Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Νομανσλάνδη’ Category

Κωνσταντινελενικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2017

Αύριο γιορτάζει η μισή Ελλάδα, οπότε αποφάσισα να τιτλοφορήσω έτσι το βδομαδιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Το αντίστοιχο περυσινό, που είχε πέσει ανήμερα της γιορτής, το είχα πει «Ελενοκωνσταντινικά», οπότε με το σημερινό αποκαθιστώ την ισορροπία.

Να προσφέρω σε όσες και σε όσους γιορτάζουν αύριο τα εορταστικά άρθρα του ιστολογίου, για την Ελένη και για τον Κώστα (δεν έχω κανέναν φίλο που να τον λένε Κωνσταντίνο -ξέρω Κώστα, Κωστή, Ντίνο, αλλά με γαλαζοαίματους δεν έχω πολλά παρεδώσε).

Θα μπορούσα βέβαια το σημερινό άρθρο να το αποκαλέσω και «Τεταρτομνημονιακά μεζεδάκια» αφού τη βδομάδα που μας πέρασε συζητήθηκε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο που πήρε, καλώς ή κακώς, την τρέχουσα ονομασία «τέταρτο μνημόνιο» (ο κανονικός του τίτλος είναι ένα ασυμπάθιστο μακρινάρι).

Οι σχετικές συζητήσεις στη Βουλή δίνουν κατά καιρούς και κάμποσο υλικό για γλωσσικό σχολιασμό, αλλά τούτη εδώ αποτέλεσε την εξαίρεση, μια και η συγκομιδή μας ήταν φτωχή. Πάντως, αξιοπρόσεκτο γεγονός ήταν η αποβολή της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χρυσής Αυγής ύστερα από τη χειροδικία του Κασιδιάρη και τη δικαιολόγησή της από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο. Σε σχέση με αυτό το επεισόδιο, έγινε και το ευτράπελο σχόλιο ότι «βρήκε ευκαιρία ο Κασιδιάρης, τώρα που ο Παυλόπουλος δεν είναι πια στη Βουλή».

Πάμε όμως στα καθαυτό μεζεδάκια.

* Στην προσπάθεια να φτάσει η ελληνική γλώσσα τα πέντε εκατομμύρια λέξεις και να μας σβήσουν το χρέος οι πιστωτές, νέα λέξη γεννήθηκε σε άρθρο για τη δίκη της συζύγου του τραγουδιστή Πασχάλη Αρβανιτίδη (με το στιγμιαίο), το «προλούδιο», εφόσον: «Ο μάρτυρας ανέλυσε το «προλούδιο της ιστορίας που δικάζουμε σήμερα», όπως χαρακτήρισε τα όσα έχουν προηγηθεί και επιτέθηκε στην κατηγορούμενη»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 234 Σχόλια »

Μεζεδάκια επί μακρόν

Posted by sarant στο 6 Μαΐου, 2017

Τα προηγούμενα μεζεδάκια τα είχαμε πει «προπρωτομαγιάτικα», όμως τούτα εδώ δεν θα τα πω «μεταπρωτομαγιάτικα» διότι υπάρχει πιο σημαδιακό γεγονός να τα συνδέσω, αφού αύριο γίνεται ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία (Γαλλία, Γαλλία χαρά της οικουμένης που έλεγε και ο γαλλόφιλος Λαπαθιώτης).

Αντιγράφω ένα σχόλιο που έκανα χτες στο Φέισμπουκ για τα γαλλικά πολιτικά πράγματα:

Κλείνει σήμερα στη Γαλλία η προεκλογική εκστρατεία ενόψει των εκλογών της Κυριακής και όπως όλα δείχνουν ο Εμανουέλ Μακρόν θα αναδειχτεί μεθαύριο ο 8ος πρόεδρος της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας και μάλιστα με πάνω από 60%.

Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση, το 51% των ψηφοφόρων του Μελανσόν θα ψηφίσουν Μακρόν και το 11% Λεπέν, οι άλλοι λευκό/αποχή. Ήταν 47-17, αλλά έπαιξε ρόλο η άγρια εμφάνιση της Λεπέν στο προχτεσινό ντεμπά (ντιμπέιτ που το λέμε εμείς). Βέβαια, αυτά τα λένε οι δημοσκοπήσεις, αλλά είναι και η δική μου αίσθηση.

Δεν υπάρχει αντίφαση εδώ με το αποτέλεσμα του εσωτερικού δημοψηφίσματος που έκανε ο Μελανσόν στους υποστηρικτές του, όπου το 65% τάχθηκε υπέρ του άκυρου-λευκού και το 35% υπέρ της ψήφου στον Μακρόν. Στο εσωτερικό δημοψήφισμα είχαν δικαίωμα ψήφου μόνο οι 450.000 καταγραμμένοι υποστηρικτές (και ψήφισαν από αυτούς οι μισοί), Η δημοσκόπηση εξετάζει το σύνολο των ψηφοφόρων, που έχουν πιο χαλαρή σχέση.

Σε άλλα νέα, οι μέτοχοι του ομίλου Ακόρ (ξενοδοχεία) ενέκριναν σχεδόν ομόφωνα τον διορισμό του Νικολά Σαρκοζί στο ΔΣ του ομίλου. Αν είναι κανείς άριστος, δεν πάει ποτέ χαμένος. Και ο Κούλης κάτι τέτοιο θα βρει.

Οπότε, επί μακρόν τα σημερινά μας μεζεδάκια, και τη Δευτέρα θα σχολιάσουμε τα αποτελέσματα με άλλο ένα γαλλοστραφές άρθρο.

* Την περασμένη Δευτέρα είχαμε τις πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις -και ένα κρούσμα ακλισιάς στο πανό της φωτογραφίας.

Όπως έχουμε ξαναγράψει, μόνο στα ελληνικά υπάρχει η λέξη «Σικάγο», στα αγγλικά και στις άλλες γλώσσες προφέρεται διαφορετικά -οπότε είναι ανεξήγητο γιατί να μένει άκλιτη μια ελληνική λέξη: των εργατών του Σικάγου, λοιπόν.

* Και επειδή πρόσφατα είχαμε και την επέτειο της εισόδου των Γερμανών στην Αθήνα το 1941, κυκλοφόρησε και πάλι ο μύθος για τον (ανύπαρκτο) ήρωα Κωνσταντίνο Κουκκίδη -για τον οποίο έχει γυριστεί και ταινία μικρού μήκους, ενώ βεβαίως έχουν βρεθεί (όλοι στον αιώνα μας) και μάρτυρες που ήξεραν την (ανύπαρκτη) οικογένειά του. Παρήγορο είναι ότι στην πιο πρόσφατη προσπάθεια αναβίωσης του μύθου υπήρξαν αρκετά αντιρρητικά σχόλια, ενώ με χαρά είδα να επικαλούνται κάποιοι το άρθρο του ιστολογίου μας.

* Τις προάλλες καλεσμένος στην εκπομπή της Κατερίνας Ακριβοπούλου στην ΕΡΤ (Αίθουσα Σύνταξης) ήταν ο Άδωνης Γεωργιάδης. Όπως μου λένε φίλοι που υπήρξαν αυτήκοοι μάρτυρες, κάποια στιγμή είπε:

«Σας ερωτώ εσάς, κυρία Ακριβοπούλου, ως οικοδεσπότη της εκπομπής»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Γαλλία, Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 271 Σχόλια »

Μεγαλοσαββατιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Απρίλιος, 2017

Άλλες φορές τα λέω «πασχαλινά», άλλοτε «προπασχαλινά», περιέργως δεν τα έχω ακόμα πει «μεγαλοσαββατιάτικα»: εννοώ τα μεζεδάκια που δημοσιεύονται το Μεγάλο Σάββατο, τόσα χρόνια που διαρκεί το έθιμο (των σαββατιάτικων μεζεδακιών, όχι του Πάσχα, διότι εκείνο διαρκεί περισσότερο).

