Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Σφυγμομετρήσεις’ Category

Βιβλία για το καλοκαίρι, για μιαν ακόμα χρονιά

Posted by sarant στο 10 Ιουλίου, 2019

Το ιστολόγιο αγαπά τις παραδόσεις και προσπαθεί να τις τηρεί. Και μία από τις παραδόσεις του ιστολογίου είναι και το σημερινό μας άρθρο, που ακολουθεί τη συνήθεια που είχαν (και ίσως έχουν ακόμα) τέτοιες μέρες τα περιοδικά και οι εφημερίδες, να προτείνουν “βιβλία για τις διακοπές”, όσο κι αν για πολύ κόσμο οι διακοπές φέτος (αλλά και τα προηγούμενα χρόνια της κρίσης) είναι άπιαστο όνειρο. Είχαν και κάποιες υποτιθέμενες προδιαγραφές τα “καλοκαιρινά” αυτά βιβλία, που υποτίθεται ότι θα τα διάβαζε κανείς στην ακρογιαλιά, ανάμεσα στις βουτιές: όχι πολύ βαριά θέματα, ας πούμε, αλλά να έχουν και πολλές σελίδες για να φτουρήσουν, αφού το καλοκαίρι διαβάζουμε περισσότερο κι άντε να βρεις βιβλιοπωλείο στην άγονη γραμμή.

Το ιστολόγιο αγαπάει τα βιβλία και του αρέσει να συζητάει για βιβλία, κι έχουμε ανεβάσει ήδη αρκετά άρθρα με προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι, αρχίζοντας από το 2010, που σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία που να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους, χωρίς να ανήκουν απαραίτητα π.χ. σε τριλογία, ενώ το 2011 χαλάρωσα τους περιορισμούς και ζήτησα να προτείνετε οποιοδήποτε βιβλίο. Το 2012 είχα ζητήσει προτάσεις για καινούργια βιβλία, νέες εκδόσεις δηλαδή, επειδή είχα κάνει τη διαπίστωση, που μάλλον εξακολουθεί να ισχύει, ότι το βασικό πρόβλημα της βιβλιαγοράς είναι ότι η υπερπροσφορά καλών και φτηνών παλιότερων βιβλίων, από εφημερίδες ή σε προσφορές των εκδοτικών οίκων, αν και καταρχήν είναι κάτι πολύ καλό για το αδυνατισμένο βαλάντιο του βιβλιόφιλου, ωστόσο στραγγαλίζει την αγορά του καινούργιου βιβλίου. Το 2013 δεν έβαλα κανέναν περιορισμό και σας ζήτησα απλώς να προτείνετε βιβλία για το καλοκαίρι, χωρίς προσανατολισμό σε είδος (π.χ. αστυνομικά) ή σε ύφος (π.χ. ανάλαφρα). Το ίδιο έκανα και το 2014, όπως και το 2015 αλλά και το 2016. Το 2017 σας ζήτησα να δείξετε προτίμηση σε καινούργια βιβλία. Και πέρυσι φυσικά δημοσιεύσαμε αντίστοιχο βιβλιοφιλικό άρθρο.

Μάλιστα, αν προσέξετε, τα τελευταία χρόνια αυτά τα καλοκαιρινά βιβλιοφιλικά μας άρθρα δημοσιεύονται την ίδια μέρα, 10 Ιουλίου, ή τέλος πάντων εκεί κοντά. Επειδή όπως είπαμε τηρώ τις παραδόσεις, το ίδιο έκανα και φέτος, αν και εξαιτίας των εκλογών θα ήταν έτσι κι αλλιώς κάπως αταίριαστο να δημοσιευτεί το βιβλιοφιλικό μας άρθρο πριν από την Κυριακή. Πάντως, να θυμίσω ότι προτάσεις για βιβλία-δώρα δημοσιεύουμε και κοντά στα Χριστούγεννα -εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της κατηγορίας.

Και φέτος λοιπόν σας καλώ να προτείνετε βιβλία για τις μέρες του καλοκαιριού, όπου κι αν τις περάσουμε, στις παραλίες ή στην πόλη. Δεν θα βάλω κάποιον περιορισμό, προτείνετε ό,τι θέλετε, αν και θα είχε κάποιο νόημα να δώσουμε προτεραιότητα σε σχετικά καινούργιες εκδόσεις ή επανεκδόσεις.

