Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Μποστ’ Category

Ο Μποστ για την υπόθεση των αεροπόρων

Posted by sarant στο 22 Σεπτεμβρίου, 2017

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει πολλά σκίτσα του, σχεδόν πάντα σχολιασμένα ώστε να αναδεικνύουμε στοιχεία της επικαιρότητας που δεν είναι γνωστά στον σημερινό αναγνώστη.

Από το 2014 ως το 2016 παρουσίασα σκίτσα του Μποστ που σχολίαζαν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της σειράς). Το καλοκαίρι του 2016 η επετειακή αυτή σειρά πήρε τέλος, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από την καθημερινή δουλειά της εφημερίδας, είχε σταματήσει τη συνεργασία με την Αυγή στα τέλη Ιουλίου του 1966 και είχε αφιερωθεί στο μαγαζί του («Λαϊκέ εικόνε», στην οδόν Ομήρου). Ύστερα ήρθε η δικτατορία.

Εδώ και λίγο καιρό έχω αρχίσει και παρουσιάζω σκίτσα του Μποστ που αναφέρονται σε γεγονότα που συνέβησαν πριν από 55 χρόνια. Τελευταίο της σειράς αυτής, το σκίτσο για τον θάνατο της Μέριλιν Μονρόε.

Ο τίτλος ίσως ξενίσει κάποιους. Λέγοντας «υπόθεση των αεροπόρων» εννοούμε μια υπόθεση του 1952. Πώς τότε ασχολήθηκε με αυτήν ο Μποστ το 1962; Ο Μποστ δεν ασχολήθηκε με την υπόθεση καθαυτή, αλλά με τον απόηχό της.

Αλλ’ ας θυμηθούμε τι ήταν η «υπόθεση των «αεροπόρων». Ήταν μια μακαρθικής κοπής σκευωρία που εξυφάνθηκε το 1952 από τον παρακρατικό ΙΔΕΑ, ότι δήθεν υπήρχε κομμουνιστικός πυρήνας στην ηγεσία της Πολεμικής Αεροπορίας. Επίλεκτα στελέχη της Αεροπορίας βασανίστηκαν, διασύρθηκαν και τελικά προσήχθησαν στη διαβόητη Δίκη των Αεροπόρων και καταδικάστηκαν κάποιοι σε θάνατο ή ισόβια.

Φρικτή λεπτομέρεια είναι ότι οι σκευωροί χρησιμοποίησαν σαν καταλύτη της σκευωρίας έναν 21χρονο δόκιμο, τον Νίκο Ακριβογιάννη, που τον έστειλαν να προσγειωθεί σε αλβανικό έδαφος για «μυστική αποστολή» και ταυτόχρονα τον κάρφωσαν στην αλβανική αντικατασκοπεία -οι Αλβανοί συνέλαβαν τον Ακριβογιάννη και αργότερα τον εκτέλεσαν για κατάσκοπο, ενώ στην Αθήνα παρουσίαζαν ότι ήταν κομμουνιστής και «απέδρασε» μέσω Αλβανίας στη Ρωσία -και άρχισαν τις συλλήψεις των άλλων «κομμουνιστών αεροπόρων».

Το εξωφρενικό της υπόθεσης είναι ότι οι αεροπόροι που καταδικάστηκαν ως κομμουνιστές είχαν διακριθεί και παρασημοφορηθεί στον εμφύλιο πόλεμο -φυσικά με τον κυβερνητικό στρατό. Και πράγματι, η σκευωρία ήταν τόσο πρόδηλα στημένη και τόσο ατράνταχτη η αθωότητα των καταδικασμένων αεροπόρων, που το  Αναθεωρητικό Δικαστήριο γρήγορα μείωσε τις ποινές και τελικά το 1955 ο βασιλιάς Παύλος έδωσε αμνηστία σε όλους.

Ήταν όμως μια δίκοπη αμνηστία, διότι αφορούσε ρητά όλα τα σχετιζόμενα με την υπόθεση αδικήματα -έτσι, τα θύματα της σκευωρίας που είχαν μηνύσει τους σκευωρούς τους δεν μπόρεσαν να δικαιωθούν: μαζί με τα θύματα είχαν αμνηστευθεί και οι θύτες. Όχι μόνο αυτό, αλλά κάποιοι απο τους θυτες επιβραβεύθηκαν με την ανέλιξή τους σε ανώτατες επιτελικές θέσεις, όπως ο αεροδίκης Μαργαρίτης που έγινε αρχηγός ΓΕΑ.