Φέτος, πάντως, το άρθρο γράφεται ήδη από τη Μεγάλη Πέμπτη, και ανεβαίνει με αυτόματο πιλότο, μια και τις άγιες μέρες θα είμαι εκτός έδρας, στα πατρογονικά μου (κάποια από αυτά, τέλος πάντων: όχι όμως στη Μυτιλήνη, ούτε στην Αίγινα).

Εξαιτίας αυτού του ετεροχρονισμού, ίσως η σημερινή πιατέλα να είναι κάπως ελαφριά. Αλλά μεγαλοβδόμαδο είναι, ας μην το ρίξουμε στις καταχρήσεις.

* Η λαϊκή προφορά «Οκτώμβριος» είναι πολύ συνηθισμένη, δεν αξίζει να επισημαίνεται. Ωστόσο, φίλος της στήλης μού έστειλε τίτλο άρθρου από ημισοβαρόν ιστότοπο, στον οποίο αποτυπώνεται γραπτά η προφορά «ΣεΜΠτέμβριος» (και «σεμτέβριος» ακούγεται).

Σύμφωνα λοιπόν με το ρεπορτάζ, «Η Άντζελα Δημητρίου παντρεύει την κόρη της τον Σεμπτέμβριο«.

Πρόσεξα ότι το ρεπορτάζ είναι αντζελοστρεφές μέχρι παρεξηγήσεως. Το όνομα της Λαίδης μνημονεύεται τρεις φορές, του μέλλοντος γαμπρού άλλες τρεις, ενώ της μέλλουσας νύφης μόνο μία φορά. Και όταν λέω για παρεξήγηση, τι καταλαβαίνετε από αυτή τη διατύπωση;

Η αγαπημένη τραγουδίστρια ετοιμάζει μαζί με την κόρη της Όλγα Κιουρτσάκη το γάμο της με τον Φώτη Λιόση με τον οποίο είναι ζευγάρι πάνω από δέκα χρόνια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Νομανσλάνδη, Πασχαλινά | Με ετικέτα: , , , , , | 149 Σχόλια »

Λαζαρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 8 Απρίλιος, 2017

Σάββατο του Λαζάρου σήμερα. Τα περυσινά αντίστοιχα μεζεδάκια, τα είχα πει «Μεζεδάκια του Λαζάρου», οπότε φέτος που και πάλι το Σάββατο του Λαζάρου πέφτει Σάββατο ο τίτλος αλλάζει ελαφρά.

Και ξεκινάμε με ένα καθυστερημένο πρωταπριλιάτικο. Από το ιστολόγιο μιας Αμερικανίδας αρχαιολόγου, άρθρο για τη συγκλονιστική ανακάλυψη πήλινων πινακίδων με κείμενο στη Γραμμική Β στο κέντρο της Αθήνας, όπου περιγράφεται ένα περίεργο έθιμο των Μυκηναίων, να λένε εξωφρενικά ψέματα την πρώτη μέρα του τέταρτου μήνα. Το όνομα του διευθυντή των ανασκαφών, Ηλίθιος Απριλίου, μετάφραση του April Fool, ίσως να μην ήταν τόσο φανερό για τους μη ελληνόφωνους αναγνώστες.

* Το επόμενο μεζεδάκι δεν είναι φρέσκο, αλλά διατηρεί την αξία του. Τη φωτογραφία την τράβηξε φίλος του ιστολογίου στο Πήλιο τον Οκτώβριο -και αποτελεί παράδειγμα άχρηστων εισαγωγικών, εκτός βέβαια αν ο ιδιοκτήτης έχει κανένα τσιχουάχουα και σαρκάζει.

* Ένα προφορικό, τώρα, που το αναφέρω χωρίς τεκμηρίωση, όπως το είδα σε σχόλιο φίλου.

Ρεπόρτερ του Σκάι είπε «οι γονείς είχαν υποσχεθεί απ’ τον δήμο» (να τους φτιάξει νέο σχολείο).

Πρόκειται για το γνωστό ζητηματάκι με τα αποθετικά ρήματα μέσης φωνής αλλά ενεργητικής διάθεσης. Πολύ συνηθισμένο παράδειγμα είναι οι μετοχές «που διαπραγματεύτηκαν».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , | 143 Σχόλια »

Αντισυνταγματικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Οκτώβριος, 2016

Θα το καταλάβατε ότι ο τίτλος αναφέρεται στην πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ με την οποία κηρύσσεται αντισυνταγματικός ο νόμος («Παππά») για τις τηλεοπτικές άδειες. Ως τώρα απέφυγα να σχολιάσω το θέμα, και τώρα το σχόλιό μου θα είναι επί της διαδικασίας περισσότερο.

Κατά την ταπεινή μου γνώμη, η συγκρότηση των ανεξάρτητων αρχών γενικά και του ΕΡΣ (ή είναι ΕΣΡ; πάντα το μπέρδευα) ειδικότερα πάσχει δομικά, έχει μια τεράστια τρύπα. Τι εννοώ; Ότι ο ευφυής νομοθέτης είχε τη φαεινή ιδέα να επιβάλει υπεραυξημένη πλειοψηφία (80% θαρρώ) για τη συγκρότηση του ΕΡΣ (ή ΕΣΡ) όπως και άλλων ανεξάρτητων αρχών, θέλοντας με τον τρόπο αυτό να αποθαρρύνει τις στενά κομματικές υποψηφιότητες και να παρακινήσει τα κόμματα να επιδιώξουν ευρύτερες συναινέσεις.

Και ως εδώ καλά. Ωστόσο, είναι ερασιτεχνικό λάθος να μην προβλέπεις μια δικλίδα ασφαλείας -τι θα γίνει αν, παρ’ όλη τη δική σου καλή διάθεση, καταστεί αδύνατο να συγκεντρωθεί αυτή η υπέρμετρα αυξημένη πλειοψηφία. Διότι, αν το ΕΡΣ (ή όποια άλλη ανεξάρτητη αρχή) έχει αρμοδιότητες, είναι ανεπίτρεπτο να μην συγκροτείται ή να μην αναπληρώνονται όσα μέλη του λήγει η θητεία τους ή γερνάνε ή (χτύπα ξύλο) εγκαταλείπουν τον μάταιο τούτο κόσμο -εκτός αν διοριστεί στο ΕΡΣ ο μητροπολίτης Φθιώτιδας των ΓΟΧ.

Δεν φταίει η αντιπολίτευση που στήλωσε τα πόδια και αρνήθηκε να δεχτεί (πέρυσι ακόμα) τα πρόσωπα (τα περισσότερα άξια και από όλο το πολιτικό φάσμα) που πρότεινε η κυβέρνηση, φταίει ο νομοθέτης που δεν έχει προβλέψει δικλίδα [γράφεται και δικλείδα, αλλά τα λεξικά θεωρούν σωστό το: δικλίδα, δεν είναι από την κλείδα]. Διότι και για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προβλέπεται αυξημένη πλειοψηφία (όχι πάντως τόσο αυξημένη: 66,6% «μόνο») αλλά υπάρχει πρόνοια για μείωση του ορίου στο 60% στην τρίτη ψηφοφορία και, κυρίως, για διάλυση της Βουλής και εκλογή με απλή πλειοψηφία από την επόμενη Βουλή. Αν η εκλογή ΠτΔ διεπόταν από τη λογική της συγκρότησης του ΕΣΡ θα είχαμε ακόμα ΠτΔ τον Χρήστο Σαρτζετάκη.

