Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Περιαυτομπλογκίες’ Category

Ένα παιδί 12 χρονών

Posted by sarant στο 16 Φεβρουαρίου, 2021

Ποιο παιδί, θα ρωτήσετε, τουλάχιστον όσοι δεν θυμάστε ανάλογους τίτλους από προηγούμενες χρονιές. Παιδί δικό μου, αλλά όχι με την κυριολεκτική έννοια -παιδί πνευματικό.

Όμως δεν γιορτάζω μόνος μου, γιορτάζουμε. Βλέπετε, σήμερα έχουμε γενέθλια: το ιστολόγιο κλείνει τα δώδεκα χρόνια του, μια κι έκανε τα πρώτα του βήματα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009: εννιά και δώδεκα μας κάνουν είκοσι ένα. Οπότε, παρακαλώ να μου συγχωρήσετε την αυτοαναφορικότητα του σημερινού άρθρου, που μάλιστα εκτοπίζει τη συνέχεια από τους Εσταυρωμένους Σωτήρες του πατέρα μου, που θα τη δημοσιεύσω αύριο.

Όμως θα συμφωνήσετε μαζί μου, πιστεύω, πως για ένα πλάσμα δώδεκα χρονώ η μέρα των γενεθλίων του είναι κάτι το εντελώς ξεχωριστό, που αξίζει να γιορτάζεται. Βέβαια, δεν είναι ίδια όλα τα δωδέκατα γενέθλια. Το δωδεκάχρονο παιδί, τελειώνει το δημοτικό σχολείο, αρχίζει να βασανίζεται από την εφηβεία, έστω κι αν ακόμα δεν έχει αποχαιρετίσει τελειωτικά την παιδική ηλικία. Από την άλλη, τα εντεκάχρονα ιστολόγια μάλλον έχουν περάσει στην τρίτη ηλικία τους -αιωνόβια θα τα λέγαμε με ανθρώπινα μέτρα. Άλλωστε, είναι μετρημένα τα ιστολόγια που λειτουργούν αδιάλειπτα από το 2009 (ή και παλιότερα) ως τα σήμερα. Αμφιβάλλω μάλιστα αν υπάρχει κι άλλο σαν το δικό μας, που να δημοσιεύει τόσο ταχτικά καινούργια άρθρα.

Στα 12 λοιπόν χρόνια που είμαστε μαζί,  έχουν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο συνολικά 4424 άρθρα (με το σημερινό) στις 4384 μέρες ζωής του. Στη δωδέκατη χρονιά του ιστολογίου (από τις 17.2.2020 έως σήμερα, που θα μπορούσαμε να την πούμε και κορονοχρονιά) δημοσιέψαμε ένα άρθρο κάθε μέρα, χωρίς ποτέ να διακοπεί το σερί -αλλά αυτό είχε συμβεί και τις προηγούμενες έξι χρονιές, αφού το σερί της καθημερινής δημοσίευσης βαστάει αδιάλειπτο από τις 29.1.2014.

Συνολικά μέσα στη 12ετία έχετε κάνει σχεδόν 720.000 σχόλια, ενώ το ιστολόγιο έχει δεχτεί κάπου 25.300.000 επισκέψεις. Κάποτε τα εκατομμύρια (των επισκέψεων, να εξηγούμαστε) τα πρόσεχα και τα επισήμαινα, αλλά μετά σταμάτησα. Ακόμα και τα 25 εκατομμύρια (που πρέπει να τα περάσαμε στις αρχές του 2021) δεν τα γιόρτασα, κι ας είναι στρογγυλό νούμερο.

Όλα αυτά τα χρόνια, υπάρχουν οι τακτικοί και οι λιγότερο τακτικοί αναγνώστες του ιστολογίου, που πολλοί από αυτούς ήταν ή έχουν γίνει φίλοι, ενώ αρκετοί έχουν γραφτεί και “συνδρομητές” (ο μετρητής μου λέει 19.052 άτομα), οπότε ειδοποιούνται με ηλεμήνυμα ή με άλλον τρόπο κάθε φορά που ανεβάζω καινούργιο άρθρο. Άλλοι πάλι ειδοποιούνται για τις δημοσιεύσεις από το Φέισμπουκ, υπάρχουν όμως και οι αναγνώστες που φτάνουν στο ιστολόγιο εντελώς τυχαία μέσω γκουγκλ, έχοντας κάνει αναζήτηση για κάποια λέξη ή φράση. Με όποιο τρόπο και να έρχεστε, η συμμετοχή σας και τα σχόλιά σας αυξάνουν κατακόρυφα την αξία των άρθρων -και σας ευχαριστώ πολύ!

Γενέθλια έχουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεχάσουμε ότι εμείς εδώ λεξιλογούμε, οπότε ας πούμε μερικά πράγματα για τον αριθμό 12, τα χρόνια που συμπληρώνουμε σήμερα. Βέβαια κι εδώ κλέβω, αφού το υλικό θα το πάρω από ένα προηγούμενο άρθρο αφιερωμένο στον αριθμό 12, που όμως είχε δημοσιευτεί στο ιστολόγιο τη σημαδιακή μέρα 12/12/12, πριν από 8 χρόνια και βάλε, οπότε ελπίζω να το έχετε ξεχάσει!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Αριθμοί, Επετειακά, Μεταμπλόγκειν, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , | 255 Σχόλια »

Το ντοκιμαντέρ «Ο λόγος της γραφής»

Posted by sarant στο 25 Ιανουαρίου, 2021

Προχτές, το Σάββατο, προβλήθηκε από το κανάλι της Βουλής το 56ο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Αναστασίου «Ο λόγος της γραφής», που ήταν αφιερωμένο σε μένα.

Αν το χάσατε, και θέλετε να το δείτε σε μεγάλη οθόνη, κατά πάσα πιθανότητα θα προβληθεί ξανά στις 6 Φεβρουαρίου, δηλ. το μεθεπόμενο Σάββατο, την ίδια ώρα, δηλ. στις 4 μ.μ.

Όμως, εκτός από την εκδοχή που προβλήθηκε στην τηλεόραση, υπάρχει και μια κάπως εκτενέστερη έκδοση του ίδιου υλικού, long version που λέει και ο κ. Μπαμπινιώτης, η οποία έχει ανέβει στο Γιουτούμπ και μπορείτε επίσης να τη δείτε ανά πάσα στιγμή. Είναι αυτή εδώ:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσική αλλαγή, Γλωσσικοί μύθοι, Γλωσσοδιορθωτές, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , | 114 Σχόλια »

Φέισμπουκ και λογοκρισία

Posted by sarant στο 4 Ιανουαρίου, 2021

Λογοκρισία, με τη στενή έννοια, είναι (αντιγράφω τον ορισμό του ΛΚΝ) ο προληπτικός έλεγχος που ασκείται συνήθως από μια αρχή σε προϊόντα του γραπτού ιδίως λόγου αλλά και σε θεάματα ή ακροάματα (βιβλία, έντυπα, εφημερίδες, επιστολές, κινηματογραφικά ή θεατρικά έργα κτλ.) με δικαίωμα επέμβασης στο περιεχόμενό τους (διαγραφές, τροποποιήσεις, απαγόρευση δημοσιοποίησης, κυκλοφορίας κτλ.).

Για τη μορφη αυτή της λογοκρισίας, που την είχαμε στην πατρίδα μας από τη δεύτερη δεκαετία του προηγούμενου αιώνα, ιδίως (αλλά όχι μόνο) σε περιόδους δικτατορικής διακυβέρνησης, έχουμε ειδικό άρθρο.

Συχνά όμως χρησιμοποιούμε τη λέξη με ευρύτερη έννοια, για να χαρακτηρίσουμε καταστάσεις στις οποίες μια δημοσίευση απαγορεύεται όχι από κρατική αρχή, αλλά από τον εκδότη μιας εφημερίδας ή, στον ψηφιακό πλέον κόσμο, από διαδικτυακές πλατφόρμες.

Mπορεί να υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη στενή και την ευρεία έννοια της λογοκρισίας, όμως κοινό στοιχείο είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις φιμώνεται η αντίθετη άποψη, ότι εμποδίζεται να φτάσει στο κοινό ή σε τμήματα του κοινού.

Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθώ κυρίως με τις διαδικτυακές πλατφόρμες και, ειδικότερα, με το Φέισμπουκ και με διάφορα περιστατικά απαγόρευσης δημοσιεύσεων, χρηστών ή σελίδων.

Έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι η ματαίωση μιας δημοσίευσης στο Φέισμπουκ δεν συνιστά λογοκρισία επειδή το Φέισμπουκ είναι ιδιωτική επιχείρηση και όχι δημόσια αρχή και επειδή το «λογοκριμένο» άρθρο μπορεί να δημοσιευτεί αλλού, είτε σε έντυπα είτε σε ηλεκτρονικά μέσα.

Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα είναι ίδιο: ματαιώνεται η δημοσίευση ή εμποδίζεται η διάδοσή της. Και επειδή στην εποχή μας μεγάλο μέρος των πολιτών ενημερώνεται κατά προτεραιότητα (ή και αποκλειστικά) από το Διαδικτυο, η απαγόρευση δημοσίευσης στο Φέισμπουκ έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο από την απαγόρευση δημοσίευσης σε μια συγκεκριμένη εφημερίδα ή άλλο μέσο ενημέρωσης. Να σκεφτούμε μάλιστα ότι δεν υπάρχει εναλλακτικό μέσο σαν το Φέισμπουκ, δεν υπάρχει ένα δεύτερο ισοδύναμο βήμα όπου να μπορούν να εκφράσουν απόψεις όσοι έχουν αποκλειστεί από το Φέισμπουκ.

