Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Οικολογία’ Category

Τα κίτρινα γιλέκα θα φορεθούν πολύ τον φετινό χειμώνα;

Posted by sarant στο 5 Δεκέμβριος, 2018

Όπως ακούω στις ειδήσεις, η γαλλική κυβέρνηση σήμερα υποχώρησε εν μέρει στις διεκδικήσεις των «Κίτρινων γιλέκων» και ο πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ ανακοίνωσε το πάγωμα, τουλάχιστον για ένα εξάμηνο, τριών μέτρων που επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ από την αρχή του 2019, ανάμεσα στα οποία και η αύξηση της τιμής των καυσίμων, ένας φόρος οικολογικού χαρακτήρα που απέβλεπε στο να στρέψει τους πολίτες προς αυτοκίνητα μικρότερης κατανάλωσης ή προς τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Έτσι, τα Κίτρινα γιλέκα πέτυχαν μια πρώτη νίκη, παρόλο που κάποιοι εκπρόσωποί τους δήλωσαν, μετά τις ανακοινώσεις, ότι δεν αρκούν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν. Μεταφράζω πρόχειρα τις δηλώσεις ενός εκπροσώπου: «Οι διεκδικήσεις μας είναι πολύ ευρύτερες από τον φόρο στα καύσιμα. Θέλουμε απλούστατα την ακύρωση της αύξησης του φόρου [και όχι απλώς το πάγωμα] ενώ επίσης περιμένουμε μια συντακτική συνέλευση για τη φορολογία με στόχο την καλύτερη αναδιανομή του πλούτου (…) την αναβάθμιση των μισθών και του κατώτατου μισθού (Smic), των συντάξεων, των επιδομάτων πρόνοιας. Δεν θα αρκεστούμε σε ψίχουλα, οι Γάλλοι θέλουν ολόκληρη τη μπαγκέτα» -εννοώντας βέβαια τη γαλλική φραντζόλα.

Αυτά, από τον τοπικό εκπρόσωπο της περιοχής του Ωτ Γκαρόν, διότι η μεγάλη ιδιαιτερότητα του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων είναι ότι δεν έχει κάποια κεντρική ηγεσία. Γίνονται καλέσματα μέσα από το Φέισμπουκ σε κάθε γαλλική πόλη, από τις μεγάλες ως τις μικρές, αναδεικνύονται κάποιοι τοπικοί εκπρόσωποι, αλλά δεν υπάρχει συντονισμός ανάμεσα στις πρωτοβουλίες των επιμέρους περιοχών ούτε έχει μέχρι τώρα αναδειχτεί κάποια ηγετική προσωπικότητα, ενώ κι οι ίδιοι οι εκπρόσωποι δεν έχουν κάποια δυνατότητα «επιβολής» στο κίνημα.

Σε μια πρώτη προσπάθεια συνδιαλλαγής, ο πρωθυπουργός είχε καλέσει, την περασμένη εβδομάδα, πριν από τις μεγάλες ταραχές, οχτώ τοπικούς εκπροσώπους σε συζήτηση: από τους οχτώ πήγαν μόνο δύο, εκ των οποίων ο ένας ζήτησε να καταγράφεται η συνομιλία και να μεταδίδεται ζωντανά από το διαδίκτυο. Όταν ο πρωθυπουργός αρνήθηκε, ο εκπρόσωπος έφυγε. Έτσι ο πρωθυπουργός συζήτησε με τον άλλον εκπρόσωπο και στο τέλος έκανε τα πικρά γλυκά λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι είχαν μια ειλικρινή και εποικοδομητική συζήτηση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Γαλλία, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Οικολογία | Με ετικέτα: , , , | 216 Σχόλια »

Χρυσές σκουριές

Posted by sarant στο 13 Ιανουαρίου, 2016

Χτες, η καναδική εταιρεία Eldorado Gold, που έχει αναλάβει το αμφιλεγόμενο έργο εξόρυξης χρυσού στη Χαλκιδική, ανακοίνωσε την αναστολή των επενδυτικών δραστηριοτήτων της στις Σκουριές, ενώ προειδοποίησε ότι το ίδιο θα συμβεί και με το έργο της Ολυμπιάδας, εάν δεν της χορηγηθεί η απαραίτητη άδεια έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2016. Συνέπεια είναι η απόλυση εκατοντάδων εργαζομένων στις Σκουριές, ενώ το ίδιο θα συμβεί και με την Ολυμπιάδα.

