Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μεζεδάκια’ Category

Μεταμουντιαλικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιουλίου, 2018

Σκοινί κορδόνι το πήραμε, θα μου πείτε, να τιτλοφορούμε τα σαββατιάτικα άρθρα μας ανάλογα με τις φάσεις του Μουντιάλ. Πάντως ο τίτλος είναι ακριβής, αφού το… Μουντιαλόφσκι, όπως το είχαμε βαφτίσει στο ιστολόγιο, ολοκληρώθηκε την περασμένη Κυριακή -και περιέργως δεν τον έχω χρησιμοποιήσει άλλη φορά, ούτε το 2014 ούτε το 2010 δηλαδή.

Ολοκληρώθηκε λοιπόν το Μουντιάλ, νίκησε η Γαλλία που την υποστήριζαν οι περισσότεροι στον τελικό, έγινε και η τελετή παράδοσης-παραλαβής των τηλεκοντρόλ, και προχωράμε με τους συνήθεις, αν και θερινούς, ρυθμούς.

Πάντως, το σημερινό πιάτο είναι εξόχως θερινό, δηλαδή ελαφρύ-ελαφρύ. Ταξίδευα ως γνωστόν κι έτσι δεν μάζεψα πολλά, και μερικοί απο τους αλιείς μαργαριταριών που είναι τροφοδότες του ιστολογίου προφανώς διακοπεύουν κι έτσι δεν έστειλαν ούτε αυτοί.

* Και ξεκινάμε με ένα μουντιαλικό μεζεδάκι -ή μάλλον μεταμουντιαλικό.

Δημοσιογράφος της ΕΡΤ σχολιάζοντας την απόφαση για αύξηση των ομάδων που θα συμμετέχουν στην τελική φάση του μεθεπόμενου παγκοσμίου κυπέλλου σε 48 είπε πως είναι «λίγο ρηξικέλευθη αυτή η απόφαση της FIFA». Μάλλον νομίζει ότι ρηξικέλευθη σημαίνει παρακινδυνευμένη, ριψοκίνδυνη. (Μπορεί άλλωστε κάτι να είναι λίγο ρηξικέλευθο; Ίσως μπορεί).

* Η φωτογραφία αριστερά δημοσιεύτηκε στα Υπογλώσσια, μια γλωσσική ομάδα του Φέισμπουκ στην οποία συμμετέχω και είναι απόλυτα εναρμονισμένη με την εποχή.

Προσέξτε πως οι περισσότερες λέξεις είναι γραμμένες ολόσωστα, αλλά τα λάθη εντοπίζονται σε μία κατηγορία λέξεων: στις ιταλικές. Ενώ οι ελληνικές λέξεις είναι αλάνθαστες, το ίδιο και οι αγγλικές, οι τρεις ιταλικές λέξεις έχουν γραφτεί «σε γκρίκλις», δηλαδή σαν κάποιος να έχει μεταγράψει στο λατινικό αλφάβητο τις ελληνικές λέξεις φρέντο, εσπρέσο και καπουτσίνο αγνοώντας πώς γράφονται στα ιταλικά (αλλά και στα αγγλικά, δηλαδή freddo, espresso, cappuccino)

Η πινακίδα απευθύνεται σε ελληνόγλωσσο κοινό, αφού έχει στα ελληνικά όλες τις αμιγώς ελληνικές λέξεις -που κανείς ξένος δεν θα τις καταλάβει- οπότε υποψιάζομαι ότι γράφει στο λατινικό αλφάβητο τις υπόλοιπες απλώς και μόνο επειδή είναι ξένης προέλευσης -δεν νομίζω ότι έχει κάνει έρευνα αγοράς από την οποία κατέληξε πως οι αλλοδαποί πελάτες παραγγέλνουν μόνο τοστ και μπρέκφαστ και όχι χυμούς.

* Ο Δ. Νανούρης δημοσιεύει στην ΕφΣυν ένα χιουμοριστικό ανάγνωσμα σε συνέχειες, που παίζει με δυο συγγραφείς ονόματι Καραμπίνη και Καραμπέση, που όλος ο κόσμος τους μπερδεύει -διάβασα μόνο την πρώτη συνέχεια, κι έτσι δεν ξέρω αν οι ήρωες έχουν και άλλες ομοιότητες με τους υπαρκτούς Θωμά Κοροβίνη και Περικλή Κοροβέση.

Πρόσεξα ωστόσο μια σχιζολεξία που μας γυρίζει πολλούς αιώνες πίσω. Γράφει ο συντάκτης για να δείξει πόσο εύκολο είναι να μπερδέψεις τα δυο ονόματα: «Σκοπεύεις να ψωνίσεις Καραμπέση κι ανοίγοντας τη σακούλα στο σπίτι βρίσκεσαι τετ α τετ με τον Καραμπίνη και τ’ ανάπαλιν.»

Αυτό το «τανάπαλιν» πράγματι ετυμολογείται απο το αρχαίο «το ανάπαλιν» και «τ’ ανάπαλιν», και έτσι γραφόταν στ’ αρχαία, ως δύο λέξεις, αλλά από τα βυζαντινά χρόνια γράφεται μονολεκτικά και ως μία λέξη το έχουν τα σημερινά λεξικά π.χ. το λεξικό Μπαμπινιώτη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επιγραφές, Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 109 Σχόλια »

Γαλλοκροατικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Ιουλίου, 2018

Τα αποκαλώ έτσι επειδή αύριο είναι ο τελικός του Μουντιάλ, στον οποίο θα αναμετρηθούν οι δυο αυτές ευρωπαϊκές ομάδες. Αν κοιτούσα το ημερολόγιο, μπορεί να τα ονόμαζα σκέτα «γαλλικά», αφού σήμερα έχουμε 14 Ιουλίου, την εθνική εορτή της Γαλλίας, μέρα που οι περισσότεροι συνδέουν με την πτώση της Βαστίλλης στις 14 Ιουλίου 1789 αλλά μπορεί εξίσου να αποτελεί ανάμνηση της γιορτής της Ομοσπονδίας στις 14.7.1790 (Fête de la Féderation) που συμβολίζει την ενότητα του γαλλικού λαού.

Ωστόσο, αν έδινα αυτό τον τίτλο θα ήταν σαν να ευνοώ τη Γαλλία και αυτό δεν μπορώ να το κάνω διότι, παρόλο που έχουμε τις συμπάθειές μας, το ιστολόγιο τηρεί αυστηρή ουδετερότητα. Προσωπικά συμπαθώ τη Γαλλία, αλλά με έχει συγκινήσει και η προσπάθεια της Κροατίας, μιας ομάδας από χώρα 4 εκατομμυρίων κατοίκων, που πέρασε διά πυρός και σιδήρου τους αγώνες νοκάουτ και θα παραταχθεί αύριο έχοντας παίξει έναν αγώνα περισσότερο από τους Γάλλους (τρεις παρατάσεις αθροίζονται σε 90 λεπτά). Μιας ομάδας, επιπλέον, από βαλκανική χώρα, που αν αύριο κερδίσει θα πετύχει αναπάντεχο κατόρθωμα, στα ίδια μέτρα με τη νίκη της εθνικής Ελλάδος στο ευρωπαϊκό του 2004 (και επιπλέον, οι Κροάτες ξέρουν και μπάλα, αν και η φουρνιά του 2004 δεν ήταν καθόλου κακή ομάδα).

Βέβαια, οι περισσότεροι είμαστε με τους Γάλλους διότι οι Κροάτες είναι Ουστάσι και ο Μόντριτς υποτίθεται πως χαιρέτισε ναζιστικά -αν και ο Βίντα όντως έκανε αντιρωσικές ή αντισερβικές δηλώσεις. Ίσως κιόλας να τους έχουμε άχτι επειδή μας νίκησαν στα μπαράζ πρόκρισης, αλλιώς θα έπαιζε τώρα η δικιά μας εθνική στο Λουζνίκι. Εγώ δεν συμμερίζομαι αυτούς τους λόγους αλλά θα είμαι με τη Γαλλία επειδή τόσα χρόνια σε γαλλόφωνο περιβάλλον έχω βάψει, κι ας μου γύρισαν τ’ άντερα που είδα τον Μακρόν να πανηγυρίζει το γκολ της νίκης επί του Βελγίου. «Θα είμαι», εντελώς πλατωνικά: ίσως και να μη δω το παιχνίδι.

Να θυμίσω πάντως ότι στο γκάλοπ που είχαμε κάνει στο ιστολόγιο, μετά τους αγώνες των ομίλων, από τους 209 φίλους του ιστολογίου που ψήφισαν, οι 21 πρόβλεψαν νίκη της Κροατίας και μόλις οι 9 της Γαλλίας.

* Και ξεκινάμε με ένα μεζεδάκι μουντιαλικό, μια αρκετά συνηθισμένη σχιζολεξία σε ρεπορτάζ για τη νίκη του Βελγίου επί της Βραζιλίας: Το δεύτερο τέρμα των Βέλγων έπιασε εξ απίνης τη Βραζιλία που είχε τις περισσότερες φάσεις μέχρι εκείνη την ώρα.

Το αρχαίο επίρρημα γράφεται μία λέξη, εξαπίνης. Έτσι θα το βρείτε και σε όσα λεξικά το έχουν. Δεν υπάρχει καμιά απίνη να πιάνει στον ύπνο τους γλαφυρούς συντάκτες. Επιτρέπεται πάντως να γράψετε και «έπιασε στον ύπνο» ή «αιφνιδίασε», δεν θα σας διαγράψει η ΕΣΗΕΑ αν αποφύγετε το κλισέ. Αν όμως το γράψετε, γράψτε το σωστά.

* Σε καβαλιώτικον ιστότοπο διαβάζουμε ότι: Νταλίκα παρέσυρε ηλικιωμένη στην Καβάλα και τη γλύτωσε με εκδορές!

Θα ήταν χοντρόπετση η ηλικιωμένη, για να προκαλέσει εκδορές σε κοτζάμ νταλίκα, σχολιάζει ο φίλός που το στέλνει.

