Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μεζεδάκια’ Category

Αποκριάτικα μεζεδάκια και φέτος

Posted by sarant στο 25 Φεβρουαρίου, 2017

Τούτες είναι οι ένατες απόκριες του ιστολογίου μας, οπότε τον σημερινό τίτλο τον έχω χρησιμοποιήσει τρεις-τέσσερις φορές ακόμα στο παρελθόν -αλλά αυτό δεν είναι λόγος για να μην τον χρησιμοποιήσω και για το σημερινό πολυσυλλεκτικό άρθρο μας. Θα μπορούσα βέβαια να βάλω τίτλο «Η γιαννιώτικη καραβίδα και άλλα μεζεδάκια», για λόγους που θα φανούν στη συνέχεια.

* Και ξεκινάω με ένα ορθογραφικό από την Αυγή –τίτλος άρθρου του Δημ. Χρήστου: Το τρεις εξαμαρτείν των Γερμανών. Ο τίτλος είναι λογοπαίγνιο πάνω στο γνωστό αρχαίο ρητό για το «δις εξαμαρτείν», αλλά ο υλατζής ή ο αρθρογράφος μπέρδεψαν τα ομόηχα.

Τρις, βεβαίως, επίρρημα που θα πει τρεις φορές (πρβλ. τρισκατάρατος, τρισμέγιστος, τρισχαριτωμένος), και όχι «τρεις».

* Διαβάζω στο skai.gr, σε είδηση για αυτοκίνητο που έπεσε στη θάλασσα:

Ο 20χρονος συνοδηγός του οχήματος, εξήλθε με ιδίες δυνάμεις, ενώ κατάφερε να απεγκλωβίσει και τον 23χρονο οδηγό…

Χμ, όχι. Το λόγιο επίθετο «ίδιος» με τη σημασία «δικός μου», που προφέρεται τρισύλλαβο και θα μπορούσε να γράφεται «ίδϊος» για να ξεχωρίζει από το κοινό επίθετο ίδιος = όμοιος που προφέρεται με συνίζηση, ίδγιος, κατεβάζει μεν τον τόνο σε κάμποσες πτώσεις π.χ. εξ ιδίων τα αλλότρια, ιδίαις χερσίν, ιδία βουλήσει, κατ’ ιδίαν, αλλά όχι σε όλες. Το θηλυκό κλίνεται ως εξής:

Η ιδία, της ιδίας, την ιδία, οι ίδιες, των ιδίων, τις ίδιες.

universith* Δεν ξέρω αν είναι αυθεντική η επιγραφή της φωτογραφίας: αν όμως είναι δεν ταιριάζει με πανεπιστημιακό ίδρυμα, τρία ολόκληρα λάθη σε πέντε αράδες.

* Φίλος στέλνει μέιλ και με ρωτάει αν έχει πλεονασμό η φράση «προσπάθησε να εμφανίσει κύκλους από πολιτικούς χώρους πως συμπλέουν στην ίδια κατεύθυνση«, που περιέχεται στην ανακοίνωση της ΝΔ κατά του υπουργού κ. Τόσκα. Ή μήπως είμαι ψείρας; αναρωτιέται ο φίλος.

Σαφώς υπάρχει πλεονασμός: αν συμπλέουν, πλέουν προς την ίδια κατεύθυνση. Πλεονασμό με άλλο σύνθετο ρήμα με τον συν-, λίγο περισσότερο αχνό ίσως, έχουμε στο «συγκαταλέγεται μεταξύ των καλύτερων…» -αφού συγκαταλέγεται, το μεταξύ περισσεύει: συγκαταλέγεται στους καλύτερους….

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Λαθροχειρίες, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 173 Comments »

Τσικνοσαββατιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 18 Φεβρουαρίου, 2017

Προχτές ήταν η Τσικνοπέμπτη, χτες η Τσικνοπαρασκευή (και το ρίξαμε έξω στο ιστολόγιο μελετώντας την επιρροή του Κωστή Παλαμά στην ελληνική ποίηση), σήμερα Τσικνοσάββατο -και βρήκαμε τίτλο για τα μεζεδάκια μας πλάθοντας ταυτόχρονα μια λέξη, μήπως και φτάσουμε τα 5 εκατομμύρια και μας σβήσει το χρέος ο Σόιμπλε.

* Και ξεκινάμε. Είναι γνωστό πως ο Ευκλείδης Τσακαλώτος κάνει λάθη στα ελληνικά, αλλά τούτο εδώ, από ρεπορτάζ του Χάφιποστ για συνέντευξή του μάλλον στον δημοσιογράφο θα το χρεώσω, αφού δεν παρατίθενται λόγια του υπουργού εντός εισαγωγικών:

Ειδικότερα, ο κ. Τσακαλώτος εξήγησε ότι η Αθήνα επιδιώκει να επιτυγχανθεί πολιτική λύση σε όλο το πακέτο στη συνεδρίαση του Eurogroup στις 20 Φεβρουαρίου υπογραμμίζοντας ότι τόσο ο κ. Μοσκοβισί όσο και ο κ. Ντάισελμπλουμ, έντιμα προσπαθούν να συμβάλλουν ώστε αυτή να βρεθεί.

Επιτυγχάνω βέβαια, όχι όμως «να επιτυγχανθεί», αλλά να επιτευχθεί. Κερασάκι το διπλό λ στο «να συμβάλουν» που εγώ θα το έβαζα με ένα, παρόλο που στέκει και ως διαρκές. Προσπαθούν να βοηθήσουν, πιο στρωτό είναι από το «προσπαθούν να βοηθούν.

carol* Τυποποιημένο καρτελάκι του σωματείου ταξί που είδε και φωτογράφισε (όχι πολύ καλά) φίλος σε ταξί της Θεσσαλονίκης.

Το ταξί δεν διαθέτει μηχανισμό πληρωμής καρτών (POS), ήγουν στα αγγλικά does not have a carol payment mechanism (POS).

Το μπέρδεμα του ol με το d είναι κλασικό -τον παλιό καιρό που υπήρχαν διευθύνσεις ηλεταχυδρομείου της hol.gr ήταν συνηθισμένο λάθος να γράφονται hd.gr. Εδώ έχουμε το αντίστροφο.

Σε κανένα δεκαήμερο που θα είμαι Θεσσαλονίκη για τρεις μέρες, θα αποφύγω να πληρώσω το ταξί με κάλαντα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 305 Comments »

Άδολα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Φεβρουαρίου, 2017

Διαβάζω πως τούτο το σαββατοκύριακο δεν θα κυκλοφορήσουν ούτε τα Νέα του Σαββάτου ούτε το Βήμα της Κυριακής -οπότε τα μεζεδάκια που δημοσιεύονται σήμερα μπορούμε να πούμε πως είναι άδολα ή, για να το κάνω σαφέστερο, α-ΔΟΛ-α. Την άποψη μου για τη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται ο ΔΟΛ την εξέφρασα στο προχτεσινό άρθρο, δεν πανηγυρίζω για την εξέλιξη -που άλλωστε δεν προδικάζει τίποτα για το μέλλον του οργανισμού, αφού η κρίσιμη απόφαση του δικαστηρίου θα εκδοθεί αύριο- απλώς δεν μπόρεσα ν’ αντισταθώ στον πειρασμό για ένα εύκολο λογοπαίγνιο.

Να πω με την ευκαιρία πως ο τίτλος που είχα διαλέξει για το προχτεσινό άρθρο, το «Τελευταίο εξώφυλλο;» είχε μιαν ελαφριά ακυρολεξία, αφού, όπως μου επισήμανε φίλος στο Φέισμπουκ, οι εφημερίδες έχουν πρωτοσέλιδα, εξώφυλλα έχουν τα περιοδικά -αν και έχω ελαφρυντικά, αφού το συγκεκριμένο πρωτοσέλιδο έμοιαζε με εξώφυλλο.

* Και ξεκινάω με ένα μεταφραστικό ορντέβρ από το Χάφιποστ. Σε άρθρο περί συναισθηματικής ευφυΐας και δεν συμμαζεύεται, διαβάζουμε ότι:

Το TalentSmart εξέτασε περισσότερους από 1 εκατομμύριο ανθρώπους και ανακάλυψε πως τα ανώτερα κλιμάκια των κορυφαίων επιδόσεων ήταν γεμάτα με ανθρώπους που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε συναισθηματική νοημοσύνη (90% των κορυφαίων εκτελεστών, για την ακρίβεια).

Τι είναι οι κορυφαίοι εκτελεστές; Ποδοσφαιριστές ή πιστολάδες; Νόμιζα πως το αγγλικό κείμενο θα έλεγε top executives, αλλά τελικά αν το δείτε λέει «top performers». Αλλά δεν θα το πούμε «εκτελεστές». Κάτι με επιδόσεις ή με απόδοση θα πούμε.

* Αποχώρησε πολιτευτής από την Ένωση Κεντρώων και στην επιστολή του κατηγορεί τον Β. Λεβέντη ότι επιχειρεί να χτίσει (σιγά μη γλιτώναμε την κλισεδιά) «πολιτικό προφίλ στον πρόγονό σας -γιό της γυναίκας σας κο Μάριο Γεωργιάδη».

Όμως ο γιος της συζύγου κάποιου είναι προγονός του, δεν είναι πρόγονός του!

* Το επόμενο δεν το άκουσα με τ’ αυτιά μου, αλλά το ψάρεψα στο Φέισμπουκ. Γράφει φίλος:

Μου λέει «βάλε ρε να δεις Αλέφαντο στον Αρναούτογλου». Τι να κάνω, τον είδα, είδα και την sex therapist, και έπεσα πάνω στη Δωροθέα Μερκούρη:

-«Είμαι μοντέλο, μάνα, ηθοποιός και επιβήτορας»
-«τι είσαι;»
-«επιβήτορας, επιβιώνω»

Μπορεί βέβαια να είναι θελημένο λογοπαίγνιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λερναίο κείμενο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 214 Comments »

Μεζεδάκια χωρίς πώς

Posted by sarant στο 4 Φεβρουαρίου, 2017

pwsΗ φωτογραφία αριστερά εξηγεί τον τίτλο του σημερινού μας άρθρου. Δεν ξέρω αν είναι στημένη ή αυθεντική, και για να πω την αλήθεια δεν θυμάμαι από πού τη δανείστηκα, πάντως το λέει και το φωνάζει ότι «Δεν έχουμε πώς»!