Το 1962, ο Μαργαρίτης αποστρατεύθηκε με το βαθμό του αντιπτέραρχου, και αμέσως η κυβέρνηση Καραμανλή τον ανακάλεσε στην ενέργεια και τον τοποθέτησε στην Ουάσινγκτον, ίσως στην πιο περιζήτητη και οικονομικά επικερδή θέση που διέθεταν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Τότε, ένας από τους πρωταγωνιστές της υπόθεσης, ο αντισμήναρχος ε.α. Θεοφάνης Μεταξάς, καταδικασμένος σε ισόβια στη στημένη δίκη του Αεροδικείου, έστειλε στις εφημερίδες μια συγκλονιστική επιστολή, που την τιτλοφόρησε Ερινύες, στην οποία κατάγγελνε την επιβράβευση του αρχισκευωρού Μαργαρίτη, θύμιζε τα βασανιστήρια που είχε ο ίδιος και άλλοι «εν μέσαις Αθήναις, στα υπόγεια του Αρχηγείου της Βάσεως Φαλήρου, υπό τους θορύβους μοτοσικλετών και τους ήχους ραδιοφώνου εις την διαπασών», αποκαλούσε κουραμπιέδες (δηλ. άκαπνους) τους διώκτες του, και αποκάλυπτε ότι κάποιοι από αυτούς έτρεφαν και προσωπικό μίσος εναντίον του, όπως ο ανακριτής Μητσάκος, τον οποίο είχε καταγγείλει για λαθρεμπόριο. Η επιστολή εδώ, στις σελίδες 1 και 7.

Και μετά από αυτόν τον εκτεταμένο πρόλογο, ερχόμαστε στο σκίτσο του Μποστ:

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία στις 23 Σεπτεμβρίου 1962. Ο Μποστ συνδέει το όνομα του αντιπτέραρχου Μαργαρίτη με τη μεγάλη επιτυχία του Μίκη Θεοδωράκη «Μαργαρίτα Μαργαρώ«, τραγούδι του 1961. Και επειδή η Μαργαρίτα η Μαργαρώ έχει βαρκούλα στον Σαρωνικό, ο Μποστ βάζει τον Μαργαρίτη να αναχωρεί με καΐκι για την Ουάσινγκτον, με το έμβλημα της ΠΑ στο πανί παραλλαγμένο (αιέν υψιπλοείν αντί του «αιέν υψικρατείν»).

Ο δεύτερος τίτλος του σκίτσου κάνει διπλό υπαινιγμό. Αφενός παραπέμπει στην αντιπολεμική ταινία «Ουρανός» του Τάκη Κανελλόπουλου που είχε κυκλοφορήσει την ίδια χρονιά, αλλά όταν λέει στην παρένθεση «μια παλαιά επιτυχία του Κανελόπουλου» προφανώς δεν εννοεί τον σκηνοθέτη αλλά τον πολιτικό. Πράγματι, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος ήταν υπουργός Αμύνης όταν έγινε η δίκη των αεροπόρων -γι’ αυτό και «παλαιά» επιτυχία.

Όπως λέει ο Πειναλέων, ο τότε υπουργός Αμύνης, ο Πρωτοπαπαδάκης είχε «απαντήσει ολανδικά» (υπαινιγμός στα περίφημα ‘ολλανδικά αστεία’ που τα έχουμε ξανασυζητήσει εδώ): «ο ζων καλώς οκταετώς, βραβέβεται πολάκις», αναφορά στην οκταετία του Κ. Καραμανλή.

Η μαμα-Ελλάς παραλληλίζει τα βασανιστήρια και την εν γένει πολιτεία του Μαργαρίτη με τον ναζί Άιχμαν, που είχε πριν από μερικούς μήνες εκτελεστεί με απαγχονισμό στο Ισραήλ:

Κι ο Άιχμαν οκταετώς, έζη καλώς κι ειρηνικώς, διάγων τιμημένος
πλην απαχθείς ειρηνικώς, από μιλών εβραϊκώς, εβρέθη αιωρημένος.

Η Ανεργίτσα επιπλήττει τη μητέρα της: Μαμά, φάλτσα Κελαϊδής. Δεν είναι ανορθογραφία. Ο Εμμ. Κελαϊδής, αρχηγός ΓΕΑ το 1962 και στέλεχος του ΙΔΕΑ, ήταν ο οργανωτής της σκευωρίας.

Στην κάτω αριστερά γωνία, ο Μποστ υπογράφει (ή ιππογράφει): ταχ. τομέας 114, από το ακροτελεύτιο άρθρο του Συντάγματος.

