Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Νομικά’ Category

Ιωάννα Αγιάννη, επάγγελμα καθαρίστρια

Posted by sarant στο 26 Νοέμβριος, 2018

Στους Άθλιους του Βίκτωρος Ουγκό ο Γιάννης Αγιάννης, όπως απέδωσε ο πρώτος μεταφραστής του έργου στα ελληνικά, ο Ιωάννης Ισιδωρίδης Σκυλίτσης, το γαλλικό Jean Valjean (απο το Voilà Jean), κλέβει ένα καρβέλι ψωμί για να θρέψει την οικογένεια της αδερφής του που έχει μείνει απροστάτευτη μετά τον θάνατο του γαμπρού του. Συλλαμβάνεται αμέσως και καταδικάζεται σε πέντε χρόνια φυλάκιση στα κάτεργα -αλλά επειδή προσπαθεί κατ’ επανάληψη να αποδράσει, τελικά περνάει στα κάτεργα 19 χρόνια της ζωής του.

Μια 53χρονη γυναικα στον Βόλο οδηγήθηκε πριν από λίγες μέρες στις φυλακές. Το 1996, για να προσληφθεί στη θέση καθαρίστριας στον Δήμο Βόλου, όντας πολύτεκνη και με ανάπηρο σύζυγο, πλαστογράφησε το ενδεικτικό της 5ης Δημοτικού ώστε να την παρουσιάζει τελειόφοιτη της 6ης Δημοτικού, που ήταν το τυπικό προσόν για τη θέση αυτή. Δούλεψε ευσυνείδητα ως καθαρίστρια σε παιδικούς σταθμούς του Δήμου, όμως πριν από μερικά χρόνια ήρθε στην επιφάνεια η παλιά πλαστογραφία. Καταδικάστηκε σε πρώτο βαθμό σε 15 χρόνια φυλάκισης και το Εφετειο απλώς μείωσε την ποινή στα 10 χρόνια -και ήδη βρίσκεται στις φυλακές Θήβας. (Μια ειρωνική λεπτομερεια είναι ότι στο μεταξύ έχει τελειώσει κανονικά το Δημοτικό και φοιτά στο Γυμνάσιο).

Εύλογα, θα έλεγα, η υπόθεσή της προκάλεσε μεγάλη αίσθηση, έως και αγανάκτηση, στην κοινή γνώμη -μια τόσο βαριά ποινή για ένα τέτοιο αδίκημα, ιδίως αν σκεφτεί κανείς ότι τόσοι και τόσοι μεγαλόσχημοι που δικάστηκαν και καταδικάστηκαν για βαρύτερα εγκλήματα βγήκαν από την περιπέτειά τους αβρόχοις ποσί ή τέλος πάντων με πολύ ελαφρύτερες ποινές.

Όχι παράλογα, θυμηθήκαμε το σκληρό γνωμικό που λέει ότι η δικαιοσύνη είναι σαν τα φίδια, αφού δαγκώνει μόνο τους ξυπόλυτους, ή, για να πάμε και στην αρχαιότητα, το απόφθεγμα του Ανάχαρση, ότι οι νόμοι δεν διαφέρουν από τον ιστό της αράχνης, που πιάνει τα μυγάκια, ενώ τα μεγάλα θερία τον κατακομματιάζουν και ξεφεύγουν (ἃ μηδὲν τῶν ἀραχνίων διαφέρειν, ἀλλ’ ὡς ἐκεῖνα τοὺς μὲν ἀσθενεῖς καὶ λεπτοὺς τῶν ἁλισκομένων καθέξειν, ὑπὸ δὲ τῶν δυνατῶν καὶ πλουσίων διαρραγήσεσθαι).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επικαιρότητα, Μυθιστόρημα, Νομικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 203 Σχόλια »

Οι δικηγορίνες δεν γεννάνε [ένα άρθρο του Βασίλη Παπαστεργίου]

Posted by sarant στο 23 Νοέμβριος, 2018

Το σημερινό άρθρο είναι γραμμένο από τον φίλο νομικό Βασίλη Παπαστεργίου, μάχιμο δικηγόρο και υποψήφιο πρόεδρο του ΔΣΑ παλιότερα. Το δημοσίευσε στον τοίχο του στο Φέισμπουκ προχτές. Μου άρεσε επειδή εξετάζει ζητήματα που ενδιαφέρουν το ιστολόγιο και είναι πολύ καλογραμμένο και του ζήτησα την άδεια να το αναδημοσιεύσω -κάτι που αυξάνει τον χρόνο ζωής της δημοσίευσης, αφού οι δημοσιεύσεις σε προσωπικές σελίδες στο Φέισμπουκ γρήγορα σκεπάζονται από τις επόμενες και επιπλέον δεν είναι γκουγκλανιχνεύσιμες. Προσθέτω μόνο ένα δικό μου εύρημα από εφημερίδα του 1923. Ο τίτλος είναι δικός μου, η αρχική δημοσίευση ήταν άτιτλη.

“Το παιδί ανέβασε πυρετό και πρέπει να το πάρω από το σχολείο” μου είπε η συνάδελφος που καθόταν δίπλα μου στο έδρανο των συνηγόρων προχθές. Βγήκε από την αίθουσα και άρχισε τα τηλέφωνα. Να φύγει δεν μπορούσε, σε λίγο έπρεπε να δικάσει. Για ώρα τηλεφωνούσε προσπαθώντας να βρει μια λύση για αυτό το απρόοπτο πρόβλημα που είχε προκύψει. Συμπτωματικά είχα κι εγώ το ίδιο θέμα. Ο μικρός είχε κάνει εμετό στο σχολείο. Αλλά εγώ δεν είχα πρόβλημα, πήγε να τον πάρει η καλή μου.

