Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μεταμπλόγκειν’ Category

Η πλαστή φωτογραφία του Έντι Ράμα και η κατάντια ορισμένων κάποτε σοβαρών μέσων ενημέρωσης

Posted by sarant στο 13 Νοέμβριος, 2018

Δεν έχω αφιερώσει άρθρο του ιστολογίου στην υπόθεση της θανάτωσης του Κ. Κατσίφα, ούτε στην εθνικιστική υστερία που ακολούθησε, στην οποία πρωτοστάτησαν δυστυχώς και πολιτικοί του λεγόμενου δημοκρατικού τόξου. Το ιστολόγιο δεν παρακολουθεί με ειδησεογραφική ευλάβεια την επικαιρότητα και έχει συμβεί και άλλοτε να αφήνουμε ασχολίαστο το αρχικό γεγονός και να σχολιάζουμε τον απόηχό του.

Κάτι τέτοιο θα κάνουμε και με το σημερινό άρθρο.

Όπως συνήθως γίνεται σε ανάλογες περιπτώσεις, το είδαμε δα και με τη συμφωνία των Πρεσπών, οι πολιτικοί των δύο χωρών που θέλουν τη συνεννόηση και την καταλλαγή δέχονται δριμεία κριτική από τους αντίστοιχους εθνικιστές των χωρών τους. Κάτι τέτοιο έγινε και μετά την κηδεία του Κ. Κατσίφα στους Βουλιαράτες και τις προκλήσεις των χρυσαβγιτών που επέδραμαν στη γειτονική χώρα επιδιώκοντας να προκαλέσουν νέα ανάφλεξη, κάτι που ευτυχώς αποφεύχθηκε. Ένας Αλβανός επέκρινε στο Φέισμπουκ τον Έντι Ράμα για υποχωρητική στάση απέναντι στις προκλήσεις των Ελλήνων ακροδεξιών -και ο Αλβανός πρωθυπουργός έδωσε μιαν απάντηση που τη βρίσκω υποδειγματική.

Κάποιος Αλβανός λοιπόν, που ζει μάλλον στην Αγγλία αφού έχει, ο τυχερός, το ψευδώνυμο Lucky Boy London, ζήτησε τον λόγο από τον Ράμα: «Nα παρέμβετε σας παρακαλώ κύριε Ράμα γιατί ξεφτιλιστήκαμε ως έθνος σήμερα, έρχεται ο Έλληνας εδώ και μας βρίζει στο σπίτι μας, βάλε τους στην θέση τους, δείξε τις αξίες μας ως έθνος.».

Ο Έντι Ράμα έδωσε την απάντηση που βλέπετε αριστερά, που την παραθέτω σε μετάφραση του γνωστού συγγραφέα Γκαζμέντ Καπλάνι:

«H δική μας αξία σήμερα; Είναι ακριβώς αυτό που κάποιοι θεωρούν λανθασμένα ως αδυναμία. Το δικό μας κράτος δεν πολεμάει ούτε με νεκρόφιλους ούτε με προβοκάτορες σε κηδείες. Όποιος ήρθε για να προκαλέσει, μπήκε, ντρόπιασε τη δική του σημαία και βγήκε. Ο πατριωτισμός δεν σημαίνει να μισείς την χώρα και την γλώσσα του άλλου. Σημαίνει να αγαπάς την χώρα και την γλώσσα σου. Και εσύ μην χρησιμοποιείς τον όρο «ο Έλληνας», γιατί είναι τόσο απεχθές όσο και όταν οι άλλοι στην άλλη πλευρά χρησιμοποιούν περιφρονητικά τον όρο «ο Αλβανός». Η ελληνική μειονότητα, οι καλοσυνάτοι κάτοικοι στους Βουλιαράτες δεν είναι ο «Έλληνας», είναι σεβαστοί και αναντικατάστατοι πολίτες της Αλβανίας.

Και εσένα που ούτε το πραγματικό όνομά σου δεν γράφεις, μην σε νοιάζει γιατί δεν ξεφτιλίζεται η Αλβανία από κάποιους άξεστους, που ζουν σαν ύαινες και τρέφονται σαν κοράκια. Είναι κάτι μίζερες υπάρξεις που βεβηλώνουν τον νεκρό που υποτίθεται πως τιμούν και βεβηλώνουν την τιμή και το όνομα του δικού τους έθνους – ένα έθνος που έχει δώσει τόσα πολλά στην ανθρωπότητα. Ένα έθνος που δεν ήταν ποτέ και ποτέ δεν μπορεί να είναι εχθρός μας. Ένα έθνος που οι Αλβανοί βρήκαν καταφύγιο σε ώρα ανάγκης όπως και οι Έλληνες έχουν βρει σε μας καταφύγιο σε ώρα ανάγκης. Η χώρα αυτή (σ.σ. Ελλάδα), όπως και κάθε χώρα, έχει την δυστυχία να έχει τα δικά της γουρούνια και γαϊδούρια.»

Πριν προχωρήσουμε, και αφού επαναλάβω ότι θεωρώ υποδειγματική, μάθημα αξιοπρέπειας, την τοποθέτηση του Έντι Ράμα, να πω ότι στον εθνικιστικό ιστότοπο του Στ. Λυγερού δημοσιεύτηκε ένα άρθρο Βορειοηπειρώτη δημοσιογράφου, ο οποίος καταλογίζει «μεταφραστικές αλχημείες» στον Καπλάνι για «εξωραϊσμό» των δηλώσεων Ράμα. Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο αυτό. Εγώ αλβανικά δυστυχώς δεν ξέρω, επειδή όμως εδώ και τριαντατρία χρόνια βγάζω το ψωμί μου από τη μετάφραση μπορώ να πω, βασισμένος στο κείμενο του ίδιου του κ. Κούτουλα, ότι τα δύο ή τρία «λάθη» που καταλογίζει ο κ. Κούτουλας στον Καπλάνι είναι από επουσιώδη έως ανύπαρκτα και σε καμιά περίπτωση δεν αλλοιώνουν το νόημα του κειμένου. Δεν μπορώ να κρίνω αν η αλβανική φράση qenie te mjera αποδίδεται «μίζερες υπάρξεις» όπως μετέφρασε ο Καπλάνι ή «βρωμερές υπάρξεις» / «μιάσματα» όπως το θέλει ο κ. Κούτουλας (το Google translate μεταφράζει miserable το miera, αλλά αυτό είναι απλώς μια ένδειξη υπέρ του Καπλάνι), πάντως σε κάθε περίπτωση δεν έχουμε διαστρέβλωση όπως προσπαθεί να μας πείσει ο κ. Κούτουλας, αλλά επιλογές ανάμεσα σε διαφορετικές αποχρώσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Εφημεριδογραφικά, Εθνικισμός, Λαθροχειρίες, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , | 211 Σχόλια »

Φλωρεντιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Οκτώβριος, 2018

Φλωρεντιανά, αλλά όχι από τη Φλωρεντία -πού τέτοια τύχη! Θα ταξιδεύω βέβαια τούτο το σαββατοκύριακο αλλά θα πάω απλώς λίγο παρακάτω. Αλλά τότε γιατί «φλωρεντιανά» τα μεζεδάκια; Δεν έβρισκα τίτλο και πρόσεξα ότι σήμερα είναι του Αγίου Φλωρεντίου, να γιατί.

Παρεμπιπτόντως, το όνομα Φλωρέντιος υπάρχει και σήμερα. Το ξέρω επειδή στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ έχει ξεκινήσει εδώ και λίγο καιρό μια προσπάθεια καταγραφής των ελληνικών ονομάτων, που κάποια στιγμή θα την παρουσιάσουμε κι εδώ, και ο σχετικός κατάλογος, για τα αντρικά ονόματα, έχει ξεπεράσει τα 1000 ονόματα.

* Και ξεκινάμε με γλωσσικά μουστάκια. Σε ρεπορτάζ από δίκη, διαβάζουμε:

Η πρώην διευθύντρια της Β’ Διεύθυνσης της ΕΥΠ, Ο. Β, της οποίας η υπογραφή βρίσκεται στις ψεύτικες αποδείξεις, κατά την κατάθεσή της ήταν ξεκάθαρη. Δήλωσε ότι οι αποδείξεις είναι προφανέστατα πλαστές, ενώ ερωτηθείς σχετικά είπε ότι και εκείνη στοχοποιήθηκε από τη δημοσιοποίηση αυτών,

Αλλά η κυρία διευθύντρια, αφού ρωτήθηκε, είναι ερωτηθείσα, όχι ερωτηθείς. Θα μου πείτε ότι αυτά τα έχουν έτοιμα και τα βάζουν χωρίς να σκέφτονται.

* Και συνεχίζουμε με ένα γερό πιάτο ιταλικό, αν και όχι από τη Φλωρεντία, μα πολύ νοτιότερα, από την Κατάνια, σιτσιλιάνικο λοιπόν.

Φίλος μού στέλνει το μενού της φωτογραφίας, από εστιατόριο της Κατάνιας, μεταφρασμένο, ας πούμε, στα ελληνικά. Νομίζω ότι κάπου το έχω δει κι ελπίζω να μην το έχω παρουσιάσει ξανά, πάντως η φωτογραφία είναι πρόσφατη.

Από τα ορντέβρ καταλαβαίνουμε την παρμιγιάνα μελανζάνης, όχι όμως τα καλάκια, ενώ τα καταπληκτικά κάτι άλλο θα κρύβουν.

Ακολουθούν οι κανόνες πάστα και μετά το υπέροχο κρέας κρέατος, ενώ το γλυκό αποδεικνύεται το κλου της βραδιάς με τις τρόφιμες ταρέτες και τα σιτηρά πισταχίου.

Από περιέργεια γκούγκλισα το «κρέας κρέατος» και είδα ότι γκουγκλίζεται. Μερικά γαλλικά κρεατάδικα (όπως αυτό), που αυτοχαρακτηρίζονται Meat bar στα αγγλικά στην ιστοσελίδα τους, έχουν στα ελληνικά, αν αλλάξετε τη γλώσσα από επάνω δεξιά, τον χαρακτηρισμό «Κρέας κρέατος»!