Το «μαιανδρικό» κείμενο της μπορντούρας αναφέρεται στις Ερινύες. Το μεταφέρω χωρίς να διατηρώ τη μποστική ορθογραφία:

Οι Ερινύες ξύπνησαν, είναι να μην ξυπνήσουν
άπαξ κι αυτές ξυπνήσανε, πολλούς θα αφανίσουν.

Η βροντερά των κάθοδος κι ο ήχος των πτερών των
προσφέρουν μιαν φρικίασιν εις νέων και γερόντων.

Κι οι κατοικών εις Βασινγκτών θα λεν στους υπηρέτας
βάλτε μπροστά ραδιόφωνα και τας μοτοσικλέτας.

Αλλά θα είναι άσκοπον διότι των Ερινύων
ροφούν βενζίναν απνευστί και τρώγουν των πηνίων.

Κατόπιν τρων τα σπλάχνα του εκείνου που γυρεύουν
κι εις ένα μέρος ήσυχον κάθονται και χωνεύουν.

Έπειτα πάλιν ξεκινούν και σχηματίζουν σμήνος
πετών ψηλά στα σύννεφα και ψάλλων χαρμοσύνως

(Εις την αρπακτικότητα μοιάζουν τη χορηγία.
Εάν δεν δουν πως στο κορμί αίμα δεν έχει μείνει
μηδέ καλάμι πέστροφας δεν τας απομακρύνει).

Οι αεροπόροι αποκαταστάθηκαν οριστικά το 1983, και όσοι βρίσκονταν ακόμα στη ζωή πήραν αναδρομικά και τους βαθμούς που είχαν στερηθεί εξαιτίας της εμπλοκής τους στη σκευωρία. Όχι όμως ο εκτελεσμένος Ακριβογιάννης, ούτε ο καθηγητής Μαθηματικών Χρ. Δάδαλης, που πέθανε στην ανάκριση…

 

Advertisements

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 91 Σχόλια »

Ο Μποστ για τον θάνατο της Μέριλιν Μονρόε, πριν από 55 χρόνια

Posted by sarant στο 11 Αύγουστος, 2017

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει πολλά σκίτσα του, σχεδόν πάντα σχολιασμένα ώστε να αναδεικνύουμε στοιχεία της επικαιρότητας που δεν είναι γνωστά στον σημερινό αναγνώστη.

Από το 2014 ως το 2016 παρουσίασα σκίτσα του Μποστ που σχολίαζαν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της σειράς). Το καλοκαίρι του 2016 η επετειακή αυτή σειρά πήρε τέλος, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από την καθημερινή δουλειά της εφημερίδας, είχε σταματήσει τη συνεργασία με την Αυγή στα τέλη Ιουλίου του 1966 και είχε αφιερωθεί στο μαγαζί του («Λαϊκέ εικόνε», στην οδόν Ομήρου). Ύστερα ήρθε η δικτατορία.

Στα τέλη Ιουνίου μήνα παρουσίασα ένα σκίτσο του Μποστ που αναφερόταν σε ένα γεγονός που συνέβη τέτοιες μέρες πριν από 55 χρόνια, το σκάνδαλο της ΔΕΗ, που είχε έρθει στην επιφάνεια το 1962, το λεγόμενο «σκάνδαλο Πεζόπουλου». Σήμερα θα δούμε πώς σχολίασε ο Μποστ ένα θλιβερό γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας, τον θάνατο της Μέριλιν Μονρόε.

Η Μέριλιν Μονρόε βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της, στις 5 Αυγούστου 1962, σε ηλικία 36 χρονών. Το σκίτσο που θα δούμε δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία, την εφημερίδα με την οποία συνεργαζόταν ο Μποστ, στις 12 Αυγούστου 1962.

Η επίσημη εκδοχή είναι ο θάνατος της Μονρόε ήταν αυτοκτονία με υπερβολική δόση βαρβιτουρικών, αλλά έχουν διατυπωθεί αρκετές θεωρίες (συνωμοσίας, θα λέγαμε) που μιλούν για δολοφονία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Κινηματογράφος, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , | 85 Σχόλια »

Ο Μποστ για το σκάνδαλο της ΔΕΗ πριν από 55 χρόνια

Posted by sarant στο 29 Ιουνίου, 2017

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει πολλά σκίτσα του, σχεδόν πάντα σχολιασμένα ώστε να αναδεικνύουμε στοιχεία της επικαιρότητας που δεν είναι γνωστά στον σημερινό αναγνώστη.

