Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘ποδόσφαιρο’ Category

Μετασυλλαλητηριακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Φεβρουαρίου, 2018

Ο τίτλος αποτελεί το λιθαράκι του ιστολογίου στην προσπάθεια να φτάσουμε τα 5 εκατομμύρια λέξεις της ελληνικής γλώσσας -κάτι τέτοιο είχε ισχυριστεί πριν από μερικά χρόνια ο ακαδημαϊκός κ. Αντώνης Κουνάδης, και επειδή από 1ης Ιανουαρίου ο κ. Κουνάδης είναι Πρόεδρος της Ακαδημίας νομίζω ότι πρεπει να ανασκουμπωθούμε όλοι να πιάσουμε αυτόν τον στόχο. Είμαστε, χοντρικά, 10 εκατομμύρια Έλληνες, αν ο ένας στους δυο μας πλάσει μία καινούργια λέξη αυτομάτως εχουμε πιάσει τον στόχο, χώρια οι λέξεις που ήδη υπάρχουν. Εγώ πάντως το έκανα το καθήκον μου, σειρά δική σας. Επιπλέον, η λέξη «μετασυλλαλητηριακός» είναι εννεασύλλαβη, που δεν έχει και πολλές τέτοιες η γλώσσα μας.

Μετασυλλαλητηριακά επειδή γράφονται μετά το συλλαλητήριο της 4ης Φεβρουαρίου για το οποίο επί της ουσίας τα είπαμε και δεν θα τα επαναλάβουμε εδώ, παρά μόνο θα αναφέρουμε τυχόν μεζεδάκια.

Για ποιο λόγο έγινε το συλλαλητήριο; Όπως λέει το σουπεράκι του Σκάει, «διαδηλώνουν κατά του όρου Μακεδονία από τα Σκόπια».

Ο χώρος στο σουπεράκι είναι περιορισμένος κι έτσι ίσως να φαγώθηκαν δυο λέξεις (πχ κατά της οικειοποίησης του όρου), πάντως το σουπεράκι είναι αμφίσημο, λες και υπάρχει όρος «Μακεδονία από τα Σκόπια» (θυμίζω ότι μια από τις πολλες σύνθετες ονομασίες που έχουν κατά καιρούς πέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι και η «Μακεδονία-Σκόπια»).

* Συνεχιζοντας μετασυλλαλητηριακά, πρόσεξα την αντιπαράθεση ανάμεσα στον Νίκο Φίλη και στον Άδωνη Γεωργιάδη, η οποία ακούμπησε θέματα με τα οποία έχουμε ασχοληθεί στο ιστολόγιο. Απαντώντας στον Ν. Φίλη, ο Άδωνης είπε: «Ο κ. Φίλης είπε απίστευτα πράγματα. Πρώτον και κυριότερον, δεν υπάρχει Σλαβομακεδονική γλώσσα, η γλώσσα τους είναι μια βουλγάρικη διάλεκτος. Ουδέποτε ο στρατής Μυριβήλης ή όποιο άλλο κείμενο της εποχής μέχρι το 1945 μιλούσε για Μακεδόνες. Μέχρι το 1945 που ο Τίτο ονοματίζει αυτό το χώρο Μακεδονία και εφευρίσκει Μακεδονικό έθνος και γλώσσα, δεν υπήρχε καμία αναφορά».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 193 Σχόλια »

Ζουράρις ερίδματος

Posted by sarant στο 14 Ιανουαρίου, 2018

Πρέπει να έχω γράψει τουλάχιστον πέντε ή έξι άρθρα για τον Κώστα Ζουράρι και τις λεκτικές του ακροβασίες, οπότε σήμερα που παραιτήθηκε από τη θέση του υφυπουργού τού χρωστάω ένα σύντομο σημείωμα, μια και φρόντισε στην επιστολή της παραίτησής του να πετάξει ένα ακόμα γλωσσικό πυροτέχνημα.

Στην αρχή σκέφτηκα να το βγάλω σχόλιο μόνο στο Φέισμπουκ, αλλά μετά είπα ότι μπορεί να γίνει κι ένα σύντομο σημείωμα-σφηνάκι για το ιστολόγιο.

Η επιστολή παραίτησης του Κ. Ζουράρι δεν μπορούσε να μην έχει μια δύσκολη λέξη για φιγούρα, και μάλιστα στην αρχή-αρχή. Το κείμενο της επιστολής δίνεται ταυτόσημο από όλα τα μέσα ενημέρωσης (παράδειγμα), αλλά νομίζω ότι κάποια κόμματα έχουν παραλειφθεί και τα αποκαθιστώ εδώ:

 

Ερίδματε πρωθυπουργέ και σύντροφε, υποβάλλω σήμερα 14.1.2018 την από την θέση του υφυπουργού επί της παιδείας παραίτησίν μου, η οποία διευκολύνει, ως εικός, την κυβερνητική αλληλεγγύη και, συνάμφω, το πολιτικό μου αυτεξούσιον. Μετά της προσηκούσης τιμής, Κώστας Γ. Ζουράρις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Αρχαία ελληνικά, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , | 140 Σχόλια »

Κωνσταντινελενικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2017

Αύριο γιορτάζει η μισή Ελλάδα, οπότε αποφάσισα να τιτλοφορήσω έτσι το βδομαδιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Το αντίστοιχο περυσινό, που είχε πέσει ανήμερα της γιορτής, το είχα πει «Ελενοκωνσταντινικά», οπότε με το σημερινό αποκαθιστώ την ισορροπία.