Ή αλλιώς, το μεταφραστήρι κάπου φαλτσάρισε.

* Γενικομανία στο ρεπορτάζ για ένα τραγικό συμβάν:

Η άτυχη γυναίκα μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Θριάσιο Νοσοκομείο και παρά τις προσπάθειες των γιατρών χθες το απόγευμα υπέκυψε των βαρύτατων τραυματισμών που είχε υποστεί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Ονόματα, Ρατσισμός | Με ετικέτα: , , , , , , , | 204 Σχόλια »

Τι ήταν το «άγαλμα» στο τραγούδι του Λευτέρη Παπαδόπουλου;

Posted by sarant στο 11 Οκτώβριος, 2018

Διάβασα κάπου ότι ο δίσκος «Ο δρόμος» του Μίμη Πλέσσα και του Λευτέρη Παπαδόπουλου, με βασικό ερμηνευτή τον Γιάννη Πουλόπουλο, που κυκλοφόρησε το 1969, έχει κάνει τις περισσότερες πωλήσεις από όλους τους ελληνικούς δίσκους μακράς διαρκείας, ξεπερνώντας το 1 εκατομμύριο ήδη από την εποχή του βινυλίου.

Τον δίσκο τον ξανάκουσα τώρα, πριν γράψω το άρθρο, και, πέρα από την απόλαυση και τη νοσταλγία, πρόσεξα λίγο περισσότερο τους στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου, που αγγίζουν κατά τη γνώμη μου τη στιχουργική τελειότητα. Μπορείτε να θυμηθείτε κι εσείς τη θαυμάσια αυτή δουλειά εδώ, αλλά στο σημερινό άρθρο δεν θ’ ασχοληθούμε με ολόκληρο τον δίσκο, αλλά μ’ ένα μονάχα τραγούδι του, το πασίγνωστο Άγαλμα. Ας το ακούσουμε:

Το μόνο κακό μ’ αυτά τα τραγούδια, αναπόφευκτο για εμάς τους κάπως μεγαλύτερους, είναι ότι τα έχουμε ακούσει χιλιάδες φορές κι έχουν, όσο και να το κάνεις, κάπως τριφτεί.

Όμως εδώ δεν θα μουσικολογήσουμε, αλλά ούτε και θα λεξιλογήσουμε -έτσι γι’ αλλαγή. Θα μυθολογήσουμε ή πιο σωστά θ’ ασχοληθούμε με κάτι που λέγεται για το τραγούδι αυτό, που το βρίσκω αβάσιμο -και με έναυσμα τη συγκεκριμένη περίπτωση, θα πούμε και μερικά γενικότερα πράγματα.

Λοιπόν, πριν από μερικές μέρες, ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης ανέβασε στον τοίχο του στο Φέισμπουκ το γιουτουμπάκι με το Άγαλμα, συνοδεύοντάς το από το εξής σχόλιο:

Θα μαλλιάσει η γλώσσα μου να το επαναλαμβάνω.

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος δεν είναι παράφρων να βάζει τον ερωτοκαμμένο ήρωά του να πιάνει την κουβέντα με προτομές ή με αδριάντες ηρώων ή ευεργετών.

«Αγάλματα» έλεγαν στον καιρό του τις κοπέλες που έκαναν πεζοδρόμιο, που έστεκαν στο ίδιο πόστο με καύσωνα ή με αγιάζι. Από μια τέτοια παρηγορείται ο ήρωας του τραγουδιού. Ακούστε το έτσι και θα σάς φανεί ασυγκρίτως συγκινητικότερο.

Πριν προχωρήσω, και επειδή μας διαβάζουν και παιδιά, να παρατηρήσω ότι κανονικά ο «ερωτοκαμένος», όπως και ο σκέτος καμένος γράφονται με ένα μι. Ο υπουργός Πάνος μπορεί να γράφει όπως θέλει το επώνυμό του, όπως και ο πρώην πρωθυπουργός κ. Πικραμμένος, αλλά οι μετοχές αυτές γράφονται κανονικά με ένα μι, καμένος, πικραμένος. Αλλά πλατειάζω.

Λοιπόν, ο Χρ. Χωμενίδης προβάλλει τον εντυπωσιακό ισχυρισμό ότι λάθος ακούγαμε τόσα χρόνια το κοσμαγάπητο αυτό τραγούδι, ότι θα ήταν παράφρων ο Λευτέρης Παπαδόπουλος αν έβαζε το άγαλμα να σκουπίζει τα μάτια του άτυχου ερωτευμένου, ότι στην καθομιλουμένη της εποχής έλεγαν «αγάλματα» τις κοπέλες που έκαναν πεζοδρόμιο και ότι μια τέτοια κοπέλα παρηγόρησε τον νεαρό. Η ανάρτηση είχε αρκετή απήχηση, αφού αναδημοσιεύτηκε 29 φορές.

Οι εντυπωσιακοί ισχυρισμοί χρειάζονται και εντυπωσιακά καλή τεκμηρίωση, και ο Χωμενίδης δεν παρουσιάζει κανένα τεκμήριο που να στηρίζει τα όσα λέει. Ομολογώ ότι, αν και μεγαλύτερος σε ηλικία, δεν έχω πουθενά συναντήσει να αποκαλούν «αγάλματα» τις κοπέλες που κάνουν πεζοδρόμιο. Τροτέζες, ναι. Καλντεριμιτζούδες, ναι. Αγάλματα, όχι.

Θα μου πείτε, μπορεί να το λέγανε και να μην το ξέρω. Ωστόσο, ανέτρεξα και σε λεξικά, γενικά και ειδικά, χωρίς αποτέλεσμα. Στο πληρέστατο λεξικό Γεωργακά, που συντάχθηκε ακριβώς στη δεκαετία του 1960, δεν υπάρχει καμία αναφορά τέτοιας σημασίας. Θα μου πείτε, ήταν όρος της αργκό. Μα, ούτε στο λεξικό της Λαϊκής, του Δαγκίτση, ούτε στο λεξικό της πιάτσας, του Καπετανάκη βρίσκω τίποτα. Ούτε στο slang.gr, αλλά ούτε και στο, εξαντλητικά πλήρες, Λεξικό της Λαϊκής και της Περιθωριακής Γλώσσας, του Γιώργου Κάτου, που υπάρχει ονλάιν.

Αλλά ποιος ο λόγος να προσφεύγουμε σε λεξικά για ένα κείμενο που ο δημιουργός του ζει και βασιλεύει. Κάποτε που είχα αμφιβολία αν καταλαβαίνω σωστά έναν στίχο του Φώντα Λάδη, του έστειλα μέιλ και τον ρώτησα (και είχα καταλάβει λάθος). Επειδή όμως δεν έχω την τύχη να γνωρίζω τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, καταφεύγω σε μια συνέντευξή του στο Ποντίκι, όπου, για καλή μας τύχη, μιλάει για το τραγούδι αυτό.

Αυτά που γράφετε στους στίχους σας είναι πράγματα που έχετε ζήσει ή που θα θέλατε να έχετε ζήσει;
Κατά κανόνα, πράγματα που έχω ζήσει, αλλά, όταν γράφεις, δημιουργείς στην ψυχή σου συνθήκες που σου επιτρέπουν να γράψεις. Τα περισσότερα μπορεί να είναι επινοημένα. Αλλά ξέρεις, για παράδειγμα, πώς είναι να είσαι προδομένος, να πονάς. Το «Άγαλμα» μιλάει για απεριόριστη μοναξιά. Αυτός δεν έχει να πάει πουθενά, πού να μιλήσει, είναι όλες οι πόρτες σφαλιστές. Το άγαλμα τον ακούει, και φεύγει από το βάθρο του για να τον συντροφέψει στον δρόμο.

Κατόπιν τούτου, θαρρώ πως είμαστε αναγκασμένοι να συμπεράνουμε πως  η εκδοχή που πλασάρει ο Χ. Χωμενίδης δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα. Γράφω «που πλασάρει», διότι βλέπω στον ιστότοπο των στίχων να αναφέρεται η ίδια θεωρία από το 2006: Ίσως να χαλάω την εικόνα που μπορεί να έχει κάποιος όσον αφορά το υπέροχο αυτό άσμα, αλλά πρέπει να ξέρετε ότι τις δεκαετίες 60-70, αγάλματα αποκαλούσαν τις γυναίκες του πεζοδρομίου. Ίσως αυτό εννοούσε ο Παπαδόπουλος.

Θα μου πείτε, δεν ενισχύει αυτό τη θεωρία Χωμενίδη; Δεν θα το έλεγα. Το ότι υπάρχουν και άλλοι που διαδίδουν την ίδια θεωρία, σημαίνει απλώς ότι είναι κάτι που έχει ειπωθεί από παλιότερα και ότι δεν το σκέφτηκε τώρα ο Χ. Χωμενίδης. Για να φέρω ένα άλλο παράδειγμα, μόλις χτες είδαμε ότι, σύμφωνα με δεκάδες ιστότοπους, η παρετυμολογία της Αιγύπτου από τη φράση «υπτίως του Αιγαίου» οφείλεται στον αρχαίο γεωγράφο Στράβωνα. Κι όμως αυτό δεν ισχύει. Επειδή κάτι το επαναλαμβάνουν πολλοί δεν σημαίνει ότι ισχύει.