Το έργο της Χαλκιδικής έχει διχάσει την τοπική κοινωνία και όχι λίγες φορές έχει απασχολήσει την κεντρική πολιτική σκηνή, αφού οι αντίθετοι στο έργο διατυπώνουν καταγγελίες για ανεπανόρθωτη βλάβη του περιβάλλοντος σε περίπτωση που υλοποιηθεί η επένδυση ενώ οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι θα χαθούν πολλές εκατοντάδες θέσεις εργασίας αν ματαιωθεί, με επακόλουθο τον οικονομικό μαρασμό της περιοχής.

Χτες, ο υπουργός Περιβάλλοντος Γιάννης Τσιρώνης, που προέρχεται από τους Οικολόγους-Πράσινους, δήλωσε ότι η καναδική εταιρεία δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της σε σχέση με τη μέθοδο της ακαριαίας τήξης και ότι, βλέποντας το αδιέξοδο στο οποίο έχει φτάσει, αναγκάζεται να αποχωρήσει.

Το έργο της Χαλκιδικής έχει διχάσει και τις πολιτικές δυνάμεις. Ως αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ταχθεί αποφασιστικά με το μέρος των αντίπαλων της επένδυσης, ενώ από τότε που έγινε κυβέρνηση έχει δεχτεί κριτικές και από τις δύο πλευρές: από τους υποστηρικτές της επένδυσης επειδή ανακάλεσε άδειες των εργοστασίων, αλλά και από τους αντιπάλους της, επειδή η αστυνομία κατέστειλε μαχητικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας.

Από την άλλη, δεν είναι μόνο η κυβέρνηση που εμπλέκεται στην υπόθεση, αφού για κάποιες από τις άδειες που εκκρεμούν είναι αρμόδιο το Συμβούλιο Επικρατείας ενώ και το Δικαστήριο της ΕΕ έχει καταδικάσει τη χώρα μας για αθέμιτη ενίσχυση προς την Ελληνικός Χρυσός ΑΕ διότι η έκταση παραχωρήθηκε έναντι συμβολικού τιμήματος.

Από τα πανάρχαια χρόνια οι άνθρωποι τρέφουν τη λατρεία του χρυσού και η αναζήτησή του συνδέεται με πάμπολλούς θρύλους και ακόμη περισσότερα εγκλήματα, από το χρυσόμαλλο δέρας και τη φιλοσοφική λίθο ίσαμε το Ελδοράδο και τους χρυσοθήρες του Φαρ Ουέστ. Οι θρύλοι είναι γοητευτικοί, το κακό όμως είναι ότι στις μέρες μας η εξόρυξη χρυσού γίνεται με μεθόδους πολύ βαριές για το περιβάλλον.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Οικολογία | Με ετικέτα: , , , | 202 Σχόλια »

Βαπέ και φουρφούρια

Posted by sarant στο 11 Μαΐου, 2015

Καμιά από τις δυο βασικές λέξεις του τίτλου (το «και» δεν πιάνεται) δεν περιλαμβάνεται στα δυο από τα τρία μεγάλα λεξικά μας, δηλαδή Μπαμπινιώτη και ΛΚΝ. Το Χρηστικό Λεξικό τούς βάζει τα γυαλιά, διότι έχει λήμμα «φουρφούρι» που το εξηγεί ως «ανεμιστηράκι ή γενικότερα μικρή συσκευή με πτερύγια» και το χαρακτηρίζει ως «(προφ.)ορικό», λέξη δηλαδή που περισσότερο λέγεται και λιγότερο γράφεται. Η λέξη δημιουργήθηκε, φανερά, με ονοματοποιία. Φουρφούρι είναι αυτό που κάνει φουρ-φουρ.

