Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μετανάστες’ Category

Και πάλι για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού

Posted by sarant στο 20 Απρίλιος, 2017

Με αφορμή το τουρκικό δημοψήφισμα, άναψε στα κοινωνικά μέσα μια συζήτηση που τακτικά έρχεται στην επικαιρότητα: εννοώ τη δυνατότητα των Ελλήνων του εξωτερικού να ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές από τον τόπο κατοικίας τους.

Η αφορμή δόθηκε επειδή σε ορισμένες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, όπου υπάρχει πολυπληθής τουρκική παροικία, οι ψηφοφόροι έδωσαν συντριπτικά ποσοστά στο «Ναι» (78% στο Βέλγιο, 70% στην Ολλανδία, 64% στη Γερμανία, 60% στη Γαλλία) με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αρχικά (και σε μένα) η εντύπωση ότι, όπως έγραψα, «την (οριακή και στιγματισμένη με καταγγελίες για νοθεία) νίκη στον Ερντογάν την έδωσαν, σε μεγάλο βαθμό, εκείνοι που ΔΕΝ θα υποστούν όλες τις συνέπειες: οι Τούρκοι του εξωτερικού, πολλοί με διπλή υπηκοότητα και πάντως μόνιμοι κάτοικοι Ευρώπης».

Αν το κρίνουμε αυστηρά, η εντύπωση αυτή δεν ήταν σωστή, αφού το Ναι επικράτησε με 1.380.000 ψήφους διαφορά ενώ στους ψηφοφόρους εξωτερικού είχε προβάδισμα 260.000 (με ποσοστό 59%). Πάντως, αυτή η διαφορά συμπεριφοράς πυροδότησε, καλώς ή κακώς, τη συζήτηση για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού.

Καθώς παρακολουθούσα στο Φέισμπουκ τη συζήτηση, πρόσεξα ότι γινόταν σε οξύτερους τόνους από παλαιότερα, και ότι, παράλληλα (και αντίρροπα) με την απαίτηση να καθιερωθεί η επιστολική ψήφος, που επιτακτικά την προβάλλουν οι νεοξενιτεμένοι, από μερίδα φίλων που κατοικούν στην Ελλάδα διατυπώθηκε αντίθεση, ίσως για πρωτη φορά τοσο έντονη, γενικά στην ιδέα της ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού. Σκέφτηκα λοιπόν να αναδημοσιεύσω επικαιροποιημένο ένα παλιό μου άρθρο για το θέμα αυτό. Όχι τόσο παλιό: είχε αρχικά δημοσιευτεί λίγες μέρες πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015. Από τότε έχουν περάσει σχεδόν δυόμισι χρόνια και τρεις εκλογικές διαδικασίες στις οποίες οι Έλληνες του εξωτερικού μπόρεσαν να συμμετάσχουν μόνο εφόσον είχαν τα χρήματα και τον χρόνο για να πάρουν το αεροπλάνο και να έρθουν στην Ελλάδα να ψηφίσουν (αν σκεφτούμε μάλιστα ότι και οι τρεις εκλογές προκηρύχτηκαν αιφνιδιαστικά).

Τη μέρα που ανακοινώθηκε ότι οι πρόωρες εκλογές θα γίνουν στις 25 Ιανουαρίου 2015, μπήκα στον ιστότοπο της Swiss και έβγαλα εισιτήριο για να έρθω να ψηφίσω. Επειδή τα τέλη Ιανουαρίου είναι στη χαμηλότερη τουριστική περίοδο, το εισιτήριο το έβγαλα φτηνά -έχω πληρώσει και διπλάσια γι’ αυτό το ταξίδι, καμιά φορά και παραπάνω από διπλάσια. Φτηνά, αλλά δεν παύει να είναι ένα έξοδο υπολογίσιμο, ιδίως αν ταξιδεύει ολόκληρη οικογένεια, χώρια που δεν έχει κανείς την ευκολία να παίρνει άδειες κατά βούληση ή να πληρώνει δεύτερο εισιτήριο τόσο κοντά στο προηγούμενο (αφού πολλοί ξενιτεμένοι είχαν ήδη κατεβεί για τις γιορτές). Οπότε, λίγοι Έλληνες του εξωτερικού έκαναν τον κόπο και τα έξοδα για να έρθουν να ψηφίσουν. Περισσότερο δυσκολεύτηκαν οι νεότεροι μετανάστες, που έχουν φύγει από την Ελλάδα μέσα στα χρόνια της κρίσης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Εκλογές, Μετανάστες, Τουρκία | Με ετικέτα: , | 181 Σχόλια »

Οι νεοσύλλεκτοι με το σήμα του αετού

Posted by sarant στο 24 Ιανουαρίου, 2017

aetoΣυζητήθηκε πολύ στη μπλογκόσφαιρα χτες και προχτές η είδηση για τους εφτά νεοσύλλεκτους του Μεσολογγιού που έβγαλαν φωτογραφία να σχηματίζουν με τα χέρια τους το σήμα του αετού -που είναι βέβαια και το σύμβολο που κοσμεί την αλβανική σημαία.

Πρόκειται προφανώς για παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα, από γονείς Αλβανούς μετανάστες. Για να είναι τώρα νεοσύλλεκτοι πρέπει να γεννήθηκαν γύρω στο 1996. Τα παιδιά αυτά μεγάλωσαν και σπούδασαν στην Ελλάδα, επέλεξαν να γίνουν Έλληνες πολίτες, κάτι που ασφαλώς μας περιποιεί τιμή, και ως συνοδευτική υποχρέωση για την επιλογή τους αυτή κλήθηκαν να υπηρετήσουν στον Ελληνικό στρατό.