Καταλαβαίνουμε βέβαια ποιος παρέσυρε ποιον, αλλά δεν παύει να έχει γούστο η τσαπατσούλικη διατύπωση. Πιο κάτω στο άρθρο προσέξτε κι ένα στραβογραμμένο «ο οδηγός του βαρέως οχήματος». Βαρέος βέβαια. Και επειδή δεν έχουμε εδώ κάποια τυποποιημένη έκφραση (βαρέος ύδατος, όχημα βαρέος τύπου) πολύ καλύτερα θα έκανε ο συντάκτης να το έκλινε ομαλά: του βαριού οχήματος, οπότε θα το έγραφε και σωστά.

* Είχαμε και την απίστευτη περιπέτεια με τους εφήβους στην Ταϊλάνδη, που εγκλωβίστηκαν στη σπηλιά.

Από την αγωνία του, ασφαλώς, ο υλατζής της Καθημερινής κατάφερε να κάνει διπλό ορθογραφικό λάθος στα τέσσερα /i/ της λέξης. Το διόρθωσαν βέβαια σχετικά γρήγορα.

* Έβρεξε πολύ τις περασμένες μέρες, κοινώς έριξε καρεκλοπόδαρα. Δεν έριξε μόνο καρεκλοπόδαρα, έριξε και δέντρα η θύελλα. Δεν μπορούμε όμως να γράψουμε, όπως διάβασε φίλος, «Παράλληλα, υπήρξε μια κλήση στην Πυροσβεστική για ρίψεις δέντρων στο Χαλάνδρι», διότι ρίψη δέντρων θα είχαμε αν ήταν κάποιος γίγαντας και τα έριχνε σαν ακόντια. Πτώσεις δέντρων, ναι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Γκας Πορτοκάλος, Επιγραφές, Εκδηλώσεις, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 180 Σχόλια »

Προημιτελικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Ιουλίου, 2018

Θα τα ονομάσουμε ετσι αφού χτες και σημερα γίνονται τα ματς των προημιτελικών του Μουντιάλ. Το λεξικο λέει ότι η λέξη «ημιτελικός» είναι μεταφραστικό δάνειο από το γαλλ. démi-final (ή από το γερμανικό Halbfinale, λέω εγώ) αλλά ο προ-ημιτελικος είναι εγχώριος σχηματισμός και δεν έχει, απ’ όσο ξέρω, αντίστοιχο σε άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα, όπου ο αντίστοιχος όρος σημαίνει, κατά λέξη, «τεταρτοτελικός» (quarter final, Viertelfinale, cuartos de final, κτλ.)

* Και ξεκιναμε με μια μουντιαλική ακλισιά από άρθρο του in.gr για το προηγούμενο γύρο των νοκάουτ συναντήσεων: Λίγο… περισσότερο από την ομάδα του Μεξικό αξίζει ο Νεϊμάρ.

Το έχουμε βέβαια ξαναγραψει: τα ξένα τοπωνύμια που έρχονται συμμορφωμένα με το τυπικό της ελληνικής, κατά γενικό κανόνα κλίνονται, ιδίως όταν είναι ονοματα χωρών ή μεγαλουπόλεων. Αυτός είναι ο γενικος κανόνας, που έχει και εξαιρέσεις -για παραδειγμα, το Μονακό ή το Όσλο συνηθίζονται άκλιτα.

Κατά μείζονα λογο πρέπει να κλινονται τα ξένα τοπωνύμια που εχουν υποστεί κάποια προσαρμογή και εξελληνισμό στη γλώσσα μας, οπως Πεκίνο ή Λονδίνο. Και το Μεξικό θα μπορούσε κανείς σε αυτή την κατηγορία να το εντάξει, αφού οι ντόπιοι το λένε Μέχικο.

Οπότε, σε κάθε περίπτωση δεν βλέπω γιατί να μη λέμε και γράφουμε «του Μεξικού». Να σημειωθεί ότι στο κυρίως άρθρο το Μεξικό κλίνεται («του Μεξικού») οπότε την ακλισιά τη χρεώνεται μονάχα ο υλατζής του ιστότοπου.

* Ενθαρρυντικό βεβαίως που μια εφημερίδα θυμήθηκε τον Αργύρη Εφταλιώτη, όπως έκανε η ΕφΣυν πρόσφατα, αλλά ο φίλος που το στέλνει διαφωνεί με τη γεωγραφική ακρίβεια της φράσης:

Γίνεται γνωστός ως πεζογράφος και ποιητής με το ψευδώνυμο Αργύρης Εφταλιώτης, από την καταπράσινη παραλία Ευθαλού δίπλα στον Μόλυβο (ευ+θάλλω), απ’ όπου ατενίζει τη Λήμνο και τα κορίτσια της:

Μου λέει (και ο χάρτης τον επιβεβαιώνει):

Η Εφταλού, βέβαια, δεν βλέπει Λήμνο αλλά το μπουγάζι και την Τουρκία. Απλά πρέπει να ξέρουμε και πού είναι.

Εμένα με ενοχλεί και ο ευπρεπισμός της Εφταλούς σε Ευθαλού, που δεν ξέρω καν αν έχει ετυμολογική ή άλλη βάση. Δεν λέω ότι είναι εύρημα του αρθρογράφου, χρησιμοποιείται και από άλλους (όχι και πολύ πάντως). Αλλά το να λες ότι ο Εφταλιώτης πήρε το ψευδώνυμό του από την Ευθαλού είναι κωμικό -κι αν το άκουγε ο μακαρίτης, που ήταν πούρος δημοτικιστής, θα το θεωρούσε μεγάλη προσβολή.

* Κι άλλη μια ακλισιά, κυπριακή: Σεμινάριο κατασκευής σαπούνι με ελαιόλαδο. Εδώ δεν έχουμε ξένη λέξη (εντάξει, η απώτατη αρχή ξένη είναι αλλά αυτό δεν φαίνεται), δεν έχουμε υποκοριστικό, κι όμως κάποιοι ίσως δυσκολεύονται στο «κατασκευής σαπουνιού» (εγώ θα έγραφα ‘παρασκευής σαπουνιού’ μάλλον). Λέτε να είχαν δίκιο εκείνοι οι παλιοί που επέμεναν ότι στη νέα ελληνική η γενική πτώση ατροφεί;

* Και μια και πιάσαμε την Κύπρο, σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ είδα αυτό το σουπεράκι από τον κυπριακό Αντένα, που επικρίνει την διάθεση πιστώσεων για τον πολιτισμό, ή, όπως χλευαστικά το γράφει, «για χωροδίες και θεατράκια».

Ίσως αν είχε παρακολουθήσει μερικές συναυλίες με χορωδίες, να ήξερε πώς γράφεται η λέξη.

* Όχι ότι η παρακολούθηση χορωδιών εξασφαλίζει την καλλιέργεια ή τη νηφαλιότητα. Αυτό δα αποδείχτηκε περίτρανα από το πρωτοφανές περιστατικό που διαδραματίστηκε την περασμένη Κυριακή στη χορωδιακή συνάντηση «Στα βήματα του Αποστόλου Παύλου» που πραγματοποιήθηκε στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, όταν κάποιοι έφτυσαν τον μαέστρο επειδή δεν έπαιζε συνθέσεις Ελλήνων αλλά Μπαχ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντισημιτισμός, Βουλή, Γελοιογραφίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | 205 Σχόλια »

Αμάνσαφτα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 30 Ιουνίου, 2018

Αμάν! Τι λέξη είναι αυτη στον τίτλο; Αρχικά σκεφτόμουν το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο να το τιτλοφορήσω «Μουντιαλικά μεζεδάκια», επειδή όμως τον τιτλο αυτό τον έχουμε χρησιμοποιήσει ήδη είπα να βάλω στον τίτλο κάτι που να δειχνει το μέχρι στιγμής τρανταχτό γεγονός του φετινού Μουντιάλ, που βεβαια είναι ο αποκλεισμός της Γερμανίας.

Κι επειδή η εθνική ομάδα της Γερμανίας είναι η Νατσιονάλμανσαφτ, ή σκέτη Μάνσαφτ, δεν αντιστάθηκα στον πειρασμό και σκάρωσα αυτον τον φριχτό νεολογισμό, με το αλφα το στερητικό. Τι, το αμένσιωτος καλύτερο ειναι; (Είναι, εδω που τα λέμε).

Είναι γεγονος ότι ο πρόωρος αποκλεισμός της γερμανικής ομάδας, που πολλοι τον πανηγύρισαν, αποτέλεσε μεγαλη έκπληξη έστω κι αν η φετινή Εθνική Γερμανίας φαινόταν να έχει αρκετά προβλήματα. Πάντως, υπήρχαν και αρκετοί που τη θεωρούσαν φαβορί, είτε κατ’ εφαρμογη του Αξιώματος του Λίνεκερ (έχει ήδη αναθεωρηθει) ειτε ύστερα από εφαρμογή επιστημονικων μεθόδων.

Με βάση 10.000 προσομοιώσεις, η UBS είχε προβλέψει πως η Γερμανία θα κατακτούσε το κύπελλο. Μίκρυνα πολύ την εικόνα κι έτσι δεν φαίνεται το σχόλιο του αναγνώστη απο κάτω, που λέει: Reminder that those are the same people running our economies.

Κακίες, διοτι ένας οικονομολόγος μπορεί να μας αναλύσει πειστικότατα για ποιο λόγο αποκλείστηκε η Γερμανία.

Πάντως, τα υπόλοιπα μεζεδάκια της πιατέλας μας δεν είναι μουντιαλικά ούτε αναφέρονται στο γερμανικό στραπάτσο -αν και πρόσεξα το διαφημιστικό τιτίβισμα της Ράιαν, που λογοπαίζει και με το όνομα του προπονητή τής Μάνσαφτ:

Making an unexpected exit? We have Löw fares on ryanair.com

* Και ξεκινάμε με ένα μεζεδάκι που ξεχάστηκε από την προηγούμενη βδομάδα αλλα θεωρώ πως δεν μπαγιάτεψε.