Θα έπρεπε λοιπόν να υπάρχει πρόβλεψη για το τι θα γίνει αν δεν συγκεντρωθεί η θηριώδης πλειοψηφία του 80%. Χαμήλωμα του ορίου σε πρώτη φάση, και στη συνέχεια κάτι άλλο, π.χ. ορισμός του Συμβουλίου από κάποιο δικαστικό σώμα το οποίο θα διαλέγει προσωπικότητες από καταλόγους που θα υποβάλλουν τα κόμματα (μια ιδέα είναι -θα υπάρχουν και άλλες). Πάντως, το να έχει αρμοδιότητες ένας φορέας και να μην υπάρχει πρόβλεψη για το τι θα γίνει αν δεν μπορεί να συγκροτηθεί ο φορέας, αυτό είναι συνταγή για ανωμαλία. Και στην ανωμαλία, όπως και στην αναμπουμπούλα, ο λύκος χαίρεται -λέγε με καναλάρχη.

* Πάμε τώρα στα μεζεδάκια μας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 147 Σχόλια »

242 πιατέλες με μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Οκτώβριος, 2016

Γιατί 242; Τι το περίεργο έχει αυτός ο αριθμός; Μήπως επειδή είναι το γινόμενο 22 x 11; Όχι. Απλώς, δεν έβρισκα τίτλο για τη σημερινή μας πιατέλα -το σημερινό άρθρο εννοώ- κι έπειτα πρόσεξα ότι το όνομα του αρχείου που δίνει η WordPress είναι meze-242. Στην πραγματικότητα, από τότε που άρχισε να λειτουργεί το ιστολόγιο έχουν δημοσιευτεί αρκετά περισσότερα άρθρα με μεζεδάκια αλλά στην αρχή έβαζα τυχαία ονόματα αρχείων και μόνο από ένα σημείο και μετά μού έκοψε να βάζω το τυποποιημένο «meze» και να έχω έτσι μιαν αρίθμηση.

* Και ξεκινάμε με ένα χτεσινό μεζεδάκι. Φίλος που διαβάζει εφημερίδες, μου έστειλε τον εξής τίτλο άρθρου από την Καθημερινή: Καρατομήθηκε εκ νέου ο Θανάσης Γιαννόπουλος.

Και εντάξει, είναι καθιερωμένη και λεξικογραφημένη η χρήση του ρήματος «καρατομώ» μεταφορικά, για να δηλωθεί η αποπομπή στελέχους από διευθυντική θέση που κατέχει -αλλά η κυριολεξία δεν παύει να υπάρχει έστω και στο περιθώριο, λέει ο φίλος μου, οπότε εύλογα ανακύπτει το ερώτημα: και πόσα κεφάλια έχει ο καρατομηθείς;

Ωστόσο, διστάζω να επικρίνω τον τίτλο, διότι σκέφτομαι μήπως αυτό ωθήσει τους υλατζήδες να βάζουν στο εξής εισαγωγικά στη λέξη -και όπως λέει η παροιμία, ανάρια τα εισαγωγικά, για να’ χουν νοστιμάδα.

 

* Διάβασα και το άρθρο, πάντως, κι έπιασα έναν μικρούλη σολοικισμό στη δήλωση του αποπεμφθέντος. Γράφει: «Η επιστημονική και πολιτική ιστορία μου καθιστούν επιβεβλημένη την προσφυγή μου στη Δικαιοσύνη επιφυλασσόμενος και κάθε άλλης νόμιμης αντίδρασής μου, καθώς θίγονται ευθέως η αξιοπρέπειά μου, η ηθική μου αλλά και η νομική πλευρά ζητημάτων.»

Αυτό το «επιφυλασσόμενος», ονομαστική απόλυτος, θαρρώ πως δεν στέκει. Το υποκείμενο της πρότασης είναι άλλο, δεν μπορεί να αλλάξει μεσοδρομίς. Βέβαια, δεν είναι και τόσο σοβαρό το λάθος.

Ίσως να φταίει, για πολλοστή φορά, η ονοματική σύνταξη. Με μια διατύπωση όπως «… με αναγκάζουν να προσφύγω στη δικαιοσύνη, επιφυλασσόμενος κτλ.» δεν υπάρχει θαρρώ πρόβλημα.

* Η μπογδανιά της εβδομάδας. Στην εκπομπή της Δευτέρας, στην αρχή-αρχή, ο Νομάρχης Ημιμαθείας άρχισε να λέει τι έγινε «σαν σήμερα» και έδειξε έναν κύριο με μουστάκες, «τον Ζαϊμη» (χωρίς μικρό όνομα, λες κι είναι Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής), ο οποίος ήταν πρωθυπουργός τον Οκτώβριο του 1915, και ο οποίος αρνήθηκε την πρόταση των Άγγλων να μας δώσουν την Κύπρο αν μπαίναμε στον πόλεμο με το μέρος της Αντάντ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , , | 203 Σχόλια »

Τα ορυχεία του ποτού και άλλα μεταφραστικά κακουργήματα

Posted by sarant στο 12 Σεπτεμβρίου, 2016

b27830Το καλοκαίρι, καθώς περίμενα στο αεροδρόμιο, έβγαλα μια φωτογραφία με το βιβλίο που είχα μαζί μου συντροφιά στο ταξίδι, και ανακοίνωσα στο Φέισμπουκ ότι επιστρέφω στα πάτρια, μην στερηθεί ο κόσμος κι ο ντουνιάς το βαρυσήμαντο νέο και χάσει η Βενετιά βελόνι. Το βιβλίο ήταν το Συμβόλαιο γάμου, του Μπαλζάκ, από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος.

Ένας σοφός φίλος, μου έγραψε: «Γιατί όμως διάλεξες την παλιά αυτή μετάφραση;»

Γιατί δεν έκανα έρευνα αγοράς πριν το πάρω, θα μπορούσα να του απαντήσω. Το αστείο είναι ότι το είχα ήδη το βιβλίο σε ηλεκτρονική μορφή, που μου το είχε χαρίσει ένας άλλος φίλος, το πεντέφι από μια παλιά και προ πολλού εξαντλημένη έκδοση του Κάλβου, σε μετάφραση της Ρενέ Ψυρούκη -αλλά, κακά τα ψέματα, λογοτεχνία στην οθόνη δεν μου αρέσει να διαβάζω. Γενικά, την οθόνη την έχω κυρίως για να ανατρέχω σε ηλεσυγγράμματα, όχι για μακρόχρονο διάβασμα. Κι έτσι, προτίμησα να αγοράσω την έκδοση σε βιβλίο παρόλο που είχα ήδη την ηλεκτρονική.

Οπότε βρέθηκα με δυο παλιές μεταφράσεις του έργου του Μπαλζάκ. Παλιά και καλή, λέει το κλισέ, αλλά στην προκειμένη περίπτωση ο σοφός φίλος είχε δίκιο, στην έκδοση του Ζαχαρόπουλου η «παλιά» μετάφραση είναι κάκιστη.

