Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μεζεδάκια’ Category

Τα τελευταία μεζεδάκια του καλοκαιριού

Posted by sarant στο 21 Σεπτεμβρίου, 2019

Βγήκε κάπως ποιητικός ο τίτλος και θα θυμηθείτε και την πρώτη σταγόνα της βροχής, ιδίως επειδή, όπως μου λένε, χαλάει και ο καιρός -λες και δεν το είχαμε πιάσει το υπονοούμενο.

Θα μπορούσα να τα βάλω και «μεζεδάκια της ισημερίας» αλλά αφενός τον τίτλο αυτόν τον έχω χρησιμοποιήσει ίσαμε πέντε φορές ως τώρα και αφετέρου η ισημερία είναι το πρωί της Δευτέρας.

Σκέφτηκα επίσης να βάλω τίτλο «Μεζεδάκια της NASA», μια και τη βδομάδα που πέρασε έγινε ντόρος στα κοινωνικά μέσα για την νεαρή γυναίκα που δήθεν «διαπρέπει στη NASA» και «εκπαιδεύει αστροναύτες» αλλά τελικά είπα να μη διαφημίσω περισσότερο αυτή τη θλιβερή ιστορία τώρα που μαθεύτηκε ευρύτερα.

Πόσο ευρύτερα; Μέχρι και το BBC έγραψε για το θέμα -στο τέλος του ρεπορτάζ διαβάζουμε ότι η κ. Αντωνιάδου δεν θελησε να σχολιάσει (was not available for a comment είναι η ακριβης διατύπωση).

Και προχωράμε στα καθαυτό μεζεδάκια μας, που δεν είναι πολλά τούτη τη βδομάδα -είχα κι εγώ ταξίδι, δεν στείλατε κι εσείς.

* Η αστεία επιγραφή της εβδομάδας, που φαίνεται αυθεντική, από την εξώπορτα μονοκατοικίας.

To σπίτι αυτό «υπερασπίζετε» από άντρες, όπως βλέπετε, που είναι αδίστακτοι, ανελέητοι και ελαφρώς ανορθόγραφοι. Είναι και αδύσσωποι, που είναι υβρίδιο, διασταύρωση της αβύσσου με τον αδυσώπητο.

Real men don’t use dictionaries, άλλωστε.

* Σε τσαπατσούλικα μεταφρασμένο άρθρο για ένα σκάνδαλο με πλαστούς πίνακες, διαβάζουμε ότι:

Όπως αναφέρουν οι πρώτες πληροφορίες ο ζωγράφος κατηγορείται ότι πλαστογράφησε έργα τέχνης τα οποία πωλήθηκαν για χιλιάδες εκατομμύρια δολάρια σε ιδιώτες και γκαλερί.

Υπάρχει ένα πρόβλημα με τον όρο billion στον αγγλοσαξονικό χώρο, και τι σημαίνει, αλλά στα ελληνικά οι «χιλιάδες εκατομμύρια» λέγονται μόνο «δισεκατομμύρια».

Ωστόσο, ακόμα και αυθεντικοί πίνακες δεν πιάνουν τέτοιες τιμές. Εκατομμύρια σκέτα, και πολύ τους πάει.

Μάλλον ο συντάκτης έγραψε «χιλιάδες», ύστερα θέλησε να το κάνει «εκατομμύρια» αλλά ξέχασε να σβήσει την αρχική διατύπωση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , | 175 Σχόλια »

Σταυρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Σεπτεμβρίου, 2019

Του Σταυρού σήμερα, της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού κατά το εορτολόγιο, οπότε βρέθηκε ο τίτλος του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου. Όπως έχουμε σταυρόλεξο, σταυροκατσάβιδο και σταυρόκομπο, αποκτήσαμε και σταυρομεζεδάκια -αφιερωμένα ασφαλώς στον φίλο μας τον Σταύρο και σε όλες τις Σταυρούλες και τους Σταύρους που μας διαβάζουν.

Προτίμησα αυτόν τον τίτλο, αν και αρχικά είχα φλερτάρει με την ιδέα να αφιερώσω τα σημερινά μεζεδάκια στον Μαχάτμα Γκάντι, τον ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της Ινδίας, μια και το όνομά του συνδέθηκε, το περασμένο σαββατοκύριακο, με ένα θέμα που πολύ μας απασχολεί στο ιστολόγιο: τα αποφεύγματα, αν και με το συγκεκριμένο απόφευγμα δεν έχει τύχει να ασχοληθούμε.

Για οσους δεν μας διαβάζουν ταχτικά, θυμίζω πως «απόφευγμα» λέμε στο ιστολόγιο το ψευτοαπόφθεγμα, το απόφθεγμα που αποδίδεται σε κάποιον (συχνά στον Αϊνστάιν) χωρίς αυτός να το έχει πει.

Επειδή λοιπόν στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης η Ινδία ήταν τιμώμενη χώρα, ο πρωθυπουργός, εγκαινιάζοντας το περίπτερο της Ινδίας, ως φιλοφρόνηση προς την τιμώμενη χώρα είπε:

Μας συνδέει επίσης ο πολιτικός και πνευματικός ηγέτης της Ινδίας Μαχάτμα Γκάντι, τα 150 χρόνια από τη γέννηση του οποίου, γιορτάζουμε φέτος. Θυμίζω ότι το 1908 είχε διαβάσει την Απολογία του Πλάτωνα και την είχε μεταφράσει στη γλώσσα του στα γκουτζαράτι. Απόδειξη της επιρροής που είχε η αρχαία ελληνική φιλοσοφία στη σκέψη του. Αλλά και ο Γκάντι επηρέασε ολόκληρη τη διανόηση του 20ου αιώνα, όπως και την πολιτική. Και προσωπικά, θυμάμαι πάντα, ένα συμπέρασμά του προς κάθε πολιτικό που αξίζει, νομίζω, να το μνημονεύσω. Έλεγε ο Γκάντι: Πρώτα σε αγνοούν, μετα σε κοροϊδεύουν, αργότερα σε πολεμούν και μετά τους κερδίζεις. Τα λόγια του αποδεικνύονται πέρα για πέρα αληθινά.

Μόνο που το διάσημο απόφθεγμα του Γκάντι δεν το είπε στην πραγματικότητα ο Γκάντι -δεν είναι δηλαδή απόφθεγμα, αλλά απόφευγμα.

Είναι πάντως από τα διασημότερα ψευδορητά και αποδίδεται από πάρα πολλούς στον Γκάντι, διεθνώς. Ο Τραμπ το είχε χρησιμοποιήσει πριν εκλεγεί πρόεδρος, το 2016, και τότε πήρε μεγάλη δημοσιότητα η ανασκευή της απόδοσής του στον Γκάντι -δείτε εδώ το άρθρο του snopes.com. Επειδή είναι ευρέως διαδεδομένο ως απόφευγμα δεν μπορούμε να κατακρίνουμε πολύ αυστηρά τον λογογράφο του πρωθυπουργού, επειδή όμως και η ανασκευή του είναι διαδεδομένη μπορούμε να τον επιπλήξουμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 268 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν ανοίξουν τα σχολεία

Posted by sarant στο 7 Σεπτεμβρίου, 2019

Το σημερινό είναι το τελευταίο Σάββατο πριν ανοίξουν τα σχολεία στις 11 Σεπτεμβρίου, οπότε ας πάρουν από εκεί την ονομασία τους τα μεζεδάκια μας. Για να πω την αλήθεια, δεν είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιώ έναν παρόμοιο τίτλο -το είχα ξανακάνει το 2013.

Φέτος βέβαια τα σχολεία ανοίγουν με μια Υπουργό Παιδείας που μοιάζει η θηλυκή εκδοχή του Περίανδρου Πώποτα από το Καφέ της Χαράς, αν κρίνω από διάφορες δηλώσεις της όπως η τελευταία για το μάθημα της ιστορίας που πρέπει να πάψει να έχει κοινωνικό χαρακτήρα αλλά να καλλιεργεί την εθνική συνείδηση. (Καθαρά ιδεολογική και ανόητη στην ουσία είναι κατά τη γνώμη μου και η απόφαση να καταργηθεί η κλήρωση για τους σημαιοφόρους του δημοτικού -δεδομένου ότι το 70-80% των παιδιών παίρνει 10, απλώς θα πυροδοτηθούν καβγάδες ανάμεσα στους γονείς και πιέσεις προς τους δασκάλους).