Ως τώρα ήξερα το «δεν έχει τι, δεν έχει πού«, από το Χαπιντέι του Σαββόπουλου, τώρα συμπληρώνεται η τριάδα με το «δεν έχει πώς». Ξέρουμε βέβαια ότι το «ΠΩΣ» της φωτογραφίας δεν είναι ούτε «πώς» ούτε «πως», αλλά POS, που σημαίνει point-of-sale (ενν. terminal ή κάτι τέτοιο) και εννοεί το μηχανάκι με τις κάρτες, που το περιμένει εναγωνίως ο οδοντογιατρός σ’ εκείνη τη ραδιοφωνική διαφήμιση που ακούω συνέχεια.

Να θυμηθούμε τον Δεκέμβρη να βάλουμε στην ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς αυτό το POS, που πολύ μ’ αρέσει που δεν έπιασε η αγγλοπρεπής προφορά του, πι-όου-ες, που για να το πεις πρέπει να σηκώσεις και φρύδι. Αφού μιλάμε ελληνικά, θεωρώ φυσιολογικότερο το οπτικό δάνειο, δηλαδή την προφορά «πος».

Τώρα, μια άλλη κουβέντα που θα μπορούσαμε να κάνουμε, είναι αν είναι καλή όλη αυτή η φάμπρικα με τις πληρωμές με κάρτες, αλλά πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ‘για ποιον’ είναι καλή. Για τις τράπεζες σίγουρα είναι.

Αλλά σήμερα δεν σοβαρολογούμε, σχολιάζουμε ελαφρά. Αν θέλετε μπορείτε να σχολιάσετε και επί της ουσίας τα POS, αλλά εγώ προχωράω στα υπόλοιπα μεζεδάκια της πιατέλας.

* Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε συνέντευξη τις προάλλες, ο δε τίτλος του σχετικού άρθρου ήταν «Ούτε ένα ευρώ επιπλέον μέτρα».

Στις αγγλόφωνες σελίδες του ΑΠΕ, ο αντίστοιχος τίτλος είναι: Not even one euro measures. Δεν ξέρω πώς θα ήταν καλύτερο να αποδοθεί, αλλά θαρρώ πως δεν στέκει η φράση αυτή στα αγγλικά -εκτός αν θεωρήσουμε ότι το measures είναι ρήμα στο τρίτο ενικό. Τι λέτε εσείς;

* Για την υπόθεση του ΔΟΛ δεν έχω γράψει -παρόλο που πολλοί λένε ότι το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο, σέβομαι τους δημοσιογράφους που συνεχίζουν την προσπάθεια. Είτε έτσι, είτε αλλιώς θα βάλω άρθρο κάποια στιγμή. Αρκετά ενδιαφέροντα άρθρα έχουν γραφτεί, ανάμεσά τους και ένα του Γ. Λακόπουλου, που όμως έχει αρκετά ενοχλητικά λαθάκια -διαβάζω ας πούμε ότι:

Η άλλη εύκολη απάντηση είναι ότι φταίει ο Ψυχάρης – ίσως και ο Λαμπράκης.που του κληροφόρησε τον ΔΟΛ.

Συνηθισμένο λάθος είναι να γράφουν εδώ «του κληρονόμησε» -αλλά «κληροφόρησε» πρώτη φορά έχω δει. Η λέξη είναι ελαφρώς ανύπαρκτη, ίσως υβρίδιο του «κληροδότησε» και του «πληροφόρησε».

* Και το επόμενο μαργαριτάρι είναι συνηθισμένο, αλλά δεν βλάφτει να το επισημαίνουμε. Τίτλος άρθρου στον ιστότοπο του star.gr: Μέσα στο ξενοδοχείο «Απόλλων», άνδρο ναρκομανών και υγειονομική ΒΟΜΒΑ!

Φυσικά η λέξη είναι «άντρο», απαράλλαχτη από την αρχαιότητα -θα θυμάστε π.χ. το Ιδαίο ή το Δικταίο άντρο. Αλλά βλέποντας ότι ο άντρας «σουλουπώνεται» σε άνδρα, κάποιοι υπερδιορθώνουν και το άντρο, όπως κάποιοι άλλοι έλεγαν «νάπτης».

* Μια ακόμα εκδήλωση του παντοδύναμου νόμου του Μέφρι, στα σχόλια εκπαιδευτικού ιστότοπου. Κάτω από ένα άρθρο που αναπτύσσει διάφορες διατάξεις που θέσπισε το υπουργείο Παιδείας, ομολογώ σκοτεινές για τους αμύητους, εκπαιδευτικός (μάλλον) σχολιάζει:

Άραγε η προηγούμενη δουλειά σε φροντιστήρια που έχουν χιλιάδες διορισμένη εκπαιδευτική είναι συναφής ή θεωρείται ασύμβατη….

ΔιορισμένΟΙ εκπαιδευτικΟΙ βέβαια, και είναι ένα ερώτημα αν έχει νόημα να στέκεται κανείς τόσο πολύ στην ορθογραφία τέτοιων μηνυμάτων. Πάντως, σχολιάστρια από κάτω του τα ψέλνει, αναρωτιέται μήπως είναι και «φελόλογος», τον προτρέπει να γυρίσει στο μαντρί παρά να επιχειρήσει να διδάξει τα παιδιά της στου «κασίδι το κεφάλι». Κι όταν άλλος σχολιαστής το επισημαίνει, εκείνη επιμένει -«στου κασίδι, τι δεν καταλαβαίνεις»;

Ή αλλιώς, ο Μέφρι επιβεβαιώθηκε για μιαν ακόμα φορά.

* Σύμφωνα με τον υπέρτιτλο άρθρου σε αθλητικόν ιστότοπο, ο Ολυμπιακός «εισαγάγει νέο μοντέλο στο ελληνικό ποδόσφαιρο».

Δεν στέκεται αυτό. Μπορείς να πεις οτι ο Ολυμπιακός «επιδιώκει να εισαγάγει νέο μοντέλο», αλλά σκέτο το «εισαγάγει» δεν στέκει, είναι σαν να λες «καθιερώσει». Θα πούμε «εισάγει νέο μοντέλο».

konfortablotaton* Το επόμενο μεζεδάκι κάθε άλλο παρά φρέσκο είναι αφού χρονολογείται από… το 1907. Μου το στέλνει φίλος, που το βρήκε σε μια ομάδα του Φέισμπουκ. Είναι διαφημιστική καταχώρηση ξενοδοχείου στην εφημερίδα Αθήναι, 23.7.1907.

Συνηθίζεται οι διαφημίσεις να μην τσιγκουνεύονται τους επαίνους τους, κι εδώ ο διαφημιστής του ξενοδοχείου άφησε αχαλίνωτους τους υπερθετικούς του. Το Τουρίστ Παλάς, λοιπόν, είναι «το ευρυχωρότατον, κομφορταμπλότατον, υπηρετικότατον και προ πάντων υγιεινότατον των αθηναϊκών ξενοδοχείων»

Κι εσείς που νομίζατε ότι το «ανπαίχταμπλ» ήταν μεγάλη καινοτομία!

* Κι άλλο ένα λαθάκι που το βλέπω αρκετά συχνά τώρα τελευταία, ενώ παλιότερα το κάναμε επίτηδες, για λογοπαίγνιο δηλαδή, για πλάκα, είναι να γράφουν «κόλλημα» και να εννοούν «κώλυμα». Σαν να λέμε, υπάρχει κώλυμα με το κόλλημα.

Τελευταίο κρούσμα, σε άρθρο της ΕφΣυν για τη δίκη του Κορκονέα και την παραίτηση Κούγια, όπου ο Κορκονέας παρέλειψε να ζητήσει συγγνώμη για την πράξη του και «αυτό, σύμφωνα με τον κ. Κούγια, ήταν εκτός της συμφωνημένης υπερασπιστικής γραμμής και αποτέλεσε συνειδησιακό κόλλημα για τη συνέχιση της παρουσίας του στη δική ως συνηγόρου υπεράσπισης».

Συνειδησιακό κώλυμα αποτέλεσε, βέβαια. Το είχα σημειώσει, αλλά τώρα βλέπω ότι διορθώθηκε, ενώ στα σχόλια υπάρχει σχετική υπόδειξη αναγνώστη (δεν είμαι εγώ) -μπράβο στην ΕφΣυν που διορθώνει τα λάθη, άλλοι ούτε που νοιάζονται.

* Βραβεύτηκε ο κ. Μπαμπινιώτης στην Κύπρο για το έργο του, και το σχετικό ρεπορτάζ έχει ενδιαφέρον, αν και ο συντάκτης έχει μια ροπή προς την ακυρολεξία. Γράφει για παράδειγμα ότι το Ίδρυμα αποφάσισε να προσφέρει «αντίγραφα του νέου Λεξικού του κ. Μπαμπινιώτη». Αν βγάλανε φωτοτυπίες του λεξικού, ήταν αντίγραφα -αλλά θα τους κυνηγήσει ο ΟΣΔΕΛ. Υποθέτω όμως ότι βιβλία προσφέρανε, και τα βιβλία έχουν αντίτυπα.

Πρόσεξα επίσης ότι ο κ. Μπαμπινιώτης χαρακτήρισε «γίγαντα» την ελληνική γλώσσα, ενώ επίσης υποστήριξε ότι «κύρια χαρακτηριστικά της ελληνικής γλώσσας είναι η τριαδικότητα, γλώσσα-νους-κόσμος, που καθορίζει την ανθρώπινη ύπαρξη και την ξεχωρίζει από όλες τις άλλες μορφές του ζωικού κόσμου»

Είναι όμως αυτό χαρακτηριστικό μόνο της ελληνικής γλώσσας; Από τη διατύπωση κάτι τέτοιο φαίνεται να υπονοεί ο κ. Μπαμπινιώτης -οι άλλες γλώσσες τάχα δεν έχουν τριαδικότητα; Δεν ξεχωρίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη από τις άλλες μορφές του ζωικού κόσμου; Ακόμα πάνω στα δέντρα είναι αυτοί οι κουτόφραγκοι;

kuran* Φαίνεται πως η Καθημερινή απέλυσε και τον τελευταίο διορθωτή της, τον κ. Σπελ Τσέκερ, κι έτσι τρύπωσε στον τίτλο του άρθρου της το λαθάκι με τους συνομΙΛΗκους.