Λένε πως ο παπάς πρώτα βλογάει τα γένια του, οπότε θέλω να αναφέρω δυο καινούργια δικά μου βιβλία. Τον Δεκέμβριο κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου το βιβλίο μου «Η γλώσσα έχει κέφια«, στο οποίο έχω συγκεντρώσει όσα ευτράπελα συνάντησα στις περιδιαβάσεις μου στα μονοπάτια της γλώσσας, ενώ το Πάσχα από τις εκδόσεις του Ανοιχτού Πανεπιστημίου εκδόθηκε το βιβλίο μου «Μύθοι και πλάνες για την ελληνική γλώσσα» στο οποίο παρουσιάζω και επιχειρώ να ανασκευάσω τους πιο διαδεδομένους γλωσσικούς μύθους.

Ηταν τιμή για μένα που το βιβλίο μου αποτέλεσε μια από τις πρώτες πρώτες εκδόσεις του νεότευκτου εκδοτικού οίκου του ΕΑΠ. Από την ίδια φουρνιά ξεχωρίζει η συλλογή κειμένων του αείμνηστου Σπύρου Ασδραχά «Πρωτόγονη επανάσταση. Αρματολοί και κλέφτες (18ος-19ος αι.)«.

Δικό μου βέβαια βιβλίο είναι και το βιβλίο του πατέρα μου «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» που κυκλοφόρησε λίγο πριν από τις γιορτές από τον εκδοτικό οίκο Αρχείο. Μεγάλα τμήματά του είχαμε παρουσιάσει στο ιστολόγιο, οπότε αν δεν το πήρατε στις γιορτές είναι ευκαιρία να το πάρετε τώρα!

Μια και ανέφερα τον φιλικό εκδοτικό οίκο Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, από τις τελευταίες εκδόσεις του θα ξεχωρίσω ένα πολύ ιδιαίτερο, ίσως όχι εύκολο στην ανάγνωση, αλλά σαγηνευτικό βιβλίο, το μυθιστόρημα Anima του (γαλλόφωνου) Καναδολιβανέζου Ουαζντί Μουαουάντ. Στον κόσμο του Μουαουάντ μας εισάγει και ένα ιστολόγιο που έχει φτιαχτεί. Σημειώνω επίσης τη συλλογή άρθρων του ιστορικού Δημήτρη Κυρτάτα Nota Bene.

Από τα βιβλία που έχουμε παρουσιάσει στο ιστολόγιο μέσα στο 2019, θυμίζω το πρόσφατο άρθρο για τα τρία ιστορικά αφηγήματα του Ερίκ Βουγιάρ, τα άρθρα για τις ποιητικές συλλογές του Θάνου Γιαννούδη «Του ουρανού και της γης» και του Δημήτρη Κοσμόπουλου «Θέριστρον», καθώς και τη συλλογή διηγημάτων του Δημ. Κανελλόπουλου «Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες» αλλά και του Γιάννη Παλαβού «Το παιδί«.

Άλλα βιβλία που διάβασα μέσα στη χρονιά και που αξίζουν μια μνεία: Το αφήγημα του Θανάση Σκρουμπέλου Τα μπλε καστόρινα παπούτσια, μια ιστορία με αφορμή την προβοκάτσια της βόμβας στον Γοργοπόταμο το 1964 (αν και είναι αρκετά παλιότερο βιβλίο, του 2008)· το μυθιστόρημα Μέση Αγγλία του Τζόναθαν Κόου, εξαιρετικά επίκαιρο λόγω Μπρέξιτ (είναι το πρώτο δικό του που διάβασα και μου άρεσε πολύ), τη συλλογή πεζογραφημάτων του Γιώργου Ιατρού Εγκαταλείπεις, Καρακασιάν; (την παρουσιασαμε και στο ιστολόγιο), τη συλλογή βιογραφικών δοκιμίων «πατριδογνωσίας» Αλλόκοτος ελληνισμός, του Νικήτα Σινιόσογλου (αν και προς το παρόν έχω διαβάσει μονάχα το κεφάλαιο που είναι αφιερωμένο στον δαιμόνιο πλαστογράφο Κων. Σιμωνίδη), το αφήγημα Το ουζερί του Ξενοφ. Μαυραγάνη, συμπαθέστατο ιδίως για κάποιον που βαστάει από τη Μυτιλήνη (περιγράφει το Πλωμάρι των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, ίσως βάλω κάποιο απόσπασμα στο ιστολόγιο). Πολύ συμπαθητική και η νουβέλα Η αφηγήτρια ταινιών, του Χιλιανού συγγραφέα Ερνάν Ριβέρα-Λετελιέ από τις εκδόσεις Αντίποδες.