Σε άρθρο της Έλενας Ματθαιοπούλου στην Καθημερινή για τα 100χρονα του Λ. Μπερνστάιν, διαβάζουμε: «Συναντηθήκαμε ξανά δύο φορές ένα μήνα αργότερα στη Νέα Υόρκη, στο διαμέρισμά του στο εικονικό Αρ Νουβό κτίριο Ντακότα, στη δυτική πλευρά του Σέντραλ Παρκ (μπροστά στην είσοδο του οποίου δολοφονήθηκε ο Τζον Λένον), αλλά εδώ υπήρχε μια διάχυτη μελαγχολία.»

Το κτίριο δεν ήταν εικονικό, βέβαια -αντίθετα, ήταν φτιαγμένο από τούβλα. Ο εικονικός είναι ο virtual ενώ ο iconic ειναι ο ψευτοφίλος που μπερδεύει και παραπλανά όσους σκέφτονται πρώτα στα αγγλικά -και χωρίς να έχουν τη δικαιολογία της συγκεκριμένης συντακτριας. Πείτε το διασημο το κτίριο, πείτε το εμβληματικο, εικονικό όμως στα ελληνικά δεν είναι.

Στο ίδιο αρθρο υπάρχει μια μικρή ανακρίβεια. Γράφει ότι ο Μπερνστάιν και έχει συνθεσει βραβευμένα με Οσκαρ σάουντρακ, όπως για την ταινία «Το λιμάνι της αγωνίας» (1954) του Ελία Καζάν. Όχι όμως. Προτάθηκε για Όσκαρ αλλά τελικά βραβεύτηκε άλλο σάουντρακ.

* Πολυ πρόσφατα είχαμε γράψει για τον (κατ’ εμέ) τερατώδη τύπο «η μετά-μνημόνιο εποχή» που τον είχε χρησιμοποιήσει σε ένα τιτίβισμά του κάποιος πολιτικός (ίσως ο Χρ. Σταϊκούρας).

Δεύτερο κρούσμα, και μάλιστα από κατά τεκμήριο σοβαρό ιστότοπο: Αρθρο με τίτλο «Ελλάδα: Οι προκλήσεις στη μετά-μνημόνιο εποχή».

Ακριβέστερα, τον άγαρμπο τύπο τον χρεώνεται μόνο ο υλατζής του ιστότοπου, που έβαλε τον τίτλο, ενώ στο κείμενο του αρθρου βρίσκουμε τον ομαλό και φυσιολογικό τύπο «στη μεταμνημονιακή εποχή».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Κινηματογράφος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Ψευδόφιλες λέξεις | Με ετικέτα: , , , , , , | 187 Σχόλια »

Μεζεδάκια Πρεσπών

Posted by sarant στο 23 Ιουνίου, 2018

Αφού την περασμένη Κυριακή είχαμε στις Πρέσπες την υπογραφή της ενδεχομένως ιστορικής συμφωνίας των Πρεσπών, ταιριάζει να τιτλοφορήσουμε έτσι το αμέσως επόμενο πολυσυλλεκτικό άρθρο μας, ιδίως αφού το ιστολόγιο αισθάνεται μεγάλη χαρά και περηφάνια για την υπογραφή της συμφωνίας έστω κι αν αναγνωρίζει ότι υπάρχουν πολλές πιθανότητες να μην ολοκληρωθεί αίσια, στη γειτονική χώρα, η διαδικασία συνταγματικών αλλαγών.

Αλλά αυτά τα εχουμε συζητήσει σε παλιότερα άρθρα του ιστολογίου και (μάλλον) θα τα συζητήσουμε και στο μέλλον. Σήμερα ειναι Σάββατο και συζητάμε τα στραβά και τα περιεργα που έπιασε η απόχη μας την προηγούμενη εβδομάδα. Πάντως, αν ειχαμε πραγματι μεζεδάκια Πρεσπών ασφαλώς θα γευόμασταν και τα πεντανόστιμα φασόλια της περιοχής. (Επί του πιεστηρίου, μετα τα χτεσινά σκέφτηκα να αλλάξω τον τίτλο σε Μεζεδάκια με γραβάτα ή κάτι τέτοιο, αλλά τελικά τα της γραβάτας θα τα δούμε τη Δευτέρα).

* Αλλά, παρολο που τα συζητήσαμε στα σχόλια του περασμένου άρθρου, ας αναφέρουμε, για λόγους πληρότητας, καναδυό μαργαριτάρια σχετικά με τη συμφωνια των Πρεσπων και την προηγηθείσα πρόταση ευπιστίας της Νέας Δημοκρατίας.

* Στη συζήτηση στη Βουλή, το περασμένο Σάββατο, ο Κ. Μητσοτάκης (στο 9.05 του στιγμιοτύπου, εδώ) απευθυνομενος προς τον Π. Καμμένο, είπε:

Τον εμπιστεύεστε ακόμα τον κ. Κοτζιά; Περιλαμβάνετε τον κ. Κοτζιά με την εμπιστοσύνη σας;

Στα απομαγνητοφωνημένα πρακτικά η πορφυρογέννητη κοτσάνα εχει διορθωθεί στο σωστό, «τον περιβάλλετε…».

Είχα την εντύπωση ότι οι πρακτικογράφοι της Βουλης διόρθωσαν το λάθος, αλλά τελικά μια φίλη με ενημέρωσε ότι τα πρακτικά διαβιβάζονται στους συνεργάτες των αρχηγών και των υπουργών για τέτοιες φραστικές διορθώσεις πριν δημοσιευτούν.

* Για να ισοφαρίσουμε τα μαργαριτάρια, στην ομιλία του στις Πρέσπες ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για «άντρο της Δημοκρατίας» αναφερόμενος στη Βουλή. Παρόλο που έχει χρησιμοποιηθεί ξανά αυτή η έκφραση, καλύτερα θα ήταν να αποφεύγεται. Παρολο που είχαμε στην αρχαιοτητα το Δικταίον άντρον και το Ιδαίον άντρον, συνήθως το άντρο το λέμε για κάτι που συνδέεται με αφενός κρυφές και αφετέρου, και το κυριότερο, όχι αξιέπαινες δραστηριότητες -μιλάμε για άντρο ληστών, ας πούμε. Οπότε, χιλιες φορές καλύτερο να χαρακτηρίσουμε τη Βουλή, αν θέλουμε κλισέ, «ναό της Δημοκρατίας».

* Πάλι στις Πρέσπες, κάποιοι (παράδειγμα ) ειρωνευτηκαν τον Αλεξη Τσίπρα ότι είπε «να διαπράξουμε το ιστορικό μας καθήκον».

Θα ήταν ακυρολεξία, διότι διαπράττει κανείς αξιοποινες πράξεις. Το καθήκον το εκπληρώνουμε ή πιο απλά το κάνουμε ή, αν θέλουμε πιο επίσημο ύφος, το πράττουμε.

Τελικα όμως, αν παρακολουθήσετε το βίντεο της ομιλίας, ο Αλέξης Τσίπρας, στο 2.36 περίπου, λέει «Βρισκόμαστε εδώ για να πράξουμε και οι δύο το πατριωτικό μας καθήκον». Πράξουμε, όχι διαπράξουμε, άρα αθώος ο κατηγορούμενος.

* Και προχωράμε σε άλλα μεζεδάκια, άσχετα με τις Πρέσπες.

O ανταποκριτής μας στη Φωκίδα στέλνει φωτογραφία από καφετέρια ή κάτι αναλογο που έχει την ονομασία Stavedo.

Θα περίμενε κανείς Stavento αφού ο ναυτικός αυτός όρος προέρχεται από το ιταλικό ή βενετσιάνικο sottovento -ο αντίστοιχος λογιος όρος είναι «υπήνεμος».

Μαλιστα, η γραφή Stavedo παραξενεύει επειδή υπάρχει και το αρκετά δημοφιλες συγκρότημα Stavento.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Νεολογισμοί, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 163 Σχόλια »

Μεζεδάκια δυσπιστίας

Posted by sarant στο 16 Ιουνίου, 2018

Τα ονομάζω έτσι επειδή, την ώρα που τα γράφω, συνεχίζεται στη Βουλη η συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας που κατέθεσε η αξιωματική αντιπολίτευση. Θα μπορούσα βέβαια να τα πω και μουντιαλικά, μια και την ίδια ώρα παίζεται κάποιο από τα πρώτα παιχνίδια της διοργάνωσης, αλλά δεν έχουμε μπει ακόμα σε μουντιαλικους ρυθμούς οποτε ας κρατήσω την ονομασία για αργότερα.

Την ίδια την πρόταση δυσπιστιας, που πολλές φορές τη λέμε ανακριβώς «πρόταση μομφής», στο χτεσινό άρθρο τη χαρακτήρισα «πρόταση ευπιστίας» διότι, και να μου συγχωρέσετε την πολιτικολογία σε ένα άρθρο που δεν έχει αυτό το αντικείμενο, θεωρώ ότι χρειάζεται μεγάλη ευπιστία για να πιστεψει κανείς ότι η πρόθεση της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ειλικρινής, ότι δηλαδή ο αρχηγός της όντως θεωρεί «κακή» τη συμφωνία. Άλλωστε, οπως αποκάλυψε προχτές ο Αντ. Καρακούσης, στην πρόσφατη συνάντηση με τον ΣΕΒ ο Κ. Μητσοτάκης είπε οτι ο ίδιος είναι υπέρ της λύσης αλλά δεν μπορεί να παραβλέψει τις διαθέσεις της κοινής γνώμης και θελει να φθείρει την κυβέρνηση. Αυτό είναι, θα έλεγε κανείς, αναμενόμενο από την αντιπολίτευση, αλλά το κακό είναι ότι διαπαιδαγωγεί τους πολίτες, τουλάχιστον τους φίλους της, στην ψευδή συνείδηση και την εθελοτυφλία. Αν η σημερινή συμφωνία ναυαγήσει, θα είναι πολύ δύσκολο σε μερικά χρόνια για την όποια ελληνική κυβέρνηση να πείσει την κοινή γνωμη για μια επόμενη συμφωνία που πολύ δύσκολα θα είναι τόσο συμφέρουσα για τη χώρα μας όσο τούτη εδω.