Διάβασα στα κοινωνικά μέσα μερικές οργίλες αντιδράσεις συμπολιτών μας, που ζητούν όχι απλώς την παραδειγματική τους πειθαρχική τιμωρία αλλά και να… αφαιρεθεί η ιθαγένεια από τους εφτά νεαρούς (μέτρο που μόνο επί χούντας είχε εφαρμοστεί) και να απελαθούν στην Αλβανία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μετανάστες, Στρατός, Σημαίες | Με ετικέτα: , , | 270 Σχόλια »

Μέιλ από τη Γερμανία

Posted by sarant στο 25 Ιουλίου, 2016

Την Πέμπτη που μας πέρασε πήγα το βράδυ στο ραδιομέγαρο της ΕΡΤ, στην Αγία Παρασκευή, και παρακολούθησα συναυλία αφιερωμένη στα «Γράμματα από τη Γερμανία», τον κύκλο τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Φώντα Λάδη που φέτος συμπληρώνονται τα πενήντα χρόνια από τη σύνθεσή τους και την πρώτη τους παρουσίαση το 1966.

Grammata_ap_tin_Germania_-_FΜπορεί να το έχω ξαναγράψει: ο συγκεκριμένος κύκλος τραγουδιών μου αρέσει πολύ και θεωρώ ότι έχει αδικηθεί και δεν βρήκε την αναγνώριση που του άξιζε. Αυτό που πιστεύω πως κάνει τη δουλειά αυτή να ξεχωρίζει είναι οι στίχοι του νεαρότατου τότε Φώντα Λάδη, ένα έμμετρο ρεπορτάζ από τη ζωή των Ελλήνων μεταναστών στη (Δυτική, τότε) Γερμανία στη δεκαετία του 1960, με πρωτόγνωρο χιούμορ και τόλμη για τα δεδομένα της εποχής.

Η ιστορία του έργου έχει ως εξής, αν δεν κάνω λάθος. Ο Φώντας Λάδης, νεαρός δημοσιογράφος, ύστερα από περιοδεία στη Γερμανία γράφει, τον Μάρτιο του 1966 τους στίχους των τραγουδιών, συνολικά 19 τραγούδια. Ο Μίκης Θεοδωράκης μελοποιεί τα 18 από αυτά (το άλλο παράπεσε) και τελικά επιλέγονται 13 τραγούδια για να παρουσιαστούν, πρώτα τον Ιούλιο του 1966 στην μπουάτ Εσπερίδες, με τον Τάσο Καρακατσάνη στο πιάνο και σε ερμηνεία του Γιώργου Ζωγράφου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Εκδηλώσεις, Μετανάστες, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , | 216 Σχόλια »

Οδοιπορώντας προς την Ειδομένη

Posted by sarant στο 26 Φεβρουαρίου, 2016

Θα την έχετε δει τη φωτογραφία που κοσμεί το σημερινό άρθρο, με τον πιτσιρικά που οδοιπορεί πάνω στην άσφαλτο, πάνω στην άδεια εθνική οδό, κρατώντας στο ένα χέρι το μπουφάν και σέρνοντας με τ’ άλλο το σακίδιο, με το πείσμα για ζωή ζωγραφισμένο στο πρόσωπό του.

metapodia

Πολλά μπορεί να πει κανείς γι’ αυτόν τον μοναχικόν οδοιπόρο, αλλά δύσκολα θα βρεθούν λόγια πιο ταιριαστά από το συγκλονιστικό κείμενο «Εσύ η κιβωτός«, που το έγραψε στον ιστότοπο Νόστιμον Ήμαρ ο σχολιαστής με το ψευδώνυμο «Πρόβατο όχι αρνί» από τη Λευκάδα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in πρόσφυγες, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , | 328 Σχόλια »

Η Αφγανιστανούπολη και πάλι

Posted by sarant στο 26 Αύγουστος, 2015

Το σημερινό άρθρο το επαναλαμβάνω όχι μόνο επειδή, καθώς βρίσκομαι ακόμα σε διακοπές, δεν προλαβαίνω να συντάξω καινούργια κείμενα, αλλά και διότι, δυστυχώς, δεν έχει χάσει την επικαιρότητά του. Το αρχικό άρθρο το είχα δημοσιεύσει πριν από 5 χρόνια και μία μέρα, σε ανύποπτο χρόνο δηλαδή, ενώ σήμερα το πρόβλημα των μεταναστών στην Ευρώπη και των προσφύγων από τον εμφύλιο της Συρίας στα νησιά μας έχει οξυνθεί πολύ περισσότερο απ’ όσο πριν από πέντε χρόνια.

Κάποιοι κάπηλοι πολιτικάντηδες, σαν τον κ. Λοβέρδο αλλά και τον τάχαμ αξιοπρεπέστερο κ. Κ. Μητσοτάκη, υποστήριξαν ότι αυτή η όξυνση του μεταναστευτικού/προσφυγικού οφείλεται στη χαλαρή πολιτική που ακολούθησε η αριστερή κυβέρνηση, εφόσον «δεν έχει συμβεί κάποιο γεωπολιτικό γεγονός στην ευρύτερη περιοχή, γεγονός που να δικαιολογεί αυτήν την αύξηση των ροών που παρατηρούμε τους τελευταίους μήνες«, ένα επιχείρημα που γελοιοποιείται από τα πράγματα αν δούμε την τεράστια αύξηση της μεταναστευτικής ροής και στην Ιταλία ή σε άλλες χώρες. Αλλά η δεξιά μας ήταν ανέκαθεν αντιπροσφυγική, ακόμα και τότε (ή ίσως: ιδίως τότε) που οι πρόσφυγες ήταν Έλληνες, το 1922 -όπως θα δούμε στο σημερινό μας άρθρο που το παραθέτω αυτούσιο όπως είχε αρχικά δημοσιευτεί.