Το ιστολόγιό μας, θα το ξέρετε, εδώ και έξι-εφτά μήνες, από τις αρχές Ιουνίου 2020, έχει αποκλειστεί εντελώς από το Φέισμπουκ. Τα καθέκαστα τα εξιστορώ σε ένα παλιότερο άρθρο. Ο λόγος, ή μάλλον το πρόσχημα, του αποκλεισμού ήταν «παραβίαση των όρων της Κοινότητας σχετικά με το σπαμ», χωρίς όμως να υποδειχτεί με ποιο τρόπο παραβιάστηκαν οι κανόνες αυτοί, ποιες δημοσιεύσεις μου προκάλεσαν τον αποκλεισμό -και βέβαια, όλες μου οι αιτήσεις για επανεξέταση έμειναν αναπάντητες, όπως και τα σχετικά διαβήματα πολλών φίλων του ιστολογίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in φέικ νιουζ, Διαδίκτυο, Ελευθερία του λόγου, Περιαυτομπλογκίες, Συνεντεύξεις | Με ετικέτα: , , , , , | 229 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιανουαρίου έτους 2021

Posted by sarant στο 2 Ιανουαρίου, 2021

Χτες είχαμε πρωτοχρονιά αλλά βέβαια και πρωτομηνιά -κι έτσι το πρωτοχρονιάτικο θέμα του χτεσινού άρθρου δεν άφησε χώρο για το καθιερωμένο Μηνολόγιο, οπότε το δημοσιεύω σήμερα. Βέβαια, σήμερα είναι Σάββατο, πράγμα που σημαίνει ότι ποδαρικό στα μεζεδάκια θα κάνουμε αύριο.

Θυμίζω ότι το Μηνολόγιο, που δημοσιεύεται συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Όπως είχα κάνει και προηγούμενες χρονιές, μετά το μηνολόγιο παραθέτω και κάποια περιαυτομπλογκικά, μια ανασκόπηση του ιστολογικού 2020.

Πα   1 Της πρασίνης τσόχας (της σχισθείσης εν Αβάνα)
Σα  2 Έναρξις αγώνος ανυπακοής και μη βίας υπό Μαχάτμα Γκάντι
Κυ  3 † Κοίμησις Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, συγγραφέως των ταπεινών
Δε   4 † Νικολάου Γύζη τελευτή
Τρ   5 Γενέσιον Σωκράτους του φιλοσόφου
Τε   6 Εφεύρεσις τηλεγράφου υπό Μορς
Πε 7 Ανακάλυψις των δορυφόρων του Διός υπό Γαλιλαίου
Πα  8 † Γαλιλαίου τελευτή και Ναπολέοντος Λαπαθιώτη αυτοκτονία και Νικολάου Τεμπονέρα αναίρεσις
Σα  9 † Θεοφίλου Καΐρη του μεγάλου διδασκάλου τελευτή
Κυ 10 Νίκη Θρασυβούλου κατά των τριάκοντα τυράννων
Δε 11 Γενέσιον Νικολάου Καββαδία του μαρκονιστή και αυτοκτονία Ααρών Σβαρτς του διαδικτυομάρτυρος
Τρ 12 Γενέσιον Σπυρίδωνος Λούη του μαραθωνοδρόμου
Τε 13 Το «Κατηγορώ» του Αιμιλίου Ζολά
Πε 14 Της Αλκυόνης· και τελευτή Γρηγορίου Ξενοπούλου του Ζακυνθίου
Πα 15 Γενέσιον Ιωάννου Ποκελέν ή Μολιέρου, ηθοποιού και συγγραφέως
Σα 16 † Ευστρατίου Αναστασέλλη του σκωπτικού
Κυ 17 Γενέσιον Βενιαμίν Φραγκλίνου
Δε 18 Γενέσιον και τελευτή Βασιλείου Τσιτσάνη, λαϊκού μουσουργού
Τρ 19 Γενέσιον Εδγάρδου Άλλαν Πόε
Τε 20 † Κοίμησις Χρήστου Καπράλου
Πε 21 Των τριών Λάμδα
Πα 22 Γενέσιον Λόρδου Βύρωνος, του φιλέλληνος ποιητού
Σα 23 Γενέσιον Αντωνίου Γκράμσι
Κυ 24 † Αμεδαίου Μοντιλιάνι
Δε 25 Γενέσιον Γεωργίου Ζαμπέτα, του μεγάλου διασκεδαστού και θανή Θεοδώρου Αγγελόπουλου επί των επάλξεων
Τρ 26 Του Ολοκαυτώματος
Τε 27 † Κοίμησις Ιωσήφ Βέρντι
Πε 28 † Κοίμησις Θεοδώρου Δοστογέφσκι
Πα 29 † Θανή Αλεξάνδρου Πούσκιν, του ποιητού
Σα 30 † Μεθοδίου Ανθρακίτου, του διαφωτιστού
Κυ 31 † Αλεξάνδρου Υψηλάντου τελευτή

Για να προλάβω την ερώτηση για τα τρία Λ, στις  21 Ιανουαρίου: πρόκειται για τον Λένιν, τη Ρόζα Λούξεμπουργκ και τον Καρλ Λίμπκνεχτ. Για περισσότερα, δείτε κάποια παλιότερα σχόλια.

O Ιανουάριος, Γενάρης πιο λαϊκά, έχει, όπως και όλοι οι μήνες, ρωμαϊκή ετυμολογία. Είναι ο μήνας ο αφιερωμένος στον θεό Ιανό (Janus), που τον είχαν σε μεγάλη εκτίμηση οι Ρωμαίοι. Το παλιο ρωμαϊκό (σεληνιακό) ημερολόγιο άρχιζε τον μήνα Μάρτιο. Ο Ιούλιος Καίσαρας, όταν καθιέρωσε το ιουλιανό ημερολόγιο που φέρει το όνομά του, μετέφερε την αρχη του χρόνου στον Ιανουάριο και από τότε υπάρχει η ανακολουθία με τα ονόματα των μηνών από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο, που αντιστοιχούσαν στον έβδομο έως δέκατο μήνα και ξαφνικά βρέθηκαν στην ένατη έως δωδέκατη θέση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Παροιμίες, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 157 Σχόλια »

Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων, ένα καινούργιο βιβλίο

Posted by sarant στο 18 Δεκεμβρίου, 2020

Κυκλοφόρησε χτες από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου το καινούργιο μου βιβλίο «Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων», Ανιχνεύοντας το 1821 μέσα από τις λέξεις του, όπως λέει ο υπότιτλός του. Όπως με ενημέρωσε ο Γιάννης Νικολόπουλος, που μαζί έχουμε εκδώσει άλλα πέντε βιβλία μου για τη γλώσσα, από σήμερα θα μπορείτε να το βρίσκετε, εκτός από τα γραφεία του, Ζαλόγγου 9, στα κεντρικά βιβλιοπωλεία ενώ τις επόμενες μέρες θα κατακτήσει όλη την Ελλάδα, αψηφώντας το λοκντάουν και την εξαιρετικά πυκνή κυκλοφορία νέων βιβλίων μετά το άνοιγμα των βιβλιοπωλείων.

Με το βιβλίο αυτό ενέδωσα κι εγώ στην εκδοτική πλημμύρα σχετικά με την επέτειο των 200 χρόνων από την επανάσταση του 1821. Στην αρχή είχα σκεφτεί να το αφήσω για την επόμενη στρογγυλή επέτειο, των 250 χρόνων το 2071, αλλά ύστερα σκέφτηκα να βγάλω τώρα μια πρώτη έκδοση και το 2071 βγάζω μια επαυξημένη.

Θα κυκλοφορήσουν πολλά βιβλία για τα 200 χρόνια της επανάστασης του 21 και δίκαια, αφού είναι το ιδρυτικό γεγονός του νεοελληνικού κράτους οπότε αξίζει να το μελετάμε.

Ο δικός μου σκοπός ήταν να καταρτίσω ένα μικρό λεξικό, ένα λημματολόγιο του Εικοσιένα ώστε να ανιχνεύσουμε το Εικοσιένα μέσα από τις λέξεις του. Οι πηγές που χρησιμοποίησα, είτε με συστηματική αποδελτίωση είτε με κορφολόγημα, ανήκουν στις εξής κατηγορίες κειμένων:

  • Δημοτικό τραγούδι
  • Απομνημονεύματα και ημερολόγια (Μακρυγιάννης, Κολοκοτρώνης, Κασομούλης, Φωτάκος, Καρώρης, Κριεζής, Σαχτούρης κτλ.)
  • Αλληλογραφία επίσημη και ιδιωτική (Αρχείο Μαυροκορδάτου, Φρουράς Μεσολογγίου, Γκούρα, κτλ.)
  • Συλλογές εγγράφων και ντοκουμέντων (Φυσεντζίδης, Ελληνικά Υπομνήματα, Σπετσιώτικα κτλ.) όπου και πολλές επιστολές.
  • Τα Αρχεία της Παλιγγενεσίας, που περιλαμβάνουν κυρίως επίσημα κείμενα αλλά και όχι λίγα δείγματα λαϊκού λόγου σε αναφορές πολιτών.
  • Εφημερίδες της εποχής (Ελληνικά Χρονικά, Φίλος του Νόμου, Γενική Εφημερίς κτλ.)
  • Μεταγενέστερη ιστοριογραφία (Βακαλόπουλος, Κόκκινος, Κορδάτος, Παπαγιώργης κτλ.)
  • Μεταγενέστερη λογοτεχνία.