Στο κείμενο του άρθρου, πάντως, οι συνομήλικοι διατηρούν τα /i/ τους στην προβλεπόμενη θέση.

* Στην τελευταία του επιφυλλίδα ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος κάνει γλωσσικές παρατηρήσεις. Με αφορμή τη λέξη «δυτικοφιλία», παρατηρεί: Στα ελληνικά, βέβαια, όταν η «φιλία» μπαίνει ως δεύτερο συνθετικό και ακολουθεί τον αποδέκτη της παραπέμπει σε κάτι σαν ασθένεια ή διαστροφή. Λέμε «παιδόφιλος» ή «παιδεραστής». Ο «ζωόφιλος» διαφέρει από τον «φιλόζωο». Οπως λέμε «φιλοκαλλία» ή «φιλέλληνας» και όχι «ελληνόφιλος». Θα μου πείτε όμως πως η χρήση τείνει να εξαλείψει αυτές τις σημασιολογικές διαφορές. Υπάρχει δε και η αισθητική, αυτή που λείπει από όσους μιλούν και γράφουν με τη γραμματική ανά χείρας. Ενώ το «φιλοδυτικός» ακούγεται μια χαρά, ο «φιλοδυτικισμός» είναι μάλλον μια λέξη άκομψη.

Νομίζω ότι ο κ. Τάκης υπερβάλλει και γενικεύει, εκτός αν απλώς ήθελε να μπαζώσει μια παράγραφο. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που η φιλία ή ο φίλος είναι δεύτερο συνθετικό και δεν σημαίνουν ασθένεια ή διαστροφή -ας πούμε βιβλιοφιλία/βιβλιόφιλος, ειρηνοφιλία/ειρηνόφιλος, κυνοφιλία κτλ. Επίσης, μπορεί να λέμε φιλέλληνας και όχι ελληνόφιλος, αλλά ταυτόχρονα λέμε αγγλόφιλος, γαλλόφιλος, ρωσόφιλος κτλ. Ούτε συμφωνούν τα λεξικά ότι ο ζωόφιλος διαφέρει από τον φιλόζωο -αλλά προφανώς ο κ. Τάκης απεχθάνεται να ανοίγει λεξικά (εκείνος ξέρει καλύτερα), όπως δείχνει και η σπόντα του για όσους «γράφουν με τη γραμματική ανά χείρας». Κι όμως, αν συμβουλευόταν λεξικό, θα έγραφε τουλάχιστον σωστά τη φιλοκαλία.

* Για να μην κοιτάμε μόνο τα δικά μας, στις ΗΠΑ η σύμβουλος του Προέδρου Τραμπ που έπλασε τον όρο alternative facts ξαναχτύπησε και αναφέρθηκε σε δυο Ιρακινούς που σχεδίασαν το μακελειό στην πόλη Bowling Green: two Iraqis came here to this country, were radicalized and were the masterminds behind the Bowling Green massacre.

Μόνο που… μόνο που καμιά σφαγή, καμιά επίθεση δεν συνέβη ποτέ στο Μπόουλινγκ Γκριν! Εκεί έμεναν δυο Ιρακινοί, που τους πιάσανε επειδή προσπάθησαν να στείλουν όπλα στην αλ-Κάιντα, και είναι τώρα στη φυλακή.

Μερικά από τα ειρωνικά σχόλια έχουν πλάκα. Εγώ γέλασα πολύ με εκείνο το τιτίβισμα που λέει ότι φυσικά και υπήρξε «η σφαγή του Μπόουλινγκ Γκριν» και παρουσιάζει το αποτέλεσμα ενός ματς (αγνοώ σε ποιο σπορ) όπου η ομάδα του Μπόουλινγκ Γκριν ηττήθηκε με 77-3. Αυτή ήταν πράγματι σφαγή!

* Για τη θεματική εβδομάδα που θέλει να πραγματοποιήσει το Υπουργείο Παιδείας δεν έχω γράψει, ίσως επειδή δεν έχω επαφή από πρώτο χέρι με τη μέση εκπαίδευση. Πάντως, δεν θεωρώ υποχρεωτικό να συμφωνήσει κανείς και να χειροκροτήσει την πρωτοβουλία.

Ωστόσο, αν ήταν να δώσουμε αντιβραβείο για την χειρότερη αντίδραση, ένας από τους βασικούς διεκδικητές θα ήταν ο ανεξάρτητος βουλευτής Ν. Νικολόπουλος, που μας έχει συνηθίσει άλλωστε σε ακραίες ομοφοβικές αντιδράσεις. Σχετικά με τη θεματική εβδομάδα, ο βουλευτής, που κάποιες εμμονές τις έχει, μίλησε για «επιχειρούμενο σοδομισμό της ελληνικής κοινωνίας» ενώ δεν απέφυγε να αναμασήσει τον μύθο για την Ολλανδία που επιτρέπει την παιδοφιλία (τον συναφή μύθο για το Κόμμα Παιδόφιλων Ολλανδίας τον είχε πλασάρει η Λιάνα Κανέλλη πριν απο μερικά χρόνια).

* Αλλά και έγκριτη δημοσιογράφος, ανταποκρίτρια μεγάλων εφημερίδων, δεν απέφυγε τις λαθροχειρίες σχετικά με τη θεματική εβδομάδα, που μάλιστα τη συνέδεσε κάπως με τη δήθεν απόφαση να μη διδάσκεται πια η Αντιγόνη του Σοφοκλή στη μέση εκπαίδευση: Plans to swap Sophocles for gender studies a tragedy, τιτλοφορείται το σχετικό αναγγελτικό, λες και το ένα αντικαθιστά το άλλο. (Η κυρία Καρασάββα, αν θυμαμαι καλά, είναι η δημοσιογράφος που είχε γράψει στην Τάιμς ότι Ελληνίδες εκδίδονται για μια τυρόπιτα).

* Και για να συμπληρώσω το τρίο της θεματικής εβδομάδας, απαράδεκτο ήταν και αυτό που είπε ο Υπουργός Παιδείας ότι «έχουμε πάρα πολλές εγκυμοσύνες μετά τις πενθήμερες εκδρομές», παρόλο που το γενικό πλαίσιο της τοποθέτησής του είναι σωστό, κατά τη γνώμη μου. Παρακολουθεί τάχα το Υπουργείο ή δίνουν στοιχεία τα σχολεία για τις εγκυμοσύνες; Μια τέτοια φράση, που δίκαια προσφέρεται για διακωμώδηση, χαντακώνει όλη την υπόλοιπη επιχειρηματολογία. Και, όπως είπε ένας φίλος, «εγώ πήγα πενταήμερη και δεν έμεινα έγκυος, να πάτε» (εκτός αν μένεις έγκυος στις πενθήμερες και όχι στις πενταήμερες).

* Κλείνω ευλογώντας τα γένια μου. Χτες μίλησα με την δημοσιογράφο Ευγενία Λουπάκη στο Κόκκινο 105.5 για τα Αττικά του Κ. Βάρναλη.

Εδώ μπορείτε να ακούσετε τη συζήτηση.

 

Posted in Διαφημίσεις, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Ορθογραφικά, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 210 Comments »

Τα τελευταία μεζεδάκια του Γενάρη

Posted by sarant στο 28 Ιανουαρίου, 2017

Θα μπορούσα να τα πω και «μεταμελημένα» μεζεδάκια με αφορμή την κίνηση του Άδωνη Γεωργιάδη ανήμερα της Ημέρας Μνήμης του Ολοκαυτώματος να ζητήσει συγνώμη επειδή, επί πολλά χρόνια, πρόβαλλε αντισημιτικές απόψεις, ιδίως σε σχέση με το διαβόητο βιβλίο του Κώστα Πλεύρη που το διαφήμισε και το υπερασπίστηκε ποικιλότροπα (δείτε και εδώ).

Δεν τα ονόμασα τελικά έτσι, παρόλο που την κίνηση του Άδωνη τη θεωρώ υποκριτική, επειδή θεωρώ ότι, έστω και υποκριτική, η συγνώμη του ακροδεξιού Άδωνη είναι κάτι θετικό, ιδίως αν σκεφτούμε ότι στην πατρίδα μας ο αντισημιτισμός δυστυχώς δεν περιορίζεται στη δεξιά. Διάβασα, ας πούμε, στο Φέισμπουκ την ενοχλημένη αντίδραση μιας γνωστής που δυσανασχέτησε επειδή χτες στα σχολεία έγινε λόγος για το Ολοκαύτωμα (όπου έγινε, διότι μου λένε πως σε πολλά σχολεία δεν είπαν τίποτα) αντί, λεει, για τη γενοκτονία των Χούτου. Λες και το Ολοκαύτωμα είναι κάτι που έγινε μακριά μας, σε άλλην ήπειρο, λες και υπήρχαν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες Χούτου που θυσιάστηκαν ή ότι το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας είναι χτισμένο πάνω σε καταπατημένα μνήματα των Χούτου.

Κι έτσι προτίμησα μιαν ουδέτερη, ημερολογιακή ονομασία στο σημερινό άρθρο.

* Πάντως, από τη συγνώμη (την υποκριτική, αλλά ωστόσο θετική, επαναλαμβάνω) του Άδωνη, στη δήλωση του κ. αντιπροέδρου της ΝΔ πρόσεξα μια περίεργη διατύπωση. Όπως γράφει, «Με την ευκαιρία της Ημέρας Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος, επιθυμώ να αποσαφηνίσω την ξεκάθαρη θέση μου σχετικά με τις απόψεις μου για τον αντισημιτισμό…»

Αλλά, αν η θέση του είναι ξεκάθαρη, δεν έχει ανάγκη να την αποσαφηνίσει. Κι αν χρειάζεται αποσαφήνιση η θέση του, δεν είναι ξεκάθαρη. Ή είμαι ψείρας;

* Τα σημερινά μεζεδάκια θα μπορούσα επίσης να τα ονομάσω «οργισμένα», διότι σύμφωνα με τα Παραπολιτικά στη χώρα επικρατεί «πανελλήνια οργή«. Για ποιο λόγο λέτε να είναι οργισμένο το πανελλήνιο; Μα… φυσικά, για την αποπομπή του ταξίαρχου Μανώλη Σφακιανάκη από την ΕΛΑΣ.