Γιορτάζουμε κατά καιρούς την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια μέρα δικηγόρου, την μέρα του δικηγόρου σε κίνδυνο τιμώντας – και δικαίως – τους συναδέλφους που ασκούν το επάγγελμα υπό συνθήκες κινδύνου για την ζωή τους. Ωστόσο ποιος θα μιλήσει μια τους μικρές καθημερινές ηρωίδες, τις γυναίκες δικηγόρους και ιδίως τις μητέρες-δικηγόρους;

Μια πρόσφατη έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών με τίτλο “Γυναίκες στα νομικά επαγγέλματα την εποχή της κρίσης. Ανάμεσα στην εργασία και την οικογένεια” καταγράφει αυτό που όσοι περνάμε την ζωή μας “στην κλεψύδρα και στα Εφετεία” το γνωρίζουμε καλά. Ότι η άσκηση της δικηγορίας από μια γυναίκα έχει μεγάλο προσωπικό τίμημα.

Τα φαινόμενα υποτιμητικής συμπεριφοράς από τους δικαστές δεν έχουν καθόλου εκλείψει. Ιδίως απέναντι στις κυοφορούσες συναδέλφους, συχνά καταγράφονται περιστατικά ακραίας έλλειψης κατανόησης και σκληρότητας.

Κυρίως όμως, η γυναίκα συνάδελφος παραμένει ουσιαστικά απροστάτευτη απέναντι στην προοπτική της εγκυμοσύνης και της μητρότητας. Ελάχιστη κάλυψη θα έχει για τις εξετάσεις και την γέννα, κανένα ταμείο δεν θα καλύψει την απώλεια εισοδήματος που θα έχει τους μήνες της αναγκαστικής αποχής της από την δουλειά. Με αποτέλεσμα οι συνάδελφοι να επανέρχονται στο επάγγελμα (χωρίς καμία υπερβολή) με το μωρό στο στήθος.

Η Εφημερίδα των Συντακτών σε πρόσφατο δημοσίευμα που υπογράφει η Ιωάννα Σωτήρχου παρουσιάζει την σχετική έρευνα.

Αντιγράφω: “… (οι γυναίκες δικηγόροι) αποκτούν και λιγότερα παιδιά. Στο σύνολο όλων των νομικών επαγγελμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας απογραφής περισσότερες από τις μισές νομικούς (52%) του συνόλου δεν έχουν αποκτήσει παιδιά, η μία στις τέσσερις έχει δύο παιδιά (25,3%), το 18,5% έχει ένα παιδί και μόλις το 4,3% έχει αποκτήσει 3-4 παιδιά.

Συνολικά, στις 100 γυναίκες νομικούς αναλογούν 83 παιδιά, όταν στον γενικό πληθυσμό σε 100 γυναίκες αναλογούν 162 παιδιά. Συγκεκριμένα, τα λιγότερα παιδιά αναλογούν στις δικηγόρους (73 παιδιά/100 δικηγόρους), σε 100 δικαστίνες αναλογούν 109 παιδιά, και 147 παιδιά αναλογούν σε 100 γυναίκες των λοιπών νομικών επαγγελμάτων.”

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Δύο φύλα, Επαγγέλματα, Επαγγελματικά θηλυκά, Εργατικά, Νομικά | Με ετικέτα: , , , | 97 Σχόλια »

Να δικαιωθεί ο Βασίλης Δημάκης

Posted by sarant στο 12 Απρίλιος, 2018

Ο κρατούμενος Βασίλης Δημάκης κάνει απεργία πείνας και δίψας διεκδικώντας το δικαίωμα να του δίνονται αδειες με βραχιολάκι για να παρακολουθεί μαθήματα στo Πολιτικό της Νομικής, όπου φοιτά. Η υπόθεση εκ πρώτης όψεως έχει αρκετές ομοιότητες με την ανάλογη διεκδίκηση του Νίκου Ρωμανού πριν από τριάμισι χρόνια (είχαμε γράψει) αλλά έχει και μερικές καίριες διαφορές.

Ο Δημάκης είναι «κοινός» ποινικός κρατούμενος, που έζησε όλη σχεδόν την ενήλικη ζωή του φυλακισμένος, που σε σχετικά μεγάλη ηλικία αποφάσισε να αλλάξει ζωή, να βγει από τον φαύλο κύκλο -τελείωσε το εσπερινό λύκειο στις φυλακές και πέρασε στις πανελλήνιες εξετάσεις δεύτερος από όλη την Ελλάδα, με δυσθεώρητους βαθμούς. Με επιτυχία πέρασε επίσης αρκετά μαθήματα του πρώτου εξαμήνου, κάτι που δείχνει ότι η στροφή του είναι απόλυτα ειλικρινής και ότι δεν γράφτηκε στη σχολή απλώς για να παίρνει άδειες.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα, συγχωρήστε μου το κλισέ, σαξές στόρι του σωφρονιστικού συστήματος: καθε υπουργείο Δικαιοσύνης θα ήθελε να μπορεί να δείχνει με καμάρι περιπτώσεις σαν του Δημάκη, και αυτό ακριβώς έκανε αλλωστε ο σημερινός υπουργός μέχρι πρότινος, όταν βράβευσε τον Δημάκη για τις επιδοσεις του στις εξετάσεις, αυτό έκανε και το υπουργείο μέχρι πρότινος όταν ενέκρινε μεταγωγή από την Πάτρα στον Κορυδαλλό ώστε να βρίσκεται ο κρατούμενος κοντά στη σχολή του.