Και εδώ που τα λέμε, στα δικά μου τουλάχιστον τα μάτια είναι εξαιρετικά υποβλητική η εικόνα του άψυχου, χάλκινου ή μαρμάρινου, ψυχρού αντικειμένου που συγκινείται από τον καημό του νεαρού και βουρκώνει -και μετά κατεβαίνει από το βάθρο του για να τον παρηγορήσει. Με απογοητεύει ότι ένας συγγραφέας βρίσκει «παραφροσύνη» την ποιητικότατη αυτή εικόνα, που βέβαια αντλεί από ένα γνωστό μοτίβο της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που το βρίσκουμε π.χ. στον Ντον Ζουάν του Μολιέρου (και στην όπερα Ντον Τζοβάνι του Μότσαρτ), και στο παλιότερο έργο του Τίρσο ντε Μολίνα και στον θρύλο του Δον Ζουάν, όπου το άγαλμα του Διοικητή κατεβαίνει από το βάθρο του, όχι από συγκίνηση πια αλλά για να τιμωρήσει τον αμαρτωλό κεντρικό ήρωα. Δεν θα έλεγε βέβαια κανείς… παράφρονα τον Μολιέρο ή τον Λορέντσο ντα Πόντε.

Για να γενικεύσουμε λίγο, και να μη μου πείτε ότι σπατάλησα ολόκληρο άρθρο για να διορθώσω τον καημένο τον Χωμενίδη, τέτοιες «ανασκευές» είναι συχνές τον καιρό του Διαδικτύου. Πολύ χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα με τη φράση «πράσινα άλογα» που τη λέμε για κάτι το παράλογο. Βγήκε κάποτε κάποιος εξυπνάκιας και είπε «Μα, τρελοί είσαστε; Υπάρχουν πράσινα άλογα; Δεν ξέρετε την αρχαία φράση «πράσσειν άλογα», που θα πει ‘φέρομαι παράλογα’;» Βέβαια, όπως έχουμε πει αναλυτικά στο ειδικό άρθρο που έχουμε αφιερώσει στην έκφραση αυτή, τέτοια «αρχαία φράση» δεν παραδίδεται πουθενά στη γραμματεία, ενώ για μια σειρά λόγους είναι μάλλον εύλογο να θεωρείται το πράσινο (ανύπαρκτο) άλογο ως σύμβολο μιας παράλογης κατάστασης -άλλωστε ανάλογες εκφράσεις, με πράσινα άλογα, υπάρχουν και σε άλλες γλώσσες.

Ο άνθρωπος είναι πλάσμα φιλέρευνο, αναζητά εξηγήσεις των φυσικών φαινομένων, θέλει να βρίσκει την αιτία των πραγμάτων και την προέλευσή τους -μαζί και των λέξεων ή των εκφράσεων. Το να δίνεις μιαν εξήγηση διαφορετική από αυτήν που φαίνεται πεζή και εύλογη, είναι ένας τρόπος να ξεχωρίσεις, να τέρψεις το κοινό σου, να τραβήξεις την προσοχή. Το ίδιο ισχύει και όταν προσφέρεις μιαν εξήγηση για μια έκφραση για την προέλευση της οποίας καμιά πειστική θεωρία δεν έχει διατυπωθεί.

Αυτό άλλωστε έκανε κατά κόρον ο μακαρίτης ο Τάκης Νατσούλης, που τις ευφάνταστες εξηγήσεις του τις έχουμε κατ’ επανάληψη ανασκευάσει σε διάφορα άρθρα -έχουμε, μάλιστα, πλάσει και τον όρο «νατσουλισμός» για όποιον πλάθει ανάλογες εξηγήσεις.

Θα κλείσω εξετάζοντας μια τέτοια θεωρία, που υποψιάζομαι, χωρίς να μπορώ να το αποδείξω, ότι είναι νατσουλισμός πρώτης γραμμής.

Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στη Μηχανή του Χρόνου, αλλά μάλλον είναι αναδημοσίευση από το Πειραιόραμα του Στέφανου Μίλεση, υποστηρίζεται ότι η πασίγνωστη έκφραση «έγινε της Πόπης» γεννήθηκε από το πολύνεκρο ναυάγιο του ατμοπλοίου Πόπη, το 1934, πολύ κοντά στον Πειραιά. Όπως γράφει ο κ. Μίλεσης:

Ο πανικός που επικράτησε κατά την εγκατάλειψη του πλοίου, καθώς η πρόσκρουση έγινε νύχτα, βοήθεια από το πλήρωμα δεν υπήρξε, τηλέγραφο το πλοίο δεν διέθετε, έμεινε βαθιά χαραγμένη για πάντα στη μνήμη του ναυτικού κόσμου και των νησιωτών ώστε η έκφραση «έγινε της «Πόπης»», έγινε ταυτόσημη με τον πανικό και την αταξία της νύχτας του ναυαγίου….

Στο άρθρο παρατίθενται εκτενή αποσπάσματα από τα ρεπορτάζ των εφημερίδων της εποχής (ένα από τα καλά -αλλά και τα κακά του Διαδικτύου), όμως δεν τεκμηριώνεται πουθενά ότι το ναυάγιο της Πόπης γέννησε την έκφραση. Δικαιούμαστε να πούμε ότι ο συγγραφέας κάνει απλώς αυτή την εικασία, αλλά δεν μας λέει ότι είναι απλώς η εικασία του.

Αυτό το φαινόμενο, της «παράπλευρης τεκμηρίωσης» (ή να την πούμε «παρατεκμηρίωση»;) το βλέπουμε συχνά σε γραπτά ελληνοκεντρικών παραγλωσσολόγων. Για παράδειγμα, εκείνος ο ανεκδιήγητος καθηγητής Θεοφανίδης, ετυμολογούσε το αγγλικό hello από το ομηρικό «ούλε» και για να το τεκμηριώσει παρέθετε φωτογραφίες της σελίδας του Λίντελ Σκοτ με το λήμμα «ούλε», κι όταν του έλεγες ότι λέει ανοησίες σου απαντούσε «ώστε αποκαλείς ανόητο το Λίντελ Σκοτ;». Αλλά κανείς δεν αμφισβήτησε ότι υπήρχε λέξη «ούλε». Τη σχέση μεταξύ ούλε και hello αμφισβητούμε, και αυτήν δεν την τεκμηριώνει το Λίντελ Σκοτ.

Αλλά ας γυρίσουμε στην Πόπη. Όπως είπα και στην αρχή, δεν έχω τη δυνατότητα να αποδείξω ότι είναι σφαλερή η άποψη για προέλευση της έκφρασης «έγινε της Πόπης» από το ναυάγιο της Πόπης. Το ένστικτό μου, με βάση τα τόσα χρόνια που μελετάω τη φρασεολογία μας, με κάνει να θεωρώ σχεδόν απίθανη την εξήγηση, αλλά για να το αποδείξω πέρα από κάθε αμφιβολία θα έπρεπε να βρω χρήση της έκφρασης πριν από το 1934, και δεν έχω βρει τίποτα τέτοιο.

Νομίζω ότι το ναυάγιο αυτό, ένα μόνο από τα πολλά πολύνεκρα που έγιναν στον εικοστόν αιώνα, δεν είναι τόσο βαρυσήμαντο γεγονός ώστε να γέννησε την έκφραση. Υπάρχουν εκφράσεις που έχουν γεννηθεί από ιστορικά γεγονότα, αλλά δεν είναι τόσο πολλές και κυρίως τα γεγονότα είναι πολύ πιο βαρυσήμαντα, πχ «έγινε της Κορέας» από τον πόλεμο της Κορέας, «έγινε Λούης» από τη νίκη του Σπύρου Λούη στους αγώνες του 1896 ή «η σφαγή των Αρμεναίων» από τη γενοκτονία των Αρμενίων. Όλα αυτά τα γεγονότα είναι και σήμερα ζωντανά στη μνήμη μας, σε αντίθεση με το ξεχασμένο ναυάγιο της Πόπης.

Εικάζω ότι αυτό που έγινε, απλώς, είναι ότι ο κ. Μίλεσης, διαβάζοντας για το ναυάγιο της Πόπης, σκέφτηκε, νατσουλικώς, ότι θα μπορούσε να έχει γεννηθεί από εκεί η έκφραση και την υπόθεσή του την παρουσίασε ως βεβαιότητα. (Ο φίλος μας το Σπαθόλουρο, που δυστυχώς δεν γράφει πια εδώ, είχε χαρακτηρίσει «ατάσθαλο» το ιστολόγιο του κ. Μίλεση).

Θα μου πείτε, αφού δυσπιστείς για την παραγωγή του «έγινε της Πόπης» από το ναυάγιο του ατμοπλοίου «Πόπη» έχεις να προτείνεις κάποια πιο πειστική εξήγηση;

Καταρχάς, μπορεί κανείς να έχει επιφυλάξεις για μια θεωρία χωρίς να έχει να προτείνει μια πιο πειστική. Αλλά στην προκειμένη περίπτωση τυχαίνει να μπορώ να προτείνω μιαν άλλη εξήγηση, που τη βρίσκω πολύ πιο πειστική από το ναυάγιο του 1934.

Η έκφραση «έγινε της Πόπης» είναι συνώνυμη της «έγινε της πουτάνας». Δεν θέλει και πολύ φιλοσοφία για να σκεφτούμε ότι, όπως όταν θέλουμε να κατεβάσουμε κανένα καντήλι με την Παναγία, για να μη μας πούνε βλάσφημους το γυρίζουμε στην Παναχαϊκή Πατρών ή στην… πανακόλα, έτσι και, αντί να πουν κάποιοι το «έγινε της πουτάνας» που θα ενοχλούσε αρκετούς, το έστριψαν αντικαθιστώντας την «πουτάνα» από την «Πόπη», που κάνει και παρήχηση και που είναι ένα όνομα λαϊκό, άρα ευτελές. Τη συσχέτιση των δύο εκφράσεων την κάνει και ο Κάτος, που θεωρεί το «έγινε της Πόπης» παραλλαγή του συνηθέστερου «έγινε της πουτάνας».

Νομίζω ότι αυτή είναι πιθανότερη εξηγηση -αλλά έχει το…. μειονέκτημα ότι δεν σχετίζεται με κάποιο ιστορικό γεγονός που θα μου έδινε τη δυνατότητα να μπαζώσω δυο σελίδες περιγράφοντάς το: εξαντλείται σε μισή παράγραφο και δεν είναι καθόλου συναρπαστική.