Όμως σήμερα δεν συζητάμε επί της ουσίας, οπότε κλείνω την αναφορά στα εκπαιδευτικά μας με κάτι που έγραψα στο Τουίτερ:

Και η φυσική πρέπει να καλλιεργεί εθνική συνείδηση. Αντί γι’αυτές τις ακαταλαβίστικες εξισώσεις αρκεί να διδάσκει πως ο Αϊνστάιν έκλεψε τη θεωρία της σχετικότητας από τον Καραθεοδωρή.

Φυσικά, στο μάθημα της Γλώσσας πρέπει να προστεθεί μια ενότητα για τα 5.000.000 λέξεις και άλλη μία για τη μία ψήφο, ενώ βέβαια δεν θα πρέπει να λείπει και η αναφορά στον ανύπαρκτο εύζωνο Κουκκίδη.

* Τη βδομάδα που μας πέρασε, όμως, η επικαιρότητα ήταν και στη Μεγάλη Βρετανία, αφου συνεχίζεται, με αδιάκοπες ανατροπές, το ψυχόδραμα του Μπρέξιτ. Στη δική μας γωνίτσα είχαμε κι άλλη μια αιτία να συζητάμε το Νησί: την πρόταση Μητσοτάκη να δανείσει το Βρετανικό Μουσείο τα Ελγίνεια, καθώς και τη συζήτηση που πυροδοτήθηκε ως προς το αν η αίτηση για δανεισμό συνεπάγεται αναγνώριση της κυριότητας και αν, ως εκ τούτου, η πρόταση Μητσοτάκη ήταν γκάφα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεγάλη Βρετανία, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 184 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια του Αυγούστου

Posted by sarant στο 31 Αύγουστος, 2019

Αύριο έχουμε πρώτη Σεπτεμβρίου, που δεν είναι μια οποιαδήποτε πρωτομηνιά, είναι θα λέγαμε μια μικρή πρωτοχρονιά -από μια άποψη το καλοκαίρι τελειώνει αύριο, κι ας είναι στις 21 του μηνός η ισημερία. Από μιαν άλλη άποψη, τελειώνει στις 11 του μήνα, όταν ανοίγουν τα σχολεία.

Όσοι είστε ακόμα σε διακοπές, αγνοήστε τις βλακείες που έγραψα και χαρείτε το καλοκαίρι που για σας συνεχίζεται -ή έστω το αποκαλόκαιρο. Πάντως, τίτλο για το σημερινό μας πολυσυλλεκτικό εβδομαδιαίο άρθρο βρήκαμε.

* Tο έχουμε πει χιλιες φορές, το Ιντερνέτ ισοπεδώνει τον χρόνο. Ένα ακόμα παράδειγμα: την περασμένη βδομάδα το ελληνόφωνο ιντερνέτ γέμισε από αναδημοσιεύσεις της είδησης ότι ο Ευγένιος Τριβιζάς «πήρε το Όσκαρ παραμυθιού νικώντας τη Disney». Φαίνεται πως το μπαράζ των αναδημοσιεύσεων ξεκίνησε από άρθρο του Πρώτου Θέματος (δεν χρειάζεται λινκ) με ημερομηνία 23/8/2019.

Πολλοί επώνυμοι έσπευσαν να αναδημοσιεύσουν την τιμητική είδηση. Μόνο που…

Μόνο που η είδηση δεν είναι καινούργια! Η βράβευση για την οποία γίνεται λόγος στο άρθρο έγινε μεν, αλλά έγινε πριν από τρία χρόνια, το 2016.

Χαριτολογώντας, έγραψα στο Τουίτερ ότι, «εκτός αυτού το Όσκαρ Παραμυθιού 2019 θα απονεμηθεί στο τέλος της χρονιάς στον Κυριάκο Μητσοτάκη».

* Ωστόσο, η είδηση για την βράβευση Τριβιζά δεν είναι μόνο ετεροχρονισμένη, αλλά και εξαρχής είχε ελαφρώς παραπλανητική διατύπωση, αφού στην πραγματικότητα δεν βραβεύτηκε (μόνο) ο Τριβιζάς, αλλά μια αμερικανική εταιρεία, που έφτιαξε ένα παιδικό ηλεβιβλίο το οποίο βασίζεται σε ιστορία του Τριβιζά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια | Με ετικέτα: , , , , | 175 Σχόλια »

Μεζεδάκια στα γενέθλια της Αυγής

Posted by sarant στο 24 Αύγουστος, 2019

Δεν έβρισκα τίτλο για το σημερινό άρθρο, οπότε είπα να δω ποιος άγιος γιορτάζει, και έπεσα στο Σαν Σήμερα το οποίο με πληροφόρησε, μου θύμισε πιο σωστά, πως σαν σήμερα το 1952 κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας Αυγή, με την οποία έχω την τιμή να συνεργάζομαι.

Οπότε, από την επέτειο αυτή ονοματίζω το σημερινό άρθρο, παρόλο που, κατά τα άλλα, δεν περιέχει κανένα μαργαριτάρι ή άλλο γλωσσικό αντλημένο από την Αυγή. Έψαξα όμως στα κιτάπια μου και βρήκα αυτό το πρώτο φύλλο, που το πρωτοσέλιδό του το βλέπετε εδώ αριστερά σε σμίκρυνση και, μεγαλύτερο, το ανέβασα εδώ αν θέλει κανείς να ρίξει μια ματιά.

Δύσκολα τα χρόνια εκείνα, δεν είναι και πολύ πανηγυρικό το πρώτο φύλλο. Η Αυγή αρχικά κυκλοφορούσε κάθε Κυριακή, αλλά από τον Οκτώβριο αν θυμάμαι καλά, ενόψει και των εκλογών του Νοεμβρίου, μετατράπηκε σε ημερήσια, πρωινή. Η δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 έκλεισε την εφημερίδα και κατέστρεψε το αρχείο και τις εγκαταστάσεις της. Επανεκδόθηκε λίγες μέρες μετά τη μεταπολίτευση, στις 4 Αυγούστου 1974 και συνεχίζει ως σήμερα, που οι καιροί έχουν γίνει δύσκολοι για εφημερίδες.

* Και προχωράμε στα καθαυτό μεζεδάκια μας, με ενα κάπως παλιότερο που το στέλνει φίλος του ιστολογίου, πιστεύοντας ότι αξίζει να δημοσιευτεί. Σε ανακοίνωση του ΔΣ του ΔΕΠ του Παντείου για την κατάργηση του ασύλου, διαβαζουμε: Είναι μια κατάκτηση του λαού μας που σε καιρούς ανελευθερίας έδωσε τη δυνατότητα στους νέους να την διεκδικήσουν και να μας την κληρονομήσουν.

Δίκιο έχουν βεβαια επί της ουσίας οι διδάσκοντες του Παντείου, αλλά δεν μας την κληρονόμησαν την κατάκτηση οι νέοι των καιρών εκείνων. Μας την κληροδότησαν.