Στο αγιογραφικό άρθρο θα δείτε και την ανορθόγραφη ανακοίνωση που ανέβασε ο ίδιος ο Σφακ στο Φέισμπουκ (π.χ. «θα με βρίσκετΑΙ στο Ινστιτούτο μου»), ενώ το αγιογραφικό άρθρο, που είναι γραμμένο σε εξίσου κακά ελληνικά, μας πληροφορεί ότι ο κ. Σφακιανάκης είχε «διατελέσει σημαντικό έργο».

Το έργο όμως το επιτελείς ή το εκτελείς. Δεν το διατελείς, εκτός αν θυμηθούμε εκείνο το αστείο επεισόδιο στη Λωξάντρα όπου ο μη μου άπτου συγγενής στέλνει τηλεγράφημα «διατελώ υμέτερος» και του τηλεγραφεί αγανακτισμένος ο ξάδερφος «θα έρθω εκεί και θα σε διατελέσω εσένα και όλο του το σόι» -ή κάτι τέτοιο, παραθέτω από μνήμης.

plev* Ο Θάνος Πλεύρης, που φαίνεται να ξεπέρασε την περιπέτεια που είχε με την υγεία του και να ξαναβρήκε τη συνηθισμένη φόρμα του, σχολίασε όπως βλέπετε αριστερά την υπόθεση των νεοσύλλεκτων που έκαναν το σήμα του αετού.

Θα έλεγα ότι για να υπηρετούν στον στρατό οι νεαροί, θα έχουν ήδη πάρει υπηκοότητα, αλλά ποιος είμαι εγώ μπροστά στον Θάνο Πλεύρη, που είναι και νομικός;

* Μιλώντας για υπηκοότητα, είδα κάπου ένα βιντεάκι του Κ. Βελόπουλου, που ήταν παλιός συναγωνιστής του Πλεύρη, του Βορίδη και του Άδωνη στο ΛΑΟΣ, αλλά δεν έδειξε καλά ρεφλέξ στη στροφή κι έτσι δεν τους ακολούθησε στη φιλελεύθερη Νέα Δημοκρατία.

Ο Βελόπουλος λοιπόν αποκαλύπτει το καταχθόνιο σχέδιο εκείνων που θέλουν να πάνε σχολείο τα προσφυγόπουλα. Όπως μας λέει, υπάρχει νόμος που προβλέπει ότι όποιο παιδί πάει σχολείο στην Ελλάδα, αυτομάτως παίρνει ιθαγένεια.

Πρόκειται για λαθροχειρία ολκής που έχει στόχο να υποδαυλίσει τις αντιδράσεις που έχουν ξεκινήσει από «γονείς» σε διάφορα σχολεία όπου πρόκειται να φοιτήσουν προσφυγόπουλα -και λεω ότι είναι λαθροχειρία διότι ο νόμος μιλάει για παιδιά που μένουν «μόνιμα και νόμιμα» και που έχουν φοιτήσει στην Ελλάδα για το σύνολο της εννιάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή για τα έξι χρόνια της δευτεροβάθμιας. Ο Βελόπουλος διαβάζει τον νόμο μέχρι ενός σημείου αλλά αποσιωπά την προϋπόθεση της εννιάχρονης φοίτησης!

Φυσικά ο Βελόπουλος συντηρεί επίσης την πλανημένη αντίληψη ότι η ιθαγένεια διαφέρει από την υπηκοότητα. Το έχουμε πει αρκετές φορές: σε ό,τι αφορά την ελληνική έννομη τάξη ιθαγένεια και υπηκοότητα είναι το ίδιο πράγμα.

* Θα προσέξατε επίσης ότι στο βιντεάκι ο Βελόπουλος δυο φορές απευθύνεται σε κάποιον άλλον και του λέει «κύριε Τσαμτσίκα μου». Υποψιάζομαι ότι πρόκειται για τον παροιμιώδη Νίκο Τσιαμτσίκα. (Δεν τον ξέρετε; Σε τι κόσμο θα φέρετε τα παιδιά σας😉

* Φίλος από τα Γιάννενα μού έστειλε την πρόγνωση καιρού ενός τοπικού σάιτ: Δε φείδεται κρύου ο φετινός χειμώνας.

Ομολογώ ότι πάγωσα διαβάζοντας την ελληνικούρα. (Όχι, γραμματικά δεν είναι λάθος).

* Διάβασα τις προάλλες μια συνέντευξη του καλού σκηνοθέτη Δήμου Αβδελιώδη, που θα τον θυμάστε από το «Δέντρο που πληγώναμε» και τις άλλες πολύ προσωπικές γλυκύτατες ταινίες του. Ο Αβδελιώδης πέρυσι παρουσίασε, με μεγάλη επιτυχία, την Απολογία του Σωκράτη, στο αρχαίο κείμενο του Πλάτωνα, αλλά βέβαια με ελληνικούς και αγγλικούς υπερτίτλους -μπορείτε να πάρετε μια γεύση εδώ, από το επίσημο σποτάκι του ΚΘΒΕ.

Προσωπικά, βρίσκω πολύ πιο θελκτική την ανάγνωση του μεταφρασμένου κειμένου από τον Κώστα Καστανά, που υπάρχει κι αυτή στο Διαδίκτυο -ψάχνοντας μάλιστα τη βρήκα και οπτικοποιημένη, δηλαδή ακούγεται η φωνή του Καστανά ενώ προβάλλεται απόσπασμα από τη γνωστή ταινία του Ροσελίνι για τη ζωή του Σωκράτη. Αλλά γούστα είναι αυτά, και δεν αποκλείω η παράσταση του Αβδελιώδη να πρόσφερε «μια σπάνια βιωματική εμπειρία και για τους θεατές, που νοιώθουν επίσης βιωματικά τον τελετουργικό χαρακτήρα μιας αναπαράστασης, σαν να μεταφέρονται στην πραγματική ατμόσφαιρα της δίκης του Σωκράτη», όπως λέει το δελτίο τύπου.

Διαβάζοντας όμως τη συνέντευξη, προσέχω την εξής άποψη του Δήμου Αβδελιώδη: « Όμως για να φανεί πόσο απερίσκεπτο είναι να θεωρεί κανείς άχρηστα τα αρχαία ελληνικά, θα αναφέρω ένα μόνο παράδειγμα από τα πολλά, που πρόσφατα εντόπισα στο πόνημα ενός φίλου, αναλύοντας τη λέξη φθόνος. Ποτέ δεν θα μπορέσει κανείς να καταλάβει τόσο πειστικά κι από κανένα ψυχολόγο, τη σημασία της λέξης φθόνος, όσο από την αναζήτηση της ετυμολογίας της ίδιας της λέξης, η οποία προέρχεται από το αρχαίο ρήμα φθίω & φθίνω=αφανίζομαι, εξασθενώ∙ οπότε σημαίνει, ότι αν έχω φθόνο για κάποιον, εγώ ο ίδιος πρώτα εξασθενώ και αφανίζομαι. Εγώ χάνω τη δύναμή μου, και όχι αυτός που θα ήθελα να το πάθει. Ένα δωρεάν μάθημα δηλαδή αυτογνωσίας και αυτοθεραπείας.»

Το δυστύχημα είναι πως αν ανοίξετε ένα ετυμολογικό λεξικό (τον Μπαμπινιώτη ας πούμε ή τον Chantraine) θα δείτε ότι η λέξη «φθόνος», παρά την ηχητική ομοιότητα, δεν έχει καμιά ετυμολογική σχέση με το ρήμα «φθίνω», πράγμα που σημαίνει ότι όλο το επιχείρημα για το «δωρεάν μάθημα αυτογνωσίας και αυτοθεραπείας» καταρρέει.

Το χειρότερο είναι ότι η άποψη για την δήθεν ετυμολογική σχέση των λέξεων «φθόνος» και «φθίνω» και τον φθόνο που «μας φθίνει» προέρχεται από… πόνημα της γνωστής εθνικίστριας παρετυμολόγου Άννας Τζιροπούλου.

Σε πολύ μολυσμένα νερά ψαρεύει τις απόψεις του ο Δήμος Αβδελιώδης.

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας σε τίτλο άρθρου του nooz.gr για τη βασίλισσα Ελισάβετ:

Πρώτη «εμφάνιση» της Ελισάβετ μετά την ασθένεια

Ειλικρινά αναρωτιέμαι για ποιον λόγο μπήκαν τα εισαγωγικά. Ποια να είναι τάχα η διαφορά μεταξύ εμφάνισης και «εμφάνισης»;

* Είστε Αρκάς; Δεν εννοώ τον εξαιρετικό γελοιογράφο που αποφάσισε τώρα στα γεράματα να γίνει μέντορας του Κούλη, κάτι που έχει ολέθριες συνέπειες για το χιούμορ του. Εννοώ αν έλκετε την καταγωγή από την Αρκαδία. Αν λοιπόν είστε Αρκάς μπορείτε να είστε περήφανος, διότι, σύμφωνα με έγκριτη μελέτη που διάβασα σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ, εσείς οι Αρκάδες είστε όχι απλώς αυτόχθονες αλλά και… αρχαιότεροι της Σελήνης!

arkades

Την εμβριθή μελέτη την υπογράφει κάποιος καθηγητής ΤΕΙ (!) και ιδρυτής της Λεξαριθμικής θεωρίας. Σχόλια θαρρώ δεν χρειάζονται.

* Και κλείνω με την αθλιότητα της εβδομάδας.

Ο Στέφανος Κασιμάτης αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της χτεσινής επιφυλλίδας του στην Καθημερινή στο να κοροϊδέψει την θεατρική παράσταση του Θ. Πελεγρίνη και την τελευταία ποιητική συλλογή του Τάσου Κουράκη.