Όμως ήδη είπα πολλά -σκοπός δεν είναι να εξαντλήσω εγώ τις προτάσεις αλλά να ακούσω τις δικές σας. Κι αν εγώ, επειδή ανέφερα καμιά δεκαπενταριά βιβλία, ήμουν τηλεγραφικός στις αναφορές μου, εσείς μπορείτε να γράψετε περισσότερα για τις προτάσεις σας.

Περιμένω λοιπόν στα σχόλια τις δικές σας προτάσεις, βιβλία για το φετινό καλοκαίρι!

 

 

 

Advertisements

Posted in Βιβλία, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , | 114 Σχόλια »

Προεκλογικό στοίχημα, σπεύσατε!

Posted by sarant στο 21 Μαΐου, 2019

Καθώς βρισκόμαστε στην τελευταία βδομάδα πριν από τις εκλογές, το ιστολόγιο δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστο. Χτες είχαμε εκλογικό άρθρο και σήμερα έχουμε εκλογικό ή έστω προεκλογικό στοίχημα. Να θυμίσω ότι στοίχημα είχαμε βάλει και στις εκλογές του 2015, τόσο τον Ιανουάριο όσο και τον Σεπτέμβριο.

Τούτη τη φορά το στοίχημα θα είναι πολύ απλούστερο. Θα σας ζητήσω να μαντέψετε δύο αριθμούς.

Ο πρώτος αριθμός είναι το άθροισμα των ποσοστών που θα πάρουν τα δυο κόμματα που σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις θα πάρουν τις δυο πρώτες θέσεις, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Δημοκρατία. Δεν ζητάμε να μαντέψετε το ποσοστό του καθενός ξεχωριστά, αλλά το άθροισμα. Αν π.χ. προβλέψετε άθροισμα 58 κερδίζετε είτε το αποτέλεσμα είναι 40-18 (λέμε τώρα) είτε είναι 29-29 ή όποιο άλλο νούμερο. Μπορείτε να δώσετε και δεκαδικά ψηφία στην πρόβλεψή σας.

Ο δεύτερος αριθμός, που θα χρησιμοποιηθεί επικουρικά, για… σπάσιμο της γραβάτας, είναι να προβλέψετε πόσα κόμματα θα εκλέξουν ευρωβουλεύτρια ή ευρωβουλευτή -δηλαδή, στην πράξη, πόσα θα ξεπεράσουν το όριο του 3%.

Για να βοηθήσω λίγο τις προβλέψεις αλλά και για να δώσω ίσως υλικό για σχολιασμό, να παραθέσω εδώ τα στοιχεία από προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Από το 1981 έως το 2012 τα δύο πρώτα κόμματα ήταν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και πάντοτε συγκεντρωναν αθροιστικά πολύ υψηλά ποσοστά -ποτέ κάτω από 77% και μερικές φορές πάνω από 85%! Στις ευρωπαϊκές εκλογές, το άθροισμα του δικομματισμού ήταν πάντοτε μικρότερο: από 69% έως 79%.

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ
1981: 83,9 1981: 71,5
1984: 79,6
1985: 86,7
6/1989: 83,4 1989: 76,4
11/1989: 86,9
1990: 85,5
1993: 86,2
1994: 70,3
1996: 79,6
1999: 68,9
2000: 86,5
2004: 85,9 2004: 77,0
2007: 79,9
2009: 77,4 2009: 68,9
5/2012: 35,6
6/2012: 56,6
2014: 49,3
1/2015: 64,1
9/2015: 63,6

Ωστόσο, από το 2012 και μετά, οπότε ο ΣΥΡΙΖΑ παίρνει την πρώτη ή τη δεύτερη θέση αντικαθιστώντας το ΠΑΣΟΚ, τα ποσοστά των δυο πρώτων κομμάτων καταβαραθρώνονται -με το ναδίρ στις εκλογές του Μαΐου 2012, οπου τα δυο πρώτα κόμματα μαζί συγκέντρωσαν 35,6% δηλαδή λιγότερο απ’ όσο έπαιρνε στις περισσότερες προηγούμενες εκλογές το δεύτερο κόμμα μόνο του. Στη συνέχεια, το δικομματικό άθροισμα αυξήθηκε αρκετά, αλλά μένει πολύ κάτω από τα επίπεδα π.κ. (προ κρίσης).