Ωστόσο, το Συμβούλιο Φυλακής επανειλημμένα απέρριψε το αίτημά του για εκπαιδευτική άδεια προκειμένου να παρακολουθεί με βραχιολάκι τα μαθήματα της σχολής του, παρόλο που πληρούσε τις τυπικές προϋποθέσεις -είναι μαλιστα ο μοναδικος κρατούμενος που ικανοποιεί τις προϋποθέσεις και που το αίτημά του απορρίφθηκε! Έτσι, ο Δημάκης κατέβηκε σε απεργία πείνας και, στη συνέχεια, και δίψας, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει η ζωη του -ενώ χτες απορρίφθηκε από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά η προσφυγή που είχε ασκήσει ο Δημάκης κατά της απορριπτικής απόφασης.

Θα παραθέσω πιο κάτω μια τοποθέτηση που έγινε στο Φέισμπουκ από τη δικηγόρο Φιλοθέη Βαρσαμή, θέλω όμως να πω κι εγώ δυο λόγια και κυρίως να εκφράσω την αγανάκτησή μου για το κατάπτυστο δελτίο τύπου του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ένα άθλιο από κάθε άποψη κείμενο (μεταξύ άλλων και ανορθόγραφο: κάποτε σε κόβανε στη Νομική αν έβαζες απόστροφο στο «εξ»!) που είναι ντροπή για τον ΣΥΡΙΖΑ και για την αριστερή κυβέρνηση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Δικαστικά, Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Νομικά | Με ετικέτα: , , , | 181 Σχόλια »

Δυο ιστορίες με γραφειοκρατικό ενδιαφέρον (άλλη μια συνεργασία του Αλέξη)

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2018

Στο χτεσινό άρθρο φιλοξενήσαμε συνεργασία του φίλου μας του Αλέξη για ένα μνημείο στην Πρέβεζα. Όπως είχα γράψει χτες, ο Αλέξης μου είχε στείλει «Τρεις μικρές γλωσσικές ιστορίες», αλλά επειδή η πρώτη ιστορία ήταν εντελώς διαφορετική από τις αλλες δύο, αποφάσισα να χωρίσω τη συνεργασία του σε δύο μέρη: χτες είδαμε την πρώτη ιστορία, ενώ σήμερα τις άλλες δύο, που έχουν κοινό χαρακτηριστικό ότι επισημαίνουν δύο περιπτώσεις ασάφειας σε νομοθετικά κείμενα. Αν και στη δεύτερη περίπτωση δεν υπάρχει ασάφεια του νόμου αλλά κακή ερμηνεία και εφαρμογή από κάποιες υπηρεσίες.

Δίνω κατευθείαν τον λόγο στον Αλέξη -δικοί του και οι τίτλοι των επιμέρους ιστοριών.

Ιστορία 1 : Νόμος γραμμένος όχι απλά στο γόνατο αλλά …στην πλάτη του μπροστινού!

Ο νόμος 4061/2012 ρυθμίζει θέματα παραχώρησης δημοσίων εκτάσεων σε ιδιώτες για καλλιέργεια. Στο άρθρο 7 θεσπίζει μία διαδικασία εκμίσθωσης αγροτεμαχίων με ηλεκτρονικό διαγωνισμό. Σύμφωνα με αυτήν, το προς εκμίσθωση αγροτεμάχιο «αναρτάται» σε κάποια διαδικτυακή εφαρμογή του Υπουργείου και ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει ηλεκτρονικά αίτηση και μοριοδοτείται με κάποια κριτήρια. Έτσι λοιπόν το κριτήριο Α αναφέρει 3 περιπτώσεις που μοριοδοτούνται:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημόσιο, Δημόσιος τομέας, Νομικά, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , | 110 Σχόλια »

Τον τύλιξαν σε μια κόλλα χαρτί -με γενετικό υλικό

Posted by sarant στο 5 Ιουλίου, 2017

Η παροιμιακή έκφραση «τον τύλιξαν σε μια κόλλα χαρτί», που τη χρησιμοποιώ στον τίτλο, σημαίνει ότι του έκαναν αναφορά ή μήνυση και επίκειται η καταδίκη ή η τιμωρία του.

Ο κατηγορούμενος εμφανίζεται τυλιγμένος μέσα στο διπλωμένο χαρτί του εγγράφου, άρα σε δεινή θέση -αδύνατο ή πολύ δύσκολο είναι να ξεφύγει.

Οι περισσότερες παροιμιακές εκφράσεις μας έχουν αγροτική αρχή, τούτη όμως πρέπει να ξεκίνησε από τις πειθαρχικές αναφορές της στρατιωτικής ή υπαλληλικής ζωής στα πρώτα χρόνια του νεοελληνικού κράτους. Δείχνει και την αμηχανία του αμύητου πολίτη απέναντι στις δαιδαλώδεις δικαστικές διαδικασίες.

Πέρα από τον δικαστικό/πειθαρχικό τομέα, η έκφραση χρησιμοποιείται επίσης όταν κάποιος, χωρίς να το συνειδητοποιήσει, βρίσκεται δεσμευμένος με τους όρους ενός συμβολαίου που έχει υπογράψει ή μιας σύμβασης που έχει συνάψει. Ίσως από αυτή την αρχή, το ΛΚΝ δίνει για την έκφραση «τυλίγω κάποιον σε μια κόλα χαρτί» τη δεύτερη σημασία «ξεγελώ κπ., τον πείθω εύκολα να κάνει κτ. που εγώ θέλω», μια σημασία που προσωπικά δεν την έχω βρει σε χρήση.

(Παρένθεση: μια και εδώ λεξιλογούμε, θα προσέξατε ότι το ΛΚΝ γράφει την κόλα χαρτί με ένα λ, ενώ την κόλλα που κολλάμε με δύο λ. Ο Μπαμπινιώτης, αντίθετα, και για τις δύο περιπτώσεις χρησιμοποιεί διπλό σύμφωνο. Το σημειώνω απλώς. Ίσως άλλη φορά ασχοληθώ περισσότερο -προς το παρόν, κρατάω τη γραφή «κόλλα» που έχω χρησιμοποιήσει στο βιβλίο μου «Λέξεις που χάνονται», όπου περιλαμβάνεται και η προκείμενη παροιμιακή έκφραση).

