

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ποίηση, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , , , | 115 Σχόλια »

Σεισμογενή μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Ιουλίου, 2017

Σημάδεψε την επικαιρότητα ο σεισμός στην Κω, που μάλιστα είχε και διασυνοριακή διάσταση αφού ζημιές και τραυματίες υπήρχαν και στην απέναντι μικρασιατική ακτή, στην περιοχή του Μποντρούμ, της αρχαίας Αλικαρνασσού -δεν ξέρει από σύνορα ο Εγκέλαδος όπως μας το είχε υπενθυμίσει και πριν από λίγο καιρό όταν χτύπησε στη Μυτιλήνη. Το εμπεδώσαμε, δεν χρειάζεται άλλη επανάληψη.

Με την ευκαιρία του σεισμού (δεν χρειάζεται άλλη επανάληψη, είπαμε) ακούστηκε αρκετά ότι η Ελλάδα είναι σεισμογενής χώρα ή περιοχή. Δεν αντιλήφθηκα τούτη τη φορά κανέναν να επισημαίνει ότι τάχα είναι λάθος να λέμε σεισμογενή την περιοχή που παρουσιάζει υψηλή σεισμική δραστηριότητα και ότι πρέπει να λέμε «σεισμογόνος». Παρά την ετυμολογία και παρά την αρχική σημασία, σήμερα οι περισσότεροι ομιλητές χρησιμοποιούν το «σεισμογενής» με αυτή τη σημασία, επιπλέον δε τη σημασία αυτή τη δέχονται δύο από τα τρία μεγάλα έγκυρα λεξικά μας, το ΛΚΝ και το Χρηστικό της Ακαδημίας, που και τα δύο θεωρούν ότι το σεισμογενής έχει γίνει συνώνυμο με το σεισμογόνος. Οπότε, αν θέλει η πλειοψηφία των ομιλητών και η πλειοψηφία των έγκυρων πηγών, τύφλα νάχουν οι λαθολόγοι.

* Θα δούμε στο άρθρο μερικά σεισμογενή μεζεδάκια, αν και τα περισσότερα είναι άσχετα με τον σεισμό. Για ορντέβρ, ένα μαργαριτάρι που φιλοτέχνησε ο Σκάει.

Δεν είναι μόνο το κλασικό «πληγέντων περιοχών», είναι και το ακανόνιστου μεγέθους τσουνάμι, που έπληξε τις… πληγέντες περιοχές.

Η οθονιά είναι παρμένη από τη σελίδα του Σκάει στο Φέισμπουκ -στον ιστότοπο έχουν διορθώσει τις πληγέντες -τα άλλα θα τα βρήκαν εντάξει.

* Φίλος στέλνει τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας. Σε άρθρο για ληστεία, ο τίτλος λέει: Κινηματογραφική ληστεία – «Σήκωσαν» χρηματοκιβώτιο.

Αφού πράγματι το σήκωσαν!

* Και πάλι από το σάιτ της ΕΡΤ, ή μάλλον από το ΑΠΕ που λειτουργεί ως πρακτορείο διανομής της κοτσάνας, η ακλισιά της εβδομάδας, για τροχαίο στην Κεφαλονιά.

Σήμερα (19-07-2017) πρώτες πρωινές ώρες, στο 2ο χιλιόμετρο της Επαρχιακής οδού Σάμης-Καραβομύλου, δίκυκλη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε 29χρονος υπήκοος Μαρόκο, εκτράπηκε της πορείας της με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό του.

Υπήκοος Μαρόκο, όπως λέμε κάτοικος Λονδίνο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 182 Σχόλια »

Ενεργοβόρα μεζεδάκια λοιπόν

Posted by sarant στο 15 Ιουλίου, 2017

Κάποιος μάτιασε σήμερα το ιστολόγιο κι έτσι δημοσιεύτηκε το πρωί μια ημιτελής μορφή του άρθρου, και παρ’ όλες τις προσπάθειες δεν μπορούσα να την αντικαταστήσω με την τελική…

Ο τίτλος φαίνεται παραδοξολογία, αλλά στην πραγματικότητα παίρνει αφορμή από ένα μαργαριτάρι που έκανε αρκετό θόρυβο χτες-προχτές στα κοινωνικά μέσα.

Να ξεκινήσω λοιπόν με αυτό, για να μη σας κρατάω σε απορία, πώς μπορούν να είναι «ενεργοβόρα» τα μεζεδάκια μας -πώς καταναλώνουν άραγε ενέργεια;

Τις προάλλες έγινε στην Κοζάνη μια εκδήλωση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της Δυτικής Μακεδονίας ή κάτι τέτοιο, με την παρουσία του πρωθυπουργού. Στην ομιλία του λοιπόν, ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας «ενεργειακή πηγή που στηρίζει ολόκληρη τη χώρα».

Κατά δυστυχία, κάποιο κοζανίτικο σάιτ (το kozan.gr, εδώ) σε ρεπορτάζ από την εκδηλωση, παράλλαξε τη φράση σε «ενεργοβόρα πηγή», εμφανίζοντας τον Τσίπρα να φιλοτεχνεί μαργαριτάρι. Θεωρώ ότι αυτό δεν έγινε σκόπιμα, αν και μπορεί να πέφτω έξω.

Γράψαν πολλοί στα κοινωνικά μέσα για τη γκάφα του πρωθυπουργού, που δεν ξέρει -αν και μηχανικός- τι θα πει «ενεργοβόρος». Το αναδημοσίευσαν και κάποιοι ιστότοποι, χαιρέκακα. Ύστερα, κάποιοι άκουσαν το βίντεο της εκδήλωσης (το σχετικό απόσπασμα βρίσκεται εδώ), διαπίστωσαν ότι ο Τσιπρας είχε πει «ενεργειακή πηγή» και ανακάλεσαν -π.χ. η Χριστίνα Ταχιάου και μπράβο της.

Την άλλη μέρα, ο Ηλιας Κανελλης αφιερώνει την επιφυλλίδα του στην «κακή εκπαίδευση» του πρωθυπουργού, προβάλλοντας πρώτο-πρώτο αυτό ακριβώς το (ανύπαρκτο) λάθος και μάλιστα εικάζοντας ότι ο Τσίπρας έκανε αυτό το λάθος επειδή προσπάθησε να βάλει άγνωστες λέξεις στο κείμενό του (τάχα έτσι κάνει ο ίδιος ο Ηλ.Κ.; )

Επαγγελματίας δημοσιογράφος είναι, δεν φρόντισε να διασταυρώσει την είδηση; Έχει επαφή με το Διαδίκτυο, δεν είδε τάχα την ανασκευή της; Δεν ενδιαφέρεται καθόλου για την υπόληψη και την αξιοπιστία του και βάζει τέτοια θηριώδη αυτογκόλ; Είναι θλιβερό κάποιος που ξεκίνησε από την Εποχή να θεωρείται σήμερα συνώνυμο του αναξιόπιστου στρατευμένου δημοσιογράφου.

* Πάντως να πούμε ότι στην ίδια ομιλία ο Τσίπρας διέπραξε όντως ένα μαργαριτάρι, όταν είπε ότι κάποιο στρατόπεδο που παραχωρείται στον Δήμο έχει έκταση 400.000 στρεμμάτων. Βεβαίως έχει έκταση 400 στρεμμάτων (ή 400.000 τετρ. μέτρων αν προτιμάτε).

Και συνεχίζουμε με τα υπόλοιπα μεζεδάκια της πιατέλας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευρωπαϊκή Ένωση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 116 Σχόλια »

Ανακουφισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 8 Ιουλίου, 2017

Ανακουφισμένα όχι επειδή φύσηξε λίγο και πέρασε ο καύσωνας του περασμένου σαββατοκύριακου, αλλά για το εξαιρετικά χαρμόσυνο νέο που καταύγασε τη χτεσινή μέρα -και εννοώ βέβαια την αθώωση του αναρχικού Τάσου Θεοφίλου από όλες τις κατηγορίες για την αιματηρή ληστεία στην Πάρο. Θυμίζω ότι ο Θεοφίλου είχε κατηγορηθεί με μονο πειστήριο το γενετικό υλικό του που βρέθηκε πάνω σε ένα καπέλο, το οποίο όμως δεν είχε περιληφθεί στην επιτόπια φωτογράφιση των πειστηρίων στον τόπο της ληστείας και διέφερε από το καπέλο που φορούσε ο ληστής όπως τον κατέγραψαν οι κάμερες. (Γράψαμε προχτές).

Η πανηγυρική αθώωση του Τάσου Θεοφίλου συνιστά ίσως προηγούμενο ώστε να μην καταδικάζονται πολίτες με μόνο πειστήριο το γενετικό υλικό τους πάνω σε κινητά αντικείμενα που μπορούν να εμφανιστούν εκ των υστέρων, έτσι ώστε η πρόοδος της επιστήμης αντί για δυνατότητα απαλλαγής αθώων να μη μετατρέπεται σε αμάχητο υπεραποδεικτικό στοιχείο με το οποίο μπορεί να ενοχοποιηθεί ο καθένας -να βρεθεί, όπως έγραψα, ,τυλιγμένος σε μια κόλλα χαρτί με γενετικό υλικό πάνω της.

Όλοι εκείνοι που συμπαρασταθήκαμε στον Τάσο Θεοφίλου, με οποιονδήποτε τρόπο, από τη μαρτυρική κατάθεση έως την υπογραφή σε ένα κείμενο συμπαράστασης, μπορουμε να είμαστε χαρούμενοι -και λιγάκι περήφανοι ή έστω ανακουφισμένοι.

* Τώρα που τελείωσε η περιπέτεια του Τάσου Θεοφίλου να θυμηθούμε ένα από τα αθλιότερα σκιτσα της ελληνικής γελοιογραφίας. Είναι Αυγουστος του 2012, ο Θεοφίλου έχει μόλις συλληφθεί, και ο Χαντζόπουλος, ενεργώντας ως παράρτημα γελοιογραφίας της ΓΑΔΑ, δημοσιεύει στα Νέα αυτό το άθλιο σκίτσο που παρουσιάζει τον Θεοφιλου (που έχει σπουδάσει θεολόγος) υπεύθυνο για τη δολοφονία του ταξιτζή.