Κι έτσι, θα αφιερώσω το σημερινό σημείωμα σε αυτή την κάκιστη μετάφραση και σε μερικά διασκεδαστικά λάθη της. Στον παλιό μου ιστότοπο συνήθιζα να ανεβάζω κριτικές μεταφράσεων και να επισημαίνω μεταφραστικά ατοπήματα, είχα και ειδική σελίδα, τις Μεταφραστικές γκρίνιες, και μετά έφτιαξα και μιαν άλλη ενότητα, για πιο σύντομα μεταφραστικά σχόλια, το Κομπολόι του δραγουμάνου. Εδώ τα μεταφραστικά μαργαριτάρια τα επισημαίνω κυρίως στα σαββατιάτικα μεζεδάκια, αλλά αυτοτελή άρθρα για κριτική μεταφράσεων δεν έχω δημοσιεύσει πολλά, επειδή σκέφτομαι πως είναι ένα μάλλον ειδικό θέμα που ενδιαφέρει μόνο όσους έχουν την πετριά κι έτσι τα αποφεύγω, κάνοντας εξαίρεση κυρίως για μερικά γνωστά βιβλία (π.χ. του Ουμπέρτο Έκο). Αλλά τώρα το άρθρο το έγραψα, οπότε το δημοσιεύω -κι αν είναι βαρετό για τους μη γαλλομαθείς ζητώ συγνώμη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Εκδοτικά, Μεταφραστικά, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , | 138 Σχόλια »

Ολυμπιακά μεζεδάκια ξανά

Posted by sarant στο 6 Αύγουστος, 2016

Τα σημερινά μεζεδάκια δεν λέγονται «ολυμπιακά» για να τιμήσουν την προχτεσινή ηρωική προσπάθεια του Ολυμπιακού, ο οποίος κατάφερε επί 80 λεπτά να διατηρήσει ανέπαφη την εστία του απέναντι στο μεγαθήριο της ερήμου, τη σαρωτική υπερομάδα Χάποελ Μπερσέβα. Απλώς, από σήμερα τα χαράματα άρχισαν οι Ολυμπιακοί αγώνες στο Ρίο -όχι των Πατρών, αλλά στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Και είναι «ξανά» διότι και πριν από 4 χρόνια είχαμε άρθρο με τον τίτλο Ολυμπιακά μεζεδάκια, μόνο που τότε ήταν για τους προηγούμενους Ολυμπιακούς αγώνες, του Λονδίνου. Όπως βλέπετε, το ιστολόγιο μετράει ήδη δύο Ολυμπιάδες.

RioΗ τελετή έναρξης έγινε στις 2 το πρωί, αλλά δεν ξενύχτησα για να την παρακολουθήσω. Πάντως, αν τηρήθηκε το πρόγραμμα, είχαμε μια πρωτιά: πρώτη φορά (ίσως όχι τυχαία, επί αριστερής κυβέρνησης) σημαιοφόρος της ελληνικής αποστολής ήταν μια γυναίκα, η ιστιοπλόος Σοφία Μπεκατώρου.

Και όπως επισήμανε στη Λεξιλογία ο φίλος Δρ. Ζίμπενμαλ, αυτή τη στιγμή ο πίνακας των μεταλλίων παρουσιάζει μια εικόνα που δεν θα την ξαναδείτε (παρά μόνο σε τέσσερα χρόνια), αφού προηγούνται το Αφγανιστάν, η Αμερικανική Σαμόα και η Ανδόρρα! Φυσικά, αφού ακόμα δεν έχουν απονεμηθεί μετάλλια, η κατάταξη του πίνακα γίνεται με αλφαβητική σειρά. (Εγώ έχω το γαλλόφωνο γκουγκλ, που δίνει στη δεύτερη θέση την Ανδόρρα και στην τρίτη την Αρμενία).

Μπορεί να γενικεύω την προσωπική μου στάση, αλλά έχω την εντύπωση πως λίγοι, τουλάχιστον στην πατρίδα μας, ενδιαφέρονται για τους Ολυμπιακούς αγώνες της Βραζιλίας -αν πέφτω έξω, θα μου το πείτε στα σχόλια. Εμάς άλλη Ολυμπιάδα μάς έκαψε, τούτη εδώ καίει τους Βραζιλιάνους.

* Επειδή όμως και φέτος είναι πιθανό να επανέλθει η συζήτηση, που γίνεται κάθε 4 χρόνια, για τη δήθεν λανθασμένη χρήση της λέξης «Ολυμπιάδα», προκειμένου για τη διοργάνωση, μεταφέρω ένα απόσπασμα από το άρθρο του 2012:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λερναίο κείμενο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νατσουλισμοί, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , | 164 Σχόλια »

Σαρακοστιανά μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 19 Μαρτίου, 2016

Τον τίτλο «σαρακοστιανά» τον έχουμε χρησιμοποιήσει ξανά, και μάλιστα πέρσι, αλλά η επανάληψη δεν βλάφτει -και ταιριάζει, αφού το σημερινό Σάββατο είναι το πρώτο της φετινής Σαρακοστής. Θα μπορούσαμε να τα πούμε και «μακεδονικά» μεζεδάκια, αλλά σκέφτηκα μήπως προκληθεί κυβερνητική ή διεθνής πολιτική κρίση, οπότε είπα ν’ αποφύγω τον σκόπελο.

* Και ξεκινάμε με έναν άσπονδο φίλο, από εκείνους που κάθε τόσο μάς βάζουν τρικλοποδιά αν δεν προσέξουμε.

Διαβάζω ότι πουλήθηκε σε δημοπρασία, και μάλιστα πολύ φτηνά, το πιάνο που είχε χρησιμοποιηθεί στην ταινία «Μαθήματα πιάνου». Και γράφει το άρθρο του in.gr, το οποίο είναι από τους καλύτερους προμηθευτές μαργαριταριών:

To δημοφιλές πιάνο της αριστουργηματικής ταινίας του 1993, «Μαθήματα Πιάνου», πουλήθηκε μόνο 620 ευρώ σε δημοπρασία μέσω ίντερνετ.

Τιμή όχι και πολύ αντιπροσωπευτική, για το εικονικό πιάνο, της πολυβραβευμένης με Όσκαρ ταινίας της Τζέιν Κάμπιον, που χρησιμοποιήθηκε στην περίφημη σκηνή της παραλίας.

Εικονικό πιάνο, virtual piano, μπορεί να είναι κανένα πρόγραμμα στον υπολογιστή, που σου εμφανίζει πάνω στην οθόνη πληκτρολόγιο και μπορείς να παίξεις «σαν» στο πιάνο. Το πιάνο της ταινίας ήταν, ή έγινε, iconic. Ο άσπονδος φίλος ξαναχτύπησε τον απρόσεχτο μεταφρατζή. (Πώς θα το λέγαμε σωστά; Διάσημο, μάλλον).

** Προσθήκη: με ενημερώνει ο φίλος Κώστας Δεμερτζίδης (βλ. σχόλιο 58) ότι στη συγκεκριμένη ταινία το πιάνο ήταν όντως εικονικό -με την έννοια ότι δεν ήταν κανονικό, και γι’ αυτό άλλωστε πουλήθηκε σε τόσο χαμηλή τιμή. Αν είναι έτσι, δεν είναι λάθος η επιλογή της λέξης και ζητώ συγνώμη.