Το τεράστιο αυτό υλικό θα μπορούσε (και ελπίζω κάποτε να μπορέσει) να δώσει μια εκτενή και μάλλον πολύτομη επισκόπηση του γλωσσικού τοπίου του Εικοσιένα· αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι έργο ενός ατόμου. Η δική μου προσπάθεια δεν φτάνει τόσο ψηλά. Εγώ φιλοδόξησα, με την αποδελτίωση και το κορφολόγημα των πηγών, να καταρτίσω και να παρουσιάσω ένα περιορισμένο αλλά αντιπροσωπευτικό λημματολόγιο του 1821.

Όπως είπα πιο πάνω, και όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει διαβάζοντας το βιβλίο, τα περισσότερα κείμενα-πηγές δεν αποτελούν δείγματα γνήσιου και πηγαίου λαϊκού λόγου. Πολλοί αγωνιστές ήταν αγράμματοι ή ολιγογράμματοι και για τις ανάγκες της γραπτής επικοινωνίας τους χρησιμοποιούσαν γραμματικούς· ο Κολοκοτρώνης το 1827 είχε «έξ γραμματικούς και έγραφαν ημέρα νύκτα και δεν επρόφθαναν». Το ίδιο ισχύει και με τις αναφορές των πολιτών προς τη Διοίκηση. Πάντως, σε πολλές επιστολές και αναφορές οπλαρχηγών ή απλών πολιτών ο λόγος είναι αμεσότερος, λαϊκότερος, λιγότερο ευπρεπισμένος. Αυτά τα κείμενα αξίζουν περαιτέρω μελέτη.

Ως προς τα απομνημονεύματα, ο Μακρυγιάννης έμαθε να γράφει για να γράψει ο ίδιος τα Απομνημονεύματά του ενώ ο Κολοκοτρώνης χρησιμοποίησε τον Τερτσέτη, που σίγουρα χτένισε τη γλώσσα της «Διήγησης», ευπρεπίζοντάς την ελαφρώς (στο παραπάνω απόσπασμα μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο Γέρος θα είπε «μέρα νύχτα» και όχι «ημέρα νύκτα»).

Απομνημονεύματα και ημερολόγια έγραψαν και πολλοί που είχαν καλή μόρφωση για τα δεδομένα της εποχής. Κάποιοι επέλεξαν τη βαριά καθαρεύουσα όπως ο Περραιβός. Άλλοι γράφουν σε απλούστερη γλώσσα, όπως ο Ν. Καρώρης ή ο Ν. Κασομούλης, αλλά και πάλι στο κείμενό τους φαίνεται καθαρά η προσπάθεια να ευπρεπίσουν τον λόγο τους αποφεύγοντας (ο Κασομούλης κάποιες φορές σε υπερβολικό, σχεδόν κωμικό βαθμό) τις λαϊκές λέξεις.

Όμως, αντίβαρο στον ευπρεπισμό έρχεται η ανάγκη κατανόησης από τον αναγνώστη κι έτσι πολλές φορές στα κείμενα της εποχής ο απομνηνευματογράφος αναγκάζεται να επεξηγήσει τη λόγια λέξη που χρησιμοποιεί δίνοντας σε παρένθεση τη λαϊκή που είναι γνωστή σε όλους ή ακριβέστερη· έτσι ο Μίχος γράφει για τις σχεδίες στο Μεσολόγγι και εξηγεί σε παρένθεση «(σάλια)», ο Καρώρης σημειώνει ότι έφτιαχναν οχυρώματα αλλά σε παρένθεση διευκρινίζει «(ταμπούρια)» ή ο Κασομούλης αναφέρει για υπαξιωματικούς και επεξηγεί «μαγκατζήδες».

Ωστόσο, η καθαρεύουσα ή η λόγια γλώσσα της εποχής, στις συντριπτικά περισσότερες περιπτώσεις πολύ απέχει από την βαριά, αρχαΐζουσα γλώσσα που επικράτησε ασφυκτικά στο νεοελληνικό κράτος, στην εκπαίδευση και στον δημόσιο λόγο, επί πολλές δεκαετίες μετά την ίδρυσή του. Αυτό φαίνεται καταρχάς στη δομή του λόγου, που ενώ έχει λόγιο ή μιξολόγιο τυπικό ακολουθεί στη δομή του την αναλυτική τάση της νέας ελληνικής, χωρίς κανένα από τα στολίδια (ή κουσούρια) της αρχαΐζουσας. Ο χαρακτηρισμός του Σπ. Ασδραχά (Μακρ. 3.169) για το ημερολόγιο του Κριεζή, που το βρίσκει «επιφανειακά καθαρολόγο» (η έμφαση στην πρώτη λέξη) ισχύει για πολλά έργα της εποχής.

Και πέρα από τη δομή του λόγου, στα κείμενα του Εικοσιένα το λεξιλόγιο δεν έχει την καταθλιπτική ομοιογένεια των κειμένων μετά τη συγκρότηση του κράτους. Οι λαϊκές λέξεις αποδεικνύονται επίμονες και αξιοθαύμαστα ανθεκτικές και καταφέρνουν να τρυπώνουν στα λόγια κείμενα, ακόμα και στα θεσμικά. Ο Υπουργός Οικονομίας βγάζει αποφάσεις για τα ενοίκια των εθνικών κτημάτων, και για να γίνει κατανοητός προσθέτει σε παρένθεση: «ιλτιζάμια». Ο γραμματικός του Κολοκοτρώνη συντάσσει την επιστολή προς Κουντουριώτη (ουσιαστικά πρόκειται για δήλωση υποταγής) σε περίτεχνη καθαρεύουσα αλλά δεν αποφεύγει το ζαϊφλίκι: «ήλθον ενταύθα, όπου εξ ατυχίας μου δεν Σας εύρον, διό και ελυπήθην καιρίως, ακούσας μάλιστα ότι ανεχωρήσατε διά ζαϊφλίκι». Ο λογιότατος Ήβος Ρήγας φροντίζει «διά την εξοικονόμησιν μουνιτζιόνης» και όχι πυρομαχικών ή πολεμοφοδίων.

Για να είμαστε δίκαιοι, σε αρκετές περιπτώσεις αυτή η προτίμηση σε λαϊκές λέξεις ή/και τουρκικά δάνεια εξηγείται όχι μόνο από την ανάγκη κατανόησης από τον αναγνώστη αλλά και από την απουσία επεξεργασμένης και εδραιωμένης θεσμικής ορολογίας. Όταν στήθηκαν οι θεσμοί, ήδη από τα χρόνια της Επανάστασης και πολύ περισσότερο στη συνέχεια, με επιτυχία ο υπουργός αντικατάστησε τον μινίστρο και ο οφικιάλος έδωσε βελούδινα τη θέση της στον αξιωματικό, όπως και ο σπετσέρης στον φαρμακοποιό ή η ντογάνα και το κουμέρκι στο τελωνείο. Βέβαια, στην ορολογία της καθημερινής ζωής, εκεί όπου η ιδιοκτησία του όρου δεν ανήκει στο κράτος αλλά στον πολύ λαό οι αντίστοιχες προσπάθειες στάθηκαν άκαρπες, κάποτε και κωμικές, αλλά αυτό ξεφεύγει από τα όρια του βιβλίου μας. Πάντως, στα περισσότερα κείμενα της εποχής του Εικοσιένα απουσιάζει η τάση προς καθαρισμό, που έφτασε σε παροξυσμό στα χρόνια της καθαρευουσιάνικης κυριαρχίας και παρήγαγε και ένα σωρό κωμικούς «ελληνοπρεπείς» όρους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in 1821, Όχι στα λεξικά, Βιβλία, Λεξικογραφικά, Παρουσίαση βιβλίου, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 151 Σχόλια »

Το Φέισμπουκ και ο αλγόριθμος

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2020

Το ιστολόγιο μετράει 11 χρόνια ζωής -και κάτι μήνες, και αφού είμαστε στην προεφηβεία ακόμα τους μετράμε. Κάποια στιγμή, γύρω στο 2012, η φίλη Βασιλική Μετατρούλου με προέτρεψε να αναδημοσιεύω το λινκ κάθε άρθρου μου στο Φέισμπουκ και στο Τουίτερ, ώστε να απευθυνθώ σε ευρύτερο ακροατήριο. Ετσι έκανα, και πράγματι οι επισκέψεις στο ιστολόγιο (όση αξία έχουν αυτά τα στατιστικά μεγέθη) σχεδόν διπλασιάστηκαν τον επόμενο χρόνο. Στην αρχή, η αναδημοσίευση γινόταν αυτόματα, αλλά πριν από 2-3 χρόνια το Φέισμπουκ κατάργησε τη δυνατότητα αυτή κι έτσι κάθε πρωί, αφού δημοσιευόταν το άρθρο στο ιστολόγιο, έπαιρνα το λινκ και το κοπιπάστωνα στον «τοίχο» μου στο Φέισμπουκ. Στο Τουίτερ η αναδημοσίευση του λινκ εξακολουθεί να γίνεται αυτόματα.