furfurΕίναι δηλαδή το φουρφούρι κάτι σαν το παιχνίδι της εικόνας, αλλά εδώ δεν χρησιμοποιώ τη λέξη με τη σημασία της αυτή, την, ας πούμε, κυριολεκτική ή μάλλον αρχική. Λέγοντας «φουρφούρια» εννοώ τις ανεμογεννήτριες, που μετατρέπουν την αιολική ενέργεια σε ηλεκτρική. Η λέξη χρησιμοποιείται αρκετά στα κοινωνικά μέσα (όπου, βέβαια, ο λόγος είναι προφορικός κι ας γράφεται), συνήθως από αντιπάλους των αιολικών πάρκων, αλλά και ουδέτερα. Εδώ στο ιστολόγιο, βρίσκω ότι την είχα χρησιμοποιήσει παρεμπιπτόντως σε ένα σχόλιο το καλοκαίρι του 2009 και ο φίλος Κορνήλιος αντισχολίασε ότι νόμιζε πως ήταν δική του πατέντα -δεν είχε δηλαδή συναντήσει άλλον να τη χρησιμοποιεί. Από τότε όμως, η χρήση της έχει εξαπλωθεί.

Πάντως, το slang.gr, παρόλο που ορά τα πάντα, έχει βεβαίως λήμμα «φουρφούρι«, αλλά δίνει τη σημασία του ανεμιστηρακιού ή της φτερωτής, δίνει και μερικές άλλες (π.χ. ότι φουρφούρι λέγεται ή λεγόταν η απαγορευμένη κίνηση της ανεξέλεγκτης περιστροφής των παιχτών στο ποδοσφαιράκι), αλλά όχι τη σημασία της ανεμογεννήτριας -ίσως επειδή το αρχικό λήμμα έχει γραφτεί πριν από έξι χρόνια, όταν, όπως είπαμε, η σημασία δεν ήταν τόσο διαδεδομένη. Ωστόσο, αν γκουγκλίσετε «φουρφούρια» θα βρείτε στην πρώτη σελίδα και ένα άρθρο με τίτλο «Φουρφούρια και στις ταράτσες«, όπου γίνεται αρνητική κριτική για την πρόβλεψη μικρών, οικιακών ανεμογεννητριών.

Προς το παρόν, οι εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών που γίνονται (ή που έχουν αδειοδοτηθεί αλλά συναντούν τις αντιδράσεις των κατοίκων) δεν αφορούν, βέβαια, μεμονωμένες μικρές γεννήτριες αλλά πολλές μαζί και μεγάλες -πρόκειται για τα λεγόμενα «αιολικά πάρκα». Οι αντίπαλοι των αιολικών πάρκων χρησιμοποιούν συχνά την άλλη λέξη του τίτλου, το «βαπέ», που δεν είναι κανονική λέξη αλλά ακρώνυμο και που καλώς δεν υπάρχει στα λεξικά διότι είναι ακόμα πιο καινούργιος όρος. Είπα ότι είναι ακρώνυμο -ακριβέστερα, είναι «πειραγμένο» ακρώνυμο. Το επίσημο ακρώνυμο είναι το ΑΠΕ, που (ανάμεσα στα άλλα) σημαίνει «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Οι αντίπαλοι των μεγάλων αιολικών πάρκων χαρακτηρίζουν «βιομηχανικές» αυτές τις εγκαταστάσεις, και από το «βιομηχανικές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας» έχουν πλάσει το ακρώνυμο «βΑΠΕ». Να προσεχτεί ότι σχεδόν πάντα το Β γράφεται με μικρό ή κάπως ξεχωρίζει (π.χ. εδώ το γράφουν β.Α.Π.Ε.). Ίσως αυτό το κάνουν για να δείξουν ότι αμφισβητούν ότι οι ΑΠΕ είναι πραγματικά ωφέλιμες για το περιβάλλον έτσι που υλοποιούνται -δεν είναι, γι’ αυτό βΑΠΕ, με β μικρό για να ξεχωρίζει, αφού δεν είναι τμήμα του επίσημου ακρώνυμου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Οικολογία, Τεχνολογία | Με ετικέτα: , , | 321 Σχόλια »