Βέβαια, είναι αρκετά συχνό να λέμε «κληρονόμησε στο παιδί του» αντί για «κληροδότησε». Είναι τοσο συχνό και καθιερωμένο ώστε να το δεχτούμε για κανονικό και να μην το διορθώσουμε, αν ας πούμε επιμελούμαστε ενα κείμενο; Ένα κριτήριο είναι τα λεξικά. Βλέπω ότι η χρήση του «κληρονομώ» με τη σημασία «κληροδοτώ» καταγράφεται στο ΜΗΛΝΕΓ, αλλά ως καταχρηστική. Δίνεται και ένα παράθεμα από βιβλίο του Χ. Χωμενίδη («….μέσα σε δέκα χρόνια ο κολοσσός που του κληρονόμησε ο μπαμπάς του θα έχει γίνει μπουτίκ»). Κατά πάσα πιθανότητα, σε μερικά χρόνια θα έχει λεξικογραφηθεί η χρήση χωρίς να χαρακτηρίζεται καταχρηστική αλλά προς το παρόν θα έλεγα ότι θα τη διόρθωνα αν την είχα σε κείμενο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Επιγραφές, Ευρωπαϊκή Ένωση, Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 231 Σχόλια »

Μεζεδάκια της ραστώνης, μέρος δεύτερο

Posted by sarant στο 17 Αύγουστος, 2019

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας σημειώματος εύκολα βρίσκεται, τον είχαμε προαναγγείλει από την προηγούμενη εβδομάδα, όταν το αντίστοιχο άρθρο είχε τιτλοφορηθεί «Μεζεδάκια της ραστώνης, πρώτο μέρος», αφού η βδομάδα που πέρασε ήταν η πιο χαλαρή της χρονιάς από ιστολογική άποψη.

Και ξεκινάω με μιαν αστεία επιγραφή, που δεν ξέρω αν είναι αυθεντική, τη φωτογραφία τη βρήκα σε κάποιον φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ -μάλλον είναι όμως, κάποιος πνευματώδης μανάβης είπε να μας τρολάρει.

(Υπάρχει και σχετικό ανέκδοτο με τον Ελληνοαμερικάνο και τον ντόπιο, που πάνε σε μια λαϊκή, ρωτάει ο ξένος τι είναι αυτά, του λέει πχ λεμόνια -α, στο Αμέρικα τα λεμόνια είναι σαν πεπόνια, μετά κεράσια, α, σε μας τα κεράσια είναι σαν ντομάτες και μετά φτάνουν στα καρπούζια οπότε απαυδισμένος ο ντόπιος του λέει ‘αρακάς’!)

* Η μπούρκα της εβδομάδας, σε κριτική θεάτρου από τον Γρηγόρη Ιωαννίδη, στην ΕφΣυν.:

Στις κερκίδες αυτού του χώρου της «ανθρώπινης θεώρησης» πέφτει ξαφνικά ένα κουκούλι-πρόπλασμα του μύθου, από το οποίο αργότερα θα εμφανιστεί μια μικρόσωμος ηθοποιός, η Χάντερ.

* Και συνεχίζω με μια ποικιλία μεζεδακιών, που έχουν το κοινό στοιχείο ότι προσφέρονται όλα από μια συγκεκριμένη σειρά ντοκιμαντέρ.

Την πιατέλα μάς την προσφέρει εκλεκτός φίλος τού ιστολογίου. Του δίνω τον λόγο:

Πρόκειται για τη σειρά ντοκυμανταίρ «THE EIGHTIES», παραγωγής CNN, που μεταδίδει (μετέδιδε, τώρα πια μόνο διαδικτυακά) το ONE CHANNEL του Μαρινάκη.

Τα επεισόδια μπορείτε να τα βρείτε ον λάιν εδώ.

Επ. 04, the Fight against AIDS.

26.29 και 27.46 : Αρχιχειρούργος, αντί για Surgeon General (of the USA), ο υπουργός Υγείας.

Επ. 07, Tear down this Wall

(για το τέλος του ψυχρού πολέμου)

36.46: «Ο υπερπόντιος χρόνος εξαντλήθηκε τελικά για τον Έριχ Χόνεκερ…» Στο αυθεντικό, από αμερ. δελτίο ειδήσεων, ο εκφωνητής λέει, κατά λέξη:  «Overseas (πολύ σύντομη παύση) :   Time has finally run out for Erich Honecker…» [προφανέστατα, το Overseas για  «Εξωτερικές ειδήσεις» ή «Στο εξωτερικό»]  Οθονιά αριστερά.

Επ. 5, The Reagan revolution

7.01: «…ένα δημοκρατικό θεσμό…» (πεζά παντού) για «a Democratic  establishment», το κατεστημένο, οι βαρώνοι του Δημοκρατικού Κόμματος

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αργκό, Επιγραφές, Ευπρεπισμός, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 151 Σχόλια »

Μεζεδάκια της ραστώνης, πρώτο μέρος

Posted by sarant στο 10 Αύγουστος, 2019

Φέτος το δεκαπενταύγουστο πέφτει στη μέση της εβδομάδας, οπότε τα δυο σαββατοκύριακα, το προηγούμενο και το επόμενο, ορίζουν το δεκαήμερο της ραστώνης, της φυγής από τ’ αστικά κέντρα, της χαμηλής αναγνωσιμότητας του ιστολογίου. Από την άλλη, δεν μπορούν όλοι να φύγουν για διακοπές, και ούτε θα επιστρέψουν όλοι στις 19 του μήνα. Το ιστολόγιο πάντως θα συνεχίσει επί των επάλξεων, έστω και με κάπως πιο ελαφρύ μενού λόγω καύσωνα.

* Σε άρθρο για την Πηνελόπη Δέλτα στο πάντα γενναιόδωρο σε μαργαριτάρια in.gr διαβάζουμε:

Σε ηλικία 21 ετών έρχεται στην Αθήνα και ο θείος της την γνωρίζει στον μεγαλέμπορο βαμβακιού Στέφανο Δέλτα και της προτείνει να τον παντρευτεί. Αν και η ίδια διαφωνεί με την οικογενειακή απόφαση και κάνει την πρώτη της αυτοκτονία, τελικά υποκύπτει.

Απόπειρα αυτοκτονίας έκανε η Πηνελόπη Δέλτα, που ήταν η πρώτη διότι υπήρξε τουλάχιστον άλλη μία, πριν από την αυτοκτονία της το 1941. Πρώτη αυτοκτονία δεν στέκει να πούμε, εκτός αν κάποιος είναι βεβαιωμένα εφτάψυχος ή έστω δίψυχος.

Στο ίδιο άρθρο, πιο κάτω, διαβάζουμε πως ο Εμμ. Μπενάκης, ο πατέρας της, συνελήφθη «ως Βενιζελικός συνομώτης».

Τέτοια γράφετε και παρασέρνετε την κ. Νίκη Τζαβέλλα και μετά βγαίνει να διορθώσει όσους γράφουν σωστά «ορκωμοσια».

* Δεν έφταναν τα γρονθοκοπήματα του φορτηγατζή (ο οποίος έτεινε ευήκοον ους στο πρωθυπουργικό ‘εγώ δεν στέλνω ελέγχους΄) στους εφοριακούς στην Κρήτη, τώρα έρχεται το Πρώτο Θέμα να καταφέρει και άλλο πλήγμα στην χτυπημένη ελέγκτρια, φορώντας της γραμματική μπούρκα, αφού την αποκαλεί «η ελεγκτής».

Ελέγκτρια, το λέει και το λεξικό.

* Το έχουμε συζητήσει πολλές φορές, αν είναι δεκτό να λέμε «στήλες» του Ολυμπίου Διός ή αν πρέπει να λέμε «στύλοι» μόνο. Το ιστολόγιο δέχεται και τους δύο τύπους και έχει επιχειρηματολογήσει σχετικά. Ωστόσο, φίλος του ιστολογίου, πηγαίνοντας να ψωνίσει κάτι σε πολυκατάστημα, βρήκε την ιδανική λύση, το συναμφότερον που λέμε.

O «στήλος», λοιπόν, συνδυάζει τα πλεονεκτήματα του στύλου και της στηλης, και τιμάται μόνον 2,99 ευρώ!

* Μπερδεύουν κάποιοι τους διδάκτορες με τους δικτάτορες, κι αυτό δίνει λαβή σε γουστόζικες προτάσεις.

Σε ιστότοπο Πατρινών ενδιαφερόντων διάβασα ένα ενδιαφέρον άρθρο για τις αναμνήσεις του Μίκη Θεοδωράκη από την Πάτρα (που, σύμφωνα με το φρικαλέο κλισέ πρέπει να είναι ντε και καλά ‘απίστευτες’!).

Ανάμεσα στ’ άλλα λοιπόν, ο Μίκης (εμφανίζεται να) λέει ότι Προδιδακτορικά έδωσα ωραίες συναυλίες με την Μαρία Φαραντούρη στο στολίδι της πόλης, το Δημοτικό θέατρο «Απόλλων».