Αλλά ας σταματήσω εδώ κι ας προχωρήσω με τα μεζεδάκια.

* Σαν γέφυρα, να καταγράψω ένα μαργαριτάρι από τη σημερινή συζητηση. Όπως μου λένε, η βουλεύτρια της ΝΔ Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου πρότρεψε τους βουλευτές της συμπολίτευσης να «σεμνύνονται» όταν μιλάνε για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.

Τους κάλεσε να αισθάνονται περήφανοι; Να καμαρώνουν; Διότι αυτο σημαίνει το ρήμα «σεμνύνομαι». Πρόκειται για έναν άσπονδο φίλο της τρισχιλιετούς. Στα αρχαία, όπως σίγουρα έχουμε ξαναγράψει, σεμνός ήταν ο σεβάσμιος, ο μεγαλόπρεπος, και σεμνύνομαι σήμαινε καμαρώνω. Με την πάροδο των αιώνων, η λέξη σεμνος πήρε τη σημερινή σημασία, οπου σεμνός είναι αυτός που δείχνει σεβασμό, που φέρεται με συστολήκαι διακριτικότητα, αλλά το ρήμα «σεμνύνομαι», καθώς ειναι ρημα λόγιο που το χρησιμοποιούμε μόνο σε έκτακτες περιστάσεις, σαν το καλο σερβίτσιο που μενει κλεισμένο στη βιτρίνα και ανοίγει μια φορά το χρόνο, δεν τρίφτηκε στη χρήση και δεν άλλαξε σημασία. Η Αννα-Μισέλ κάλεσε τους συναδέλφους της να είναι σεμνοί, να δείχνουν σεβασμό.

Για να υπερασπιστώ την (εξ… αγχιστείας) γαλαζοαίματη βουλεύτρια, αναγνωρίζω ότι αυτή η χρήση του «σεμνύνομαι» ειναι οικονομική, διότι δεν έχουμε αντίστοιχο μονολεκτικό ρήμα. Είναι όμως, quelle horreur, λάθος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 198 Σχόλια »

Μεζεδάκια των πανελλαδικών

Posted by sarant στο 9 Ιουνίου, 2018

Άρχισαν προχτές οι πανελλαδικές εξετάσεις, χτες για τα Γενικά Λύκεια, οπότε ήταν εύκολο να διαλέξω τίτλο. Μάλιστα, όπως θα δείτε, μεγάλο μέρος της σημερινής πιατέλας μας σχετίζεται ακριβώς με τις εξετάσεις, και ειδικά με το χτεσινό θέμα της Γλώσσας.

Δεν σας κρύβω μάλιστα ότι προς στιγμή χτες το μεσημέρι παραλίγο να υποκύψω στον πειρασμό και να γράψω ειδικό μικρό άρθρο, που θα ανεβαινε εμβόλιμα -αλλά μετά έπεσε δουλειά κι έτσι θέλοντας και μη εγκατέλειψα την ιδέα αυτή.

Τις Πανελλαδικές εξετάσεις έχω την πολυτέλεια πλέον να τις σχολιάζω «από τον καναπέ» μου και όχι από το μετερίζι του δοκιμαζόμενου γονιού -ή, πολύ περισσότερο, από την πρώτη γραμμή του πυρός των υποψηφίων, αφού εγώ είμαι παλιότερος και απο τον ατακαδόρο της εικόνας, μια και έδωσα όχι Πανελλήνιες αλλά το προηγούμενο σύστημα -ακαδημαϊκό, θαρρώ, λεγόταν;

.

* Σχετική με τις Πανελλαδικές εξετάσεις και η αστεία επιγραφή της εβδομάδας, ισως απο ασανσέρ πολυκατοικίας (αν είναι αυθεντική).

To γέλιο είναι στην αγγλική μετάφραση (θα έχει και ξένους η πολυκατοικία) με το we have period of Panelladikes.

Λες και αν έγραφε school exams ή national school exams δεν θα το παίρναν στα σοβαρά οι αξιότιμοι ένοικοι!

* Παραδοσιακά, το θέμα των Πανελληνίων που σχολιάζεται πιο πολύ είναι το θέμα της Γλώσσας (παλιότερα Έκθεσης) αφού τα μαθηματικά ή τα άλλα μαθήματα δεν είναι προσιτά στο πολύ κοινό. Εμείς, που είμαστε γλωσσικό ιστολόγιο, κι άλλες φορές έχουμε σχολιάσει το θέμα της γλώσσας (αλλά και μια φορά της Φυσικής, τότε με τον φωρατή).

Φέτος έπεσε ένα κείμενο του Δημήτρη Μαρωνίτη, με τον τίτλο Παιδεία και εκπαιδευση, παρμένο από δύο διαδοχικές ομόθεμες επιφυλλίδες του στην εφημερίδα Βήμα το 2009.

Και ενώ το κείμενο το ίδιο το βρήκα πολύ καλό, παρά τα μικροψεγάδια του, και με ταιριαστό θέμα, το γεγονός ότι (αναγκαστικά) υπέστη περικοπές για να έρθει σε μέγεθος κατάλληλο για εξετάσεις προκάλεσε προβληματα. Για παράδειγμα, στο κείμενο που δόθηκε στους υποψήφιους, η κατακλείδα βρίσκεται στο τέλος και αυτό δεν βοηθάει στην περίληψη, πολύ περισσότερο που ο Μαρωνίτης είχε δημοσιεύσει το 2009 όχι δύο αλλά τέσσερις διαδοχικές επιφυλλίδες όπου ανέπτυσσε τη σκέψη του.

Χάρη στον εκπαιδευτικο υπευθυνο του ιστολογίου έχω ανεβάσει εδώ και τις τέσσερις επιφυλλίδες του Μαρωνίτη και έχω κιτρινισει τα αποσπάσματα από τις δύο πρώτες που περιλαμβάνονται στο κείμενο που δόθηκε στους υποψηφίους.

Να πιστώσουμε στην εξεταστική επιτροπή ότι είδε το τυπογραφικό λάθος που είχε γινει στην εφημερίδα όπου το «παιδία» (σπάνια αρχαία λέξη) είχε τυπωθεί «παιδεία» και εκανε το σχετικό αποσπασμα ακατανόητο.

Ατυχής στιγμή ήταν οτι στη φράση: «Η παιδεία είναι (πρέπει να είναι, για να μη παραβαίνει τον εαυτό της) λειτουργία λίγο πολύ ελεύθερη, κάποτε και ελευθέρια- επιλογή που αναγνωρίζεται στις προδρομικές κυρίως εφαρμογές των γραμμάτων και των τεχνών» επέλεξαν να κόψουν το απόσπασμα που έχω με πλάγιους χαρακτήρες. Ίσως το έκαναν αυτό εξαιτίας της λέξης «ελευθέριος» (ελευθερίων ηθών!) όμως το απόσπασμα συμβάλλει καίρια στο να γίνει κατανοητή η διαφορά εκπαίδευσης και παιδείας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Γραμματική, Γλωσσαμύντορες, Γλωσσοδιορθωτές, Επιγραφές, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , | 289 Σχόλια »

Σεβερνομακεδονικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Ιουνίου, 2018

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου ειναι φυσικά παρμένος από την είδηση που κυκλοφόρησε μεσοβδόμαδα, ότι το όνομα «Βεσέρνα Σεβέρνα Μακεντόνιγια» (Βόρεια Μακεδονία) έχει πολλές πιθανότητες να γινει δεκτό απο τις δυο πλευρές στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε Ελλάδα και πΓΔΜ. Θα μπορούσα να βάλω «βορειομακεδονικά», αλλά κάτι μου λέει ότι θα ξανακάνουμε συζήτηση για το ονομα αυτο κι ετσι το κρατάω για αλλη φορά κι έτσι προτιμησα το υβριδικό -και αγκουγκλιστο- σεβερνομακεδονικά.

Να μη βιαστούμε πάντως να βγαλουμε Σεβέρνα τη γειτονική χώρα διότι σύμφωνα με νεότερες ειδήσεις η προοπτική να επιτευχθει συντομα συμφωνία απομακρύνεται. Ίσως φταίει το erga omnes, που θέτει πιστευω σοβαρήν υποψηφιότητα για να μπει στις λέξεις της χρονιάς τον Δεκέμβρη.

Και μια και αναφερόμαστε στη γειτονική χώρα, ιδού χτεσινό τιτίβισμα της πρώην ευρωβουλεύτριας του ΛΑΟΣ Νικης Τζαβέλλα.

Επειδή το σημερινό άρθρο μαζεύει γλωσσικά στραβά και παράδοξα, ας αρχίσουμε παρατηρώντας τη σχιζολεξία του «ξανά μιλούσαν» (έχω ξαναδεί με αυτό το πρόθημα) και την άλλη του «πάρε λάμβανε» (αντί γι για παρελάμβανε, πρώτη φορά το βλέπω).

Εδώ που τα λέμε, οι συγκεκριμένες σχιζολεξίες πιθανώς οφείλονται στον κορέκτορα. Πράγματι, ο κορέκτορας πολλών κινητών συσκευών χωρίζει αυθαίρετα τις πολυσύλλαβες λέξεις -ίσως για λόγους χρέωσης των μηνυμάτων.

Αλλά δεν αντέχω στον πειρασμό να μη σχολιάσω και τον κυνισμό του μηνύματος -υποθέτω ότι η κ. Τζαβέλλα θα επικροτει και τις (πολύ πιο αποτελεσματικές) μεθόδους εθνοκάθαρσης που εφαρμόστηκαν στην Πόλη καθώς και τα όποια μέτρα εφαρμόζει η αλβανική κυβέρνηση κατά της ελληνικής μειονότητας.

Όπως σχολίασε κάποιος φίλος στο Φέισμπουκ, ξυπνούσες με λίγους μώλωπες αλλά ήσουν πια απογονος του Αριστοτέλη. Δεν είναι και λίγο!