Φυλλομετρούσα (ηλεκτρονικώς) τις προάλλες μερικά φύλλα της εφημ. Βραδυνή, από το 1923, κάτι άλλο ψάχνοντας, κι έπεσε το μάτι μου στα χρονογραφήματα και τα «παραπολιτικά» σχόλια και μου έκανε εντύπωση το μίσος των χρονογράφων και σχολιογράφων για τους πρόσφυγες που είχαν κατακλύσει την Αθήνα μετά τη μικρασιατική καταστροφή. Και δεν μπόρεσα να μην κάνω παραλληλισμούς με τη σημερινή αντιμεταναστευτική ρητορική των ακροδεξιών από το Διαδίκτυο.

afgan

Να πούμε εδώ για την ιστορία ότι μετά το αποτυχημένο φιλομοναρχικό πραξικόπημα Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου-Μεταξά τον Οκτώβριο του 1923, παύθηκαν όλες οι αντιβενιζελικές εφημερίδες, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πρόβλημα ανεργίας των δημοσιογράφων. Οι άνεργοι δημοσιογράφοι σχημάτισαν συνεταιρισμό, ο οποίος εξέδωσε τη Βραδυνή, η οποία εκείνο τον πρώτο καιρό έβγαινε με υπότιτλο «Εφημερίδα των συντακτών». Πιο σωστά των αντιβενιζελικών συντακτών, αφού στον συνεταιρισμό μόνο αυτοί γίνονταν μέλη. Βέβαια, αργότερα η εφημερίδα απέκτησε κανονικόν ιδιοκτήτη και σιγά-σιγά η στελέχωσή της έπαψε να είναι μονολιθική, όσο κι αν η πολιτική της γραμμή παρέμεινε πάντοτε στη δεξιά ή την κεντροδεξιά πτέρυγα. Όμως, τον πρώτο καιρό, που  η εφημερίδα ήταν το μοναδικό έντυπο της δεξιάς παράταξης, η Βραδυνή είχε δημοσιογραφική σύνθεση αμιγώς αντιβενιζελική -και γραμμή αμιγώς αντιπροσφυγική.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Εφημεριδογραφικά, Εθνικισμός, Μετανάστες, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 86 Σχόλια »

Πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σκοινιά;

Posted by sarant στο 21 Απρίλιος, 2015

Όπως κάθε δεύτερη Τρίτη, κανονικά σήμερα ήταν να βάλω την επόμενη συνέχεια από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του πατέρα μου, αλλά η επικαιρότητα με κάνει να το αναβάλω (μάλλον) για αύριο.

Χτες το πρωί, ένα καρυδότσουφλο που μετέφερε δεκάδες πρόσφυγες από τη Συρία προσάραξε σε βραχώδη παραλία πολύ κοντά στην πόλη της Ρόδου και βυθίστηκε μπροστά στα μάτια των περαστικών -παρά την άμεση παροχή βοήθειας, ένας άντρας, μια γυναίκα κι ένα παιδί βρήκαν τον θάνατο. Προχτές είχαμε το χειρότερο ναυάγιο του αιώνα στη Μεσόγειο, όταν στα ανοιχτά της Λιβύης βυθίστηκε σκάφος που μετέφερε ίσως και 900 πρόσφυγες -διασώθηκαν ελάχιστοι, κάτω από τριάντα. Και καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, άλλα δυο σκάφη έχουν εκπέμψει σήμα κινδύνου, πάλι στα ανοιχτά της Λιβύης -κάπου 400 άνθρωποι κινδυνεύουν.

Καθώς μπήκε η άνοιξη και τα νερά καλοσύνεψαν, ξανάρχισαν πυκνά τα δρομολόγια των δουλεμπορικών από την Τουρκία και τη Λιβύη. Εκατομμύρια είναι οι πρόσφυγες των πολέμων που στοιβάζονται έξω από το κατώφλι της Ευρώπης, μηδαμινές οι δυνατότητες νόμιμης διέλευσης της Μεσογείου, αμείλικτη η προσφορά και ζήτηση ανεβάζει τις τιμές, βουλώνει στόματα, κλείνει μάτια.

Όταν τις προηγούμενες εβδομάδες τα δουλεμπορικά είχαν μπορέσει να ξεφορτώσουν κακήν κακώς αλλά σώους τους επιβάτες τους στην Κω, στη Γαύδο, στη Χίο, τη Λέσβο και άλλα ελληνικά νησιά, κάποιοι αχαρακτήριστοι πολιτικάντηδες σαν τον Άδωνη Γεωργιάδη είχαν βγει στα κεραμίδια και κατηγορούσαν την αρμόδια υπουργό Τασία Χριστοδουλοπούλου, ότι με την ανοχή που επιδεικνύει έχει μετατρέψει την Ελλάδα σε πόλο έλξης των προσφύγων (που τους αποκαλούν λαθρομετανάστες).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , | 305 Σχόλια »

Βαλς με τον Μανουέλ

Posted by sarant στο 2 Απρίλιος, 2014

400px-Valls_Toulouse_2012Καλώς εχόντων των πραγμάτων, ορκίζεται σήμερα το μεσημέρι η νέα κυβέρνηση της Γαλλίας, με πρωθυπουργό τον Μανουέλ Βαλς, ως χθες υπουργό Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Ζαν-Μαρκ Ερό. Επειδή η Γαλλία είναι προεδρική δημοκρατία, ο Πρόεδρος αποφασίζει για τους ανασχηματισμούς, όχι ο πρωθυπουργός (αν βέβαια ανήκουν στο ίδιο κόμμα), και οι ανασχηματισμοί μπορεί να αφορούν και τον πρωθυπουργικό θώκο. Δεν είναι λοιπόν σπάνιο να αλλάζει ένας πρόεδρος τον πρωθυπουργό του: ναι μεν ο Σαρκοζί εξάντλησε την πενταετία 2007-2012 με τον ίδιο πρωθυπουργό, τον Φρανσουά Φιγιόν, αλλά ήταν μάλλον η εξαίρεση. Ο Σιράκ το 2002-2007 είχε τρεις πρωθυπουργούς, Ζοσπέν (με συγκατοίκηση), Ραφαρέν και ντε Βιλπέν.