Να προσφέρω σε όσες και σε όσους γιορτάζουν αύριο τα εορταστικά άρθρα του ιστολογίου, για την Ελένη και για τον Κώστα (δεν έχω κανέναν φίλο που να τον λένε Κωνσταντίνο -ξέρω Κώστα, Κωστή, Ντίνο, αλλά με γαλαζοαίματους δεν έχω πολλά παρεδώσε).

Θα μπορούσα βέβαια το σημερινό άρθρο να το αποκαλέσω και «Τεταρτομνημονιακά μεζεδάκια» αφού τη βδομάδα που μας πέρασε συζητήθηκε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο που πήρε, καλώς ή κακώς, την τρέχουσα ονομασία «τέταρτο μνημόνιο» (ο κανονικός του τίτλος είναι ένα ασυμπάθιστο μακρινάρι).

Οι σχετικές συζητήσεις στη Βουλή δίνουν κατά καιρούς και κάμποσο υλικό για γλωσσικό σχολιασμό, αλλά τούτη εδώ αποτέλεσε την εξαίρεση, μια και η συγκομιδή μας ήταν φτωχή. Πάντως, αξιοπρόσεκτο γεγονός ήταν η αποβολή της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χρυσής Αυγής ύστερα από τη χειροδικία του Κασιδιάρη και τη δικαιολόγησή της από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο. Σε σχέση με αυτό το επεισόδιο, έγινε και το ευτράπελο σχόλιο ότι «βρήκε ευκαιρία ο Κασιδιάρης, τώρα που ο Παυλόπουλος δεν είναι πια στη Βουλή».

Πάμε όμως στα καθαυτό μεζεδάκια.

* Στην προσπάθεια να φτάσει η ελληνική γλώσσα τα πέντε εκατομμύρια λέξεις και να μας σβήσουν το χρέος οι πιστωτές, νέα λέξη γεννήθηκε σε άρθρο για τη δίκη της συζύγου του τραγουδιστή Πασχάλη Αρβανιτίδη (με το στιγμιαίο), το «προλούδιο», εφόσον: «Ο μάρτυρας ανέλυσε το «προλούδιο της ιστορίας που δικάζουμε σήμερα», όπως χαρακτήρισε τα όσα έχουν προηγηθεί και επιτέθηκε στην κατηγορούμενη»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 236 Σχόλια »

Μεζεδάκια επί μακρόν

Posted by sarant στο 6 Μαΐου, 2017

Τα προηγούμενα μεζεδάκια τα είχαμε πει «προπρωτομαγιάτικα», όμως τούτα εδώ δεν θα τα πω «μεταπρωτομαγιάτικα» διότι υπάρχει πιο σημαδιακό γεγονός να τα συνδέσω, αφού αύριο γίνεται ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία (Γαλλία, Γαλλία χαρά της οικουμένης που έλεγε και ο γαλλόφιλος Λαπαθιώτης).

Αντιγράφω ένα σχόλιο που έκανα χτες στο Φέισμπουκ για τα γαλλικά πολιτικά πράγματα:

Κλείνει σήμερα στη Γαλλία η προεκλογική εκστρατεία ενόψει των εκλογών της Κυριακής και όπως όλα δείχνουν ο Εμανουέλ Μακρόν θα αναδειχτεί μεθαύριο ο 8ος πρόεδρος της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας και μάλιστα με πάνω από 60%.

Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση, το 51% των ψηφοφόρων του Μελανσόν θα ψηφίσουν Μακρόν και το 11% Λεπέν, οι άλλοι λευκό/αποχή. Ήταν 47-17, αλλά έπαιξε ρόλο η άγρια εμφάνιση της Λεπέν στο προχτεσινό ντεμπά (ντιμπέιτ που το λέμε εμείς). Βέβαια, αυτά τα λένε οι δημοσκοπήσεις, αλλά είναι και η δική μου αίσθηση.

Δεν υπάρχει αντίφαση εδώ με το αποτέλεσμα του εσωτερικού δημοψηφίσματος που έκανε ο Μελανσόν στους υποστηρικτές του, όπου το 65% τάχθηκε υπέρ του άκυρου-λευκού και το 35% υπέρ της ψήφου στον Μακρόν. Στο εσωτερικό δημοψήφισμα είχαν δικαίωμα ψήφου μόνο οι 450.000 καταγραμμένοι υποστηρικτές (και ψήφισαν από αυτούς οι μισοί), Η δημοσκόπηση εξετάζει το σύνολο των ψηφοφόρων, που έχουν πιο χαλαρή σχέση.

Σε άλλα νέα, οι μέτοχοι του ομίλου Ακόρ (ξενοδοχεία) ενέκριναν σχεδόν ομόφωνα τον διορισμό του Νικολά Σαρκοζί στο ΔΣ του ομίλου. Αν είναι κανείς άριστος, δεν πάει ποτέ χαμένος. Και ο Κούλης κάτι τέτοιο θα βρει.

