Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μηχανική μετάφραση’ Category

Μεζεδάκια του φύλου

Posted by sarant στο 7 Οκτώβριος, 2017

Μεζεδάκια του φύλου, επειδή αυτές τις μέρες συζητιέται στη Βουλή το νομοσχέδιο για την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, το οποίο έχει προκαλέσει την έντονη αντίθεση της Εκκλησίας -περιμένω, και ελπίζω, να ψηφιστεί από την ολομέλεια χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις, αν και ομολογώ ότι δεν είμαι απόλυτα βέβαιος.

Εξαιτίας του νομοσχεδίου, έχουμε μεζεδάκια του φύλου, ενώ αν μας τα είχε προσφέρει κάποιος φίλος μας θα ήταν «μεζεδάκια του φίλου» και αν είχαμε μια πιατέλα γεμάτη τυροπιτάκια, λουκανικοπιτάκια και διάφορα κρουασανοειδή θα είχαμε «μεζεδάκια του φύλλου».

Ίσως αυτό το μπέρδεμα με τα ομόηχα να φταίει και για την ανάρτηση του Βασίλη Τσιάρτα στο Φέισμπουκ που τόσο θόρυβο προκάλεσε.

Ίσως η αρχική δημοσίευση του Τσιάρτα να μην ήταν ανορθόγραφη, μπορεί ο άνθρωπος να ήταν αντίθετος στην αλλαγή φύλλου επειδή είχε λοζέ. Κι εμένα μου έχει τύχει αυτό -αν και συνήθως προτιμώ να λέω «σερβί» και να μην κάνω ολόκληρη ανάρτηση στο Φέισμπουκ· αλλά οι διάσημοι έχουν άλλα χούγια.

* Άλλωστε, το νομοσχέδιο δεν αφορά την αλλαγή φύλου (ούτε φύλλου) αλλά τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, που είναι κάτι αρκετά διαφορετικό. Προτιμώ να αφήσω ασχολίαστο το τσουβάλιασμα που κάνει ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής με την παιδοφιλία.

* Αν δεν ήταν το φύλο και το φύλλο, θα μπορούσα επίσης να ονομάσω τα σημερινά μας μεζεδάκια «Μεζεδάκια του Νόμπελ», μια και η βδομάδα που μας πέρασε ήταν η εβδομάδα απονομής των βραβείων Νόμπελ. Στη λογοτεχνία δεν είχαμε φέτος έκπληξη, με την έννοια ότι βραβεύτηκε μέινστριμ λογοτέχνης, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο οποίος παρά το όνομά του είναι Βρετανός και γράφει αγγλικά.

Κι έτσι, όπως γράφτηκε, τα Νόμπελ επιστρέφουν σε πιο παραδοσιακά μονοπάτια «μετά την αμφιλεγόμενη βράβευση του Τομ Ντίλαν το 2016«. Αφού ήδη του Μπομπ Ντίλαν η βράβευση ήταν αμφιλεγόμενη, φανταστείτε του Τομ!

* Από τα άλλα Νόμπελ, θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε βέβαια το πολιτικότερο όλων, το Βραβείο Ειρήνης, το οποίο, όπως ανακοινώθηκε χτες, δόθηκε στην ICAN, τη Διεθνή Εκστρατεία για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων.

Χάρη στις ενέργειες της οργάνωσης, έγινε δυνατό να εγκριθεί φέτος τον Ιούλιο από τον ΟΗΕ μια διεθνής συνθήκη για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, που προβλέπει και την καταστροφή των πυρηνικών οπλοστασίων. Τη συνθήκη την έχουν υπογράψει 122 χώρες, αλλά το δυστύχημα είναι ότι δεν την έχει υπογράψει καμία από τις 9 χώρες που κατέχουν πυρηνικά όπλα. Δεν λέω ότι έτσι χάνει εντελώς την αξία της αλλά πάντως θυμίζει λίγο εκείνη τη θαυματουργή σκόνη που διώχνει τα λιοντάρια, που πουλούσε κάποιος στην πλατεία Συντάγματος.