Δεν ψηφίζετε στα σχόλια, αλλά καλό είναι όσοι θέλετε να αναφέρετε και εδώ τις προβλέψεις σας για να γίνεται συζήτηση. Ψηφίζετε εδώ από κάτω, στην ειδική φόρμα που έφτιαξε ο Στάζιμπος, η οποία θα βγάλει αμέσως τα αποτελέσματα. Ψηφίζετε μέχρι τα μεσάνυχτα της Παρασκευής, ώρα Ελλάδος.

Ο νικητής θα κερδίσει δύο ταψιά σπαμακόπιτα και αιώνια δόξα. Σπεύσατε, σπεύσατε -ως την Παρασκευή. Πόσο θα πάρουν τα δυο πρώτα κόμματα; Και πόσα κόμματα θα εκλέξουν αντιπροσώπους για το Ευρωκοινοβούλιο;

Posted in Ευρωπαϊκή Ένωση, Εκλογές, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , | 179 Σχόλια »

Συμφωνία των Πρεσπών, η λέξη του 2018!

Posted by sarant στο 31 Δεκέμβριος, 2018

Όπως ξέρουν οι φίλοι του ιστολογίου, χτες το βράδι έληξε η ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς, που είχε αρχίσει από τις 17 Δεκεμβρίου πάνω σε λέξεις που εσείς είχατε προτείνει με τα σχόλιά σας σε προηγούμενο άρθρο. Δεν μας χρειάζεται σασπένς, γι’ αυτό και ο τίτλος φανερώνει αμέσως την ετυμηγορία σας: λέξη της χρονιάς, λέξη του 2018 είναι η Συμφωνία των Πρεσπών. Τη βλέπετε άλλωστε στο κέντρο του υπέροχου λεξοσύννεφου που έφτιαξε ο φίλος μας ο Στάζιμπος, που είναι άλλωστε κάθε χρόνο ο μάγος που στήνει όλον τον μηχανισμό της Λέξης της χρονιάς και που χωρίς τη δική του υλικοτεχνική υποστήριξη δεν θα γινόταν τίποτα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , | 110 Σχόλια »

Μαντέψτε την εξάδα που προηγείται για τη Λέξη της Χρονιάς!

Posted by sarant στο 23 Δεκέμβριος, 2018

Καθώς η ψηφοφορία για τη Λέξη της χρονιάς 2018 βρίσκεται στην έβδομη μέρα της, στα μισά του δρόμου περίπου ως τις 30/12 που θα ολοκληρωθεί, και καθώς κάποιες λέξεις έχουν ήδη ξεχωρίσει, η Εφορευτική Επιτροπή σκέφτηκε να κάνει ένα μικρό κουίζ, έτσι για να δούμε αν αυτά που προς το παρόν φαίνονται για φαβορί είναι αναμενόμενα ή αναπάντεχα.

Φυσικά, οι διαφορές δεν είναι τόσο μεγάλες που να μην είναι αναστρέψιμες -κάθε άλλο. Αλλά δεν σας ζητάμε να μαντέψετε την τελική εξάδα αλλά ποιες έξι λέξεις προηγούνται αυτή τη στιγμή. Γι’ αυτό και η ψηφοφορία θα διαρκέσει ως τα μεσάνυχτα και οι νικητές, αυτοί που μάντεψαν σωστά, θα ανακοινωθούν κάποια στιγμή αύριο.

Ενημέρωση: Γίνονται δεκτές και σήμερα προβλέψεις, υπάρχουν αρκετοί που μαντεύουν σωστά.

Στο γράφημα αριστερά βλέπετε την πρώτη εξάδα, όπως ήταν σήμερα το μεσημέρι -και με βάση αυτή τη σειρά θα γίνει η αξιολόγηση των προβλέψεων- αλλά δεν βλέπετε ποιες λέξεις προηγούνται. Βλέπετε μόνο ότι η πρώτη λέξη έχει αποσπασθεί αισθητά (αν και η διαφορά καλύπτεται) ενώ οι άλλες πέντε βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους.