Οπότε, επί μακρόν τα σημερινά μας μεζεδάκια, και τη Δευτέρα θα σχολιάσουμε τα αποτελέσματα με άλλο ένα γαλλοστραφές άρθρο.

* Την περασμένη Δευτέρα είχαμε τις πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις -και ένα κρούσμα ακλισιάς στο πανό της φωτογραφίας.

Όπως έχουμε ξαναγράψει, μόνο στα ελληνικά υπάρχει η λέξη «Σικάγο», στα αγγλικά και στις άλλες γλώσσες προφέρεται διαφορετικά -οπότε είναι ανεξήγητο γιατί να μένει άκλιτη μια ελληνική λέξη: των εργατών του Σικάγου, λοιπόν.

* Και επειδή πρόσφατα είχαμε και την επέτειο της εισόδου των Γερμανών στην Αθήνα το 1941, κυκλοφόρησε και πάλι ο μύθος για τον (ανύπαρκτο) ήρωα Κωνσταντίνο Κουκκίδη -για τον οποίο έχει γυριστεί και ταινία μικρού μήκους, ενώ βεβαίως έχουν βρεθεί (όλοι στον αιώνα μας) και μάρτυρες που ήξεραν την (ανύπαρκτη) οικογένειά του. Παρήγορο είναι ότι στην πιο πρόσφατη προσπάθεια αναβίωσης του μύθου υπήρξαν αρκετά αντιρρητικά σχόλια, ενώ με χαρά είδα να επικαλούνται κάποιοι το άρθρο του ιστολογίου μας.

* Τις προάλλες καλεσμένος στην εκπομπή της Κατερίνας Ακριβοπούλου στην ΕΡΤ (Αίθουσα Σύνταξης) ήταν ο Άδωνης Γεωργιάδης. Όπως μου λένε φίλοι που υπήρξαν αυτήκοοι μάρτυρες, κάποια στιγμή είπε:

«Σας ερωτώ εσάς, κυρία Ακριβοπούλου, ως οικοδεσπότη της εκπομπής»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Γαλλία, Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 271 Σχόλια »

Στο καρνάγιο

Posted by sarant στο 20 Ιουλίου, 2016

Τις προάλλες είχα βγει έναν πρωινό περίπατο εδώ που παραθερίζω, και πέρασα μπροστά από ένα καρνάγιο, ένα μικρό ναυπηγείο κυρίως για επισκευές σε σκάφη, όχι πια καΐκια αλλά κυρίως γιοτ και άλλα σκάφη αναψυχής. Έβγαλα και μια φωτογραφία, που δεν ξέρω αν φαίνεται καλά:

carnagio

Και τα δυο κότερα της φωτογραφίας είναι νηοναυτολογημένα σε ευρωπαϊκές πόλεις. Το αριστερό στο Μάιντς, που βέβαια δεν είναι παραθαλάσσια πόλη, αλλά έχει λιμάνι ποταμίσιο, αφού η Μαγεντία, όπως λέγαμε παλιά τη γενέτειρα του Γουτεμβέργιου, βρίσκεται πάνω στον Ρήνο και μάλιστα στη συμβολή του με τον Μάιν.

Το δεξιό κότερο, πάλι, που έχει το ασυνήθιστο για κότερο όνομα Revolution (τι να εννοεί ένας σκαφάτος όταν λέει για επανάσταση; ) έχει νηοναυτολογηθεί στο Ipswich, το Ίπσουιτς της ανατολικής Αγγλίας, που το γράφουμε Ίπσουιτς και όχι Ίψουιτς (παρά τον Ίψεν) -και πρέπει να ομολογήσω ότι το «ανατολικής Αγγλίας» το βρήκα προ ολίγου στη Βικιπαίδεια και ότι προηγουμένως δεν ήξερα πού ακριβώς βρίσκεται το Ίπσουιτς.

Με ποδοσφαιρικά μάλλον κριτήρια κρίνοντας, έχοντας συγκαταλέξει την Ίπσουιτς Τάουν στην ίδια κατηγορία με την Κόβεντρι, τη Σέφιλντ ή τη Νότιγχαμ Φόρεστ, θεωρούσα πως το Ίπσουιτς βρίσκεται στα μεσόγεια, αλλά είδα ότι ζούσα μέσα στην πλάνη, αφού το Ίπσουιτς, όπως είπαμε, βρίσκεται στην ανατολική Αγγλία, κοντά στο Νόριτς (Norwich, αυτό το -wich είναι ρίζα σκανδιναβική που σημαίνει ‘κόλπος’ ‘οικισμός, χωριό’, όπως στο Νάρβικ ή το Ρέικιαβικ). Και παρόλο που εκ πρώτης όψεως η πόλη δεν είναι ακριβώς παραθαλάσσια, βρίσκεται όμως στην εκβολή του ποταμού Όργουελ (όπως ο συγγραφέας) και έχει σημαντικό λιμάνι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Αντιδάνεια, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 231 Σχόλια »

Κινέζικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Ιουλίου, 2016

Τα λέω «κινέζικα» επειδή τη βδομάδα που μας πέρασε είχαμε την επίσκεψη του πρωθυπουργού και κυβερνητικού κλιμακίου στην Κίνα. Ωστόσο μην περιμένετε γλυκόξινη σάλτσα και σπρίνγκρολς στη σαββατιάτικη πιατέλα μας, τα μεζεδάκια μας μόνο χρονικά συνέπεσαν με την επίσημη επίσκεψη στην Κίνα.