Κάποτε είχα τον ιστότοπό μου (ως το 2009), μετά το ιστολόγιο, τώρα εκτός από το ιστολόγιο γράφω και στο Φέισμπουκ και (τους τελευταίους μήνες) και στο Τουίτερ. Ωστόσο, οι… ρόλοι είναι διακριτοί. Στο ιστολόγιο δημοσιεύω εκτενή άρθρα, καθημερινά. Στο Φέισμπουκ οι δημοσιεύσεις είναι συντομότερες, σπάνια θα ξεπεράσουν τις 500 λέξεις και συχνά θα είναι 1-2 παράγραφοι. Κάποιες έχουν πιο προσωπικό χαρακτήρα, άλλες σχολιάζουν την επικαιρότητα. Στο Τουίτερ υπάρχει όριο 280 χαρακτήρων -καμιά σαρανταριά λέξεις το πολύ. Εδώ βασιλεύουν ατάκες και λογοπαίγνια.

Εξακολουθώ να θεωρώ ότι εκφράζομαι κυρίως από το ιστολόγιο και από τα άλλα μου κείμενα/βιβλία, ενώ και με πολλούς από τους σχολιαστές του ιστολογίου έχουμε γνωριστεί κι έχουμε γίνει φίλοι. Το Φέισμπουκ και το Τουίτερ είναι πάρεργο. Παρ’ όλ’ αυτά, και στο Φέισμπουκ έχω κάνει αξιόλογες συζητήσεις κι έχω γνωρίσει αξιόλογους ανθρώπους, ενώ στα άρθρα που δημοσίευα εδώ και αναδημοσιεύονταν στο Φέισμπουκ υπήρχαν κάποιοι σχολιαστές που προτιμούσαν συστηματικά να σχολιάζουν εκεί και όχι εδώ στο ιστολόγιο.

Αυτά, μέχρι πρόσφατα. Το Σάββατο (6 Ιουνίου) το απόγευμα πήρα από το Φέισμπουκ την ειδοποίηση ότι κάποιες από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις μου «παραβιάζουν τους Όρους της κοινότητάς μας σε ό,τι αφορά το σπαμ».

Όπως είδα, είχαν επισημανθεί όλες οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου της βδομάδας εκείνης -εδω βλέπετε ένα τέτοιο μήνυμα, που σκέφτηκα να το κρατήσω.

Οι άλλες δημοσιεύσεις που είχα κάνει μέσα στη βδομάδα στο Φέισμπουκ δεν επισημάνθηκαν, μόνο οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου.

Ύστερα διαπίστωσα ότι είχαν εξαφανιστεί (κρυφτεί) όχι μόνο οι πρόσφατες αναδημοσιεύσεις από το ιστολόγιο, αλλά όλες οι αναδημοσιεύσεις από το 2012 και μετά -και όταν κρύβεται μια δημοσίευση κρύβονται βέβαια και τα τυχόν σχόλια που έγιναν σε αυτήν. Και όχι μόνο αυτό.

Είχαν (και έχουν) επίσης κρυφτεί όλες οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου που έκαναν τρίτοι, είτε στους τοίχους του είτε σε άλλες ομάδες του Φέισμπουκ, ακόμα και όλα τα σχόλια στα οποία υπήρχε παραπομπή στο sarantakos.wordpress.com.

Κι έτσι από το Σάββατο, αν κάποιος προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει στο Φέισμπουκ με οποιονδήποτε τρόπο το sarantakos.wordpress.com, είτε για να παραπέμψει σε άρθρο του είτε απλώς για να αναφέρει τη διεύθυνση, ακόμα και σε προσωπικά μηνύματα ενός χρήστη προς έναν άλλον, παίρνει το μήνυμα ότι δεν μπορεί, ότι αυτό απαγορεύεται διότι παραβιάζει τους όρους της κοινότητας.

Θυμίζω ότι η αρχική δικαιολογία ήταν ότι οι αναδημοσιεύσεις από το ιστολόγιο παραβιάζουν τους όρους της κοινότητας σχετικά με το σπαμ.

Οι όροι για το σπαμ είναι αυτοί που βλέπετε εδώ αριστερά. Φυσικά δεν υπάρχει τίποτα που να αφορά το ιστολόγιο. Επίσης, η απαγόρευση αφορά μόνο το δικό μας ιστολόγιο, από άλλα ιστολόγια της wordpress η αναδημοσίευση γίνεται απρόσκοπτα.

Φυσικά το γνωστοποίησα στους φίλους μου στο Φέισμπουκ και με συγκίνησε η συμπαράστασή τους, που εκτός από λεκτική ήταν και έμπρακτη, με την έννοια ότι πολλοί από αυτούς προσπάθησαν επίτηδες να αναδημοσιεύσουν κάποιο άρθρο του ιστολογίου, το Φέισμπουκ δεν τους το επέτρεψε, οπότε εκείνοι διαμαρτυρήθηκαν. Θα επανέλθω στο θέμα της διαμαρτυρίας, αλλά απλώς αναφέρω ότι σε πολλές περιπτώσεις η αιτιολογία που δόθηκε για την απόρριψη της αναδημοσίευσης ήταν ότι «ο σύνδεσμος περιέχει περιεχόμενο που αναφέρθηκε από άλλους χρήστες ως προσβλητικό» ενώ σε άλλες περιπτώσεις ήταν ένα γενικόλογο «παραβιάζει τους όρους της κοινότητας» χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Θυμάμαι και στο παρελθόν άλλες περιπτώσεις όπου φίλοι στο ΦΒ που είχαν ιστολόγιο έχασαν τη δυνατότητα να παραπέμπουν σε αυτό. Άλλοι φίλοι έχουν δεχτεί ακόμα γενικότερες απαγορεύσεις, αφού τους απαγορεύτηκε να δημοσιεύουν οτιδήποτε, συνήθως για κάποιο χρονικό διάστημα, από μία μέρα έως ένα μήνα. Οι απαγορεύσεις αυτές σχεδόν πάντοτε είναι απόρροια οργανωμένων «αναφορών». Ο κάθε χρήστης του Φέισμπουκ έχει τη δυνατότητα να αναφέρει (δηλ. να επισημάνει, να καταγγείλει) μια δημοσίευση ως προσβλητική, άσεμνη, συκοφαντική, ρατσιστική, κτλ. ή, για να το πούμε γενικότερα, να αναφέρει ότι η τάδε δημοσίευση παραβιάζει τους όρους της κοινότητας.

Παρόλο που κανείς εκτός Φέισμπουκ δεν ξέρει με απόλυτη ακρίβεια, ο μηχανισμός των αναφορών φαίνεται ότι λειτουργεί με αφοπλιστική απλότητα: αν γίνουν αρκετές αναφορές για έναν λογαριασμό (ή για έναν ιστότοπο, όπως το ιστολόγιό μου) ο λογαριασμός/ο ιστότοπος μπαίνει σε απαγόρευση, χωρίς να εξεταστεί το περιεχόμενο των αναφορών! Είναι ο λεγόμενος αλγόριθμος.

Σε μια παλιότερη ομιλία μου σε εκδηλωση του Ιδρύματος της Βουλής, που την είχα δημοσιεύσει και εδώ, έγραφα:

Καταρχάς, στη συζήτηση αυτή δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πλατφόρμες των ΜΚΔ δεν είναι κάποιος ουδέτερος φορέας αλλά είναι μεγάλες εταιρείες, που έχουν μονοπωλιακή θέση στον τομέα τους (αν σε αποκλείσει πχ το Φέισμπουκ δεν έχεις άλλη ανάλογη διέξοδο) και οι οποίες ήδη εφαρμόζουν μια στυγνή και ταυτόχρονα αναποτελεσματική λογοκρισία, που λειτουργεί με αλγορίθμους και δίνει τη δυνατότητα σε κάθε αποφασισμένη ολιγομελή ομάδα χρηστών να στοχοποιεί και τελικά να φιμώνει, με αλλεπάλληλες αναφορές, όποιον την ενοχλεί, που τιμωρεί για “γυμνή και άσεμνη φωτογραφία” τη γνωστή φωτογραφία από το Βιετνάμ με το κοριτσάκι που τρέχει με τα ρούχα καμένα ενώ αποφασίζει και διατάζει τον αποκλεισμό χρηστών “επειδή παραβίασαν τους όρους της κοινότητας” χωρίς να δίνει εξηγήσεις και χωρίς να παρέχει δικαίωμα προσφυγής σε άλλη αρχή. Ένα ηλεκτρονικό Γκουαντάναμο.

Τώρα ήρθε η ώρα να το γευτώ κι εγώ.

Θα μου πεις, τι σε νοιάζει. Ο καθένας θέλει να έχει ευρύτερο ακροατήριο σε όσες σοφίες γράφει. Επίσης, εφόσον συνεχίζω να γράφω στο Φέισμπουκ και να συμμετέχω σε συζητήσεις εκεί, συνηθίζω για διάφορα θέματα, ιδίως γλωσσικά, να παραπέμπω σε παλιότερα άρθρα του ιστολογίου για το ίδιο θέμα -αυτό πια δεν είναι δυνατό, όπως διαπίστωσα με εκνευρισμό προχτές, που ήθελα να παραπέμψω στο άρθρο μου για τον Καργάκο και τη δήθεν φασιστική στροφή του Καβάφη και δεν μπορούσα.