* Νέο είδος θηλαστικού ερπετού εμφανίστηκε στην Ινδία. Σύμφωνα με την είδηση,

Φίδι δάγκωσε γυναίκα χωρίς να το καταλάβει και μετά θήλασε το παιδί της

Πώς μπορεί όμως το φίδι να δαγκωσε τη γυναίκα χωρις να το καταλάβει; Και πώς το φίδι θήλασε το παιδί της γυναίκας; Περίεργα πράγματα.

Σκεφτόμαστε όμως ότι οι υλατζήδες συχνα αντιστρέφουν τη σειρά των λέξεων στους τίτλους για να κανουν εφέ (κι έτσι βλέπουμε τίτλους όπως Βρέφος κατασπάραξε λιοντάρι). Μήπως λοιπόν η γυναίκα δάγκωσε το φιδι χωρίς να το καταλάβει και μετά πήγε να θηλάσει το μωρό της;

Όχι. Διαβάζοντας το άρθρο βλέπουμε ότι το φίδι δάγκωσε τη γυναίκα -εκείνη δεν το κατάλαβε και πήγε και θήλασε το μωρό της. Δυστυχώς, έτσι δηλητηριάστηκε και το κοριτσάκι και τελικά πέθαναν και οι δυο.

* Υπάρχει λέξη «συμβολοποιώ»; Τη χρησιμοποίησε ο Αλέξης Τσιπρας, λέγοντας στον Γιάννη Μπουτάρη ότι « συμβολοποιείς ένα ολόκληρο δημοκρατικό προοδευτικό μέτωπο απέναντι στη μαυρίλα…»

Ο επιφανής λεξικογράφος Μανόλης Καψής αποφάνθηκε οτι πρόκειται για νέο ρήμα -κάποιος στο Τουίτερ βρήκε ότι ο ορος όχι απλώς υπάρχει αλλά έχει καταγραφεί και σε παλιό λεξικό (πρέπει να είναι του Ηπίτη, απο τις αρχές του 20ού αιώνα). Υπάρχει επίσης στο πρόσφατο Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, ενώ είναι και καθιερωμενος όρος της Ψυχολογίας, άρα οπωσδηποτε δεν πρόκειται ούτε για ανύπαρκτη λέξη ουτε για νεολογισμό.

Πιο βάσιμη ένσταση είναι αν χρησιμοποιήθηκε σωστά η λέξη από τον Πρωθυπουργό ή αν θα ταίριαζε καλύτερα το «συμβολίζω».

* Και για να κρατάμε τις ισορροπίες, φίλος μού επισήμανε μαργαριτάρι του Κυριάκου Μητσοτάκη στην πρόσφατη συνέντευξή του στον Σκάι (εκείνην που συζητήθηκε πολύ εξαιτίας της γκάφας του Κούλη, ότι οι 17χρονοι δεν ενδιαφέρονται για το ποιος σκότωσε τον Λαμπράκη το 1963).

Στην αρχή-αρχή της συνέντευξης, στο 1′.02» μόλις, ο Κ.Μ. λέει για τον Ρουβίκωνα, αν κατάλαβα καλά, ότι είναι μια ομάδα «η οποία ανέχεται αν όχι υποθάλπτει την οργανωμένη βία».

Το λάθος είναι αρκετά συνηθισμενο, και το επαναλαμβάνει πιο κάτω ο δημοσιογράφος, ίσως επηρεασμένος. Πρέπει να το έχουμε σχολιάσει ξανά. Εδώ δουλεύει η αναλογία -επειδή συνοπτικοί τύποι όπως «να υποθαλψει», «έχει υποθάλψει» φαίνεται να συμπίπτουν με αντίστοιχους τύπους όπως «έχει συνάψει», «να συνάψει» (συχνότερων) ρημάτων σε -άπτω, λανθασμένα θεωρείται ότι ο ενεστώτας είναι «υποθάλπτω» κι ας είναι το σύμπλεγμα /λπτ/ δυσκολοπρόφερτο. Το ίδιο το παθαίνει και το ρήμα «περιθάλπω», αλλά το «υποθάλπω» χρησιμοποιείται συχνότερα στον δημοσιογραφικό λόγο.

* Κι άλλο ένα συχνό λάθος, για το οποίο θα έπρεπε να γράψουμε άρθρο, εμφανίζεται σε επίσημη σελίδα. Σε ιστότοπο αμυντικών ενδιαφερόντων, διαβάζουμε ότι:

Στις 25 Μαΐου 2018 δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Πολεμικού Ναυτικού επισυναπτόμενο αρχείο με τίτλο «Πρόσκληση Τεχνικού Διαλόγου Για Προμήθεια Τορπιλών Βαρέως Τύπου και Ολοκλήρωση αυτών στα Οπλικά Συστήματα ISUS 90-15 και ISUS-90-46 των υ/β τ.214 και υ/β ωκεανός».

Καταρχάς προσέχουμε το «ολοκλήρωση αυτών», που αποδίδει το integration υποθέτω. Δίνεται και διευκρίνιση παρακάτω:

Επιπλέον η νέα τορπίλη πρέπει να ολοκληρωθεί στα οπλικά συστήματα ISUS 90-15 και ISUS-90-46 των Υ/Β. Ως ολοκλήρωση νοείται η δυνατότητα εκτέλεσης βολών, χειρισμού και κατεύθυνσης των Τ/Λ, με πλήρη εκμετάλλευση των επιχειρησιακών χαρακτηριστικών του όπλου, από τα οπλικά συστήματα ISUS 90-15 και ISUS-90-46 των Υ/Β.

Με την επίδραση και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, εδώ και καιρό το integration αποδίδεται (και) «ολοκλήρωση» σε περιπτώσεις όπου παλιότερα θα λέγαμε ενοποίηση ή ενσωμάτωση. (Δείτε και τη σχετική συζήτηση στη Λεξιλογία).

Όσο για το, πολύ συχνό, «*βαρέως τύπου», επηρεάζεται από τα πάμπολλα επιρρήματα σε -ως, μεταξύ των οποιων και το ομόγραφό του επίρρημα, που δεν είναι τόσο σπάνιο αφού το βλέπουμε σε φράσεις οπως «ασθενεί βαρέως», «το φέρει βαρέως». Αυτό δεν σημαίνει πως είναι σωστό -λάθος είναι.

Η γενική του δύστροπου επιθέτου «βαρύς», όταν δεν είναι «του βαριού», είναι «βαρέος» με λόγιες ιδίως λέξεις (π.χ. βαρέος ύδατος). Σπανιότερα, βρίσκουμε και γενική «του βαρύ» (π.χ. του άντρα του πολλά βαρύ). Βαρέως δεν είναι ποτέ.

* Σαν σήμερα πριν από 47 χρόνια ο Παναθηναϊκός έπαιζε στο Γουέμπλεϊ τον τελικό του τότε Κυπέλλου Πρωταθλητριών κόντρα στον μεγάλο Άγιαξ (εδώ ολόκληρο το παιχνίδι, έγχρωμο, με περιγραφή στα γερμανικά). Έτσι οπως έχει γίνει σήμερα το Τσάμπιονς Λιγκ, πολύ δύσκολα θα βρεθεί ομάδα από μικρή χώρα να επαναλάβει κάτι αναλογο (ή, πολύ περισσοτερο, να κατακτήσει το τρόπαιο όπως η Στεάουα Βουκουρεστίου),

Ωστόσο, το περασμένο Σάββατο είχαμε τον τελικό της φετινής διοργάνωσης, όπου, όπως θα ξέρετε, αρνητικός πρωταγωνιστής ήταν ο τερματοφύλακας της ηττημένης Λίβερπουλ, καθώς το πρώτο και το τρίτο γκολ ήταν ευγενική χορηγία του.

Στις μέρες μας, η κατακραυγή της κοινης γνωμης μπορεί να εκφραστεί με έναν τρόπο που δεν υπήρχε παλιότερα -το τρολάρισμα στη Βικιπαίδεια (μπορει να το λένε και βανδαλισμό του άρθρου, αλλά αν η επέμβαση είναι τόσο μικρή ο ορος μου φαίνεται αδόκιμος).

Έτσι, αμεσως μετά τον τελικό του περασμενου Σαββάτου, το λήμμα του Κάριους, του τερματοφύλακα της Λίβερπουλ, είχε υποστεί, στην ελληνική και στην αγγλική τουλάχιστον Βικιπαίδεια, μια μικρή αλλά καίρια τροποποίηση:

Στη μια περίπτωση το «τερματοφύλακας» έγινε «απορροφητήρας». Στη δεύτερη, προστέθηκε το «horrible», απαίσιος.

Υποθέτω ότι τα δυο λήμματα θα έχουν προ πολλού διορθωθεί, βέβαια.

* Σε άρθρο για την πατροκτονία στη Ζάκυνθο, διαβάζουμε ότι «το κοριτσάκι παραπονέθηκε στον 26χρονο ότι πονούσαν τα γενετικά της όργανα».

Γεννητικά βεβαίως. Και ο προγεννητικός έλεγχος γράφεται καμιά φορά, κακώς, *προγενετικός.

* Εντυπωσιακή τσαπατσουλιά σε άρθρο της Lifo, και ειλικρινα απορώ πώς τόσες μέρες δεν το έχουν παρει είδηση να το διορθώσουν.

Πέθανε ο ηθοποιός Μιχάλης Δεσύλλας, και, όπως γράφει η εφημερίδα, η είδηση έγινε γνωστή από δημοσίευση του ηθοποιού Γιώργου Γεωργίου, ο οποίος ανέβασε στο Φέισμπουκ μια φωτογραφία του εκλιπόντος και ένα αποχαιρετιστήριο μήνυμα.

Αφού τα παραθέσει αυτά το άρθρο, παραθέτει εκτενές εργοβιογραφικό του εκλιπόντος, αλλά από λάθος του αρθρογράφου στην αρχή του σημειώματος εμφανίζεται το όνομα του συναδέλφου του, ο οποίος απλώς γνωστοποίησε τον θάνατο και βέβαια τώρα θα φτύνει στον κόρφο του:
Ο Γιώργος Γεωργίου γεννήθηκε στην Κέρκυρα και από μικρός έδειξε μεγάλη αγάπη για το θέατρο, ιδιαίτερα για την όπερα…….

* Σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ βλέπω άλλου είδους τσαπατσουλιά από σοβαρόν ιστότοπο -κι αυτό θα είναι το τελευταίο μεζεδάκι στη σημερινή, οχι και πολυ φορτωμένη, να τα λέμε ολα, πιατέλα μας.

Την Έλενα Φεράντε δεν εχω αξιωθεί ακόμα να τη διαβάσω, αν και έχω δυο βιβλία της στη στοίβα με τα αδιάβαστα. Ξέρω όμως ότι πρόκειται για ψευδώνυμο που δεν ξέρουμε σε ποιαν (ή σε ποιον) ανήκει, αφού η συγγραφέας κρύβει εδώ και 25 χρόνια επιμελώς την πραγματική της ταυτότητα.

Μάλιστα, μια αγαπημένη ενασχόληση στην Ιταλία είναι να προσπαθούν να μαντέψουν ποια ή ποιος κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο, άλλοτε με βάση τα πραγματολογικά στοιχεία των βιβλίων και άλλοτε συγκρίνοντας με τη βοήθεια υπολογιστή τα χαρακτηριστικά των κειμένων της Φεράντε με τα κείμενα γνωστών συγγραφέων (βέβαια, αυτο θα αποδώσει μόνο αν η Φεράντε έχει δημοσιεύσει λογοτεχνικά κείμενα και με το πραγματικό της όνομα).

Αν όμως η πραγματική ταυτότητα της Φεράντε είναι άγνωστη, πώς κατάφερε ο δαιμόνιος υπεύθυνος του ιστοτόπου του Ιανού να δημοσιεύσει τη φωτογραφία της;

Δεν χρειάστηκε ούτε πολυετής παρακολούθηση, ούτε σχολαστική αντιπαραβολή κειμένων με τη βοηθεια υπερυπολογιστή.

Ο ατσίδας του Ιανού γκούγκλισε Elena Ferrante images και βρήκε τη φωτογραφία που βλέπετε, που θα τη βρειτε κι εσείς αν κάνετε την ίδια αναζήτηση.

Bέβαια, η εικονιζόμενη δεν είναι η Έλενα Φεράντε, αλλά η Αν Γκολντστάιν, η μεταφραστρια της Φεράντε στα αγγλικά -λεπτομερεια ασφαλώς!

 

 

Posted in ποδόσφαιρο, Λογοτεχνία, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 248 Σχόλια »

Γουδουπουρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Μαΐου, 2018

Τ’ είν’ τούτο πάλι; Έχει σχέση με το κουκουρουκουκού Παλόμα ή με το προσωρινό αλλ’ ουδέν μονιμότερον όνομα της γειτονικής χώρας; Όχι, απλώς όπως οι περισσότεροι από εσάς, αν είστε ενεργοί διαδικτυακά, τις τελευταίες μέρες έχω κατακλυστεί από αλλεπάλληλα ηλεμηνύματα (μέιλ που τα λέμε στο χωριό) που μου υπενθυμίζουν ότι όπου νάναι αρχίζει να ισχύει ο GDPR, ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομενων, της ΕΕ, κι έτσι θα πρέπει να κλικάρω σε κάποιο λινκ και να παω σε κάποια σελίδα αν θελω να συνεχίσω να παίρνω ειδοποιήσεις και ηλεμηνύματα από τον ιστότοπο.

Οπότε, από το GDPR έπλασα το Γουδουπουρού, διότι το ΓουΚουΠουΔου, που είναι το ελληνικό ακρώνυμο δεν το χρησιμοποιεί σχεδον κανένας, κι έπειτα το κόλλησα στα μεζεδάκια.

Από αυτή τη γουδουπουροπλημμύρα, προς το παρόν σε ελάχιστα μηνύματα έχω απαντήσει, διότι βαριέμαι -αν και ομολογώ πως ένας μουσικός ιστότοπος με έπεισε να απαντήσω, επειδή μου άρεσε το μήνυμα:

Κι αν είναι η αρχή στην κατηφόρα,
η πιο μεγάλη ώρα είναι τώρα
(στίχοι, μουσική: Άκης Πάνου)Χ, είναι ίσως η ώρα να πούμε το οριστικό αντίο. Λόγω του νέου Κανονισμού (GDPR), δε θα σου ξαναστείλουμε newsletter, εκτός κι αν πατήσεις το παρακάτω κουμπί.

Από την άλλη, δεν καταλαβαίνω το εξής. Πήρα από τη lifo.gr το εξής γουδουπουρομήνυμα:

Στη Lifo επιθυμούμε να κρατήσουμε επαφή μαζί σας ώστε να σας ενημερώνουμε για την ύλη του δικτυακού μας τόπου μέσω του newsletter μας.

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νέας νομοθεσίας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, σας στέλνουμε αυτό το email, για να σας δώσουμε την ευκαιρία να μας το δηλώσετε ρητά, αν θέλετε κι εσείς να επικοινωνούμε μαζί σας για τους παραπάνω σκοπούς.

Αν μας απαντήσετε ότι δεν επιθυμείτε την επικοινωνία μαζί μας, τότε θα σας αφαιρέσουμε από τη λίστα μας και δε θα λαμβάνετε τέτοιες ενημερώσεις.

ΝΑΙ – θέλω να συνεχίσω να λαμβάνω τα νέα σας 

ΟΧΙ – προτιμώ να μην λαμβάνω νέα σας

Η απορία μου είναι: αν δεν κάνω τίποτα, τι θα συμβεί; Θα συνεχίσω ή θα πάψω να παίρνω τα μέιλ τους; Δεν το προσδιορίζουν. Δεν θα κάνω λοιπόν τίποτα, για να δω τι θα γίνει.

Πάντως, ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ χτες, και την ώρα που γράφω αυτό το άρθρο μερικοί μεγάλοι εξωευρωπαϊκοί ειδησεογραφικοί ιστότοποι ειναι απρόσιτοι –παράδειγμα– και εμφανίζουν μηνύματα σαν κι αυτό που βλέπετε αριστερά.

* Αλλά το πολύ το γουδουπουρού το βαριέται και ο Γιούνκερ, οπότε προχωράω σε άλλα θέματα.

Στην Καθημερινή δημοσιεύτηκε άρθρο του Στ. Κασιμάτη για το όνομα της γειτονικής χώρας.

Καιρό έχω να συμφωνήσω (σε γενικές γραμμές, έστω) με άρθρο του συγκεκριμένου επιφυλλιδογράφου, αλλά σήμερα δεν μπαίνουμε σε θέματα ουσίας. Οπότε, ας γκρινιάξω για τον ορθογραφικό σουσουδισμό του, στην κατακλείδα του άρθρου:

Ολα αυτά, βέβαια, τα συζητούμε για sport, επειδή είναι Κυριακή και δεν ξέρω από ποδόσφαιρο. Διότι στο τέλος, όποτε και αν είναι αυτό το τέλος, όλοι Μακεδονία θα τη λέμε. Γι’ αυτό έχει σημασία ο συμβιβασμός, που ετοιμάζεται τώρα, να είναι δίκαιος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Επιγραφές, Κύπρος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , | 230 Σχόλια »

Ηλιομακεδονικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2018

Ο τίτλος φυσικά αναφέρεται στην είδηση που έγινε γνωστή χτες, ότι η γειτονική ακατονόμαστη χώρα πρότεινε να υιοθετησει το όνομα «Republika Ilindenska Makedonija», δηλαδή Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ίλιντεν. Ξέρουμε βέβαια ότι η εξέγερση του Ίλιντεν θεωρείται το ιδρυτικό γεγονός του υπο διαμόρφωση έθνους, το δε Ίλιντεν είναι η ημέρα του Προφήτη Ηλία, αφού η εξέγερση έγινε στις 20 Ιουλίου 1903 με το παλιό (ιουλιανό) ημερολόγιο.

Αν η πρόταση επιβεβαιωθεί, ασφαλώς θα τη σχολιάσουμε ξανά στο ιστολόγιο -σήμερα κάτι τέτοιο είναι εντελώς πρόωρο, πολύ περισσότερο επειδή σε παρόμοιες διαπραγματεύσεις τέτοιες διαρροες πολυ συχνά γίνονται για να απορριφθούν. Πάντως, το θέμα συζητήθηκε στα κοινωνικά μέσα, με τρόπο καφενειακό βέβαια. Κι εκεί τεθηκε το ερώτημα πώς θα αποκαλούνται π.χ. οι κάτοικοι της υποθετικής Μακεδονίας του Ίλιντεν. Ιλιντενοί; Ιλιντενομακεδόνες; Κάπως έτσι λοιπον προέκυψαν και τα ηλιομακεδονικά μεζεδάκια μας, λέξη που προς το παρόν δεν γκουγκλίζεται.

* Πάντως δεν νομίζω να λυθεί γρηγορα το θέμα, διότι ο πρωθυπουργος, αντί να συζητάει με τον ομόλογό του της γειτονικής χώρας, συναντιέται, αν τουλάχιστον πιστέψουμε την ΕΡΤ, με τον Βέλιμιρ Ζάετς, την παλιά δοξα του Παναθηναϊκού.

Δεν λέω, καλός ποδοσφαιριστής ήταν -αλλά νομίζω πως για το όνομα της ΠΓΔΜ αρμοδιοτερος είναι ο Ζοραν Ζάεφ, ο πρωθυπουργός της χώρας.

Εναλλακτικά βέβαια, μπορεί απλώς το σουπεράκι της ΕΡΤ να είναι λάθος.

(Αν πρόκειται για φωτοσοπιά, ζητώ προκαταβολικά συγνώμη, δεν μπορώ να το ελέγξω).