‘Ομως πρέπει να μάθουμε να δυσπιστούμε στα συναρπαστικά παραμύθια.

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Λεξικογραφικά, Μύθοι, Μεταμπλόγκειν, Τραγούδια, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 352 Σχόλια »

Ο Άδωνις, οι Πρωτοέλληνες των 13 εκατομμυρίων χρόνων και το πανεπιστήμιο Alpine

Posted by sarant στο 10 Οκτώβριος, 2018

Λένε πως τα κοινωνικά μέσα, το Φέισμπουκ και το Τουίτερ, είναι ένας μικρόκοσμος αποκομμένος από την «πραγματική ζωή». Ωστόσο, πριν από μερικές μέρες είδαμε ένα παράδειγμα περί του αντιθέτου. Ο μεταπτυχιακός φοιτητής Δημήτρης Κοργιαλάς, που χρησιμοποιεί το χρηστώνυμο Παρα-καντιανός στο Τουίτερ, ανέβασε στον λογαριασμό του ένα βιντεάκι διάρκειας 30 δευτερολέπτων με απόσπασμα από την παράδοση ενός μαθήματος στην ιδιωτική σχολή Ελληνική Αγωγή, που ανήκει στον αντιπρόεδρο της ΝΔ κ. Άδωνη Γεωργιάδη.

Στο απόσπασμα αυτό, η «καθηγήτρια» κ. Βασιλεία Στεργιοπούλου επιδίδεται σε ένα κρεσέντο αντιεπιστημονικών και ρατσιστικών απόψεων. Επειδή το βίντεο κατέβηκε από το Γιουτούμπ, για να το δείτε θα πρέπει να πάτε στη σελίδα του Παρα-καντιανού, αλλά έχω μεταγράψει εδώ το, σύντομο άλλωστε, κείμενο:

Εδώ λοιπόν πριν από 13 εκατομμύρια χρόνια, γεννήθηκε ο Πρωτάνθρωπος: ο Έλλην, ο λευκός, ο εκπρόσωπος της Αρίας Φυλής – ο Έλληνας είναι ο εκπρόσωπος της Αρίας Φυλής, δεν υπάρχει άλλη Αρία Φυλή, δεν υπάρχει Ινδοευρωπαϊκή φυλή, και δεν πρέπει να πέφτουμε σε τέτοιες παγίδες, είμαστε ξεκάθαροι. Ο Άριος είναι ο Έλληνας – άσχετα αν έχουν κλέψει τα σύμβολα, και αν οικειοποιούνται την Αρία φυλή και κάποιοι άλλοι. Άριος σημαίνει εξέχων, λαμπρός, διακεκριμένος.»

Όπως συνήθως, η ακροδεξιά αγαπά την αγυρτεία και η αγυρτεία ταιριάζει στην ακροδεξιά. Οι απόψεις για…. Έλληνα Πρωτάνθρωπο πριν απο 13 εκατομμύρια χρόνια είναι εντελώς αντιεπιστημονικές, ενώ η λέξη ’Αριος δεν έχει ελληνική ετυμολογία, είναι (στον Ηρόδοτο) η ονομασία των Μήδων και των Περσών. Τη λέξη βέβαια τη μίανε ο εθνικοσοσιαλισμός -και φυσικά αυτοί που απλώς «οικειοποιούνται» την Αρία φυλή δεν είναι άλλοι από τους Ναζί.

Για να καταλάβουμε πόσο εξωφρενικός είναι ο αριθμός των 13 εκατ. χρόνων: σύμφωνα με την παλαιοντολογία, τα 13 εκατ. χρόνια είναι στο μέσον της Μειοκαίνου περιόδου. Οι πρόγονοι των ανθρώπων δεν είχαν ακόμα διαφοροποιηθεί από τους προγόνους του χιμπατζή ώστε ν’ ακολουθήσουν το δικό τους εξελικτικό μονοπάτι -αυτό έγινε προς το τέλος της Μειοκαίνου, αρκετά εκατομμύρια χρόνια μετά. Κι όμως, η (οΘντκ) καθηγήτρια της Ελληνικής Αγωγής μιλάει για… Έλληνες!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Μύθοι, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , , , | 262 Σχόλια »

Ο νόμος του Λιντς στην οδό Γλάδστωνος

Posted by sarant στο 24 Σεπτεμβρίου, 2018

Σύμφωνα με το Μεγάλο Ηλεκτρονικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (ΜΗΛΝΕΓ) των εκδόσεων Πατάκη, λιντσάρισμα είναι η κακοποίηση ή και η θανάτωση κάποιου, που είναι ή θεωρείται ένοχος, υπεύθυνος για κάτι, από πλήθος εξαγριωμένων ανθρώπων.

Τη λέξη τη δανειστήκαμε, φυσικά, από τα αγγλικά ή, ακριβέστερα, από τα αμερικάνικα. Η ετυμολογία της αγγλικής λέξης δεν είναι απόλυτα καθαρή, αν και το ρήμα to lynch (λιντσάρω) γεννήθηκε μάλλον τον καιρό της Αμερικανικής Επανάστασης, από τη φράση Lynch law (ο νόμος του Λιντς) και έχει την προέλευσή του σε κάποιον Λιντς, ίσως τον Charles Lynch, ο οποίος χρησιμοποίησε συνοπτικές εξωδικαστικές διαδικασίες για να καταστείλει την εξέγερση οπαδών του βρετανικού στέμματος.

Αργότερα ο όρος χρησιμοποιήθηκε ιδίως για τη θανάτωση Αφροαμερικανών από πλήθη λευκών, ενδεχομένως επειδή τα θύματα είχαν κάνει κάποιο αδίκημα (ή «αδίκημα»: τον 14χρονο Έμετ Τιλ τον σκότωσαν στη δεκαετία του 1950 επειδή χαμογέλασε σε μια λευκή κοπέλα). Το αρχετυπικό λιντσάρισμα γινόταν με κρέμασμα, συνήθως δημόσιο, αν και φυσικά χρησιμοποιήθηκαν και άλλες μέθοδοι θανάτωσης.

Στη γλώσσα μας η λέξη εισήχθη από τον 19ο αιώνα. Ο Στέφανος Κουμανούδης στη Συναγωγή του καταγράφει κάποιες προσπάθειες ημιεξελληνισμού: Λύντσειος τιμωρία, λυντσισμός, λυντσισθέντες, λυντσοδικία, λυντσοτομηθέντες -στην τελευταία περίπτωση τον νεολογισμό τον έπλασε συντάκτης της Ακρόπολης σε είδηση για το λιντσάρισμα 11 Ιταλών μεταναστών στη «Νέα Αυρηλία» της Αμερικής, που είναι η Νέα Ορλεάνη θαρρώ. Ωστόσο, τελικά επικράτησαν οι τύποι λυντσάρω και λυντσάρισμα, που μετά τη μεταρρύθμιση του 1976 γράφονται απλά: λιντσάρω, λιντσάρισμα.

Ο όρος λιντσάρισμα χρησιμοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη θανάτωση του Ζακ Κωστόπουλου προχτές, στην οδό Γλάδστωνος, κοντά στην Ομόνοια. Οι πρώτες ειδήσεις έκαναν λόγο για εισβολή ληστή με μαχαίρι σε κοσμηματοπωλείο, χωρίς να αναφέρουν πολλές λεπτομέρειες σχετικά με το πώς τραυματίστηκε θανάσιμα ο «επίδοξος ληστής» (η ταυτότητα του νεκρού δεν ήταν γνωστή τις πρώτες ώρες) και άφηναν να εννοηθεί ότι είτε ο καταστηματάρχης τον σκότωσε «σε άμυνα» είτε ότι το πλήθος, πολλοί περαστικοί μαζί, ξυλοκόπησαν τον νεαρό. Από εκεί και οι αναφορές σε λιντσάρισμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, ΗΠΑ, Ιστορίες λέξεων, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , , , | 273 Σχόλια »

Ισαποστάκιας, μια απλολογία εν τω γεννάσθαι

Posted by sarant στο 20 Σεπτεμβρίου, 2018

Ισαποστασάκιας ή ισαποστάκιας είναι χαρακτηρισμός για κάποιον που δεν παίρνει ξεκάθαρη θέση σε ένα ζήτημα, που κρατάει αποστάσεις και από τις δύο αντιτιθέμενες απόψεις, ιδίως σε περιόδους έντονης πόλωσης. Είναι λέξη σχετικά πρόσφατη, σίγουρα τούτου του αιώνα, ίσως και της τρέχουσας δεκαετίας.

Η λέξη είχε προταθεί στην ψηφοφορία που κάναμε πέρυσι τον Δεκέμβρη για τη Λέξη του 2017, αλλά η εφορευτική επιτροπή (ο Στάζιμπος κι εγώ) δεν την επέλεξε στον τελικό κατάλογο που τέθηκε σε ψηφοφορία. Μάλλον λάθος κάναμε, λέω τώρα που το ξανασκέφτομαι. Ασφαλώς θα πρέπει να μπει στη φετινή ψηφοφορία, εμείς να’μαστε καλά να τη διοργανώσουμε.

Ο χαρακτηρισμός, και μόνο από την κατάληξη -άκιας, είναι μειωτικός. Ίσως θα άξιζε χωριστό άρθρο για να συγκεντρώσουμε τις λέξεις που έχουν αυτή την κατάληξη, που βέβαια πολλές αποτελούν εφήμερους σχηματισμούς, αλλά πάντως δύσκολα θα έβρισκε κανείς ανάμεσά τους κάποια που να μην έχει έστω και ελαφριάν απόχρωση υποτιμητική ή ειρωνική ή μειωτική -από τον γκομενάκια, τον γυαλάκια και τον τυχεράκια ίσαμε τον καλοπερασάκια, τον τηλεορασάκια και τον βολεψάκια, για να μην πάμε στον τσαντάκια και τον κοκάκια. Το Αντίστροφο λεξικό έχει κάτι λιγότερο από 40 λέξεις σε -άκιας, και πάω στοίχημα πως όταν και αν γράψουμε αυτό το χωριστό άρθρο θα βρούμε κι άλλες, αλλά σε τούτο το άρθρο ας μην απομακρυνθούμε από τον ισαποστάκια.