Από το 2014 ως το 2016 παρουσίασα σκίτσα του Μποστ που σχολίαζαν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της σειράς). Το καλοκαίρι του 2016 η επετειακή αυτή σειρά πήρε τέλος, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από την καθημερινή δουλειά της εφημερίδας, είχε σταματήσει τη συνεργασία με την Αυγή στα τέλη Ιουλίου του 1966 και είχε αφιερωθεί στο μαγαζί του («Λαϊκέ εικόνε», στην οδόν Ομήρου). Ύστερα ήρθε η δικτατορία.

Τον περασμένο μήνα παρουσίασα ένα σκίτσο του Μποστ που αναφερόταν σε ένα γεγονός που συνέβη τέτοιες μέρες πριν από 55 χρόνια, τον γάμο της πριγκίπισσας Σοφίας. Συνεχίζουμε σήμερα, με άλλο ένα, που αφορά το σκάνδαλο της ΔΕΗ, που είχε έρθει στην επιφάνεια το 1962, το λεγόμενο «σκάνδαλο Πεζόπουλου».

Tο σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία, με την οποία συνεργαζόταν ο Μποστ από το 1960 έως το 1963, στις 24 Ιουνίου 1962. Λίγες μέρες νωρίτερα, είχαν δημοσιευθεί στον αθηναϊκό τύπο φωτοαντίγραφα επιστολών που είχε στείλει ο Δημ. Φιλάρετος, αντιπρόσωπος της γαλλικής OLCO, η οποία είχε κατασκευάσει τα υδροηλεκτρικά έργα του Μέγδοβα για λογαριασμό της ΔΕΗ, προς τον Γεώργιο Πεζόπουλο, γενικό διευθυντή της ΔΕΗ. Σε αυτές υπήρχαν σαφέστατοι υπαινιγμοί ότι οι Γάλλοι δωροδοκούσαν την ηγεσία της ΔΕΗ, καθώς και παράπονα για τον μηχανικό της ΔΕΗ Διονύση Παπαλεονάρδο, που πρόβαλλε εμπόδια στις υπερβάσεις της γαλλικής πλευράς. Οι επιστολές περιέχονταν σε μήνυση κατά του Πεζόπουλου για παράβαση καθήκοντος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εφημεριδογραφικά, Θέατρο σκιών, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 125 Σχόλια »

Ο Μποστ για τον γάμο της Σοφίας, πριν από 55 χρόνια

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2017

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει πολλά σκίτσα του, σχεδόν πάντα σχολιασμένα ώστε να αναδεικνύουμε στοιχεία της επικαιρότητας που δεν είναι γνωστά στον σημερινό αναγνώστη.

Από το 2014 ως το 2016 παρουσίασα σκίτσα του Μποστ που σχολίαζαν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της σειράς). Το καλοκαίρι του 2016 η επετειακή αυτή σειρά πήρε τέλος, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από την καθημερινή δουλειά της εφημερίδας, είχε σταματήσει τη συνεργασία με την Αυγή στα τέλη Ιουλίου του 1966 και είχε αφιερωθεί στο μαγαζί του («Λαϊκέ εικόνε», στην οδόν Ομήρου). Ύστερα ήρθε η δικτατορία.

Θα παρουσιάσω σήμερα ένα σκιτσο του Μποστ που αναφέρεται σε ένα γεγονός που συνέβη τέτοιες μέρες πριν από 55 χρόνια, τον Μάιο του 1962. Δεν ξέρω αν θα ακολουθήσουν κι άλλα, αν δηλαδή εγκαινιαστεί άλλη επετειακή σειρά, αυτό θα εξαρτηθεί. Θα συνεχιστούν βέβαια και άρθρα για άλλους γελοιογράφους.

Λοιπόν, όπως λέει και ο τίτλος, το σκίτσο του Μποστ που θα παρουσιάσω σήμερα αναφέρεται στους γάμους της πριγκίπισσας Σοφίας, μεγαλύτερης αδελφής του τ. βασιλιά (και τότε διαδόχου) Κωνσταντίνου, με τον πρίγκιπα (και μετεπειτα βασιλέα) Χουάν Κάρλος της Ισπανίας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εφημεριδογραφικά, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 175 Σχόλια »