Εσείς λοιπόν καλείστε να μαντέψετε ποια λέξη προηγείται. Όλες τις λέξεις τις επαναλαμβάνω στο τέλος του άρθρου, αλλά μπορείτε να τις δείτε και στην ωραιότατη ειδική σελίδα της ψηφοφορίας, όπου επίσης μπορείτε να ψηφίσετε αν δεν έχετε ως τώρα ψηφίσει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: | 67 Σχόλια »

Ψηφίστε τη λέξη της χρονιάς για το 2018!

Posted by sarant στο 17 Δεκέμβριος, 2018

Τις προάλλες, και ακριβέστερα την περασμένη Δευτέρα, 10 του μηνός, σας είχα καλέσει να επαναλάβουμε το πείραμα των οχτώ τελευταίων ετών και να διαλέξουμε τη λέξη της χρονιάς, τη λέξη του 2018. Στο άρθρο εκείνο προτείνατε τις υποψήφιες λέξεις, τώρα λοιπόν θα ψηφίσουμε αυτήν ή αυτές που θεωρούμε «λέξη της χρονιάς».

Πέρυσι είχαν μπει στην ψηφοφορία 45 λέξεις. Φέτος, η εφορευτική επιτροπή πρόκρινε 49.

Και φέτος, η εφορευτική επιτροπή αποφάσισε να ακολουθήσει την περυσινή τακτική και να μην επιτρέψει τη δυνατότητα που υπήρχε παλαιότερα, δηλαδή να μπορείτε να προτείνετε κι άλλες λέξεις εκτός του τελικού καταλόγου. Η δυνατότητα αυτή δημιουργεί τεχνικές δυσκολίες, μακραίνει πολύ τον κατάλογο των λέξεων και δεν οδηγεί σε κανένα πρακτικό αποτέλεσμα αφού αυτές οι εκτός καταλόγου λέξεις σπάνια συγκεντρώνουν πολλές ψήφους.

Οι 49 λέξεις που μπαίνουν σε ψηφοφορία είναι:

AirBnB κίτρινα γιλέκα Ψήφισες για τη λέξη της χρονιάς;
erga omnes κοινωνικό μέρισμα
GDPR ΚΠΙΣΝ
VAR λαθρομετανάστες
αλγόριθμος λατινικά
αλυτρωτισμός μακεδονικό
αναδοχή μεσαία τάξη
αναδρομικά μεταμνημονιακή εποχή
αντίμετρα μη περικοπή συντάξεων
Βόρεια Μακεδονία μισθοδοσία κληρικών
γυναικοκτονία νοικοκυραίοι
δημοσιονομικό μαξιλάρι ονοματολογικό
δημοσιονομικός χώρος παραπληροφόρηση
διεμφυλική/ος πλαστικές σακούλες
εγκαυματίας πύρινη λαίλαπα
εθνικότητα συλλαλητήρια
εκκλησιαστική περιουσία Συμφωνία των Πρεσπών
έμφυλη βία συνεκμετάλλευση
εντολή εκκένωσης τεκνοθεσία
θερινή ώρα τιναφτόρε
ιθαγένεια τοξικός
ισαποστ(ασ)άκιας υπερπλεόνασμα
καθαρή έξοδος υποκατώτατος (μισθός)
κανονικότητα χωρισμός κράτους-εκκλησίας
ΚΕΕΛΠΝΟ

Μερικά τεχνικά ζητήματα:

  • Δεν ψηφίζουμε εδώ, αλλά χρησιμοποιούμε την ωραιότατη ειδική σελίδα που έχει φτιάξει ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής, ο αγαπητός Στάζιμπος (ή Stazybo Horn). Όπως και πέρυσι, οι λέξεις δεν παρουσιάζονται με την αλφαβητική σειρά (όπως εδώ παραπάνω) αλλά κάθε φορά με διαφορετική, τυχαία σειρά.
  • Σε αυτήν εδώ τη σελίδα μπορούμε να ανακοινώνουμε τι ψηφίσαμε, να κάνουμε προγνωστικά, κτλ.
  • Ψηφίζουμε το πολύ τρεις λέξεις –όχι υποχρεωτικά τρεις, μπορείτε και μία μόνο ή δύο.
  • Η ψηφοφορία θα διαρκέσει έως τις 18.00 της Κυριακής 30 Δεκεμβρίου. Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν, καλώς εχόντων των πραγμάτων, το πρωί της παραμονής της πρωτοχρονιάς.