Είδα βέβαια στα κοινωνικά μέσα κάποιες αρκετά έξυπνες λεζάντες σε φωτογραφίες από την επίσκεψη, όπως εκείνη με τον Τσίπρα στο Σινικό Τείχος, όπου ρωτάει τον Κινέζο επίσημο αν αληθεύει ότι το Τείχος είναι το μοναδικό ανθρώπινο δημιούργημα που φαίνεται από τη Σελήνη (κάτι που νομίζω πως είναι μύθος) και ο Κινέζος τού απαντάει «αυτό και το χρέος σας». Είδα και κάτι γουστόζικες φωτοσοπιές, όπως του αρχιτέκτονα με το κολωνάτο ποτήρι να αγναντεύει από το Σινικό Τείχος πλάι στον Πρωθυπουργό, αλλά δεν κράτησα καμία.

Αλλά για να μη μείνουμε χωρίς κινέζικη γεύση, ένα ανέκδοτο που το διηγήθηκε φίλη στο Φέισμπουκ:

«Καπου στο δεύτερο ημισυ της δεκαετίας του ΄70, το ΚΚΕεσ ανταποκρινόμενο σε επίσημη πρόσκληση της Κίνας, έστειλε αποστολή αποτελούμενη απο τους Μπάμπη Δρακοπουλο (Γ.Γ.), Μπάμπη Γεωργούλα (Γρ. του Ρηγα Φεραίου) και τα μέλη της Κ.Ε. Μπάμπη Δρακόπουλο (ο επονομαζόμενος μικρός για να ξεχωρίζει από τον θείο του) και Μπάμπη Θεοδωριδη. Κατά τις συστάσεις, οι κινέζοι θεωρώντας οτι το μπάμπης είναι τίτλος ανάλογος του σύντροφος και για λόγους αβροφροσύνης, προέταξαν το μπάμπης στα δικά τους ονόματα π.χ. μπάμπης Τενγκ Σιαο Πίνγκ. Οπως καταλαβαίνετε το μπέρδεμα ήταν απίστευτο, το δε ταξίδι για όλους όσοι συμμετείχαν αξέχαστο κυρίως από τα γέλια.»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Πορτοκαλισμοί | Με ετικέτα: , , , , , , | 184 Σχόλια »

Ματωμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 18 Ιουνίου, 2016

Μια βδομάδα που ξεκίνησε με το μακελειό στο Ορλάντο και τελειώνει με τη δολοφονία της Τζο Κοξ, βουλευτίνας του Εργατικού Κόμματος, από έναν σαλεμένο ακροδεξιό, δεν θα μπορούσε να έχει άλλον τίτλο -θα μπορούσα βέβαια να βάλω τίτλο που να αναφέρεται στο επικείμενο βρετανικό δημοψήφισμα, αφού το σημερινό Σάββατο είναι το τελευταίο πριν από την ημέρα διεξαγωγής του (είναι τρελοί αυτοί οι Βρετανοί και ψηφίζουν τις Πέμπτες, ως γνωστόν) αλλά τελικά αποφάσισα να συζητήσουμε για το ενδεχόμενο Μπρέξιτ τη Δευτέρα, οπότε κατά το δυνατόν κρατήστε τα σχετικά σχόλιά σας για τότε.

* Όσοι από εμάς είναι ή ήταν σκακιστές, πριν από καμιά δεκαριά μέρες πέρασε πένθησαν και μιαν από τις μεγάλες μορφές του σκακιού, τον Βίκτωρα Κορτσνόι. Φίλος μού έστειλε θυμωμένος ένα άρθρο του antenna.gr με εξοργιστικά λάθη για τον Κορτσνόι, λάθη που δεν είναι απλώς μεταφραστικά. Αλλά τον αφήνω να τα πει ο ίδιος:

Αντιγράφω από άρθρο του antenna.gr για τον θάνατο του θρυλικού Κορτσνόι:

«Η σπουδαία μάχη για τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή διεξήχθη στις Φιλιππίνες, με τον Καρπόφ να εκπροσωπεί την ανίκητη Σοβιετική σχολή και να αποκτά προβάδισμα 5-2.

Οι σχολιαστές της εποχής είχαν «ξεγράψει» τον Κορτσνόι, ο οποίος όμως με μία επική αντεπίθεση ισοφάρισε 5-5, εξάντλησε τον αντίπαλό του και πήρε τη νίκη στο τελευταίο game. Τρία χρόνια αργότερα, ο Καρπόφ πήρε τη ρεβάνς εύκολα με 6-2, αλλά η αναμέτρηση που έμεινε στα χρονικά ήταν εκείνη του 1978.»