Κατά το slang.gr, ο χαρακτηρισμος «ισαποστάκιας» ή «ισαποστασάκιας» λέγεται για κάποιον «που όταν συμβαίνει κάτι κατάφωρα άδικο ή εξωφρενικό δεν εξοργίζεται με τον θύτη αλλά προσπαθεί να τηρήσει ίσες αποστάσεις μεταξύ του θύτη και του θύματος, ώστε να τα έχει καλά με όλους, ή να μη χρειαστεί να βγει από το μικροαστούλικό του βόλεμα». Όμως νομίζω πως είναι πολύ μερικός αυτός ο ορισμός.

Υπάρχει όμως και ο παράλληλος τύπος, ισαποστασίτης. Το slang.gr καταχωρεί και αυτόν τον τύπο και δίνει τον εξής ορισμό, που βρίσκω ότι είναι ακριβέστερος, πάντοτε γλαφυρά διατυπωμένος στο σλανγκρικό στιλ: Αυτός που σε συνθήκες πόλωσης δεν τάσσεται με τη μία από τις δύο πλευρές, αλλά επιμένει να έχει την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να μείνει ουδέτερος ή με διάφορες αλχημείες και ναιμεναλλιές να προσπαθεί να μην πάρει σαφή θέση αλλά να παίζει τον κουλ τύπο, που είναι και καλά υπεράνω, είναι νηφάλιος, αντικειμενικός κ.τ.λ. Όπως είναι αναμενόμενο, και όπως του αξίζει άλλωστε, κατά κανόνα τα ακούει τελικά και από τις δύο πλευρές, ιδίως στη θερμόαιμη Ελλάδα μας. Κυκλοφορεί και ως ισαποστασάκιας, αλλά τις τελευταίες μέρες (Ιούνιος 2015) με την πόλωση μεταξύ μενουμευρώπηδων και συριζανέλ το βλέπω να κάνει μια καριέρα και ως ισαποστασίτης. Ορισμένες φορές οι ισαποστασίτες κατηγορούνται ότι δεν είναι απλά γενικά ισαποστασίτες, αλλά ότι είναι ισαποστασίτες για τακτικούς λόγους μόνο για ένα θέμα που δεν τους συμφέρει, ενώ λίγο μετά ξεσπαθώνουν και μιλάνε με πάθος για άλλο θέμα που τους συμφέρει.

Ωστόσο, ο ισαποστασίτης, παρόλο (ή επειδή;) έχει ουδέτερη κατάληξη, χρησιμοποιείται λιγότερο από τον ισαποστασάκια/ισαποστάκια.

Ο όρος, είπαμε, είναι μειωτικός, κρύβει μια μομφή. Όποιος τον χρησιμοποιεί, θεωρεί ότι ο ισαποστασάκιας κακώς τηρεί ίσες αποστάσεις, και αυτό το πιστεύει επειδή ο ίδιος θεωρεί πως η μία από τις αντιτιθέμενες πλευρές έχει συντριπτικά το δίκιο με το μέρος της, οπότε εξεγείρεται με τον ισαποστασάκια.

Λογιότερα, τον ισαποστασάκια μπορεί να τον λέγαμε Πόντιο Πιλάτο ή να τον επικρίναμε διότι ακολουθεί τακτική Πόντιου Πιλάτου δηλ. νίπτει τας χείρας του και αρνείται να αναμιχθεί περισσότερο. Για κάποιον που επαμφοτερίζει, λέμε πως είναι «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ» ή πως «πατάει σε δυο βάρκες». Τα θέματα αυτά τα έχουμε πιάσει σε παλιότερο άρθρο, όπου αναφερθήκαμε και σε άλλες εκφράσεις αυτού του φάσματος. Μου αρέσει μια όχι πολύ γνωστή έκφραση, «και στον κλέφτη ψωμί, και στον χωροφύλακα χαμπέρι», που μπορεί να χρησιμοποιηθεί επικριτικά  αλλά είναι βγαλμένη από τη ζωή, αφού αυτή ακριβώς η στάση ήταν ο κανόνας επιβίωσης των χωρικών την εποχή της «ληστοκρατίας».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ιστορίες λέξεων, Μεταμπλόγκειν, Νεολογισμοί, Πολιτική, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 217 Σχόλια »

Μεζεδάκια λάτιν

Posted by sarant στο 8 Σεπτεμβρίου, 2018

Ο τίτλος του καθιερωμένου βδομαδιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου αντανακλά το γεγονός που πολύ απασχόλησε μέσα στη βδομάδα που πέρασε την επικαιρότητα και το ιστολόγιο, δηλαδή την ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας ότι τα λατινικά δεν θα εξετάζονται πλέον στις Πανελλαδικές εξετάσεις της θεωρητικής κατεύθυνσης και θα αντικατασταθούν από την Κοινωνιολογία.

Αφιερώσαμε άρθρο στο θέμα αυτό, καταγράψαμε και κάποιες αντιδράσεις, εδώ δεν θα σταθούμε στην ουσία του θέματος παρά μόνο στα φαιδρά και στα παράξενα που γέννησε.

Καθώς είχε ανάψει η συζήτηση στο Φέισμπουκ και είχαμε εξαντλήσει τα λατινικά ρητά του Αστερίξ, και όπως λέγαμε το μακρύ και το κοντό μας για τα Λατινικά, σκέφτηκα να δημοσιεύσω μια ειρωνική ανάρτηση, κάτι σαν:

«Καταργούν τα λατινικά για να μην καταλαβαίνουμε το erga omnes – Δγιαδώσται!!!»

αλλά βαρέθηκα, μια και είχα κιόλας ανεβάσει ένα άλλο ειρωνικό στάτο.

Βρέθηκε τελικά άλλος, μόνο που αυτός το λέει στα (οΘντκ) σοβαρά ότι «Καταργούν τα λατινικά για να ξεχάσει ο Έλληνας τι εστί erga omnes».

Όπως λέμε, η ζωή ξεπερνάει την τέχνη.

Αλλά το ίδιο επιχείρημα χρησιμοποιήθηκε και από άλλο δημόσιο πρόσωπο, που εκ πρώτης όψεως θεωρείται και σοβαρότερο από τον προηγούμενο.

.

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αποφθέγματα, Γραμματική, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 158 Σχόλια »

Sic transit gloria mundi….

Posted by sarant στο 5 Σεπτεμβρίου, 2018

Σικ τράνζιτ γκλόρια μούντι, έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου. Το ρητό είναι λατινικό, αλλά όχι της κλασικής εποχής -αφού, όπως μόλις έμαθα, χρησιμοποιήθηκε αρχικά κατά τις τελετές ενθρόνισης του Πάπα τον 15ο αιώνα.

Οι λέξεις μάς είναι όλες οικείες, ακόμα και σε μένα που δεν έχω διδαχτεί λατινικά ούτε μια ώρα στη ζωή μου (ήμουν του Πρακτικού).

Το sic το χρησιμοποιούμε, ειρωνικά συνήθως, όταν παραθέτουμε λόγια άλλων, για να δείξουμε ότι κάτι, που συνήθως είναι κάποιο μαργαριτάρι ή μια υπερβολική άποψη, ειπώθηκε όντως έτσι, ότι δεν το αλλάξαμε εμείς. Κι εδώ στο ιστολόγιο, όταν ενδίδω στον πειρασμό του γλωσσικού ακτιβισμού και χρησιμοποιώ κάποιον τύπο που δεν είναι καθιερωμένος, βάζω δίπλα σε παρένθεση «σικ, ρε» για να δείξω ότι ξέρω πως πρόκειται για τέτοιον τύπο, π.χ. «θέλησαν να εισάξουν (σικ, ρε) καινά δαιμόνια». Δεν έχει σχέση με το σικ ντύσιμο, αυτό είναι γαλλικό, chic.

Το τράνζιτ ή τράνζιτο το ξέρουμε από τους επιβάτες ή τα εμπορεύματα που περνούν τράνζιτ από μια χώρα δηλ. χωρίς να περάσουν από τελωνειακό έλεγχο, και το χρησιμοποιούμε και για τους χώρους τράνζιτ των αεροδρομίων ή των λιμανιών. Αποδίδεται διέλευση ή διαμετακόμιση, αναλόγως. Και στις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες έχει πάμπολλα ομόρριζα, που καμιά φορά επανέρχονται στην ορολογία ειδικών κλάδων, όπως το τρανζίσιον γκέιμ που είναι όρος της μόδας τώρα στο ποδόσφαιρο.

Γκλόρια είναι βεβαίως η δόξα, είναι και γυναικείο όνομα, όχι ελληνικό όμως, πχ η Γκλόρια Γκέινορ, αλλά και όνομα θεάτρου. Υπάρχει κι ένα λουλούδι που το λένε γκλοριόζα.

Μούντι είναι ο κόσμος, πτώση γενική. Η ονομαστική είναι mundus (ενώ το espressus freddus schettus είναι αιτιατική πληθυντικού, ανώμαλη γλώσσα τα λατινικά). Από εκεί και το Μουντιάλ, βεβαίως, που το λέμε έτσι στη χώρα μας ακόμα κι όταν γίνεται σε χώρες που μιλάνε μη λατινογενή γλώσσα, όπως φέτος.

Το ρητό είναι πασίγνωστο, και το έχω δει να χρησιμοποιείται και χιουμοριστικά παραλλαγμένο κάμποσες φορές, π.χ. Sic transit gloria Mundial, για τον αποκλεισμό μεγάλων ομάδων από νωρίς στο Μουντιάλ.