Η έκφραση χρησιμοποιείται επίσης και σαν απειλή: θα σε τυλίξω σε μια κόλλα χαρτί: θα σε μπλέξω σε μια δίκη ή σε μια πειθαρχική διαδικασία, απ’ όπου δεν θα ξεμπλέξεις εύκολα.

Η απειλή αυτή κρέμεται πάνω από τα κεφάλια μας και τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ακόμα πιο επίφοβη, αν βέβαια η κόλλα χαρτί έχει πασαλειφτεί με γενετικό υλικό.

Αναφέρομαι βέβαια στα τεστ DNA, που χρησιμοποιούνται από τις διωκτικές αρχές ως αποδεικτικό στοιχείο για την καταδίκη υπόπτων ακόμα και όταν λείπει κάθε άλλο πειστήριο, όπως φαίνεται να έχει γίνει στην υπόθεση της Ηριάννας Β.Λ. για την οποία γράψαμε πρόσφατα: η μεταπτυχιακή ερευνήτρια φαίνεται πως καταδικάστηκε σε 13 χρόνια φυλάκιση με μόνο στοιχείο ένα ελαττωματικό δείγμα DNA που βρέθηκε πάνω σε κινητό αντικείμενο -τη γεμιστήρα ενός όπλου-, ένα δείγμα που πολύ βολικά «εξαντλήθηκε» κι έτσι δεν έγινε εφικτό να υποβληθεί σε πραγματογνωμοσύνη από την πλευρά της υπεράσπισης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δικαστικά, Επικαιρότητα, Νομικά, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 137 Σχόλια »

Θαλασσοδάνεια στη στεριά

Posted by sarant στο 3 Οκτώβριος, 2016

Το σημερινό άρθρο ήταν να δημοσιευτεί χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στην κυριακάτικη Αυγή στην τακτική μηνιαία στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία», αλλά λόγω πληθωρας συνεδριακής ύλης οι σελίδες του ένθετου περιορίστηκαν κι έτσι θα δημοσιευτεί την επόμενη Κυριακή. Πάντως, η δημοσίευση στο ιστολόγιο είναι επαυξημένη με προσθήκη υλικού που δεν είχε χωρέσει στο άρθρο που έστειλα στην εφημερίδα. Πρέπει να σημειώσω ότι στη σύνταξη του σημερινού άρθρου με βοήθησε καθοριστικά ο φίλος μας ο Σπύρος.

Μια λέξη που ακούστηκε πολύ τις τελευταίες μέρες, κυρίως στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής για τα δάνεια στα κανάλια και στα πολιτικά κόμματα, ήταν και η λέξη «θαλασσοδάνεια». Για παράδειγμα, σε άρθρο του Ν. Παππά θεωρήθηκε απαράδεκτο να υπάρχουν κανάλια που να στηρίζονται σε θαλασσοδάνεια, ενώ πρόσφατα επίσης έγινε λόγος για τα θαλασσοδάνεια που χορήγησε η Τράπεζα Αττικής στα κόμματα του παλαιού δικομματισμού.

Σύμφωνα με το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, η βασική, έστω και μεταφορική, σημασία της λέξης «θαλασσοδάνειο» σήμερα είναι: δάνειο που δίνεται με ευνοϊκούς όρους και που παραμένει ανεξόφλητο. Μάλιστα, ενδεικτικό είναι ότι το λεξικό θεωρεί ως παρεμφερείς έννοιες του θαλασσοδανείου τη μίζα και το ρουσφέτι.

Εξαιτίας της σημασίας αυτής που έχει προσλάβει η λέξη, πολλοί πιστεύουν ότι πρόκειται για ειρωνικό όρο της πιάτσας (κάτι σαν το «γρηγορόσημο») που πλάστηκε την εποχή της χούντας, όταν κρατικοδίαιτοι εφοπλιστές τσέπωναν χαριστικά δάνεια.  Η υπόθεση αυτή διατυπώνεται, ας πούμε, στο σχετικό λήμμα του slang.gr, το οποίο κατά τα άλλα σωστά καταγράφει την αλλαγμένη σημερινή σημασία του θαλασσοδανείου, και το αποκαλεί «παπατζίδικο» δάνειο «με παράνομους όρους, το οποίο δίνεται πάνω στη βάση της αλληλοϋποστήριξης της κρατικής εξουσίας και του κεφαλαίου, πάντα με θύμα το Δημόσιο Ταμείο. Αυτή η ειδική κατηγορία δανείων ονομάστηκε προφανώς θαλασσοδάνεια επειδή οι εφοπλιστές έφαγαν με δέκα μασέλες από αυτές τις κομπίνες.»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά, Ναυτικά, Νομικά, Παπαδιαμάντης | Με ετικέτα: , , , , , | 181 Σχόλια »

Νεοδημοκρατικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Δεκέμβριος, 2015

Ο λόγος που τιτλοφόρησα έτσι το σημερινό πολυσυλλεκτικό άρθρο μας είναι απλώς ότι αύριο γίνονται (αν ολα πάνε καλά, δηλαδή) οι εσωκομματικές εκλογές στη Νέα Δημοκρατία, από τις οποίες θα προκύψει ο αρχηγός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης -άραγε και ο επόμενος πρωθυπουργός; Δεν το θεωρώ πολύ πιθανό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα μεζεδάκια είναι αλιευμένα από τα εσωκομματικά της Νέας Δημοκρατίας ή από τις δηλώσεις υποψηφίων αρχηγών τους -υπάρχει απλώς χρονική σύμπτωση.