Βέβαια, η αντικατάσταση του πρωθυπουργού σηματοδοτεί συνήθως μια σαφέστερη αλλαγή πλεύσης απ’ ό,τι ένας απλός ανασχηματισμός με αντικαταστάσεις υπουργών, και φαίνεται ότι ο Φρανσουά Ολάντ μια τέτοια εντύπωση ήθελε να δώσει, μετά την καθαρή ήττα που υπέστησαν οι σοσιαλιστές στις δημοτικές εκλογές της Κυριακής, ήττα που θα ήταν συντριπτική αν η κεντροδεξιά κατάφερνε να πάρει και το Παρίσι, όπου τελικά η νίκη της Αν Ινταλγκό απέναντι σε μια ισχυρή υποψήφια της αντιπολίτευσης ήταν μια από τις λίγες παρηγοριές για την κυβέρνηση.

Ο Βαλς τοποθετείται στη δεξιά πτέρυγα του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Μέσα στο Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν έχει πολλές συμπάθειες, και στις προκριματικές εσωτερικές εκλογές που έγιναν το 2011 για να ορισθεί ο σοσιαλιστής υποψήφιος στις εκλογές του 2012 ο Βαλς ήρθε ουσιαστικά τελευταίος με 5,6% (υπήρχε κι ένας με 0,6%). Επανειλημμένα έχει διαφωνήσει με εμβληματικές θέσεις του ΣΚ όπως το 35ωρο. Ως Υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Ερό, είχε δώσει δείγματα σκληρής γραμμής σε θέματα ασφάλειας και μετανάστευσης, με αποτέλεσμα να είναι ο δημοφιλέστερος υπουργός, αλλά για τους οπαδούς της κεντροδεξιάς. Επομένως, η τοποθέτησή του στη θέση του πρωθυπουργού  είναι σαφής ένδειξη της πολιτικής που θέλει να χαράξει ο Ολάντ ή τουλάχιστον του σήματος που θέλει να εκπέμψει. Η τοποθέτησή του επικρίθηκε όχι μόνο από το Μέτωπο της Αριστεράς και τους κομμουνιστές αλλά και από την αριστερή πτέρυγα των σοσιαλιστών, όπως και από τους Πράσινους. Ο Ζαν Λυκ Μελανσόν, σε μια πετυχημένη ατάκα από αυτές που συνηθίζει, τον αποκάλεσε «μέγιστο κοινό διαιρέτη της Αριστεράς» ( le plus grand commun diviseur de la gauche στο πρωτότυπο), εννοώντας ότι πρόκειται για επιλογή που διχάζει την αριστερά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 137 Σχόλια »

Τροπολογία για ατιμωρησία

Posted by sarant στο 25 Μαρτίου, 2014

Μέσα στην εβδομάδα αναμένεται να έρθει στη Βουλή, ή πιο σωστά να επανέλθει, η τροπολογία στο άρθρο 19 του Μεταναστευτικού Κώδικα, η οποία προέβλεπε ότι σε περίπτωση που μετανάστης καταγγείλει ότι έπεσε θύμα ρατσιστικής βίας από μέλη των σωμάτων ασφαλείας και η καταγγελία του τεθεί στο αρχείο, τότε ο μετανάστης αυτόματα απελαύνεται.

Η τροπολογία είχε αρχικά κατατεθεί την περασμένη εβδομάδα και δέχτηκε σφοδρή κριτική όχι μόνο από την αντιπολίτευση (πλην Χρυσής Αυγής, βέβαια) αλλά και από τον ελάσσονα κυβερνητικό εταίρο, το ΠΑΣΟΚ. Διαδραματίστηκαν μάλιστα κωμικές σκηνές στη Βουλή, καθώς η τροπολογία κατατέθηκε και αποσύρθηκε αρκετές φορές, ενώ την τελευταία φορά οι παλινωδίες έφτασαν στο αποκορύφωμα όταν ο ο υπουργός Εσωτερικών κ. Μιχελάκης επανέφερε την τροπολογία λίγη ώρα αφότου ο αναπληρωτής υπουργός του, ο κ. Γρηγοράκος (ΠΑΣΟΚ) την είχε αποσύρει (για δεύτερη ή τρίτη φορά, έχω χάσει το μέτρημα)! Τελικά, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε πρόταση ονομαστικής ψηφοφορίας, η τροπολογία αποσύρθηκε ξανά για να «βρεθεί συμβιβαστική λύση», που θα παρουσιαστεί αυτή την εβδομάδα. (Όπως διάβασα, ο υφυπουργός ρίχνει την ευθύνη για την παραπλάνηση στον γ.γ. της κυβέρνησης, τον γνωστό κ. Μπαλτάκο).

Ο λόγος για τον οποίο η επίμαχη τροπολογία δέχτηκε τα πυρά της αντιπολίτευσης (και όχι μόνο) είναι ότι ολοφάνερα αποβλέπει στη θωράκιση της αστυνομικής αυθαιρεσίας και στον εκφοβισμό των μεταναστών. Το επιχείρημα του κ. Μιχελάκη ότι οι διακινητές των μεταναστών τούς έχουν δασκαλέψει να κάνουν καταγγελίες κατά των συνοριοφυλάκων και των λιμενικών είναι έωλο, αφού η καταγγελία δεν προσφέρει κάποιο πλεονέκτημα στον μετανάστη που μπαίνει στη χώρα χωρίς χαρτιά: όποιος καταγγείλει ρατσιστική βία θα έχει την ίδια μεταχείριση με κάθε άλλο μετανάστη που δεν θα κάνει καταγγελία.