Θα ντρέπεται άραγε λιγάκι σήμερα, συνειδητοποιώντας ότι συνέβαλε να μείνει πέντε χρόνια στη φυλακή ένας αθώος;

* Κατά τα άλλα, μέσα στη βδομάδα που μας πέρασε τα μεζεδάκια μας έχασαν έναν βασικό τροφοδότη μας σε μαργαριτάρια, αφού ο δημοσιογράφος Κωνσταντίνος Μπογδάνος αποπέμφθηκε από τον Σκάι ύστερα από τον εξωφρενικό ισχυρισμό του ότι τον Λουκά Παπαδήμο τον χτύπησαν «πρώην σύντροφοι» του σημερινού πρωθυπουργού. Η απώλεια πάντως μοιάζει για προσωρινή, αφού οι άξιοι δεν πάνε χαμένοι.

Σε κείμενό του, στο οποίο προσπαθεί να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του, ο Κ. Μπογδάνος παρουσιάζει μια σειρά στοιχεία που κατ’ αυτόν δείχνουν τη φιλική στάση της αριστεράς προς την τρομοκρατία -και όχι με τη συγκεκριμένη ενέργεια. Ανάμεσα στ’ άλλα, γράφει ότι 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ «έσπευσαν να υπογράψουν κοινή δήλωση για την Ηριάννα Β. Λ. (δύο επίθετα – χαρακτηριστική αναρχική επιλογή)».

Όπως καταλαβαίνετε, ειναι ύποπτοι για αναρχικές τάσεις όσοι έχουν διπλό επίθετο, έστω κι αν αυτό είναι αρμοδιότητα των γονέων, που μάλιστα το διαλέγουν στο ληξιαρχείο πριν από τον γάμο, δηλ. συνήθως χρόνια πριν γεννηθεί το παιδί. Είναι γνωστό άλλωστε ότι υπήρξαν επιφανείς αναρχικοί και αντιεξουσιαστές με διπλό επώνυμο, όπως ο διαβόητος Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας, που μάλιστα έγραψε και το αναρχικό μανιφέστο «Φωτιά και τσεκούρι», ο Όθων Λέφας-Τετενές ή ο Νίκος Δίγκας-Χαρδαλιάς, πρώτος πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (αναρχικός ιδιοκτήτης, Πεσόα φάε τη σκόνη μας)!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Λερναίο κείμενο, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 221 Σχόλια »

Προχρονολογημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 30 Ιουνίου, 2017

Κανονικά, το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο δημοσιεύεται το Σάββατο. Σήμερα κάνουμε μια παρασπονδία στο έθιμο, αφού το Σάββατο πέφτει την πρώτη του μηνός, που έχουμε το μηνολόγιο. Άλλες φορές μεταθέτουμε τα μεζεδάκια για την Κυριακή, τούτη τη φορά είπα να τα επισπεύσω για την Παρασκευή, εξού και προχρονολογημένα, με κάπως διασταλτική χρήση του όρου.

Θα μπορούσα βέβαια να τα τιτλοφορήσω και «διακεκαυμένα» τα σημερινά μας μεζεδάκια, μια και από χτες ξεκίνησε -και αναμένεται να κορυφωθεί το σαββατοκύριακο- καύσωνας, αλλά θυμήθηκα ότι τον τίτλο αυτό τον έχω χρησιμοποιήσει ξανά, και συγκεκριμένα το 2014, και μάλιστα ακριβώς τις ίδιες μέρες, στις 28 Ιουνίου -ομολογώ πως δεν θυμόμουν ότι και τότε είχαμε καύσωνα, η μετεωρολογική μας μνήμη είναι κοντή.

* Και ξεκινάμε τα μεζεδάκια μας, με μήνυμα που στέλνει φίλος που ταξίδεψε με την Ετζίαν. Όπως γράφει, ξεφυλλίζοντας το τεύχος Μαΐου Ιουνίου του περιοδικού Blue της Aegean, (εδώ, στη σελίδα 260) βρήκε τον τίτλο «Η κρυφή γοητεία του Αννόβερο». Σε άλλη σελίδα, ωστόσο, το Εδιμβούργο κλίνεται κανονικά.

Πράγματι, δεν είναι η πρώτη φορά που έχουμε δει το Αννόβερο να πέφτει θύμα ακλισιάς, κάτι που είναι εντελώς αδικαιολόγητο αφού το συγκεκριμένο τοπωνύμιο, στη μορφή αυτή, μόνο ελληνικό είναι -στα αγγλικά είναι Hanover, στα γερμανικά Hannover (και προφέρεται κάπως σαν Χανόφα), στα γαλλικά Hanovre. Το Εδιμβούργο, όπως και όλα τα τοπωνύμια με την ίδια κατάληξη, δεν μένει ποτέ άκλιτο, επειδή η ελληνικότητα του τοπωνυμίου γίνεται σαφής αμέσως. Αλλά το ίδιο ισχύει και για το Αννόβερο (ή Ανόβερο). Ίσως αν το γράφαμε Ανώβερο… 🙂

* Μιλώντας για την ακλισιά, φίλη μού έλεγε ότι άκουσε τις προάλλες σε συνεδρίαση επιτροπής της Βουλής κάποιον βουλευτή να λέει «του Δέλτα Σίγματος» αντί για το αναμενόμενο «του Δέλτα Σίγμα», απόδειξη, λέει η φίλη μου, και συμφωνώ, ότι το λαϊκό γλωσσικό αίσθημα δεν ανέχεται την ακλισιά. Και οι αρχαίοι έκλιναν σποραδικά και σπανίως το σίγμα, αν θυμάμαι καλά.

* Και για να μείνουμε στο ίδιο θέμα, σε άρθρο του in.gr για κινηματογραφικό αφιέρωμα διαβάζουμε τον τίτλο: «Ξαφνικά φέτος το καλοκαίρι» σε Ριβιέρα και Λαΐς. Όμως οι τίτλοι κλίνονται. Αν ο δεύτερος κινηματογράφος λεγόταν, π.χ., Δαναός, κανείς δεν θα έλεγε «σε Ριβιέρα και Δαναός», έτσι δεν είναι; Οπότε και «σε Ριβιέρα και Λαΐδα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Λερναίο κείμενο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορολογία | Με ετικέτα: , , , , , | 241 Σχόλια »

Παρατασιούχα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 24 Ιουνίου, 2017

Το ιστολόγιο παρακολουθεί όσο μπορεί τη γλωσσική επικαιρότητα και ένα από τα πάγια καθήκοντά του είναι να καταγράφει νέους όρους, όποτε και όταν αντιλαμβάνεται τη γέννησή τους. Τις μέρες αυτές τα σκουπίδια στοιβάζονται στους δρόμους χωρίς να τα μαζεύει κανείς, διότι απεργούν οι εργαζόμενοι καθαριότητας αφού το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε αντισυνταγματικές τις αλλεπάλληλες παρατάσεις των συμβάσεών τους με τους Δήμους, αλλά και την πληρωμή των δεδουλευμένων τους. Κι έτσι, έσβησαν οι προοπτικές των παρατασιούχων, δηλαδή των συμβασιούχων εργαζομένων που η σύμβαση εργασίας τους είχε πάρει παράταση.

Περισσότερα για την υπόθεση δεν θα γράψω, τουλάχιστον σήμερα, καταγράφω όμως τη γέννηση του όρου, που δεν θα πρέπει να έχει και πολύ καιρό που φτιάχτηκε -αν έχετε κάποια παλιότερη καταγραφή της, θα με ενδιέφερε. Ο παρατασιούχος φτιάχτηκε πάνω στο πατρόν του συμβασιούχου και βρίσκω ότι είναι οικονομική λύση αν θέλουμε μονολεκτικόν όρο. Να έχουμε τη λέξη στο νου μας όταν κάνουμε την καταγραφή των λέξεων της χρονιάς.

Και προχωράμε στα μεζεδάκια μας.

* Φίλος επισημαίνει τίτλο του δελτίου ειδήσεων του Αντένα την περασμένη Παρασκευή. Με φόντο τον πύργο της φονικής πυρκαγιάς στο Λονδίνο, πέφτουν στη μέση της οθόνης τίτλοι με τα αίτια της φωτιάς: ΕΥΦΛΕΚΤΟ ΜΟΝΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ….  ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ

Προφανώς ολιγωρία. Αναρωτιέμαι μηπως το λάθος έγινε από λογισμικό αναγνώρισης φωνής.

* Πάλι από δελτίο ειδήσεωντου Αντένα, την Κυριακή το βράδυ -αυτό το άκουσα εγώ.

Ο δημοσιογράφος είπε «όπως βλέπουμε στις εικόνες, που έχουν επεξεργαστεί, …» διότι πράγματι οι εικόνες είχαν πιξελαρισμένα τα πρόσωπα.

Οι εικόνες δεν έχουν επεξεργαστεί τίποτα. Ο τεχνικός του σταθμού έχει επεξεργαστεί τις εικόνες ή οι εικόνες έχουν υποστεί επεξεργασία.

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας, σε άρθρο της Lifo για έναν αγώνα ποδοσφαίρου μεταξύ Ιταλών και Γάλλων βετεράνων, που έγινε με σκοπό να ενισχυθούν τα θύματα του τρομοκρατικού χτυπήματος στη Νίκαια της Γαλλίας.

Διαβάζουμε λοιπόν ότι

Λίγες ημέρες πριν συμπληρωθεί ένας χρόνος από την τρομοκρατική ενέργεια που σημειώθηκε το περασμένο καλοκαίρι στην Νίκαια της Γαλλίας, βετεράνοι και παλαίμαχοι ποδοσφαιριστές της χώρας, «αντιμετώπισαν» σε φιλική αναμέτρηση, ομάδα επιλέκτων από την Ιταλία

Για ποιο λόγο μπήκαν τα εισαγωγικά στο «αντιμετώπισαν»; Δεν τους αντιμετώπισαν; Δεν είναι το ρήμα καθιερωμένο για αθλητικές αναμετρήσεις;

Προσέξτε επίσης το «βετεράνοι και παλαίμαχοι» ποδοσφαιριστές. Όπως λέμε ότι κήρυξαν «μορατόριουμ και εκεχειρία»! Και ως παρωνυχίδα προσέξτε και το άχρηστο κόμμα πριν από το ρήμα «αντιμετώπισαν».