Ο Μποστ σκιτσάρει τον Φιντέλ Κάστρο το 1960

Posted by sarant στο 30 Νοέμβριος, 2016

Ο θάνατος του Φιντέλ Κάστρο μαθεύτηκε το πρωί του περασμένου Σαββάτου, όταν είχε ήδη ανέβει το άρθρο εκείνης της ημέρας, ενώ τις επόμενες μέρες είχα ταξίδι κι έτσι δεν μπόρεσα να γράψω κάτι για να τιμήσω τον μεγάλο Κουβανό επαναστάτη που σημάδεψε τον κόσμο και τις γενιές μας. Ωστόσο, με τα σχόλιά σας κυρίως εκείνη τη μέρα δεν έμεινε αμνημόνευτος ο Φιντέλ στο ιστολόγιο. Επειδή όμως καλό είναι να τιμηθεί και με ειδικό άρθρο ο Φιντέλ Κάστρο, κι επειδή τα περισσότερα έχουν ειπωθεί, διάλεξα να παρουσιάσω σήμερα ένα σκίτσο του Μποστ για τον Κάστρο και τη θυελλώδη επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 1960, που μου το θύμισε ένας φίλος στο Φέισμπουκ.

600921

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στη Μακεδονία στις 21 Σεπτεμβρίου 1960 και παρουσιάζει, σκιτσογραφική αδεία θα λέγαμε, τον Φιντέλ Κάστρο να ξαπλώνει σε ένα παγκάκι, σ’ ένα πάρκο του Μανχάταν, για να κοιμηθεί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εις μνήμην, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 187 Σχόλια »

Ο Μποστ για την επίσκεψη του Προέδρου των ΗΠΑ (του Αϊζενχάουερ όμως)

Posted by sarant στο 16 Νοέμβριος, 2016

Το γεγονός της εβδομάδας είναι αναμφισβήτητα η επίσκεψη του Μπάρακ Ομπάμα, του Προέδρου των ΗΠΑ, στην Αθήνα. Ο Ομπάμα είναι ο τέταρτος Αμερικανός πρόεδρος που επισκέπτεται την Ελλάδα. Πρώτος ήταν ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ το 1959, ακολούθησε ο Τζορτζ Μπους πατήρ το 1991 και ο Μπιλ Κλίντον το 1999. Με αφορμή την επίσκεψη Κλίντον είχαν γίνει μεγάλα επεισόδια. Κατά την επίσκεψη Μπους δεν θυμάμαι να είχαν γίνει επεισόδια, αλλά είχαν παρθεί δρακόντεια μέτρα ασφαλείας -θυμάμαι στη γειτονιά μου την αποκλεισμένη Συγγρού.

Αντίθετα, όταν μας επισκέφτηκε ο Αϊζενχάουερ το 1959, έτυχε αποθεωτικής υποδοχής από τον ελληνικό λαό -η αριστερή ΕΔΑ, που τότε ήταν αξιωματική αντιπολίτευση, κάλεσε τον αθηναϊκό λαό να καλωσορίσει τον Αμερικανό πρόεδρο και πράγματι υπολογίζεται ότι 500.000 λαού ανταποκρίθηκαν στα καλέσματα.

Φυσικά έκανε και ο Μποστ σκίτσο για την επίσκεψη -και αυτό θα είναι το σημερινό μας θέμα. Για να πω την αλήθεια, κανονικά το θέμα αυτό θα το είχαμε χτες, που θα ήταν και πιο επίκαιρο, αλλά έπαθα μια περίεργη κρίση ντεζαβουδισμού. Θέλω να πω πως ήμουν απολύτως βέβαιος ότι το σκίτσο του Μποστ το έχω ήδη παρουσιάσει. Σήμερα όμως που το ερεύνησα λίγο περισσότερο δεν βρήκα να έχω ανεβάσει παλιότερο άρθρο -παρόλο που έψαξα με όλους τους δυνατούς τρόπους. Ακόμα δεν είμαι 100% σίγουρος -αν πάντως έχουμε ήδη δημοσιεύσει το σκίτσο που ακολουθεί σας ζητώ ταπεινά συγνώμη.

afix2

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επικαιρότητα, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 171 Σχόλια »

Μάλτα ίβα

Posted by sarant στο 7 Νοέμβριος, 2016

Σύμφωνα με τον μύθο, κάποτε, γύρω στον 16ο-17ο αιώνα, ο σουλτάνος έστειλε τον καπουδάν πασά με μεγάλη αρμάδα να κυριέψει τη Μάλτα. Επειδή όμως οι τουρκαλάδες (αυτός που λέει τον μύθο, έτσι τους αποκαλεί) είναι μπουνταλάδες περί τα ναυτικά, δεν κατάφεραν να βρουν τα νησιά κι έτσι γύρισαν πίσω άπρακτοι, οπότε ο καπουδάν πασάς δικαιολογήθηκε στον σουλτάνο «Μάλτα γιοκ εφέντημ'», φράση που έκτοτε έμεινε παροιμιώδης για  να δείχνει τη μπουνταλοσύνη των τουρκαλάδων.