Μπορείτε να ψηφίσετε νεολογισμό, μπορείτε να ψηφίσετε υπάρχουσα λέξη που πήρε νέα σημασία μέσα στη χρονιά, μπορείτε να ψηφίσετε λέξη που ακούστηκε πολύ στη χρονιά που πέρασε –εγώ έχω τις προτιμήσεις μου, αλλά δεν θα τις φανερώσω.

Πέρυσι είχαν ψηφίσει 1.537 φίλοι του ιστολογίου, πρόπερσι 1.430, με το ρεκόρ του 2013 (2.190) να παραμένει ακατάρριπτο. Να δούμε φέτος…

Επαναλαμβάνω, για να ψηφίσετε κλικάρετε εδώ! Γράφω εδώ τον ευκολομνημόνευτο σύνδεσμο: http://j.mp/lexi2018

Υ.Γ. Αν έχετε δικό σας ιστολόγιο και θέλετε να βάλετε μπανεράκι της ψηφοφορίας, πρέπει να ενσωματώσετε τον εξής κώδικα:

ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ

<a href="http://j.mp/lexi2018">
<img src="https://i.imgur.com/pZvCBks.jpg" alt="Ψήφισες για τη λέξη της χρονιάς;" title="Ψήφισες για τη λέξη της χρονιάς;" width="50%"></a>

Προσοχή! Να μην γίνουν πλάγια τα «αυτάκια».

Το width=»50%» μπορεί να παραλειφθεί, ή να πάρει όποια τιμή απαιτείται.

Οι διαστάσεις της εικόνας είναι 480×480.
Άλλες διαστάσεις, εδώ: μισή https://i.imgur.com/yEc4AdS.jpg, διπλάσια https://i.imgur.com/sXXXcgx.jpg

Posted in Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: | 158 Σχόλια »

Ποια είναι η λέξη της χρονιάς για το 2018;

Posted by sarant στο 10 Δεκέμβριος, 2018

Το τέλος της χρονιάς παραδοσιακά είναι καιρός απολογισμών. Το ιστολόγιο προσπαθεί να τηρεί ευλαβικά τις παραδόσεις κι έτσι με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε ένα εγχείρημα που φέτος επαναλαμβάνεται, ούτε λίγο ούτε πολύ, για ένατη χρονιά: πράγματι, ήρθε και φέτος το πλήρωμα του χρόνου για να διαλέξουμε τη Λέξη της Χρονιάς για το 2018.

Όταν λέμε «λέξη της χρονιάς», εννοούμε κάποια λέξη που ακούστηκε πολύ μέσα στη χρονιά που κοντεύει να τελειώσει. Δεν είναι υποχρεωτικό να είναι νεολογισμός· μπορεί να είναι λέξη που υπάρχει ήδη, αλλά να έχει πάρει καινούργια σημασία ή γενικά να σημάδεψε τη χρονιά που τελειώνει. Τη «λέξη» την εννοούμε με την ευρύτερη έννοια, δηλαδή γίνονται δεκτοί και σύμπλοκοι όροι (πέρυσι λέξη της χρονιάς ήταν σύμπλοκος όρος, και μάλιστα ξενικός, τα φέικ νιουζ ενώ το 2015 τα κάπιταλ κοντρόλς) καθώς και ακρώνυμα (το 2014, λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε ο ΕΝΦΙΑ).

Κάθε χρόνο η διαδικασία ξεκινάει περίπου την ίδια εποχή και περιλαμβάνει τρία στάδια, με τρία ισάριθμα άρθρα. Φέτος ξεκινάμε 10 Δεκεμβρίου, μία μέρα νωρίτερα από πέρυσι.