Αυτό μάλιστα με ενοχλεί περισσότερο, διοτι για την καθημερινή αναδημοσίευση των άρθρων μου βρήκα ένα κόλπο (που βέβαια δεν ξέρω αν θα κρατήσει για πολύ). Αφού το λινκ δημοσιεύεται στο Τουίτερ, εγώ αναδημοσιεύω στο Φέισμπουκ το λινκ του Τουίτερ -έτσι παρακάμπτεται η απαγόρευση. Αλλά αυτό δεν βοηθάει όταν θέλω να παραπέμψω σε ένα παλιό άρθρο. Και φυσικά δεν βοηθάει οποιονδήποτε άλλον θέλει να παραπέμψει σε ένα παλιό άρθρο του ιστολογίου!

Γι’ αυτό ελπίζω να επανεξεταστεί η απόφαση της απαγόρευσης. Πώς θα γίνει αυτό; Υποτίθεται (και μάλλον ισχύει, αλλά δεν ξέρω σε ποιο βαθμό) πως αν διαμαρτυρηθούν πολλοί χρήστες του Φέισμπουκ για τον αποκλεισμό του ιστολογίου το θέμα θα εξεταστεί επιτέλους από άνθρωπο, ο οποίος ελπίζω ότι θα δει ότι οι καταγγελίες που έχουν γίνει δεν έχουν υπόσταση. Κάτι τέτοιο έχει γίνει στο παρελθόν σε άλλες περιπτώσεις απαγόρευσης. (Δείτε εδώ ένα σχετικά πρόσφατο άρθρο για τους ανθρώπους που κάνουν αυτή τη δουλειά).

Οπότε, παροτρύνω τους φίλους που έχουν λογαριασμό στο Φέισμπουκ να επιχειρήσουν να δημοσιεύσουν κάτι από το ιστολόγιο και, όταν πάρουν το μήνυμα ότι αυτό δεν γίνεται επειδή παραβιάζει τους όρους της κοινότητας, να δηλώνουν τη διαφωνία τους.

Από την άλλη πλευρά, για να τα λέμε όλα, βλέπω ότι ο αλγόριθμος του Φέισμπουκ αλληθωρίζει. Σελίδες και προφίλ που στάζουν ρατσιστικό μίσος αφήνονται ανενόχλητες παρά τις καταγγελίες ενώ, για παράδειγμα, κάθε αναφορά στον (ακροαριστερό) αξιόλογο ιστότοπο prologos.gr έχει απαγορευτεί. Επίσης τις προάλλες ο γνωστός δημοσιογράφος Άρης Χατζηστεφάνου κατάγγειλε ότι πήρε ποινή αποκλεισμού επί 24ωρο (σαν πρώτη προειδοποίηση) επειδή χλεύασε σε ποστ του το κόμμα ΓΤΠ του Κασιδιάρη, ερμηνευοντας, υποθέτω, το ακρώνυμο έτσι όπως σκεφτήκαμε σχεδόν όλοι.

Τέλος πάντων, αυτά όλα μας ενοχλούν αν θέλουμε να γράφουμε στο Φέισμπουκ. Mας ενοχλούν όμως και λιγάκι σαν θέμα αρχής, αν μη τι άλλο για το ότι μια ιδιωτική εταιρεία αποφασίζει να εκχωρήσει τα ζητήματα πρόσβασης και συμμετοχής στην «κοινότητα χρηστών της» σε μια αυτόματη διαδικασία χωρίς παρέμβαση ανθρώπου, μια διαδικασία που πολύ εύκολα μπορεί να την εκμεταλλευτεί μια μικρή ομάδα φανατικών, χωρίς ή έστω με όχι σαφή δυνατότητα ένστασης. Και καλά το Φέισμπουκ, αλλά σκεφτείτε κάτι ανάλογο στην «πραγματική» ζωή -μου θυμίζει το παλιό διήγημα επιστημονικής φαντασίας Computers don’t argue, όπου όλες οι διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης έχουν αυτοματοποιηθεί, με αποτέλεσμα η αντιδικία που έχει ένας πολίτης με μια λέσχη βιβλίου να τον οδηγήσει, ύστερα από ένα-δυο γραφειοκρατικά λάθη, στο εδώλιο του κατηγορουμένου για απαγωγή και φόνο. (Αν το έχει κανεις αυτό το διήγημα στα ελληνικά, πρέπει να έχει μπει σε κάποιαν από τις ανθολογίες του Εξάντα, κι αν έχει όρεξη ας το πληκτρολογήσει να το βάλουμε μια Κυριακή).

Εκλεκτός φίλος του ιστολογίου, άλλωστε, έγραψε το εξής που το μεταφέρω εδώ και κλείνω με αυτό:

Το Facebook δεν φιμώνει, μόνοι μας αυτοφιμωνόμαστε

Άφησα χτες ένα σχόλιο στο φίλο μου το Νίκο, θα το αντιγράψω κι εδώ, αλλάζοντας τη σύνταξη από το αρχικό δεύτερο πρόσωπο, και συμπληρώνοντας ελάχιστα:

Η ουσία του θέματος είναι μία:

Ο Nikos έχει ένα καταπληκτικό ιστολόγιο στη δωρεάν (free as in beer*) και ελεύθερη (free as in speech) πλατφόρμα διαχείρισης περιεχομένου και ταυτόχρονα πλατφόρμα φιλοξενίας wordpress.com.

Στην πλατφόρμα αυτή, διαβάζουμε, σχολιάζουμε, συζητούμε, όποιοι θέλουμε, ελεύθερα και με πολύ βολικότερο τρόπο από το κάθε Facebook ή twitter ή τρίτο μέσο αναδημοσίευσης ή προβολής των άρθρων του.

Η θέση των άρθρων του Νίκου είναι στο wordpress.com, εκεί είναι και η θέση των σχολίων για τα άρθρα του. Οι ιδιοκτήτες του Facebook έχουν κάθε δικαίωμα να κόβουν ό,τι θέλουν, όποτε θέλουν. Γιατί το χρησιμοποιεί ο Nikos -κι όλοι εμείς εδώ; Για να φτάσουν αυτά που γράφουμε σε μεγαλύτερο ακροατήριο;

Αυτό το ακροατήριο -του Facebook- γνωρίζει, ή γρήγορα μαθαίνει, ότι ο Σαραντάκος γράφει καθημερινά σε ένα ιστολόγιο με μια συγκεκριμένη διεύθυνση. Τι το εμποδίζει να την επισκέπτεται καθημερινά; Μην απαντήσει κάποιος η πληκτρολόγηση, αυτό ισχύει την πρώτη και δεύτερη φορά. Όλοι οι μπράουζερ, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μας πηγαίνουν εκεί που συχνάζουμε με ένα ή δύο κλικ ή πλήκτρα. Αν αυτό το ακροατήριο κάνει το κλικ και διαβάζει το εκάστοτε άρθρο, τι το εμποδίζει να σχολιάζει επί τόπου, κάτω από το άρθρο, στη φυσική του θέση; Εντάξει, μπορώ να φανταστώ κάποιους λόγους, αλλά αντίστοιχοι υπάρχουν και στο Facebook. Κι ο ίδιος ο Σαραντάκος, άλλωστε, είναι πιο αυστηρός, σε ό,τι αφορά τους σχολιαστές του εδώ στο Facebook, όπου ρίχνει τα πλο(ν)κ, παρά στο ιστολόγιό του.

Αν είμαστε τόσο τεμπέληδες, ώστε να έχουμε περιορίσει την καθημερινή μας ενημέρωση και διάδραση στα όρια ενός Facebook, σίγουρα δεν φταίει το τελευταίο, άξιοι της μοίρας μας είμαστε, ο Ιστός όπως τον οραματίστηκε ο Τιμ Μπέρνερς Λι, κι άλλοι στη συνέχεια, φαίνεται να έχασε τη μάχη, ενώ εμείς επιδιδόμαστε σε λάικς και ακολουθίες από θαυμαστικά…

Μόνο ειρωνικό είναι το να διαμαρτυρόμαστε για δημοκρατία και ελευθερία του λόγου. Αν μας βολεύει το Facebook ως διάδοση και διαφήμιση των άρθρων μας ή των έργων μας, δικό του δικαίωμα είναι να μας κόβει όποτε θέλει, χωρίς να ρωτάμε γιατί. Εντάξει, ναι, θα διαμαρτυρηθούμε, αναφέροντας ότι πρόκειται για ενορχηστρωμένη επίθεση κι ότι δεν παραβιάζεται κανένα Community Standard, αλλά, το ξέρουμε κι οι ίδιοι, ωραία λόγια είναι απλώς τα τελευταία.

Κι εντέλει (και όχι «στο τέλος της ημέρας»), τον Νίκο τι φταίμε εμείς οι φίλοι του να τον κυνηγάμε σε τρεις μεριές; Όλοι στο ιστολόγιό του!

*όχι τελείως, με αντάλλαγμα την επίδειξη διαφημίσεων

ΥΓ. Δεν ξέρω αν υπάρχει ακόμη, είχα μια εποχή στις ροές RSS που παρακολουθώ ένα αριστερό ( ; ), αναρχικό ( ; ) -θα σας γελάσω- ιστολόγιο. Τι ειρωνεία! Για να σχολιάσεις, έπρεπε να ταυτοποιηθείς μέσω Facebook! Το ίδιο ειρωνικές βρίσκω και τώρα τις διαμαρτυρίες για το φίμωμα του prologos, κι οποιουδήποτε άλλου.

ΥΓ2. Φίμωση είναι η σίγηση του espiv.net στην Πάντειο.