Παρεμπιπτόντως, προσπαθήστε να βρείτε ποιες είναι οι 9 χώρες που έχουν πυρηνικά. Η απάντηση προς το τέλος του άρθρου, αν το θυμηθώ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , , | 224 Σχόλια »

Όταν βρέχει γάτες και σκύλους

Posted by sarant στο 14 Μαΐου, 2015

Θα αναγνωρίσατε βέβαια ότι η φράση του τίτλου είναι κατά λέξη μετάφραση του αγγλικού it’s raining cats and dogs, βρέχει καρεκλοπόδαρα που λέμε κι εμείς (ή «καταρρακτωδώς» σε πιο επίσημο ύφος). Τη φράση την έχουμε συζητήσει κι άλλη φορά στο ιστολόγιο, την φέρνω συχνά για παράδειγμα παγιωμένης έκφρασης που διαφέρει από τη μια γλώσσα στην άλλη, κι αν θέλετε να θυμηθείτε… τα πάντα γύρω από τα καρεκλοπόδαρα ιδού το σχετικό παλιότερο άρθρο.

Ωστόσο, το σημερινό άρθρο δεν εξετάζει τόσο πολύ τη συγκεκριμένη έκφραση, όσο το γενικότερο φαινόμενο των μηχανικών μεταφράσεων στο Διαδίκτυο, τύπου Google translate. Το άρθρο δεν είναι δικό μου, είναι αναδημοσίευση από την Αυγή, όπου δημοσιεύτηκε μεταφρασμένο από τη Μοντ Ντιπλοματίκ. Βέβαια, για το θέμα της μηχανικής μετάφρασης έχουμε γράψει επανειλημμένα στο ιστολόγιο, συνήθως γελώντας με τα μαργαριτάρια που αφθονούν σε τέτοιες αυτόματες μεταφράσεις (παράδειγμα), αλλά το θέμα έχει και τη σοβαρή πλευρά του. Συμμερίζομαι τις ανησυχίες του συγγραφέα -άλλωστε ανάλογες ανησυχίες έχει εκφράσει στη Λεξιλογία ο φίλος Νίκος Λίγγρης που μίλησε για τη μόλυνση των σωμάτων κειμένων από αυτόματες μεταφράσεις. Και καθώς αυτές τις μέρες ταξιδεύω και δεν προλάβαινα να γράψω κάτι εγώ, νομίζω πως το άρθρο αυτό δίνει μια καλή βάση για συζήτηση.

Φυσικά, το άρθρο είναι μεταφρασμένο, με όλα τα μειονεκτήματα που έχει αυτό, ειδικά για ένα τέτοιο θέμα. Το πρωτότυπο το βρήκα εδώ, αλλά είναι διαθέσιμο στην ολοκληρία του (προς το παρόν, ίσως) μόνο στους συνδρομητές. Βρήκα επίσης ένα παρεμφερές άρθρο του Καπλάν στο ιστολόγιό του. Προσθήκη: Μια καλή φίλη έστειλε και το γαλλικό πρωτότυπο.

Πριν προχωρήσω, θυμίζω ότι αύριο Παρασκευή, στις 8 το βράδυ, θα είμαι στο βιβλιοπωλείο ΤΡΑΒΕΡΣΟ στην Καλλιθέα (Θησέως 152), όπου θα μιλήσω για τα τέσσερα γλωσσικά βιβλία μου.

Όταν «βρέχει γάτες και σκύλους»
Των Frédéric Kaplan και Dana Kianfar*

Καθώς γενικεύεται η χρήση αυτόματων διαδικτυακών μεταφραστών, όπως η Μετάφραση Google, πληθαίνουν τα ερωτηματικά που γεννιούνται από την εισβολή των γλωσσικών αλγορίθμων στην καθημερινή έκφραση. Και ένα βασικό ζήτημα είναι ότι όλες οι μεταφράσεις διαμεσολαβούνται από τα αγγλικά, παράγοντας γλωσσικές στρεβλώσεις που αύριο μπορεί να νομιμοποιηθούν διαταράσσοντας τη φυσική εξέλιξη των γλωσσών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Μεταφραστικά, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , , | 185 Σχόλια »

Παραιτημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Σεπτεμβρίου, 2014

Στην πραγματικότητα δεν είναι παραιτημένα τα μεζεδάκια, άλλοι παραιτήθηκαν -και συγκεκριμένα ο Αντ. Μακρυδημήτρης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος  αλλά και ο Ρ. Μορώνης, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της (οΘντκ) δημόσιας τηλεόρασης ΝΕΡΙΤ, που παραιτήθηκαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ωμή κυβερνητική παρέμβαση για να μη μεταδοθεί ζωντανά η σημερινή ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (πράγμα που σημαίνει ότι δυσχεραίνεται και η αναμετάδοση από άλλα κανάλια). Αποδείχτηκε έτσι ότι η υπόσχεση για «ανεξάρτητη δημόσια τηλεόραση» ήταν ένα ακόμα από τα σύντομα ανέκδοτα της συγκυβέρνησης -ή, για να παραφράσουμε τον Αλέξ. Σούτσο, «είναι ελεύθερη η ΝΕΡΙΤ, φτάνει να μην προβάλλει τον ΣΥΡΙΖΑ».