Από την άλλη πλευρά, αν εγκριθεί η απαράδεκτη τροπολογία, ποιος μετανάστης- θύμα ρατσιστικής βίας θα τολμήσει ποτέ να καταγγείλει το περιστατικό, τη στιγμή που θα κρέμεται από πάνω του η απειλή της απέλασης; Ή μήπως η καταγγελία του θα κριθεί από κάποια ανεξάρτητη αρχή εγνωσμένης αμεροληψίας; Όχι φυσικά: η ίδια υπηρεσία που καταγγέλλεται θα κρίνει την καταγγελία, δηλαδή ο κατηγορούμενος ταυτίζεται με τον δικαστή -δεν θέλει και πολλή φιλοσοφία για να προβλέψουμε την έκβαση που θα έχει η εξέταση των καταγγελιών. Ή μάλλον δεν θέλει καθόλου φιλοσοφία, αφού το ιστορικό της διερεύνησης περιστατικών αστυνομικής βίας (γενικά, όχι ειδικώς εναντίον μεταναστών) είναι εύγλωττο.

Με άλλα λόγια, η διάταξη που προωθείται ουσιαστικά θεσμοθετεί την ατιμωρησία των οργάνων της τάξης -και από αυτή την άποψη μάς αφορά όλους και όχι μόνο από αλληλεγγύη ή από στοιχειώδες δημοκρατικό καθήκον, αλλά ακόμα και για αυτοπροστασία. (Αλήθεια, σκεφτείτε να υπήρχε ανάλογη διάταξη για ημεδαπούς, ότι αν καταγγελία για αστυνομική βία τεθεί στο αρχείο, ο καταγγέλλων πολίτης διώκεται ποινικά: θα τολμούσει κανείς να καταγγείλει το οτιδήποτε;)

Τρόποι αντίδρασης και διαμαρτυρίας υπάρχουν πολλοί. Ανάμεσα στ’ άλλα, εγώ υπέγραψα μια διεθνή έκκληση που κυκλοφορεί από χτες και σας καλώ να κάνετε το ίδιο. Βιαστείτε μονο γιατί η συλλογή υπογραφών ισχύει έως και αύριο Τετάρτη 26/3. Την αναδημοσιεύω (από εδώ):

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Επικαιρότητα, Μετανάστες, Ρατσισμός, Συλλογή υπογραφών | Με ετικέτα: , , | 60 Σχόλια »

Περιπέτειες, βίος και διαθήκη Χρήστου Θεοδωρακόπουλου

Posted by sarant στο 8 Σεπτεμβρίου, 2013

Ο κοινός λόγος, δηλαδή οι μη λογοτεχνικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις, έχει την αξία της αυθεντικής μαρτυρίας, ιδίως όταν ο αφηγητής έχει πάρει μέρος σε κρίσιμες στιγμές που σημάδεψαν την ιστορία. Στις περιπτώσεις αυτές, ιδίως αν ο αφηγητής έχει ταλέντο, πλησιάζει τη συγκίνηση του λογοτεχνικού έργου, όπως ξέρουν όσοι έχουν διαβάσει τη συλλογή κειμένων «Κοινός λόγος» της Έλλης Παπαδημητρίου, που κατά σύμπτωση παρουσιάστηκε σε θεατρική διασκευή πριν από λίγες μέρες στο Ηρώδειο.

Συγκεντρωμένες μαρτυρίες μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, μια συλλογή με μεγάλη ποικιλία, από ανώνυμους και επώνυμους (Βάρναλης, Εγγονόπουλος κτλ.), από παλιότερους και νεότερους καιρούς, πόλεμο και ειρήνη. (Βέβαια, οι μαρτυρίες και τα απομνημονεύματα γνωστών λογοτεχνών μάλλον σε ξεχωριστό είδος ανήκουν). Λογαριάζω επίσης να παρουσιάσω τους επόμενους μήνες τα βιβλία της Γεωργίας Σκοπούλη «Αυτές που γίναν ένα με τη γη» και «Στ’ απόσκια της ιστορίας», που έχει συγκεντρωμένες αφηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο, όπου 68 γυναίκες (στο πρώτο βιβλίο) και ισάριθμοι άντρες (στο δεύτερο) αφηγούνται μέσα σε λίγες σελίδες τη ζωή τους.

Σήμερα θα δούμε ένα απόσπασμα από την αυτοβιογραφία του Χρήστου Θεοδωρακόπουλου, ο οποίος γεννήθηκε το 1888 σ’ ένα χωριό των Καλαβρύτων, μετανάστευσε 18 χρονών στην Αμερική, στη μεγάλη μετανάστευση των αρχών του 20ού αιώνα, τότε που άδειασε η Πελοπόννησος, αλλά επέστρεψε για να πολεμήσει εθελοντής το 1912 και τελικά έμεινε στην Ελλάδα αφού μπλέχτηκε στις πολεμικές περιπέτειες που ακολούθησαν. Διάλεξα να παρουσιάσω αποσπάσματα από την περίοδο που ο αφηγητής έζησε στην Αμερική, μια και μου φάνηκαν πιο άγνωστα για τον σημερινό αναγνώστη σε σύγκριση με τις αναμνήσεις από τους πολέμους. Υπάρχει και γλωσσικό ενδιαφέρον, για τον τρόπο που αποδίδει ο αφηγητής διάφορα δυσκολοπρόφερτα (για τον Έλληνα) τοπωνύμια, με πιο χαρακτηριστικό το Καστεργκάρι, που είναι το περίφημο και από άλλους Καστιγκάρι, όπου κρατούσαν τους νεοφερμένους μετανάστες, και που είναι απόδοση του Castle Garden.