Από την άλλη, όμως, βλέπω τώρα ότι ένας φίλος του φίλου μου έκανε το εξής σχόλιο:

Ποιος διαμαρτυρεται για λογοκρισια στο facebook?
Απο οτι ξερω, τα μονα ποστ που τρωνε λογοκρισια εχουν να κανουν με ρατσιστικα σχολια, πορνο και gore (βια)

Αχ, μόνο έτσι δεν είναι, φίλε του φίλου!

Posted in Διαδίκτυο, Επιστημονική φαντασία, Ελευθερία του λόγου, Περιαυτομπλογκίες, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 178 Σχόλια »

Η παρουσίαση στο Επί Λέξει και η διάλεξη στο Νέο Φάληρο

Posted by sarant στο 6 Μαρτίου, 2020

Συνηθίζω τις ομιλίες που κάνω κατά καιρούς να τις δημοσιεύω στο ιστολόγιο, τουλάχιστον για να είναι συγκεντρωμένες σε ένα σημείο. Στα τέλη του Φλεβάρη ήμουν στην Αθήνα και με την ευκαιρία είχα κανονίσει να πάρω μέρος σε δυο εκδηλώσεις, που είχαν θέμα παρεμφερές αλλά όχι εντελώς ίδιο.

Ξεκινάω, για τεχνικούς λόγους, από τη δεύτερη χρονολογικά εκδήλωση. Έγινε στις 26 Φεβρουαρίου και ήταν η παρουσίαση του βιβλίου μου Μύθοι και πλάνες για την ελληνική γλώσσα, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις του ΕΑΠ και έχει ήδη πραγματοποιήσει δεύτερη έκδοση.

Στην παρουσίαση είχε προγραμματιστεί να πάρουν μέρος η φίλη Μάρω Κακριδή-Φερράρι, γλωσσολόγος, επίκουρη καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ και ο φίλος Παντελής Μπουκάλας, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Δυστυχώς, ο φίλος Παντελής κρυολόγησε και δεν μπόρεσε να πάρει μέρος, ελπίζω όμως ότι τον αναπληρώσαμε επάξια.

Πιστεύω πως η εκδήλωση είχε επιτυχία: ήρθε πολύς κόσμος, ανάμεσά τους και εκλεκτό κλιμάκιο του ιστολογίου, ήρθαν και άλλοι παλιοί φίλοι ή αναγνώστες, πολύ χάρηκα που τους είδα και που συζητήσαμε έστω και στα πεταχτά.

Πρώτη μίλησε η Μάρω Κακριδή-Φερράρι. Δεν πρόλαβα να απομαγνητοφωνήσω την ομιλία της ή να τη συνοψίσω, οπότε θα αρκεστούμε στο βίντεο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Εκδηλώσεις, Παρουσίαση βιβλίου, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 183 Σχόλια »

Μια συνέντευξη και μια παρουσίαση

Posted by sarant στο 24 Φεβρουαρίου, 2020

Το σημερινό άρθρο θα είναι σκέτη περιαυτολογία -ή περιαυτομπλογκία, αν προτιμάτε. Ενόψει της παρουσίασης του βιβλίου μου «Μύθοι και πλάνες για την ελληνική γλώσσα», που θα γίνει την Τετάρτη στις 19.30 στο βιβλιοπωλείο «Επί Λέξει», Ακαδημίας 32 (με τη Μάρω Κακριδή-Φερράρι και τον Παντελή Μπουκάλα), έδωσα μια σύντομη συνέντευξη στη Φωτεινή Λαμπρίδη και στο tvxs, την οποία θα αναδημοσιεύσω σήμερα, μαζί με την ενδιαφέρουσα παρουσίαση του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου (ΑΠΕ-ΜΠΕ) για το βιβλίο μου.

Να θυμίσω ότι σήμερα στις 20.00 θα μιλήσω στο Νέο Φάληρο (Τζιροπούλου 15) με το παρεμφερές θέμα «Μύθοι και αλήθειες για την ελληνική γλώσσα» ενώ νωρίτερα, στις 17.30, θα συζητήσω με τον Μανώλη Πολέντα στο Κόκκινο 105.5, στην εκπομπή Πολιτιστικές Παράμετροι.

Η συνέντευξη στο tvxs περιστράφηκε γύρω από θέματα που τα έχουμε συζητήσει αρκετές φορές και στο ιστολόγιο.

Την παραθέτω εδώ:

Πώς θα περιγράφατε τη σχέση σας με την Ελληνική γλώσσα;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Παρουσίαση βιβλίου, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 131 Σχόλια »

Ένα παιδί 11 χρονών

Posted by sarant στο 16 Φεβρουαρίου, 2020

Ποιο παιδί, θα ρωτήσετε. Παιδί δικό μου αλλά όχι με την κυριολεκτική έννοια -παιδί πνευματικό. Αλλά δεν γιορτάζω μόνος μου, γιορτάζουμε. Βλέπετε, σήμερα έχουμε γενέθλια: το ιστολόγιο κλείνει τα έντεκα χρόνια του, μια κι έκανε τα πρώτα του βήματα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009: εννια κι έντεκα μας κάνουν είκοσι. Οπότε, παρακαλώ να μου συγχωρήσετε την αυτοαναφορικότητα του σημερινού άρθρου, που μάλιστα εκτοπίζει το καθιερωμένο κυριακάτικο λογοτεχνικό μας ανάγνωσμα.

Όμως θα συμφωνήσετε μαζί μου, πιστεύω, πως για ένα πλάσμα έντεκα χρονώ η μέρα των γενεθλίων του είναι κάτι το εντελώς ξεχωριστό, που αξίζει να γιορτάζεται. Βέβαια, δεν είναι ίδια όλα τα ενδέκατα γενέθλια. Το εντεκάχρονο παιδί, που κοντεύει να τελειώσει το δημοτικό, ολημέρα παίζει και τρέχει πέρα-δώθε αεικίνητο, βρίσκεται ακόμα στην παιδική του ηλικία. Από την άλλη, τα εντεκάχρονα ιστολόγια μάλλον έχουν περάσει στην τρίτη ηλικία τους -αιωνόβια θα τα λέγαμε με ανθρώπινα μέτρα. Άλλωστε, είναι μετρημένα τα ιστολόγια που λειτουργούν αδιάλειπτα από το 2009 (ή και παλιότερα) ως τα σήμερα. Αμφιβάλλω μάλιστα αν υπάρχει κι άλλο σαν το δικό μας, που να δημοσιεύει τόσο ταχτικά καινούργια άρθρα.

Στα 11 λοιπόν χρόνια που είμαστε μαζί,  έχουν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο συνολικά 4058 άρθρα (με το σημερινό) στις 4018 μέρες ζωής του. Στην ενδέκατη χρονιά του ιστολογίου (από τις 17.2.2019 έως σήμερα) δημοσιέψαμε ένα άρθρο κάθε μέρα, χωρίς ποτέ να διακοπεί το σερί -αλλά αυτό είχε συμβεί και τις προηγούμενες πέντε χρονιές, αφού το σερί της καθημερινής δημοσίευσης βαστάει αδιάλειπτο από τις 29.1.2014.

Συνολικά μέσα στην 11ετία έχετε κάνει κάπου 592.000 σχόλια, ενώ το ιστολόγιο έχει δεχτεί κάπου 22.470.000 επισκέψεις. Κάποτε τα εκατομμύρια (των επισκέψεων, να εξηγούμαστε) τα πρόσεχα και τα επισήμαινα, αλλά μετά σταμάτησα. Ακόμα και τα 20 εκατομμύρια δεν τα γιόρτασα, αν και στο τέλος του χρόνου είχαμε γιορτάσει τα 4000 άρθρα.

Όλα αυτά τα χρόνια, υπάρχουν οι τακτικοί και οι λιγότερο τακτικοί αναγνώστες του ιστολογίου, που πολλοί από αυτούς ήταν ή έχουν γίνει φίλοι, ενώ αρκετοί έχουν γραφτεί και “συνδρομητές” (ο μετρητής μου λέει 13.733 άτομα), οπότε ειδοποιούνται με ηλεμήνυμα ή με άλλον τρόπο κάθε φορά που ανεβάζω καινούργιο άρθρο. Άλλοι πάλι ειδοποιούνται για τις δημοσιεύσεις από το Φέισμπουκ, υπάρχουν όμως και οι αναγνώστες που φτάνουν στο ιστολόγιο εντελώς τυχαία μέσω γκουγκλ, έχοντας κάνει αναζήτηση για κάποια λέξη ή φράση. Με όποιο τρόπο και να έρχεστε, η συμμετοχή σας και τα σχόλιά σας αυξάνουν κατακόρυφα την αξία των άρθρων -και σας ευχαριστώ πολύ!

Γενέθλια έχουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεχάσουμε ότι εμείς εδώ λεξιλογούμε, οπότε ας πούμε μερικά πράγματα για τον αριθμό 11, τα χρόνια που συμπληρώνουμε σήμερα. Βέβαια κι εδώ κλέβω, αφού το υλικό θα το πάρω από ένα προηγούμενο άρθρο αφιερωμένο στον αριθμό 11, που όμως είχε δημοσιευτεί στο ιστολόγιο τη σημαδιακή μέρα 11/11/11, πριν από 8 χρόνια και βάλε, οπότε ελπίζω να το έχετε ξεχάσει!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Αριθμοί, Επετειακά, Μεταμπλόγκειν, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , | 124 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιανουαρίου έτους 2020

Posted by sarant στο 2 Ιανουαρίου, 2020

Χτες είχαμε πρωτοχρονιά αλλά βέβαια και πρωτομηνιά -κι έτσι το πρωτοχρονιάτικο θέμα του χτεσινού άρθρου δεν άφησε χώρο για το καθιερωμένο Μηνολόγιο, οπότε το δημοσιεύω σήμερα.