Αναφορές σε αυτή την ιστορία θα έχετε ακούσει στο σχολείο ή στα μέσα ενημέρωσης ή σε φιλικές συντροφιές. Τη λέω ιστορία, αλλά ασφαλώς δεν συνέβη έτσι -αν μη τι άλλο, υπήρξε μια εποχή που το οθωμανικό ναυτικό, έστω και με χριστιανικά πληρώματα ή μη τουρκικής καταγωγής καπετάνιους κυριαρχούσε στη Μεσόγειο.

Ωστόσο η φράση «Μάλτα γιοκ», που τη λέμε εμείς χαιρέκακα για να κοροϊδέψουμε τους γείτονες, δεν είναι ελληνικής αποκλειστικά κοπής: την ξέρουν και οι Τούρκοι, την ξέρουν και οι Μαλτέζοι. Υπάρχει μια άλλη εκδοχή, που αποδίδει τη γέννηση της φράσης όχι σε λειψή ναυτοσύνη αλλά σε στρατήγημα. Γύρω στο 1640, λέει (παράδειγμα, στο τέλος του άρθρου)  ο σουλτάνος Ιμπραήμ ο Α’, ο τρελός (Ντελή Ιμπραήμ), διάταξε τον καπουδάν πασά να σαλπάρει για τη Μάλτα. Ο ναύαρχος, που καμιά πηγή δεν έχω βρει να παραδίδει το όνομά του, γνωρίζοντας ότι το μικρό νησί θα ήταν σκληρό καρύδι, όπως είχε απλωμένον τον μεγάλο ναυτικό χάρτη της Μεσογείου στο τραπέζι, άφησε να στάξει λιωμένο κερί από το σαμντάνι που τους φώτιζε πάνω στον χάρτη, φροντίζοντας να πέσει ακριβώς στο σημείο όπου ήταν η Μάλτα -οπότε είπε το «Μάλτα γιοκ εφέντη», τάχα ότι δεν την έβρισκε ο χάρτης -και αντί για τη Μάλτα, σαλπάρανε για την Κρήτη, που με πολλά βάσανα την κυριέψανε ύστερα από πόλεμο που κράτησε πάνω από είκοσι χρόνια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γεωγραφία, Μποστ, Ονόματα, Ταξιδιωτικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 175 Σχόλια »

Για τη Φαύστα του Μποστ στο θέατρο Προσκήνιο

Posted by sarant στο 4 Νοέμβριος, 2016

faustaΠριν από λίγο καιρό, είχα τη χαρά να επικοινωνήσει μαζί μου η κυρία Μάρθα Φριντζήλα, που πολύ μου αρέσουν τα τραγούδια που ερμηνεύει. Η χαρά μου έγινε μεγαλύτερη όταν μου είπε ότι διαβάζει το ιστολόγιο και της αρέσουν τα άρθρα στα οποία παρουσιάζουμε γελοιογραφίες του Μποστ -και μου ζήτησε να γράψω ένα κείμενο για το πρόγραμμα της Φαύστας, που επρόκειτο να ανεβεί σε δική της σκηνοθεσία στο θέατρο Προσκήνιο, με την Ελένη Κοκκίδου (φωτογρ.) στον επώνυμο ρόλο.

Έτσι κι έγινε, και προχτές πήγα να δω το έργο, στο οποίο και θ’ αφιερώσω το σημερινό σημείωμα. Αν δεν ξέρετε την υπόθεση του έργου, παρόλο που την αφηγείται παρακάτω σε ένα έξοχο σημείωμα (που επίσης υπάρχει στο πρόγραμμα) ο φίλος Κώστας Μποσταντζόγλου, γιος του Μποστ, να πούμε ότι πρόκειται για μια ιλαροτραγωδία, όπου το τετράχρονο κοριτσάκι μιας οικογένειας χάνεται στη θάλασσα -το καταπίνει ένα θαλάσσιο τέρας. Κάμποσα χρόνια αργότερα, ο πατέρας της μικρής ψαρεύει ένα τεράστιο ψάρι και στην κοιλιά του βρίσκουν την «απολεσθείς κόρη». Όμως, πριν καλά καλά προλάβουν να χαρούν, το κορίτσι, που μυρίζει ψαρίλα, το κατασπαράζουν οι γάτες. Αργότερα έρχεται για προξενειό μια οικογένεια, της οποίας ο γιος είχε επίσης χαθεί στη θάλασσα και βρέθηκε στο στομάχι ψαριού: αλλά είναι πολύ αργά πια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θεατρικά, Μποστ | Με ετικέτα: , , , , , | 164 Σχόλια »