Στο μεταξύ, φημολογείται ότι αναμένονται και εντυπωσιακές ανακοινώσεις από τις ανασκαφές της Αμφίπολης. Μια εξέλιξη που ενδιαφέρει το ιστολόγιο είναι ότι βρέθηκαν δυο Καρυάτιδες, πράγμα που αυτομάτως θέτει το πρόβλημα του πώς τονίζονται στη γενική: Καρυάτιδων, Καρυατίδων ή Καρυατιδών; Ανοίγοντας τον Μπαμπινιώτη (τουλάχιστον στην έκδοση που έχω εδώ δίπλα) δεν μαθαίνουμε τίποτα διότι δεν έχει πληροφορίες για την κλίση, ενώ στο ΛΚΝ βρίσκουμε ότι το εντάσσει στο κλιτικό του παράδειγμα Ο28, άρα «των Καρυατίδων», ενώ από τη Λεξιλογία, που φυσικά έχει ασχοληθεί με το θέμα, βλέπουμε ότι άλλες έγκυρες πηγές, σαν το Λεξισκόπιο, δέχονται και τον προπαροξύτονο τύπο: των Καρυάτιδων και των Καρυατίδων. Ο τύπος «των Καρυατιδών» ασφαλώς δεν είναι δεκτός, παρόλο που κι αυτός γράφτηκε τούτες τις μέρες (παράδειγμα εδώ, όπου ο υλατζής είχε δίκιο, αφού, σε αντίθεση με το κυρίως άρθρο, έβαλε σωστό τονισμό στον τίτλο).

panagiotarea* Για τον τονισμό των Καρυάτιδων (ή Καρυατίδων) θα μπορούσαμε ίσως να ρωτήσουμε και την κ. Άννα Παναγιωταρέα, για την οποία γράφτηκε (δεν ξέρω αν αληθεύει) ότι ορίστηκε κάτι σαν εκπρόσωπος τύπου του Τύμβου. Το βέβαιο είναι ότι ανεβάζει συχνά στο Φέισμπουκ φωτογραφίες από τον τάφο, ενώ μέχρι πρόσφατα το βιογραφικό της στη σελίδα της (βλ. την εικόνα αριστερά) ανέφερε ότι «Παρακαλούθησα νεοελληνική λογοτεχνία στο Καίμπριτζ – Καθηγητής Κων. Τρυπάνης». Το κακό είναι ότι ο Κων. Τρυπάνης ποτέ δεν δίδαξε στο Καίμπριτζ όπως θεώρησε σκόπιμο να της υπενθυμίσει με σχόλιο ο φίλος γλωσσολόγος Δημ. Μιχελιουδάκης, με αποτέλεσμα το μεν σχόλιο να σβηστεί αλλά η σχετική αναφορά να αλλάξει σε «Παρακαλούθησα θερινό πρόγραμμα συγκριτικής λογοτεχνίας, με αείμνηστο καθηγητή Κων.Τρυπάνη-Εξετερ Οξφόρδης». Άτιμο πράμα τα κοινωνικά μέσα, ούτε μιαν ανακρίβεια δεν μπορείς να γράψεις και βρίσκεται κάποιος αναιδής να την επισημάνει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Νεολογισμοί, Το είπε/δεν το είπε, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 130 Σχόλια »

Σλοβάκικα γατάκια και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Αύγουστος, 2014

Ο τίτλος έδωσε και ρίμα, και καλύτερα έτσι διότι δεν τολμώ να γράψω, σε τίτλο, την άλλη λέξη, που δεν κάνει και ομοιοκαταληξία. Τα σημερινά μας μεζεδάκια, πάει να πει, έχουν ένα κυρίως πιάτο, που θα το δώσω στο τέλος, αφού πρώτα παρουσιάσω τα ορεκτικά. Πριν όμως προχωρήσω, να σας πω ότι ενώ οι πρωινοί αναγνώστες θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές, εγώ θα είμαι καλεσμένος, από τις 9 ως τις 11, στον σταθμό Nova Sport FM στους 94.6, στη μοναδική πολιτιστική εκπομπή αυτού του αμιγώς αθλητικού σταθμού, που έχει τίτλο «Αρσενικοί και παλιά δαντέλα» και την παρουσιάζουν δυο παλιοί γνωστοί.

Να πω επίσης ότι χτες αργά το βράδυ μαθεύτηκε ένα  θλιβερό νέο, ο θάνατος του καθηγητή Εμμανουήλ Κριαρά σε ηλικία 107 ετών. Τελικά, δεν ήταν αθάνατος. Θα βάλω αύριο κάτι δικό του.

Πάμε όμως στα μεζεδάκια. Καθώς συνεχίζεται (και θα συνεχίζεται όσο κρίνεται ότι δεν υπάρχουν ειδήσεις) το σίριαλ με τον τάφο της Αμφίπολης, φυσικό είναι να παράγει και μαργαριτάρια. Ομολογώ ότι δεν πολυπαρακολουθώ δελτία ειδήσεων, αλλά μερικά μου τα μεταφέρετε εσείς, όπως το σουπεράκι που έπεσε (αλλά δεν θυμάμαι σε ποιον σταθμό, μάλλον στον Αντένα) τις προάλλες, ότι «Αποκαλύφθηκαν οι σφήκες» (το βρίσκουμε και σε ιστότοπους), ενώ αλλού διάβασα ότι «σκέπασαν τις σφήκες«. Όμως, άλλο σφήκες (τα έντομα με το κεντρί) κι άλλο σφίγγες (το μυθικό τέρας) αν και, στον προφορικό λόγο, τα έντομα καμιά φορά τα λέγαμε sfiges.

Ίσως βέβαια να μην ήταν σφίγγες αλλά όντως σφήκες, αν πράγματι είχαν ύψος «1,45 εκατοστά» όπως γράφτηκε σε διάφορα μέσα (εδώ η οθονιά από τη ΝΕΡΙΤ). Το σωστό βέβαια είναι 1,45 μέτρα -ή 145 εκατοστά.

Από την άλλη, ένα συνηθισμένο και αστείο λαθάκι που ακούγεται καμιά φορά, όπως εδώ, είναι ότι ο τάφος μπορεί να έχει «συλληφθεί», ή έστω «συληφθεί»: Σε περίπου 20 μέρες μάλιστα που οι αρχαιολόγοι υπολογίζεται πως θα φτάσουν στο επίπεδο του δαπέδου, θα ξέρουν και αν έχει συληφθεί ή όχι ο τάφος. Συληθεί βεβαίως, αλλά το πολύ κοινότερο ρήμα παίρνει τη θέση του σπανιότερου.

* Περνάμε σε άλλο θέμα. Κάτι που με ενοχλεί στην αρθρογραφία είναι όταν διαβάζω ότι «μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό», που λέγεται και για καλά και για κακά πράγματα και που σχεδόν πάντοτε είναι λάθος. Θα μπορούσα να γράψω πολλά γι’ αυτή την πλάνη, που βασίζεται στην καλύτερη περίπτωση στη σύγκριση με 2-3 άλλες χώρες/γλώσσες, αλλά το αφήνω για άλλη φορά. Μια πρόσφατη εκδήλωση αυτής της πλάνης τη συνάντησα σε άρθρο του Νίκου Δήμου γραμμένο για τον θάνατο του Ρόμπιν Γουίλιαμς, στο οποίο ο αρθρογράφος αναρωτιέται για ποιο λόγο «οι έλληνες θεατές αγκάλιασαν τόσο θερμά ένα μέτριο μελόδραμα, έτσι που να μείνει στη μνήμη τους και τώρα, με τον τραγικό θάνατο του πρωταγωνιστή του, να πάρει μυθικές διαστάσεις» ενώ η ταινία «σε άλλες χώρες πέρασε απαρατήρητη, ή εισέπραξε αρνητικά σχόλια».

Είναι όμως έτσι; Σε ποιες άλλες χώρες πέρασε απαρατήρητη η ταινία του Peter Weir; Πάντως όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού μπήκε στη λίστα των Όσκαρ για καλύτερη ταινία και κέρδισε το Όσκαρ σεναρίου. Όχι και στη Μεγάλη Βρετανία, αφού κέρδισε το βραβείο της BAFTA, το αντίστοιχο του Όσκαρ. Όχι και στη Γαλλία, αφού τιμήθηκε με το Σεζάρ καλύτερης ξένης ταινίας, ούτε και στην Ιταλία, αφού πήρε το αντίστοιχο βραβείο της Ιταλικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Δεν αποκλείω σε άλλες χώρες να μην είχε επιτυχία, είναι όμως φανερό πως δεν αποτελεί «ελληνική εξαίρεση» η δημοτικότητα της ταινίας στην Ελλάδα.

Προσοχή, δεν εννοώ ότι ο κριτικός πρέπει να συμμορφώνεται με τη γνώμη του κοινού. Ο κ. Δήμου έχει κάθε δικαίωμα να θεωρεί μέτρια την ταινία που οι περισσότεροι αγάπησαν, και ξέρω κι άλλους, πολύ αξιόλογους ανθρώπους, που δεν την αντέχουν. Εγώ επικρίνω το να θεωρεί ο κ. Δήμου «ελληνική ιδιαιτερότητα» την αποδοχή της ταινίας που δεν του άρεσε!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , | 161 Σχόλια »

Μετεκλογικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 31 Μαΐου, 2014

Πέρασε κι η δεύτερη Κυριακή των εκλογών, τα συζητήσαμε και εδώ και αλλού τα αποτελέσματα, βγάλαμε τα συμπεράσματά μας, όμως σήμερα ήρθε το μετεκλογικό Σάββατο, οπότε το μενού γράφει «ποικιλίαι» και το κατάστημα σερβίρει μεζεδάκια. Μεζεδάκια μετεκλογικά, λοιπόν.

* Και ξεκινάμε με ένα που αναφέρεται στις ίδιες τις εκλογές, και εννοώ τη φωτογραφία που κυκλοφόρησε πολύ στο Διαδίκτυο και που δείχνει τον Ευάγγελο Βενιζέλο να ψηφίζει σε κάποιο εκλογικό τμήμα σχολείου, ενώ στον τοίχο, πίσω από το παραβάν, εμφανίζεται η φράση «Το ψέμα που αγαπώ». Δεν ξέρω αν η φωτογραφία είναι αυθεντική, αν και έτσι φαίνεται. Αν πάντως είναι, πρόκειται για πολύ γουστόζικη σύμπτωση.

Λοιπόν, το άρθρο σχετικά με τη φωτογραφία αυτή, ξεκινάει ως εξής: Το γύρω του διαδικτύου κάνουν δυο φωτογραφίες του προέδρου του ΠΑΣΟΚ… Τώρα τελευταία διαβάζω αρκετά συχνά αυτό το «κάνει το γύρω», που βέβαια είναι λάθος, αφού εδώ δεν έχουμε το επίρρημα «γύρω» αλλά το ουσιαστικό «γύρος»: «κάνει τον γύρο» και όχι «κάνει το γύρω» (τι το κάνει;). Να που χρειάζεται και κάπου το τελικό νι, θα έλεγα σε έναν νιφοβικό φίλο μου (που με κατηγορεί για νιμανία).

Ο φίλος που μου έστειλε το λινκ κάνει και το εξής σχόλιο:
Γύρω-γύρω όλοι, στη μέση ο Βαγγέ-ελης!
Χέρια-πόδια στη γραμμή! Κι όλοι κάθονται στη γη! Κι ο Βαγγέλης στο σκαμνί!

* Μιλώντας για τον Βενιζέλο, στο φύλλο του Ριζοσπάστη της περασμένης Κυριακής, που κυκλοφόρησε Σάββατο όπως και οι άλλες εφημερίδες, ο ποιητής Γιώργος Κακουλίδης έγραψε στην τακτική του επιφυλλίδα: «Ο Σκακιστής παίζει με τον Βενιζέλο. Ο Ευάγγελος, που δεν γνώρισε ποτέ στη ζωή του τι εστί ένδεια, ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα αλλάζοντας πρώτα το επώνυμό του με ένα ένδοξο. Αμετροέπεια, αλλά δικαίωμα. Στη βιασύνη του να εμφανιστεί ως φωστήρας και να μας συνετίσει, θρυμμάτισε μόνος του εικόνα και νέο επώνυμο». Ο Σκακιστής υποθέτω ότι είναι το αλτερέγκο του επιφυλλιδογράφου, και ενώ η κριτική είναι βάσιμη, την υπονομεύει ο ίδιος υιοθετώντας και αναπαράγοντας τον μύθο για το δήθεν επώνυμο που άλλαξε ο Βενιζέλος. Όταν κάποιος είναι ήδη ο αντιπαθέστερος Έλληνας πολιτικός της γενιάς του, δεν έχει νόημα να τον επικρίνεις χρησιμοποιώντας ψεύδη, διότι αυτό γυρνάει μπούμεραγκ. Απορώ πώς το, συνήθως προσεχτικό σε αυτά τα θέματα, ΚΚΕ άφησε να δημοσιευτεί τέτοια πατάτα στην εφημερίδα του -αλλά ίσως δεν έχει μείνει και κανένας δημοσιογράφος εκεί.

* Τίτλος είδησης στο skai.gr: Κοριτσάκι 18 μηνών μετέφερε από τη Μύκονο στην Αθήνα αεροσκάφος C-130.

Χεροδύναμο το βρέφος!
(Πρόκειται φυσικά για νέο κρούσμα του φαινομένου των αμφίσημων τίτλων τύπου «Μωρό δάγκωσε σκυλάκι»).

* Για να μην λέτε ότι κρύβω τα μαργαριτάρια των συριζαίων, ένα γουστόζικο διπλό μαργαριτάρι από τον Γ. Ανανδρανιστάκη (που μου αρέσει και τον διαβάζω) σε πρόσφατο φύλλο της Αυγής:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , , , | 256 Σχόλια »

Η πρώην πλάτη μου και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Μαρτίου, 2014

Συνήθως, όταν ο τίτλος της σαββατιάτικης ανάρτησής μας είναι παρμένος από ένα συγκεκριμένο μεζεδάκι, δηλαδή όπως ο σημερινός, το άρθρο ξεκινάει με αυτό ακριβώς το μεζεδάκι, σήμερα όμως λέω να το αφήσω για το τέλος, οπότε ξεκινάμε την επισκόπηση των αξιοπρόσεκτων μαργαριταριών της εβδομάδας με κάτι που ακούστηκε στη μετάδοση του ματς Μάντσεστερ-Ολυμπιακού 3-0 προχτές.

* Βέβαια, εγώ το ματς δεν το είδα, αφενός επειδή δεν έχω συνδρομή στο συνδρομητικό κανάλι και αφετέρου επειδή πριν από τρεις εβδομάδες είχα δει ένα άλλο ματς του Ολυμπιακού που με κάλυψε για χρόνια. Πολλοί όμως σχολίασαν τον λαϊκό τύπο «απέκρουση» που ακούστηκε πάνω από μία φορά. Δεν ξέρω αν το είπε αθλητικογράφος ή καλεσμένος του, αν θέλετε διευκρινίζετε γιατί είδα αντικρουόμενες πληροφορίες, πάντως είχα καιρό να τον ακούσω, με γύρισε στα παιδικά μου χρόνια -νόμιζα πως είχε σταματήσει να ακούγεται. Φυσικά, πρόκειται για λάθος παραγωγή από τον αόριστο (απέκρουσε). Υπάρχει και απέκκρουση, αλλά είναι σπανιότατη: βγάζει δυο γκουγκλιές, μία από το δικό μας μπλογκ και μία που καυτηριάζει την «*απέκρουση».

* Την περασμένη Κυριακή που έγινε το δημοψήφισμα στην Κριμαία κυκλοφόρησαν στα κοινωνικά μέσα μερικά γουστόζικα σχόλια για υποτιθέμενες δημοσκοπήσεις ελληνικών εταιρειών, οι οποίες έβγαζαν αποτελέσματα του τύπου: Ανεξαρτησία 22%, Παραμονή στην Ουκρανία 18%, Ποτάμι 60%, υπονοώντας ότι τα υψηλά ποσοστά που παρουσιάζει το νεοπαγές κόμμα στις δημοσκοπήσεις είναι χαλκευμένα. Εγώ όμως θα θίξω κάτι άλλο (που θα μπορούσε ίσως να αναπτυχθεί και σε χωριστό άρθρο) για το νέο κόμμα, καθαρά γλωσσικό. Επίσημα, ο τίτλος του είναι έναρθρος: Το Ποτάμι. Μοιάζει και σ’ αυτό με τίτλους εφημερίδων: Τα Νέα. Η Καθημερινή. Η Αυγή. Το Βήμα. Το Βήμα και τα Νέα έχουν μάλιστα ενσωματώσει το άρθρο στη διεύθυνση του ιστοτόπου τους: tanea.gr, tovima.gr. Ωστόσο, κανείς δεν λέει και δεν γράφει: Κάθε μέρα αγοράζω την Η Αυγή ή Διάβασα χτες στο Το Βήμα ή Ο αρθρογράφος της/των Τα Νέα είναι απαράδεκτος. Λέμε και γράφουμε: Αγοράζω την Αυγή, το διάβασα στο Βήμα, το κύριο άρθρο των Νέων είναι για τα μπάζα.

Επομένως, δεν υπάρχει κανείς απολύτως λόγος όταν αναφερόμαστε στο κόμμα του κ. Θεοδωράκη να χρησιμοποιούμε δυσκοίλιες διατυπώσεις όπως είχε ένα πρόσφατο άρθρο του skai.gr: Επίθεση στο Το Ποτάμι, χωρίς να το κατονομάσει, εξαπέλυσε τη Δευτέρα το βράδυ ο Φώτης Κουβέλης… Πολύ πιο στρωτό είναι: Επίθεση στο Ποτάμι, χωρίς να το κατονομάσει…

* Ούτε και δικαιολογείται η ακλισιά του τίτλου του νέου κόμματος, όταν είναι στη γενική πτώση, όπως σε άλλο άρθρο του skai.gr: Κοινά στοιχεία Ποτάμι – Χρυσής Αυγής. Όχι βέβαια! Στα ελληνικά: Κοινά στοιχεία Ποταμιού-Χρυσής Αυγής.

* Το επόμενο που είχα επισημάνει βλέπω ότι διορθώθηκε. Είχε γραφτεί ότι: Την ώρα που τα ελικόπτερα του ΕΚΑΒ μειώνουν αισθητά των αριθμό των πτήσεών τους για τη συγκομιδή ασθενών από νησιά λόγω των τεράστιων οικονομικών δυσκολιών, πολεμικά αεροπλάνα και ελικόπτερα βρίσκουν χρήματα και κάνουν βόλτες, από το πρωί της Δευτέρας, πάνω από τον αττικό ουρανό.

Όπως θα δείτε και στα σχόλια, η αστοχία επισημάνθηκε και διορθώθηκε σε «διακομιδή ασθενών». Η συγκομιδή είναι για τις καλλιέργειες, η αποκομιδή για τα απορρίμματα και, όπως είπε στη Λεξιλογία ο Ν. Λίγγρης, «οπωσδήποτε όχι ανακομιδή» (τη λέξη τη χρησιμοποιούμε μόνο για λείψανα αγίων και οστά νεκρών).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Περιαυτομπλογκίες, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 153 Σχόλια »

Μεζεδάκια για τη μέρα της γυναίκας

Posted by sarant στο 8 Μαρτίου, 2014

Σήμερα έχουμε 8 Μαρτίου, μέρα της γυναίκας, για να μπορούν οι υπόλοιπες 364 να είναι των αντρών. Είχα εκφράσει πέρυσι την άποψή μου, και είχα ταχθεί υπέρ των ποσοστώσεων, αλλά πέρυσι ήταν καθημερινή μέρα και το είχαμε συζητήσει (φοβάμαι πως δεν έπεισα τους περισσότερους), ενώ φέτος η 8η Μαρτίου πέφτει Σάββατο, επομένως έχουμε το συνηθισμένο μας ποικίλο πρόγραμμα με τη γενική επωνυμία «Μεζεδάκια» -τα οποία, χάρη στην ημέρα, αν μη τι άλλο βρήκαν τον τίτλο τους.\

* Ξεκινάω με ένα ορεκτικό, ένα θέμα που δεν θα το αναπτύξω επειδή το είχαμε συζητήσει εδώ σχετικά πρόσφατα. Σύμφωνα λοιπόν με τον τίτλο του άρθρου του in.gr, έχουμε ή είχαμε «Κόντρα Γεωργιάδη-ΠΑΣΟΚ για το πεντάευρω στα πολυϊατρεία του ΠΕΔΥ». Όπως είχαμε πει στο πρόσφατο άρθρο πεντάευρο είναι απόλυτα συμβατό με το κλιτικό σύστημα της ελληνικής, πρέπει λοιπόν να το κλίνουμε: Θα καθιερωθεί το πεντάευρο, το ζήτημα του πεντάευρου απασχόλησε την κυβέρνηση, τι θα τα κάνεις τόσα πεντάευρα; [Με χαρά μου βλέπω ότι στο in.gr ο τίτλος διορθώθηκε σε «πεντάευρο»].