Θυμίζω ότι το Μηνολόγιο, που δημοσιεύεται συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Όπως είχα κάνει και προηγούμενες χρονιές, μετά το μηνολόγιο παραθέτω και κάποια περιαυτομπλογκικά, μια ανασκόπηση του ιστολογικού 2019.

Τε   1 Της πρασίνης τσόχας
Πε  2 Έναρξις αγώνος ανυπακοής και μη βίας υπό Μαχάτμα Γκάντι
Πα  3 † Κοίμησις Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, συγγραφέως των ταπεινών
Σα   4 † Νικολάου Γύζη τελευτή
Κυ   5 Γενέσιον Σωκράτους του φιλοσόφου
Δε   6 Εφεύρεσις τηλεγράφου υπό Μορς
Τρ 7 Ανακάλυψις των δορυφόρων του Διός υπό Γαλιλαίου
Τε  8 † Γαλιλαίου τελευτή και Ναπολέοντος Λαπαθιώτη αυτοκτονία
Πε  9 † Θεοφίλου Καΐρη του μεγάλου διδασκάλου τελευτή
Πα 10 Νίκη Θρασυβούλου κατά των τριάκοντα τυράννων
Σα 11 Γενέσιον Νικολάου Καββαδία του μαρκονιστή και αυτοκτονία Ααρών Σβαρτς του διαδικτυομάρτυρος
Κυ 12 Γενέσιον Σπυρίδωνος Λούη του μαραθωνοδρόμου
Δε 13 Το «Κατηγορώ» του Αιμιλίου Ζολά
Τρ 14 Της Αλκυόνης· και τελευτή Γρηγορίου Ξενοπούλου του Ζακυνθίου
Τε 15 Γενέσιον Ιωάννου Ποκελέν ή Μολιέρου, ηθοποιού και συγγραφέως
Πε 16 † Ευστρατίου Αναστασέλλη του σκωπτικού
Πα 17 Γενέσιον Βενιαμίν Φραγκλίνου
Σα 18 Γενέσιον και τελευτή Βασιλείου Τσιτσάνη, λαϊκού μουσουργού
Κυ 19 Γενέσιον Εδγάρδου Άλλαν Πόε
Δε 20 † Κοίμησις Χρήστου Καπράλου
Τρ 21 Των τριών Λάμδα
Τε 22 Γενέσιον Λόρδου Βύρωνος, του φιλέλληνος ποιητού
Πε 23 Γενέσιον Αντωνίου Γκράμσι
Πα 24 † Αμεδαίου Μοντιλιάνι
Σα 25 Γενέσιον Γεωργίου Ζαμπέτα, του μεγάλου διασκεδαστού και θανή Θεόδωρου Αγγελόπουλου επί των επάλξεων
Κυ 26 Του Ολοκαυτώματος
Δε 27 † Κοίμησις Ιωσήφ Βέρντι
Τρ 28 † Κοίμησις Θεοδώρου Δοστογέφσκι
Τε 29 † Θανή Αλεξάνδρου Πούσκιν, του ποιητού
Πε 30 † Μεθοδίου Ανθρακίτου, του διαφωτιστού
Πα 31 † Αλεξάνδρου Υψηλάντου τελευτή

Για να προλάβω την ερώτηση για τα τρία Λ, στις  21 Ιανουαρίου: πρόκειται για τον Λένιν, τη Ρόζα Λούξεμπουργκ και τον Καρλ Λίμπκνεχτ. Για περισσότερα, δείτε κάποια παλιότερα σχόλια.

O Ιανουάριος, Γενάρης πιο λαϊκά, έχει, όπως και όλοι οι μήνες, ρωμαϊκή ετυμολογία. Είναι ο μήνας ο αφιερωμένος στον θεό Ιανό (Janus), που τον είχαν σε μεγάλη εκτίμηση οι Ρωμαίοι. Το παλιο ρωμαϊκό (σεληνιακό) ημερολόγιο άρχιζε τον μήνα Μάρτιο. Ο Ιούλιος Καίσαρας, όταν καθιέρωσε το ιουλιανό ημερολόγιο που φέρει το όνομά του, μετέφερε την αρχη του χρόνου στον Ιανουάριο και από τότε υπάρχει η ανακολουθία με τα ονόματα των μηνών από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο, που αντιστοιχούσαν στον έβδομο έως δέκατο μήνα και ξαφνικά βρέθηκαν στην ένατη έως δωδέκατη θέση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Παροιμίες, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 74 Σχόλια »

Η συζήτηση με τον Θανάση Λαζαρίδη στο Κόκκινο

Posted by sarant στο 30 Δεκεμβρίου, 2019

Την περασμένη Δευτέρα, στις 23 του μηνός, ήμουν καλεσμένος του φίλου Θανάση Λαζαρίδη στην εκπομπή του στο Κόκκινο 105.5.

Με τον Θανάση γνωριζόμαστε πολλά πολλά χρόνια αφού ήμασταν συμμαθητές στην Ιωνίδειο, αν και πρέπει να αποκαλύψω προσωπικά δεδομένα και να πω πως εκείνος ήταν μια τάξη μεγαλύτερος. Ήταν και τότε πολιτικοποιημένος και συχνά είχαμε διαξιφισμούς στο διάλειμμα, μια και ήταν στον Ρήγα.

Συνηθίζω να ανεβάζω στο ιστολόγιο το κείμενο από ομιλίες μου, αλλά σε μια εκπομπή σαν κι αυτή δεν υπήρχε καθόλου κείμενο. Οπότε, ανεβάζω το ηχητικό αρχείο της εκπομπής, με όλη τη συζήτηση και μαζί τη μουσική, ενώ κάνω και μια αρκετά αναλυτική αλλά πάντως περιληπτική απομαγνητοφώνηση.

Το ηχητικό αρχείο, που μου έστειλε το επιτελείο του ιστολογίου, το ανέβασα στο YouTube, επειδή, όπως είπα πρόσφατα, οι ιστοτοποι που φιλοξενούν ηχητικά αρχεία συχνά διακόπτουν τη λειτουργία τους. Τη φωτογραφία την τράβηξε ο Παντελής Νταβανέλος.

Η συζήτηση:

Αρχή, συστάσεις.

Καινούργια γραφεία Κόκκινου, μαζί με την Αυγή, στην πλατεία Καραϊσκάκη (που τελικά πρέπει να είναι απλώς η πλατεία Μεταξουργείου).

Χαρίσαμε δύο αντίτυπα από τα Συμποσιακά του Βάρναλη, που τα περιέγραψα ως ένα τόμο με χρονογραφήματα αφιερωμένα στο καφενείο και την ταβέρνα, στον καφέ και το τσιγάρο, στο ποτό και στο φαγητό, στις παρέες και τη συλλογική ευωχία, κι ο Θανάσης σχολίασε ότι αυτά τα πράγματα τα υπεραγαπούσε ο Βάρναλης. Ο ποιητής που το πιο γνωστό του ποίημα αρχίζει με τον στίχο “Μες στην υπόγεια την ταβέρνα” και που είχε πει στα γεράματά του πως οι μεγαλύτερες απολαύσεις στη ζωή είναι η φασολάδα, οι γυναίκες και να κάθεσαι στο Βυζάντιο να παρακολουθείς που παίζουν τάβλι. Για τους νεότερους, το Βυζάντιο ήταν ονομαστό καφενειο στο Κολωνάκι.

Με τις εκδόσεις Αρχείο έχουμε ξεκινήσει να εκδίδουμε κείμενα του Βάρναλη δημοσιευμένα σε εφημερίδες, ανάμεσα στ’ άλλα και τα χρονογραφήματά του: Αττικά, Αστυνομικά και τώρα ο τρίτος τόμος, τα Συμποσιακά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Περιαυτομπλογκίες, Ραδιόφωνο, Συνεντεύξεις | Με ετικέτα: , , , , , , | 71 Σχόλια »

Άρθρο 4000

Posted by sarant στο 20 Δεκεμβρίου, 2019

Ταξίδευα χτες, οπότε κανονικά θα έβαζα σήμερα μιαν επανάληψη -αλλά έχουμε ένα ορόσημο σήμερα, οπότε θα του αφιερώσω το σημερινό (αναγκαστικά σύντομο) άρθρο.

Το ορόσημο είναι ότι το σημερινό άρθρο είναι το υπ’ αριθμόν 4000 από τότε που άρχισε να λειτουργεί το ιστολόγιο, στις 16 Φεβρουαρίου 2009. Από τότε ως σήμερα είναι 3960 μέρες (δεν κάθισα να τις μετρήσω μία προς μία, το λογάριασε το μηχανάκι εδώ) που σημαίνει ότι έχουμε λίγο περισσότερα άρθρα από ένα τη μέρα (τα πρώτα χρόνια τύχαινε να μη γράψω μερικές μέρες, αλλά τύχαινε να βάλω και δυο άρθρα τη μέρα· από τις 28/1/2014 γράφω κάθε μέρα άρθρο αλλά σπανίως έχω δεύτερο την ίδια μέρα -φέτος ας πούμε δεν είχα κανένα δίκροκο).