Και ακόμα πιο άχρηστα, έως και παραπλανητικά, είναι τα εισαγωγικά στην καταληκτική πρόταση:

Η φιλική αναμέτρηση διεξήχθη στο χωρητικότητας 36.000 θεατών «Allianz Riviera» και οι Γάλλοι «νίκησαν» τους Ιταλούς με 4-1.

Τι σημαίνουν τα εισαγωγικά στο «νίκησαν»; Δεν νίκησαν τίμια; Ήταν σικέ το ματς; Τι ξέρει ο συντάκτης του άρθρου και δεν το λέει καθαρά;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , | 207 Σχόλια »

Καταιγιστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Ιουνίου, 2017

Δεν τα λέω έτσι επειδή σερβίρονται με ταχύτατους ρυθμούς, πού τέτοια τύχη, αλλά διότι καθώς τα γράφω ακούω βροντές και βλέπω αστραπές καθώς ξέσπασε το άξαφνο καλοκαιρινό μπουρίνι.

Ξεκινάμε με τα ορντέβρ και με ένα ρεπορτάζ για τις αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλαγές που κινούνται, θα μπορούσε να πει κανείς, σε… αντικαφασική κατεύθυνση. Διαβάζω ότι:

«Μαχαιριά» στην ελληνική ευρηματικότητα αποτελεί ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, κυρίως για τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που στερούνται νόμιμης θέσης στάθμευσης και εφεύρουν διάφορους τρόπους για να εξασφαλίζουν μόνιμα μια θέση πάρκινγκ έξω από το σπίτι τους!

Όχι όμως. Το ρήμα είναι «εφευρίσκω», ο τύπος «εφεύρω» σκέτος δεν στέκεται παρά μόνο με «να» και «θα». Κι αν σας φαίνεται κάπως σκονισμένο το «εφευρίσκουν», που συμφωνώ, υπάρχουν ευτυχώς πολλά άλλα συνώνυμα, από τα κάπως πιο επίσημα (π.χ. επινοούν) ως τα πιο ζωντανά και λαϊκά (μηχανεύονται, σκαρφίζονται) που νομίζω πως ταιριάζουν στην περίσταση, που δεν έχουμε δα και καμιά εφεύρεση περιωπής.

* Όμως, πέρα από το γλωσσικό λαθάκι, το πιο εντυπωσιακό είναι αυτό που γράφει ο φίλος μας ο Στάζιμπος στο σχόλιο 49, ότι δηλαδή η είδηση είναι ΟΛΗ κατασκευασμένη – λάθος. Δεν υπάρχει «νέος ΚΟΚ», η δε ποινή των 400 ευρώ ισχύει από το 2007!

* Δεν το άκουσα με τ’ αυτιά μου, αλλά μου το μετέδωσαν δυο φίλοι, οπότε μάλλον θα είναι αληθινό. Μεσημεριανές ειδήσεις στον «Σκάι» πριν από μερικές μέρες:

«Η κ. Μέι θα συναντηθεί με την αυτού μεγαλειότης τη βασίλισσα Ελισάβετ».

Δύο κοτσάνες στην τιμή της μίας. Και «αυτού» αντί «αυτής» (αφού είναι γυναίκα η Ελισάβετ) και άκλιτο το «μεγαλειότης» αντί «μεγαλειότητα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γραμματική, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 229 Σχόλια »

Κούφα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2017

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου της πιατέλας είναι παρμένος από το κύριο πιάτο του σημερινού μας μενού, που θα μπορούσε να αναπτυχθεί και σε ξεχωριστό άρθρο.

Στο χτεσινό μας άρθρο αναφερθήκαμε στο θέμα της Γλώσσας που έπεσε στις πανελλήνιες εξετάσεις των αποφοίτων Γενικού Λυκείου, και ειδικότερα σε ορισμένα λάθη στις ερωτήσεις, με έμφαση στο αντώνυμο της λέξης «ευθύνη». Στους αποφοίτους των Γενικών Λυκείων είχε δοθεί διασκευασμένο ένα κείμενο του ακαδημαϊκού Γρ. Σκαλκέα σχετικό με την επιστήμη.

Ωστόσο, στο μεταξύ ανέκυψε θέμα και για το κείμενο που δόθηκε την Τρίτη στις αντίστοιχες εξετάσεις των αποφοίτων ΕΠΑΛ, ένα κείμενο του συγγραφέα Γιωργου Θεοτοκά με παραινέσεις πατέρα προς γιο. Το πρωτότυπο κείμενο του Θεοτοκά, όπως δημοσιεύτηκε το 1956, περιείχε την πρόταση

«Ένας άξιος μαραγκός που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σ’ αυτήν είναι πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος από έναν κούφο πρύτανη ή έναν κακό πρωθυπουργό«

Το κείμενο που δόθηκε στους υποψήφιους ήταν κι αυτό διασκευασμένο. Ανάμεσα στις πολλές και ποικίλες αλλαγές του, η επίμαχη πρόταση είχε γίνει:

«Ενας άξιος μαραγκός που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σ’ αυτήν είναι πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος από έναν κακό επιστήμονα«

Την αλλαγή την επισήμαναν πρώτα, νομίζω, τα Νέα (η εφημερίδα) και υπονόησαν ότι οφείλεται σε (αυτο)λογοκρισία της Κεντρικής Εξεταστικής Επιτροπής για να μην θιγεί ο σημερινός πρωθυπουργός, οπότε έγινε σούσουρο στους ιστότοπους και στα κοινωνικά μέσα για την «δουλοπρεπή» εξεταστική επιτροπή που… λογοκρίνει τον Θεοτοκά.

Δεν είναι, βέβαια, έτσι. Όπως ξέρουν πολύ καλά οι φιλόλογοι που ασχολούνται με τις εξετάσεις, κάθε κείμενο που δίνεται στις πανελλήνιες εξετάσεις, είτε είναι λογοτεχνικό είτε δοκιμιακό, έχει υποστει διασκευή, όχι μόνο για να μειωθεί η έκτασή του στις περίπου 500-600 λέξεις αλλά και για να «στρογγυλέψουν γωνίες» -τόσο γλωσσικές, όσο και στο περιεχόμενο, όπου απαλείφεται κάθε πολιτική αναφορά. Δεν θεωρείται ασέβεια προς τον συγγραφέα. Και ο Παπανούτσος που πέφτει χρόνο παρά χρόνο διασκευάζεται, και ο Ιωάννου που είχε πέσει το 2010, και ο Καστοριάδης, όταν έπεσε κείμενό του το 2003, είχε διασκευαστεί και μάλιστα σε θέματα ουσίας.

Το 2011 που είχε δοθεί στους υποψηφίους ένα άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη, είχε επίσης υποστεί διασκευή -για παράδειγμα, είχε σβηστεί η λέξη «ταξικός» επειδή κρίθηκε φορτισμένη (εδώ ένα παλιότερο άρθρο του ιστολογίου που εξετάζει αναλυτικά τις αλλαγές που είχαν γίνει σε εκείνο το κείμενο).

Δεν αξίζει να σχολιάσω περισσότερο το θέμα αυτό -όποιος έχει έστω και λίγη πείρα από τον μηχανισμό των εξετάσεων ξέρει ότι δεν έχει καμιά βάση η κατηγορία περί λογοκρισίας στον Θεοτοκά. Όπως είπα χαριτολογώντας σε μια συζήτηση, «εδώ διασκεύασαν κοτζάμ Πάσχο Μανδραβέλη και θα άφηναν τον Θεοτοκά;»

* Ωστόσο, θέλω να σταθώ σε ένα εντυπωσιακό λάθος που ήρθε στην επιφάνεια. Το κείμενο του Θεοτοκά περιλαμβάνεται στο Ψηφιακό βιβλίο Νέων Ελληνικών του Λυκείου, που υπάρχει ονλάιν εδώ. Είναι το προτελευταίο κείμενο. (Αναζητήστε τη λέξη «Παραινέσεις»).

Όπως θα δείτε, η επίμαχη φράση, όπως παρατίθεται στο σχολικό βιβλίο, είναι:

Ένας άξιος μαραγκός που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σ’ αυτήν είναι πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος από έναν κουφό πρύτανη ή έναν κακό πρωθυπουργό

Μπλέξαμε! Κουφός είναι ο κωφός, αυτός που δεν ακούει. Να έγραψε τάχα αυτό ο Θεοτοκάς; Όχι βέβαια. Ο Θεοτοκάς έγραψε «κούφος», μια λέξη σπάνια, που θα πει «επιπόλαιος και ματαιόδοξος». Από τα σύγχρονα μεγάλα λεξικά μας, την έχει μόνο ο Μπαμπινιώτης (στις μεταγενέστερες εκδόσεις του), ενώ τα άλλα δύο, Χρηστικό και ΛΚΝ, έχουν μόνο το παράγωγο «κουφότητα» που πράγματι χρησιμοποιείται και σήμερα αρκετά.

Για του λόγου το αληθές, ιδού επάνω το κείμενο του Θεοτοκά όπως δημοσιεύτηκε στη Νέα Εστία το 1956 και κάτω το κείμενο όπως υπάρχει στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας. (Ευχαριστώ τον φίλο μας τον Jago που έκανε τη χαρτοκολλητική).

Είναι απίστευτο ότι ένα τέτοιο λάθος σέρνεται εδώ και χρόνια στο ψηφιακό (αλλά, αν δεν κάνω λάθος) και στο χάρτινο βιβλίο και δεν έχει διορθωθεί! Πόσα χρόνια; Σύμφωνα με φίλο εκπαιδευτικό που σχολίασε χτες, όταν πρωτομπήκε στο διδακτικό βιβλίο, το 2000, το κείμενο του Θεοτοκά, ηταν σωστό. Ωστόσο, στην ανατύπωση του 2005 έγινε το λάθος και κάποια στιγμή πέρασε και στην ψηφιακή έκδοση.

Παρατηρώ ότι το Word κοκκινίζει τη λέξη όταν γράφω «κούφος». Υποψιάζομαι ότι αυτό μπορεί να ήταν η αιτία για την αλλαγή από «κούφος» σε «κουφός»! Κουφαθήκατε;

* Και μια τελευταία παρατήρηση για την επίμαχη πρόταση. Μου λέει φίλη καθηγήτρια ότι υπήρξαν υποψήφιοι που ρώτησαν τι σημαίνει η λέξη… μαραγκός!