Ο Χρήστος Θεοδωρακόπουλος διάλεξε να χρησιμοποιήσει την καθαρεύουσα των μορφωμένων της εποχής του για την αφήγησή του, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εκφραστεί με άνεση και φυσικότητα, αλλά το κείμενό του έχει την αμεσότητα της μαρτυρίας. Αν το μικρό δείγμα που θα διαβάσετε σας δελεάσει, μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το βιβλίο. Βλέπετε, τις αναμνήσεις του ο αφηγητής τις κατέγραψε σε ένα τετραδιάκι που το βρήκε ο δισέγγονός του, ο Μπάμπης Καββαδίας, το καθαρόγραψε, το σχολίασε υποδειγματικά (για τεχνικούς λόγους τα σχόλια δεν έχουν μεταφερθεί εδώ) και το ανέβασε στο Διαδίκτυο, απ’ όπου το προσφερει δωρεάν σε ποικίλους μορφότυπους για να το κατεβάσετε.

Παραθέτω τα αποσπάσματα που διάλεξα (σε αγκύλες είναι σχόλια ή συμπληρώσεις του Μπάμπη Καββαδία):

Τέλος μετά [από ταξίδι] 5 ημερών εφθάσαμε εις τον λιμένα της Νέας Υόρκης, όπου υπήρχον πλήθος πλοίων ηγγηροβολημένα, όπου υπάρχει και ο Κολόμβος, άγαλμα χρυσούν, ο οποίος ανεκάλυψε την Αμερικήν. [Μάλλον εννοεί το Άγαλμα της Ελευθερίας;]

Από εκεί δε επεράσαμε από την επιτροπήν, από το λεγόμενον «καστεργκάρι», όπου εις όλα τα κάθε έκαστα εξετάζουν και τοις γράφουν με κιμωλία εις τας πλάτες αν θα τον βγάλουν έξω ή θα τον γυρίσουν οπίσω.

Μου έκαμαν και εμέ κάτι γραμμές. Δεν ήξευρα αν με είχαν δια εμπρός ή δια οπίσω. Συνεννοούμαι με έναν άλλον και ο ένας έσβησε του ενός και εγώ έσβησα αυτού για ασφαλέστερον. [Οι γραμμές ήταν σύμβολα για τις ιατρικές εξετάσεις που έπρεπε να κάνουν]

[…]

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Μαρτυρίες, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , , | 61 Σχόλια »

Ένας ξένος στο παγκάκι μου

Posted by sarant στο 9 Μαΐου, 2013

Μπορεί να με γελάει η μνήμη μου, αλλά πάει πολύς καιρός από την προηγούμενη φορά που έγινε «σάλος» (για να χρησιμοποιήσω το νέο κλισέ) γύρω από δηλώσεις ενός ποιητή. Στο χρονογράφημά της στην Εφημερίδα των Συντακτών η γνωστή δημοσιογράφος Άννα Δαμιανίδη, κάτοικος Κυψέλης, επέκρινε την ποιήτρια και ακαδημαϊκό Κική Δημουλά, επίσης Κυψελιώτισσα, επειδή, ως ομιλήτρια σε μια εκδήλωση στη γειτονιά τους, μιλώντας για τα περασμένα μεγαλεία της συνοικίας σε αντιδιαστολή με την τωρινή της κατάσταση, είπε ότι «δεν αντέχει τους μετανάστες στην Κυψέλη, τόσοι πολλοί που είναι, πιάνουν και τα παγκάκια, δεν βρίσκεις να καθίσεις στην πλατεία, άσε που κλέβουν και φοβάται να βγει από το σπίτι της, α-πα-πα! χάλια».

Στα κοινωνικά μέσα η φράση με τα παγκάκια έδωσε λαβή για άφθονα σχόλια, τα περισσότερα αρνητικά. Στη συνέχεια, η εφημερίδα «Τα Νέα» δημοσίευσε το πλήρες απομαγνητοφωνημένο κείμενο της ομιλίας της Κικής Δημουλά, στο οποίο η επίμαχη φράση για τα παγκάκια δίνεται ως εξής: Πάντως εάν πάει κανείς στην πλατεία της Κυψέλης, δεν έχει χώρο να πατήσει. Στα δε παγκάκια κάθονται άνθρωποι ξένοι – πολύ φυσικό βέβαια πώς να περάσουν την ώρα τους – και παίζουν κάτι δικά τους χαρτιά και με χαρτάκια γεμίζει ο τόπος. Βεβαίως οι Κυψελιώτες έχουν εκτοπιστεί, αυτό είναι μια πραγματικότητα, βεβαίως τους αγάπαμε τους ξένους αφού φύγαν από εκεί για έλθουν και να ζήσουν να δουλέψουν αλλά κάπως πρέπει να μοιραστούν οι χώροι.

Ταυτόχρονα, η ποιήτρια έδωσε μια διευκρινιστική, ας πούμε, συνέντευξη στον ιστότοπο maga.gr, στην οποία δεν αναφέρεται μόνο στο περιστατικό, αλλά επεκτείνεται και στη ζήλια κάποιων ομοτέχνων της από τότε που έγινε μέλος της Ακαδημίας. Πολλοί συγγραφείς υπερασπίστηκαν την Κική Δημουλά στα κοινωνικά μέσα (κάποιοι βρίσκοντας ευκαιρία να επαναλάβουν για νιοστή φορά τις ψυχώσεις τους).