Αυτές οι τέσσερις χιλιάδες άρθρα είχαν συνολικά κάπου 5.422.000 λέξεις. Βέβαια, δεν τις έγραψα όλες εγώ, αφού πολύ συχνά παραθέτω μικρά ή μεγάλα αποσπάσματα από άρθρα άλλων. Ούτε όλα τα άρθρα τα έγραψα εγώ -συχνά έχουμε συνεργασίες, αυτή τη βδομάδα ας πούμε είχαμε το άρθρο του Νίκου Παντελίδη για το αιγινήτικο ιδίωμα, φέτος είχαμε πάνω από δέκα συνεργασίες του Νίκου Νικολάου, κάθε δεύτερη Τρίτη έχω τα αποσπάσματα από τα βιβλία του πατέρα μου, ενώ δεν είναι σπάνιες και οι ευκαιριακές συνεργασίες φίλων του ιστολογίου ή οι αναδημοσιεύσεις άρθρων.

(Να βάλουμε ένα μέτρο σύγκρισης για τα 5.400.000 λέξεις; Συνηθισμένο μέτρο του εκτενούς έργου είναι το Πόλεμος και ειρήνη του Τολστόι, αν και δεν είναι το εκτενέστερο μυθιστόρημα. Το αριστούργημα του Τολστόι, λοιπόν, πιάνει 587.000 λέξεις, άρα έχουμε δημοσιεύσει εδώ εννιά φορές τον όγκο του -βεβαια, ο κύριος Λέων γράφει καλύτερα).

Λοιπόν είναι ένας όχι ευκαταφρόνητο σώμα κειμένων -και μόνο ποσοτικά να το δει κανείς- και επιπλέον είναι ένα σώμα κειμένων που συχνά δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα που ανακύπτουν εδώ κι εκεί, γλωσσικά και όχι μόνο. Οπότε, καθώς κάνω αυτόν τον απολογισμό, θα ήταν ψέματα αν έλεγα πως δεν καμαρώνω. Όχι μόνο ή τόσο για όσα έχω γράψει αλλά επειδή στο εγχείρημα αυτό, που κρατάει σχεδόν έντεκα χρόνια με αυτή τη συχνότητα και την πυκνότητα, έχω την τύχη να έχω συγκεντρώσει μια εκλεκτή ομήγυρη σχολιαστών (και σχολιαστριών, αν και θα θέλαμε περισσότερες) που με τα σχόλιά τους αυξάνουν κατακόρυφα την αξία κάθε άρθρου. (Αυτό δεν είναι σχήμα λόγου, ούτε κενός έπαινος. Τυχαία έπεσα προχτές σε συζήτηση σε φόρουμ, και μάλιστα νεανικο, όπου αναγνώστης παίνευε το ιστολόγιο και έγραψε: «Το πολύ ζουμί είναι στα σχόλια … Θησαυρός»). Σε αυτά τα 4000 άρθρα έχουν γίνει 583.000 σχόλια, κατά μέσον όρο περί τα 145 ανά άρθρο, αν και τα πρώτα χρόνια είχαμε λιγότερα σχόλια. Τελευταία έχουμε γύρω στα 180 σχόλια κατά μέσον όρο σε κάθε άρθρο. Δεν είναι και λίγα, σας ευχαριστώ πολύ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Κινηματογράφος, Πρόσφατη ιστορία, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , | 144 Σχόλια »

Η συζήτηση στο Μεταδεύτερο

Posted by sarant στο 5 Ιουνίου, 2019

Την περασμένη Τετάρτη, αποφράδα μέρα, ήμουν καλεσμένος του Κώστα Αδαμόπουλου στο Μεταδεύτερο και στην εκπομπή Πανόραμα.

Το Μεταδεύτερο (www.metadeftero.gr) είναι ιντερνετικός ραδιοφωνικός σταθμός που γεννήθηκε το 2013 με το κλείσιμο της ΕΡΤ και τις κινητοποιήσεις που ακολούθησαν. Έξι χρόνια μετά συνεχίζει, που σημαίνει ότι το εγχείρημα έχει πιάσει ρίζες γερές. Ο φίλος Κώστας Αδαμόπουλος είναι βαθύς γνώστης της μουσικής και του τραγουδιού και ταυτόχρονα έχει κι αυτός το κουσούρι του χαρτοπόντικα -του αρέσει να ψάχνει σε παλιές εφημερίδες. Σχολιάζει κι εδώ περιστασιακά με το χρηστώνυμο Αγάπανθος.

Συζητήσαμε, όπως θα δείτε, για πολλά και διάφορα αλλά με σταθερό σημείο αναφοράς το ιστολόγιο και τα δυο τελευταία βιβλία μου -το Μύθοι και πλάνες για την ελληνική γλώσσα και Η γλώσσα έχει κέφια. Φυσικά βάλαμε και τραγούδια, τη δεκάδα εκείνη που είχα ξεχωρίσει σε ένα άρθρο για το mic.gr που παρουσιάστηκε και στο ιστολόγιο, επειδή όμως ήμουν πολύ φλύαρος κι ο Κώστας πολύ ευγενικός και δεν με διέκοπτε, τελικά δεν προλάβαμε να τα παίξουμε και τα δέκα.

Η εκπομπή κράτησε δυο ώρες και την έχω σε ψηφιακή μορφή, χωρισμένη σε δυο αρχεία της μίας ώρας το καθένα.

Πρώτο ημίχρονο:

 

Δεύτερο ημίχρονο:

Αν θέλετε να τα κατεβάσετε,

εδώ θα βρείτε το πρώτο μέρος και εδώ θα βρείτε το δεύτερο μέρος.

Αλλά σκέφτηκα επίσης να δώσω μια περιγραφή των βασικών σημείων της συνομιλίας, υπό τύπον περιεχομένων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Διαδίκτυο, Περιαυτομπλογκίες, Συνεντεύξεις, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , | 113 Σχόλια »

Η παρουσίαση στο Πόλις Αρτ Καφέ

Posted by sarant στο 10 Μαΐου, 2019

Στις 20 Απριλίου έγινε η παρουσίαση του βιβλίου μου «Η γλώσσα έχει κέφια» στο Πόλις Αρτ Καφέ, στην οδό Πεσμαζόγλου, στο αίθριο του Αρσακείου. Έχω παρακολουθήσει πολλές παρουσιάσεις σε αυτόν τον ωραίο χώρο, μία φορά τουλάχιστον έχω πάρει μέρος και στο πάνελ, αλλά παρουσίαση δική μου δεν είχα κάνει ως τώρα. Το είχαμε συζητήσει σε ανύποπτο χρόνο με τον Βασίλη Χατζηιακώβου, που είναι ο ιθύνων νους του χώρου, και πολύ χάρηκα που τελικά βρέθηκε ημερομηνία για να γίνει η παρουσίαση (δεν ήταν τόσο απλό: τελευταία έχει αυξηθεί πολύ ο αριθμός των παρουσιάσεων στην Αθήνα και οι καλοί χώροι δεν είναι πολλοί).

Ακόμα περισσότερο χάρηκα την εκδήλωση -ήρθε πολύς κόσμος, παλιοί αγαπημένοι φίλοι και συνάδελφοι, ομότεχνοι σαν τον συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη, πανεπιστημιακοί όπως ο Ασημάκης Φλιάτουρας, και βέβαια φίλοι του ιστολογίου, που είχαν δική τους κερκίδα. Είχα επίσης την τύχη να έχω δυο καλούς φίλους στο πάνελ, τον Παντελή Μπουκάλα και τον Στρατή Μπουρνάζο, που ήταν και οι δυο σε μεγάλα κέφια, πνευματώδεις και απολαυστικοί.

Το κακό είναι ότι ούτε ο Παντελής ούτε ο Στρατής είχαν γραμμένη ομιλία: μόνο σημειώσεις, εντελώς σκελετώδεις ο Μπουκάλας, κάπως πιο εκτενείς ο Μπουρνάζος -αλλά ούτε οι δικές του, που του τις ζήτησα και μου τις έδωσε, δεν προσφέρονται να παρουσιαστούν εδώ, παραείναι ελλιπείς και στενογραφικές.

Ευτυχώς, η τεχνολογία έρχεται αρωγός. Ο πολύ καλός ιστότοπος ibdb.gr, που ειδικεύεται στη βιντεοσκόπηση πολιτιστικών εκδηλώσεων, μαγνητοσκόπησε την παρουσίαση και ανέβασε το βίντεο στον ιστότοπό του, οπότε μπορείτε να το δείτε αν πάτε σε αυτή τη σελίδα και κλικάρετε στο βίντεο.

Δεν ξέρω αν ισχύει ότι μια φωτογραφία αξίζει όσο χίλιες λέξεις, αλλά το βέβαιο είναι πως ένα βίντεο που διαρκεί μιάμιση ώρα, όπως αυτό της εκδήλωσης, αντιστοιχεί σε κείμενο πολλών χιλιάδων λέξεων.

Κι έτσι, ενώ στην αρχή είχα την ευγενή φιλοδοξία να απομαγνητοφωνησω τις ομιλίες του Παντελή και του Στρατή και να παρουσιάσω εδώ το κείμενο, όταν ξεκίνησα την καταγραφή διαπίστωσα με τρόμο ότι θα χρειάζονταν πολλές ώρες επίπονης δακτυλογράφησης για να τελειώσω -οπότε δείλιασα και παράτησα νωρίς την απόπειρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκδηλώσεις, Παρουσίαση βιβλίου, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 65 Σχόλια »