* Και προχωράμε στα υπόλοιπα μεζεδάκια της πιατέλας, ξεκινώντας από μιαν ακλισιά που μπορεί και να την έχετε ήδη προσέξει, αφού περιέχεται στο βίντεο της συνέντευξης του Κ. Καζάκου, που το συζητήσαμε εκτενώς με αφορμή τα περί προδοσίας των νέων. Στην αρχή της συνέντευξης, ο δημοσιογράφος του Άλφα λέει ότι η συνέντευξη πάρθηκε «με αφορμή τη συμμετοχή του Κ. στον Οιδίπους επί Κολωνώ«.

Στον «Οιδίποδα επί Κολωνώ», διότι κλίνεται, παρόλο που είναι τίτλος. Για να μείνει άκλιτος ο τίτλος θα πρέπει να πούμε κάτι σαν «τη συμμετοχή του στο έργο ‘Οιδίπους επί Κολωνώ'».

* Ένα ενδιαφέρον ορθογραφικό λάθος σε ρεπορτάζ για μια μακάβρια υπόθεση, για το πτώμα ενός άτυχου Κρητικού που βρέθηκε διαμελισμένο «μέσα σε αγωγό ομβρύων υδάτων«, όπου το λάθος σε κάνει να σκέφτεσαι έμβρυα. Και βέβαια, στο ρεπορτάζ οι μεν οικείοι του νεκρού μιλάνε για διαμελισμένο πτώμα, ο δε συντάκτης για.. σορό. Δημοσιογραφία του σωρού.

* Λίγες μέρες πριν εκπνεύσει η εξάμηνη προθεσμία, ο Μπομπ Ντίλαν έστειλε στην Ακαδημία της Στοκχόλμης τη διάλεξη που κανονικά θα είχε εκφωνήσει στην τελετή της απονομής, αν είχε παρευρεθεί εκεί. Η σύνταξη ομιλίας είναι απαραίτητος όρος για να εισπράξει ο βραβευμένος το χρηματικό έπαθλο που συνοδεύει το βραβείο.

Στο σχετικό ρεπορτάζ, διαβάζουμε ότι «ο τραγουδοποιός παρουσίασε μια ομιλία 4.000 λέξεων με αναφορές στον Θερβάντες, τον Τζόναθαν Σουίφτ, τον Ντάνιελ Ντεφόε, τον Μπόμπι Ντικ αλλά και την Οδύσσεια του Ομήρου, καθώς περιέλαβε στην πασίγνωστη εναρκτήρια φράση: «Ἄνδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον» »

Προσέξτε τις ψιλές και τις περισπωμένες, διότι προφανώς αν δεν τις έβαζαν δεν θα καταλαβαίναμε το νόημα. Προσέξτε επίσης τον… Μπόμπι Ντικ, που είναι ο Μόμπι Ντικ όταν ανακατευτεί στο μυαλό του συντάκτη μαζί με τον Μπομπ Ντίλαν.

* Και αφιέρωσα πέντε λεφτά για να σχολιάσω αυτή την ανοησία, αντί να ακούσω την ομιλία του Ντίλαν…

Οπότε με έπιασαν τύψεις, και κάθισα να την ακούσω. Δεν κρατάει ούτε μισή ώρα, και είναι ευχάριστο ν’ακούς τη φωνή του Ντίλαν.

Αν πάλι είστε οπτικός τυπος, μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ. Προσέξτε ότι ο Ντίλαν ξεχωρίζει τρία λογοτεχνικά έργα που τα αναλύει εκτενώς, τον Μόμπι Ντικ, το Ουδέν νεότερον από το δυτικό μέτωπο, του Ρεμάρκ, και την Οδύσσεια με την οποία και τελειώνει. Ενδιαφέρουσα επιλογή.

Αν αναζητάτε το «άνδρα μοι έννεπε…» είναι στο τέλος-τέλος, με αυτή τη φράση τελειώνει η διάλεξη. Μόνο που ο Ντίλαν τη λέει στα αγγλικά -και δεν βάζει και ψιλοπερισπωμένες.

* Σε άρθρο ημισυνδρομητικού ιστότοπου για τις βρετανικές εκλογές, διάβασα για μια οργάνωση φιλοευρωπαϊκού προσανατολισμού:

Δηλωμένη αποστολή της είναι η εκδίωξη των βουλευτών που στήριξαν το Brexit, ανεξαρτήτου κόμματος. Έχουν καταρτίσει μια λίστα με έδρες-στόχους όπου ο εγκαθήμενος είναι υποστηρικτής του Brexit, και μια δεύτερη με περιφέρειες που αντιπροσωπεύονται από φιλοευρωπαίους.

Σε ιστότοπο επιπέδου δεν θα περίμενα να δω το λαθάκι «ανεξαρτήτου» αντί «ανεξαρτήτως», πολύ περισσότερο που το «ανεξαρτήτου κόμματος» μπορεί και να μπερδέψει για λίγο τον αναγνώστη. Στέκομαι όμως στο «εγκαθήμενος», που θέλει να αποδώσει το incumbent, τον βουλευτή (ή γενικά αξιωματούχο) που κατέχει αυτή τη στιγμή το αξίωμα (εδώ, τη βουλευτική έδρα). Εφόσον γίνονται εκλογές, ο όρος που έχουμε είναι «απερχόμενος βουλευτής». Σε άλλες χρήσεις του όρου, η απόδοση είναι πιο ζόρικη. Πάντως «εγκαθήμενος» δεν νομίζω να υπάρχει στη σημερινή γλώσσα, μόνο στα αρχαία -και δεν έχει αυτή τη σημασία.

* Συχνά κοροϊδεύουμε μικροεπιχειρηματίες του Διαδικτύου που χρησιμοποιούν τις δωρεάν μεταφραστικές υπηρεσίες του Google translate ή άλλου αυτόματου μεταφραστηριού για να μεταφράσουν τα διαφημιστικά τους ή τον κατάλογο της πραμάτειας τους, αντί να πληρώσουν μεταφραστή, και βέβαια δεν αποφεύγουν τα ξεκαρδιστικά λάθη.

Και ο μεν εμποράκος του Διαδικτύου δεν έχει λεφτά, αλλά τι να πεις όταν βλέπεις αμερικάνικες σειρές, με παχύ προϋπολογισμό, να τσιγκουνεύονται ένα πενηντάρι ;

Η εικόνα είναι από το σίριαλ Prison Break. Η σκηνή υποτίθεται πως είναι από το αεροδρόμιο του Ηρακλείου. Το Terminal Α το μετέφρασαν…. Ακροδέκτη Α! (Στη συνέχεια η ηρωίδα μπαίνει στο ταξί και ζητάει να την πάει στα Χανιά).

Κι εμείς κατηγορούσαμε τον καημένο τον Μανουσάκη που γύρισε το Ουζερί Τσιτσάνης με τους ίδιους πέντε Γερμανούς κομπάρσους σε όλες τις σκηνές…

* Το επόμενο δεν είναι λάθος, αλλά έχει γούστο. Σε επιστημονικό άρθρο του in.gr διαβάζουμε:

Σε κάθε περίπτωση, με ή χωρίς στερεό πυρήνα, η τύχη του καυτού εξωπλανήτη μοιάζει μάλλον δυσοίωνη σε βάθος χρόνου, καθώς βρίσκεται τόσο κοντά στο άστρο του, που ολοκληρώνει μια πλήρη περιφορά γύρω από αυτό σε μόλις μιάμιση γήινη μέρα (η διάρκεια του έτους του). Έτσι, όταν το άστρο του αναπόφευκτα κάποια στιγμή -σε περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια- «φουσκώσει» για να μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα, θα «καταπιεί» πάραυτα τον εξωπλανήτη.

Είπαμε, λάθος δεν έχει, αλλά το να μπαίνει δίπλα-δίπλα το «σε ένα δισεκατομμύριο χρόνια» και το «πάραυτα» μου φαίνεται αστείο. Για καλό και για κακό, μην αγοράσετε οικόπεδο στον εξωπλανήτη.

* Σχιζολεξία που δεν έχω ξαναδεί, σε άρθρο του Αντώνη Πανούτσου για το θέμα της έκθεσης των Πανελληνίων, που το κατηγορεί για τεχνοφοβικό:

Τεχνολογία; Μακριά από μας. Επιστήμη; Καλή αλλά να προσέχουμε μην βγάλουμε κα’ να μάτι.

Όχι, δεν υπάρχει κανένας λόγος για απόστροφο. Η αντωνυμία «κάνα» είναι μία λέξη και γράφεται τονισμένη. Το  γεγονός ότι προέρχεται από το «κανένα» δεν σημαίνει ότι πρέπει να δηλώσουμε την απλολογία.

Ούτε είναι σωστό αυτό που γράφουν άλλοι π.χ. έρμος επειδή προέρχεται από το έρημος. Αν ακολουθήσουμε αυτή τη λογική, πρέπει να γράψουμε και… «πού ‘πα»ς;», αφού προέρχεται από το «πού υπάγεις;»

* Προσέξτε ότι ο Πανούτσος υποθέτει ότι ο υποψήφιος βλέποντας το παρωχημένο πνεύμα από το οποίο διακατέχεται το κείμενο των εξετάσεων θα πει «ο παππούς σταμάτησε πριν από το ZX-Spectrum» Αλλά έτσι απλώς προδίδει την ηλικία του, μια και οι σημερινοί 18χρονοι δεν ξέρουν ούτε Spectrum, ούτε Commodore, ούτε Amstrad, μη σου πω ούτε Windows 95.

* Το «απέτυχε» ξαναχτυπά. Τίτλος άρθρου του in.gr: Η Ιταλία απέτυχε να λάβει μέτρα… (για μια ασθένεια που προσβάλλει τις ελιές). Αυτό είναι αγγλισμός, κακή μετάφραση του Italy has failed to take measures to combat… Στα ελληνικά λέμε «Η Ιταλία παρέλειψε/αμέλησε να πάρει μέτρα» ή, πιο απλά, «δεν πήρε μέτρα».

* Πορτοκάλοι δεν υπάρχουν μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες. Ο Ουκρανός ιστορικός και πρώην βουλευτής Πιότρ Γιούσενκο, αδελφός του πρώην προέδρου της χώρας Βικτόρ Γιούσενκο, σε πρόσφατη ομιλια του υποστήριξε ότι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι μιλούσαν ουκρανικά, ο δε Διογένης είχε συμβουλέψει τους αρχαίους Αθηναίους να κάνουν τα ουκρανικά επίσημη γλώσσα της χώρας! (να δεις που θα χάσανε την ψηφοφορία για μία ψήφο!)

Αυτά κυκλοφόρησαν σε κοινωνικά μέσα. Τα βλέπουμε και εδώ, από ρωσική ιστοσελίδα, που τα κοροϊδεύει. Οι ρωσομαθείς ας επιβεβαιώσουν.

* Κλείνω με ένα μαργαριταράκι σχετικό με τις βρετανικές εκλογές. Ο τύπος «(υφ)υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ» αρκετές φορές αποδίδεται μπουρδουκλωμένος, όχι άδικα αφού η δοτική δεν υπάρχει στη σημερινή γλώσσα. Όταν ανέλαβε η κυβέρνηση Γ.Παπανδρέου το 2009 μάλιστα η θέση μετονομάστηκε σε «Υφυπουργός στον πρωθυπουργό», μια αλλαγή που με βρίσκει σύμφωνο. Και στην τωρινή κυβέρνηση νομίζω πως αυτός είναι ο επίσημος τίτλος του Δημ. Λιάκου, αν και πολύ συχνά βλέπουμε να αναφέρεται ως «υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ».

Αλλά πλατειάζω. Λέγαμε για το μαργαριταράκι. Σε άρθρο του Σκάι λοιπόν διαβάσαμε ότι «Εκτός Βουλής των Κοινοτήτων μένουν επίσης τουλάχιστον δύο μέλη του υπουργικού συμβουλίου της κυβέρνησης, η Υφυπουργός Οικονομικών Τζέιν Έλισον και ένας από τους πιο έμπιστους συνεργάτες της Τερέζα Μέι, ο Υπουργός παρά τη Πρωθυπουργού Μπεν Γκάμερ.»

Μπορεί βέβαια να το διόρθωσε και ο κορέκτορας.

* Ή μάλλον κλείνω με μιαν αναγγελία.

Όταν ήμουν φοιτητής, η Αλκυονίδα ήταν σημείο αναφοράς. Με χαρά διάβασα πέρυσι ότι ο ιστορικός αυτός κινηματογράφος άρχισε να λειτουργεί ξανά.

Στην νέα Αλκυονίδα γίνονται και εκδηλώσεις. Φέτος ο κινηματογράφος κάνει σειρά εκδηλώσεων για να τιμήσει τα 100 χρόνια της Οκτωβριανής επανάστασης.

Την επόμενη Πέμπτη στην Αλκυονίδα θα παρουσιάσω το βιβλίο «Τι είδα εις την Ρωσσίαν των Σοβιέτ» του Κώστα Βάρναλη (Αρχείο, 2014) στο οποίο έχω κάνει την επιμέλεια.

Θα χαρώ να σας δω εκεί.

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Εκπαίδευση, Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 237 Σχόλια »

Μητσοτακικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Ιουνίου, 2017

Αφιερώσαμε και άρθρο στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, ταιριάζει όμως να τιτλοφορήσουμε προς τιμή του και το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο τούτης της εβδομάδας, αν μη τι άλλο σαν αναγνώριση του γεγονότος ότι αρκετά από τα μεζεδάκια μας προέρχονται από τις αντιδράσεις στον θάνατο και στην κηδεία του Επίτιμου -«αν δεν ήταν ο Μητσοτάκης, δεν θα γέμιζε η πιατέλα μας»!

Ξεκινάμε όμως με ένα ορντέβρ που δεν έχει σχέση με τον εκλιπόντα. Διαβάζω στο Χάφιποστ τις εντυπώσεις της ορειβάτισσας Κικής Τσακαλδήμη, η οποία προσπάθησε να γίνει η πρώτη Ελληνίδα που θα κατακτούσε την κορυφή του Έβερεστ. Η προσπάθειά της αυτή δεν στέφθηκε από επιτυχία, όπως εξηγεί και η ίδια, μια και συνάντησαν αξεπέραστες δυσκολίες:

Ήμασταν μόλις 600 μέτρα κάτω από την κορυφή (στα 8250 μ. υψόμετρο), ασθμαίνοντας και παλεύοντας ανάμεσα σε φούριους ανέμους των 100-110 χλμ./ώρα.

Τι είναι όμως οι «φούριοι» άνεμοι; Υποθέτω πως είναι ασυναίσθητος αγγλισμός, προσπάθεια να μεταφερθεί το furious και με επιρροή από το «ούριοι άνεμοι». Μόνο που οι ούριοι άνεμοι είναι ευνοϊκοί, ενώ οι άλλοι είναι λυσσασμένοι!

Ευχόμαστε επιτυχία την επόμενη φορά!

* Ραμονικός τίτλος καταστήματος πρόχειρου φαγητού, όπως μου τον έστειλε φίλος του ιστολογίου -το κακό είναι πως δεν βρίσκω τώρα το ηλεμήνυμά του κι έτσι δεν θυμάμαι αν μου έγραφε πού ακριβώς βρίσκεται το Bonna Petito.

Ραμονικός αλλά και μπερδεμένος, διότι στα γαλλικά το «Καλή όρεξη» είναι Bon appétit και στα ιταλικά Buon appetito.

Nα σημειωθεί ότι το appétit δεν έχει ετυμολογική σχέση με το petit (μικρός) ενώ petito ή κάτι ανάλογο δεν υπάρχει σε άλλη ρωμανική γλώσσα -είναι piccolo, pequeño κτλ.

* Για να μη λέτε ότι μόνο στην Ελλάδα υπάρχουν ψώνια που υποστηρίζουν ότι π.χ. το I can προέρχεται από το κάνω και το after από το ομηρικό «αυτάρ», ιδού κι ένα δείγμα ετυμολογικού σοβινισμού που έρχεται από αλλού.

Aνώτερο στέλεχος μιας ακροδεξιάς ινδικής οργάνωσης, υποστήριξε σε διεθνές οικονομικό συνέδριο ότι η λέξη industry προέρχεται από τον Ινδό ποταμό, Indus!

When the British came to India and saw how advanced it was, they coined the word “industry” after the river Indus…

Βλέπετε, από τη στιγμή που τα πορτοκάλια προέρχονται από την Ινδία, είναι λογικό και οι πορτοκαλισμοί να ευδοκιμούν στη χώρα αυτή!

* Και προχωράμε στα καθαυτό μητσοτακικά μας μεζεδάκια, κάνοντας σεφτέ με ένα ραμόνι.

Στην εκπομπή της Τατιάνας Στεφανίδου πήρε μέρος και ο συνεργάτης του εκλιπόντος, ο Γιάννης Πευκιανάκης, ο οποίος αναφέρθηκε στη συμφωνία με το ΕΑΜ της Κρήτης (που δεν απέτρεψε ούτε τις συνεννοήσεις της ΕΟΚ με τους Γερμανούς, ούτε τους φόνους αριστερών, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία).

Μιλάει λοιπόν ο Πευκιανάκης και ταυτόχρονα γίνεται μεταγραφή στην οθόνη -δεν ξέρω αν γίνεται αυτόματα ή αν την έχει επιμεληθεί δημοσιογράφος. Και, ω του θαύματος, η φράση «με τον Πορφυρογένη του ΕΑΜ» γίνεται «με τον πορφυρογέννητο ΕΑΜ»! (περίπου στο 35.07 του βίντεο).

Το μηχανάκι ή ο συντάκτης δεν ήξεραν τον Μιλτιάδη Πορφυρογένη -αλλά φαίνεται ότι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της οικογένειας έβαλε κι αυτή το χεράκι της ώστε να προτιμηθεί η εκδοχή «πορφυρογέννητος», σαν τον Κούλη ας πούμε.

* Συνεχίζουμε με μαργαριτάρι του Άδωνη, που είναι βέβαια πολύ συνηθισμένο στις μέρες μας, που η λέξη «σορός» χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στα μέσα ενημέρωσης μια και η λέξη «πτώμα» θεωρείται δυσοίωνη.

Έχουμε ήδη συζητήσει για τη χρήση και την κατάχρηση του όρου «σορός». Στην περίπτωση της κηδείας του Κ. Μητσοτάκη, είχαμε πράγματι σορό, πτώμα έτοιμο να ενταφιαστεί. Δεν είχαμε ασφαλώς «σωρό» όπως θέλησε το ανορθόγραφο τουίτ του αντιπροέδρου της ΝΔ Άδωνη Γεωργιάδη.

Ο Άδωνης έχει δώσει την εντύπωση του ευρυμαθούς επειδή εκδίδει και πουλάει αριστουργήματα της αρχαίας γραμματείας (και άφθονη τοξική ελληνοβαρεμένη σαβούρα) αλλά τα φαινόμενα απατούν. Είναι σαν τον φούρναρη του Καραγκιόζη: ψήνει και πουλάει χιλιάδες φρατζόλες τη μέρα, αλλά ο ίδιος το πολύ να τρώει μία.

Να σημειωθεί ότι, απαντώντας σε κάποιους που τον έψεγαν για το λαθάκι, ο Άδωνης ισχυρίστηκε ότι ο κορέκτορας του κινητού του άλλαξε το «σορός» σε «σωρός». Μπορεί να λέει αλήθεια, αλλά είμαι δύσπιστος διότι έβαλα στο δικό μου κινητό τη φράση «υποδοχή της σορού» και όχι μόνο δεν μου τη διόρθωσε αλλά και, ενώ την έγραφα, μου πρότεινε το «σορού» ενώ είχα γράψει «σορ». Θα συμβούλευα πάντως τον Άδωνη να μην αφήνει ανεξέλεγκτο τον κορέκτορα να διορθώνει, γιατί κινδυνεύει να την πάθει άσχημα, όπως έχουμε δει πολλές φορές και θα δούμε και παρακάτω.

* Πάντως, και κάνω μια παρένθεση από τα μητσοτακικά, για το μαργαριτάρι αυτό του Άδωνη μάλλον δεν φταίει ο κορέκτορας.

Ο Άδωνης δεν πήγε σε συγκέντρωση χήρων (ούτε… χοίρων βέβαια -το μη χείρον βέλτιστον!) αλλά σε συγκέντρωση χηρών -η «ΑΞΙΑ» είναι σύλλογος που έχει ιδρυθεί από χήρες αξιωματικών, όχι από χήρους αξιωματικινών.

Η χήρα, οι χήρες, των χηρών. Ο χήρος, οι χήροι, των χήρων. Μπορούν να γίνουν πάρα πολλά λογοπαίγνια με αυτές τις λέξεις, από το «πότερος Χίρων εστί» μέχρι το «ποίος ήρξατο χηρών αδίκων». Και όπως θα έλεγε κι ένας μουσουλμάνος, το μη χοίρον βέλτιστον.

* Και επιστρέφουμε στα μητσοτακικά μεζεδάκια, όπου βλέπετε ότι και νεκροί αναστήθηκαν, τουλάχιστον σύμφωνα με το newsit.gr το οποίο είδε ανάμεσα στους παρόντες και τον σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη, παρόλο που ο σκηνοθέτης άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο πέρυσι τον Μάρτιο. Αγνοώ ποιος είναι ο εικονιζόμενος.

* Έγραψα πιο πάνω για τον κορέκτορα του Άδωνη, που δήθεν προκάλεσε το λάθος και έκανε σωρό τη σορό, αλλά κατά σύμπτωση κορέκτορας πραγματικος χτύπησε και το ρεπορτάζ του Κουτιού της Πανδώρας.

Έχω πάρει οθονιά, αλλά προς το παρόν το κείμενο δεν έχει διορθωθεί, οπότε το λινκ ισχύει. Λοιπόν, συμφωνα με το άρθρο :

Παρόντες στην νεκρώσιμη ακολουθία, στην όποια χοροστάτησε ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, ήταν επίσης ο πρόεδρος της βουλής Νίκος Βουτσάς οι πρώην πρωθυπουργοί Κώστας Καραμέλας, Κώστας Σημίτης και Γιώργος Παπανδρέου.

Επίσης, παρευρέθηκαν η Φώτη Γεννήματα, ο Δημήτρης Κουτσούμπας, ο Σταυρός Θεοδωράκης, ο Βασίλης Λεβέντης, ο Θανάσης Θεοχαροπουλος και δεκάδας υπουργοί, βουλευτές και κορυφαία στελέχη της ΝΔ και άλλων κόμματων

Τα μαυρισμένα δικά μου. Εντάξει, υπάρχει τσαπατσουλιά, αλλά για να γίνει Καραμέλας ο Καραμανλής πρέπει να δούλεψε κορέκτορας ή μάλλον το αυτόματο συμπληρωτήρι λέξεων.

Και πριν εκφραστείτε υποτιμητικά για την κατάντια των ελληνικών ιστότοπων, να θυμίσω ότι κοτζάμ CNN είχε παλιότερα μετατρέψει σε Costa Summit τον Κ. Σημίτη και Christ Protoplast τον Χρ.Πρωτόπαπα!

* Και επιστρέφουμε σε μη μητσοτακικά μεζεδάκια, με ένα διπλό μαργαριτάρι από τον Στάθη Σταυρόπουλο, ο οποίος σε πρόσφατη επιφυλλίδα του έγραψε ότι ο Τσίπρας «γεμίζει τα αυτιά του λαού με αναλύσεις επιπέδου λοχία Χίλμεστος για μέτωπα του Νότου»

Λοχίας Χίλμεστος δεν υπάρχει, ούτε λοχίας ήταν, ούτε Χίλμεστος λεγόταν: έχει γίνει αναγραμματισμός και… έχει δοθεί προαγωγή. Πρόκειται για τον τυραννικό δεκανέα Χίμελστος (Himmelstoss), ήρωα του κλασικού πολεμικού μυθιστορήματος «Ουδέν νεότερον από το δυτικό μέτωπο» του Έριχ Μαρία Ρεμάρκ, ο οποίος έκανε δύσκολη τη ζωή των πρωταγωνιστών στο κέντρο εκπαιδεύσεως.

Καλό είναι όποιος κάνει επίδειξη γνώσεων να προσέχει τι γράφει.

 * Φίλος στο Φέισμπουκ εντόπισε μαργαριτάρι σε ξένο σοβαρό βιβλίο -είπαμε, συμβαίνουν και εις Παρισίους.

Ο συγγραφέας ήθελε να παραθέσει τη λατινική μορφή της ελληνικής φράσης «από μηχανής θεός», που είναι deus ex machina, αλλά μάλλον προδόθηκε από τον κ. Σπελ Τσέκερ, που δεν αναγνώρισε το deus και το έκανε deux, που είναι το «δύο» στα γαλλικά.

Δύο από μηχανής, λοιπόν.

* Αλλά βέβαια θα άξιζε ακόμα και ξεχωριστό άρθρο στη λέξη της εβδομάδας, που πιθανώς θα αναδειχθεί και σε (αγγλική) λέξη της χρονιάς. Αν μάλιστα δεν ήταν η κηδεία του Μητσοτάκη και ο ασυγχώρητος (να τα λέμε όλα) επαρχιωτισμός μας, το σημερινό άρθρο θα είχε τιτλοφορηθεί «Μεζεδάκια με κοβφεφε».

Τι είναι το κοβφεφε; Είναι, προφανώς, η ελληνική απόδοση του covfefe -αλλά πώς θα αναδειχτεί αγγλική λέξη της χρονιάς αφού τίποτα το αγγλικό δεν έχει;

Αλλά ασφαλώς θα ξέρετε την απάντηση, οπότε δεν υπάρχει λόγος να παρατείνουμε το σασπένς. Πρόκειται για το διασημότερο τουίτ απ’ όσα έχει εκπέμψει έως τώρα ο Πρόεδρος Τραμπ. Το έστειλε πριν απο μερικές μέρες: Despite the constant negative press covfefe

Ολοφάνερα, ο Τραμπ ήθελε να γράψει coverage. Τι θα έλεγε παρακάτω δεν το ξέρουμε, η φράση έμεινε ξεκρέμαστη: «Παρά τη συνεχή αρνητική δημοσιογραφική κάλυψη….»

Ήθελε λοιπόν να γράψει coverage, αλλά μετά το cov… είτε αποκοιμήθηκε είτε κάτι άλλο έπαθε και απλώς τα δάχτυλά του πάτησαν τυχαία πλήκτρα κι έτσι δημιουργήθηκε το covfefe.

Το παράξενο είναι πως το μήνυμα έμεινε έξι ολόκληρες ώρες στον επίσημο λογαριασμό του Τραμπ -και αναμεταδόθηκε πάνω από 100.000 φορές. Καλά, δεν υπάρχει ένας άνθρωπος να κοιτάζει τον λογαριασμό του Προέδρου όταν αυτός κοιμάται; Ή κανείς δεν τολμάει να τον διορθώσει;

Το ακόμα πιο παράξενο είναι ότι ο εκπρόσωπος του Προέδρου, όταν ρωτήθηκε, αντί να παραδεχτεί ότι ήταν ένα απλό πληκτρολάθος, απάντησε πως «Ο Πρόεδρος και μια μικρή ομάδα συνεργατών του ξέρουν ακριβώς τι ήθελε να πει»!

Εννοείται ότι η λέξη covfefe προκάλεσε παγκόσμιο διαδικτυακό πανζουρλισμό και καταγράφτηκε σε διαδικτυακά λεξικά με διάφορες ευφάνταστες ερμηνείες -για παράδειγμα, στο Urban dictionary δινονται διάφοροι ορισμοί της όπως:

(n.) When you want to say «coverage» but your hands are too small to hit all the letters on your keyboard.

Δεν θα πλήξουμε με τον Τραμπ, αυτό είναι βέβαιο.

* Και επειδή τη Δευτέρα είναι του Αγίου Πνεύματος, που είναι αργία, δείτε τη φωτογραφία αριστερά, ανακοίνωση από παιδικό σταθμό.

Ο φίλος που τη στέλνει θεωρεί αξιοσχολίαστη τη διατύπωση «λόγω αργίας του Αγίου Πνεύματος». Ομολογώ ότι κι εγώ τη βρίσκω αφύσικη -θα έβαζα «λόγω της αργίας του Αγίου Πνεύματος», νομίζω πως το νόημα αλλάζει.

Ή μήπως παραείμαστε αυστηροί;

Σε κάθε περίπτωση, καλά να περάσετε το τριήμερο!

 

Posted in Λάθη του κορέκτορα, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ραμόνια | Με ετικέτα: , , | 220 Σχόλια »

Πορτογαλικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 27 Μαΐου, 2017

Δεν θα σας σερβίρω κροκέτες μπακαλιάρου, γαρίδες, γουρουνόπουλο και παστέις ντε νάτα. Τα μεζεδάκια είναι πορτογαλικά απλώς και μόνο επειδή εγώ βρίσκομαι για λίγες μέρες στη Λισαβόνα. Ίσως ανεβάσω και κάποιο ταξιδιωτικό άρθρο από βδομάδα, αλλά δεν το υπόσχομαι. Να επισημάνω επίσης ότι τα σημερινά μεζεδάκια δημοσιεύονται μεν το Σάββατο αλλά κατά βάση έχουν γραφτεί στα μέσα της εβδομάδας, οπότε ίσως δεν έχουν τα πιο φρέσκα δείγματα, αν και μπαγιάτικα δεν τα λες.

* Και ξεκινάω με ακόμα ένα κρούσμα κακομεταφρασμένου κειμένου, που δημοσιεύτηκε απαράλλαχτο σε αρκετούς ιστότοπους προφανώς επειδή η πηγή είναι μία (ή το ΑΠΕ ή το Κέντρο Διανομής Κακών Μεταφράσεων). Εννοώ το άρθρο της Νιου Γιορκ Τάιμς για τους Έλληνες αναρχικούς, όπου ο τίτλος κιόλας έχει ένα καραμπινάτο λάθος που στρεβλώνει το νόημα. Το Anarchists Fill Services Void Left by Faltering Greek Governance αποδόθηκε (στο nooz.gr, στο thetoc.gr και σε άλλους ιστότοπους): «Οι αναρχικοί γεμίζουν το κενό των υπηρεσιών, παραβιάζοντας την ελληνική διακυβέρνηση».

Στην πραγματικότητα, ο τίτλος αποδίδεται «Οι αναρχικοί καλύπτουν το κενό υπηρεσιών που έχει αφήσει η παραπαίουσα ελληνική διακυβέρνηση». Μπορούμε να συζητήσουμε αν το governance θα το αποδώσουμε «διακυβέρνηση» ή «δημοσια διοίκηση» αλλά η παρερμηνεία-αντιστροφή νοήματος βρίσκεται στην απόδοση του faltering, που δεν συναρτάται με τους αναρχικούς αλλά με την governance.

Πιο κάτω, ένα ακόμα σοβαρό λάθος, όταν, εκεί που γίνεται λόγος για τον Ρουβίκωνα, δηλώνεται ότι στόχος της συλλογικότητας είναι ο militant unionism, «ο μαχητικός συνδικαλισμός» θα το απέδιδα εγώ. Ο… μάγος που το μετέφρασε το μεταμόρφωσε σε «σκοπός είναι να γίνει στρατιωτική (!) οργάνωση», προδίδοντας πλήρη άγνοια της λέξης militant, που δεν είναι πάντοτε εύκολο να αποδοθεί.

Αυτά τα δυο λάθη είναι τόσο χοντρά, και σε θέματα ουσίας, που δικαιολογημένα δημιουργούν υποψίες ότι η διαστρέβλωση είναι σκόπιμη, αν και βέβαια ο χρυσός κανόνας στις περιπτώσεις αυτές είναι να μην αποδίδεις σε δόλο ό,τι εύκολα εξηγείται από την ανικανότητα.

Είμαι βέβαιος ότι υπάρχουν κι άλλα λάθη, αν κοιταξουμε πιο προσεχτικά το ελληνικό κείμενο. Παρεμπιπτόντως, το πρώτο λάθος, την απόδοση του «faltering» ως «παραβιάζοντας» το κάνει και το google translate, που μεταφράζει την επίμαχη φράση: Οι αναρχικοί συμπληρώνουν τις άδειες των υπηρεσιών, παραβιάζοντας την ελληνική διακυβέρνηση.

(Το thetoc.gr έχει κατεβάσει το επίμαχο άρθρο -είναι πιο εύκολο αυτό παρά να διορθώσουν τα λάθη).

* Για να προλάβω ερώτηση ή παρατήρηση, προτιμώ να γράφω «η» Νιου Γιορκ Τάιμς και όχι «οι», όπως και «η» Μοντ ή «η» Γκάρντιαν (και όχι «ο»), αλλά και «το» Εκόνομιστ και όχι «ο». Ο λόγος είναι ότι για να γράψω στα ελληνικά δεν θα καθίσω να δω τι σημαίνει ο τίτλος του κάθε εντύπου, που μπορεί να είναι και σε γλώσσα που δεν ξέρω. Οπότε, για όλες τις εφημερίδες χρησιμοποιώ το θηλυκό (η Τάιμς, η Μοντ, η Γκάρντιαν, η Σαν) και για όλα τα περιοδικά το ουδέτερο (το Εκόνομιστ, το Σάιενς, το Πουάν).

* Η γενικομανία της εβδομάδας, από αθλητικόν, και δη οπαδικόν ιστότοπο. Ο προπονητής της ομάδας μπάσκετ της ΑΕΚ φέρεται να έχει δηλώσει ότι «δεν αντέχει κριτικής το παιχνίδι», εννοώντας την ήττα της ομάδας του από τον Παναθηναϊκό.

Όπως φαίνεται, ένοχος για τη γενικομανία είναι ο δημοσιογράφος και όχι ο προπονητής ο οποίος μάλλον είπε «δεν αντέχει κριτική» -αλλά ο συντάκτης του άρθρου θέλησε να το… ευπρεπίσει. Συνηθισμένη εδώ είναι και η εμπρόθετη σύνταξη, που εγώ συνήθως την προτιμώ: δεν αντέχει σε κριτική.

* Η ακλισιά της εβδομάδας από άρθρο για το κλείσιμο του διάσημου τσίρκου Μπάρνουμ: «Ένα από τα αρχαιότερα και διασημότερα τσίρκο του κόσμου, το Ringling Bros. and Barnum & Bailey Circus, κατέβασε για πάντα ρολά».

Όπως σχολίασε ο φίλος που το εντόπισε: Το κλείνετε, αλλά δεν το κλίνετε.

Διότι βέβαια το τσίρκο του τσίρκου, τα τσίρκα των τσίρκων, όπως και το πιάνο του πιάνου, το παλτό τα παλτά των παλτών, του πόστου, του παραπέτου κτλ.

* Η φονική επίθεση στο Μάντσεστερ αποτέλεσε την αφορμή και για κάμποσα μαργαριτάρια τηλεοπτικών σταθμών, καθώς η τσαπατσουλιά φαίνεται περισσότερο όταν υπάρχει έκτακτη είδηση. Ήδη σχολιάσαμε εδώ το «Μάντσεστερ του Λονδίνου», όπως έγραψε το σουπεράκι στην εκπομπή του Βερύκιου, και γελάσαμε αρκετά -αν και κάποιοι θα έγραφαν στα σοβαρά και χωρίς να το θεωρούν γελοίο «στο Τέτοβο των Σκοπίων».

Για το ίδιο γεγονός, ο Σκάει μας πληροφορεί ότι «Ανάμεσα στους νεκρούς πολλοί αγνοούμενοι».

Ωστόσο, αγνοούμενος είναι κάποιος που δεν ξέρουμε πού βρίσκεται, που δεν είναι γνωστή η τύχη του ή η θέση του ύστερα από ένα δυστύχημα ή σε έναν πόλεμο κτλ. Υποθέτω ότι εδώ υπάρχουν πτώματα («σοροί» κατά την καινούργια ορολογία) που δεν έχουν ταυτοποιηθεί/αναγνωριστεί, που δεν είναι γνωστή η ταυτότητά τους.

* Μια Αγγλίδα, λέει, αγόρασε από ένα παζάρι ένα φο μπιζού και τελικά αποδείχτηκε πως ήταν διαμάντι πολλών καρατίων. Στο σχετικό άρθρο υπάρχει ένας αναχρονισμός: Έναν θησαυρό στο χέρι της, δίχως να το γνωρίζει, είχε για τρεις δεκαετίας μία γυναίκα από τη Μεγάλη Βρετανία, καθώς το «φο μπιζού» το οποίο είχε αγοράσει από παζάρι πριν από 30 χρόνια, αντί 12 ευρώ, αποδείχθηκε πως ήταν τελικά διαμάντι 26,27 καρατίων.

Ο φίλος που το στέλνει, παρατηρεί: Πριν από 30 χρόνια δεν υπήρχε ευρώ και στη Μεγάλη Βρετανία δεν υπήρξε ποτέ. Ας έγραφε «οκτώ λίρες (σημερινά 12 ευρώ)». Ή είναι πολύ αυστηρός;

* Μεγάλη φάμπρικα μάς άνοιξε η είδηση με τη μελέτη των παλαιοντολόγων του πανεπιστημίου της Τυβίγγης (εντάξει, του Τύμπινγκεν) ότι ο διαχωρισμός του κλάδου των προανθρώπων από τους χιμπατζήδες ίσως να μην έγινε στην Αφρική, αλλά στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, δηλαδή στα μέρη μας. Μοιραία, μέσα από διάφορα λογικά άλματα, αυτό διατυπώθηκε, στους μεν σοβαρότερους ιστότοπους ως «Ο πρώτος προάνθρωπος έζησε στην Ελλάδα», και στα λιγότερο σοβαρά μέσα ξεφτιλισμένα μέσα ως «ήταν Έλληνας», έστω με την επιφύλαξη «πιθανόν να ήταν Έλληνας».

Το λαθάκι που έκανε Home Sapiens, λες και είναι κανένα σύστημα οικιακής ψυχαγωγίας, τον Homo Sapiens είναι απλώς το κερασάκι στην τούρτα, το εξωφρενικό είναι αυτό το «ήταν Έλληνας», για κάτι που συνέβη πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια. Ούτε το «έζησε στην Ελλάδα» είναι ακριβές: έζησε στη γεωγραφική περιοχή που σήμερα λέγεται Ελλάδα.

Πάντως θα μας μείνει η λέξη «Γκρεκοπίθηκος» που δεν αποκλείω να μπει και στην ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς. Εκτός αν οι μανιακοί του Χελένικ θελήσουν να την πουν «ελληνοπίθηκο» -υποψιάζομαι πως δεν θα σπεύσουν.

* Την Τρίτη που μας πέρασε, στον τηλεοπτικό Σκάι, ειπώθηκε περίπου το εξής, σχετικά με την ταινία του Λάνθιμου: Oι ταινίες του Λάνθιμου είναι στο ύψος των Κιούμπρικ, Χάνεκε, …., των μεγάλων σκηνοθετών που ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΑΝ την ιστορία του Κινηματογράφου.

Όμως, το «στιγματίζω» έχει μόνο αρνητική σημασία. Μπορείς να πεις «άφησαν το στίγμα τους», αλλά το «στιγμάτισαν» μόνο κακό μπορεί να είναι.

* Πολύ γέλιο έπεσε στο Τουίτερ και στο Φέισμπουκ με τη φωτογραφία αριστερά -που πρέπει να είναι αυθεντική.

Ο Αϊσταϊν δεν ξέρω αν είναι κάποιος Στάιν που άγιασε ή ο Αϊνστάιν που έχασε το νι του, αλλά απορώ πώς σκέφτηκε ο υπεύθυνος που έφτιαξε την ταμπέλα όταν επέλεξε να μεταγράψει το Πλ. (= Πλατεία) σε Pl. (=  Plumber?). Για το Ainstain υπάρχει τουλάχιστον το ελαφρυντικό της πιστής μεταγραφής, αν και κατά τη γνώμη μου το Einstein θα ήταν προτιμότερο.

* Φίλος στέλνει είδηση από λευκαδίτικον ιστότοπο για την εύρεση ενός πτώματος στη θάλασσα έξω από τη Λευκάδα και σημειώνει ότι, από την επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνεται ότι η λέξη «σορός» έχει αλλάξει πια σημασία:

Ενημερώθηκε πρωινές ώρες σήμερα, η Λιμενική Αρχή Λευκάδας, από ιδιώτη για τον εντοπισμό σορού γυναικός να επιπλέει στη θαλάσσια περιοχή Γύρα Λευκάδας και συγκεκριμένα έμπροσθεν δεύτερου Μύλου.

Άμεσα στην περιοχή μετέβη περιπολικό όχημα Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. το πλήρωμα του οποίου ανέσυρε την ανωτέρω σορό, ηλικίας περίπου 55 ετών και φορούσε μαύρο κοντό παντελόνι (α.λ.σ.).

Στη συνέχεια η ανωτέρω σορός μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο όχημα του ΕΚΑΒ στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκάδας όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός της.

Η ανακοίνωση δίνει αρκετές λαβές για σχολιασμό, έτσι όπως αποπνέει υπηρεσιακή καθαρεύουσα, αλλά βέβαια με τις απαραίτητες ασυνταξίες (και φορούσε μαύρο παντελόνι).

Ενδιαφέρον έχει ότι «διαπιστώθηκε ο θάνατος» της σορού, ενώ το εντός παρενθέσεως «(α.λ.σ.)» ομολογώ πως δεν ξέρω τι είναι -κάθε βοήθεια δεκτή.

* Κλείνω με κάτι παλιό, με ένα βαφτιστικό όνομα που δεν θυμάμαι να το έχω ξανακούσει.

Η είδηση είναι από το 1955, για έναν κεραυνό που έπεσε στο χωριό Πύργος της Τήνου, και χτύπησε το σπίτι του κ. Φορμόζη Ξυπολυτίδη και «κατέκαυσε το ράδιον και έθραυσε και τα τζάμια της οικίας» (προσέξτε την αμήχανη καθαρεύουσα).

Φορμόζης, από το formoso = εύμορφος, όνομα που, όπως βλέπω γκουγκλίζοντας, κυρίως ως επώνυμο επιβιώνει, αλλά μάλλον ακούγεται ακόμα και ως μικρό όνομα -στην Τήνο πάντοτε. Το έχουμε ξαναπεί ότι το κάθε νησί είναι ένα ξεχωριστό και πολύτιμο γλωσσικό οικοσύστημα.

* Κι άλλο μεταφραστικό, για το μακελειό στο Μάντσεστερ. Σε άρθρο του Σκάει, που τώρα διορθώθηκε αλλά διατηρείται αναδημοσιευμένο σε πολλούς ιστότοπους, διαβάσαμε ότι «Δύο άστεγοι άνδρες αναγκάστηκαν να βγάλουν ακόμα και νύχια από τα πρόσωπα των μικρών παιδιών, με τα γυμνά τους χέρια για να σώσουν τα θύματα του Manchester Arena»

Νύχια; Μαύρα κοράκια (με νύχια γαμψά) έκαναν την επίθεση;

Όχι βέβαια, αλλά η αγγλική γλώσσα, επειδή…. είναι φτωχή, έχει την ίδια λέξη, nail, και για τα νύχια και για τα καρφιά.

Κι αυτό ήταν το τελευταίο νύχι στο κοφίνι, αν με εννοείτε.

* Και επί του πιεστηρίου, ένα μαργαριτάρι σχετικό με τη δολοφονική απόπειρα κατά του Λουκά Παπαδήμου, όπου ο δαίμων του φωτογραφείου έβαλε την ουρά του κι έτσι το ρεπορτάζ του Βήματος βρέθηκε να κοσμείται από τη φωτογραφία του Πέτρου Δούκα αντί για τον Λουκά Παπαδήμο. Μέσα στη βιασύνη, τέτοια λάθη γίνονται. Δεν ζει πια και ο Παναγιώτης Παπα-δούκας να το σχολιάσει.

Posted in Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ονόματα, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 189 Σχόλια »

Κωνσταντινελενικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2017

Αύριο γιορτάζει η μισή Ελλάδα, οπότε αποφάσισα να τιτλοφορήσω έτσι το βδομαδιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Το αντίστοιχο περυσινό, που είχε πέσει ανήμερα της γιορτής, το είχα πει «Ελενοκωνσταντινικά», οπότε με το σημερινό αποκαθιστώ την ισορροπία.

Να προσφέρω σε όσες και σε όσους γιορτάζουν αύριο τα εορταστικά άρθρα του ιστολογίου, για την Ελένη και για τον Κώστα (δεν έχω κανέναν φίλο που να τον λένε Κωνσταντίνο -ξέρω Κώστα, Κωστή, Ντίνο, αλλά με γαλαζοαίματους δεν έχω πολλά παρεδώσε).

Θα μπορούσα βέβαια το σημερινό άρθρο να το αποκαλέσω και «Τεταρτομνημονιακά μεζεδάκια» αφού τη βδομάδα που μας πέρασε συζητήθηκε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο που πήρε, καλώς ή κακώς, την τρέχουσα ονομασία «τέταρτο μνημόνιο» (ο κανονικός του τίτλος είναι ένα ασυμπάθιστο μακρινάρι).

Οι σχετικές συζητήσεις στη Βουλή δίνουν κατά καιρούς και κάμποσο υλικό για γλωσσικό σχολιασμό, αλλά τούτη εδώ αποτέλεσε την εξαίρεση, μια και η συγκομιδή μας ήταν φτωχή. Πάντως, αξιοπρόσεκτο γεγονός ήταν η αποβολή της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χρυσής Αυγής ύστερα από τη χειροδικία του Κασιδιάρη και τη δικαιολόγησή της από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο. Σε σχέση με αυτό το επεισόδιο, έγινε και το ευτράπελο σχόλιο ότι «βρήκε ευκαιρία ο Κασιδιάρης, τώρα που ο Παυλόπουλος δεν είναι πια στη Βουλή».

Πάμε όμως στα καθαυτό μεζεδάκια.

* Στην προσπάθεια να φτάσει η ελληνική γλώσσα τα πέντε εκατομμύρια λέξεις και να μας σβήσουν το χρέος οι πιστωτές, νέα λέξη γεννήθηκε σε άρθρο για τη δίκη της συζύγου του τραγουδιστή Πασχάλη Αρβανιτίδη (με το στιγμιαίο), το «προλούδιο», εφόσον: «Ο μάρτυρας ανέλυσε το «προλούδιο της ιστορίας που δικάζουμε σήμερα», όπως χαρακτήρισε τα όσα έχουν προηγηθεί και επιτέθηκε στην κατηγορούμενη»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 234 Σχόλια »

Κινέζικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Μαΐου, 2017

Τα λέω «κινέζικα» επειδή γράφονται ενώ πραγματοποιείται η επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Κίνα κι επειδή δεν βρήκα άλλον τίτλο. Μπορείτε πάντως να διαβάσετε το άρθρο χωρίς ξυλαράκια, τα περισσότερα περιεχόμενα της πιατέλας δεν αναφέρονται στο Πεκίνο ή στην επίσκεψη. Όμως θα ξεκινήσουμε με έναν κινέζικο ορντέβρ: τη δυστυχώς αναμενόμενη πια ακλισιά με την πρωτεύουσα της Κίνας.

Διότι βέβαια ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, αλλά είδα σε τίτλο σχετικού ρεπορτάζ ότι τον υποδέχτηκαν «στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνο με τους ήχους του Ζορμπά».

Τη βρίσκω κωμική αυτήν την ακλισιά, διότι η λέξη Πεκίνο είναι ελληνική -δεν το λένε έτσι το όνομα της πρωτεύουσάς τους οι Κινέζοι, ούτε άλλωστε λέγεται έτσι στα αγγλικά ή στα γαλλικά. Να σημειώσω πάντως ότι στο επίμαχο άρθρο ο συντάκτης κλίνει κανονικά το τοπωνύμιο, αφού γράφει για Πανεπιστήμιο Πεκίνου, αλλά ο υλατζής, που έβαλε τον τίτλο, είχε άλλην άποψη.

Παλιότερα θα ήταν αδιανόητο να αφήσει κανείς άκλιτο το Πεκίνο· σήμερα το βλέπουμε πότε πότε, αν και ακόμα είναι, ευτυχώς, πολύ μειοψηφικό.

* Κι ένα τριβιδάκι για το Πεκίνο -αν κατάλαβα καλά, έχει έκταση 16.000 τετρ. χιλιόμετρα και πληθυσμό 21 εκατομμύρια. Πληθυσμό της ίδιας τάξης μεγέθους έχουν κι άλλες μεγαλουπόλεις, αλλά η έκταση με εντυπωσιάζει: όσο Ήπειρος και Αιτωλοακαρνανία μαζί!

* Την Κυριακή που μας πέρασε είχαμε τις γαλλικές εκλογές -άλλωστε, το άρθρο του προηγούμενου Σαββάτου είχε τίτλο Μεζεδάκια επί μακρόν, και ο Μακρόν όπως αναμενόταν εκλέχτηκε Πρόεδρος.

Στο μεταξύ είχαμε, στις 9 Μαϊου, την επέτειο της αντιφασιστικής νίκης, και ένας ευφυής στο Τουίτερ βρήκε τρόπο να συνδυάσει τα δυο γεγονότα με το εξής πανέξυπνο κατά τη γνώμη μου τουήτ, που πολύ μου άρεσε και το αναδημοσιεύω εδώ.

Πρόκειται για τη διάσημη φωτογραφία με τον Σοβιετικό στρατιώτη που υψώνει την κόκκινη σημαία πάνω στο Ράιχσταγκ, Μάιο του 1945.

Το «ατενσιονχοριλίκι» είναι μεταφορά του αγγλικού attention whoring, δηλαδή του να επιδιώκει κάποιος πάση θυσία, ακόμα και σε νοσηρό βαθμό, να τραβάει την προσοχή. Ο όρος έχει καταχωρηθεί στο σλανγκρ ήδη προ τριετίας και έχει κάμποσες ανευρέσεις στο γκουγκλ. Είναι μεν μακρινάρι αλλά και το «επιδιώκει κάποιος πάση θυσία να τραβάει την προσοχή» είναι ακόμα μακρύτερο 🙂

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 204 Σχόλια »