Από το χιούμορ του χορτάτου αποικιοκράτη δεν θα μπορούσε να λείπει ο ρατσισμός. Γράφει, αναφερόμενος στο θεατρικό έργο του Θ. Πελεγρίνη:

Απορία μού προκαλεί πάντως και το τιμολόγιο: «Γενική είσοδος 10 ευρώ· άνεργοι, φοιτητές, ΑμεΑ, 5 ευρώ». Υπό το πρίσμα της τελευταίας ιδιότητας, δεν θα έπρεπε η τιμή των 5 ευρώ να ισχύει για όλους τους θεατές ανεξαιρέτως;

Το πιάσατε το υπονοούμενο, έτσι; Να τον χαίρεστε τον μεγάλο διανοητή, ω φιλελεύθεροι φίλοι!

Posted in πρόσφυγες, Αρχαία ελληνικά, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 234 Comments »

Εντολοδόχα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2017

Τα σημερινά μεζεδάκια τα ονόμασα έτσι για να τιμήσω ένα ωραίο μαργαριτάρι που ακούστηκε πριν απο μερικές μέρες στη Βουλή. Θα μπορούσα να τα πω και «παγωμένα» διότι εδώ στη Λοθαριγγία έχουμε κύμα ψύχους ή ίσως «τραμπαλισμένα» αφού την ώρα που γράφονται ορκίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ με προσκεκλημένους, ανάμεσα στ’ άλλα (διάβασα και δεν διαψεύστηκε) το ζεύγος Πατούλη (θα είναι μέλη στην ίδια οργάνωση προώθησης του καλού γούστου) και τον τραγουδιστή Βαλάντη (εδώ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά). Ωστόσο, «τραμπαλισμένα» είχα πει τα μεζεδάκια αμέσως μετά την εκλογή του Τραμπ, οπότε προτίμησα τα εντολοδόχα.

* Ξεκινάμε όμως με ένα μεζεδάκι που ξεχάστηκε την προηγούμενη βδομάδα -έχει δηλαδή παλιώσει λίγο αλλά νομίζω πως δεν έχει μπαγιατέψει.

Σε αθλητικόν ιστότοπο διαβάζουμε για τον Κολομβιανό ποδοσφαιριστή Ιμπάρμπο του Παναθηναϊκού, ο οποίος δεν είχε γυρίσει από τη χριστουγεννιάτικη άδειά του (δεν ξέρω αν στο μεταξύ επέστρεψε ή όχι):

Το εστιατόριο «La Casa De Socorro», που εδράζεται στο προάστιο Καρταγένα, στην πόλη Μπογκοτά της Κολομβίας, ανάρτησε μία φωτογραφία με τον Ιμπάρμπο, στο επίσημο προφίλ που διατηρεί στο Facebook.

Εδώ, όπως επισήμανε φίλος στο Facebook, υπάρχει διπλό λάθος. Το εστιατόριο υπάρχει, και λέγεται έτσι, και πράγματι βρίσκεται στην Καρταχένα (και όχι Καρταγένα), μόνο που η Καρταχένα δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί… προάστιο της Μπογκοτά, αφού απέχει… 665 χιλιόμετρα από τη Μπογκοτά -αεροπορικώς, μάλιστα, διότι αν πάμε οδικώς θα διανύσουμε πάνω απο 1000 χιλιόμετρα. Και γενικά δύσκολα θα χαρακτηριζόταν προάστιο η Καρταχένα, αφού έχει πληθυσμό κάπου 1 εκατομμύριο.

Αυτό ήταν το γεωγραφικό μαργαριτάρι, υπάρχει όμως και γλωσσικό, αφού το εστιατόριο εδρεύει στην Καρταγένα (σε πιο στρωτά ελληνικά: βρίσκεται στην Καρταχένα) -δεν εδράζεται! Εδράζομαι θα πει «στηρίζομαι».

* Σε άρθρο για τα μεγάλα έργα που γίνονται αυτή την περίοδο σε ολόκληρο τον κόσμο, διαβάζουμε για ένα έργο στην Κίνα, ότι «περιλαμβάνει την κατασκευή τριών τεράστιων καναλιών, τα οποία θα μεταφέρουν νερό πάνω από 11 εκατομμύρια άνθρωποι στην πρωτεύουσα της Κίνας».

Υποθέτω ότι θα μεταφέρουν νερό σε πάνω από 11 εκατ. ανθρώπους -και ελπίζω η ασυνταξία να οφείλεται σε κάποια διόρθωση που έμεινε στη μέση, απλώς και να μην είναι ένδειξη προϊούσας ακλισιάς.

Αλλά, αναρωτιέμαι, γιατί «projects» στον τίτλο; Για έργα πρόκειται, που έχουν ξεκινήσει και βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Υπάρχουν ίσως κάποιες περιπτώσεις όπου υπάρχει κάποια άλλη ελληνική απόδοση για τη λέξη project, εδώ όμως σαφώς έχουμε έργα (προσωπικά, εγώ το project το μεταφράζω σχεδόν απαρεγκλίτως «έργο»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Γεωγραφία, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 175 Comments »

Μεζεδάκια της Αριάδνης

Posted by sarant στο 14 Ιανουαρίου, 2017

Μια και την περασμένη βδομάδα είχαμε, έστω και με μερικές μέρες καθυστέρηση, τον πολυδιαφημισμένο χιονιά, που τον ονομάσαμε Αριάδνη, είπα να ονομάσω έτσι τα σημερινά μας μεζεδάκια παρόλο που τα χιόνια έχουν αρχίσει να λιώνουν -ή και έχουν λιώσει.

trimetriΣτην ειδησεογραφική κάλυψη του χιονιά είχαμε τον συνήθη πληθωρισμό και τις υπερβολές, όπως εδώ με τους 70 πόντους χιόνι που φτάνουν μεχρι τον αστράγαλο της τετράμετρης δημοσιογράφου.

Πολύ σχολιάστηκε επίσης η ανοργανωσιά του δήμου Θεσσαλονίκης και ιδίως οι παγωμένες του αλατιέρες· βγήκε μάλιστα και τραγούδι. Θα περίμενε κανείς να είναι στο σκοπό του «Πάγωσε η τσιμινιέρα», και ίσως να βγήκε και τέτοια παρωδία, αλλά αυτό που άκουσα εγώ ήταν παρωδία της Ταμπακέρας: Τι μου την πάγωσες αυτή την αλατιέρα. Η ταμπακέρα προσφέρεται πράγματι για παρωδίες. Να θυμίσω ότι κι εδώ στο ιστολόγιο είχαμε παλιά βάλει μιαν παρωδία της, με καμαριέρα (στο τέλος του άρθρου).

* Ένα ακόμα θύμα των άσπονδων φίλων από τη σελίδα του Διεθνούς Βιβλιοπωλείου Ελευθερουδάκη στο Φέισμπουκ:

Καλμέρα σε όλους με ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από το Theguardian.com, και το πώς διαβάζοντας (λογοτεχνία) μας μαθαίνει να καταλαβαίνουμε καλύτερα τα συναισθήματα/αντιδράσεις των άλλων. Με αποτέλεσμα πολλοί αναγνώστες να είμαστε πιο εμπαθείς. Εσείς τί πιστεύετε?

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 189 Comments »

Μεζεδάκια τ’ Αγιαννιού

Posted by sarant στο 7 Ιανουαρίου, 2017

Θα μπορούσα να τα πω και «τα πρώτα μεζεδάκια της χρονιάς» ή να βάλω τίτλο του άρθρου «ποδαρικό στα μεζεδάκια» όμως και τους δυο αυτούς τίτλους τους έχω ήδη χρησιμοποιήσει στο παρελθόν (τον δεύτερο πάνω από μία φορά) οπότε καλό είναι να πρωτοτυπήσουμε μια και μας δίνεται η ευκαιρία αφού σήμερα είναι τ’ Αγιαννιού.

Να ξεκινήσουμε λοιπόν με ευχές στους Γιάννηδες και τις Ιωάννες του ιστολογίου και γενικότερα. Για δωράκι, δεχτείτε ένα περσινό άρθρο χαρισμένο στους 45 Γιάννηδες.

Να θυμίσω επίσης και την παροιμιακή φράση «Κάθε μέρα τ’ Αγιαννιού θα’ναι;» που τη λέμε για να δηλώσουμε ότι η εύνοια της τύχης ή η τυχόν εξαιρετική μεταχείριση δεν μπορεί να επαναλαμβάνεται συνεχώς.

Αλλά ας προχωρήσουμε στα μεζεδάκια μας.

* Το Χάφιποστ δημοσιεύει άρθρο για μια «νέα θεωρία για το ναυάγιο του Τιτανικού«. Εκεί διαβάζουμε ότι «Περισσότεροι από 1.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, όταν το πλοίο το οποίο μετέφερε 2.224 άτομα (επιβάτες και πλήρωμα), βυθίστηκε υπό την εντολή του καπετάνιου Edward Smith.»

Η υπογράμμιση είναι δική μου. Έδωσε δηλαδή εντολή ο πλοίαρχος και βυθίστηκε ο Τιτανικός; Αυτό θα ήταν πραγματικά νέα και εντελώς αναπάντεχη εκδοχή!

* Χρυσαβγίτικα γλωσσικά μαργαριτάρια αποφεύγω να σχολιάσω, για πολλούς και διάφορους λόγους. Θα κάνω μια εξαίρεση για το κυπριακό παρακλάδι της συμμορίας, το ΕΛΑΜ. Σε ανακοίνωση για το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του Προέδρου της Κύπρου (δεβαζωλίνκ) γράφει:

… εις ουδεμία περίπτωση η προτεινόμενη «λύση» του Κυπριακού, δεν απαλλάσσει από τα κατοχικά στρατεύματα, δεν κατοχυρώνει τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, όπως διαμηνύει κατά κόρων ο Πρόεδρος και κυρίως δεν θέτει την Τουρκία ενώπιων των ευθυνών της…

Πέρα από το μπλέξιμο με το παραπανίσιο «δεν», βλέπουμε ότι οι ελαμίτες έχουν κακές σχέσεις με την ορθογραφία -άρα δεν είναι μόνο ελλαδικό το φαινόμενο.

aliki* Φίλη φίλης αγόρασε παιδικό βιβλίο από την Amazon και μόλις το διάβασε έπαθε σοκ -δείτε αριστερά μια φωτογραφία από μια τυχαία σελίδα: τα δυο πλάσματα, που είχε το άλμα για το σαν τρελοί τα πράγματα όλο αυτό το διάστημα, κάθισε και πάλι πολύ δυστυχώς και αθόρυβα, και κοίταξε lie.