* Συνεχιζοντας στο ιδιο θέμα, μεταφέρω εδώ την άποψη που δημοσίευσε στον τοίχο του στο Φέισμπουκ ένας γνωστός και καλός λόγιος:

Προς δημοσιογράφους: πολύ εύκολα, ακόμα και από την ελληνική wiki, μπορεί κανείς να πληροφορηθεί ότι «η Ονοματολογία είναι κλάδος της Γλωσσολογίας που ασχολείται με την έρευνα των κυρίων ονομάτων (ανθρωπωνύμια, τοπωνύμια κτλ.), την προέλευση τους κ.ά.» Να ξέρετε λοιπόν ότι αυτός ο νέος όρος που κοτσάρετε εσχάτως στα ρεπορτάζ για το «Μακεδονικό», το «ονοματολογικό», είναι εντελώς λάθος. Λέτε «οι διαπραγματεύσεις για το ονοματολογικό των Σκοπίων» αλλά εννοείτε για «το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ», εφόσον το θέμα είναι αποκλειστικά διπλωματικό και αφορά την ονομασία μιας χώρας, όχι βέβαια γλωσσολογικό που αφορά την ερμηνεία ή την προέλευση της ονομασίας μιας πόλης. Κόψτε το παρακαλώ λοιπόν αυτό το «ονοματολογικό», πονάνε τα αυτιά μας και τα μυαλά μας.

Έχει μια βάση η ένστασή του, αλλά όχι απόλυτα. Συχνά χρησιμοποιούμε το επίθημα -λογία για να δηλώσουμε τη συζήτηση για ένα θέμα, και μάλιστα δίνοντας ειρωνική ή απαξιωτική χροιά, π.χ. εκλογολογία είναι η (συχνά ατέρμονη ή άνευ αντικειμένου) συζήτηση περί εκλογών, σκανδαλολογία η (συχνά αβάσιμη ή υποβολιμαία) συζήτηση για σκάνδαλα κτλ. Μάλιστα, το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας αναγνωρίζει το επίθημα -λογία και με τη σημασία «λόγος για κάτι» πχ εκλογολογία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Αμφισημίες, Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Ομόηχα, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , | 256 Σχόλια »

Το σπάσιμο της γραβάτας και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Μαΐου, 2018

Όπως ξέρουν οι τακτικοί μας αναγνώστες, το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, που σταχυολογεί τα στραβά και τα περίεργα του γλωσσικού μας τοπίου, συνηθως έχει στον τίτλο τη λέξη «μεζεδάκια» με ένα επίθετο να προηγείται. Περιστασιακά, τιτλοφορώ το άρθρο με βάση ένα μεμονωμένο μεζεδάκι, οπως σήμερα -κι αυτό σημαίνει πως το θεωρώ κάτι πολύ ξεχωριστό.

Αλλά τι μπορεί να είναι το «σπάσιμο της γραβάτας»; Πώς μπορει να σπάσει μια γραβάτα; Στο κάτω κάτω οι γραβάτες είναι από ύφασμα, δεν είναι γυάλινες ούτε πορσελάνινες. Σκεφτείτε λίγο μήπως και μπορέσετε να το μαντέψετε.

,

,

.

Να το πάρει το ποτάμι. Πρόκειται για ένα θηριώδες μαργαριτάρι, ευγενική προσφορά ενός αθλητικογράφου της ΕΡΤ, που είχε αναλάβει τη μετάδοση του αγώνα βόλεϊ Ολυμπιακός – ΠΑΟΚ. Τον αγώνα μπορείτε να τον δειτε εδώ, αλλά το μαργαριτάρι εμφανίζεται προς το τέλος. Για να ακούσετε το μαργαριτάρι πρέπει να πάτε στο 2.03.00.

Το μαργαριτάρι το εντόπισε ο Λεξοπλάστης στο φόρουμ Λεξιλογία. Πράγματι, ο σχολιαστής του αγώνα, ενώ το ματς είναι 2-2 και οι ομάδες μπαίνουν για το πέμπτο σετ, λέει:

Οι δύο ομάδες είναι έτοιμες πλέον να εισέλθουν εντός παιδιάς για ξεκινήσει το σετ της μιας ανάσας, το tie break, εκεί που, όπως λέει και η αγγλική ορολογία του ονόματος, tie break, το σπάσιμο της γραβάτας, εκεί που οι προπονητές λύνουν τις γραβάτες καθώς η αγωνία τους είναι στο κατακόρυφο

Το μαργαριτάρι ειναι επικό, διότι η λέξη tie break, που χρησιμοποιείται και σε άλλα αθλήματα (στο τένις, ας πούμε, αλλά με διαφορετική διαδικασία και στο σκάκι) δεν έχει καμιάν απολύτως σχέση με τη γραβάτα. Η λέξη tie έχει κάμποσες σημασίες, π.χ. δένω -και μία από αυτές είναι η ισοβαθμία/ισοπαλία και το ρήμα ισοβαθμώ. They tied for first place, θα πούμε όταν δυο ομάδες ισοβαθμήσουν στην πρωτη θέση. Κι επειδή σε πολλά αγωνίσματα δεν υπάρχει ως αποτέλεσμα η ισοπαλία, για να βγει ο νικητής, για να «σπάσει η ισοπαλία/ισοβαθμία», εφαρμόζεται κάποια διαδικασία -το tie break.

Αυτά ένας αθλητικός συντάκτης, ειδικά τη σημερον ημέρα που οι πάντες μιλάνε αγγλικά, θα έπρεπε να τα παιζει στα δάχτυλα. Ο συγκεκριμένος όμως όχι απλώς τα αγνοούσε αλλά και στην προσπάθεια να βρει μια λογική εξήγηση που να ταιριάζει στη μοναδική σημασία της λέξης tie που ήξερε, τη γραβάτα, κάθισε και έπλασε μιαν ολόκληρη (όχι εντελώς απίθανη) θεωρία για την προέλευση της έκφρασης, περίπου όπως στα ραμόνια παρακούμε το «σαντουροβιόλι» κι υστερα αναρωτιόμαστε ποιος σπουδαίος βιολιστής είναι ο Ροβιολης.

Το αστείο είναι πως το μαργαριτάρι ήταν αβίαστο: ο συντάκτης δεν ήταν υποχρεωμένος να αποδωσει την έκφραση tie break αλλά έσπευσε να… μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις του στους θεατές. Αυτό τον κάνει πιο συμπαθή στα μάτια μου αλλά όχι λιγότερο κωμικό το πάθημά του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Ακλισιά, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 452 Σχόλια »

Πεμπτομαγιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Μαΐου, 2018

Θα μπορουσα να τα πω και «μεζεδάκια με μπουγάτσα» (ή μπουγάτσα με μεζεδάκια;) διότι όταν θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές θα βρίσκομαι για σαββατοκύριακο στη συμπρωτεύουσα όπου γίνεται, ανάμεσα στ’ αλλα, και η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου. Θα δω την έκθεση, θα δω την κόρη μου, θα δω και φίλους.

* Πριν απο μερικές μέρες πέθανε η καλή τραγουδίστρια Ζωή Κουρούκλη. Στη νεκρολογία της γράφτηκε ότι:

Ξεκίνησε σαν παιδί-θαύμα στο Θέατρο παίζοντας και τραγουδώντας, μέχρι που την ανακάλυψε ο νεαρός τότε Μίμης Πλέσσας, στα 11 της χρόνια.

Μαζί ηχογράφησαν τον πρώτο τους τραγούδι 45 στροφών.

Ο φίλος Φώντας Τρούσσας, βαθύς γνωστης της δισκογραφίας και της μουσικής σκηνής, αφου έχει και δισκορυχείο, επισημαίνει ότι ο πρωτος της δίσκος, που ηχογραφήθηκε το 1952, ήταν δίσκος 78 στροφών -45άρια δεν υπήρχαν ακόμη στην Ελλάδα, λέει.

* Μαύρη χρονιά η φετινή για εμάς τους βάζελους, αφού η διάλυση στο ποδόσφαιρο συνοδεύεται από τα καραγκιοζιλίκια του προέδρου (που ειναι και… εναλλακτική λύση!) στο μπάσκετ. Αλλά εδώ δεν αθλητικολογούμε, λεξιλογούμε.

Στην ανακοίνωση λοιπόν των 10 σωματείων της Ευρωλίγκας που θέλουν την αποπομπή του Δημήτρη Γιαννακόπουλου αλλά όχι του Παναθηναϊκου, διάβασα:

Η χρήση υποτιμητικών τοποθετήσεων, η δημόσια πίεση και οι λεκτικές επιθέσεις με στόχο την επιρροή αποτελεσμάτων αγώνων και την πληγή της διοργάνωσης, τα μέλη της και τα ανώτερα στελέχη της, δεν έχουν θέση σε μία επαγγελματική λίγκα.

Ο μεταφραστής (υποθετω ότι για μεταφραση πρόκειται) της ανακοίνωσης είχε τη ριψοκίνδυνη ιδέα να χρησιμοποιήσει ονοματική συνταξη -αλλά δεν έψαξε να βρει και τα κατάλληλα ουσιαστικά, διότι βέβαια ούτε η επιρροή ούτε η πληγή μεταφέρουν την ιδέα της ενέργειας.

Προσπερνάω τη συντακτική τρικυμία, διοτι βέβαια το υπογραμμισμένο πρέπει να είναι κι αυτό σε γενική πτώση.

Να το ανασυντάξουμε σε στρωτά ελληνικά: …με στόχο να επηρεαστούν αποτελεσματα αγώνων και να πληγεί η διοργάνωση….

Ή, με ονοματική σύνταξη: ….με στόχο την άσκηση επιρροής σε αποτελέσματα αγώνων και την υπονόμευση της διοργάνωσης, των μελών της…

* Φίλος μου έστειλε τη φωτογραφία. Φαίνεται αυθεντική -κι αν διαβαζει κανείς από Λευκάδα (ξέρω ότι μας διαβαζει τουλαχιστον ένας) ας επιβεβαιώσει.

Προσπερνάμε το «Διατηρείται», που θα έπρεπε να είναι «διατηρείτε», και πάμε στην τριτη γλώσσα της πινακίδας, κάτω κάτω.

Θα έχει αρκετούς Ρώσους τουρίστες στη Λευκάδα (μου το λενε για το Μεγανησι και ξέρουμε και για τον Σκορπιό) και αξιέπαινη η ιδέα να γράφονται τα μηνύματα και στο κυριλλικό αλφάβητο, αλλά καλό θα ήταν να γράφονταν και στη ρώσικη γλώσσα!