Για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, τα περυσινά αποτελέσματα θα τα βρείτε εδώ. Πέρυσι ψηφίστηκε λέξη της χρονιάς ο όρος φέικ νιουζ ενώ στη δεύτερη και τρίτη θέση είχαμε ισοβαθμία των όρων POS και αντισπισιστής. Τα προπέρσινα αποτελέσματα θα τα βρείτε εδώ. Πρόπερσι λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε το Μπρέξιτ και ακολούθησαν πρόσφυγες και χοτ σποτ. (Βλέπετε και πάλι ότι γίνονται δεκτοί και ξενικοί όροι, απλοί και σύμπλοκοι. Τα αποτελέσματα του 2015 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2015 λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε ο σύμπλοκος όρος κάπιταλ κοντρόλς, στη δεύτερη θέση είχαμε τον όρο πρώτη φορά αριστερά και στην τρίτη το γκρέξιτ. Τα αποτελέσματα του 2014 θα τα βρείτε εδώ. Το 2014 λέξη της χρονιάς ήταν, όπως είπαμε, ο ΕΝΦΙΑ, ενώ στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι ιπτάμενοι αναρχικοί και στην τρίτη ο ένοικος του τάφου. Τα αποτελέσματα του 2013 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2013, λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε το σαξές στόρι, ενώ στη δεύτερη θέση ήρθε η βιαποπουκιανπροέρχεται και στην τριτη θέση τα άκρα/θεωρία των άκρων. Τα αποτελέσματα του 2012 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2012 είχατε ψηφίσει για λέξη της χρονιάς την επαναδιαπραγμάτευση, στη δεύτερη  θέση το εγέρθουτου και στην τρίτη την αλληλεγγύη. Αν θέλετε να πάμε ακόμα πιο πίσω, τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας του 2011 βρίσκονται εδώ. Το 2011 πρώτη είχε έρθει, με διαφορά, η λέξη αγανακτισμένοι, ενώ στη δεύτερη και τρίτη θέση ισοβάθμησαν το κούρεμα και το χαράτσι. Τέλος, τα αποτελέσματα, του 2010, βρίσκονται εδώ. Το 2010, πρώτη χρονιά του… θεσμού, είχε έρθει πρώτη η λέξη μνημόνιο, ακολούθησε με μικρή διαφορά το ΔουΝουΤου και την τριάδα έκλεισε η τρόικα. Το 2009 δεν είχε διοργανωθεί διαγωνισμός από το ιστολόγιο.

Ίσως σας κούρασε αυτή η αναδρομή αλλά δεν είναι χωρίς ενδιαφέρον πιστεύω.

Ένας κανόνας που έχουμε καθιερώσει σε αυτές τις ψηφοφορίες είναι ότι οι λέξεις που έχουν διακριθεί τα προηγούμενα χρόνια αποκλείονται από την ψηφοφορία. Δεν είμαι και τόσο βέβαιος αν αυτός ο κανόνας πρέπει να διατηρηθεί, αλλά να δούμε πρώτα αν θα παραστεί ανάγκη.

Χωρίς να θέλω να σας επηρεάσω, θα αναφέρω μερικές λέξεις για να δώσω έναυσμα για τη συζήτηση και για τις δικές σας προτάσεις.

Όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης και των μνημονίων, στην επικαιρότητα κυριαρχούσαν όροι οικονομικοί. Φέτος έληξε το πρόγραμμα, οπότε ένας όρος που ακούστηκε ήταν η έξοδος από τα μνημόνια ή, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η καθαρή έξοδος. Μπήκαμε ενδεχομένως στη μεταμνημονιακή εποχή, αν και αυτό μένει να αποδειχτεί στην πράξη. Στις αγορές πάντως δεν έχει βγει ακόμα η χώρα, οπότε χρησιμοποιεί το δημοσιονομικό μαξιλάρι ή μαξιλαράκι για την κάλυψη των αναγκών της τώρα που ο φτηνός δανεισμός σταμάτησε. Χάρη στο υπερπλεόνασμα του προϋπολογισμού έγινε δυνατό να δοθεί κοινωνικό μέρισμα και να γίνουν επιστροφές αναδρομικών. Ένας όρος που ακούστηκε και φέτος και έχει λεξιλογικό ενδιαφέρον ως οξύμωρο είναι ο υποκατώτατος μισθός, οξύμωρο αφού είναι κατώτερος από τον κατώτατο και ισχύει μόνο για τους νέους. Ανακοινώθηκε ότι επίκειται η κατάργησή του.