* Βέβαια, ένας από τους τέσσερις υποψηφίους, ο Άδωνης Γεωργιάδης φρόντισε να πλουτίσει την πιατέλα μας. Εννοώ το κωμικό επεισόδιο που προκάλεσε όταν θέλησε να μπει στο θέατρο Βέμπο για να απαντήσει στον Λάκη Λαζόπουλο, κάτι που το προανήγγειλε στο Τουίτερ δηλώνοντας «λέω να πάω μία βόλτα από το θέατρο Βέμπω»

Η ανορθογραφία προκάλεσε όχι λίγα σχόλια, ας πούμε ότι ο Άδωνης εφεύρε νέο ρήμα, το «βέμπω, βέμπεις, βέμπει» (κατά το «πέμπω»). Εκτός αν ο Άδωνης θεώρησε πως η Βέμπω κλίνεται «η Βέμπω της Βέμπως», όπως η Γκόλφω ή η Μαλάμω.

* Στη συνέχεια, στις δηλώσεις που έκανε εναντίον του Λάκη Λαζόπουλου που δεν τον άφησε να μπει στο σόου του (ούτε εμένα με αφήνουν να μπω και να τραγουδήσω στη Σκάλα του Μιλάνου, αλλά δεν το κάνω θέμα), ο Άδωνης τον κατηγόρησε ότι: «με εξύβριζε επί δεκαλέπτου» -προφανώς, όπως λέμε «επί Παπάγου» ή «άσκηση επί χάρτου».

Εκτός αν εννοούσε ότι ο Λαζόπουλος την ώρα που τον εξύβριζε πατούσε πάνω σε ένα νόμισμα των δέκα λεπτών.

* Αλλά μερικά (μικρά) μεζεδάκια συγκεντρώθηκαν και κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα στη Βουλή.

Πρόσεξα ας πούμε μια καταχρηστική γενική από τον υπουργό Γ. Σταθάκη, με το «δεν επιδέχεται παρερμηνειών». Βέβαια, δεν είναι και πολύ πρωτότυπο το λαθάκι, κι άλλοι το κάνουν, υπάρχει άλλωστε και η έλξη από το «επιδεκτικός παρερμηνειών» (και βέβαια το «ανεπίδεκτος μαθήσεως»).

Δυστυχώς δεν άκουσα την αγόρευση του Μιλτ. Βαρβιτσιώτη, που συνηθίζει τις ομοβροντίες σολοικισμών. Μια φίλη όμως που έτυχε να ακούσει ένα απόσπασμα, σημείωσε δυο μαργαριτάρια: «Είναι πρωτοφανΕς ο τρόπος….», «είχατε εδώ προηγουμένως τόν διευθύνΩΝ σύμβουλο…»

* Κι ένα διαφημιστικό διάλειμμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νατσουλισμοί, Νομανσλάνδη, Νομικά | Με ετικέτα: , , , | 187 Σχόλια »

Η γαλή δεν είναι γάτα

Posted by sarant στο 24 Ιουλίου, 2015

Ανάμεσα στα χαρτιά που στοιβάζονται πάνω στο γραφείο μου υπήρχε, και σε πρόσφατο τεκτονικό σεισμό ήρθε στην επιφάνεια, ένα γράμμα που μου είχε στείλει φίλος δικηγόρος, φανατικός πολέμιος των νέων τεχνολογιών (φανταστείτε: δεν έχει καν μέιλ) στο οποίο εκθέτει ένα μικρογλωσσικό στιγμιότυπο που το βρίσκω ενδιαφέρον για το σημερινό μας θέμα -και ταυτόχρονα δίνω μια (μακρινή) πάσα για μελλοντικό (μακρινό) άρθρο.

Λέει ο φίλος μου στο γράμμα του: Να τι μπορείς να πάθεις όταν είσαι αφηρημένος και λειτουργείς μηχανικά. Σε Αγωγή κατά την ειδική διαδικασία άρθρου 681 Α ΚΠολΔ, ο εναγόμενος οδηγός είχε ισχυρισθεί συντρέχον πταίσμα του ενάγοντος, ότι δηλαδή φρενάρισε ξαφνικά διότι πετάχτηκε μπροστά του μια γάτα. Όταν ο Δικαστής Σ… [παραλείπεται μειωτικός χαρακτηρισμός] μελετούσε τη Δικογραφία, είχε μπροστά του αφενός τις Προτάσεις του, όπου ο πληρεξούσιός του Δικηγόρος είχε γράψει για «γαλή», και αφετέρου τα Πρακτικά της Δίκης, όπου η μάρτυρας  είχε καταθέσει για «μια γάτα». Αφηρημένος, και ενεργώντας μηχανικά, απέρριψε τον ισχυρισμό με το σκεπτικό ότι επρόκειτο για… γάτα και όχι για γαλή!

Επιπλέον, ο φίλος μου στέλνει φωτοτυπία από το έγκριτο Νομικό Βήμα (τόμος 31, σελ. 260) όπου περιγράφεται η υπόθεση. Μεταφέρω εδώ:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικό ζήτημα, Γλωσσικά στιγμιότυπα, Γλωσσικά ευτράπελα, Νομικά | Με ετικέτα: , , | 187 Σχόλια »