Διότι, βέβαια, αν δεν κανω λάθος, το τρίτο μέρος της πινακίδας είναι μεν στο κυριλλικό αλφάβητο αλλά όχι στα ρωσικά, απλώς κάποιος μεταγραμμάτισε το KEEP THE BEACH CLEAN στο κυριλλικό -φτιάχνοντας κάτι εντελώς ακατανόητο που οπως κι αν προφέρεται στα ρώσικα δεν βγάζει νόημα σε καμιά γλώσσα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Μποστ, Μυτιλήνη, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Σκάκι, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 227 Σχόλια »

Καψοκαλυβίτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Απρίλιος, 2018

Ανάμεσα στα γεγονότα της περασμενης εβδομάδας που σχολιάστηκαν, και αφου προσπεράσουμε την αναμενόμενη αλλά αποκαρδιωτική υποκριτική κατακραυγή για την 22χρονη που γέννησε κρυφά και πέταξε το βρέφος στον ακάλυπτο (εκείνη είναι τέρας, ενώ ο πατέρας σφυρίζει αδιάφορα), βρίσκεται και εκείνο που δίνει τον τίτλο στο σημερινό μας πολυσυλλεκτικό άρθρο.

Εννοώ την παραίτηση του δρος Σταμάτη Κριμιζή από τη θέση του Προέδρου στον νεοσύστατο Ελληνικό Διαστημικό Οργανισμό με καταγγελίες για τις αρμοδιότητες που (δεν) ειχε και την αντικατάστασή του από τον Κύπριο μάνατζερ Χριστόδουλο Πρωτοπαππά ο οποίος έχει γερό μανατζέρικο βιογραφικό με διευθυντικές θέσεις σε εταιρείες δορυφόρων, σε αντίθεση με το λαμπρό επιστημονικό-ακαδημαϊκό του προκατοχου του. Παραδόξως ή όχι, ο νέος Προεδρος έχει γράψει και άρθρο για τον Άγιο Πορφυριο τον Καυσοκαλυβίτη, που είναι άγιος της εποχής μας αφού πρόλαβε το Ιντερνέτ, και ο οποιος:

Το μεγαλύτερο όμως και κατά την άποψή μου μοναδικό θαύμα που έχει καταγραφεί και έχει κάνει ο Άγιος Πορφύριος που συγκλονίζει τους τεχνολόγους και τους φυσικούς είναι η συστολή του χρόνου όχι για μερικά κλάσματα του δευτερολέπτου που πασχίζουν σήμερα οι φυσικοί που ασχολούνται με τη θεωρία της σχετικότητας και τη φυσική των υψηλών ενεργειών να πραγματοποιήσουν, αλλά πάνω από μια ώρα. Η μόνη αναφορά στην Ορθόδοξη Χριστιανική μας Πίστη παρόμοιου θαύματος για την επέμβαση στο χρόνο βρίσκεται στην Παλαιά διαθήκη όταν ο Ιησούς του Ναυΐ ύψωσε τα χέρια του σε σημείο του σταυρού για να «σταθεί ο ήλιος» και να παραταθεί η ημέρα για να νικήσουν οι Ισραηλίτες στο λόφο της Γαβαών.  Η διαφορά όμως στην περίπτωση του θαύματος του Αγίου Πορφυρίου, ήταν ότι η μεταβολή του χρόνου πραγματοποιήθηκε μόνο για μια ομάδα μοναχών και όχι για ολόκληρο τον κόσμο.  Μια τέτοια συστολή του χρόνου μπορεί να πραγματοποιηθεί σήμερα με βάση τη θεωρία της σχετικότητας για κάποιο αντικείμενο που κινείται με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή της ταχύτητας του φωτός και πραγματικά ως τεχνολόγο επιστήμονα με αφήνει άφωνο διότι ακόμα δεν πραγματοποιήθηκε παρά σε κάποια σωματίδια που δεν έχουν μάζα.

Ο άγιος έκανε το θαύμα της επιλεκτικης συστολής του χρόνου σε μια ομάδα καλόγριες που είχαν πάει να τον επισκεφτούν και κατά την επιστροφή τους διένυσαν απόσταση πολλών χιλιομέτρων μέσα σε ένα τέταρτο της ώρας.

Το θαύμα του αγίου Πορφυρίου ειναι πράγματι πολύ πρακτικό, αλλά σε ένα διήγημα επιστημονικής φαντασίας παλιά είχα διαβάσει ένα ακόμα καλύτερο. Υπήρχαν χαπάκια που όχι μόνο συνέστελλαν αλλά και διέστελλαν τον χρονο. Ο παραλής μεσήλικας της ιστορίας, λοιπόν, έπαιρνε χαπάκια διαστολής του χρόνου ώστε να (του φαίνεται ότι) διαρκεί ώρες η εικοσαλεπτη συνεύρεση με την ευειδή φιλενάδα του -κολακευμένος μάλιστα διαπίστωσε ότι κι εκεινη χρησιμοποιούσε ανάλογα χαπάκια. Ευτυχως δεν πρόσεξε ότι εκείνη έπαιρνε τα άλλα, της συστολής του χρόνου, ώστε να κρατάει μόνο δευτερόλεπτα η δοκιμασία.

* Και προχωράμε με τα μεζεδάκια μας με ένα μεταφραστικό μαργαριτάρι (μεγέθους κοτρόνας) από το Χάφιποστ. Σε άρθρο για ένα πρωτότυπο εξώφυλλο του περιοδικού Vogue που περιλάμβανε ανάμεσα στ’άλλα κι ένα μοντέλο που φοράει μαντίλα, το άρθρο μεταφέρει σχόλια αναγνωστών, ανάμεσα και στο οποίο:

Κάποιος από τους χρήστες έγραψε χαρακτηριστικά: «Αυτή η κάλυψη μου προκαλεί ρίγος. Τόση πολύ ομορφιά σε μια σελίδα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , | 177 Σχόλια »

Ξεβλαχεμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Απρίλιος, 2018

Και χουντομεζεδακια θα μπορούσα να τα τιτλοφορήσω επειδή σήμερα έχουμε 21 Απριλιου, την 51η επέτειο της δικτατορίας του 1967, τελικά ομως άλλαξα γνωμη και προτίμησα να θυμίσω ένα μικροπεριστατικό της εβδομάδας που πέρασε, που προκάλεσε για μια-δυο μέρες μεγάλη τρικυμία στο ποτηράκι των κοινωνικών μέσων.

Σε μια συνέντευξη σε ένα κανάλι βήτα κατηγορίας, ο Πέτρος Κωστόπουλος δήλωσε ότι με τα περιοδικά του «ξεβλάχεψε» πολλούς Έλληνες που έψαχναν τότε την Ευρώπη -και προκάλεσε κύματα αγανάκτησης, ανάμεσα στ΄ άλλα και απο ανθρώπους που πριν από 10 χρόνια θα σκότωναν για να μπουν στα περιοδικά του. Ωστοσο, από σεμνότητα ο καλός εκδότης δεν είπε ότι με τα περιοδικά του φέσωσε περισσότερους απ’ όσους ξεβλάχεψε.

Εγώ το ΚΛΙΚ το έχω φυλλομετρησει μία φορά σε μια αίθουσα οδοντογιατρού -στη δεκαετία του 80 υπήρχαν περιοδικάρες, από το Τέταρτο, τον Πολίτη και τον Σχολιαστή ίσαμε τη Λέξη και το Αντί, που δεν αισθάνθηκα την ανάγκη να αγοράσω τα καθρεφτάκια του Κωστόπουλου.

Κατά τα άλλα, πρόσεξα ότι στα κοινωνικά μέσα πολλοί έκαναν λόγο για «ξεβλάχωμα» -επιρροή από το ξεβράχωμα προφανώς, αλλά κανονικά είναι ξεβλάχεμα. Για τους βλάχους χρωστάω άρθρο, αλλά το θέμα ειναι δύσκολο. Να σημειώσω πάντως ότι, όπως έχουμε γράψει στο ιστολόγιο, το πρόθημα ξε- δεν σημαίνει μονο την αντίθετη ενέργεια από του αρχικου ρηματος. Μπορεί να λειτουργεί και επιτατικά: για παράδειγμα, όταν ξεγυμνώνω ή όταν ξεκουφαίνω κάποιον τον γυμνώνω ή τον κουφαίνω εντελώς, δεν τον… ντύνω. Οπότε ίσως ο κ. Πέτρος να εννοούσε έτσι το «ξεβλαχεύω».

* Και προχωράμε. Συζητήθηκε αρκετά η συμβολική ενέργεια διαδηλωτών που προσπάθησαν να γκρεμίσουν το άγαλμα του Τρούμαν.

Την ενέργεια τη χαρακτηρισα συμβολική επειδή με αυτο το δέσιμο σκοινιων (εννοώ, σε αυτό το ύψος) και με αυτό το εργαλείο θα ήταν πολύ δύσκολο να γκρεμιστεί όντως το άγαλμα.

Αλλά ποιο εργαλείο χρησιμοποιεί ο διαδηλωτής; Σύμφωνα με την άριστη Καθημερινή, αλυσοπρίονο, βλ. και τον τίτλο της: «Με αλυσοπρίονο κατά αγάλματος Τρούμαν» (χωρίς οριστικό αρθρο, λες και υπάρχουν καμιά πενηνταριά αγάλματα του Τρούμαν στο λεκανοπέδιο να περιφέρονται).

Ωστόσο, το αλυσοπρίονο είναι αυτό, ο γκριζομάλλης φοιτητής κρατάει τροχό. Αλλά όταν υπάρχει αριστεία δεν είναι ανάγκη να ξέρεις γι’ αυτα που γράφεις.

* Ένας γκρινιάρης φίλος, βρίσκει αφορμή να γκρινιάξει ακόμα και σε ειδήσεις ευχάριστες. Μου στέλνει λινκ για ένα άρθρο ιατρικό, όπου αναγγέλλεται ότι «διαγνωστικό εμφύτευμα ανιχνεύει πρόωρα τον καρκίνο».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in χημεία, Επιγραφές, Κύπρος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 188 Σχόλια »