Ολοφάνερα το κείμενο έχει μεταφραστεί από μηχανάκι, και μάλλον από μεθυσμένο μηχανάκι. Κι όμως, το ανοσιούργημα αυτό έχει… όνομα μεταφραστή! Και το βιβλίο πουλιέται κανονικά από την Amazon.

Να σημειώσω πάντως ότι η φίλη της φίλης επέστρεψε το βιβλίο και πήρε τα λεφτά της πίσω.

* Στο in.gr διάβασα άρθρο για μια συνήθεια που έχουν οι νεαροί Παριζιάνοι την παραμονή της πρωτοχρονιάς, να καίνε αυτοκίνητα. Έτσι:

Το υπουργείο Εσωτερικών της Γαλλίας γνωστοποίησε την Κυριακή ότι 650 αυτοκίνητα πυρπολήθηκαν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αριθμός ελαφρά μειωμένος σε σύγκριση με τα 602 της περασμένης χρονιάς.

Ο φίλος που στέλνει την είδηση αφενός παραξενεύεται που μια είδηση σχετική με το Παρίσι έρχεται μέσω Μόσχας, και αφ’ ετέρου αναρωτιέται πώς το 650 είναι μικρότερο απ’ το 602.

Προφανώς επειδή έρχεται μέσω Μόσχας αντιστρέφεται το πρόσημο.

neurikopoios* Από ετικέτα σουπερμάρκετ, διαφήμιση για πατάτες Νευρικοποιού.

Νευρικοποιός θα είναι αυτός που κάνει νευρικούς τους άλλους, όχι;

* Με χαρά μαθαίνω ότι ο τ. βουλευτής Θάνος Πλεύρης ξεπέρασε το πρόβλημα υγείας που είχε και ξανάρχισε την πολιτική του δραστηριότητα εξίσου εύστοχος και ευφραδής όσο πριν αρρωστήσει.

Έτσι, σε πρόσφατη πολιτική ομιλία του αποκάλυψε ότι «έχουμε ένα κρατικοδίαιτο κράτος».

* Σε αγιογραφικό άρθρο της Lifo για τα μπόνους και τις έκτακτες παροχές που μοίρασε η εταιρεία Καρέλιας στους εργαζομένους της διαβάζουμε ότι «οι σχετικές ανακοινώσεις έγιναν από τον διευθύνων σύμβουλο, Ανδρέα Καρέλια».

Όπως έχουμε ξαναπεί, όσο ο διευθύνων σύμβουλος δεν γίνεται διευθύνοντας σύμβουλος, η μοίρα του είναι η ακλισιά.

aliveri* Μπορεί μια τραγική είδηση να γίνει κωμικοτραγική από έναν άγαρμπο τίτλο; Σαφώς και μπορεί, και δείτε ένα πρόσφατο παράδειγμα που το ψάρεψα από το Φέισμπουκ:

Σοκ στο Αλιβέρι! 75χρονη σκοτώθηκε στην προσπάθειά της να αυτοκτονήσει.

* Σε σχέση με τη σύλληψη της Πόλας Ρούπα και την επιμελεια του εξάχρονου παιδιού της, συζητήσαμε σε σχόλιά μας στο ιστολόγιο. Έγραψα κι εγώ ότι το παιδί πρέπει να αποδοθεί το ταχύτερο δυνατό στη γιαγιά του, χωρίς κωλυσιεργία. Να έχουμε και κατά νου την αρχή ότι η χειρότερη γιαγιά είναι καλύτερη από το καλύτερο ίδρυμα.

Αλλά η κάλυψη της είδησης έχει και τις γλωσσικές πλευρές της. Καταρχάς, η ακλισιά του ονόματος της μητέρας, αφού πολλοί και διάφοροι (και ανάμεσά τους ο υλατζής της ΕφΣυν) έγραψαν για το «παιδί της Πόλα Ρούπα», ενδίδοντας στην ακλισιά.

Υποθέτω ότι ρόλο σε αυτό παίζει και η σχετική σπανιότητα του ονόματος, αλλά και η συντομία του. (Και όταν λέω ότι το ονοματεπώνυμο πρέπει να κλίνεται, δεν εννοώ βέβαια να πούμε «της Πόλα Ρούπας» όπως είδα κάπου).

Έπειτα, στον ιστότοπο γνωστής δημοσιογράφου που θεωρείται και ειδική για ζητήματα αστυνομικού ρεπορτάζ διάβασα την εξής απίστευτη, ακατανόητη παράγραφο που θα έλεγε κανείς πως έχει βγει από το μεταφραστικό μηχανάκι που είδαμε λίγο πιο πάνω:

Κατα την προανακριτική έρευνα της Αντιτρομοκρατικής, μετά τη σύλληψή της- σε προγενέστερο χρόνο αποδίδεται «λευκή τρομοκράτης» καθως η 25άχρονη δεν είχε απασχολήσει τις Αρχές,  να διατηρεί  σχέσεις και με έγκλειστα μέλη της ΣπΦ. Η σύλληψη της 25άχρονης αποδίδεται με την κατηγορία της υπόθαλψης, ωστόσο κατά την εξέτασή της, και με τα προανακριτικά ευρήματα, της αποδόθηκε και η συμμετοχή στον Επαναστατικό Αγώνα.

Μου γεννήθηκε η υποψία ότι η δημοσιογράφος μόλις έμαθε τη λέξη ‘αποδίδεται’ και τη χρησιμοποιεί παντού με καμάρι -καινούργιο κοσκινάκι μου, που λέει και η παροιμία.

trivial* Κι ένα πολύ διασκεδαστικό που το ψάρεψα από τη Λεξιλογία, και που δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να εμπιστευτείς ανεξέλεγκτα την εντολή Search & Replace στον επεξεργαστή κειμένου.

Οι υπεύθυνοι του παιχνιδιού Trivial Pursuit αποφάσισαν να αντικαταστήσουν την αναφορά km από την kilometers, θεωρώντας ίσως ότι η δεύτερη είναι σαφέστερη.

Το κακό είναι ότι έκαναν την αλλαγή με ένα συνολικό Search&Replace….

κι έτσι ο ηθοποιός Hugh Jackman μετατράπηκε σε Hugh Jackilometersan.

Κι εγώ έχω πέσει θύμα του δαίμονα της ολικής αντικατάστασης, αλλά το πήρα είδηση έγκαιρα ευτυχώς.

* Και κλείνω με μιαν αναγγελία.

Αύριο Κυριακή, στις 3 μμ. είμαι καλεσμένος στον ραδιοσταθμό «Το Κόκκινο 105.5», στην εκπομπή του Αλέξη Βάκη για να συζητήσουμε για λέξεις και για πολλά άλλα. Αν θέλετε, μας ακούτε!

 

 

 

 

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 149 Comments »

Τα τελευταία μεζεδάκια του 2016

Posted by sarant στο 30 Δεκεμβρίου, 2016

Όπως όλοι ξέρουν, οι μεγάλες αργίες φέρνουν αναστάτωση στην κυκλοφορία των εφημερίδων -έτσι, ας πούμε, συχνά συμβαίνει τα κυριακάτικα φύλλα να κυκλοφορούν το Σάββατο (και τα σαββατιάτικα την Παρασκευή), κάτι που θα γίνει και τούτο το σαββατοκύριακο της Πρωτοχρονιάς.

Οι εφημερίδες το κάνουν αυτό για να τηρήσουν τις αργίες του προσωπικού τους -λέτε να είναι αυτός ο λόγος που και το συνήθως σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο επισπεύδεται και δημοσιεύεται μια μέρα νωρίτερα; Όχι βέβαια, το ιστολόγιο δεν απασχολεί μισθωτούς, δεν τυπώνεται σε τυπογραφείο, δεν διακινείται από το πρακτορείο Τύπου. Η επίσπευση του άρθρου με τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς γίνεται για έναν πολύ απλό λόγο -ότι αύριο, που ήταν να δημοσιευτεί κανονικά, θα βάλουμε τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας που κάνουμε για τη λέξη της χρονιάς.

Παρεμπιπτόντως, μπορείτε ακόμα να πάρετε μέρος στην ψηφοφορία, αλλά θα πρέπει να βιαστείτε, λίγες μόνο ώρες μένουν: στις 6μμ (ώρα Ελλάδος) η κάλπη θα κλείσει. Οπότε, στην απίθανη περίπτωση που δεν έχετε ακόμα ψηφίσει τη Λέξη του 2016, σπεύσατε σπεύσατε!

* Αν δεν ήταν τα τελευταία της χρονιάς, τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας θα μπορούσα επίσης να τα έχω αποκαλέσει «Μεζεδάκια του χιονιά» ή ίσως «Μεζεδάκια του ιστορικού χιονιά» διότι το καινούργιο κοσκινάκι που βρήκαν τα μέσα ήταν να κάνουν λόγο για «ιστορικό χιονιά». Προκαλεί πάντως κατάπληξη ότι βρέθηκε μετεωρολόγος να μιλήσει για «έναν από τους ιστορικότερους χιονιάδες για την Αττική» λες και τον σύγκρινε με… τη χιονοθύελλα του 432 π.Χ. και με τον παγετό του 1368! (προσέξτε και τα περιττά εισαγωγικά). Αλλά η αμετροέπεια των μέσων είναι γνωστή -το κάθε τι πρέπει να συγκλονίζει ή να προκαλεί σάλο, οπότε ας γίνει και ιστορικός ο χιονιάς που, να πω την αμαρτία μου, δεν τον είδα καν στα νότια προάστιά μας, ενώ άλλες φορές το έχει στρώσει κανονικά (και χωρίς εισαγωγικά) -εκείνες θα είναι ιστορικοτερότερες.

roda* Θύμα του χιονιά πάντως ήταν η Ρόδα της πλατείας Συντάγματος, μια και η αναγγελία ακραίων καιρικών φαινομένων έδωσε στη δημοτική αρχή την εύσχημη δικαιολογία ώστε να αποσυναρμολογηθεί η Ρόδα και να τελειώνει εκεί το ρεζιλίκι.