Και ρωτάω λοιπόν. Αν για ένα ΤΟΣΟ ΑΠΛΟ πράγμα, όπως να διασταυρώσεις ποιός πήρε το παγκόσμιο πρωτάθλημα του 1978 (το πήρε ο Κάρποφ) ο δημοσιογράφος μπορεί να κάνει λάθος και να γράψει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που συνέβη, για πιο δύσκολα και σημαντικά (ή ασήμαντα, όπως το πάρει κανείς) ζητήματα, τι θα κάνει;

Φυσικά, ζητήματα δευτερεύουσας σημασίας όπως το ότι μπαίνουν εισαγωγικά στο «αντίπαλο δέος», «ξεγράψει», το ότι ο Κορτσνόι κέρδισε το τελευταίο «game» (δεν μπορεί αν το γράψει στα ελληνικά; παρτίδα το λέμε, άντε να το δεχτούμε και σαν «τελευταίο παιχνίδι» δεν χάλασε ο κόσμος, αλλά «game»;) και ότι λέει το άρθρο πως «ταπείνωσε την ανίκητη Σοβιετική Σχολή». Μα άνθρωπέ μου, ο Κορτσνόι ήταν γέννημα θρέμμα και κομμάτι της Σοβιετικής Σχολής, δεν την ταπείνωσε ποτέ (απού να αρχίσω και που να τελειώσω σε αυτό) και φυσικά η Σοβιετική Σχολή δεν ήταν ανίκητη, μια που πριν τον Κάρποβ, ο Φίσερ το 1972 είχε γίνει Παγκόσμιος Πρωταθλητής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Γιουτουμπάκια, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Σκάκι, Χόακες | Με ετικέτα: , , , | 200 Σχόλια »

Για μπάλα θα λέμε τώρα;

Posted by sarant στο 15 Ιουνίου, 2016

Ξεκίνησε το περασμένο Σάββατο, και θα συνεχιστεί ως τις 10 Ιουλίου, το ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα, που από τότε που το πήραμε, το 2004, το λέμε Γιούρο. Αν και το ποδόσφαιρο δεν είναι στην πρώτη γραμμή των ενδιαφερόντων μου (ούτε στη δεύτερη, ίσως) δεν αρνούμαι ότι το παρακολουθώ έστω κι από κάπως μακριά, οπότε και το ιστολόγιο δεν θα μπορούσε να μείνει αδιάφορο για τη διοργάνωση, που μάλιστα είναι ξεχωριστή από πολλές απόψεις.

Είχα άλλωστε προαναγγείλει, στο άρθρο του περασμένου Σαββάτου,  ότι πιθανώς θα ανέβαζα ένα ευρωποδοσφαιρικό άρθρο, να το έχουμε εδώ για να φιλοξενούμε αμιγώς ποδοσφαιρικά σχόλια και προγνωστικά σχετικά με τη διοργάνωση. Καθώς χτες ολοκληρώθηκαν οι πρώτες συναντήσεις σε όλους τους ομίλους, και από σήμερα αρχίζουν τα δεύτερα ματς, δεν είναι άστοχο να συζητήσουμε σήμερα τις πρώτες μας εντυπώσεις από το τουρνουά, αφού (θεωρητικά) έχουμε δει όλες τις ομάδες.

Βέβαια, τα πρώτα παιχνίδια δεν σημαίνουν και πολλά πράγματα σε μια διοργάνωση με τόσο πολλούς γύρους -το βασικό είναι η ομάδα να βρεθεί σε φόρμα στα νοκάουτ, εκεί που η αστοχία δεν διορθώνεται· στους ομίλους δεν είναι καταδικαστικό ένα στραβοπάτημα. Αλλά αυτό θα το έχουν κατά νου όσοι θα αποτολμήσουν προγνωστικά.

Το Γιούρο του 2016 είναι διοργάνωση πληθωρική, μάλλον υπερτροφική, αφού για πρώτη φορά παίρνουν μέρος 24 ομάδες, αριθμός που είναι άβολος αφού αναγκάζει ή να έχεις σε κάποια φάση ομίλους των 3 ομάδων -όπως είχε γίνει σε κάποια Μουντιάλ και αποτέλεσε παράδειγμα προς αποφυγήν- ή, όπως γίνεται τώρα, να προκρίνονται και οι 4 από τις έξι τρίτες ομάδες -που σημαίνει ότι όλος ο σαματάς των ομίλων, 36 παιχνίδια, γίνονται μόνο και μόνο για να αποκλειστούν οχτώ ομάδες (από τις 24 στις 16). Δεν γίνεται βέβαια μόνο γι’ αυτό, γίνεται και για την τηλεθέαση, αλλά και για την αύξηση της προσέλευσης.

Προκρίθηκαν λοιπόν 24 ομάδες -μεταξύ των οποίων τέσσερις από τις πέντε συνιστώσες του παλιού (ως το 1922) Ηνωμένου Βασιλείου (Αγγλία, Ουαλία, Βόρεια Ιρλανδία, Έιρε -στο παγκόσμιο κύπελλο του 1958 είχαν προκριθεί οι 4 συνιστώσες του σύγχρονου ΗΒ, όχι όμως και η Ιρλανδία). Για πρώτη φορά προκρίθηκαν χώρες όπως η Αλβανία ή η Ισλανδία. Η ελληνική ομάδα πάλι, δεν προκρίθηκε, αφού τα έκανε μούσκεμα στα προκριματικά -είναι η μία από τις 3 παλαιές κατόχους του τίτλου που δεν βρίσκονται στη διοργάνωση, μαζί με Ολλανδία και Δανία. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια είχαμε καλομάθει, με αλλεπάλληλες, σχεδόν αδιάλειπτες, προκρίσεις -αλλά φοβάμαι πως δεν αποκλείεται να επιστρέψουμε στα παλιότερα, τότε που βλέπαμε την πρόκριση με το κιάλι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Γαλλία, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , | 296 Σχόλια »

Ευρωποδοσφαιρικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2016

Το σαββατιάτικο άρθρο μας το τιτλοφορώ έτσι για τον προφανή λόγο ότι χτες άρχισε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, που από τότε που το πήραμε το λέμε Γιούρο, μόνο που φέτος, παρά το ότι έχει πάρει πληθωρική (και άβολη) μορφή με 24 ομάδες, η Εθνική μας δεν κατάφερε να προκριθεί, αφού χάσαμε μέχρι κι από τις Φερόες, και μάλιστα δυο φορές, κι έτσι, ύστερα από τρεις συναπτές παρουσίες στα τελικά φέτος θα κοιτάζουμε τη διοργάνωση από τον παροιμιακό μας καναπέ.

Μπορεί προς το τέλος της άλλης εβδομάδας, που θα έχουμε δει και μερικά παιχνίδια, να βάλω και κάποιο άρθρο στο ιστολόγιο, γι’ αυτό κρατήστε τα αμιγώς ποδοσφαιρικά σας σχόλια για τότε. Έτσι κι αλλιώς, πέρα από τον τίτλο τα μεζεδάκια αυτής της εβδομάδας δεν έχουν ποδοσφαιρικό χρώμα, εκτός από ένα.

Και ξεκινάμε με το μοναδικό μεζεδάκι μας που αναφέρεται έστω και έμμεσα στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα που μόλις άρχισε. Μου το στέλνει φίλος και αντιγράφω το σχόλιο χωρίς να προσθέσω τίποτα:

Μεζεδάκι από την ελληνική εκδοχή του Euronews, πριν από λίγα λεπτά:

«Στη Μασσαλία, Αγγλοι οπαδοί συγκρούστηκαν με νεαρούς Μασσαλούς

Μάσαλα! Τη Μασσαλιώτιδα δεν την έχουν ακούσει;

Φυσικά, τον κάτοικο της Μασσαλίας θα τον πούμε Μασσαλιώτη ή Μαρσεγιέζο -πάντως όχι Μασσαλό κι ας λέμε Θεσσαλό τον κάτοικο της Θεσσαλίας.

* Κατά τα άλλα, συνεχίστηκε και τη βδομάδα που μας πέρασε η αντιπαράθεση για τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών, που αν αποδελτίωνε κανείς όλα τα σχετικά κείμενα θα είχε υλικό για δυο-τρία άρθρα (σοβαρά και αστεία)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Αρχαία ελληνικά, Γκας Πορτοκάλος, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 341 Σχόλια »

Δαμόκλειος κόφτης

Posted by sarant στο 23 Μαΐου, 2016

koftiΤο άρθρο γράφεται ενώ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η συνεδρίαση στη Βουλή σχετικά με το πολυνομοσχέδιο που έφερε η κυβέρνηση ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης της Ευρωομάδας, αλλά όλα δείχνουν πως το νομοσχέδιο θα συγκεντρώσει την πλειοψηφία των βουλευτών. Λιγότερο βέβαιο είναι το αν, πότε και πώς θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, καθώς και το ποια θα είναι τα άμεσα και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα του νομοσχεδίου.

Αλλά εμείς εδώ λεξιλογούμε. Και σε λεξιλογικό επίπεδο, μια πολύ πιθανή συνέπεια του πολυνομοσχεδίου και της σχετικής συζήτησης, είναι ότι μας χάρισε μια από τις λέξεις της χρονιάς. Και εννοώ βέβαια τη λέξη του τίτλου, τον κόφτη. (Kι άλλη μια λέξη γεννήθηκε από το πολυνομοσχέδιο, και εννοώ τη λέξη υπερταμείο, αλλά δεν νομίζω να πιάσει τη δημοτικότητα του κόφτη).

Φυσικά, πρόκειται για ανεπίσημη ονομασία, που όμως καθιερώθηκε ακαριαία, σε σημείο που να είναι δύσκολο να θυμηθούμε πώς είναι η επίσημη ονομασία του μηχανισμού αυτού. Αν δεν κάνω λάθος, στο νομοσχέδιο ονομάζεται Μηχανισμός Αυτόματης Δημοσιονομικής Σταθεροποίησης ή ίσως Μηχανισμός Αυτόματης Δημοσιονομικής Διόρθωσης, αλλά δεν ξέρω ποιο από τα δύο, διότι δεν διάβασα το νομοσχέδιο (οι βουλευτές πάντως που το ψήφισαν ή το καταψήφισαν το διάβασαν, διότι βέβαια δεν είχε έκταση 7500 σελίδες όπως επικράτησε να λέγεται: το νομοσχέδιο ήταν γύρω στις 400 σελίδες, μαζί με την εισηγητική έκθεση, τα υπόλοιπα ήταν τεχνικά παραρτήματα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , | 381 Σχόλια »

Διπλά και τρίδιπλα

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2016

Την Κυριακή γύριζα με το ταξί στο σπίτι και ο ταξιτζής είχε βάλει ποδόσφαιρο, το τελευταίο παιχνίδι της αγωνιστικής, ΠΑΟΚ-Ηρακλής. Με μισό αυτί άκουγα τη μετάδοση, και πρόσεξα πως ένας παίχτης λεγόταν Χατζηησαΐας -μετά έμαθα πως είναι παίχτης του ΠΑΟΚ, φετινή μεταγραφή, παλιότερα έπαιζε στον Πανιώνιο.

Δεν ξέρω αν είναι καλός παίχτης, άλλος ήταν ο λόγος που τον πρόσεξα: ότι έχει διπλό το γράμμα Η, κάτι που οπωσδήποτε είναι σπανιότατο. Εδώ που τα λέμε, δεν νομίζω να υπάρχει κανονική λέξη της ελληνικής με δυο η.

Ωστόσο, όταν το συζήτησα στο Φέισμπουκ, μου επισήμαναν ότι στο όνομα του ποδοσφαιριστή δεν υπάρχει διπλό Η, διότι το επώνυμό του το γράφει «Χατζηισαΐας», όπως βλέπουμε και στην επίσημη σελίδα της Σουπερλίγκας. Και βέβαια, ο καθένας έχει κάποια ελευθερία στο πώς θα γράψει το επώνυμό του (δείτε, ας πούμε, τι γίνεται με τον Χατζιδάκι και τον Χατζηδάκη), αλλά αυτός ο τρόπος γραφής του Χατζηισαΐα σημαίνει ότι πριν πάει να γίνει χατζής θα λεγόταν Ισαΐας, αλλάζει δηλαδή τη γραφή ενός βαφτιστικού ονόματος. Και στα μικρά ονόματα, επειδή ακριβώς δεν ανήκουν μόνο σε μας και στην οικογένειά μας, οι βαθμοί ελευθερίας είναι λιγότεροι, παρά τον Γιάνη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Αλφάβητο, Γλωσσικά ευτράπελα, Ονόματα | Με ετικέτα: , , , , , , , | 194 Σχόλια »

Μορφωμένοι και αμόρφωτοι

Posted by sarant στο 6 Ιανουαρίου, 2016

Βγήκα μια βόλτα το πρωί σε γειτονιές του Πειραιά. Σε έναν τοίχο είδα γραμμένο ένα σύνθημα που μου άρεσε και είπα να το φωτογραφίσω.

Βγήκε υπό γωνία, αλλά διαβάζεται άνετα. Προειδοποιώ όμως ότι πρόκειται για σύνθημα αθυρόστομο, έστω κι αν έχει διαστάσεις ταξικές και κοινωνικές.

toixo1

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Αθυροστομίες, Συνθήματα, Σφηνάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , | 75 Σχόλια »

Κανάρια από τα Κανάρια

Posted by sarant στο 29 Σεπτεμβρίου, 2015

Canari_jaune_lipochrome_intensifΣτο άρθρο του περασμένου Σαββάτου είχα κάνει λόγο για τα «καναρίνια του Ναπολέοντα«, που δεν ήταν καναρίνια, αλλά πάπιες, διότι ο μεταφρατζής μιας είδησης για το καθημερινό σιτηρέσιο του εξόριστου αυτοκράτορα διάβασε 4 canards, τέσσερις πάπιες, και το μετέφρασε «4 καναρίνια», κι έτσι εβαλε κοτζάμ αυτοκράτορα να τρώει ωδικά πτηνά, ενώ στα γαλλικά το καναρίνι είναι canari.

Κατά ένα μόνο γράμμα διαφέρει το canari από το canard, και αφού είναι και τα δυο πουλιά θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί κάποια ετυμολογική συγγένεια, αλλά παρά την εντυπωσιακή ομοιότητά του οι δυο λέξεις δεν έχουν ετυμολογική σχέση μεταξύ τους, όπως έγραψα στο προηγούμενο άρθρο. Και επειδή το προηγούμενο άρθρο είχε άλλο αντικείμενο, δεν συνέχισα, απλώς πρόσθεσα: «αλλά  δεν θα πω περισσότερα, και σας παρακαλώ να μην πείτε κι εσείς, διότι το θέμα έχει ψωμί και αξίζει χωριστό άρθρο».

Αμ’ έπος αμ’ έργον, που λένε, αυτό το χωριστό άρθρο σκέφτηκα να το γράψω σήμερα, να μην αφήνω και χρέη, διότι το αρθρογραφικό μου χρέος είναι εξίσου υπέρογκο με το δημόσιο χρέος της Ελλάδας, και οι ελπιδες για διεθνή διάσκεψη που θα το μειώσει είναι ακόμα μικρότερες.