* Η Νομανσλάνδη έχει βασιλιάδες, έχει στρατηγούς, έχει συγγραφείς και συνθέτες, καιρός ήταν ν’ αποκτήσει και τον Θεό της ή τον προφήτη της. Σε άρθρο που παρουσιάζει 10 απίθανους τουριστικούς προορισμούς (έχει και έναν ελληνικό, λέει, αλλά δεν κλικάρισα πιο κάτω), διαβάζω τα εξής:

 

Όσοι επισκέπτονται το Blagaj, ένα χωριό στη Βοζνία Ερζεγοβίνη, είναι αδύνατο να μην μαγευτούν από τη θέα που προσφέρει το Blagaj Tekke, ένα μοναστήρι που χτίστηκε για τους λάτρεις του Ντερβίς.

Μέγας είσαι Ντερβίς και θαυμαστά τα έργα σου!

(Δεν έψαξα και πολύ κι έτσι δεν βρήκα το πρωτότυπο, αλλά πάω στοίχημα πως θα έλεγε Dervish monastery ή Dervish house, μοναστήρι των δερβίσηδων. Εκτός αν εννοεί τον Ντερβίση του Μάρκου).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , | 175 Σχόλια »

Νεοδημοκρατικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Δεκέμβριος, 2015

Ο λόγος που τιτλοφόρησα έτσι το σημερινό πολυσυλλεκτικό άρθρο μας είναι απλώς ότι αύριο γίνονται (αν ολα πάνε καλά, δηλαδή) οι εσωκομματικές εκλογές στη Νέα Δημοκρατία, από τις οποίες θα προκύψει ο αρχηγός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης -άραγε και ο επόμενος πρωθυπουργός; Δεν το θεωρώ πολύ πιθανό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα μεζεδάκια είναι αλιευμένα από τα εσωκομματικά της Νέας Δημοκρατίας ή από τις δηλώσεις υποψηφίων αρχηγών τους -υπάρχει απλώς χρονική σύμπτωση.

* Βέβαια, ένας από τους τέσσερις υποψηφίους, ο Άδωνης Γεωργιάδης φρόντισε να πλουτίσει την πιατέλα μας. Εννοώ το κωμικό επεισόδιο που προκάλεσε όταν θέλησε να μπει στο θέατρο Βέμπο για να απαντήσει στον Λάκη Λαζόπουλο, κάτι που το προανήγγειλε στο Τουίτερ δηλώνοντας «λέω να πάω μία βόλτα από το θέατρο Βέμπω»

Η ανορθογραφία προκάλεσε όχι λίγα σχόλια, ας πούμε ότι ο Άδωνης εφεύρε νέο ρήμα, το «βέμπω, βέμπεις, βέμπει» (κατά το «πέμπω»). Εκτός αν ο Άδωνης θεώρησε πως η Βέμπω κλίνεται «η Βέμπω της Βέμπως», όπως η Γκόλφω ή η Μαλάμω.

* Στη συνέχεια, στις δηλώσεις που έκανε εναντίον του Λάκη Λαζόπουλου που δεν τον άφησε να μπει στο σόου του (ούτε εμένα με αφήνουν να μπω και να τραγουδήσω στη Σκάλα του Μιλάνου, αλλά δεν το κάνω θέμα), ο Άδωνης τον κατηγόρησε ότι: «με εξύβριζε επί δεκαλέπτου» -προφανώς, όπως λέμε «επί Παπάγου» ή «άσκηση επί χάρτου».

Εκτός αν εννοούσε ότι ο Λαζόπουλος την ώρα που τον εξύβριζε πατούσε πάνω σε ένα νόμισμα των δέκα λεπτών.

* Αλλά μερικά (μικρά) μεζεδάκια συγκεντρώθηκαν και κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα στη Βουλή.

Πρόσεξα ας πούμε μια καταχρηστική γενική από τον υπουργό Γ. Σταθάκη, με το «δεν επιδέχεται παρερμηνειών». Βέβαια, δεν είναι και πολύ πρωτότυπο το λαθάκι, κι άλλοι το κάνουν, υπάρχει άλλωστε και η έλξη από το «επιδεκτικός παρερμηνειών» (και βέβαια το «ανεπίδεκτος μαθήσεως»).

Δυστυχώς δεν άκουσα την αγόρευση του Μιλτ. Βαρβιτσιώτη, που συνηθίζει τις ομοβροντίες σολοικισμών. Μια φίλη όμως που έτυχε να ακούσει ένα απόσπασμα, σημείωσε δυο μαργαριτάρια: «Είναι πρωτοφανΕς ο τρόπος….», «είχατε εδώ προηγουμένως τόν διευθύνΩΝ σύμβουλο…»

* Κι ένα διαφημιστικό διάλειμμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νατσουλισμοί, Νομανσλάνδη, Νομικά | Με ετικέτα: , , , | 187 Σχόλια »

Ο σύντροφος Μπάρλεϊ και οι άσπονδοι φίλοι του

Posted by sarant στο 5 Νοέμβριος, 2015

Προχτές έδωσα μια ομιλία περί μετάφρασης σε ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα μεταφραστών και διερμηνέων. Έθιξα αρκετά θέματα, που πολλά από αυτά τα είχα ήδη αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα και τοποθετήσεις μου -όσοι μιλάμε συνεχώς για παρεμφερή θέματα είναι αναμενόμενο, αναπόφευκτο ίσως, να ανακυκλωνόμαστε. Η ομιλία ήταν μεγάλη, κράτησε πάνω από ώρα (αν προτιμάτε: πάνω από 8000 λέξεις). Διάλεξα λοιπόν ένα κομμάτι της μόνο να το βάλω εδώ, που αναφέρεται σε δύο θέματα ή ίσως τρία. Πολλά από αυτά που λέω θα είναι γνώριμα στους φίλους του ιστολογίου -μεταξύ άλλων τα είχα αναφέρει σε μια παλιότερη ομιλία μου, που την έχω παρουσιάσει εδώ, αλλά που ήταν γραμμένη στα αγγλικά, ευκαιρία τώρα να τα έχουμε και στα ελληνικά.

Προηγουμένως είχα αναφερθεί σε δάνειες λέξεις που αλλάζουν αρκετά στη μορφή κατά το ταξίδι τους, και παίρνω αφορμή από αυτό για να περάσω στο επόμενο θέμα:

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν κάποιες αγγλικές λέξεις ελληνικής καταγωγής, που δεν έχουν αλλάξει πολύ σε εμφάνιση σε σύγκριση με την αρχική ελληνική λέξη, αλλά η σημασία τους έχει γίνει σχεδόν η αντίθετη της αρχικής. Για παράδειγμα, η αγγλική λέξη sycophant. Ξέρετε τι σημαίνει; Στα αγγλικά, sycophant είναι ο κόλακας. Ωστόσο, η ελληνική λέξη, τόσο στα αρχαία ελληνικά, όσο και στα νέα, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό, σημαίνει τον ψευδολόγο και τον καταδότη (στα αρχαία). (Παρεμπιπτόντως, να πούμε ότι η παραδοσιακή ετυμολόγηση που ήθελε τον συκοφάντη να σημαίνει εκείνον που κατάγγελλε όσους έκαναν παράνομη εξαγωγή σύκων από την Αττική, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί -περισσότερα σε ένα παλιό άρθρο). Η ελληνική λέξη πέρασε στα λατινικά, sycophanta, με την ίδια σημασία όπως και στα ελληνικά. Η σημασιολογική διολίσθηση από τον ‘ψευδολόγο’ στον ‘κόλακα’ συνέβη στα αγγλικά, γύρω στον 16ο αιώνα, και δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε πώς έγινε. Οι ισχυροί της εποχής περιστοιχίζονταν από γλοιώδεις κόλακες, οι οποίοι επίσης είχαν το καθήκον να διασπείρουν συκοφαντικές φήμες για τους αντιπάλους των αφεντικών τους –κι έτσι η λέξη απέκτησε νέα σημασία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μεταφραστικά, Νομανσλάνδη, Τίτλοι, Ψευδόφιλες λέξεις | Με ετικέτα: , , | 113 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν από την τελική ευθεία

Posted by sarant στο 12 Σεπτεμβρίου, 2015

Ποια τελική ευθεία, θα ρωτήσετε. Μπα, δεν θα το ρωτήσετε: θα έχετε καταλάβει πως εννοώ την τελική ευθεία πριν από τις κάλπες. Σε οχτώ μέρες θα έχουμε εκλογές -αλλά αυτό δεν σημαίνει πως όλα μας τα μεζεδάκια έχουν να κάνουν με την προεκλογική εκστρατεία.