Δεν θα κατηγορήσω τη δημοσιογράφο που δεν μετέφερε με ακρίβεια τα λεγόμενα της ποιήτριας: σε έντυπο μέσο γράφει, και μάλιστα χρονογράφημα με ορισμένη έκταση, δεν μπορεί επομένως να παραθέσει κατά λέξη, και άλλωστε νομίζω ότι δεν είχε πρόσβαση σε κάποια μαγνητοφώνηση του κειμένου. Μια περίληψη έδωσε, που αδικεί ίσως την Κική Δημουλά επειδή περιέχει συμπυκνωμένες τις τοποθετήσεις της, αλλά δεν αποτελεί σκόπιμη διαστρέβλωση. Κυρίως λείπει από την περίληψη της Άννας Δαμιανίδη η μεγάλη αμηχανία που χαρακτηρίζει το πλήρες απομαγνητοφωνημένο κείμενο, όπου η ποιήτρια επανειλημμένα παλινωδεί, λέγοντας κάτι και μετά μετριάζοντάς το ή αναιρώντας το.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Μετανάστες, Ξένοι | Με ετικέτα: , , , , , , | 252 Σχόλια »

Ένας εγκληματίας στην Πάρο

Posted by sarant στο 6 Αύγουστος, 2012

Ένας πακιστανός 21 χρονών, μετανάστης χωρίς χαρτιά, συνελήφθη από την αστυνομία για την εγκληματική επίθεση και την κακοποίηση της δεκαπεντάχρονης κοπέλας στη Χρυσή Ακτή της Πάρου. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ομολόγησε και μάλιστα περιέγραψε και τις περιστάσεις της επίθεσης, ενώ επίσης φαίνεται ότι και τα δείγματα DNA του νεαρού ταυτοποιήθηκαν με το βιολογικό υλικό που βρέθηκε στην κοπέλα. Η διατύπωσή μου είναι προσεκτική, επειδή το τεκμήριο της αθωότητας εξακολουθεί να ισχύει παρά την ομολογία και την ταυτοποίηση του DNA, όσο κι αν για την οικονομία της συζήτησης συμφωνώ ότι σε χαλαρό στιλ μπορεί κανείς να αναφέρεται σε «δράστη» της υπόθεσης, παραλείποντας αυτό το άβολο «ο φερόμενος ως δράστης». Τα περισσότερα κανάλια (και γενικώς τα ΜΜΕ), βέβαια, δεν φοράνε γάντια κι έτσι αποφάνθηκαν ότι συνελήφθη ο «δράκος» της Πάρου. Τέλος πάντων, δεν είναι αυτό το θέμα μου ούτε περιμένω άμεμπτη τήρηση της δεοντολογίας από τα σημερινά ιδιωτικά κανάλια. Πάντως να θυμόμαστε, έστω και σαν υποσημείωση, ότι ο πρώτος που αποκλήθηκε «δράκος», ο Αριστείδης Παγκρατίδης, εκτελέστηκε το 1968 (όχι τυχαία επί χούντας) φωνάζοντας πως είναι αθώος (αρχικά είχε ομολογήσει).

Βέβαια, αυτό που προέχει για την υπόθεση της Πάρου είναι να κερδίσει τη μάχη η κοπέλα και να γίνει καλά, και όπως φαίνεται υπάρχουν αισιόδοξες ενδείξεις. Αλλά γι’ αυτό φροντίζουν οι γιατροί στο Αττικόν, εμείς οι υπόλοιποι τίποτα δεν μπορούμε να κάνουμε εκτός ίσως από το να προσευχόμαστε, όσοι έχουμε έφεση σ’ αυτό. Οπότε, ανθρώπινο είναι, σχολιάζουμε την εγκληματική επίθεση και καταριόμαστε το «κτήνος». Και ανθρώπινο είναι κι αυτό, υποθέτοντας βέβαια ότι η οργή μας ήταν ίδια και τις προηγούμενες μέρες, οργή απέναντι στον όχι ακόμα εντοπισμένο δράστη. Βέβαια, το κακό είναι ότι κάποιοι κάνουν και άστοχες γενικεύσεις, ενώ ακόμα χειρότερο είναι πως κάποιοι λιγότεροι κοιτάζουν, τώρα που φαίνεται πως εντοπίστηκε ο δράστης, πώς θα αντλήσουν πολιτικά οφέλη από το έγκλημα.

Λέγοντας γενικεύσεις εννοώ απόψεις που διάβασα στα κοινωνικά δίκτυα, ότι αφού ο δράστης (ή ο βιαστής, παρόλο που η επίσημη διατύπωση δεν μιλάει για βιασμό) είναι Πακιστανός (το τεκμήριο της αθωότητας πάει περίπατο στα κοινωνικά δίκτυα), αφού λοιπόν ο δράστης του βιασμού είναι Πακιστανός, όλοι οι Πακιστανοί είναι βιαστές ή έστω υποψήφιοι βιαστές. Η γενίκευση, όπως βλέπετε, πιάνει μόνο την ιδιότητα της εθνικότητας. Κανείς δεν είπε ότι επειδή ο (φερόμενος ως) δράστης είναι 21χρονος, όλοι οι 21χρονοι είναι βιαστές· θα ήταν κωμικό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , | 345 Σχόλια »

Xωρίς χαρτιά, χωρίς άσυλο, χωρίς μνήμη

Posted by sarant στο 27 Ιανουαρίου, 2011

 

Να πω ότι καθώς γράφω τις γραμμές αυτές, οχτώ η ώρα το βράδυ της Πέμπτης 27 Ιανουαρίου, η αστυνομία βρίσκεται έξω από τη Νομική σχολή, το άσυλο έχει αρθεί εδώ και ώρες, αλλά προς το παρόν επικρατεί ηρεμία. Ο τίτλος του σημειώματος είναι εν μέρει παρμένος από ένα πολύ καλό σημείωμα του Παντελή Μπουκάλα στη σημερινή Καθημερινή, το οποίο πιάνει ένα θέμα που κι εγώ ήθελα να πιάσω -δεν πειράζει αν επαναλάβω τα ίδια.