Ωστόσο, σήμερα το χρησιμοποιώ για να σχολιάσω το μάθημα των Λατινικών, το οποίο, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Παιδείας, για πρώτη φορά εξοβελίζεται εντελώς από τις εισαγωγικές εξετάσεις της θεωρητικής κατεύθυνσης -πιθανόν μάλιστα και να μην διδάσκεται καν, αυτό δεν το κατάλαβα με βεβαιότητα από τις ανακοινώσεις του υπουργού.

Φυσικά, οι ανακοινώσεις δεν αφορούσαν ειδικά το μάθημα των Λατινικών αλλά μια πολύ ευρύτερη και ίσως πολύ σημαντική μεταρρύθμιση του τρόπου εισαγωγής στα ΑΕΙ, που θα πρέπει όμως να τη συζητήσουμε σε άλλο άρθρο. Στο σημερινό, θα επικεντρωθούμε στην «κατάργηση» των Λατινικών, μια και το θέμα αυτό, καλώς ή κακώς, μονοπώλησε τους προβολείς της επικαιρότητας -και αφού είμαστε ιστολόγιο γλωσσικό δεν επιτρέπεται να μην το σχολιάσουμε κι εμείς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Λατινικά, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , | 399 Σχόλια »

Ποσοστώσεις, σεξισμός και ανασχηματισμός

Posted by sarant στο 30 Αύγουστος, 2018

΄Στο σημερινό άρθρο αισθάνομαι κάπως σαν να προχωράω αντίστροφα από το κανονικό. Συνήθως, πρώτα γράφω το άρθρο για το ιστολόγιο, το πρωί δημοσιεύεται εδώ και λίγο αργότερα το αναδημοσιεύω στη σελίδα μου στο Φέισμπουκ. Όμως το σημερινό άρθρο, κατ’ εξαίρεση, αν και όχι για πρώτη φορά, βασίζεται σε κάτι που έγραψα χτες στον τοίχο μου στο Φέισμπουκ και που ήδη συζητήθηκε αρκετά εκεί. Άρα, υπάρχει μια αίσθηση πρωθύστερου.

Ο λόγος, για τον χτεσινό ανασχηματισμό της κυβέρνησης Τσίπρα.

Εγώ δεν θέλω να αναφερθώ στον ανασχηματισμό καθαυτόν, επειδή όμως θα αναφερθείτε εσείς στα σχόλιά σας πρέπει να πω κι εγώ επιτροχάδην τη γνώμη μου για να μη λέτε ότι λουφάρω.

Πολλοί φίλοι μου ήταν επικριτικοί για ορισμένα πρόσωπα που μπήκαν στο καινούργιο κυβερνητικό σχήμα, ιδίως την υφυπουργό κ. Κ. Παπακώστα, τη θέση «υφυπουργού Θρησκευμάτων» στο ΥΠΕΞ και για κάποιους προερχόμενους από το ΠΑΣΟΚ.

Ούτε εγώ συμφωνώ με όλες τις επιλογές. Και παρόλο που το χαρτοφυλάκιο του κ. Μπόλαρη υπήρχε και στις προηγούμενες κυβερνήσεις, το να ονομαστεί έτσι είναι ασφαλώς μια δυσάρεστη εξέλιξη. Δεν μου άρεσε η υπουργοποίηση της κ. Παπακώστα, που εξακολουθεί να τη βαραίνει το ρατσιστικό της σχόλιο για τις κατσαρίδες. Για να είμαστε δίκαιοι όμως ας επισημάνουμε ότι το σχόλιο αυτό έγινε το 2012 και ότι η κ. Π. υπήρξε η μόνη στα κοινοβουλευτικά έδρανα του κόμματός της που διαμαρτυρήθηκε για το ακροδεξιό ρεσάλτο του Άδωνη και της παρέας του στη ΝΔ -και το πλήρωσε με τη διαγραφή της.

Αρνητικό είναι επίσης ότι αυξήθηκε ο συνολικός αριθμός των υπουργών -το νέο σχήμα έχει 52 άτομα μαζί με τον πρωθυπουργό (αν τα βγάζετε 53 στο μέτρημα, ίσως μετράτε δυο φορές τον Δραγασάκη, που είναι Αντιπρόεδρος και Υπουργός ταυτόχρονα).

Αντιθέτως, βρίσκω θετικό ότι αρκετοί υπουργοί που απέτυχαν στο έργο τους ή που προκάλεσαν αρκετές τριβές έχασαν τη θέση τους.

Όμως, στο σημερινό άρθρο θέλω να αναδείξω ένα στατιστικό στοιχείο που για μένα είναι πολύ σημαντικό, και που ισχύει αυτοτελώς, ανεξάρτητα από το αν ο προχτεσινός ανασχηματισμός ήταν καλός ή κακός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , , , | 220 Σχόλια »

Καλή απόλαυση και καλή επιτυχία

Posted by sarant στο 27 Αύγουστος, 2018

Τις προάλλες, ένας φίλος με παρακάλεσε να ρίξω μια ματιά σε έναν δημοφιλή «τοίχο» (δηλαδή, κάτι σαν προσωπική σελίδα) του Φέισμπουκ και να σχολιάσω τη συζήτηση που γινόταν εκεί σχετικά με τις εκφράσεις «καλή απόλαυση» και «καλή επιτυχία».

Απάντησα σύντομα στον φίλο μου, αλλά απερίσκεπτα πρόσθεσα στο τέλος «ίσως χρειάζεται χωριστό άρθρο». Οπότε, σήμερα έρχομαι να ξοφλήσω την έστω έμμεση υπόσχεση.

Η ανάρτηση που έδωσε την αφορμή στη συζήτηση, ήταν η εξής:

Όταν οι σερβιτόροι εύχονται «καλή απόλαυση» το κάνουν για να διαχωρίσουν αυτά που σερβίρουν από τις «κακές απολαύσεις» όπως τα ξίδια και τα ναρκωτικά ή απλώς θέλουν να εκνευρίσουν τους πελάτες τους που καταλαβαίνουν ελληνικά;

Ο κ. Μ.Β. θεωρεί πλεονασμό την ευχή «καλή απόλαυση» αφού η απόλαυση είναι εξ ορισμού κάτι καλό. Και, ίσως αναπόφευκτα, στη σχετική συζήτηση που ακολούθησε, τα σχόλια επεκτάθηκαν στην ευχή «καλή επιτυχία», την οποία κάποιοι επίσης θεωρούν πλεοναστική, με επιχειρήματα όπως:

Η απόλαυση είναι εκ φύσεως ευχάριστη,κατά συνέπεια και «καλή», είτε απολαμβάνεις φαγητό είτε οτιδήποτε άλλο. Το ίδιο ισχύει και για τη λέξη επιτυχία. Μπορείς λοιπόν να πεις ‘Καλό Σαββατοκύριακο, αφού μπορεί να βγει και κακό, δεν μπορείς όμως να λες ‘Καλή απόλαυση», ούτε «Καλή επιτυχία»!

Αυτά τα επιχειρήματα τα έχουμε ξανακούσει και μάλιστα στις φετινές πανελλήνιες εξετάσεις, στο φυλλάδιο οδηγιών που μοιράστηκε στους υποψήφιους υπήρχε η ευχή:

Tότε (δηλ. πριν από δυόμισι μήνες) είχα γράψει:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσοδιορθωτές, Ευχές, Λαθολογία, Μεταμπλόγκειν, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 219 Σχόλια »

Εικοσπενταυγουστιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 25 Αύγουστος, 2018

Δεν έβρισκα άλλον τίτλο για το καθιερωμένο σαββατιάτικο άρθρο μας, οπότε είπα να εκμεταλλευτώ την ημερομηνία -αφού υπάρχει δεκαπενταυγουστιάτικος γιατί να μην φτιάξουμε και τη λέξη «εικοσπενταυγουστιάτικος»; (Με την ίδια λογική, κάποια άλλη χρονιά είχα φτιάξει τα ‘πενταυγουστιάτικα μεζεδάκια’).

Θα μπορούσα βέβαια να τα πω και «επιληπτικά μεζεδάκια» για να σχολιάσω την αποφυλάκιση του Άρη Φλώρου της Energa, καταδικασμένου για κατάχρηση δημοσίου χρήματος αλλά και για ηθική αυτουργία σε απόπειρα δολοφονίας, ο οποίος προσκόμισε πιστοποιητικά ότι πάσχει από κρίσεις επιληψίας και ψυχολογικά προβλήματα κι έτσι αποφυλακίστηκε με αναπηρία 67% αφού εξέτισε ποινή μόλις 19 μηνών (που την πέρασε κυρίως σε ψυχιατρεία). Αν σκεφτούμε και άλλες υποθέσεις (Παπαγεωργόπουλος κτλ) προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι αν καταδικαστείς για κλοπή του δημοσίου αμέσως μετά αρρωσταίνεις βαριά και μένεις ανάπηρος. Οπότε καλύτερα που έχουμε την υγειά μας.

* Και ξεκινάμε με μια στραβοκλισιά, από το φιλελεύθερο Liberal.gr. Σε άρθρο για τον βανδαλισμό στο Βυζαντινό Μουσείο, διαβάζουμε για «ένα πρωτοφανή περιστατικό για τα ελληνικά δεδομένα».

Φαίνεται πως όσα χρόνια κι αν περάσουν, τα τριγενή και δικατάληκτα δεν θα ενταχθούν ποτέ αβίαστα στο κλιτικό της νέας ελληνικής…

* Και από τη στραβοκλισιά στην ακλισιά. Διαβάζουμε άρθρο για την πλουσιότερη γυναίκα του κόσμου, όπου μαθαίνουμε πως η εν λόγω ζάΜπλουτη κυρία «νυμφεύτηκε με ένα εξέχων τραπεζίτη από τη Λουιζιάνα». Αν ο τραπεζίτης δεν ήταν εξέχων αλλά, ας πούμε, μεγάλος, πλούσιος ή σημαντικός, θα κλινόταν κανονικά. Κακό δικό του λοιπόν.