* Για παράδειγμα, πολύ γέλασα διαβάζοντας την είδηση ότι ο μουσουργός Σταμάτης Γονίδης «ασχολείται νυχθημερόν με τη συγγραφή μουσικής με θεραπευτικές ιδιότητες».

Θεραπευτικές ιδιότητες; Ασφαλώς θα πρόκειται για… γονιδιακή θεραπεία!

* Ένα άλλο κωμικό ρεπορτάζ από την iefimerida, για μια τουρίστρια που «αψήφησε το ISIS» και «φωτογράφισε την Παλμύρα πριν τη γκρεμίσουν». Το ρεπορτάζ μάς δείχνει «τις τελευταίες» φωτογραφίες από την Παλμύρα, αλλά αν διαβάσουμε το κείμενο θα δούμε ότι η τουρίστρια που «αψήφησε» το ISIS επισκέφτηκε την Παλμύρα το… 2010 και το 2011, δηλαδή αρκετά πριν συγκροτηθεί η ισλαμική φονταμενταλιστική ομάδα! Το 2010 δεν είχαν καν αρχίσει οι εμφύλιες συγκρούσεις.

Ε, έτσι το έχω αψηφήσει κι εγώ το ISIS, αφού είχα πάει στην Παλμύρα (και στη Δαμασκό και στο Κρακ των ιπποτών, όπως και η θαρραλέα τουρίστρια) το 2008 -έχω και φωτογραφίες! Παρακαλώ να με αποκαλείτε Λεοντόκαρδο στο εξής.

Και σαν κερασάκι, προσέξτε ότι η 29χρονη τουρίστρια είναι «από τη Τζόρτζια». Αν κρίνουμε από το ότι λέγεται Γιοσβίλι, στοιχηματίζω πως η κοπέλα είναι από τη Γεωργία, τη χώρα του Καυκάσου, όχι την πολιτεία των ΗΠΑ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 100 Σχόλια »

Σεπτεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Σεπτεμβρίου, 2015

Τούτα εδώ είναι τα πρώτα μεζεδάκια του φετινού εκλογικού Σεπτέμβρη, οπότε λογικό είναι να τα αποκαλέσω «σεπτεμβριανά», ιδίως αφού δεν έχω χρησιμοποιήσει άλλη φορά αυτόν τον τίτλο τα προηγούμενα χρόνια. Σεπτεμβριανά λέγονται βέβαια και τα αιματηρά γεγονότα στην Πόλη τον Σεπτέμβρη του 1955, και καθώς φέτος κλείνουν εξήντα χρόνια από το πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, που έδρασε καταλυτικά στον ξεριζωμό των Ρωμιών από την Πόλη. Αν κάποιος έχει να συστήσει ένα λογοτεχνικό έργο, είτε από Τούρκο συγγραφέα είτε από Έλληνα, που να πραγματεύεται τα Σεπτεμβριανά μακριά από εθνικισμούς και στερεότυπα, ας το αναφέρει στα σχόλια.

Και ξεκινάμε τα μεζεδάκια μας. Καθώς βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, λογικό είναι να κυριαρχούν οι δημοσκοπήσεις, και μια από τις παραμέτρους που ενδιαφέρει είναι η δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών. Μάλιστα, σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση εμφανίστηκε καινούργιος πολιτικός αρχηγός, ο Γεννημαράκης, που έρχεται τέταρτος στον σχετικό πίνακα -θα είναι επικεφαλής του Νομανσλανδιανού Εθνικού Κόμματος. Στο ίδιο άρθρο διαβάζουμε ότι τα ποσοστά «κατακρεμνίζονται» (δυο φορές μάλιστα).

* Καταπληκτικό μεταφραστικό μαργαριτάρι από το Πρώτο Θέμα. Σε ρεπορτάζ για τη δολοφονία των δημοσιογράφων του NBC, διαβάζω μαρτυρίες γειτόνων του φερόμενου ως δολοφόνου:

Γείτονες του Φλάναγκαν σχολιάζουν πως ήταν συχνά «καλός» με τις γυναίκες που έμεναν στα διπλανά σπίτια, αλλά αντίθετα ιδιαίτερα εχθρικός με τους άντρες: «Πέταγε τις ακαθαρσίες της γάτας στα μπαλκόνια τους», λένε όσοι τον ήξεραν καλά. «Είχε συνέχεια υφάκι», παρατηρεί ένας άλλος μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο NBC και θυμάται πως «περπατούσε συχνά μ’ ένα τσεκούρι στον ώμο του»!

Τσεκούρι στον ώμο του; Και δεν τον συλλάβανε ως δημόσιο κίνδυνο; Ο φίλος που εντόπισε το μαργαριτάρι έκανε τον κόπο να αναζητήσει την αρχική πηγή του δημοσιεύματος. Και πράγματι, η πηγή πρέπει να είναι εδώ, από το αμερικάνικο Daily News, που συναγωνίζεται σε σοβαρότητα το Πρώτο Θέμα:  “He had attitude all the time,” one unidentified resident told NBC News, adding that Flanagan «walked around with a chip on his shoulder. Φυσικά είναι η γνωστή Αγγλική έκφραση που εμείς θα την μεταφράζαμε «έχει το ζωνάρι λυμένο για καβγά» ή κάπως έτσι (διακατέχεται από την πικρία του παραγνωρισμένου, λέει ένα λεξικό).

Αλλά και πάλι, πώς εξηγείται το «τσεκούρι στον ώμο»; Αν δεν ξέρει κάποιος τη μεταφορική σημασία της έκφρ. to have a chip on one’s shoulder, θα περιμέναμε να επιχειρήσει να τη μεταφράσει κατά λέξη, αλλά το chip δεν έχει τη σημασία «τσεκούρι», αλλά πελεκούδι, ροκανίδι, τσιπάκι. Τι να πω, ίσως ο μεταφρατζής να είδε πελεκούδια και να σκέφτηκε το τσεκούρι.

* Αξίζει να διαβάσετε το άρθρο της Καθημερινής για τους εθελοντές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και τη συγκινητική ανυστερόβουλη προσφορά τους για τη διάσωση προσφύγων.

Ας σημειώσουμε πάντως το συχνό λαθάκι «εγκυμονούν πολλοί κίνδυνοι». Όχι. Ή θα πεις «ελλοχεύουν πολλοί κίνδυνοι» ή «η κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους».