Αριστερά βλέπετε το «πρακτικό αξιολόγησης» που συνέταξε ο Δήμος για το θέμα. Όπως βλέπετε, αν είσαι δεδηλωμένος υπέρμαχος της αριστείας, και τα μπακαλοδέφτερά σου έχουν κύρος. Κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, επισημαίνω ότι η Ρόδα για κάποιο λόγο είχε πάρει την ονομασία «Ρόδα – Παρατήρησης». Τι θα παρατηρούσε;

Το «ανεξαρτήτου ηλικίας» ας το προσπεράσουμε…

* Το επόμενο λαθάκι είναι πολύ διαδεδομένο, αλλά με εντυπωσιάζει που το βρίσκω σε κείμενο του Ευάγγ. Βενιζέλου, διότι, παρά τα χίλια στραβά που έχει ο Βενιζέλος σπάνια κάνει γραμματικά λάθη.

Λοιπόν, σε μακροσκελέστατη απάντηση προς εφημερίδα, την οποία κάθισε και έγραψε και δημοσίευσε ανήμερα Χριστούγεννα στον ιστότοπό του, ο Ευάγγ. Βενιζέλος γράφει, μεταξύ πολλών άλλων:

Όμως πράγματι δεν κοιμάμαι τα βράδια. Λαγοκοιμάμαι. Είμαι σε εγρήγορση, έως ότου μας αδειάσουν τη γωνιά οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και μαζί ο τρίτος, εμφανής πλέον, εταίρος που εκφράζει  την  «αντιμνημονιακή» δεξιά. Αυτή με την οποία δηλώνει συγγένεια ο κ. Καμμένος. Αυτή που υπηρετεί τον κ. Τσίπρα στα κρίσιμα θέματα του βαθέως κράτους.

Το πολύ διαδεδομένο λαθάκι είναι το «βαθέως κράτους» και τέτοια λάθη γίνονται σε όλα τα επίθετα σε -ύς. Η αρχαιότροπη γενική τους, αν χρησιμοποιηθεί, πρέπει να γραφτεί με -έος: βαρέος τύπου, ευρέος φάσματος, βαθέος κράτους. Τα αντίστοιχα επιρρήματα όμως πρέπει να γραφτούν με -έως: το φέρει βαρέως, είναι ευρέως γνωστό.

Ξαναλέω, με εξέπληξε η απροσεξία του Ευάγγ. Βενιζέλου. Φαίνεται ότι με το να μην κοιμάται τα βράδια έχει επηρεαστεί η ικανότητά του να συγκεντρώνεται. Και φοβάμαι ότι θα αργήσει να ξανακοιμηθεί…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 230 Comments »

Μεζεδάκια της παραμονής

Posted by sarant στο 24 Δεκεμβρίου, 2016

… της παραμονής των Χριστουγέννων, βέβαια, αφού σήμερα διαβάζετε, όσοι δεν έχετε φύγει από το Διαδίκτυο, το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο.

* Και ξεκινάω με κάτι ανεπίκαιρο, αφού πρόκειται για σελίδα που υπάρχει από καιρό, ένα λινκ που μου έστειλε φίλος, μια σελίδα στο Φέισμπουκ με τίτλο Αλογοπαίγνια, και με τον υπότιτλο να επεξηγεί: Όχι άλλα λογοπαίγνια.

Το ιστολόγιο αγαπάει τα λογοπαίγνια, και δεν μπορούν να είναι όλα πετυχημένα ούτε να αρέσουν σε όλους. Στο δικό μας παλιότερο άρθρο είχα αποκαλέσει «αλογοπαίγνια» τα κρύα λογοπαίγνια, χαρακτηρισμός βέβαια που είναι κι αυτός υποκειμενικός. Το «μεταξύ Subaru και αστείου», ας πούμε, μου φαίνεται εκβιασμένο, αλλά το «steel-η άλατος» για τον τερματοφύλακα του Παναθηναϊκού Στιλ, που έμεινε ακίνητος και έφαγε το γκολ, δεν είναι κακό.

* Διαβάστε στην Ίσκρα την ανακοίνωση του Κ.Κ.Συρίας και πείτε μου πόσα κομμουνιστικά κόμματα εμφανίζονται. Γίνεται λόγος για ΚΚΣυρίας (Ενιαίο), ΚΚΣυρίας (United) και ΚΚΣυρίας (Bakdash). Προς στιγμήν σκέφτηκα ότι Bakdash είναι το «ενιαίο» στα αραβικά, αλλά τελικά αυτό είναι το όνομα κάποιου παλιού κομμουνιστή και υπάρχουν δύο ΚΚ στη Συρία, το Ενιαίο και το Bakdash, ενώ το United το έβαλε ο συντάκτης για να μας μπερδέψει ή για να δείξει ότι ξέρει αγγλικά.

Τρία ονόματα, δυο πολιτικές όπως λέει και ο φίλος που το έστειλε.

* Άρθρο της Μηχανής του Χρόνου έχει θέμα μια ιστορική συναυλία το 1969 στην οποία η Τζάνις Τζόπλιν και η Τίνα Τέρνερ τραγούδησαν μαζί. Σύμφωνα με το άρθρο, η συναυλία έγινε στον Κήπο της Madison Square. Νομίζω ότι κακώς (μισο)μεταφράστηκε το Madison Square Garden, διότι δεν έγινε σε κήπο η συναυλία, αλλά σε κλειστό γήπεδο που λέγεται Madison Square Garden. Θα μπορούσαν βέβαια να το μεταφράσουν ολόκληρο, στον Κήπο της Πλατείας Μάντισον ή ίσως Μάδησον!

* Στη γλώσσα του ιστολογίου, έχει καθιερωθεί να αποκαλούμε «καραβίδα» τη συσσώρευση πολλών πραγματολογικών λαθών σε μια σχετικά μικρή παράγραφο ή και πρόταση (δείτε το παλιό μας άρθρο για τη γέννηση του όρου)

Μια τοξική καραβίδα ψάρεψα σε άρθρο του γνωστού φιλελεύθερου κλόουν Θάνου Τζήμερου, που δημοσιεύτηκε πριν από μερικές μέρες στο liberal.gr:

«Στις πρώτες ενέργειές της, η ΒΚΟ έθεσε θέμα αυτονομίας της Μακεδονίας αναφερόμενη στις τρεις “Μακεδονίες”: του Βαρδάρη, του Πιρίν και του Αιγαίου. Ο Γ.Γ. του Κ.Κ.Ε. Κώστας Γεωργιάδης διαφωνεί. Το πειθήνιο στα κελεύσματα της Μόσχας ΚΚΕ τον καθαιρεί και τον διαγράφει! »

Μετρήστε λάθη ή ψέματα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κουίζ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μονοτονικό, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 280 Comments »

Προϋπολογισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Δεκεμβρίου, 2016

Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές γίνεται στη Βουλή η συζήτηση για τον προϋπολογισμό -ο οποίος, με βάση το πρόγραμμα, θα ψηφιστεί αύριο το βράδυ- κι αυτό μού δίνει τον τίτλο για τα σημερινά μεζεδάκια, παρόλο που μέχρι τώρα δεν έχω ακούσει κάποιο αξιομνημόνευτο μαργαριτάρι.

Αν και μόλις το έγραψα αυτό άκουσα τον κ. Σαλμά της ΝΔ να λέει «κύριε υπουργέ δεν είμαστε αμπορίτζιναλ» και μπορώ να πω ότι κάπως με πείραξε -δεν φτάνει που οι καημένοι οι Αβορίγινες έχουν τραβήξει τα πάνδεινα από τους λευκούς της Αυστραλίας, έχουν και δήθεν μορφωμένους και πολιτισμένους να τους χλευάζουν. Αλλά ας είναι.

* Η είδηση ενδιαφέρουσα, ο τίτλος μαργαριταρένιος: Στίχοι του Ρίτσου διαβάζουν στο μετρό της Στοκχόλμης.

Τι (και πώς) διαβάζουν οι στίχοι, δεν μας το λέει το άρθρο..

* Φίλος μου στέλνει μια είδηση, την αναγγελία του θανάτου ενός Βρετανού ηθοποιού, του Πίτερ Βόγκαν, «ο οποίος πρόσφατα ενσάρκωσε τον Αίμον Ταργκάρυεν, τον Μέιστερ στη Νυχτερινή Φρουρά του Μαύρου Κάστρου»

Επειδή μέχρι σχετικά πρόσφατα νόμιζα ότι το Game of Thrones είναι βιντεοπαιχνίδι, δεν ξέρω τι είναι και πώς προφέρονται ο Μέιστερ και ο Αίμον, ξέρω όμως ότι το επώνυμο Vaughan δεν προφέρεται Βόγκαν, αλλά Βον, με μακρό το ο, γι’αυτό και το έγραφαν παλιότερα και Βων.

* Κατά την ορολογία του ιστολογίου, καραβίδες λέγονται οι προτάσεις που περιέχουν αλλεπάλληλα πραγματολογικά λάθη (για την προέλευση του όρου, δείτε ένα παλιό μας άρθρο).

Το ιστολόγιο αρέσκεται να ψαρεύει καραβίδες, όμως είναι σχετικά σπάνιες. Κι έτσι, με χαρά μου ψάρεψα τις προάλλες μια μεσαίου μεγέθους καραβίδα σε άρθρο της Λιάνας Κανέλλη, όπου γίνεται λόγος για το Καλίνινγκραντ:

Το σφηνωμένο μεταξύ Εσθονίας και Πολωνίας κομμάτι ρώσικης εδαφικής κυριαρχίας, γενέθλια και ταφική πατρίδα του Καντ, αποκομμένο μετά την ενδόρηξη της Σοβιετικής Ενωσης από τη σημερινή Ρωσία, είναι το άμεσα συνορεύον έδαφός της, με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ …  Το ΝΑΤΟ απ’ τις βαλτικές χώρες και την Πολωνία ως τη Βουλγαρία και οι Ρώσοι εκτός Καυκάσου και Μαύρης Θάλασσας, μέχρι το Καλίνινγκραντ (μετονομασία του ανατολικοβαυαβρικού Κρόνενμπουργκ προς τιμήν του μπολσεβίκου Μιχαήλ Καλίνιν, μετά τη συμφωνία του Πότσδαμ),

Ας προσέξουμε τον τύπο «ενδόρηξη» που αποδίδει το αγγλικό implosion, και μετά ας περάσουμε στην καραβίδα κι ας αρχίσουμε να μετράμε λάθη.

Σαν προοίμιο, το Καλίνινγκραντ (η πόλη και η επαρχία της) δεν είναι σφηνωμενο «μεταξύ Εσθονίας και Πολωνίας», αλλά μεταξύ Λιθουανίας και Πολωνίας. Η Εσθονία είναι αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα πιο πάνω, αφού μετά τη Λιθουανία μεσολαβεί και η Λετονία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Εκδηλώσεις, Κοτσανολόγιο, Λουξεμβούργο, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 237 Comments »

Ολαντικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Δεκεμβρίου, 2016

Όχι Ολλανδικά, από την Ολλανδία, αλλά Ολαντικά, από τον Φρανσουά Ολάντ (François Hollande), τον απερχόμενο πρόεδρο της Γαλλίας, που ανακοίνωσε χτες την απόφασή του να μην διεκδικήσει την επανεκλογή του στις προεδρικές εκλογές του Μαΐου, καθώς έβλεπε τη δημοτικότητά του να έχει κατρακυλήσει και τις δημοσκοπήσεις να του δίνουν μονοψήφια ποσοστά. Βέβαια και του Ολάντ το όνομα από την Ολλανδία προέρχεται –

Το διάγγελμα με το οποίο ο Ολάντ ανακοίνωσε την απόφασή του είχε γούστο, διότι ο απερχόμενος πρόεδρος επί 5-6 λεπτά έκανε έναν μάλλον θετικό απολογισμό της θητείας του, κι έτσι οι περισσότεροι που τον άκουγαν πίστεψαν πως στο τέλος θα ανακοίνωνε την υποψηφιότητά του -αλλά τελικά τους αιφνιδίασε.

Τα μεζεδάκια πάντως θα μπορούσα να τα ονοματίσω και «ολαντοϊταλικά» αφού αυριο γίνεται στην Ιταλία ένα σημαντικό δημοψήφισμα για την αλλαγή της συνταγματικής δομής της χώρας -ένα δημοψήφισμα που αναμένεται να βγάλει αποτέλεσμα Όχι, και ίσως σημάνει την παραίτηση της κυβέρνησης Ρέντσι. Να κρατάμε πάντως μικρό καλάθι γιατί τώρα τελευταία οι εκλογικές προβλέψεις δεν επιβεβαιώνονται.

Eννοείται ότι τα μεζεδάκια καθαυτά δεν έχουν καμιά σχέση με την ολαντική αποχώρηση ή το ιταλικό δημοψήφισμα.

* Και ξεκινάμε με μια νέα λέξη που την έφτιαξε τις προάλλες, θέλοντας προφανώς να εμπλουτίσει τη γλώσσα μας, ο Γιώργος Αυτιάς. Νουθετώντας τον βουλευτή Κ. Ζαχαριάδη του ΣΥΡΙΖΑ, ο τιτάνας της δημοσιογραφίας απεφάνθη ότι «Ο προπετισμός στην αρχαία Ελλάδα τιμωρούνταν με αυστηρότατη ποινή» (στο 17.45 περίπου  του αποσπάσματος).

Δεν ξέρω τι είναι ο προπετισμός και αν τον τιμωρούσαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, όμως ο κύριος Αυτιάς είναι πολύ τυχερός που στη σύγχρονη Ελλάδα η ημιμάθεια όχι μόνο δεν τιμωρείται αλλά θεωρείται και προσόν.

* Προπετισμός λοιπόν δεν υπάρχει, αλλά τι λέτε για την προτεραιοποίηση -ή μάλλον για το ρήμα «προτεραιοποιώ»; Με ρώτησε φίλος στο FB, επειδή το ρήμα αυτό το χρησιμοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας τις προάλλες στην ομιλία του στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας ότι «θα μας δίνεται η δυνατότητα σε καθημερινή βάση να προτεραιοποιούμε τις δραστηριότητες που απαιτούνται για την επίλυση των προβλημάτων».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , , , | 265 Comments »

Μαυροπαρασκευιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Νοεμβρίου, 2016

fridayΉ ίσως Μαυροσαββατιάτικα αφού δημοσιεύονται το Σάββατο μετά τη Μαύρη Παρασκευή -αν και τα έγραψα χτες, που ήταν η μαύρη μέρα ανήμερα. Ελπίζω να το εκτιμήσετε που αντί να στηθώ στην ουρά για ένα κραγιόν καθόμουν και έγραφα τα μεζεδάκια. Όσο για το φαινόμενο της Μαύρης Παρασκευής, θα άξιζε να το συζητήσουμε κάποια μέρα στα σοβαρά, γενικεύοντάς το ίσως ώστε να συμπεριλάβει και άλλα στοιχεία της καταναλωτικής συμπεριφοράς.

Προς το παρόν, αφού σήμερα έχουμε σχολιασμό ευτράπελο κυρίως, εγώ θα περιοριστώ στην εικόνα αριστερά, από τα πανέξυπνα Αρχαία μιμίδια, αλλά αν εσείς θέλετε να σχολιάσετε τώρα τα όσα έγιναν χτες, θα διαβάσω με πολύ ενδιαφέρον τα σχόλιά σας.

Τα μεζεδάκια, εννοείται, δεν αναφέρονται καθόλου στη χτεσινή μαύρη μέρα, είναι συγκεντρωμένα ολόκληρη την εβδομάδα.

* Χτες που ήταν της Αγίας Αικατερίνης αναφέρθηκα σε διάφορες Κατερίνες, μεταξύ των οποίων και στη βουλευτίνα Κατερίνα Μάρκου, που αποχώρησε από το Ποτάμι. Πρόσεξα στην επιστολή της αποχώρησής της το εξής:

«Έμεινα σταθερή στην άποψη αυτή, όπως και στην πολιτική μου στάση από την πολύ αρχή απέναντι στην κυβέρνηση, επιμένοντας στο πλαίσιο της ανασυγκρότησης της δημοκρατικής παράταξης…»

Αυτό το λέτε εσείς; Εμένα μου φαίνεται αγγλισμός (from the very beginning) και μου ηχεί εντελώς αφύσικα. Μπορούμε να πούμε «από την αρχή», «από την αρχή-αρχή», «από την πρώτη στιγμή» και κάμποσα άλλα -αλλά η «πολύ αρχή» μου φαίνεται πολύ άστοχη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Λεξικογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 362 Comments »

Ομπαμεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Νοεμβρίου, 2016

Τη βδομάδα που μας πέρασε είχαμε την επίσκεψη του Μπαρακ Ομπάμα, που επηρέασε αναλόγως και το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Και όπως το πρόγραμμα ιατροφαρμακευτικής κάλυψης που προώθησε ο Ομπάμα στις ΗΠΑ ονομάστηκε Obamacare, έτσι και τα μεζεδάκια τα σημερινά θα μπορούσαμε να τα πούμε Ομπαμαμεζεδάκια, που λόγω απλολογίας γίνεται «Ομπαμεζεδάκια».

podiaΆλλωστε, αρκετά από τα μεζεδάκια μας σχετίζονται άμεσα με την επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου, που έδωσε τροφή για άφθονα εύθυμα διαδικτυακά σχόλια, μιμίδια και φωτοσοπιές σαν αυτήν αριστερά -παρεμπιπτόντως, πριν από μερικές δεκαετίες ένα στερεότυπο που υπήρχε για τους Αμερικανούς ήταν πως βάζουν τα πόδια επάνω στο τραπέζι.

Από γλωσσική άποψη, το πιο ενδιαφέρον ομπαμεζεδάκι είναι ο θόρυβος που έγινε για τον ενικό αριθμό που χρησιμοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας απευθυνόμενος στον Μπάρακ Ομπάμα, και που προκάλεσε έκπληξη σε πολλούς.

Για παράδειγμα, είπε «Είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή, που επέλεξες την Ελλάδα ως έναν από τους σταθμούς του τελευταίου ευρωπαϊκού ταξιδιού σου» (στο 0.17 εδώ). Ομολογώ ότι δεν το βλέπω για απρέπεια, αλλά μάλλον ένδειξη θερμής οικειότητας, αλλά βέβαια το βασικό είναι ότι ο Τσίπρας μιλούσε στα ελληνικά και τα λόγια του μεταφράζονταν από διερμηνέα, οπότε η όποια απόχρωση (είτε απρέπεια είτε οικειότητα) χάθηκε στη μετάφραση.

(Κάποτε, είχα το αντίθετο πρόβλημα. Όταν μετέφραζα ένα μυθιστόρημα από τα αγγλικά, υπήρχε μια σκηνή όπου ένας άντρας και μια γυναίκα που είναι σχεδόν άγνωστοι αρχίζουν να συζητούν κάτι επαγγελματικό.  Στην εξέλιξη της σκηνής, και αφού γίνουν εκμυστηρεύσεις και τα λοιπά, αρχίζουν να φιλιούνται. Στο αγγλικό κείμενο, ο διάλογος είναι συνεχώς με το you. Στην ελληνική μετάφραση, στην αρχή θα μιλάνε στον πληθυντικό και στο τέλος στον ενικό -και πρέπει να αποφασίσεις σε ποιο σημείο θα κάνεις το πέρασμα από το ‘εσείς’ στο ‘εσύ’).

* Εμένα περισσότερο με παραξένεψε η αμερικάνικη προφορά που φάνηκε να έχει ο Αλέξης Τσίπρας κάποιες στιγμές καθώς μιλούσε (ελληνικά, βέβαια). Το παθαίνω κι εγώ όταν μιλάω πολύ ώρα με Κύπριο ή Δωδεκανήσιο να γίνεται ένρινη η προφορά μου, αλλά και πάλι είναι παράξενο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 241 Comments »