* Κι ένα βγαλμένο όχι απλώς από τη ζωή αλλά από τα ψώνια μου.

Πεπόνια GADALUP.

Όχι, δεν έρχονται από τη Γουαδελούπη. Είναι της ποικιλίας cantaloupe, που ονομάζεται έτσι από την ιταλική πόλη Cantalupo, χωριό πιο σωστά, απ’ όπου υποτίθεται ότι προήλθε αυτή η ποικιλία πεπονιού.

Σε άλλα σουπερμάρκετ τα βλέπεις κανταλούπ και κανταλούπε, ελληνογραμμένα.

* Και μια αθλητική είδηση. Διαβάζω σε αθλητικόν ιστότοπο ότι ο μπασκετμπολίστας Μοραγιονινουολούγουα Τσουκουεμέκα Σολουάντε, που έπαιζε στην Ουνικάχα Μάλαγα, υπέγραψε στη Λέγκια Βαρσοβίας. Κάπου 17 συλλαβές, αν μέτρησα καλά, ή αλλιώς «Παπασταθόπουλε φάε τη σκόνη μου».

Είναι αυτό που λένε «ο Πρόεδρος έφερε μεγάλο όνομα στην ομάδα»!

Ο παίκτης έχει πάντως συντομέψει το όνομά του σε Μο Σολουάντε, διότι αλλιώς οι σπορτκάστερ που μεταδίδουν αγώνα του θα ζητούσαν ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά.

(Από πού κατάγεται ο παίκτης, δεν ξέρω. Είναι γεννημένος στη Μεγάλη Βρετανία και είναι Βρετανός πολίτης και δεν είναι τόσο διάσημος ώστε να μας πληροφορεί η Βικιπαίδεια για τις ρίζες του. Νοτιοαφρικανικές, υποθέτω).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Επιγραφές, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Φρούτα εποχής | Με ετικέτα: , , , | 166 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν από τον Δεκαπενταύγουστο

Posted by sarant στο 11 Αύγουστος, 2018

Τη βδομάδα που μας έρχεται έχουμε τον Δεκαπενταύγουστο, που κάποτε ήταν η καρδιά των καλοκαιρινών διακοπών, το απόλυτο άδειασμα της Αθήνας (που βέβαια δεν αδειάζει ποτέ εντελώς) και η κατακόρυφη πτώση της κίνησης στο ιστολόγιο. Λιγότεροι φεύγουν πια για διακοπές, και για λιγότερο, αλλά η εβδομάδα που μας έρχεται, μαζί με τις εορταστικές το Πάσχα και τα Χριστούγεννα, εξακολουθεί να είναι η βδομάδα με τη χαμηλότερη ιστολογική κίνηση.

Και παρόλο που κι εγώ θα φύγω για διακοπές κάποια στιγμή μέσα στην επόμενη βδομάδα, το ιστολόγιο -εκτός απροόπτου, τεχνικού προβλήματος ας πούμε- θα εξακολουθήσει να δημοσιεύει άρθρα. Άλλωστε, αν κάτι έχει αλλάξει μέσα στα τόσα χρόνια που λειτουργούμε, είναι ότι έχει αυξηθεί κατακόρυφα η κινητή πρόσβαση στο Διαδίκτυο κι έτσι μπορεί κανείς να σχολιάζει ακόμα και παρα θίν’ αλός.

* Και ξεκινάμε με ένα κυριολεκτικό μεζεδάκι, αφού αφορά.. μεζεδάκια -να το πούμε μεταμεζεδάκι;

Από κατάλογο εστιατορίου, θαρρώ στη Ρόδο, το τμήμα των ορεκτικών όπου κυριαρχούν οι κάθε λογής κευτέδες!

Ουκ εν τω πολλώ το ευ, βεβαίως. Αν και ο συντάκτης του καταλόγου θα ήταν της άποψης ότι «ουκ εν τω κεφτέ το εφ»!

* Σε άρθρο για τη νέα ένταση στο Κοσσυφοπέδιο, διαβάζω ότι «Σε πολεμική φυλακή βρίσκεται ο Σερβικός στρατός σε όλη την επικράτεια λόγω των γεγονότων στο Κοσσυφοπέδιο».

Κάπως μεγάλη πρέπει να είναι αυτή η φυλακή για να τους χωράει όλους, σχολιάζει ο φίλος που έστειλε τον λίκνο. Από στρατιωτικά δεν σκαμπάζω, αλλά έχω την εντύπωση ότι ο σωστός όρος λέει ή για επιφυλακή ή για πολεμική ετοιμότητα.

* Ακούστηκε σε δελτία ειδήσεων αυτές τις μέρες: το κλείνον Άστυ ή ίσως και «το κλίνον Άστυ».

Λέτε να εννοούσαν ότι το Άστυ γέρνει; Ή ότι κλείνει, αφού όλοι φεύγουν για διακοπές;

Όπως είπε και ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία, τα καλά τα απολιθώματα θέλουν και επιδέξιες γλώσσες.

* Η απεργία που έχει κηρύξει το μεταφραστήρι της Ράιαν συνεχίζεται.

Φίλος στέλνει οθονιά από τον ιστότοπό της, όπου προσφέρονται θέσεις με έκπτωση, και για μια συγκεκριμένη πτήση υπάρχει Αποθήκευση 10,40.

Στα αγγλικά Save 10,40 βέβαια, παναπεί εξοικονόμηση. Πάλι καλά που δεν έγραψαν «Σώστε 10,40».

* Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις, έλεγε ο Ουμπέρτο Έκο.

Μια άλλη εξήγηση είναι ότι τον Αύγουστο οι δημοσιογράφοι παίρνουν άδεια.

Παίρνουν άδεια, με αποτέλεσμα ο συντάκτης υπηρεσίας να βγάζει ειδήσεις από το ψυγείο και να τις σερβίρει για φρέσκες. Έτσι, σε άρθρο του Πρόταγκον για το νεοπουριτανικό πνεύμα που επικρατεί, διαβάζουμε:

«Οι άνθρωποι είναι πολύ πιο πουριτανοί σήμερα», λέει στον βρετανικό Guardian η 63χρονη Γαλλίδα Μιριέλ Τραζιέ.

Μόνο που η κ. Τραζιέ αυτά δεν τα είπε φέτος αλλά πριν από τέσσερα χρόνια. Πράγματι, σε άρθρο του 2014 διαβάζουμε: “It’s seen as vulgar. People are more prudish these days,” said 60-year old Muriel Trazie, keeping her breasts out of the public eye while sunning herself on Paris Plages, the French capital’s summer beach.

Φρόντισε πάντως ο αναδημοσιευτής να επικαιροποιήσει την ηλικία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 145 Σχόλια »

Ο Σηφαλιός πάει Μέγαρο

Posted by sarant στο 7 Αύγουστος, 2018

Το σημερινό θέμα το ξεσηκώνω φρέσκο φρέσκο από μια ανάρτηση στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ. Κανονικά, θα το έβαζα στο συρτάρι μέχρι που να βρω την έντυπη πηγή (που αναφέρεται πιο κάτω) και να ελέγξω αν είναι ακριβής η αναπαραγωγή του κειμένου και αν υπάρχουν άλλες πληροφορίες, όμως φοβούμαι μην το ξεχάσω εντελώς -και θα’ναι κρίμα.

Πρόκειται για ένα γουστόζικο κρητικό ανέκδοτο, αφηγημένο σε ανόθευτη κρητική διάλεκτο -και προφανώς συνειδητά καμωμένο έτσι που ν’ αποφεύγονται οι τύποι της κοινής και να προτιμούνται οι διαλεκτικοί.

Στην ανάρτηση αναφέρεται ότι το ανέκδοτο είναι παρμένο από ανακοίνωση του Μιχάλη Κοπιδάκη με τίτλο «Kenning στην κρητική διάλεκτο», συνεισφορά στο Συνέδριο με θέμα «Ο λαϊκός αινιγματικός λόγος στην Κρήτη: Τα αινίγματα—(α)νιώματα», στη μνήμη της Μαρίας Λιουδάκη, Ιεράπετρα, 7, 8 και 9 Οκτωβρίου 2011 (τόμος με τα πρακτικά του Συνεδρίου εκδόθηκε το 2016 από το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας). Ο Κοπιδάκης αναφέρει: «Ο φίλος και πονετικός ασκληπιάδης Νίκος Μαρκάκης από τον Κρασούνα Μυλοποτάμου είχε την καλοσύνη να μου αναδιηγηθεί το ακόλουθο ανέκδοτο με ομοδιηγηματικό αφηγητή τον γκαλονόμο Σηφαλιό»

Ωστόσο, κατά τη συζήτηση, η φίλη γλωσσολόγος Μαριάννα Κατσογιάννου ανέφερε ότι το ίδιο ανέκδοτο (αν και με κάποιες διαφορές) το διηγιόταν η γλωσσολόγος Ειρήνη Φιλιππάκη, που είχε γίνει διάσημη στις παρέες των γλωσσολόγων γι’ αυτό το ανέκδοτο, που το διηγιόταν με την κρητική της προφορά.

Θα μου πείτε, στα ανέκδοτα δεν χωρεί πατρότητα. Ωστόσο, το συγκεκριμένο μού φαίνεται πως αποτελεί προσωπική δημιουργία. Θα το δείτε κι εσείς.