Δεν θα συζητήσω αν έχουν δίκιο οι άδικο οι 237 καταληψίες μετανάστες της Νομικής, ούτε αν ενέργησαν αυτόβουλα ή κάποιος τους υποκινεί. Αν θέλετε στα σχόλια μπορείτε να θίξετε οποιοδήποτε σχετικό θέμα. Εγώ θέλω να σχολιάσω την άποψη που είδα να επαναλαμβάνεται δεκάδες φορές στη μπλογκόσφαιρα, ότι δηλαδή «μόνο στην Ελλάδα συμβαίνουν αυτά».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , | 399 Σχόλια »

Ο Αγκόπ στην Αφγανιστανούπολη

Posted by sarant στο 25 Αύγουστος, 2010

Φυλλομετρούσα (ηλεκτρονικώς) τις προάλλες μερικά φύλλα της εφημ. Βραδυνή, από το 1923, κάτι άλλο ψάχνοντας, κι έπεσε το μάτι μου στα χρονογραφήματα και τα «παραπολιτικά» σχόλια και μου έκανε εντύπωση το μίσος των χρονογράφων και σχολιογράφων για τους πρόσφυγες που είχαν κατακλύσει την Αθήνα μετά τη μικρασιατική καταστροφή. Και δεν μπόρεσα να μην κάνω παραλληλισμούς με τη σημερινή αντιμεταναστευτική ρητορική των ακροδεξιών από το Διαδίκτυο.

Να πούμε εδώ για την ιστορία ότι μετά το αποτυχημένο φιλομοναρχικό πραξικόπημα Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου-Μεταξά τον Οκτώβριο του 1923, παύθηκαν όλες οι αντιβενιζελικές εφημερίδες, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πρόβλημα ανεργίας των δημοσιογράφων. Οι άνεργοι δημοσιογράφοι σχημάτισαν συνεταιρισμό, ο οποίος εξέδωσε τη Βραδυνή, η οποία εκείνο τον πρώτο καιρό έβγαινε με υπότιτλο «Εφημερίδα των συντακτών». Πιο σωστά των αντιβενιζελικών συντακτών, αφού στον συνεταιρισμό μόνο αυτοί γίνονταν μέλη. Βέβαια, αργότερα η εφημερίδα απέκτησε κανονικόν ιδιοκτήτη και σιγά-σιγά η στελέχωσή της έπαψε να είναι μονολιθική, όσο κι αν η πολιτική της γραμμή παρέμεινε πάντοτε στη δεξιά ή την κεντροδεξιά πτέρυγα. Όμως, τον πρώτο καιρό, που  η εφημερίδα ήταν το μοναδικό έντυπο της δεξιάς παράταξης, η Βραδυνή είχε δημοσιογραφική σύνθεση αμιγώς αντιβενιζελική -και γραμμή αμιγώς αντιπροσφυγική.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Εθνικισμός, Μετανάστες, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 110 Σχόλια »

Ποια είναι η χώρα μου;

Posted by sarant στο 10 Φεβρουαρίου, 2010

Άλλο ποστ είχα σκοπό να ανεβάσω, αλλά μου έστειλαν ένα κείμενο του Νίκου Οντουμπιτάν, του φωτογράφου στον οποίο οφείλουμε την ωραία φωτογραφία από τη συγκέντρωση των ανένταχτων εθνικιστών το περασμένο Σάββατο. Παρόλο που έχει εμφανιστεί και σε άλλα ιστολόγια, το αναδημοσιεύω και εδώ γιατί το βρίσκω μεστό και αληθινό και επειδή… το έχει γράψει συνονόματος.

«Γεννήθηκα τον Απρίλιο του 1981. Εδώ στην Αθήνα. Στο Μαιευτήριο «Αλεξάνδρα»… Οι γονείς μου ήρθαν στην Ελλάδα με σπουδαστική βίζα. Ο μπαμπάς μου σπούδασε Νομικά, η μητέρα μου Οικονομικά. Αν και πήραν πτυχίο, έκαναν δουλειές άσχετες. Ήρθαν από το Λάγκος, την πρωτεύουσα της Νιγηρίας. Δεν έχω πάει ποτέ. Οι εικόνες που έχω είναι από φωτογραφίες των γονέων και το Διαδίκτυο. Μεγάλωσα στην Πλ. Αμερικής. Τότε ήμασταν μόνο δύο οικογένειες Αφρικανών σε όλη τη γειτονιά. Μέναμε στο ισόγειο. Ήταν δύσκολα χρόνια. Θυμάμαι ότι οι γονείς μου ήταν επιφυλακτικοί. Δύσκολα με άφηναν να βγω έξω. Σαν να ήθελαν να με προστατέψουν από κάτι. Κάθε τόσο μου έλεγαν: «Νίκο πρόσεχε, δεν είσαι σαν τα άλλα τα παιδιά. Εσύ είσαι ξένος και αν γίνει καμιά στραβή, εσένα θα κοιτάξουν στραβά». Τεσσάρων χρονών πήγα στο νηπιαγωγείο. Πέρασα καλά γιατί ήμασταν μαζί με τον ξάδελφό μου τον Μανώλη. Είχαμε μια κοινή φίλη, τη Μαργαρίτα. Πολύ όμορφη. Ελληνίδα από μητέρα Ρωσίδα. Ήμασταν οι «ξένοι» του νηπιαγωγείου…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μετανάστες | Με ετικέτα: , | 340 Σχόλια »