* Σε ένα προηγούμενο άρθρο είχαμε δημοσιεύσει μια εξαιρετικά ανορθόγραφη ταμπέλα καταστήματος και σκεφτήκαμε ότι μάλλον ήταν διαφημιστικό κόλπο. Τώρα, φίλος από Θεσσαλονίκη μου λέει ότι πρόσεξε σε κεντρικό περίπτερο της πόλης (στην Τσιμισκή) πινακίδα που έγραφε:

ΝΕΡΟ
ACOUA
0,40 minutes

newchinaΔυστυχώς δεν είχε μαζί του το κινητό του. Αν πάντως είναι εσκεμμένο, είναι πολύ προχωρημένο.

* Αντίθετα, η εκλεκτή φίλη από το Ηράκλειο Κρήτης είχε μαζί της κινητό και στέλνει την φωτογραφία αριστερά, που δείχνει, όπως λέει, ότι το google translate έχει φτάσει και στις αφίσες -η συγκεκριμένη αφίσα φωτογραφήθηκε στην πλατεία Κορνάρου.

Το χειρότερο είναι πως το google translate δίνει καλύτερα αποτελέσματα, αφού όταν του δίνω new china shop μεταφράζει «νέα υαλοπωλείο»!

* Συνηθισμένο λαθάκι σε αφρόντιστα κείμενα είναι αυτό που αποκαλώ «παρενθετική ακλισιά», όταν αναφέρονται, σαν να έμπαιναν σε παρένθεση, ιδιότητες ενός προσώπου ή ενός πράγματος, σε ονομαστική πτώση, ενώ το πρόσωπο ή πράγμα είναι σε γενική ή αιτιατική. Κι ένα πρόσφατο παράδειγμα, όπου ο συντάκτης ξεκίνησε σωστά, αλλά χάθηκε στο δρόμο:

Πρόκειται για την παραίτηση του Θοδωρή Κόλλια, στενού συνεργάτη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, μέλους της ομάδας των λογογράφων του και σύμβουλος στη γενική γραμματεία του πρωθυπουργού τους τελευταίους μήνες, μετά την εκλογική νίκη του Γενάρη.

Σωστά μπαίνει η πρώτη γενική (στενού συνεργάτη), σωστά η δεύτερη (μέλους της ομάδας), αλλά στην τρίτη μας τα χαλάει!

* Φίλος ο Νίκος Βούτσης, συχνό το λάθος και το έχουν κάνει κι άλλοι, αλλά δεν παύει να είναι λάθος. Σε δηλώσεις για το ενδεχόμενο συνεργασιών μετά τις εκλογές, το στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε ότι » Από εκεί και πέρα, με το αποτέλεσμα των εκλογών, θα ενσκήψουμε όλοι, για να το εξετάσουμε, διότι σε άλλες εκλογές δεν πρόκειται να πάμε».

Όμως, τουλάχιστον σύμφωνα με τα λεξικά, ενσκήπτουν οι θύελλες, η κακοκαιρία, οι επιδημίες και άλλες συμφορές. Οι πολιτικοί που εξετάζουν ένα πρόβλημα «εγκύπτουν». Πιο απλά, στου μπαμπά τους τη γλώσσα, σκύβουν πάνω στο πρόβλημα, σύντροφε!

* Συχνά είναι τα αστεία επεισόδια με τους λογαριασμούς στα κοινωνικά μέσα, και ιδίως στο Τουίτερ, που παρωδούν λογαριασμούς πολιτικών ή γενικά δημόσιων προσώπων. Τελευταίο κρούσμα, το ψευτοτιτίβισμα από τον χρήστη με το όνομα «Διονύσης Τσακής», δήθεν Τσακνής, σχετικά με τη ματαίωση της μετάδοσης της συνέντευξης τύπου της ΠτΒ. Η Ραχήλ Μακρή δεν πρόσεξε τη μικρή διαφορά στο όνομα, ούτε την ένδειξη Parody account, και έκανε ολόκληρη φασαρία. Θα επιληφθεί, διάβασα, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος -και όχι η Υπηρεσία Αναγνωστικής Επάρκειας.

* Όσο για την ΠτΒ, από την προχτεσινή τρίτη εκτενή προσωπική συνέντευξή της στον Σκάι (μιλάμε για ανελέητο χτύπημα από τα συστημικά ΜΜΕ!) πρόσεξα μια αρκετά σπάνια ελληνικούρα: «ουτινοσδήποτε άλλου». Σωστό είναι: πρόκειται για το «οποιουδήποτε άλλου» στα βαθιά δικηγορίστικα, και το χρησιμοποιούμε για να εντυπωσιάζουμε τους αφελείς.

* Δυο μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της επαγγελματικής ένωσης των δημοσιογράφων θεώρησαν σκόπιμο να διαμαρτυρηθούν επειδή η ΕΣΗΕΑ παραχώρησε στη Ζωή Κωνσταντοπούλου την αίθουσά της (έναντι αμοιβής). Αναρωτιέμαι σε ποια εφημερίδα εργάζονται οι κύριοι Κοτταρίδης και Μαζανίτης, και αν κάνουν και εκεί τρανταχτά λάθη όπως «επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Προεδρεύων του Διοικητικού Συμβουλίου» ή κωμικοτραγικές διατυπώσεις όπως «αιτούμενος του ‘παγώματος'».

* Το ΚΙΔΗΣΟ του Γιώργου Παπανδρέου δεν πρόκειται να πάρει μέρος στις εκλογές και στο σχετικό ρεπορτάζ ο Σκάι (ίσως και άλλα κανάλια) επανέλαβε το γνωστό λάθος ότι «για πρώτη φορά ύστερα από 92 χρόνια η Βουλή μένει χωρίς Παπανδρέου». Καταρχάς, ούτε τον Γενάρη είχε εκλεγεί ο Παπανδρέου. Έπειτα, όπως έχουμε ξαναπεί, ο παππούς του, ο Γεώργιος Παπανδρέου, είχε μείνει εκτός Βουλής και το 1935 (όταν τα βενιζελικά κόμματα απείχαν από τις εκλογές) αλλά και το 1950 (όταν απέτυχε να εκλεγεί). Ίσως είναι η πρώτη φορά που δεν συμμετέχει στις εκλογές μέλος της οικογένειας Παπανδρέου για λόγους υποκειμενικής αδυναμίας (ώστε να καλύψουμε και την αποχή του 1935).

* Κι άλλο κρούσμα κωμικού τίτλου, της κατηγορίας «Μωρό δάγκωσε σκυλί», από τη Lifo: Μετανάστες από Σάμο και Μυτιλήνη μεταφέρουν δυο πλοία με προορισμό τον Πειραιά.

Πρέπει να είναι πολύ χεροδύναμοι αυτοί οι μετανάστες, να σέρνουν κοτζάμ πλοία!

* Σε ένα άρθρο που με βρίσκει σύμφωνο σε όσα καταμαρτυρεί σε ορισμένα πρώην στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που ακολουθούσαν προσωπική πολιτική, διαβάζω: «Όχι από τον πρωθυπουργό, από ψηλότερα ήρθε η εντολή. Αν ατενίσετε τον ουρανό, μπορεί να διακρίνετε τον εντολοδόχο».

Όχι όμως τον εντολοδόχο, φίλε Ανανδρανιστάκη. Τον εντολοδότη.