Προσθήκη: Ο φίλος μου ο Λεωνίδας από τα Χανιά με πληροφορεί ότι το ανέκδοτο υπάρχει από παλιά, το ξέρει από… τον προηγούμενον αιώνα και έχει κάπως διαφορετικά. Ο Σηφαλιός παρουσιάζεται στο καφενείο του χωριού φορώντας ένα ροζ γουνάκι. Τον ρωτάνε πώς και τι, και αρχίζει να τους εξιστορεί ότι πήγε στην Αθήνα, κόσμος και κακό, αυτοκίνητα, το ένα, το άλλο, και τελικά λέει ότι τον πήγε ο ξάδερφος στη Λυρική (το ανέκδοτο είναι παλιότερο από το Μέγαρο) και αφού περιγράψει πώς ήταν η παράσταση, λέει ότι στο τέλος ήταν ένα μέρος που ο καθένας έλεγε ένα νούμερο κι έπαιρνε άλλος ομπρέλα, άλλος παλτό, πήγε κι ο Σηφαλιός και πήρε αυτό το γουνάκι.

Άλλος φίλος, γλωσσολόγος, επιβεβαιώνει ότι η Ειρήνη Φιλιππάκη συνήθιζε να διηγείται αριστοτεχνικά το ανέκδοτο, που όλοι το ήξεραν ως «το γουνάκι» αλλά μου λέει ότι στη βερσιόν της Φιλιππάκη υπάρχουν ελάχιστα κρητικά ιδιωματικά στοιχεία, αυτά που είναι γνωστά σε όλους (ίντα, τση, απέ κτλ) και όχι άγνωστες λέξεις όπως της δικής μας βερσιόν. Οπότε, υποθέτω πως κάποιος πήρε το ήδη γνωστό ανέκδοτο και το μετάτρεψε σε ιδιωματικό.

Το ανέκδοτο αφηγείται πώς πήγε ο Σηφαλιός να παρακολουθήσει παράσταση όπερας στο Μέγαρο Μουσικής. Όπως είπα, η σύντομη αφήγηση είναι κατάφορτη με κρητικές διαλεκτικές λέξεις. Με τα βοηθήματα που έχω προσπάθησα να εξηγήσω όλες τις λέξεις του κειμένου, αλλά αν κάπου δεν τα κατάφερα θα ζητήσω τη βοήθεια τη δική σας, κυρίως των Κρητικών και των παρεπιδημούντων στη λεβεντογέννα.

Στο τέλος δίνω και μια μετάφραση στην κοινή.

«Στην Αθήνα ήμουνε και ανέλωσέ με μιαν αργατινή ο αξάδερφός μου ο Ζαχάρης να πάμε, λέει, στο Μέγαρο, που μαζώντουνε καθ’ αργά αθρώποι μπεγεντισμένοι να κάμουνε σεΐρι. Έ, επήγαμε. Μπαίνομε, κόσμος αρίφνητος, μια βαβουρανιά, ένα καλαμπαλίκι, κυράδες με τα βέλα και τα καπέλα, μεγαλουσάνοι, τσίμουροι, κοπελολόι, τση Σταυροπροσκύνησης εγίνουντονε. Ας είναι. Εκάτσαμε και μια κοπανιά σκοτίδι κι επόεις σηκώνεται ο μπερντές και φανερώνεται ένας μαυροφορεμένος κι εκράθειε ένα βιτσαλάκι. Εκαληνώρισέ μας ο άθρωπος, ήκαμε ένα τεμενά και ξεπροβαίνει μια πατουλιά (πού στο διάολο ήτανε χωσμένοι και επαρακατσεύανε;) και εντακάρανε να φωνιάζουνε. Ο μαυροφορεμένος, σηκώνει ο καϋμέχαρος το βιτσαλάκι, κάνει το νόημα «κεδιά!», μα όσο ανεβοκατέβαζε αυτός το βιτσαλάκι, τοσονά εφωνιάζανε σαν τσι Πανασιθιανούς γαυγιώτες όντε μονοπαντήζουνε. Εχοροπήδα ο μαυροκακομοίρης, αυτοί το χαβά ντως. Προβαίνει από τη ζερβή μπάντα κι ένα χοντρός, μωρέ, ανιχί ο Καράς απού ‘χε το κασαπιό στο Μεϊντάνι, κι ήκραζε κι αυτός σαν τον κούκλη. Έρχεται και μια θρομύλα ανεμαλιασμένη σαν τη Ζωνιανή, εφώνιαζε κι αυτή, διαόλους είχε στην κοιλιά δε γ-κατέχω, οικογενειακά είχανε, ποιος κατέχει, έ, ετρώγουντονε σαν τα λιμοπρόγονα. Επέρασε ώρα, ήπιασέ με μια κεφαλόκριση, εγύριζε ο κόσμος σαν το σφοντύλι, επακοιμήθηκα. Όντε εφεύγαμε, με ρωτά μια κοπελιά (από τα σουσούμια τση την ήβγαλα Χανιώτισσα) «τον αριθμό σας, κύριε» και τση κάνω «Δεκοχτώ». Δίδει μου ετουτονέ το γαμπαδάκι, που το φορώ εδά, κι ετσά δεν επήγε ολότελα στράφνι η βραδιά…».

Οι ιδιωματικές λέξεις του κειμένου με τη σειρά που εμφανίζονται:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Ευτράπελα, Κρήτη, Μεταμπλόγκειν, Ντοπιολαλιές | Με ετικέτα: , , , | 203 Σχόλια »

Εσείς τον παρακάμψατε τον αλγόριθμο;

Posted by sarant στο 6 Αύγουστος, 2018

Το σημερινό άρθρο μάλλον έρχεται κατόπιν εορτής. Έπρεπε να γραφτεί την Παρασκευή. όταν όλο το ελληνόφωνο Φέισμπουκ συζητούσε για τον αλγόριθμο και την παράκαμψή του. Όμως το ιστολόγιο, όσο κι αν παρακολουθεί την κοινωνικοδικτυακή επικαιρότητα, έχει και παραδόσεις, οι οποίες επιβάλλουν το Σάββατο και την Κυριακή να βάζουμε άρθρα ειδικού περιεχομένου, κι έτσι αναγκαστικά το άρθρο για τον αλγόριθμο μετατέθηκε για σήμερα οπότε υπάρχει κίνδυνος να θεωρηθεί ανεπίκαιρο, αφού, κατά την παροιμία «κάθε θάμα τρεις ημέρες, το μεγάλο τέσσερις» (πιάνονται άραγε και οι μη εργάσιμες;)

Από την άλλη, αν δεν διατρίβετε στο Φέισμπουκ μπορεί να μην έχετε καν πάρει είδηση αυτή την αλγοριθμική ιστορία/υστερία, αν και κάποιος φίλος έγραψε ότι μόλις πήγε το Σάββατο στο χωριό η μητέρα του τον ρώτησε τι συμβαίνει με τον αλγόριθμο.

Σε περίπτωση όμως που όντως δεν έχετε πάρει τίποτα χαμπάρι, εδώ και μερικές μέρες χιλιάδες χρήστες του ελληνόφωνου Φέισμπουκ αναπαράγουν στον «τοίχο» τους (στον προσωπικό τους χώρο) ένα τυποποιημένο κείμενο το οποίο λέει τα εξής:

Κι εγώ αποφάσισα να παρακάμψω την αλλαγή του αλγόριθμου του Facebook, σημειώνοντας ότι δεν βλέπω τόσους πολλούς φίλους.
Δείτε πώς να αποφύγετε να ακούτε τους ίδιους 25 φίλους του fb και κανέναν άλλο. Οι ενημερώσεις σας δείχνουν πρόσφατες μόνο δημοσιεύσεις από τους ίδιους λίγους ανθρώπους, περίπου 25, αρκετές φορές το ίδιο, επειδή το facebook έχει νέο αλγόριθμο. Το σύστημά τους επιλέγει άτομα που διαβάζουν τη δημοσίευσή σας. Ωστόσο, θα ήθελα να επιλέξω για τον εαυτό μου, γι ‘ αυτό σας ζητώ μια χάρη. Αν διαβάσετε αυτό το μήνυμα αφήστε μου ένα γρήγορο σχόλιο, ένα «γεια», ένα αυτοκόλλητο, ό,τι θέλετε, έτσι θα εμφανίζεται στις ενημερώσεις μου.

Διαφορετικά το facebook επιλέγει τι να μου δείξει, και δεν χρειάζομαι το facebook για να διαλέξω τους φίλους μου. Τα κοινωνικά μέσα ενημέρωσης αφορούν την επικοινωνία.

Αντιγράψτε και επικολλήστε αυτό το κείμενο στον τοίχο σας ώστε να μπορείτε να απολαύσετε περισσότερη αλληλεπίδραση με όλες τις επαφές σας και να παρακάμψετε το σύστημα.

Σας ευχαριστώ για την πληροφορία όσων έχουν ήδη αντιγράψει και επικολλήσει τα παραπάνω.

Όπως γράφει ο ιστότοπος για τους χόακες, το τυποποιημένο κείμενο περί αλλαγής αλγορίθμου είχε αρχίσει να κυκλοφορεί στα τέλη του 2017 στα αγγλικά -στα καθ’ ημάς έχει έρθει εδώ και καιρό, αλλά μόνο πολύ πρόσφατα απέκτησε την κρίσιμη μάζα για να πάρει διαστάσεις επιδημίας.

Όπως και τα αλυσιδωτά ηλεμηνύματα, το δημοσίευμα για την παράκαμψη του αλγορίθμου βρήκε αμέτρητους πρόθυμους αναμεταδότες που έσπευσαν να το αναδημοσιεύσουν, είτε επειδή τους αρέσει να αναπαράγουν άκριτα οτιδήποτε εντυπωσιακό έρθει στην αντίληψή τους είτε για άλλους λόγους. Είναι βέβαια θλιβερό αλλά και ενδεικτικό ότι ακόμα και δημοσιογράφοι που θεωρούνται κορυφαίοι έσπευσαν να αναδημοσιεύσουν το κείμενο. Από την άλλη, το είδα και σε τοίχους σοβαρών ανθρώπων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Μαθηματικά, Μεταμπλόγκειν, Μιμίδια, Χόακες | Με ετικέτα: , , , , | 170 Σχόλια »