Μεζεδάκια νομοθετικού περιεχομένου

Posted by sarant στο 25 Απρίλιος, 2015

Θα το καταλάβατε, ο τίτλος του σημερινού σημειώματος είναι παρμένος από την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, που συζητήθηκε στη Βουλή χτες και προχτές. Επειδή στα σαββατιάτικα άρθρα δεν πολιτικολογώ, δεν θα σταθώ πολύ στην ΠΝΠ. Είναι αλήθεια ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση κατάγγελνε τη συχνή χρήση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου από την προηγούμενη συγκυβέρνηση, εφόσον πρόκειται για ένα εξαιρετικό μέτρο. Κι όμως, μέσα σε τρεις μήνες, έχουν ήδη κατατεθεί -από τη νέα συγκυβέρνηση- δύο ΠΝΠ. Ακόμα βέβαια το δείγμα είναι μικρό, οπότε δεν μπορούμε να συγκρίνουμε πεπραγμένα τριών μηνών με δράση τριών ετών, αλλά η φαινομενική ή πραγματική αντίφαση ανάμεσα στα λόγια και στα έργα δεν μπορούσε να μη σχολιαστεί από την αντιπολίτευση. Φυσικά, η ΠΝΠ δεν είναι η καλύτερη μέθοδος νομοθέτησης -να θυμηθούμε πάντως ότι επί προηγούμενης κυβέρνησης υπήρξαν ΠΝΠ που δεν έφτασαν ποτέ στη Βουλή, ή που επικυρώθηκαν πολύ αργότερα, ενώ τούτη εδώ συζητήθηκε αμέσως από τη Βουλή.

Ωστόσο, εμείς εδώ λεξιλογούμε, οπότε δεν θα σχολιάσω περισσότερο. Θα σταθώ όμως σε μερικά γλωσσικά μεζεδάκια που εντόπισα ακούγοντας τη συζήτηση για την ΠΝΠ στη Βουλή.

* Πρόσεξα ότι ο γραμματέας του ΚΚΕ αναφέρθηκε ελαφρώς επιτιμητικά στην «αραβική παροιμία», όπως σωστά την είπε, «τα σκυλιά γαβγίζουν αλλά το καραβάνι προχωράει», που υποθέτω ότι την είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως κάποιος της κυβερνητικής παράταξης. Περισσότερα για την παροιμία αυτή, εδώ.

* Ένα διαδεδομένο κρούσμα γενικομανίας, αυτή τη φορά από τον Κυρ. Μητσοτάκη: δεν επιδέχεται αμφισβήτησηΣ. Κι όμως, το ρήμα «επιδέχομαι» δεν επιδέχεται σύνταξη με γενική. Το λαθάκι μπορεί να οφείλεται στην έλξη από το «ανεπίδεκτος» (ή και το επιδεκτικός), π.χ. ανεπίδεκτος μαθήσεως.

* Ένα ενδιαφέρον σαρδάμ από τον Ευάγγελο Βενιζέλο φαίνεται να πέρασε απαρατήρητο. Μιλώντας για αυτό που χαρακτήρισε εσωτερικό δανεισμό, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είπε ότι κάτι ανάλογο είχε γίνει παλιότερα «επί Γεωργοπαπαδάκου», όταν έγινε αναγκαστικό δάνειο λίγο για να χρηματοδοτηθούν οι δυσβάστακτες δαπάνες της μικρασιατικής εκστρατείας. Όχι όμως -το όνομα του υπουργού που σκέφτηκε αυτό το ρηξικέλευθο μέτρο (έκοψε τα χαρτονομίσματα στα δυο, κυριολεκτικά) ήταν Πρωτοπαπαδάκης. Ο Γεωργοπαπαδάκος, αυτός που ξέρω τουλάχιστον, ήταν φιλόλογος και λεξικογράφος. Για την ιστορία, ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, καθηγητής του Πολυτεχνείου με καταγωγή από τη Νάξο, ήταν ένας από τους Έξι που εκτελέστηκαν στο Γουδί ως υπαίτιοι της Μικρασιατικής Καταστροφής, αν και πρόσφατα αποκαταστάθηκε.

* Ένα που δεν το άκουσα με τ’ αυτιά μου, αλλά μου το μετέφερε φίλος. Η κυρια Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου είπε στην αγόρευσή της περίπου τα εξής: Ο κύριος Υπουργός είπε ότι έφερε την ΠΝΠ επειδή συνέβησαν απρόβλεπτα γεγονότα στα έσοδα και στις δαπάνες . Μα αν κάτι είναι απρόβλεπτο, αυτό αφορά το μέλλον και όχι κάτι που έχει ήδη συμβεί. Ομολογώ ότι δεν καταλαβαίνω το επιχείρημα -όταν συμβεί κάτι που δεν το είχαμε προβλέψει, δεν μπορούμε να το πούμε απρόβλεπτο;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομικά, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 125 Σχόλια »

Γίνεται επίταξη σε ανθρώπους;

Posted by sarant στο 25 Ιανουαρίου, 2013

Από χτες, που ο αρμόδιος υπουργός κ. Χατζηδάκης ανακοίνωσε μπροστά στις κάμερες ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στο μέτρο της επίταξης σε σχέση με την απεργία των εργαζομένων στο Μετρό, τόσο εδώ στο ιστολόγιο, όσο και σε άλλα σημεία της μπλογκόσφαιρας και γενικά στο ελληνικό Διαδίκτυο, εκφράστηκε η απορία αν είναι δόκιμο να μιλάμε για «επίταξη» όταν έχουμε φυσικά πρόσωπα, εργαζομένους, και όχι, ας πούμε, κτίρια ή αυτοκίνητα. Έγιναν και τα αναπόφευκτα ευφυολογήματα, ότι η ορολογία αυτή δείχνει πως η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους απεργούς σαν πράγματα.

Είχα ετοιμάσει άλλο άρθρο για σήμερα, επειδή όμως ένας αγαπητός φίλος σχολιαστής με κάλεσε να αναλάβω τις ευθύνες μου από λεξιλογική άποψη, σκέφτηκα να πω δυο λόγια για το θέμα (το γλωσσικό εννοώ) και μάλιστα να επεκταθώ λίγο και σε νομικά, παρόλο που δεν είναι τα χωράφια μου (έχουμε όμως σχολιαστές που είναι εκλεκτοί νομικοί, οπότε ίσως τους δελεάσω να πουν κι εκείνοι τη γνώμη τους). Βέβαια, η επικαιρότητα τρέχει σήμερα ολοταχώς, κι έτσι το νέο της επίταξης/επιστράτευσης σκεπάστηκε προς στιγμήν από την ανακοίνωση των συστεγαζόμενων φαρμ… αναρχικών οργανώσεων για την έκρηξη στο Mall, αλλά δεν μπορούμε να αλλάζουμε θέμα κάθε μισή ώρα. Την ανακοίνωση δεν την έχω διαβάσει, ομολογώ, πάντως πρόσεξα ότι ο ιστότοπος skai.gr αρχικά απέδωσε την προκήρυξη σε «πρωτοεμφανιζόμενη Αριστερή οργάνωση». Το διόρθωσαν σχετικά γρήγορα, πάντως πήρα μια φωτογραφία της οθόνης.

Αλλά ας γυρίσουμε στα λεξιλογικά μας. Ο όρος επίταξη πράγματι ξενίζει προκειμένου για πρόσωπα. Έχουμε συνηθίσει, όταν ακούμε επίταξη, να σκεφτόμαστε είτε τις επιτάξεις μεταφορικών μέσων στην επιστράτευση του 1974 είτε τις επιτάξεις οικιών από τις Αρχές Κατοχής. Ωστόσο, ο όρος δεν είναι εντελώς αβάσιμος και για πρόσωπα, αφού προβλέπεται στο Σύνταγμα. Όμως, δεν γίνεται επίταξη προσώπων αλλά, φυσικά, των υπηρεσιών που προσφέρουν.

Συγκεκριμένα, το Σύνταγμα κάνει λόγο για επίταξη προσωπικών υπηρεσιών στο άρθρο 22 παράγραφος 4:
4.Οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται. Ειδικοί νόμοι ρυθμίζουν τα σχετικά με την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών σε περίπτωση πολέμου ή επιστράτευσης ή για την αντιμετώπιση αναγκών της άμυνας της Χώρας ή επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από θεομηνία ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, καθώς και τα σχετικά με την προσφορά προσωπικής εργασίας στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης για την ικανοποίηση τοπικών αναγκών.
(Οι επιτάξεις πραγμάτων καλύπτονται από το άρθρο 18 παράγρ. 3)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εργατικά, Λεξικογραφικά, Νομικά | Με ετικέτα: , , , , | 123 Σχόλια »

Τι παστίτσιο είναι αυτό;

Posted by sarant στο 25 Σεπτεμβρίου, 2012

Όταν τις προάλλες έγραφα για τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ, είχα προσθέσει στο τέλος του άρθρου και μια «εύθυμη νότα», ότι οι εγχώριοι σαλαφιστές (δηλ. οι Χρυσαυγίτες) ζήτησαν με επερώτηση στη Βουλή «να αφαιρεθεί το προφίλ “Γέροντας Παστίτσιος” από το Φέισμπουκ, διότι προσβάλλει τη μνήμη του Γέροντα Παΐσιου (που δεν ξέρω ακριβώς τι είναι, πάντως φαίνεται ότι έκανε θαύματα ή προφητείες)». Και είχα προσθέσει ότι «Κι αν πεις ότι θαύματα δεν γίνονται στις μέρες μας, κι ότι δεν μπορεί να δακρύζει η εικόνα της Παναγίας, ασφαλώς κάποιου τα θρησκευτικά αισθήματα θα θίξεις και κάποιος θα θεωρήσει ότι δυσφήμησες τις θρησκείες…».

Την ώρα που τα έγραφα αυτά, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος είχε ήδη βρει τα ίχνη του διαχειριστή της «βλάσφημης» σελίδας κι έτσι την Παρασκευή 21.9 το πρωί πήγαν στο σπίτι του στα Ψαχνά Ευβοίας και τον συνέλαβαν -είναι, μάθαμε, 27χρονος ημεδαπός και κατηγορείται για «κακόβουλη βλασφημία» και «καθύβριση των θρησκευμάτων».  Φυσικά, η είδηση προκάλεσε μεγάλο θόρυβο στα κοινωνικά δίκτυα και γενικότερα στον Ιστό, ακόμα και εκτός ελληνόφωνου Διαδικτύου, αφού η σύλληψη του νεαρού θεωρήθηκε (όχι άδικα, πιστεύω), ανελεύθερη εκτροπή, πολύ περισσότερο που η αστυνομία έσπευσε κατά τα φαινόμενα να πειθαρχήσει στα κελεύσματα της ακροδεξιάς Χρυσής Αυγής. Η συσχέτιση με τις μουσουλμανικές διαμαρτυρίες για τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ ήταν αναπόφευκτη και πολλοί χρήστες στα κοινωνικά μέσα έγραψαν ότι με κάτι τέτοια η Ελλάδα θα γίνει Ιράν ή ίσως ήδη έγινε.

Επειδή έχουν γράψει πολλοί και πολλά, θα προσπαθήσω να είμαι σύντομος, γιατί έχω κατά νου να πω και μερικά άσχετα με το θέμα στο τέλος. Καταρχάς, με προβληματίζει η σύλληψη που, αν δεν κάνω λάθος, προϋποθέτει πως γινόταν κακούργημα. Ωστόσο, η βλασφημία δεν νομίζω να είναι κακούργημα, αφού τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 ετών, και παρακαλώ τους νομικούς  επισκέπτες του ιστολογίου να απαντήσουν στην απορία μου.

Κατά δεύτερον, διαβάζοντας τον Ποινικό Κώδικα  δεν βλέπω πώς στοιχειοθετούνται τα αδικήματα αυτά, έστω και όχι ως κακουργήματα:

Άρθρο 198. Κακόβουλη βλασφημία. 1. Με φυλάκιση μέχρι δύο ετών τιμωρείται όποιος δημόσια και κακόβουλα βρίζει με οποιονδήποτε τρόπο το Θεό. 2. Όποιος, εκτός από τη περίπτωση της παρ.1, εκδηλώνει με βλασφημία έλλειψη σεβασμού προς τα θεία, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών μηνών.

Άρθρο 199. Καθύβριση θρησκευμάτων. Όποιος δημόσια και κακόβουλα καθυβρίζει με οποιονδήποτε τρόπο την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού ή άλλη θρησκεία ανεκτή στην Ελλάδα τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Γλωσσικά συμπόσια, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ελευθερία του λόγου, Ιστορίες λέξεων, Μεταμπλόγκειν, Νομικά, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , | 542 Σχόλια »

Ο υγιώς σκεπτόμενος μικροεμποράκος πουλάει σβάστικες (από δεύτερο χέρι)

Posted by sarant στο 13 Σεπτεμβρίου, 2012

Περίμενα μερικές μέρες πριν γράψω το άρθρο αυτό, μήπως και εκδηλωθεί κανείς νομικός, αλλά δεν είδα τίποτε οπότε, μοιραία, θα γράψω εγώ κι ελπίζω να μην με κατηγορήσετε για αντιποίηση αρμοδιοτήτων, αν όχι επαγγέλματος. Άλλωστε το άρθρο δεν θα έχει νομικό θέμα, απλώς σε ένα σημείο θα αναφερθούμε στον Ποινικό Κώδικα. Θέμα μου είναι τα πρόσφατα απανωτά επεισόδια όπου θρασύδειλοι μπράβοι της Χρυσής Αυγής, μερικοί με βουλευτική ασυλία, επιτέθηκαν και κατέστρεψαν πάγκους αλλοδαπών μικροπωλητών, στη Ραφήνα και στο Μεσολόγγι, στα δυο πιο τρανταχτά επεισόδια ρατσιστικής βίας των τελευταίων ημερών -όχι και τα μοναδικά βέβαια· κι από μια άποψη, σοβαρότερη ήταν η εμπρηστική επίθεση στο κουρείο του Πακιστανού στη Μεταμόρφωση, ωστόσο στα δυο επεισόδια της Ραφήνας και του Μεσολογγιού υπάρχει κάτι ποιοτικά διαφορετικό.

Η διαφορά με όλα τα προηγούμενα επεισόδια είναι ότι στη Ραφήνα και στο Μεσολόγγι οι θρασύδειλοι εγκληματίες καταρχάς είχαν για γκεσέμια τους βουλευτές, κατά δεύτερο έκαναν ό,τι έκαναν ανοιχτά (μάλιστα βιντεοσκόπησαν οι ίδιοι τις εγκληματικές πράξεις τους) και τρίτον υποστήριξαν στη συνέχεια πως ζήτησαν πιστοποιητικά από τους αλλοδαπούς μικροπωλητές και έσπασαν (ή, τέλος πάντων, «απομάκρυναν» σύμφωνα με τον κασιδιάρικο ευφημισμό που χρησιμοποίησαν) τους πάγκους όσων πλανόδιων δεν είχαν χαρτιά. Αργότερα μαθεύτηκε ότι στο Μεσολόγγι συμμετείχε στους τραμπουκισμούς ο αστυνομικός που είχε διατεθεί για την… προστασία του βουλευτή Μπαρμπαρούση, και άλλωστε γι’ αυτό το λόγο τέθηκε σε διαθεσιμότητα.

Πρώτη φορά η ΧΑ εξαγγέλλει τόσο καθαρά την πρόθεσή της να πραγματοποιεί σε τακτική βάση ρατσιστικά πογκρόμ, με σαφή παρακρατικά χαρακτηριστικά, και αντιποιούμενη αρμοδιότητες που κανονικά μόνο στην αστυνομία ανήκουν. Το επιχείρημα ότι «όπου η πολιτεία δεν εφαρμόζει το νόμο» θα βρεθεί ένας χρυσαυγίτης, βουλευτής ή απλό μέλος, να τον εφαρμόσει, είναι διάτρητο και έωλο, μια και η αυτοδικία αποτελεί την πιο σίγουρη συνταγή για πλήρη κατάρρευση του κράτους δικαίου -αλλά εδώ δεν έχουμε καν αυτοδικία, έχουμε ρατσιστικές επιθέσεις μασκαρεμένες σε πράξεις αυτοδικίας, διότι βέβαια κανείς δεν έχει εμπιστοσύνη στην ορθή κρίση ή την αμεροληψία των αυτόκλητων τιμωρών. Ήδη, ο δήμαρχος Ραφήνας διέψευσε τους ισχυρισμούς για μικροπωλητές χωρίς άδεια, αφήνοντας τους θρασύδειλους  ναζιστές χωρίς έστω κι αυτό το μικροσκοπικό φύλλο συκής.

Ωστόσο, οι χρυσαυγίτες επικαλέστηκαν κάποιες νομικές διατάξεις -εκεί είναι που περίμενα σχόλιο από νομικούς, αλλά δεν είδα κανένα, οπότε είπα να το κοιτάξω μόνος μου -κι αν κάνω κάποιο λάθος, ας με διορθώσουν οι νομικοί. Λοιπόν, ο Κασιδιάρης επικαλέστηκε το άρθρο 275 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Το μεταφέρω:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακροδεξιά, Επικαιρότητα, Νομικά | Με ετικέτα: , , , , , | 232 Σχόλια »