Ο Μποστ στη Συνοικία το σκάψιμο (1961)

Posted by sarant στο 30 Σεπτεμβρίου, 2016

Τις Παρασκευές του φετινού αποκαλόκαιρου βάζουμε Μποστ, κάτι που θα σταματήσει σήμερα -του χρόνου πάλι- αν και θα βρούμε κι άλλες αφορμές για Μποστ μέσα στη χρονιά. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει πώς σχολίασε ο Μποστ την επίσκεψη του Νάσερ, του ηγέτη της Αιγύπτου στην Αθήνα το 1960. Σήμερα θα πάμε στο 1961 για να δούμε τον Μποστ να σχολιάζει τα έργα που γίνονταν τότε στην Αθήνα -και όχι μόνο.

610806

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην κεντρώα Ελευθερία  στις 6 Αυγούστου 1961. Τις μέρες εκείνες είχε αρχίσει η διάνοιξη της σήραγγας για τον αναβατήρα του Λυκαβηττού, που τον λένε και τελεφερίκ και που δεν έχω αξιωθεί να τον πάρω ποτέ για να ανέβω επάνω (αλήθεια: λειτουργεί ακόμα;) αν και έχω ανεβεί βέβαια πολλές φορές με τα πόδια ή με όχημα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Κινηματογράφος, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 93 Σχόλια »

Ο Μποστ και η επίσκεψη του Νάσερ

Posted by sarant στο 23 Σεπτεμβρίου, 2016

Τις Παρασκευές του αποκαλόκαιρου έχουμε πει να βάζουμε Μποστ, κάτι που μάλλον θα σταματήσει στα τέλη του μήνα. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει το ταξίδι του Παναγιώτη Κανελλόπουλου στη Βόννη το 1960. Στο 1960 θα μείνουμε και σήμερα, αλλά θα δούμε πώς σχολίασε ο Μποστ μια επίσκεψη ξένου ηγέτη στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα του Νάσερ, του ηγέτη της Αιγύπτου.

Το πρώτο από τα δύο σκίτσα που θα παρουσιάσω το είχα παλιότερα ανεβάσει στον ιστότοπό μου, αν και με ελάχιστο σχολιασμό.

naser1

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία στις 12 Ιουνίου 1960, λίγες μέρες μετά την επίσκεψη του Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ, προέδρου της Ηνωμένης Αραβικής Δημοκρατίας (βραχύβια κρατική ένωση Αιγύπτου και Συρίας) στην Ελλάδα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Λογοπαίγνια, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 98 Σχόλια »

Ο Μποστ και το ταξίδι στη Βόννη το 1960

Posted by sarant στο 16 Σεπτεμβρίου, 2016

Κάθε Παρασκευή του αποκαλόκαιρου έχουμε πει να βάζουμε Μποστ, κάτι που προβλέπω να συνεχιστεί ίσαμε τα τέλη του μήνα. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει πώς σχολίασε ο Μποστ την επίσκεψη της Σοράγιας, της «θλιμμένης πριγκίπισσας», στην Αθήνα το 1960. Θα μείνουμε στο 1960 αλλά θα γυρίσουμε λίγους μήνες πιο πίσω, στην αρχή του χρόνου. Θα δούμε τον αξεπέραστο τρόπο με τον οποίο ο Μποστ σχολίασε το (τελικά αποτυχημένο) ταξίδι του Παναγιώτη Κανελλόπουλου στη Βόννη. Για το ίδιο θέμα έχουμε δει, τουλάχιστον όσοι μας διάβαζαν από τις πρώτες μέρες της λειτουργίας του ιστολογίου, ένα ακόμα σκίτσο, ένα από τα καλύτερα του Μποστ όλων των εποχών κατά τη γνώμη μου. Αλλά και το σημερινό είναι πολύ καλό.

mpost60

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 61 Σχόλια »