Μετά το διδακτορικό, τίποτα, όμως.

* Όταν φτιάχνεις μιμίδια εις την ελληνικήν και κοροϊδεύεις γενικώς τη γλωσσική άγνοια και ειδικώς την άγνοια της λέξης «ανειλημμένες», καλό είναι να ξέρεις πώς γράφεται η λέξη διότι αλλιώς γελάει και το ποικιλόχρουν ερίφιον. Μέφρι ρουλζ!

* Έχουμε και δραστηριότητα της Βουλής αυγουστιάτικα, πράγμα σπάνιο, αλλά σήμερα θα ασχοληθούμε μόνο με τα γλωσσικά στραβά κι αναποδα που άκουσα και που πρόσεξα. Βέβαια, εξαιτίας της ραστώνης που λέγαμε, δεν παρακολούθησα τόσο πολύ τα κοινοβουλευτικά μας όσο αν οι συζητήσεις γίνονταν άλλη εποχή.

Και ξεκινάω αθωώνοντας τον Άδωνη.

Συγκεκριμένα, γράφτηκε σε κάποιους ιστοτόπους ότι, απαντώντας στον Αλέξη Τσίπρα, ο υπουργός Ανάπτυξης είπε: «Αν δεν το κάνετε πάει να πει ότι όσα είπατε νωρίτερα ήταν άπτερα πτερόεντα«.

Έπεα πτερόεντα, βεβαίως. Θα ήταν πολύ κωμικό να κάνει τέτοιο λάθος ο Άδωνης, που κομπάζει (όχι δικαιολογημένα, λέω εγώ) για την αρχαιοελληνική του παιδεία, αλλά για να μην τον αδικήσω κάθισα και άκουσα το βίντεο της συγκεκριμένης ομιλίας, και μπορώ να σας βεβαιώσω (δεν κράτησα το λινκ, λυπάμαι) ότι είπε «έπεα πτερόεντα». Οπότε, το φταίξιμο στον συντάκτη που δεν ξέρει καλά τα περσικά.

* Βέβαια, καθώς άκουγα την ομιλία του, σημείωσα ένα «αυτό αποκαθάρει» (αντί για το «αποκαθαίρει»). Νωρίς να πούμε ότι φτιάχτηκε καινούργιος ενεστώτας, όπως με το «καταχράζομαι».

* Ο Αλέξης Τσίπρας, πάλι, είπε ότι στο τάδε θέμα «ενέχει ο κίνδυνος». Όχι όμως. Μπορούμε να πούμε ότι κάτι «ενέχει τον κίνδυνο ότι…» ή ότι το τάδε θέμα «εγκυμονεί τον κίνδυνο…» ή ότι στο τάδε θέμα «ελλοχεύει ο κίνδυνος».

Όλα αυτά βέβαια δεν είναι και πολύ στη μητρική μας γλώσσα και γι΄αυτό τα μπερδεύουν πολλοί, κι έτσι ακούμε συχνά «ελλοχεύει τον κίνδυνο», «εγκυμονεί ο κίνδυνος» (και βγάζει κινδυνάκια) κτλ.

* Kαι μια παρωνυχίδα, επειδή όμως προέρχεται από την Υπουργό Παιδείας ταιριάζει να είμαστε λιγάκι πιο αυστηροί.

Η κ. Κεραμέως ευχαριστεί τον Κ. Μητσοτάκη για την ευκαιρία που της έδωσε «να συμβάλλει» σε αυτή την ιστορική αλλαγή (την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, που σε μια ενδιαφέρουσα επικοινωνιακή κίνηση η κυβέρνηση το μετονόμασε σε ‘άσυλο ανομίας’).

Όμως, δεν συμβάλλει διαρκώς στην κατάργηση του ασύλου η κ. Υπουργός, άπαξ συνέβαλε. Άρα, «να συμβάλει».

Για να το καταλάβουμε καλύτερα, ας το αντικαταστήσουμε με άλλο ρήμα, περίπου συνώνυμο. Τι θα λέγατε;

Τον ευχαριστώ για την ευκαιρία να βοηθήσω σε αυτή την αλλαγή, ή

Τον ευχαριστώ για την ευκαιρία να βοηθώ σε αυτή την αλλαγή ;

Το πρώτο θα λέγαμε, άρα «να συμβάλω».

* Κι ένα μεταφραστικό, της συνομοταξίας των μηχανών.

Τα dry mouloukhia leaves αποδίδονται «στεγνό μολόχας αφήνει».

Δεν μας λέει τι αφήνει, και μας αφήνει με την απορία. Ίσως αφήνει τον πελάτη εμβρόντητο.

Παρεμπιπτόντως, ενώ είναι πολύ λογικό η mouloukhia, που είναι συστατικό της μαγκρεμπίνικης και μεσανατολίτικης κουζίνας, να είναι ίδια με τη δική μας μολόχα, βρίσκω ότι η πρώτη είναι Corchorus olitorius ενώ η δεύτερη Malva sylvestris. Βέβαια και τα δύο ανήκουν στην τάξη Μαλαχώδη και στην οικογένεια Μαλαχίδες (μπορώ να κάνω μερικά μαλαχισμένα λογοπαίγνια εδώ) οπότε είναι συγγενικά φυτά.

* Κι άλλο μεταφραστικό, από μήνυμα πσαρέματος που στάλθηκε σε φίλο, μέσω του οποίου γνωρίζουμε την ένδοξη δυναστεία των Κιν.

‘Πριν από τον θάνατο του πατέρα μου σε ένα ιδιωτικό νοσοκομείο εδώ στο Αμπιτζάν, μου τηλεφώνησε κρυφά στην κρεβατοκάμαρά του και μου είπε ότι έχει το ποσό (7,500,000.00) επτά εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες αμερικανικές Dorella, μια από τις διεθνείς τράπεζες εδώ στο Αμπιτζάν, χρησιμοποίησε το όνομά μου ως μοναδική κόρη του για τον επόμενο Κιν στην κατάθεση του ταμείου.’

Ο επόμενος Κιν είναι βέβαια ο next of kin.

* Και μια επιγραφή -έκοψα το τηλέφωνο από κάτω κι έτσι δεν μπορείτε να τηλεφωνήσετε για να βεβαιωθείτε αν ισχύει ότι το οικόπεδο έχει άδεια κατασκευής σε ισχύ.

* Σε ρεπορτάζ για τον τραγικό θάνατο της αστροφυσικού στην Ικαρία, διαβάζουμε:

Ο κύριος Καρακούκης [ο ιατροδικαστής] πρόσθεσε ότι η δρ Κρίστοφερ υπέστη σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι που την άφησε αναίσθητη και επέφερε ακαριαίο θάνατο.

(…)

Οι αστυνομικοί λένε ότι η 35χρονη αστροφυσικός ήταν διπλά άτυχη. Από τη μία αποκολλήθηκε ο βράχος και έπεσε στο κενό, και από την άλλη το σημείο είχε πολύ κακό σήμα κινητής τηλεφωνίας με αποτέλεσμα, όταν συνέβη το ατύχημα, να μην μπορεί να επικοινωνήσει αλλά ούτε και να βρουν το σήμα της εγκαίρως οι διασώστες.

Αλλά αν ο θάνατος ήταν ακαριαίος, πώς θα μπορούσε να επικοινωνήσει μετά το ατύχημα;

* Μιλήσαμε πιο πάνω για τις συνεδριάσεις της Βουλής αλλά ξέχασα να αναφερθώ στην αγόρευση του Κώστα Ζουράρι, ο οποίος από την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο ειδικευόταν σε αγορεύσεις με μπρίο και γεμάτες αρχαίες ή σπάνιες λέξεις.

Ο Ζουράρις ξεκίνησε παραπονούμενος ότι κάποια συνάδελφος «ληρώδης ως Ηρώδης» «μάς έβγαλε τρελούς», είπε μετά ότι και ο Κολοκοτρώνης ξεκίνησε με δέκα τρελούς μαζί με το άλογό του, κι έπειτα είπε κι άλλα, που τα ξεσηκώνω από τα πρακτικά αλλα διορθώνω κάποια λάθη του πρακτικογράφου:

Εγώ προφανώς θα μιλήσω ως κατά την επιστήμη κάποιας της Νέας Δημοκρατίας, η οποία εμφανίστηκε ληρώδης ως Ηρώδης και παστάς βεβαίως του λόγου τύπου Ilse Koch και ένα μεγάλο τμήμα συναδέλφων εδώ μας έβγαλε τρελούς.

Η αλήθεια είναι ότι το έχει πρωτοπεί ήδη στο «Υπέρ Ελευθερίας» ο Κολοκοτρώνης, διότι είπε ότι «μαζευτήκαμε οκτώ-εννιά, τα παιδιά μου, κάτι ξαδέλφια, κάτι ανίψια και μαζί με το άλογό μου εμείς οι τρελοί ήμασταν δέκα». Έτσι ήμασταν κι εμείς εδώ οι τρελοί, δέκα.

Επιστήμη θέλει η κυρία. Θα την έχει. Εδώ και ενάμιση αιώνα έχει αρχίσει βεβαίως από τον «Ιέρωνα τον Τυραννικόν» του Ξενοφώντος, έχει αρχίσει από τα «Ηθικά Νικομάχεια», συνεπώς αναρωτιόμαστε όλοι και ειδικά των ανθρωπείων επιστημών τι είναι, πού ερείδεται, πού στηρίζεται και πώς διαμορφώνεται η αυτό που λέμε τυραννική προσωπικότης, η αυταρχική προσωπικότητα, «τας αδίκους τυραννίδας» που λέει ο Θουκυδίδης ή «τας αδίκους δυναστείας», τι είναι αυτή η δυναστική, τυραννική, ολοκληρωτική προσωπικότητα, η οποία διαμορφώνεται στην πολιτική εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια. Το έχει λύσει τώρα η επιστήμη. Παραπέμπω. Λείπει η Υπουργός. Τα βιβλία του πατέρα μου τα έχει όλα και ο πατέρας της και ο παππούς της κυρίως. Σελίδα 390 ένθεν κακείθεν και οι τρεις πραγματείες του γεννήτορος, δηλαδή του Φρόιντ και η ψυχαναλυτική ή και η ψυχοβιολογική σχολή και η ανθρωπική βιομετρική σχολή -η δικιά μου- των τελευταίων ετών.

Η ατομική, λοιπόν, η προσωπικότητα η αυταρχική, δηλαδή Μπολσονάρου, Μητσοτάκης, Όρμπαν, όλοι αυτοί και όσοι από εσάς έχετε μία ροπήν ή τάσην προς την βαρβατίλα, δηλαδή κλειστές φυλακές, κατάργηση ασύλου, φυλακές τύπου Γ΄ και άντε γάμα και ολοκληρωτισμοί και επιτελικά σχήματα, τα οποία είναι βέβαια στρατιωτικά. Για όσους από εσάς έχετε τάσιν, ροπήν, το έχει λύσει η επιστήμη. Πάσχει μίαν πεπτωκυίαν ερωήν το ορμέμφυτόν σας. Αυτό απεφάσισε η επιστήμη. Επιστήμη δεν θέλετε; Την έχετε την επιστήμη.

Το ορμέμφυτον, λοιπόν, το οποίον είναι σύμμεικτον πάντοτε κατά τον Ξενοφώντα, πάσχει μίαν ερωήν πεπτωκυίαν, δηλαδή έχετε ήδη τάσιν, ροπήν αφελήν ή μία λυπημένη αναφροδισία, άρρενες και θήλεις μαζί, όσοι έχετε την ροπήν. Δεν την έχετε όλοι προφανώς στη δεξιά. Όσοι την έχετε, όμως, έχετε κλασική περίπτωση απισχνάσεως της ερωής σας. Ή για να χρησιμοποιήσω την ορολογία του τρισμεγίστου των Ελλήνων λογογράφων μαζί με τον Θουκυδίδη, δηλαδή του στρατηγού Μακρυγιάννη, τι υπάρχει όταν έχετε αυτήν την ροπήν, διότι έχετε αναμφισβήτητα μία μείωση της ερωής σας; Τι έχετε; Έχετε κουρασμένη ή μπατιρημένη καύλα. Αυτό έχετε. Υπάρχουν μαντζούνια, οι φακές -ο Αμφιάραος μιλάει για τις φακές, ο πατέρας μου μιλάει επίσης για τις φακές- τσουκνίδες, σπόροι κ.λπ., με τα οποία η υποβεβαθμισμένη ήδη ερωή σας θα μπορεί να επανακτήσει ποιάν τινα προεντεταμένην προβολήν, ώστε να μην έχετε προβολήν με το ρόπαλον, δηλαδή με αυτό το βάναυσο, το βίαιον με το οποίον με αυτήν την απίστευτης βιαιότητας φράση η κυρία αυτή, ασκώντας απίστευτη φραστική βία, δηλαδή συμβολικό σαδιστικό επιδειξισμό, λέει η επιστήμη, μάς έβγαλε τρελούς. Γεια σας.

Μας λέει δηλαδή, έστω και με περισπούδαστο ύφος, ότι όσοι έχουν ροπή προς τον αυταρχισμό σημαίνει πως δεν τους σηκώνεται και γι’αυτό θα πρέπει να τρώνε φακές. Δεν το βρίσκω πολύ πολιτικό επιχείρημα, ούτε πολύ επιστημονικό, και μόνο σαν οργισμένη απάντηση (του τύπου «είσαι και φαίνεσαι» των σχολικών μας χρόνων) απέναντι σε ενδεχόμενη προσβολή από προηγούμενο ομιλητή μπορώ να το δω, και πάλι χωρίς να το δικαιολογώ.

Για τον Ζουράρι έχω γράψει κάμποσες φορές στο ιστολόγιο (π.χ. εδώ με λινκ προς προηγούμενα άρθρα) και ενώ βρίσκω κάποτε γουστόζικα τα λεκτικά παιχνίδια του, δεν με γοητεύουν, ούτε χάρηκα τα μέζεα και το στεατοπυγικό. Τον συμπαθώ, και καλό είναι να καταγγέλλεται ο αυταρχισμός, αλλά θα προτιμούσα να μην παρασύρεται σε πυροτεχνήματα.

Επί του γλωσσικού, η ερωή είναι η ορμή, ας πούμε, λέξη πανάρχαια των επών. Ο ληρώδης Ηρώδης υπάρχει στον Ακάθιστο Ύμνο (ο πρακτικογράφος το έγραψε ‘λυρώδης’!). Σημειώνω με ερωτηματικό ένα «αφελήν», το οποίο δεν στέκει, «αφελή» πρέπει να είναι.

Όσο για την αναφορά στον Μακρυγιάννη, έχει δίκιο το τρολ του ιστολογίου ότι ο Μακρυγιάννης στο έργο του δεν έχει χρησιμοποιήσει αυτήν καθαυτήν τη λέξη «καύλα», από τη στιγμή όμως που έχει, πέρα από το διάσημο επεισόδιο με το «γαμώ το καυλί του», και τη φράση «τα οτζάκια καύλωναν»,  νομίζω πως στέκει η αναφορά σε μακρυγιαννική ορολογία.

* Τελικά ο Ζουράρις μας έπιασε τη μισή πιατέλα. Κλείνω με μια ακόμα πινακίδα.

Kαι πάλι έκοψα το τηλέφωνο που ήταν στην αποκάτω σειρά, οπότε δεν μπορείτε να ρωτήσετε αν το ισόγειο βρίσκεται στον Υμηττό.

Καλές βουτιές σε όσους διακοπεύουν!

 

 

Posted in Βουλή, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια | Με ετικέτα: , , , , | 168 Σχόλια »

Τριταυγουστιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Αύγουστος, 2019

Αύριο είναι η επέτειος της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, ενός απεχθούς καθεστώτος όσο κι αν τελευταία μερικοί φιλελεύθεροι μαζί με τους χρυσαβγίτες πασχίζουν να αποκαταστήσουν τον δικτάτορα. Η ημερομηνία της 4ης Αυγούστου είναι από τις λίγες που έχουν δική τους λέξη στη γλώσσα μας, και την έχω χρησιμοποιήσει και σε τίτλο σαββατιάτικου άρθρου που έπεφτε τέτοια μέρα. Σήμερα κάνω επέκταση, κι έτσι πλουτίζω και την τρισχιλιετή μας με μία ακόμα λέξη, ώστε το 2021 που θα συμπληρώνουμε τα 200 χρόνια από την εθνεγερσία να έχουμε φτάσει και τα 5 εκατομμύρια λέξεις (Ωχ, δίνω ιδέες).

* Στέλνει ένας φίλος ένα λινκ προς σελίδα με ορθοπεδικά προϊόντα, όπου διαβάζουμε: Κατασκευή από κράμμα σιλικόνης και πολυμερούς υλικού, υψηλής ποιότητας και αντοχής με αντιαλλεργική, αντιεφιδρωτική δράση. Διαθέτουν εξωτερική υφασμάτινη αντιολισθητική επένδυση.

Να μη σταθούμε στο ορθογραφικό λαθάκι. Το κράμμα γράφεται κράμα, αλλά το θέμα είναι πως, με βάση το λεξικό, το κράμα είναι ομογενές μίγμα μετάλλων (μετ’ άλλων μετάλλων, που έλεγε το λογοπαίγνιο) ή μετάλλου και άλλης ουσίας. Όμως εδώ η σιλικόνη, που δεν είναι σιλικόνη, υποθέτω, αλλά πυρίτιο, δεν είναι μέταλλο -οπότε δεν έχουμε κράμα, έτσι δεν είναι;

* Το πέπλο της αμάθειας. Σε μια συνέντευξη που έδωσα για τα Ελληνικά Χόαξες (θα το συζητήσουμε κι αυτό εν καιρώ) ανέφερα την έκφραση «καλύπτεται από πέπλο αδιαφάνειας».

Βλέπει ο άλλος την έκφραση «πέπλο αδιαφάνειας», που δεν την ξέρει, και βγάζει το συμπέρασμα ότι είναι «μη ορθή συριζοέκφραση», όπως είχαν κάνει και με την απεύθυνση παλιά ή την πληθυντική αριστερά πιο πρόσφατα.

Στην πραγματικότητα είναι κλισέ πολύ διαδεδομένο και το έχουν χρησιμοποιήσει ομιλητές και συντάκτες όλων των παρατάξεων πχ Β. Βενιζέλος, Χ. Θεοχάρης, Φάνη Πάλλη.

Φαίνεται όμως πως μπορούμε να αντιπαρέλθουμε την άγνοιά μας βαφτίζοντας «μη ορθές» τις λέξεις και τις εκφράσεις.

* Παραπονιέται φίλος διότι στις ειδήσεις της ΕΡΤ η παρουσιάστρια είπε «Οι πληροφορίες των αυτόπτων μαρτυρών«.

Το δεύτερο είναι ολοφάνερο σαρδάμ, αλλά στο επίθετο έχω δει κι άλλους ν’ αμφιταλαντεύονται για τον τονισμό. Κανονικά είναι «των αυτοπτών μαρτύρων».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Ετυμολογικά, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 195 Σχόλια »

Μητροπολιτικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 27 Ιουλίου, 2019

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι αφιερωμένος στον μητροπολίτη Μόρφου, τον Νεόφυτο, ο οποίος κατάφερε να γίνει ιότροπος (βάιραλ ελληνιστί) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για κάτι που είπε -μπορεί να το είπε παλιότερα, αλλά τώρα αναδύθηκε στη διαδικτυακήν επικαιρότητα.

Επειδή όμως μας διαβάζουν και παιδιά και η ιότροπη ρήση του αγ. Μόρφου είναι ακατάλληλη για ανηλίκους, σκέφτηκα να αφησω το μητροπολιτικό πιάτο για το τέλος -όταν θα έχουν κοιμηθεί τα παιδιά.

* Και ξεκιναω με έναν αστείο τίτλο:

Ανθρωποκυνηγητό για ένα άλογο που τρέχει ελεύθερο στη Θεσσαλονίκη!

Μα, ανθρωποκυνηγητό για άλογο; Το βρίσκω εντελώς απάνθρωπο αλλά και παρ-άλογο.

Το θέμα προσφέρεται για λογοπαίγνια και το έθεσα (σε πρόγευση) χτες στο Φέισμπουκ και το Τουίτερ, απ’ όπου σταχυολογώ μερικά έξυπνα που γράφτηκαν, όπως ότι:

– είναι ιπποκριτικό
– αν ήταν Κένταυρος το άλογο, ο τίτλος δικαιολογείται
– τι ανθρωποκυνηγητό και πράσινα άλογα;
– κάποιος αναρωτήθηκε μήπως πρόκειται για κανέναν Βουκεφάλα που ξέμεινε απο τα συλλαλητήρια, ενώ
– μόνο ιππάνθρωποι θα εξαπολύανε ανθρωποκυνηγητό για άλογο!

* Επειδή όμως η ζωή ξεπερνάει τη σάτιρα, ιδού φρέσκια είδηση με ταύρο να περιφέρεται στο κέντρο της Λαμίας. «Παμπλόνα σας το κάναμε!» περηφανεύτηκε ο δήμαρχος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Κύπρος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 387 Σχόλια »

Τα πρώτα μεζεδάκια της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου

Posted by sarant στο 20 Ιουλίου, 2019

Ορκίστηκαν προχτές οι βουλεύτριες και οι βουλευτές της νέας Βουλής, εκλέχτηκε Πρόεδρος και Προεδρείο, οπότε τα σημερινά μεζεδάκια είναι τα πρώτα της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου. (Έγινε και σεισμός, αλλά προτίμησα να τον αφησω για το τέλος του άρθρου).

Έγινε και ο αγιασμός, γέμισε η αίθουσα της Bουλής με επισκόπους και ιερωμένους όλων των δογμάτων, σε μια λαμπρή τελετή που θα την ζήλευαν στην Τεχεράνη. Ιδιαίτερη εντύπωση έκανε στα κοινωνικά μέσα ο ιερέας με τη μυτερή κουκούλα, που είναι, αν ισχύουν οι πληροφορίες που έλαβα, ο εκπρόσωπος του ενός από τα δύο αρμενικά δόγματα που πήραν μέρος στην τελετή. Είχα δει και μιαν άλλη φωτογραφία με δυο-τρεις ιερωμένους, μεταξύ των οποίων και ο κουκουλοφόρος, να παίζουν με τα κινητά τους, αλλά δεν τη βρίσκω τώρα.

Τέλος πάντων, πέρα από τη φωτογραφία αυτή, η πιατέλα μας δεν περιέχει πολλά άλλα μεζεδάκια σχετικά με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου -δεν θέλω να σταθώ στις πολυσυζητημένες φωτογραφίες με τις διαχύσεις της Λιάνας Κανέλλη και της Ντόρας Μπακογιάννη, που ασφαλώς ξεπερνούν την εγκαρδιότητα που θα χαρακτήριζε τις σχέσεις δυο παλαιών κοινοβουλευτικών από αντίπαλα κόμματα. Και η μία και η άλλη ακολουθούν και προσωπικές ατζέντες, άλλωστε, πέρα από εκείνες των κομμάτων τους. Και την κυρία Κανέλλη αρμόδιοι να την κρίνουν είναι, πρωταρχικά, οι οπαδοί του ΚΚΕ, πολλοί από τους οποίους εξέφρασαν και φωναχτά την αποδοκιμασία τους.

* Σχετικό με την ορκωμοσία των βουλευτών ήταν και ένα ατυχές τουίτ της κ. Νίκης Τζαβέλλα, που μου θύμισε τον Μανολίτο -το έχω ξαναγράψει εδώ.

Σε μια ιστορία της Μαφάλντας, η δασκάλα λέει στα παιδιά: «Και παρά την εδραιωμένη αντίληψη, ο Χριστόφορος Κολόμβος επέμενε ότι η γη είναι σφαιρική…»
Και από το βάθος της αίθουσας, ο Μανολίτο, ο γιος του μπακάλη, χλευάζει: Α τον ηλίθιο!

Η κ. Νίκη Τζαβέλλα, όπως βλέπετε, έπαθε Μανολίτο. Έγραψε τουί για να μαλώσει τα κανάλια που γράφουν «Ορκωμοσία» αντί για «ορκομωσία» που εκείνη θεωρεί σωστό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 171 Σχόλια »

Παλινορθωτικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Ιουλίου, 2019

Και μετεκλογικά θα μπορούσα βέβαια να τα ονομάσω, αλλά τον τίτλο αυτό τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει άλλες δυο φορές κι έπειτα νομίζω ότι αυτός που διάλεξα μεταφέρει περισσότερες πληροφορίες αφού με τη νέα κυβέρνηση επανήλθε η, ας πούμε, αστική κανονικότητα, π.χ. επέστρεψαν οι γραβάτες στην ορκωμοσία και ο αμιγώς θρησκευτικός όρκος.

Να  θυμηθούμε και τα αποτελέσματα των εκλογών της περασμένης Κυριακής -αλλά επειδή είμαστε βιβλιοφιλικό ιστολόγιο, να δουμε τα ποσοστά των κομμάτων με βάση τίτλους βιβλίων, όπως τα φαντάστηκε ανώνυμος (ή άγνωστος σε μένα) κυβερνοπολίτης.

Δεν θυμάμαι από πού το πήρα, αλλά έχει γούστο πιστεύω.

* Το πιο ευχάριστο στις εκλογές ήταν σίγουρα ο καταποντισμός της Χρυσής Αυγής. Σε σχετική ανάλυση στο in.gr διαβάζουμε ότι:

Η πτώση στα ποσοστά της Χρυσής Αυγής δεν έγινε εν μία νυχτί.

Όμως, ο τύπος «νύχτα» είναι της σημερινής γλώσσας και δεν έχει δοτική. Και να είχε, επειδή η νύχτα είναι φυσικά πλέον πρωτόκλιτη, θα ήταν «νύχτα» (βάλτε και την υπογεγραμμένη εκεί που ξέρετε). Δοτική έχει ο αρχαίος τύπος, που είναι «νυξ» (όχι νιξ φαΐ που έλεγε η χοντρή) και στη δοτική «νυκτί». Αν είναι να χρησιμοποιούμε αρχαία, να τα χρησιμοποιούμε, κατά το δυνατόν, σωστά.

Δεν τελειώσαμε όμως. Ένας καθαρολόγος θα σας πει ότι δεν αρκεί να διορθώσετε το «νυχτί». Αν γράψετε «εν μία νυκτί» πάλι φαλτσάρετε, διότι στα αρχαία ήταν «μιᾷ», επομένως πρέπει να τονιστεί στη λήγουσα. Άρα, όχι «εν μία νυκτί» αλλά «εν μια νυκτί».

Ούτε τώρα τελειώσαμε. Εντάξει, τονίζεται στη λήγουσα, αλλά θα βάλουμε τόνο ή όχι; Εδώ οι γνώμες διίστανται. Ο Μπαμπινιώτης το γράφει «εν μια νυκτί» (άρα το προφέρει μονοσύλλαβο) ενώ το ΛΚΝ «εν μιά νυκτί» άρα το προφέρει δισύλλαβο. Για περισσότερα δείτε ειδικό παλαιότερο άρθρο της Λεξιλογίας. Αν το έγραφα ποτέ, θα το τόνιζα: μιά, ίσως επειδή έτσι θα το πρόφερα στο γνωστό παλιό σατιρικό «εν μιά νυκτί και μόνη, αντιστάσεως μη ούσης…»

Οπότε, καλά κάνω εγώ που γράφω «μέσα σε μια νύχτα».

* Και επιστρέφουμε στα εκλογικά. Ο τίτλος μας λέει για παλινόρθωση αλλά εδώ μια επιφανής περσόνα του φιλελεύθερου χώρου προτιμάει την παλιννόστηση.

Όμως, ωγαθέ, παλιννόστηση, όπως λέει το Λεξικό, είναι η επιστροφή κάποιου στην πατρίδα του ύστερα από μακροχρόνια απουσία. Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι οι ακραιφνείς φιλελεύθεροι είχαν φύγει από τη χώρα την τετραετία που κυβερνούσαν οι μαδουραίοι, και πάλι εκείνοι θα παλιννοστούσαν, όχι η χώρα.

Στην πραγματικότητα, ο επιφανής φιλελεύθερος ήθελε να γράψει παλινόρθωση, αλλά τον μπέρδεψε η παλιννόστηση,  που μπορεί κανείς να νομίσει ότι συνδέεται με το στήσιμο της χώρας στα πόδια της.

Και δωράκι η κοτσάνα «των απελθούντων» αντί για το σωστό «απελθόντων». Καλύτερα γράψε «μαδουραίων», που ξέρεις πώς γράφεται!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 120 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν ανοίξουν οι κάλπες

Posted by sarant στο 6 Ιουλίου, 2019

Ο τίτλος είναι προβλέψιμος αφού αύριο έχουμε εκλογές. Βέβαια, κι άλλες φορές έχω βάλει παρεμφερείς τίτλους στο πολυσυλλεκτικό σαββατιάτικο άρθρο μας, όταν δημοσιεύεται την παραμονή εκλογικής αναμέτρησης -δεν είναι εύκολη η πρωτοτυπία σε τέτοιες συγκυρίες.

Επιπλέον, το σημερινό άρθρο, επειδή χτες ταξίδευα (για να έρθω να ψηφίσω) είναι μικρότερο από τα συνηθισμένα μεζεδοάρθρα μας. Ζητώ συγγνώμη προκαταβολικά.

Και αφού έχουμε αύριο εκλογές, να ξεκινήσω με μια γενική παρατήρηση, ότι σε τούτες τις εκλογές, όπως και στις ευρωεκλογές που προηγήθηκαν, πρόσεξα αρκετούς υποψηφίους να κάνουν λογοπαίγνια με το επώνυμό τους.

Δεν είναι τωρινό το φαινόμενο (θυμάμαι εδώ και τριάντα χρόνια το «Όχι στα σκάνδαλα, ναι στον Σκανδαλάκη) αλλά η εντύπωσή μου είναι πως τώρα τελευταία τα λογοπαικτικά συνθήματα υποψηφίων έχουν πληθύνει.

Στα σχόλια ενός πρόσφατου άρθρου είχαμε δει το αφισάκι με το φοβερό σύνθημα «Κοπάνα το στην Κοπανάκη«, με το οποίο μια υποψήφια βουλεύτρια της ΝΔ από το λεκανοπέδιο ζητάει την ψήφο των συμπολιτών μας, ενώ αριστερά βλέπουμε ένα λογοπαίγνιο υποψήφιου της Πιερίας.

Το βρίσκω κάπως κρύο, για να πω την αμαρτία μου, ιδίως την επισήμανση ότι πρόκειται για αστειάκι, που θυμίζει κάτι ατάλαντους κωμικούς, που κάνουν δυο και τρεις φορές το ίδιο αστείο για να εξασφαλίσουν ότι θα το πιάσει το νοήμον κοινό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Εκλογές, Κύπρος, Λεξικογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , | 208 Σχόλια »

Μεζεδάκια του καύσωνα

Posted by sarant στο 29 Ιουνίου, 2019

Μόνο που ο καύσωνας δεν βρίσκεται εκεί απ’ όπου με διαβάζετε οι περισσότεροι, αλλά εκεί απ’ όπου γράφω εγώ, ή μάλλον λίγο πιο κάτω. Για πρώτη φορά στην ιστορία, τέσσερις νομοί της Νότιας Γαλλίας κηρύχτηκαν από χτες σε κατάσταση «κόκκινου συναγερμού για καύσωνα», μια κατηγορία έκτακτης κατάστασης που θεσπίστηκε μετά τον φονικό καυσωνα του 2003 με τις 15.000 νεκρούς.

Χτες λοιπόν οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 45 βαθμούς σε μερικές περιοχές, με ρεκόρ τους 45,9 στην περιοχή της Νιμ, που παραδοσιακά είναι η πιο ζεστή της μητροπολιτικής Γαλλίας. Eκεί είχε σημειωθεί, τον Αύγουστο του 2003, το προηγούμενο ρεκόρ όλων των εποχών με 44,1 βαθμούς. Φέτος όμως βρισκόμαστε ακόμη στα τέλη Ιουνίου…

* Κωμικός τίτλος σε τραγικό γεγονός:

Νεκρός Βολιώτης πνίγηκε από φαγητό, είναι ο τίτλος. Δεν θα το μάσησε καλά, σχολίασε φίλος.

* Γουστόζικο ορθογραφικό σε τίτλο:

Σκηνές απείρου κάλους με Βελόπουλο στο Κόντρα.

Δεν θα το επισήμαινα κανονικά, δεν είναι και τόσο σπουδαίο, αλλά μου φάνηκε ταιριαστό με τα πρόσωπα του δράματος.

* Κι άλλο γουστόζικο ορθογραφικό, σε άρθρο εκπαιδευτικού ιστότοπου σχετικά με τις δηλώσεις του Κ. Χατζηδάκη για το πρόγραμμα της ΝΔ για την παιδεία:

«Εμείς πιστεύουμε σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτική που στηρίζεται στην προσπάθεια, την άμυλα, την αξιοκρατία» είπε, παρουσιάζοντας τους βασικούς πυλώνες του προγράμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Παρά τα εισαγωγικά, το λάθος μάλλον στον ιστότοπο χρεώνεται. Και πάλι, όπως και το προηγούμενο, είναι λάθος που δεν το πιάνει ο καημένος ο Σπελ Τσέκερ.

Αλλά η υπόθεση είχε και συνέχεια, διότι στο Φέισμπουκ κάποιος επισήμανε με ειρωνικό σχόλιο το λάθος και συνέχισε: άμμιλα είναι το σωστό!

Στην αρχή νόμιζα ότι το έλεγε στ’ αστεία, αλλά μάλλον είχαμε μιαν ακόμα εκδήλωση του νόμου του Μέφρι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Εκλογές, Θηλυκό γένος, Κύπρος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 243 Σχόλια »

Μεζεδάκια της πιο μεγάλης μέρας

Posted by sarant στο 22 Ιουνίου, 2019

Ημερολογιακά το εννοώ, αφού χτες ή σήμερα έχουμε (ή είχαμε) το θερινό ηλιοστάσιο και τη μεγαλύτερη μέρα, εννοώ στο ημισφαίριό μας και στο γεωγραφικό μας πλάτος -βαριέμαι να κοιτάξω ποιαν ακριβώς μέρα και ώρα. Άλλες χρονιές έχω τιτλοφορήσει «μεζεδάκια του ηλιοστασίου» ή και «ηλιοστασιακά» (διότι αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, πώς θα φτάσουμε τα πέντε εκατομμύρια λέξεις; ) αλλά τώρα είπα να καταφύγω στην περίφραση.

* Tη βδομάδα που μας πέρασε είχαμε και τον θάνατο του Ιταλού σκηνοθέτη Φράνκο Τζεφιρέλι, που όλοι έχουμε δει έργα του είτε τη Μεγαλοβδομάδα είτε άλλοτε. Στη νεκρολογία του στη Λάιφο διάβασα ότι:

Ο κατά κόσμον Τζιανφράνκο Κόρσι, εκτός από σκηνοθέτης είχε διατελέσει και πρώην γερουσιαστής με το κόμμα Forza Italia από το 1994 εώς το 2001. Ως αξιωματούχος της ιταλικής κυβέρνησης από το 1977, ο Τζεφιρέλι έλαβε την διάκριση του ιππότη από την βρετανική κυβέρνηση το 2004…..

Δυο παρατηρήσεις εδώ: Αρκεί να πούμε απλώς «ο Τζεφιρέλι είχε διατελέσει γερουσιαστής». Το «πρώην» δεν χρειάζεται, με το «είχε διατελέσει» (ή και «διετέλεσε») λέμε καθαρά ότι η θητεία του είχε τελειώσει πριν από τον θάνατό του.

Κι έπειτα, ο «αξιωματούχος» είναι αυτός που έχει κάποιο αξίωμα. Ο Τζεφιρέλι είχε τιμηθεί με παράσημο του τάγματος της τιμής από το ιταλικό κράτος, επομένως δεν ήταν αξιωματούχος.

* Ανάμεσα στα εφτά νομοσχέδια που ετοιμάζει η ΝΔ αν και όταν έρθει στην κυβέρνηση, είναι και ένα που αφορά τα πανεπιστήμια, που πλέον «δεν θα είναι άνδρα κουκουλοφόρων και διακινητών ναρκωτικών».

Άνδρα θέλω, τώρα τα θέλω! Άντρο βέβαια, η λέξη είναι αρχαία κι ο Δίας σε άντρα μεγάλωσε όταν τον έκρυβαν για να μην τον καταβροχθίσει ο μπαμπάς του, αλλά σε μας αυτό το «ντ» φαίνεται πολύ μπασκλάς, κι έτσι μαζί με τον νάπτη έχουμε και τα άνδρα…

* Μια και είπαμε για τις εκλογές, σήμερα δεν συζητάμε πολιτικά αλλά θα κάνω μια εξαίρεση και θα δηλώσω πως θα ψηφίσω το κόμμα του Ντέκλαν Κοστέλλο.

Ποιος είναι αυτός;

Γκουγκλίστε «Declan Costello» και θα (τον) δείτε.

Ήταν λοιπόν Ιρλανδός δικαστικός και πολιτικός που ανάμεσα στ’ άλλα διετέλεσε μέλος και στη συνέχεια πρόεδρος (και όχι πρώην μέλος και πρώην πρόεδρος) του ιρλανδικού Ανώτατου Δικαστηρίου. Πέθανε το 2011.

Θα μου πείτε, η φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο φαίνεται πολύ γνωστή, είναι φτυστός ο Αλέξης Τσίπρας. Βασικά, είναι ο Αλέξης Τσίπρας.

Πώς έγινε το μπέρδεμα; Όταν αναζητούμε στο γκουγκλ κάποιο πρόσωπο που υπάρχει στη Βικιπαίδεια, το γκουγκλ παρουσιάζει μια σύντομη βιογραφία του σε πλαίσιο μαζί με φωτογραφία του. Αυτό δεν το έχει φτιάξει άνθρωπος, δημιουργείται (υποθέτω) δυναμικά και αυτόματα.

Στο λήμμα της Βικιπαίδειας δεν υπάρχει φωτογραφία του Ιρλανδού δικαστικού, οπότε η φωτογραφία (του Τσίπρα) προέκυψε από αυτόματη αναζήτηση.

Υπάρχει όμως και άλλος Ντέκλαν Κοστέλλο, επίσης Ιρλανδός φυσικά, ο οικονομολόγος και ανώτερος υπάλληλος της Κομισιόν, που ήταν μέλος της τρόικας (και στη συνέχεια των θεσμών). Κάποια στιγμή τον Μάρτιο του 2015 ο Αλέξης Τσίπρας έκανε οργισμένες δηλώσεις κατά του Ντέκλαν Κοστέλλο (του οικονομολόγου, ο άλλος άλλωστε είχε ήδη αφήσει τον μάταιο τούτο κόσμο) οι οποίες δημοσιεύτηκαν σε ιρλανδική εφημερίδα, μαζί με μια φωτογραφία του Τσίπρα.

Οπότε, αν σήμερα κάποιος θελήσει να μάθει περισσότερες πληροφορίες για τον οικονομολόγο που ήταν μέλος της τρόικας, θα πάρει από το γκουγκλ το βιογραφικό του μακαρίτη συνονόματού του και τη φωτογραφία του Αλέξη Τσίπρα!

Εγώ πάντως θα τον ψηφίσω!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Εκπαίδευση, Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 179 Σχόλια »