* Μια σωστή παρατήρηση σε ηλεμήνυμα φίλου:

Έχει γεμίσει ο δικτυακός τόπος με αιτούντες ασύλου. (ένα απλό γουγλάρισμα αρκεί για επιβεβαίωση). Αν δεν κάνω λάθος μπορεί να υπάρχουν χιλιάδες αιτούμενοι ασύλου, αλλά οι αιτούντες αιτούν άσυλο.

* Δεν είμαι φίλος του νεοπαγούς κόμματος Λαϊκή Ενότητα, το αντίθετο μάλιστα, αλλά συμφωνώ απόλυτα με όσα μου γράφει ένας καλός φίλος, που εκνευρίστηκε διαβάζοντας το πρόσφατο άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη στην Καθημερινή, στο οποίο επιτίθεται στο κόμμα του Π. Λαφαζάνη.

Το αστείο μεζεδάκι είναι στο τέλος, όπου ο Πάσχος αναφέρεται στην «απάντησή του [Κώστα Λαπαβίτσα] στο περιοδικό Jacobin (3.12.2015) ότι ‘θα χρειαστεί επιβολή δελτίου’». Για την ακρίβεια ο Λαπαβίτσας δεν είπε αυτό που βάζει μέσα σε εισαγωγικά ο Πάσχος, και άρα δεν θα έπρεπε να βάλει τα εισαγωγικά. Είπε όμως κατά λέξη «Yes, we’re talking about a process of rationing» που είναι το ίδιο πράγμα.

Όμως, μήπως ο Πάσχος βλέπει στο μέλλον και διαβάζει συνέντευξη του Λαπαβίτσα που ακόμη δεν έχει δοθεί; Πώς αλλιώς να εξηγήσουμε ότι η συνέντευξη αυτή έχει ημερομηνία (μέσα σε παρένθεση) που διαβάζεται «3 Δεκεμβρίου 2015»; Γνωρίζουμε τις μεγάλες διανοητικές ικανότητες του Πάσχου, αλλά να βλέπει και στο μέλλον; Φευ, όχι. Το περιοδικό Jacobin είναι αμερικάνικο. Η συνέντευξη του Λαπαβίτσα δημοσιεύτηκε 12 Μαρτίου 2015 (12.3.2015 ,για μας τους Ευρωπαίους). Στο (αμερικάνικο) σάιτ του περιοδικού, όμως, η ημερομηνία αυτή είναι γραμμένη με τον αμερικάνικο τρόπο (δηλαδή, «ανάποδα» για μας) κι ο Πάσχος την μετέφερε όπως την είδε, χωρίς να κάνει τον κόπο να την προσαρμόσει στο δικό μας τρόπο γραφής της ημερομηνίας.

Ίσως βέβαια ο Π. Μανδραβέλης να θεώρησε ασέβεια να μετατρέψει την αμερικανότροπη ημερομηνία. Τέλος πάντων, καλό Σαββατοκύριακο!

ΥΓ Επί του πιεστηρίου: Μεγάλη φιλολογική ανακάλυψη! Ήρθε στην επιφάνεια νέο άγνωστο μέχρι σήμερα έργο του Λογγίνου, «Περί ύφους». Τη βαρυσήμαντη ανακοίνωση την έκανε, σε προεκλογικό πάνελ του Μέγκα, ο έγκριτος φιλόλογος Άδωνης Γεωργιάδης, προφέσορας Ημιμαθείας και Προγονοκαπηλίας. Απαντώντας στον Νίκο Ξυδάκη, ο οποίος είχε αναφερθεί στη γνωστή ρήση του Μπυφόν ότι «το ύφος είναι ο άνθρωπος, για να μην υστερήσει ο Άδωνης επικαλέστηκε το έργο του Λογγίνου «Περί ύφους».

Βέβαια, ως τώρα ξέραμε ότι το σημαντικό αυτό έργο έχει τίτλο «Περί ύΨους», αλλά οι έρευνες του χαλκέντερου μελετητή (οΘντκ) μας έβγαλαν από την πλάνη μας.

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 70 Σχόλια »

Λαϊκοενωτικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Αύγουστος, 2015

Άλλες φορές δυσκολεύομαι να βρω τίτλο της προκοπής για το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, σήμερα όμως η δυσκολία ήταν στο να διαλέξω, αφού ύστερα από τη χτεσινή παραίτηση της κυβέρνησης και τη δρομολόγηση διαδικασιών για πρόωρες εκλογές θα μπορούσα να έχω παραιτημένα ή πρόωρα ή εκλογικά μεζεδάκια, ή και ανεξαρτητοποιημένα ή διασπασμένα αφού το άλλο μεγάλο γεγονός της χτεσινής μέρας ήταν η επισημοποίηση της διάσπασης του κυβερνώντος κόμματος και η συγκρότηση νέας κοινοβουλευτικής ομάδας από τους ανεξαρτητοποιηθέντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που πρόσκεινται στην Αριστερή Πλατφόρμα του Παναγιώτη Λαφαζάνη, που θα αποκαλείται Λαϊκή Ενότητα.

Τελικά ο τίτλος του νεοπαγούς σχηματισμού έδωσε την απάντηση, όταν διαπίστωσα ότι η λέξη «λαϊκοενωτικός» δεν γκουγκλίζεται, οπότε είπα να την καπαρώσω (μια χαιρέκακη φωνή ακούγεται από το βάθος «τώρα γκουγκλίζεται!»). Ωστόσο, δεν μπορώ να αποκλείσω να είχε και στο παρελθόν χρησιμοποιηθεί η λέξη «λαϊκοενωτικός», για παράδειγμα σε σχέση με το Λαϊκό Ενωτικό Κόμμα, που είχε ιδρυθεί το 1950 με συγχώνευση του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος του Παναγιώτη (όχι Λαφαζάνη, αλλά) Κανελλόπουλου και ομάδας βουλευτών του Λαϊκού Κόμματος υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο.

Από την άλλη, ο τίτλος που επέλεξε η νεοπαγής ομάδα ασφαλώς δείχνει μια διάθεση προσεταιρισμού, έστω και σε επίπεδο συμβόλων, του κοινού του ΚΚΕ, αφού η Λαϊκή Ενότητα δεν παραπέμπει μόνο στη Χιλή αλλά και στη Λαϊκή Συσπείρωση, όπως ονομάζονται οι συνδυασμοί που υποστηρίζει πανελλαδικά το ΚΚΕ στην τοπική αυτοδιοίκηση ή στη «λαϊκή συμμαχία», όπως ονομάζεται το νέο καθεστώς που σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΚΚΕ θα αντικαταστήσει την αστική δημοκρατία. Ωστόσο, αν κρίνω από τον εαυτό μου, όσοι έχουν γαλουχηθεί στο ΚΚΕ είναι πιθανότερο να προτιμήσουν, αν θελήσουν να επανακάμψουν, το γνήσιο και όχι τα υποκατάστατα.

Τέλος, ακούω ότι η συντετμημένη μορφή της ονομασίας του νέου κόμματος θα είναι ΛαΕ ή ΛΑΕ. Κόμμα με το όνομα αυτό υπήρχε στη δεκαετία του 1980 (τότε ήταν Λαϊκή Αγωνιστική Ενότητα) και ιδρύθηκε από δύο βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που αποχώρησαν (Ιντζές και Ευαγγελινός) και συνεργάστηκαν με το ΚΚΕ.

Αλλά δεν πολιτικολογούμε σήμερα, ίσως μόνο έμμεσα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Πολιτική, Υπότιτλοι, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »