Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Προσωπικά’ Category

Γενεθλιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Νοεμβρίου, 2019

Γενεθλιακά διότι σήμερα έχει γενέθλια, όχι το ιστολόγιο (αυτά τα γιορτάζουμε στις 16 του Φλεβάρη) αλλά η αφεντιά μου που το γράφω. Δεν ωφελεί να το κρύψω, αφού έχω βάλει τη μέρα και στο χτεσινό μηνολόγιο -κι ας είναι η φετινή επέτειο στρογγυλή πολύ.

* Μαργαριτάρι από παιχνίδι γνώσεων, το Μπουμ που παίζεται στον Σκάι.

Ποια από τις παρακάτω μονάδες μέτρησης δεν σχετίζεται με το ηλεκτρικο ρεύμα; λέει η ερώτηση.

Υποθέτω ότι η σωστή απάντηση είναι το Kelvin, μονάδα θερμοκρασίας.

Ωστόσο, μονάδα Amber δεν υπάρχει. Στα ελληνικά λέμε «αμπέρ», διεθνώς γράφεται Ampere.

(Ο Γαλλος επιστήμονας που ονομάστηκε προς τιμήν του η μονάδα, γραφόταν Ampère στα γαλλικά, με αξάν, η οποία όμως δεν κρατήθηκε στο όνομα της μονάδας).

Προφανώς οι υπεύθυνοι του παιχνιδιού επηρεάστηκαν από το Amber alert των ανακοινώσεων και μετέγραψαν το Αμπέρ ως Amber, αλλά τι θα γινόταν αν κάποιος απαντούσε Amber υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει τέτοια μονάδα;

* Από υποτίτλους, όπως το είδα στα Υπογλώσσια.

Δεν παίρνω όρκο ότι είναι γνήσιο, ούτε ξέρω από ποιαν εκπομπή είναι, αλλά το βρίσκω πολύ διασκεδαστικό οπότε ας το δεχτούμε έστω ως μπεντροβάτο.

Θα μπορούσε να είναι και η αυτοκριτική πολλών αριστερών κομμάτων… 🙂

* Σε ειδησάριο του αστυνομικού δελτίου διαβάζουμε ότι «Δικυκλιστές αστυνομικοί της ομάδας «Ζ» συνέλαβαν δύο άτομα ηλικίας 19 και 19 ετών αντίστοιχα για κατοχή δύο μικροδεμάτων κάνναβης.»

Ομολογώ ότι ποτέ δεν έχω δει να αναφέρεται δυο φορές η ηλικία δυο συνομηλίκων.

Αν και πιο κάτω στην είδηση τα πράγματα αλλάζουν διότι οι δυο συλληφθέντες αναφέρονται ως «19 και 18 ετών αντίστοιχα».

Και πάλι όμως, αντίστοιχα με τι; Με τι γίνεται η αντιστοιχία των ηλικιών; Αν έλεγε ονόματα, και συνέχιζε «19 και 18 ετών αντίστοιχα» θα υπήρχε αντιστοιχία. Εδώ, περισσεύει η λέξη.

(Και θα μου πείτε: Κι εσύ έγραψες εκατό λέξεις για μια λέξη που περισσεύει;)

* Πρωθυπουργικό μαργαριταράκι ή ίσως του κειμενογράφου του.

Εγώ λέω ότι αφού τα δυο πρώτα ρήματα είναι σε συνοπτικό (στιγμιαίο) χρόνο [να τιμήσουμε, να αποδείξουμε] τότε πρέπει και το τρίτο να είναι σε στιγμιαίο, άρα «να συμβάλουμε».

Θα μπορούσε βέβαια να υποστηρίξει κανείς ότι το τρίτο ρήμα αναφέρεται στο διηνεκές, άρα μπορεί να δεχτεί και τον διαρκή χρόνο, αλλά το βρίσκω κάπως δικολαβίστικο. Εγώ τουλάχιστον δεν θα έλεγα «και να προσπαθούμε όλοι να ξημερώσει μια καλύτερη μέρα» αλλά «και να προσπαθήσουμε όλοι να ξημερώσει μια καλύτερη μέρα».

Έχω πάντως προσέξει σε σχέση με αυτά τα ρήματα και τον πονοκέφαλο «ένα ή δύο λ» είναι ότι σε περιπτώσεις αμφιβολίας οι περισσότεροι κλίνουν προς τα δύο λ, και γι’ αυτό θα δείτε περισσότερα «έχω συμβάλλει» από «αυτός συμβάλει». Είναι ψυχολογικό, τα δύο λ φαίνονται πιο πλούσια, πιο επίσημα.

Παρακαλούνται οι φίλοι εκπαιδευτικοί να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν την παρατήρησή μου.

* Από κατάστημα εδώ πιο κάτω στη Λεωφόρο Αμφιθέας, η φωτογραφία -πάνω σε κάποια πόρτα, υποθέτω.

Και καλά, ο Έλληνας πελάτης που θα το δει, θα καταλάβει ότι η είσοδος επιτρέπεται μονο στο προσωπικό. Ο αλλοδαπός που δεν ξέρει ελληνικά και που θα δει την επιγραφή, τι συμπέρασμα θα βγάλει;

* Ευχάριστη είναι η ειδηση ότι κυκλοφόρησε νέα περιπέτεια του Αστερίξ, χωρίς πια τον Ουντερζό. Έχουμε παρουσιάσει εδώ μια από τις περιπέτειες της «τρίτης περιόδου», και δεν αποκλείεται να παρουσιάσω και αυτήν όταν τη διαβάσω, αν και δεν λέω περισσότερα διότι θα θυμηθείτε πως έχω χρόνια και ζαμάνια να παρουσιάσω κάποιαν από τις περιπέτειες της πρώτης περιόδου που έχουν απομείνει.

Αλλά αυτά για άλλη φορά. Σήμερα θα παρατηρήσω απλώς μια κοτσάνα σε σχετικό ρεπορτάζ, στην iefimerida, που μας πληροφορεί ότι:

Η νέα ηρωίδα του Αστερίξ είναι γυναίκα και έχει ελληνικό όνομα – Τη λένε Αδρεναλίνη.

Ο συντάκτης είδε ότι το όνομα της ηρωίδας είναι Adrenaline, ξέρει την αντίστοιχη ελληνική λέξη, και επειδή έχει γαλουχηθεί με το ιδεολόγημα ότι «όλα από εμάς τα πήρανε οι ….» συμπέρανε ότι το όνομα Αδρεναλίνη είναι ελληνικό.

Ελληνικό είναι μόνο κατά το ότι υπάρχει τέτοια λέξη στην ελληνική γλώσσα. Αλλά δεν είναι ελληνικής ετυμολογίας. Ο Ιάπωνας χημικός που την πατεντάρισε την ονόμασε Adrenaline επειδή προέρχεται από τα επινεφρίδια, που λέγονται στα αγγλικά adrenal glands, όπου το ad αντιστοιχεί στο «επί» και το renal είναι λατινογενές, νεφρικός. Ελληνική θα ήταν η ονομασία αν την ονόμαζε «επινεφρίνη», και πράγματι νωρίτερα ένας άλλος επιστήμονας είχε πατεντάρει ένα εκχύλισμα, πιθανώς το ίδιο, ως «epinephrine» με αποτέλεσμα να ονομάζεται και έτσι η αδρεναλίνη.

* Από περιοδικό που ενδιαφέρεται για διάσημους.

Η λεζάντα: Η Ζέτα Δούκα και η Μαρία Κορινθίου ανάμεσα στην πρωταγωνίστρια της παράστασης Κατερίνα Παπουτσάκη.

Εγώ ομολογώ ότι δεν ξέρω καλά τους πλούσιους και τους διάσημους της χώρας, οπότε αδυνατώ να αναγνωρίσω ποια κυρία είναι η Κατερίνα Παπουτσάκη, αλλά είναι πολύ δύσκολο οι δυο άλλες να βρεθούν «ανάμεσα» σε κάποιον, τουλάχιστον όσο αυτός ο κάποιος διατηρεί τη σωματική του ακεραιότητα.

Υποθέτω ότι η κ. Παπουτσάκη βρίσκεται στη μέση, δηλαδή αυτή βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αλλες. Ο συντάκτης της λεζάντας δεν είχε πρόχειρη τη λέξη (εκατέρωθεν; γύρω από;) και δεν ήθελε να αναποδογυρίσει τη διατύπωση (η ΚΠ ανάμεσα στις ΖΔ και ΜΚ), οπότε προέκυψε το «ανάμεσα στην Κατερίνα Παπουτσάκη»!

* Ο φίλος μας ο Στάζιμπος ανέβασε ένα πολύ αστείο στιγμιότυπο από κάποια πρωινή εκπομπή, στο οποίο η προσκαλεσμένη, ξεκινώντας από τα μπλεγμένα συναισθηματικά προβλήματα μιας τηλεθεάτριας και τη λέξη ζιγκολό, συνεχίζει με την τουρκική γλώσσα που έχει ελληνικές λέξεις για τα ψάρια όπως μπαρμπούνια και τσιπούρες, και ξαφνικά αρχίζει να ωρύεται επειδή «τα παιδιά μας στο σχολείο μαθαίνουν πως η ελληνική γλώσσα είναι ινδοευρωπαϊκή».

Όπως λεει και ο ίδιος ο Στάζιμπο:

Τι χάνουμε κάθε πρωί!
Ινδοευρωπαϊκή τρικυμία από ανθρωπολόγο-ψυχαναλύτρια, διδακτόρισσα της Ιατρικής Σχο­λής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Δείτε το, είναι πολύ αστείο:

Πλάκα έχει η απορημένη έκφραση της παρουσιάστριας: τι σχέση έχει αυτό [η ινδοευρωπαϊκή θεωρία] με το πρόβλημα της κ. Τάνιας;

* Μου το στείλανε και δεν ξέρω αν είναι αυθεντικό, αλλά μάλλον είναι.

H οδός Πρωτογένους βρίσκεται στο Μοναστηράκι, πάντως.

Αλλά είναι ένα σχετικά μικρό δρομάκι, ενώ για να τιμηθεί το πρωτογενές πλεόνασμα θα έπρεπε να του αφιερωθεί μια κεντρική λεωφόρος.

* Άρθρο-περιβόλι στο in.gr, που θα μπορούσε να μας δώσει έναυσμα και για ολόκληρο άρθρο ως απάντηση.

Το άρθρο, που το υπογράφει κάποιος Γρηγόρης Καλογερόπουλος, συγγραφέας, δόκτωρ του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, έχει τον τίτλο:

Γιατί είναι απαράδεκτο να μετονομαστεί το Ζάππειο σε Ολύμπιο Μέγαρο

και μας δίνει με τον υπότιτλο μιαν ιδέα για το περιεχόμενό του:

Το Ζάππειο δεν έχει  ορόφους για να πάρει την ονομασία ετυμολογικά ως Μέγαρο, όπως για παράδειγμα το κτήριο της Βουλής των Ελλήνων το όποιο έχει πολλούς ορόφους και πατώματα αποκαλείται δικαίως Μέγαρο Βουλής.

Καταρχάς, είναι πολύ τσαπατσούλικα γραμμένο. Ίσως το έχει κατακρεουργήσει ο κορέκτορας, αλλιώς δεν εξηγούνται διατυπώσεις όπως «Ολύμπιον Μεγάρων», αλλά αυτό δεν εξηγεί πώς η Ιλιάδα του Ομήρου έγινε Αλιάδα (σκορδαλιά).

Όμως τα τυπογραφικά λάθη είναι απλώς τα ορντέβρ. Ο συντάκτης, για να υποστηρίξει την κατά τα άλλα μάλλον σωστή αντίθεσή του στην προτεινόμενη (;) μετονομασία του Ζάππειου (εδώ κι εγώ συμφωνώ μαζί του), επιστρατεύει το Λερναίο και διατείνεται ότι η ίδια η ελληνική γλώσσα (!) αντιτίθεται στη μετονομασία:

Θα βάλλουμε λοιπόν τα αράγματα στις πιο μικρές λεπτομέρειες που από ετυμολογικής πλευράς μια τέτοια μετονομασία η βασίλισσα των Γλωσσών όπως είναι η Ελληνική Γλώσσα δεν το επιτρέπει.

Οπως είναι γνωστό η Ελληνική Γλώσσα διαφέρει από τις άλλες γλώσσες στη δομή της, καθότι η ελληνική Γλωσσά είναι Γλώσσα Εννοιολογική σε αντίθεση με τις άλλες γλώσσες οι οποίες δεν είναι και αποκαλούνται Σημασιολογικές Γλώσσες. Ο Όρος εννοιολογική γλώσσα, σημαίνει ότι κάθε λέξη έχει μια ετυμολογική έννοια, ενώ στις άλλες γλώσσες δεν συμβαίνει αυτό. Για παράδειγμα η λέξη αυτοκίνητο, ένια το αντικείμενο το όποιο κινείται από μόνο του , ενώ η ιδία λέξη στην Αγγλική ας λάβουμε για παράδειγμα Γλώσσα, πήρε την ονομασία car χωρίς έννοια. Με αλλά λόγια όταν θα βλέπει κάνεις αυτό το αντικείμενο θα το ονομάζει απλά car.

Κούνια που τον κούναγε τον κακομοίρη, που λέει ότι σπούδασε στη Σορβόννη αλλά δεν ξέρει πως ο όρος «αυτοκίνητο» είναι μεταφραστικό δάνειο από το γαλλικό automobile (αν και υπήρχε και στην αρχαιότητα επίθετο «αυτοκίνητος»), ενώ φαίνεται να πιστεύει ότι το αγγλικό car είναι μια λέξη που προέκυψε τυχαία, «χωρίς έννοια». Φυσικά, αυτό που μας λέει είναι πως για έναν που ξέρει ελληνικά ειναι διαφανής (περίπου) η ετυμολογία της λέξης «αυτοκίνητο» ενώ δεν είναι η ετυμολογία της λέξης car.

Και συνεχίζει υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί το Ζάππειο να ονομαστεί Μέγαρο όχι επειδή έτσι παραβιάζεται η θέληση του Ζάππα αλλά επειδή… δεν έχει ορόφους ενώ η λέξη Μέγαρον υποχρεωτικά, ως εκ της ετυμολογίας της, δίνεται τάχα μόνο σε πολυώροφα κτίρια.

Η λέξη μέγαρο, παράγεται με πρώτο συνθετικό τη λέξη μέγας και δεύτερο συνθετικό τη λέξη αρούρη που θα πει η Γή ή από το ρήμα αίρω που θα πει υψώνομαι.

Κατ αυτόν τον τρόπο η λέξη Μέγαρο σημαίνει ετυμολογικά αυτό το όποιο υψώνεται κατά μέγιστο τρόπο πάνω από τη Γη. Με διαφορικά λόγια αυτό το οίκημα το όποιο έχει πολλά πατώματα , πολλούς ορόφους, όπως δηλαδή ήταν και τα ανάκτορα της Κνωσού στην Κρήτη επί Μινωικής Εποχής αλλά και τα ανάκτορα του Οδυσσέα στη Ιθάκη.

Η ετυμολογια που μας δίνει ο δόκτορας από τη Σορβόννη είναι παρμένη από κάποιο «μέγα ετυμολογικόν» και φαίνεται ότι είναι παρετυμολογία από το γεγονός ότι δίνει δυο εκδοχές. Τα σοβαρά λεξικά δεν διστάζουν να δηλώσουν άγνοια -για παράδειγμα ο Σαντρέν αρκείται να εικάσει ότι ίσως πρόκειται για δάνειο και ότι δεν ξέρουμε ποια σχέση έχει με το τοπωνύμιο Μέγαρα.

Επίσης, αυτό που καθορίζει τη σημασία μιας λέξης δεν είναι βεβαίως η ετυμολογία της αλλά η χρήση της στα κείμενα. Και η λέξη «μέγαρο» στον Όμηρο δεν σημαίνει καθόλου «πολυώροφο κτίριο» αλλά μια μεγάλη αίθουσα, σαν αυτήν που υπήρχε στα ανάκτορα της εποχής, ή και το υπνοδωμάτιο ή τον γυναικωνίτη. Στον Ηρόδοτο πάλι, η λ. μέγαρον χρησιμοποιείται με τη σημασία «ναός, ιερό» (και για το μαντείο των Δελφών). Ακόμα κι αν η γενική σημασία είναι ένα μεγάλο και επιβλητικό κτίριο, αυτό δεν αποκλείει βέβαια το Ζάππειο.

* Ένα άλλο θέμα στο οποίο θα μπορούσαμε να αφιερώσουμε άρθρο την περασμένη εβδομάδα ήταν η παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου ή μαλλον τα όσα ακολούθησαν την παρέλαση στη Νέα Φιλαδέλφεια με το χάπενινγκ αλά Μόντι Πάιθον. Δεν έτυχε.

Προσέχτηκε επίσης η κοπέλα από την Αφρική που ήταν σημαιοφόρος σε κάποιο λύκειο και που απέσπασε γενικώς επαινετικά σχόλια αν και κάποιος κύριος στο Φέισμπουκ (έκοψα το όνομά του) έκρινε σκόπιμο να μεμφθεί τα άλλα παιδιά της τάξης της (τα ημεδαπά βεβαίως) διότι δεν έδειξαν… άμυλα.

.

Κάτι άλλο που πρόσεξα στις φετινές παρελάσεις ήταν οι… ατομικές εξέδρες επισήμων, όπως εδώ στις φωτογραφίες, αριστερά για δύο άτομα στην Καλλιθέα (με μια βουλεύτρια του κυβερνητικού κόμματος και τον δήμαρχο της πολης) και δεξιά στην Παιανία σε ατομική συσκευασία μόνο για τον δήμαρχο.

Αλλά εμείς εδώ λεξιλογούμε. Πώς λοιπόν θα πούμε στην τρισχιλιετή μας αυτές τις ατομικές εξέδρες; Βαθρίδια; Εγώβαθρα; Πείτε κάτι.

* Μια κωμική νότα στο τραγικό γεγονός της γυναίκας που ηταν νεκρή επί 15 χρόνια στην Ισπανία και δεν την αναζήτησε κανείς ενώ οι λογαριασμοί του διαμερίσματός της πληρώνονταν με πάγια διαταγή από τον τραπεζικό της λογαριασμό. Γράφει το σχετικό άρθρο:

Πυροσβέστες μπήκαν μέσα από το μπαλκόνι καθώς κανείς δεν είχε κλειδιά, ενώ διαπιστώθηκε πως είχε πεθάνει από φυσικά αίτια ενώ έπαιζε πιάνο.

Έτσι λόγω των υγρών συνθηκών και του καλού εξαερισμού, το σώμα της είχε γίνει μούμια στη μπανιέρα.

Πιάνο στη μπανιέρα; Κάτι δεν πάει καλά. Ίσως χάθηκε στη μετάφραση, ίσως ο κορέκτορας να έβαλε το χέρι του ή κάποιο πρόγραμμα αναγνώρισης φωνής, πάντως, χωρίς να ανατρέξω στο πρωτότυπο, μαντεύω πως το σωστό είναι ότι η άτυχη γυναίκα βρήκε τον θάνατο «ενώ έκανε μπάνιο» και όχι «ενώ έπαιζε πιάνο».

* Και τελειώνω με μια ακλισιά στο περιθώριο της θλιβερότατης είδησης του θανάτου του Γιάννη Σπανού:

Ο συγκινητικός αποχαιρετισμός της Άλκηστις Πρωτοψάλτη, τιτλοφορεί ιστότοπος.

Όπως σχολίασα: Δεν θέλατε την Άλκηστη να κλίνεται, φάτε άκλιτη την Άλκηστις.

Διότι βέβαια, η Άλκηστη της Άλκηστης μια χαρά κλίνεται. Όμως η Άλκηστις δεν συμμορφώνεται με το τυπικό της νέας ελληνικής οπότε η μοίρα της είναι να μένει πολύ συχνά άκλιτη. Όπως και ο Ξενοφών, ας πούμε, ή ο Ρούντολφ (το ελαφάκι).

Καλό σαββατοκύριακο και χρόνια μου πολλά, του χρόνου νάμαστε καλά και να τα λέμε!

 

 

Posted in Αστερίξ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Προσωπικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 183 Σχόλια »

Στη γιορτή της Ουμανιτέ

Posted by sarant στο 20 Σεπτεμβρίου, 2019

Το περασμένο Σάββατο σας είχα ενημερώσει, διότι το ιστολόγιο δεν κρατάει (πολλά) μυστικά, ότι ταξίδεψα στα περίχωρα του Παρισιού. Είχα πάει στη γιορτή της Ουμανιτέ, της ιστορικής εφημερίδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας. Ιστορική, διότι μετράει 115 χρόνια ζωής: την ίδρυσε το 1904 ο Ζαν Ζορές, ο σοσιαλιστής ηγέτης που έπεσε δολοφονημένος από έναν εθνικιστή το 1914· από το 1920 έγινε όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος, και εξακολουθεί ως σήμερα να βρίσκεται πολύ κοντά του.

Η γιορτή της Ουμανιτέ τα τελευταία χρόνια γίνεται σε ένα πάρκο κοντά στην Κουρνέβ, έναν από τους σχετικά λίγους πλέον δήμους της περιφέρειας του Παρισιού, της κάποτε «κόκκινης ζώνης», που εξακολουθούν να έχουν κομμουνιστή δήμαρχο. Το κάποτε κραταιό Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας έχει τα τελευταία 35 χρόνια μπει σε περίοδο αργής αλλ’ αδυσώπητης παρακμής -στις πρόσφατες ευρωεκλογές έμεινε στο 2,5% αν και στις εθνικές εκλογές, εξαιτίας του ιδιόμορφου γαλλικού εκλογικού συστήματος με μονοεδρικές περιφέρειες και εκλογή σε δύο γύρους, διατηρεί ακόμα κοινοβουλευτική ομάδα, έστω και με δυσκολία. Ωστόσο, όπως τα παλιά αρχοντικά που έχουν ρημάξει αλλά ακόμα στέκουν όρθια, έχει κάτι κρατήσει από τα παλιά μεγαλεία.

Ουμανιτέ, humanité, θα πει «ανθρωπότητα», αλλά θα πει και «ανθρωπιά». Οι Γάλλοι αγαπούν να συγκόπτουν τις μεγάλες λέξεις, οπότε χαϊδευτικά τη λένε «Ουμά», Huma. Τη γιορτή της Ουμανιτέ τη λένε Fête de l’Huma. Η γιορτή της Ουμανιτέ αποτέλεσε το πρότυπο για το φεστιβάλ της ΚΝΕ μετά τη δικτατορία, και, εμμέσως, για όλες τις γιορτές νεολαίας των άλλων κομμάτων, που αντέγραψαν το φεστιβάλ της ΚΝΕ. Η ψυχή πίσω από το πρώτο φεστιβάλ της ΚΝΕ ήταν η Ιωάννα Καρυστιάνη (και άλλοι πολλοί που κακώς δεν τους αναφέρω). Πήγαινα ανελλιπώς σε όλα τα φεστιβάλ της ΚΝΕ μέχρι που έφυγα από την Ελλάδα, συνήθως μάλιστα συμμετείχα και στο στήσιμο ή το ξεστήσιμο. Τώρα πηγαίνω σπάνια, δεν είμαι στην Ελλάδα στα τέλη Σεπτεμβρίου -μια αναπλήρωση είναι κι η γιορτή της Ουμά.

Η γιορτή δεν είναι μόνο πολιτικό γεγονός, είναι και καλλιτεχνικό -εμφανίζονται γνωστά ονόματα. Πρόπερσι, που είχα επίσης πάει, ήταν ο Ίγκι Ποπ και πολλοί άλλοι. Τους φετινούς δεν τους ήξερα, διότι από ξένη μουσική έχω μείνει στους Τζένεσις -πάντως στην κεντρική σκηνή, από νωρίς που πέρασα, γινόταν το αδιαχώρητο. Φυσικά υπάρχει εισιτήριο και όχι ευκαταφρόνητο: 49 ευρώ για το τριήμερο που κρατάει η γιορτή, που δεν είναι πολλά αν πας και τις τρεις μέρες αλλά και μία μέρα να πας πάλι 49 δίνεις. Βέβαια, οι οργανώσεις του κόμματος δίνουν σε προπώληση εισιτήρια κάπου στα 28 ευρώ αλλά εγώ το αποφάσισα τελευταία στιγμή να πάω.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Κομμουνιστικό κίνημα, Προσωπικά, Παρίσι, Ταξιδιωτικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , | 108 Σχόλια »

Στο Βουθρωτό

Posted by sarant στο 9 Μαΐου, 2019

Ταξιδιωτικά άρθρα σπανίως γράφω στο ιστολόγιο, διότι δεν έχει και πολύ νόημα να καμαρώνει κανείς για τα ταξίδια που κάνει και για το πόσο ωραία πέρασε.

Θα κάνω όμως σήμερα μιαν εξαίρεση, για να σας πω για έναν πανέμορφο τόπο που είχα την τύχη να επισκεφτώ τώρα στις γιορτές του Πάσχα, που βρίσκεται δυο βήματα από τα σύνορα: το Βουθρωτό, στην Αλβανία.

Κατά κάποιο τρόπο μάλιστα οφείλω να το κάνω, αφού κι εγώ πήγα έπειτα από τις έντονες παραινέσεις ενός φίλου στο Φέισμπουκ, που μου έστειλε και ένα παλιότερο άρθρο του.

Από τα Γιάννενα υπάρχουν δυο βασικοί τρόποι να πας στο Βουθρωτό, ο ένας από την Κακαβιά-Αγίους Σαράντα και ο άλλος από Εγνατία-Ηγουμενίτσα-Σαγιάδα. Έκανα μια συζήτηση στο Φέισμπουκ και μου είπαν να προτιμήσω να μπω στην Αλβανία από τη Σαγιάδα διότι στην Κακαβιά υπάρχει φόβος καθυστέρησης αν έχει πολλή κίνηση. Αυτό και έκανα, αν και έχει το μειονέκτημα ότι πας κι έρχεσαι από τον ίδιο δρόμο. Ο φίλος μας ο Γιάννης Μ., όπως έγραψε κι εδώ, μπήκε από την Κακαβιά και βγηκε από τη Σαγιάδα και λέει πως πιο γρήγορα ξεμπέρδεψε με το έμπα παρά με το έβγα. Βέβαια, το δείγμα είναι μικρό και η καθυστέρηση στα σύνορα είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα τύχης.

Στο έμπα, οι Αλβανοί τελωνειακοί επέμεναν αν ερχόμαστε πρώτη φορά στην Αλβανία, μας μίλησαν φυσικά στα ελληνικά, μάς έδωσαν αναλυτικές οδηγίες για το πώς θα πάμε στο Βουθρωτό, «θα περάσετε ωραία» μας είπαν, «και πού’σαι: τα φώτα αναμμένα».

Πράγματι υπάρχουν δύο δρόμοι για να πας στο Βουθρωτό από τη Σαγιάδα, ο ένας είναι πιο συντομος, από Vrinë, αλλά φτάνοντας πρέπει να περάσεις το κανάλι του Βιβαριού με ένα μικρό φέρι, μια σανίδα, ενώ ο άλλος κάνει κύκλο και από τις παρυφές των Αγίων Σαράντα διασχίζεις οδικώς όλη τη στενή χερσόνησο του Εξαμιλιού και φτάνεις στην απόληξή της, που είναι ο αρχαιολογικός χώρος του Βουθρωτού,

Εμείς διαλέξαμε τον δεύτερο τρόπο, όπως και οι περισσότεροι -κι έτσι δεν είδαμε από κοντά τον πύργο του Αλήπασα που ήταν στην απέναντι μεριά, οπότε τον βάζω εδώ στη φωτογραφία -βλέπετε δεξιά και το φέρι να μεταφέρει ένα αυτοκίνητο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Προσωπικά, Ταξιδιωτικά | Με ετικέτα: , , , | 88 Σχόλια »

59 + 59 = 118

Posted by sarant στο 2 Νοεμβρίου, 2018

Δεν συνηθίζω να βάζω απλές μαθηματικές πράξεις για τίτλους άρθρων του ιστολογίου, αλλά σήμερα θα κάνουμε μια εξαίρεση -άλλωστε η πράξη του τίτλου δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται.

Στο ιστολόγιο αφιερώνουμε άρθρα σε αριθμούς, μια φορά το χρόνο -ξεκινήσαμε στις 9/9/2009 και κάθε χρόνο βάζαμε ένα άρθρο, κι έτσι φέτος στις 18/9/18 είχαμε αφιερώσει άρθρο στο 18. Με τη φάμπρικα αυτή θα πάμε, εμείς νάμαστε καλά, έως το 31, που θα το δούμε στις 31 κάποιου μηνός του σωτηρίου έτους 2031.

Ωστόσο, τον αριθμό 59 θα τον δούμε σήμερα -για ποιο λόγο; Διότι αν κάποιος έτυχε να γεννηθεί στις 2 Νοεμβρίου του 1959 σήμερα θα συμπλήρωνε τα 59 του χρόνια, δυο φορές το 59. Ξέρω κάποιον που γεννήθηκε τη μέρα τούτη, δεν τον ξέρετε, είναι απ’ το χωριό.

Δεν έχει και πολλά να γράψεις για τον αριθμό 59. Είναι πρώτος αριθμός, διαιρείται δηλαδή μονάχα από τον εαυτό του και από τον 1, ενώ ας πούμε ο γειτονικός του, ο 58, είναι 2*29. Στην ίδια δεκάδα έχουμε ακόμα έναν πρώτον αριθμό, τον 53, που φέρνει στο νου τους 53+, την ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ που προωθεί ένα πιο αριστερό πρόγραμμα. Παρεμπιπτόντως, σε κάθε δεκάδα αριθμών μετά την πρώτη το πολύ που μπορεί να υπάρξουν είναι τέσσερις πρώτοι αριθμοί, αφού οι άρτιοι αποκλείονται αμέσως, όπως και ο αριθμός που διαιρείται με το 5. Για παράδειγμα, 101, 103, 107 και 109.

Το πιο χαρακτηριστικό που έχουμε να πούμε για τον αριθμό 59 είναι πως ισοδυναμεί με «60 παρά 1». Και επειδή ο αριθμός 60 έχει πάμπολλες εφαρμογές, ανάμεσά τους και στις μονάδες μέτρησης του χρόνου, τα 59 λεπτά ή δευτερόλεπτα έχουν ιδιαίτερη σημασία, αφού βρίσκονται ένα λεπτό ή δευτερόλεπτο πριν από την αλλαγή της ώρας ή του λεπτού. Και βέβαια η 23.59.59 κάθε μέρας βρίσκεται στο 1 δευτερόλεπτο πριν από την αλλαγή της ημέρας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , , | 232 Σχόλια »

Ποιος πληρώνει την Academia;

Posted by sarant στο 2 Μαρτίου, 2018

Η Academia.edu είναι ένας ιστότοπος που συγκεντρώνει άρθρα και μελέτες ερευνητών, κυρίως πανεπιστημιακών, εξού και ο τίτλος του. Να μην ξεστρατίσουμε τώρα  τη συζήτηση στο ερωτημα ποιος πρέπει να λέγεται ακαδημαϊκός στα ελληνικά, αξίζει χωριστό άρθρο. Άλλωστε ο ιστότοπος είναι διεθνής και κυρίως αγγλόφωνος.

Στην Academia γράφτηκα επειδή χρειάστηκε να κατεβάσω άρθρα που με ενδιέφεραν, πολλά από τα οποία μού τα είχαν στείλει οι ίδιοι οι συγγραφείς τους. Η εγγραφή είναι δωρεάν. Δικό μου τίποτα δεν έχω ανεβάσει, αν και κατά καιρούς, όποτε τύχει να γράψω κανένα άρθρο δοκιμιακού χαρακτήρα σκέφτομαι ότι θα μπορούσα να το χτενίσω και να το ανεβάσω -αλλά τελικά βαριέμαι και δεν το κάνω. Είχα επίσης σκεφτεί να ανεβάζω τα φιλολογικά άρθρα που δημοσιεύω ταχτικά στο περιοδικό Μικροφιλολογικά (και μετά στο ιστολόγιο) ώστε μεταξύ άλλων να μπορώ να τα βρίσκω εύκολα, αλλά ούτε αυτο το έχω κάνει, δεν προφταίνω. Οπότε, την Academia δεν τη χρησιμοποιώ πολύ ή μάλλον την χρησιμοποιώ μονομερώς, μόνο διαβάζω και κατεβάζω άρθρα και δεν δημοσιεύω.

Πάντως, και για τους μη πανεπιστημιακούς, τους ανεξάρτητους ας πούμε ερευνητές, η Academia χρήσιμη είναι, αν δεν έχουν άλλο βήμα για να δημοσιεύουν τα γραφτά τους. Ένας φιλος μου, μεταφραστής στο επαγγελμα, που γράφει λίγο αλλά καλά, ανεβάζει τις μελέτες του εκεί -για τους λίγους που τον ξέρουν και τον παρακολουθούν- καθώς και σ’ ένα ιστολόγιο με απενεργοποιημένα τα σχόλια.

Κατά καιρούς φίλοι μ’ έχουν προσκαλέσει, εμένα και άλλους που εκείνοι τους διάλεξαν, να σχολιάσω άρθρα που δημοσίευσαν στην Ακαντέμια, σε ένα είδος συλλογικού σχολιασμού από ηλ-ομοτίμους. Μία φορά μόνο ανταποκρίθηκα, επειδή ήξερα το θέμα καλά και είχα χρόνο. Συνήθως δεν συμβαίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Κατά καιρούς, παίρνω μηνύματα από την Academia, ότι ο τάδε «με ακολουθεί» δηλαδή ότι ενημερώνεται κάθε φορά που ανεβάζω άρθρο, κάτι που δεν το κάνω ποτέ, αλλά άλλοι θα το κάνουν. Πριν από κανα χρόνο, πήρα το μήνυμα ότι σε 15 επιστημονικά πέιπερ (εντάξει, δημοσιεύσεις) αναφέρεται το όνομα Nikos Sarantakos. Κλικάρισα από περιέργεια το σχετικό λινκ, όπου πληροφορήθηκα ότι για να δω ποιοι αναφέρονται στην ταπεινότητά μου θα πρέπει να γίνω συνδρομητής στην υπηρεσία Premium, η οποία όμως δεν προσφέρεται δωρεάν αλλά με πληρωμή. Η συνδρομή είναι 89 ευρώ (ή δολάρια, δεν θυμάμαι) το χρόνο.

Ο ιστότοπος προσπαθούσε να με δελεάσει να αναβαθμίσω τη συνδρομή μου, να πληρώσω δηλαδή, απαριθμώντας τα πλεονεκτήματα που απολαμβάνουν οι επί πληρωμή συνδρομητές:
Don’t miss a single Mention
Track your growing reputation
See what academics are saying about you

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , , | 103 Σχόλια »

Δέκα τραγούδια που μ’ αρέσει να τραγουδάω

Posted by sarant στο 7 Δεκεμβρίου, 2017

Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε προχτές στο μουσικό περιοδικό Mic.gr, στη στήλη Be my guest, στην οποία ένας καλεσμένος διαλέγει δέκα μουσικά κομμάτια και τα παρουσιάζει σύντομα. Ο Αντώνης Ξαγάς με προσκάλεσε, ανταποκρίθηκα με χαρά και αναδημοσιεύω εδώ τα όσα έγραψα εκεί.

10 τραγούδια που μ’ αρέσει να τραγουδάω

Στην πραγματικότητα είναι πολύ περισσότερα. Μου αρέσει πολύ να τραγουδάω, είτε με παρέα είτε μονάχος, είναι κάτι που με ανανεώνει και με καθαρίζει από τις σκοτούρες της καθημερινότητας. Θα φανερώσω βέβαια την ηλικία μου, μια και διάλεξα τραγούδια παλιά, αφού κανένα από τα 10 της λίστας δεν είναι τούτου του αιώνα –μερικά μάλιστα είναι πολύ πολύ παλιότερα. Βλέπετε, στον σκληρό δίσκο του μυαλού μας χαράζονται κυρίως τραγούδια που τα γνωρίζουμε και τ’ αγαπάμε στα νιάτα μας. Αλλ’ ας είναι.

Τα περισσότερα τραγούδια της λίστας μου, είναι, φυσικά, πασίγνωστα· όχι όμως όλα. Μάλιστα, καναδυό πρέπει να τ’ ακούνε για πρώτη φορά οι περισσότεροι. Θα ξεκινήσω με ένα μάλλον άγνωστο.

Όταν ήμουν μαθητής στο Λύκειο (πιο σωστά, στις τελευταίες τάξεις του εξαταξίου Γυμνασίου) άκουγα, φυσικά, κάθε απόγευμα από τις 4 στις 5 την εκπομπή του Γιάννη Πετρίδη στο Πρώτο Πρόγραμμα. Ο Πετρίδης έκανε συχνά-πυκνά διαγωνισμούς. Κάποια περίοδο είχε παρουσιάσει έναν κατάλογο με 100 καλλιτέχνες, τον οποίο κατέγραψα με τη θρησκευτική ευλάβεια των εφήβων, και αρκετές μέρες αργότερα έβαλε ένα τραγούδι, λέγοντας ότι είναι από το συγκρότημα (έτσι τα λέγαμε τότε, όχι μπάντες) που βρίσκεται στον αριθμό 69 του καταλόγου. Ήταν οι Three Dog Night, πήρα τηλέφωνο και το είπα, κι έτσι ύστερα από μερικές μέρες μου ήρθε στο σπίτι το βραβείο, ένα σαρανταπεντάρι δισκάκι. Και βέβαια, είπε και τ’ όνομά μου ο Πετρίδης από τον σταθμό, και το καμάρωνα επειδή κάποιοι και κάποιες με άκουσαν -την ιστορία αυτή την έχω αφηγηθεί και σ’ ένα παλιό μου διήγημα, στο πρώτο μου βιβλίο. Φυσικά, τις επόμενες μέρες άκουγα συνέχεια το δισκάκι που είχα κερδίσει και έμαθα απέξω τους εύθυμους στίχους του.

Λοιπόν, το «Oh what a shame» του Roy Wood.

Την ίδια περίπου εποχή άκουγα συνεχώς Σαββόπουλο. Δεν μπορεί να λείπει ένα δικό του τραγούδι από τον κατάλογο, παρ’ όλα όσα ακολούθησαν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γιουτουμπάκια, Προσωπικά, Σφυγμομετρήσεις, Τραγούδια | Με ετικέτα: , | 132 Σχόλια »

Σαν σήμερα το 1959…

Posted by sarant στο 2 Νοεμβρίου, 2016

Σήμερα έχουμε 2 Νοεμβρίου, μια μέρα που δεν θα την έλεγες σημαδιακή ή ξεχωριστή. Δεν υπάρχει καμιά πολύ αξιόλογη επέτειος, δεν έγινε κάτι το κοσμοϊστορικό σαν σήμερα.

Ούτε γιορτάζει κάποιος μεγάλος άγιος -ή πολλοί μαζί, όπως την επόμενη ΤρίτηΔευτέρα. Το εορτολόγιο της ημέρας, συμφωνώ, παίρνει σχεδόν ποιητική χροιά αφού σήμερα είναι η γιορτή «Ακινδύνου, Αφθονίου, Ελπιδοφόρου, Πηγασίου και Ανεμποδίστου των Μαρτύρων», αλλά προσωπικά δεν ξέρω κανέναν Ανεμπόδιστο. Υπάρχει βέβαια ο ηθοποιός Ακίνδυνος Γκίκας, που τον ακούμε σε μεταγλωττίσεις, ενώ υπήρχε στον Εμφύλιο ο μυτιληνιός κομμουνιστής Ακίνδυνος Αλβανός, επικεφαλής της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη, που το κράτος τον έκρινε άκρως επικίνδυνο και τον εκτέλεσε το 1947.

Ωστόσο, για κάμποσα εκατομμύρια ανθρώπους η μέρα η σημερινή είναι ξεχωριστή για έναν εντελώς προσωπικό λόγο: έχουν σήμερα τα γενέθλιά τους.

Τυχαίνει να ανήκω σε αυτή την ομάδα -μαζί με τη Μαρία Αντουανέτα, τον Τζορτζ Μπουλ της άλγεβρας, τον Λουκίνο Βισκόντι, τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Μπαρτ Λάνκαστερ, καθώς και δυο εγχώριες διασημότητες, τον πρόεδρο Βασίλη Λεβέντη και τον δάσκαλο του Γένους Νότη Σφακιανάκη, με τον οποίο μάλιστα είμαστε και συνομήλικοι, αφού γεννήθηκε κι αυτός το 1959.

Οπότε, στο ερώτημα «τι έγινε σαν σήμερα το 1959» υπάρχει ήδη μια πρώτη απάντηση -γεννήθηκε ο Νότης, τι άλλο;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επετειακά, Εφημεριδογραφικά, Προσωπικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , | 214 Σχόλια »

Επέτειος ενός χωρισμού

Posted by sarant στο 22 Αυγούστου, 2016

Κανονικά τις επετείους των χωρισμών δεν τις γιορτάζουμε, ούτε καν τις μνημονεύουμε δημόσια -εδώ θα κάνω μιαν εξαίρεση. Τέτοια μέρα πριν από 14 χρόνια, 22 Αυγούστου του 2002, διέκοψα μια σχέση που βαστούσε -πόσο αλήθεια; Δεν έχω κρατήσει την ακριβή ημερομηνία που άρχισε, αλλά κράτησε πάνω-κάτω εικοσπέντε χρόνια.

Δεν το είχα πάρει απόφαση να διακόψω -ήρθε μόνο του. Ήθελα να ξεφύγω από τη σχέση αυτή, αλλά μου έλειπε το θάρρος να το επιχειρήσω, φοβόμουν πως δεν θα το άντεχα. Τελικά ήταν πολύ πιο εύκολο απ’ όσο το είχα φανταστεί.

Θα μπορούσα να συνεχίσω κι άλλο την εισαγωγική αυτή φλυαρία, κρατώντας σας σε αμφιβολία ως προς τη φύση της σχέσης και το είδος του χωρισμού, αλλα θα χάσει το γούστο του, οπότε αφήνω τις περιστροφές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κάπνισμα, Καθημερινότητα, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , | 252 Σχόλια »

Γύρω γύρω στην Αίγινα

Posted by sarant στο 8 Αυγούστου, 2016

Όπως έχω γράψει κι άλλες φορές, μου αρέσει να περπατάω, έχω κολλήσει ας πούμε το χόμπι της πεζοπορίας, αν και όχι για πολύ απαιτητικά πράγματα διότι έχουμε και μιαν άλφα ηλικία. Τώρα το καλοκαίρι, που παραθερίζω στην Αίγινα, είπα να κάνω τον γύρο του νησιού, όχι μονομιάς βέβαια παρά σε συνέχειες. Έτσι κι έγινε, και προχτές ολοκλήρωσα το εγχείρημα -σε πέντε επιμέρους πεζοπορίες, σε πέντε ετάπ θα λέγαμε αν είχαμε να κάνουμε με ποδηλατικόν αγώνα.

Για του λόγου το αληθές, ο χάρτης της διαδρομής είναι αυτός:

Και τα πέντε ετάπ του Γύρου έχουν ως εξής:

Ετάπ 1: Λιβάδι-Άγιοι, 10,14 χλμ σε 1.52.45, υψομ. διαφορά 90μ.

Ετάπ 2: Λιβάδι-Πέρδικα, 11,53 χλμ σε 2.01.07, υψομ. διαφορά 137μ. (Βιαζόμουν και σχεδόν έτρεχα).

Ετάπ 3: Πόρτες-Πέρδικα, 11.50 χλμ. σε 3.02.29, υψομ.διαφορά 407μ., με μια ανάβαση 3ης κατηγορίας (κλίση 6.2%) και μια 5ης (κλίση 2,8%)

Ετάπ 4: Πόρτες-Αγία Μαρίνα, 7.74 χλμ σε 1.49.22, υψομ. διαφορά 240μ.

Ετάπ 5: Αγία Μαρίνα-Άγιοι μέσω Αφαίας, 8.35 χλμ σε 2.00.14, υψομ. διαφορά 205μ. Έχει και μια ανάβαση 4ης κατηγορίας, με κλίση 5.9%

 

monopati1Όπως βλέπετε και στον χάρτη, δεν πήγα κόστα-κόστα, εντελώς παραλιακά, παρά μόνο σε κάποια κομμάτια των δύο πρώτων διαδρομών -άφησα λεπτομέρειες για άλλη φορά. Εξάλλου, το νότιο άκρο του νησιού είναι πολύ δύσκολο να περπατηθεί, ενώ στη βορειοανατολική γωνία έχει κάτι εγκαταστάσεις το Ναυτικό και δεν ξέρω αν υπάρχει δρόμος κι αν επιτρέπεται το πέρασμα.

Όλες οι διαδρομές έγιναν σε ασφαλτόδρομο ή χωματόδρομο ή τσιμεντόδρομο, με εξαίρεση ένα μικρό κομμάτι της διαδρομής Πόρτες-Πέρδικα, λιγότερο από 3 χιλιόμετρα, από τον οικισμό Βλάχηδες έως το νεκροταφείο του Σφεντουριού, όπου πηγαίνεις από μονοπάτι, στενό και όλο κοτρόνες και αγκάθια.

To μονοπάτι είναι πολύ καλά σημαδεμένο στην αρχή, αλλά μετά τα σημάδια αραιώνουν -και παρόλο που είχα και τη χάραξη του μονοπατιού σε αρχείο gpx, κάποια στιγμή, ανάμεσα στο 5ο και στο 6ο χιλιόμετρο, τα κατάφερα να το χάσω για λίγο.

Επίσης, πρόσεξα μιαν ανακολουθία στη σήμανση. Ενώ monopati2στην αρχή-αρχή, στους Βλάχηδες, μια πινακίδα δίνει την απόσταση 2,7 χλμ και τη διάρκεια 1 ωρ. 15′, καμιά διακοσαριά μέτρα πιο πέρα μια δεύτερη πινακίδα δίνει την απόσταση μειωμένη (2,5 χλμ) αλλά τη διάρκεια αυξημένη, μιάμιση ώρα!

Μιάμιση ώρα για 2,5 χιλιόμετρα φαίνεται πολύ, αλλά σε ανώμαλο έδαφος, γενικά ανηφορικό, δεν πηγαίνεις με πέντε χιλιόμετρα την ώρα. Εγώ χρειάστηκα μια ώρα περίπου -και ομολογώ ότι σε κάποια σημεία ζορίστηκα, διότι έκαιγε και ο ήλιος. Το κακό με τις καλοκαιρινές πεζοπορίες αυτό είναι, ότι πρέπει να ξεκινάς πολύ νωρίς.

Επειδή όμως εδώ λεξιλογούμε, έβγαλα και μερικές φωτογραφίες με έμμεσο γλωσσικό ενδιαφέρον.

Στον παραλιακό δρόμο που πάει στη Σουβάλα, πινακίδα σε γκρίκλις για την Odos Hrodotou, που αναρωτιέμαι πώς θα τη διαβάσει ο ξένος. Αποδοκιμάζω, απ’ όπου κι αν προέρχεται.

erodotou

Βέβαια, ο Ηρόδοτος είναι γνωστός συκοφάντης της ελληνικότητας του αλφαβήτου, οπότε μπορεί ο επιγραφοποιός να μην τον έκρινε άξιο να τον γράψει με το ελληνικό αλφάβητο.

axoibadakiΕνδιαφέρουσα παραβίαση της ορθογραφίας για χάρη της αισθητικής: τίτλος εστιατορίου στο δρόμο της Πέρδικας, Το αχοιβαδάκι, όπου ένα ζωγραφισμένο κοχύλι παίρνει τη θέση του όμικρον.

Και λέω για παραβίαση της ορθογραφίας, διότι κανονικά η λέξη «αχιβάδα» (άρα και το αχιβαδάκι) γράφονται χωρίς όμικρον.

Πώς όμως γράφεται η αχιβάδα;

Όλος σχεδόν ο κόσμος τη γράφει «αχιβάδα», αλλά τα λεξικά, και η σχολική ορθογραφία υποθέτω, τη γράφουν «αχηβάδα», μια και προέρχεται από το μεσαιωνικό «χηβάδιον».

Αλλά επειδή το θέμα έχει ενδιαφέρον και δεν έχω γράψει για κοχύλια και αχι(η)βάδες, σταματάω εδώ και ελπίζω την άλλη βδομάδα να γράψω κάτι.

auleiosΡεκλάμα σε όλο το νησί για μια παράσταση Θεάτρου Σκιών.

Μέχρι πέρσι ή πρόπερσι, αν θυμάμαι καλά, οι εκδηλώσεις γίνονταν στην αυλή του δημοτικού σχολείου (ή, άλλες, στην αυλή του Λαογραφικού Μουσείου).

Φαίνεται όμως ότι τώρα μας φαίνεται μπανάλ η αυλή, κι έτσι μόνον ο ένδοξος «αύλειος χώρος» μπορεί να φανεί αντάξιος να φιλοξενήσει εκδηλώσεις, είτε για Καραγκιόζη πρόκειται είτε για Ραχμάνινοφ.

(Ραχμάνινοφ δεν έχουμε, έτσι το έγραψα -ωστόσο αυτή την περίοδο γίνονται στην Αίγινα τρία φεστιβάλ, ένα θεατρικό, με παραστάσεις στην αυλή του Λαογραφικού Μουσείου, όπου πήγα τις προάλλες και είδα τη Φαλακρή τραγουδίστρια, ένα μουσικό με πολύ αξιόλογες εκδηλώσεις στην Παχιαράχη, και το κινηματογραφικό στο χτήμα του Δημήτρη Κολλάτου). (Επίτηδες το γράφω ‘χτήμα’, για να πατσίσω τον αύλειο χώρο).

mpoliaΚαι τελειώνω με μια ειδοποίηση έξω από τους Άλωνες, πάνω σε ένα βαρέλι.

Προσοχή μαλακα τα μπόλια.

Επειδή όμως γράφει με κεφαλαία, δεν ξέρουμε αν εννοεί «μαλακά τα μπόλια» ή αν προειδοποιεί κάποιον μαλάκα να προσέξει τα μπόλια.

Μια ακόμα απόδειξη για την αξία του τονισμού, κυρίες και κύριοι!

Ποκεμανιακό υστερόγραφο: Στην πόλη της Αίγινας έχει τουλάχιστον δέκα Ποκεσταθμούς (τρεις στον αρχαιολογικό χώρο της Κολώνας, τρεις στο λιμάνι, τρεις σε εκκλησίες, μία στον Πύργο του Μάρκελλου). Στην Αγιαμαρίνα έχει δύο, κι άλλους δύο στην Αφαία. Στη Βαγία έναν. Στη Σουβάλα δεν έχει, στην Πέρδικα δεν είδα. Στην παραλία έχει έναν στο μουσείο Καπράλου. Πρέπει νάχει καναδυό μεσογειακά, στον Άγιο Νεκτάριο.

Περιέργως, εκεί που πεζοπορούσα στην άκρη του πουθενά, από Πόρτες προς ΑγιαΜαρίνα, εντόπισα έναν Ποκεσταθμό που υποτίθεται ότι ήταν ο Άγιος Νεκτάριος. Μπαγκ της εταιρείας. Αποδοκιμάζω.

 

Posted in Αίγινα, Προσωπικά, Ταξιδιωτικά, Φωτογραφίες, Χόμπι | Με ετικέτα: , , , , , , | 137 Σχόλια »

Στίχοι από μια παλιά λίστα

Posted by sarant στο 29 Μαΐου, 2016

Την περασμένη Κυριακή δημοσιεύσαμε το αφήγημα «Το περίπτερο» του φίλου μας του Δημήτρη Μαρτίνου, και σε κάποιο σχόλιο ο φίλος μας ο Γς θυμήθηκε ένα ποίημα που είχε γράψει παλιά, πάνε σχεδόν 20 χρόνια, για ένα άλλο περίπτερο, που βούλιαξε στην Πανεπιστημίου επειδή από κάτω έσκαβε ο Μετροπόντικας (εδώ βλέπετε το περιστατικό, όπως καταγράφηκε τυχαία).

Ο Γς το ποίημα αυτό το είχε γράψει το 1997 σε μήνυμα που έστειλε σε μια ιντερνετική λίστα στην οποία ήμασταν κι οι δυο μέλη. Τα αρχεία της λίστας δεν ξέρω τι έχουν απογίνει, επειδή όμως έχω το συνήθειο (θα το έχετε καταλάβει) να μαζεύω αρχειακό υλικό κάθε λογής, σε κάποιο σκληρό δίσκο έχω αποθηκεύσει μερικές εκατοντάδες χιλιάδες μηνύματα από τις διάφορες λίστες στις οποίες συμμετείχαν κατά καιρούς -μαζί και της λίστας Λόγος. Οπότε, βρήκα το ποίημα του Γς και θα το παρουσιάσω παρακάτω, και μαζί θα βάλω και μερικά ακόμα ποιήματα που βρήκα σκαλίζοντας τα μηνύματα εκείνης της παλιάς λίστας: μια ποιητική αψιμαχία που είχα με τον μεγάλο Νίκο Νικολαΐδη και ένα ακόμα δικό μου ποίημα, που το έψαχνα κι εγώ καιρό.

Αλλά πρώτα να πούμε μερικά πράγματα για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι (ή όσοι δεν ήταν εκεί). Για να επικοινωνούμε και να συζηταμε σήμερα στο Διαδίκτυο έχουμε ιστολόγια, έχουμε φόρουμ, έχουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, Φέισμπουκ ας πούμε και Τουίτερ, καθώς και άλλα, πιο καινούργια ή/και πιο εξειδικευμένα.

Όλα αυτά τα μέσα είναι σχετικά πρόσφατα. Το Φέισμπουκ άνοιξε στο διεθνές κοινό το 2006 (υπάρχει από το 2004) ενώ το Τουίτερ έγινε δημοφιλές από το 2008-9. Τα ιστολόγια και τα φόρουμ ήταν λίγο παλιότερα, υπήρχαν από τον προηγούμενο αιώνα, αν και τη δημοτικότητά τους την απέκτησαν στις αρχές του αιώνα μας. Όλα αυτά τα μέσα έχουν πολλές διαφορές, αλλά ένα κοινό χαρακτηριστικό, ότι είναι… ιστοπαγή, όπως αποδίδουμε το web-based, δηλαδή έχουν μια διεύθυνση στον Παγκόσμιο Ιστό και οι επισκέπτες/αναγνώστες/μέλη την επισκέπτονται, συνδέονται, διαλέγουν τι θα διαβάσουν και πού θα σχολιάσουν.

Παλιότερα, δεν ήταν έτσι. Τον καιρό που οι περισσότεροι μπαίναμε στο Διαδίκτυο με αργές τηλεφωνικές συνδέσεις (dial-up) οι ψηφιακές κοινότητες δεν ήταν ιστοπαγείς. Υπήρχαν οι ομάδες συζήτησης του Usenet, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, υπήρχαν και οι λίστες συζήτησης (mailing lists αγγλικά), που συνήθως τις λέγαμε σκέτα «λίστες». Ακόμα υπάρχουν, και οι μεν και οι δε, αν και έχουν περάσει στο περιθώριο.

Το χαρακτηριστικό στις λίστες ήταν ότι η συζήτηση γινόταν με ηλεμηνύματα (τα ημέιλ που λέμε) και ότι στη λίστα έπρεπε να γραφτείς «μέλος». Από τη στιγμή που γραφόσουν, ό,τι μήνυμα έστελνες στη λίστα το έπαιρναν ως μέιλ όλα τα μέλη της, αλλά κι εσύ έπαιρνες σε ηλεμηνύματα όλα τα σχόλια που έκαναν τα άλλα μέλη της λίστας, είτε απαντούσαν σε σένα είτε (το συνηθέστερο) όχι. Αυτό σημαίνει ότι μια δραστήρια λίστα με αρκετά μέλη είχε ίσως και εκατοντάδες μηνύματα κάθε μέρα, και δεν ήταν σπάνιο, όταν κάποιος έφευγε π.χ. διακοπές, να επιστρέφει και να βρίσκει καμιά χιλιάδα αδιάβαστα μηνύματα να μπουκώνουν το ηλεγραμματοκιβώτιό του. (Γι’ αυτό υπήρχε η δυνατότητα να διακόπτεις την αποστολή μηνυμάτων, χωρίς να διαγράφεσαι από τη λίστα). Αλλά και λίγα σχετικώς μέλη να είχε μια λίστα, αν ήταν φλύαρα (ή αν ξεσπούσε κανένας καβγάς) τα μηνύματα ήταν πολλά -και έρχονταν όλα στο γραμματοκιβώτιο όλων των μελών, ενώ σε ένα φόρουμ το κάθε μέλος διαλέγει ποιο θρεντ θα διαβάσει. Βέβαια, αν έβλεπες ότι κάποιο ηλεμήνυμα είχε θέμα που δεν σε ενδιέφερε μπορούσες να μην το ανοίξεις, ενώ υπήρχε και το πλοκ για να μη βλέπεις καθόλου τους ενοχλητικούς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Μεταμπλόγκειν, Προσωπικά, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , | 131 Σχόλια »

Μνήμη Δημήτρη Σαραντάκου (1929-2011)

Posted by sarant στο 17 Δεκεμβρίου, 2015

Σήμερα συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τη μέρα που χάσαμε τον πατέρα μου, τον Δημήτρη Σαραντάκο. Παρόλο που τον θυμόμαστε διαρκώς στο ιστολόγιο, αφού κάθε δεύτερη Τρίτη βάζω σε συνέχειες ένα κομμάτι από κάποιο βιβλίο του, αισθάνθηκα την ανάγκη να τιμήσω σήμερα τη μνήμη του, όχι γράφοντας κάποιο καινούργιο κείμενο -δεν είμαι έτοιμος, ας πούμε- αλλά αναδημοσιεύοντας το μεγαλύτερο μέρος από τη νεκρολογία που είχα γράψει την επόμενη μέρα από τον θάνατό του. Το σημερινό άρθρο έχει αρκετές ομοιότητες με το αυριανό, και δεν αποκλείεται το αυριανό να με παρακίνησε για το σημερινό. Επίσης, συμπληρώνω τη νεκρολογία με ένα επεισόδιο από τη ζωή του πατέρα μου που το έμαθα πρόσφατα από έναν φίλο του, με τον οποίο βρέθηκα χάρη στο Διαδίκτυο.

Δημήτρης Σαραντάκος (1929-2011)

mimis_jpeg_χχsmallΟ πατέρας μου, ο Δημήτρης Σαραντάκος, Μίμης για τους κοντινούς του, έφυγε από κοντά μας εντελώς ξαφνικά, χτες, 17 Δεκεμβρίου 2011.

Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη, στις 8 Ιανουαρίου 1929, μοναδικό παιδί του Νίκου Σαραντάκου, μανιάτη τραπεζικού υπαλλήλου με έφεση στην ποίηση, τον ραδιοερασιτεχνισμό και τη χημεία, και της Ελένης Μυρογιάννη, ντόπιας δασκάλας και ποιήτριας. Τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο στη Μυτιλήνη. Συμμετείχε στην εθνική αντίσταση ως επονίτης -ο πατέρας του ο Νίκος ήταν άλλωστε στέλεχος του ΕΑΜ. Για τα μαθητικά του χρόνια έχει γράψει στο βιβλίο του «Μαθητές και δάσκαλοι«, ενώ μια αφήγηση με αναμνήσεις από την Κατοχή υπάρχει εδώ.

Ο παππούς μου είχε την τύχη να τον κυνηγήσει το μεταπελευθερωτικό κράτος πολύ νωρίς κι έτσι αθωώθηκε στη στημένη δίκη για «στάση», διότι τα δικαστήρια κρατούσαν ακόμη κάποια προσχήματα. Όμως, απολύθηκε από την τράπεζα και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπως και τόσοι κυνηγημένοι αριστεροί. Εκεί, για κάμποσα χρόνια έβγαζε το ψωμί της οικογένειας φτιάχνοντας πορσελάνινα κουκλάκια. Ο Δημήτρης Σαραντάκος πέρασε στην Ιατρική, αλλά την εγκατέλειψε στο πρώτο έτος λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων. Ξαναέδωσε εξετάσεις και πέρασε χημικός μηχανικός στο ΕΜΠ. Το 1953 πήρε το πτυχίο του και μετά τη στρατιωτική του θητεία δούλεψε στην τεχνική εκπαίδευση, σε χημικές βιοτεχνίες, αργότερα υπάλληλος στον ΕΟΤ (της εποχής του Μον Παρνές, αρχές δεκαετίας 1960) και από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 ελεύθερος επαγγελματίας με μια μικρή εταιρεία μονωτικών και στεγανωτικών υλικών, την ΤΕΜΣΑ (χαριτολογώντας λέγαμε ότι σημαίνει Τεχνική Εταιρεία Μίμης Σαραντάκος – Αλέκος, αλλά φυσικά δεν ήταν αυτή η σημασία, κι άλλωστε o συνεταιρισμός με τον Αλέκο χάλασε νωρίς).  Το 1958 παντρεύτηκε την Αγγελική (Κική) Πρωτονοταρίου από την Αίγινα. Έκαναν τρία παιδιά, τον Νίκο (εγώ είμαι αυτός), την Λένα και την Έφη και είχε την τύχη να χαρεί πέντε εγγόνια. Ένα εκτενές αυτοβιογραφικό κείμενό του, απόσπασμα από το ανέκδοτο βιβλίο του «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» μπορείτε να διαβάσετε εδώ. [Τα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» έχουν επίσης παρουσιαστεί από το ιστολόγιο]

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εις μνήμην, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 61 Σχόλια »

Πεζοπορία, ένα χόμπι

Posted by sarant στο 2 Δεκεμβρίου, 2015

Σύμφωνα με το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, χόμπι είναι ερασιτεχνική απασχόληση για να περνούμε τις ελεύθερες ώρες μας: H κηπουρική / το ψάρεμα / τα μαστορέματα / τα γραμματόσημα είναι το χόμπι του.

Η λέξη είναι δάνειο από τα αγγλικά (hobby) και στα ελληνικά είναι άκλιτη, παρόλο που προσαρμόζεται καλά στο τυπικό της ελληνικής -αν είχε εισαχθεί νωρίτερα στη γλώσσα, ιδίως αν είχε τριφτεί στη λαϊκή χρήση, μπορεί και να κλινόταν (τα χόμπια, ας πούμε), αλλά με το «αν» δεν θα χτίσουμε ανώγια και κατώγια: είναι λέξη άκλιτη λοιπόν.

Αρκετοί από τους παλιότερους θα τη γράφουν χόμπυ, ενώ οι νεότεροι υποθέτω (ας επιβεβαιώσουν) θα προτιμούν την απλή γραφή, χόμπι, που είναι και σύμφωνη με τον ορθογραφικό κανόνα που ορίζει ότι τις δάνειες λέξεις τις γράφουμε όσο το δυνατόν απλούστερα. Φοβάμαι ότι κάποιοι θα γράφουν και hobby, που το βρίσκω εντελώς άτοπο, τουλάχιστον αν γράφουμε ελληνικά.

Η ετυμολογία της αγγλικής λέξης είναι ενδιαφέρουσα. Σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, πρόκειται για σύντμηση της λ. hobbyhorse, που δήλωνε μια φιγούρα αλόγου, από ψάθα φτιαγμένο, που το φορούσε κάποιος στους λαϊκούς χορούς και τα πανηγύρια του Μεσαίωνα στην Αγγλία, όπως εμείς είχαμε τις Απόκριες την γκαμήλα. Στη συνέχεια, hobbyhorse ονομάστηκαν τα παιδικά παιχνίδια που τα λέμε «αλογατάκια», καθώς και τα αλογάκια στα καρουσέλ, οπότε τελικά από τη σημασία «παιχνίδι» η λέξη έφτασε να σημαίνει την ερασιτεχνική ενασχόληση (του ενήλικου) που γίνεται για ψυχαγωγία -το OED δίνει φράση από το 1676: Almost every person hath some hobby horse or other wherein he prides himself, και τελικά το horse εξέπεσε και έμεινε το hobby.

Αυτό το hobby είναι όνομα που δινόταν στα άλογα που έσερναν αμάξια Hobin και Hobby, παραλλαγή του Robbie, δηλαδή του Robert. Αυτά με την ετυμολογία της λέξης.

Ποιες ενασχολήσεις όμως συνιστούν χόμπι; Αν και δεν είναι ευαγγέλιο, να ξαναδούμε τα παραδείγματα του λεξικού: κηπουρική – ψάρεμα – μαστορέματα – γραμματόσημα. Ο Μπαμπινιώτης, στα δικά του παραδείγματα, προσθέτει τη συλλογή νομισμάτων. Το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας έχει περισσότερα παραδείγματα, π.χ. μοντελισμό, ορειβασία αλλά και αθλητισμό.

Είναι χόμπι το διάβασμα; Θα έλεγα όχι, αλλά δεν μπορώ να το αιτιολογήσω πειστικά, είναι όμως η αίσθηση που έχω. Παρόλο που διαβάζω πολύ και επί πολλά χρόνια, το διάβασμα δεν το θεωρώ χόμπι, ούτε και το γράψιμο, ούτε την ενασχόληση με τη γλώσσα και με τις γλώσσες -στο κάτω κάτω, μερικοί από αυτά βιοποριζόμαστε. Είναι ο (ερασιτεχνικός) αθλητισμός; Πιθανώς, αλλά για τους τριαντάρηδες και πάνω. Για έναν έφηβο, είναι αθλητισμός. Είναι η μουσική; Θα έλεγα όχι το να ακούς, ναι το να παίζεις ή να κάνεις συλλογή μουσικών οργάνων. Βέβαια, αυτές είναι δικές μου κατηγοριοποιήσεις, ο καθένας αυτά τα πράγματα τα καταλαβαίνει αλλιώς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Προσωπικά, Περιαυτομπλογκίες, Χόμπι | Με ετικέτα: , , , | 177 Σχόλια »

Ο κατεργάρης στον πάγκο του, αλλιώτικα

Posted by sarant στο 11 Σεπτεμβρίου, 2015

Η 11η Σεπτεμβρίου είναι ημερομηνία πολυσήμαντη. Στον πολύ κόσμο, διεθνώς, θυμίζει τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Αλ Κάιντα στους Δίδυμους Πύργους, που επειδή έγινε στις ΗΠΑ, που έχουν διαφορετικό τρόπο γραφής των ημερομηνιών, βλέπουμε συχνά να αναφέρεται ως 9/11 (π.χ. before and after 9/11) όσο κι αν αυτό, στο ευρωπαϊκό μάτι παραπέμπει στις 9 Νοεμβρίου. Σε πολύ κόσμο, από πρωτύτερα κιόλας, θυμίζει το πραξικόπημα στη Χιλή και την ανατροπή και εξαναγκασμό σε αυτοκτονία (ή δολοφονία, το ίδιο είναι) του σοσιαλιστή προέδρου Σαλβατόρ Αλιέντε, από τον στρατηγό Πινοσέτ, υπό την αιγίδα της CIA. Αλλά στην Ελλάδα, και στη σφαίρα της καθημερινής ζωής, η 11η Σεπτεμβρίου σημαίνει κάτι το εντελώς διαφορετικό, χαρούμενο, φασαριόζικο, αλλά και λίγο γκρινιάρικο και λίγο αγχωτικό: το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς.

Πράγματι, εδώ και αρκετά χρόνια τα σχολεία (της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) ανοίγουν κάθε χρόνο στις 11 Σεπτεμβρίου, εννοείται όταν η 11η του Σεπτέμβρη δεν πέφτει Σάββατο ή Κυριακή (όπως του χρόνου). Φέτος, η… μοιραία μέρα πέφτει Παρασκευή, που είναι λίγο άβολο. Ίσα-ίσα θα πάνε τα παιδιά για την πρώτη μέρα και μετά θα διακόψουν για το σαββατοκύριακο και μόνο οτη Δευτέρα θα αρχίσει με το καλό η χρονιά στα σοβαρά.

Η αυριανή μέρα λοιπόν είναι ξεχωριστή για εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές -όμως είναι, με έναν τρόπο, σημαδιακή και για μένα και γι’ αυτό θέλησα να την τιμήσω με άρθρο, έστω κι αν πρόκειται για επανάληψη από πρόπερσι. Σημαδιακή βέβαια είναι με έναν ιδιαίτερο τρόπο, που θυμίζει, από μιαν άποψη, τον τρόπο που ήταν αξιοσημείωτο αυτό που έκανε ο σκύλος τη νύχτα του εγκλήματος σε ένα διήγημα του Κόναν Ντόιλ. «Μα, ο σκύλος δεν έκανε τίποτα τη νύχτα», απαντά ο έκπληκτος αστυνομικός. «Αυτό είναι το αξιοσημείωτο», απάντησε αγέρωχα ο Σέρλοκ Χολμς.

Τι θέλω να πω; Εδώ και πολλά χρόνια, δεκατέσσερα για την ακρίβεια, η 11η του Σεπτέμβρη ήταν σημαδιακή για την οικογένειά μας, αφού είχαμε τα παιδιά που ξεκινούσαν για την πρώτη μέρα της νέας σχολικής χρονιάς τους. Ε, αύριο δεν θα έχουμε αυτή την ευχάριστη φούρια. Ξεπαιδιάσαμε πια (νομίζεις, σα ν’ ακούω τη φωνή της μητέρας μου από το βάθος).

Και μια καθιερωμένη φράση, ένα κλισέ που λέγεται για την αυριανή μέρα, είναι η «κάθε κατεργάρης στον πάγκο του», που τη λέμε για τους μαθητές που επιστρέφουν στα θρανία ύστερα από την καλοκαιρινή ανάπαυλα. Γιατί όμως κατεργάρης, και γιατί πάγκος;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Ετυμολογικά, Εκπαίδευση, Ιστορίες λέξεων, Προσωπικά, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 113 Σχόλια »

Τα ποιήματα της μητέρας μου

Posted by sarant στο 12 Οκτωβρίου, 2014

Θα μου συγχωρέσετε σήμερα τον προσωπικό τόνο: το κυριακάτικο φιλολογικό μας άρθρο θέλω να το αφιερώσω στη μητέρα μου, την Αγγελική Πρωτονοταρίου-Σαραντάκου, και τα ποιήματά της -ίσως μάλιστα θάπρεπε από καιρό να το έχω κάνει. Η αφορμή είναι τα προχτεσινά της στρογγυλά γενέθλια. Την ανάρτηση δεν την έβαλα προχτές, αφενός επειδή τη μέρα εκείνη της είχε αφιερώσει άρθρο η αδελφή μου στο δικό της ιστολόγιο, και αφετέρου διότι και σήμερα είναι μια σημαντική επέτειος στη ζωή της μητέρας μου, αφού σαν σήμερα συνέβη το «αμάρτημα της μητρός μου», που θα έλεγε ο Βιζυηνός.

Στις 12 Οκτωβρίου 1955, επέτειο ξεχασμένη της απελευθέρωσης της Αθήνας, σε πολιτικό κλίμα βαρύ μετά τα σεπτεμβριανά και εξεγερσιακό εξαιτίας του Κυπριακού, η μητέρα μου με άλλη συμφοιτήτριά της, μέλη της παράνομης ΕΠΟΝ, πέταξαν προκηρύξεις στο κέντρο της Αθήνας. Σύλληψη, Μπουμπουλίνας, προφυλάκιση στις φυλακές Αβέρωφ, παραπομπή σε δίκη με τον 509. Ευτυχώς, ίσως επειδή η δίκη έγινε σε προεκλογική περίοδο, η μητέρα μου απηλλάγη λόγω αμφιβολιών (ήταν οι εκλογές του Φεβρουαρίου 1956, στις οποίες η ΕΔΑ είχε συνεργαστεί με τα κεντρώα και φιλελεύθερα κόμματα στην Δημοκρατική Ένωση, που πρώτευσε σε ψήφους αλλά υστέρησε σε έδρες λόγω του ιδιόρρυθμου, ‘τριφασικού’, εκλογικού συστήματος). Έτσι, από την περιπέτεια έμεινε η τρίμηνη προφυλάκιση και βέβαια το ισόβιο φακέλωμα -που έμελλε αργότερα να οδηγήσει στην απόλυση επί δικτατορίας.

Η μητέρα μου έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές: Του έρωτα και του αγώνα (1986), Με την άμπωτη (1989), Εφεδρείες (1994).

Διαλέγω μερικά ποιήματα.

Οι δυο βάρδιες, που, όπως το διατυπώνει εύστοχα η Λένα, περιγράφει πολύ εύστοχα τις γυναίκες της γενιάς της, τις πρώτες επιστημόνισσες που έπρεπε να εφεύρουν, πρώτες εκείνες, μέσα τους και γύρω τους εκείνη την περίφημη ισορροπία μεταξύ της προσωπικής ζωής, της δουλειάς τους, της οικογένειάς τους.
Πιο συχνά, εκείνο που θυσίαζαν ήταν βέβαια η προσωπική τους ζωή…

mama1Οι δυο βάρδιες

Είν’ η ζωή σου εναλλαγή σε δυο οχτάωρα·
κάθε πρωί στο εργαστήριο
μέσα στην άσπρη σου ποδιά, μέσ’ το βενζόλιο και τον αιθέρα.
Δουλειά κι αγώνας και μοναδική σου καταξίωση
έτσι που στάθηκες ορθή μπροστά στον πάγκο σου
και στ’ ανοιχτό βιβλίο.

Το μεσημέρι αλλάζεις σκηνικό:
φοράς τη ρόμπα του σπιτιού κι αρχίζεις
κι από πού να πιάσεις;
Πρέπει να βρούνε φαγητό, σαν θα’ρθουνε
κι ένα χαμόγελό σου να τους περιμένει.

Το εξηνταεννιά σού το΄χαν πει και στην Ασφάλεια:– Και τι μας νοιάζει εμάς, το Κράτος δηλαδή,
αν για το γούστο ή το κόμμα σου,
σκάρωσες ένα τσούρμο κουκουέδες;
Και για τη «δράση» σου γυρεύεις αναγνώριση;
«Κοινωνική Αποστολή», μας λες, «Κοινωνική ευθύνη».
Δικιά σου η απόφαση και η ευθύνη!

(Η μητέρα μου, γεννημένη στην Αίγινα, σπούδασε Χημικός και στη δικτατορία απολύθηκε από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο όπου δούλευε. Έκανε λοιπόν μικροβιολογικές αναλύσεις στο σπίτι, σε ένα αυτοσχέδιο εργαστήριο στην ταράτσα, κι ύστερα έπιασε δουλειά σε μια ιδιωτική κλινική. Το 1975 επανήλθε στο Αρεταίειο και ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα μέχρι τη συνταξιοδότησή της).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Πρόσφατη ιστορία, Προσωπικά, Ποίηση, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , | 82 Σχόλια »