Ο Μποστ και η επίσκεψη της Σοράγιας

Posted by sarant στο 9 Σεπτεμβρίου, 2016

Κάθε Παρασκευή του αποκαλόκαιρου έχουμε πει να βάζουμε Μποστ, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα Σεπτέμβρη δηλαδή, μπορεί και ως τα τέλη του μήνα. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει ένα σκίτσο αφιερωμένο στην εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στην Επίδαυρο το 1960. Σήμερα θα μείνουμε στο 1960, και θα δούμε πώς σχολίασε ο Μποστ την επίσκεψη της Σοράγιας, της «θλιμμένης πριγκίπισσας» στην Αθήνα. (Έχουμε παρουσιάσει παλιότερα κι άλλο ένα σκίτσο από την επίσκεψη αυτή, όπου όμως ο προβολέας ήταν περισσότερο στραμμένος στον Αντνάν Μεντερές παρά στη Σοράγια).

mpostsoragia

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στις 12 Ιουνίου 1960 στη Μακεδονία, με την οποία συνεργάστηκε ο Μποστ σχεδόν ολόκληρο το 1960. Τις μέρες εκείνες βρισκόταν σε επίσκεψη δύο εβδομάδων στην Ελλάδα η Σοράγια, η πρώην σύζυγος του Σάχη του Ιράν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Λογοπαίγνια, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , | 128 Σχόλια »

Ο Μποστ και η Νόρμα της Μαρίας Κάλλας

Posted by sarant στο 2 Σεπτεμβρίου, 2016

Κάθε Παρασκευή του αποκαλόκαιρου έχουμε πει να βάζουμε Μποστ, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα Σεπτέμβρη δηλαδή, μπορεί και ως τα τέλη του μήνα. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει ένα σκίτσο του Μποστ για ένα επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου, την κατάρριψη του αμερικανικού κατασκοπευτικού αεροσκάφους U-2 τον Μάιο του 1960. Σήμερα θα δούμε τον Μποστ να σχολιάζει όχι ένα πολιτικό παρά ένα καλλιτεχνικό γεγονός: την εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στην Επίδαυρο.

mpost-norma

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in όπερα, Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 57 Σχόλια »

Ο Μποστ και το επεισόδιο του U-2

Posted by sarant στο 26 Αύγουστος, 2016

Από την προηγούμενη Παρασκευή αναβίωσα μια παλιότερη καλοκαιρινή συνήθεια, δηλαδή να βάζω κάθε Παρασκευή σκίτσα του Μποστ, κι αυτό θα κρατήσει ίσαμε τα μέσα προς τέλη του Σεπτέμβρη. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει ένα σκίτσο του Μποστ για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 1960, που ήταν βεβαίως επίκαιρο διότι ολοκληρώνονταν οι Ολυμπιακοί του Ρίο, το σημερινό όμως σκίτσο δεν θα έχει συνάφεια με την επικαιρότητα. Θα δούμε πώς σχολίασε ο Μποστ ένα επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου που είχε κάνει πολύ θόρυβο όταν συνέβη, την κατάρριψη του αμερικανικού κατασκοπευτικού αεροσκάφους U-2 τον Μάιο του 1960 και τα όσα ακολούθησαν.

Πράγματι, την πρωτομαγιά του 1960 ένα αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος τύπου Λόκχιντ U-2 απογειώθηκε από τη βάση του Πεσαβάρ στο Πακιστάν με αποστολή να διασχίσει την ΕΣΣΔ φωτογραφίζοντας μυστικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και να προσγειωθεί σε μια βάση στη Νορβηγία. Περίπου στα μισά της διαδρομής καταρρίφθηκε (στην περιοχή του Σβερντλόφσκ) από σοβιετικό πύραυλο. Ο πιλότος, ο σμηναγός Γκάρι Πάουερς, χρησιμοποίησε το αλεξίπτωτό του και σώθηκε, αλλά συνελήφθη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχείρησαν στην αρχή να αρνηθούν ότι επρόκειτο για κατασκοπευτικό αεροπλάνο, αλλά οι Σοβιετικοί, έχοντας στα χέρια τους και τον πιλότο και τα συντρίμμια του αεροπλάνου, τους ανάγκασαν να παραδεχτούν την αλήθεια.

Συνέπεια της όξυνσης των αμερικανοσοβιετικών σχέσεων ήταν να ναυαγήσει η τετραμερής διάσκεψη των Παρισίων (μεταξύ ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλίας και Μεγ. Βρετανίας) που είχε προγραμματιστεί για τις 15 Μαΐου 1960 και τελείωσε σχεδόν αμέσως μόλις άρχισε, σε ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα.

mpost-cannes

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | 136 Σχόλια »