Το καναρίνι λοιπόν, που εμείς το δανειστήκαμε από το βενετικό canarin, λέγεται canari στα γαλλικά, canary στα αγγλικά (σύντομη μορφή του canary-bird), και έχει παρεμφερές όνομα σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, πράγμα που μας υποψιάζει ότι δεν υπήρχε από παλιά στα μέρη μας, αλλιώς θα είχε διαφορετικές ονομασίες από τη μια γλώσσα στην άλλη, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πουλιά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Ετυμολογικά, Ζωολογία, Ιστορίες λέξεων, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , , , , , | 172 Σχόλια »

Μετεξεταστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 30 Μαΐου, 2015

Τα μεζεδάκια του προηγούμενου Σαββάτου τα είχαμε πει «εξεταστικά», επειδή δημοσιεύτηκαν καταμεσίς στις πανελλήνιες εξετάσεις. Τα σημερινά τα ονομάζω με πλατύ χαμόγελο ανακούφισης «μετεξεταστικά», αφού χτες ολοκληρώθηκαν (για τους περισσότερους υποψήφιους) οι εξετάσεις -βέβαια, κάποιοι θα δώσουν το έκτακτο μάθημα την Τρίτη, ενώ όσοι δίνουν ειδικά μαθήματα έχουν λογαριασμούς και στα μέσα Ιουνίου, αλλά για αρκετόν κόσμο (και, το σημαντικότερο, για τη Νικοκυροπούλα) οι εξετάσεις τελείωσαν. Οπότε, μετεξεταστικά τα μεζεδάκια μας και να δούμε ποιους θ’ αφήσουμε μετεξεταστέους.

* Σίγουρα μετεξεταστέα μένει η έγκριτη (οΘντκ) Καθημερινή, που γράφοντας για την πυρπόληση του τρόλεϊ στην Πατησίων από τους νέους μπουρλοτιέρηδες, αναφέρει: Ανησυχία επικράτησε στους χώρους γύρω από το Πολυτεχνείο το απόγευμα του Σαββάτου, όταν άγνωστοι πυρπόλησαν ένα τρόλεϊ, ενώ πρωτίστως είχαν στήσει οδοφράγματα στην Πατησίων.

Προφανώς, το «προηγουμένως» φάνηκε πολύ μπανάλ στον συντάκτη. Ή ίσως είχε στο νου του το τραγούδι του Τσιτσάνη «Κάτσε ν’ ακούσεις μια πενιά«, όπου και οι στίχοι «Κι αν δεν σ’ αρέσουν όλ’ αυτά που σου ‘χα πει πρωτίστως / το ζεϊμπεκάκι είν’ έτοιμο, έχει το λόγο ο Χρήστος».

* Ένας εμπειρικός κανόνας στον οποίο έχω καταλήξει, και που σπάνια λαθεύει, είναι ο εξής: αν ένα άρθρο έχει ως τίτλο ή ως μότο τον στίχο του Ελύτη «τη γλώσσα μού έδωσαν ελληνική» ή αν αρχίζει ή τελειώνει με αυτόν τον στίχο, τότε κατά πάσα πιθανότητα θα είναι σαχλαμάρα. Δεν ξέρω αν το πρόσφατο χρονογράφημα του Π. Μανταίου στην ΕφΣυν αξίζει αυτόν τον χαρακτηρισμό, πάντως πριν αποφανθούμε ότι μια λέξη ανήκει «στη γλώσσα τους» ανοίγουμε και κανα ρημαδολεξικό -κι αν άνοιγε ο συντάκτης το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας θα έβρισκε καταχωρημένο τον όρο «εστιακός φοιτητής» (= που στεγάζεται στις φοιτητικές εστίες). Όσο για το αν είναι «λάθος» η αναφορά της ημερομηνίας «Τετάρτη 13 Μάη», πολλή συζήτηση μπορεί να γίνει -πράγματι, παλιά λέγαμε ή 13 του Μάη ή 13 Μαΐου, αλλά κι η γλώσσα δεν είναι κάτι που μένει αμετάβλητο.

* Έπεσε κι ο Αλέξης Τσίπρας θύμα των 360 μοιρών. Στην ομιλία του προς την Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ, διαβάζουμε ότι είπε: Και εδώ πρόκειται για στροφή 180 μοιρών σε σχέση με την αντεργατική πολιτική των μνημονιακών κυβερνήσεων.

Ωστόσο, πρόκειται για το επιμελημένο κείμενο. Αν παίξετε το βιντεάκι που είναι στην ίδια σελίδα, στο 13.40 θα ακούσετε ότι λέει «πρόκειται για μια σημαντική στροφή 360 μοιρών». Και βέβαια, με 360 μοίρες έχεις κάνει πλήρη περιστροφή, οπότε δεν νομίζω πως εννοούσε αυτό ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ.

* Τέτοια λάθη, όπως οι 360 μοίρες, δεν αφήνουν τουλάχιστον καμιά αμφιβολία ως προς το πραγματικό νόημα. Αντίθετα, δεν είναι εντελώς ξεκάθαρο τι ήθελε να πει ο υπουργός Διεθνών Εξωτερικών Σχέσεων Ευκλείδης Τσακαλώτος στη συνέντευξή του στην εφημερίδα Αγορά.

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, είπε: Για εμάς η ρήξη δεν είναι φετίχ. Δουλεύουμε για την καλή λύση, αλλά όλοι ξέρουν ότι τα όρια μας είναι πολύ συγκεκριμένα.

Διά γυμνού οφθαλμού, που λένε, φαίνεται ότι ο σ. Ευκλείδης μπέρδεψε το φετίχ με το ταμπού, ότι ήθελε να πει «η ρήξη δεν είναι ταμπού»: «Δουλεύουμε μεν για την καλή λύση, αλλά έχουμε και όρια, κι αν τα φτάσουμε τότε η ρήξη δεν είναι για μας απαγορευμένη λέξη». Αυτή είναι η γνώμη μου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 258 Σχόλια »