* Αν όμως σήμερα είναι η μέρα της γυναίκας, η βδομάδα που τελειώνει ήταν, μάλλον. βδομάδα του Ποταμιού, αφού ανακοινώθηκαν τα πρώτα ονόματα των ανθρώπων που ίσως πλαισιώσουν το νέο κόμμα, και λέω ίσως διότι δύο από τους 30 ήδη αποσύρανε την υποστήριξή τους (ο δεύτερος είναι ο Χάγκεν Φλάισερ). Βγήκαν και τα πρώτα γκάλοπ για το νέο κόμμα, είπε και ο Θ. Πάγκαλος τη γνώμη του. Συγκεκριμένα, όπως μας πληροφορεί η iefimerida: Πάγκαλος, απαξιωτικά: Τα Ποτάμια και οι Ελιές είναι λαθρεμπόριο ιδεών. Εμένα με εντυπωσιάζει που ο υλατζής του ιστοτόπου έκρινε απαραίτητο να διευκρινίσει ότι ο χαρακτηρισμός «λαθρεμπόριο ιδεών» έγινε απαξιωτικά!

* Από τον ίδιο ιστότοπο και το επόμενο μεζεδάκι μας. Όπως διαβάζω σε άρθρο για την ενδεχόμενη απαγόρευση της Χρυσής Αυγής, «αυτό που ανησυχεί στην πράξη την Κουμουνδούρου είναι οι μειλίχιες σκέψεις του κ. Σαμαρά και των συνεργατών του να «καθαρίσουν » τη Χρυσή Αυγή». Ασφαλώς, αυτό το «μειλίχιες» δεν κάθεται καλά. Συνήθως μειλίχιοι είναι οι άνθρωποι, ή έστω τα λόγια ή τα χαμόγελα. Κι έπειτα, όποιος θέλει να καθαρίσει κάποιον δεν κάνει μειλίχιες σκέψεις. Πάω στοίχημα ότι ο (οΘντκ) αρθρογράφος ήθελε να γράψει «μύχιες» σκέψεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , | 124 Σχόλια »

Μεζεδάκια της εκκένωσης

Posted by sarant στο 9 Νοέμβριος, 2013

Προχτές η κυβέρνηση αποφάσισε να εκκενώσει το κτίριο της ΕΡΤ από τους εργαζόμενους που το είχαν καταλάβει εδώ και μήνες, από τότε που με την παράνομη απόφαση της Νέας Δημοκρατίας θυσιάστηκε η Ιφιγένεια της Αγίας Παρασκευής, οπότε τα σημερινά μεζεδάκια, που γράφονται ενώ μεταδίδεται από τη Βουλή η πρόταση δυσπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ, είναι λογικό να τα πούμε «μεζεδάκια της εκκένωσης». Τα περισσότερα μεζεδάκια βέβαια έχουν μαζευτεί νωρίτερα, και δεν αναφέρονται στην εκκένωση ή στη συζήτηση που ακολούθησε. Πάντως, τώρα ακούω από τη ζωντανή μετάδοση τον βουλευτή Κ. Μαρκόπουλο να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ ότι με την πρόταση δυσπιστίας (που τη λέμε και ‘πρόταση μομφής’ στην καθομιλουμένη) «έκοψε τα πόδια» της χώρας, ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Κεδίκογλου είπε ότι η πρόταση ήταν «μαχαιριά στη χώρα«. Πλειοδότησε η βουλευτίνα κ. Πατριανάκου, που έκανε λόγο για «πισώπλατη μαχαιριά». Πολύ πιθανό στη συνέχεια της συζήτησης να βρεθεί και κάποιος που θα τη χαρακτηρίσει «πισώπλατη μαχαιριά κατάστηθα».

* Ξεκινώντας τα καθαυτό μεζεδάκια, θα επισημάνω τη νιοστή επανάληψη ενός μαργαριταριού για το οποίο έχουμε ξαναμιλήσει, το ενσκήπτω που σκύβει. Γράφει το ρεπορτάζ του skai.gr ότι ο κ. Στουρνάρας ζήτησε από τους εταίρους μας «να ενσκήψουν και να δουν την αντιστροφή της πορείας της ελληνικής οικονομίας που έχει επιτευχθεί». Γλώσσα λανθάνουσα ίσως, αφού, όπως έχουμε πει, μόνο αρπακτικά, φυσικές καταστροφές και ακραία καιρικά φαινόμενα ενσκήπτουν: θύελλες, καταιγίδες, τρόικες, τέτοια πράγματα. Βέβαια, την κοτσάνα την κατάλαβαν και στο συνοδευτικό βιντεάκι (στο 2.40 περίπου) έχουν διορθώσει το «ενσκήψουν» σε «εγκύψουν».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 86 Σχόλια »