Στο πολιτικό επίπεδο, ένα γεγονός που κυριάρχησε στη χρονιά ήταν η συζήτηση για το όνομα της γειτονικής χώρας, το ονοματολογικό όπως (ανακριβώς, αν είμαστε αυστηροί) καθιερώθηκε να λέγεται ή αλλιώς το μακεδονικό ζήτημα, με κορυφαία στιγμή, και λεξιλογικά, τη Συμφωνία των Πρεσπών. Μας έδωσε κάμποσους όρους η συζήτηση για το μακεδονικό, όπως Βόρεια Μακεδονία , το όνομα που τελικά συμφωνήθηκε, αλλά και τα Σεβέρνα Ματσεντόνια (το ίδιο στα ακατονόμαστα) ή Μακεδονία του Ίλιντεν (μια πρόταση που είχε διαρρεύσει σε προηγούμενο στάδιο). Να αναφέρουμε και τα συλλαλητήρια των μακεδονομάχων, τη συζήτηση για ιθαγένεια και εθνικότητα αλλά και για μακεδονική γλώσσα όπως και τις κατηγορίες για αλυτρωτισμό. Να αναφέρω κι έναν όρο που χρησιμοποιούν αρκετοί -κι εγώ- παιγνιωδώς για τη γειτονική χώρα και τη γλώσσα της: ακατονόμαστη και τα ακατονόμαστα.

Και βέβαια, ένας όρος που ακούστηκε πάρα πολύ σε σχέση με το μακεδονικό ιδίως στο πρώτο εξάμηνο ήταν ο όρος erga omnes, η απαίτηση για ισχύ του νέου όνόματος «έναντι όλων». Κακώς δεν έχουμε βάλει άρθρο γι’ αυτή τη λέξη. Είναι βεβαίως λατινικός όρος, και να θυμηθούμε ότι εξαιτίας της απόφασης να μην εξετάζονται πλέον στις πανελλαδικές, ακούστηκαν πολύ και τα λατινικά, παρόλο που τα τελευταία αρκετά χρόνια η παρουσία τους στη ζωή των μαθητών είχε γίνει εντελώς περιθωριακή.

Σε κοινωνικό επίπεδο, από τη συζήτηση για την αναδοχή παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια αναδείχτηκε και φέτος αρκετά ο όρος τεκνοθεσία (την οποία πάντως δεν ρυθμίζει το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε). Από τις συζητήσεις για τις μίζες και τα σκάνδαλα, ιδίως στον τομέα της υγείας, πρόσεξα τον παιγνιώδη νεολογισμό Νοβάρτιστος, σε συνάρτηση με τα σκάνδαλα της Νοβάρτις, ενώ πάρα πολύ ακούστηκε και το ΚΕΕΛΠΝΟ, δημόσιος φορέας που θεωρείται ότι χρησιμοποιήθηκε ως όχημα για τον χρηματισμό μέσων ενημέρωσης. Ακούω ότι θα μετονομαστεί -και στοιχηματίζω ότι ελάχιστοι ξέρουν πώς αναλύεται το ακρώνυμο (ούτε εγώ το ξέρω).

Είχαμε βέβαια και τη συμφωνία με την εκκλησία ή ίσως το σχέδιο συμφωνίας, κι έτσι ακούστηκαν για μια ακόμα φορά όροι όπως εκκλησιαστική περιουσία και χωρισμός κράτους-εκκλησίας αλλά και η μισθοδοσία κληρικών.

Είχαμε μέσα στη χρονιά την τραγωδία στο Μάτι με τους περίπου εκατό νεκρούς, και φυσικά ακούστηκαν λέξεις όπως παρανάλωμα, ενώ ενοχοποιήθηκαν τα πεύκα και συζητήθηκε πολύ αν έπρεπε να δοθεί εντολή εκκένωσης. Η πρόσφατη ειδεχθής δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη έκανε να ακουστεί ο νεολογισμός (δεν είναι βέβαια φετινός) γυναικοκτονία ενώ με τη μαρτυρική θανάτωση του Ζακ Κωστόπουλου ακούστηκε πολύ ο όρος νοικοκυραίοι με τη μειωτική χροιά που τον διαφοροποιεί -κατά τη γνώμη αρκετών- από τους «νοικοκύρηδες».

Ένας άλλος (όχι φετινός αλλά πρόσφατος) νεολογισμός που ακούστηκε αρκετά μέσα στη χρονιά που τελειώνει (και μας απασχόλησε και στο ιστολόγιο) ήταν ο ισαποστασάκιας ή ισαποστάκιας (βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα απλολογικό φαινόμενο που δεν ξέρουμε αν θα επικρατήσει). Μέσα στη χρονιά τέθηκε σε εφαρμογή ο Γενικός Κανονισμός για την προστασία των δεδομένων ή GDPR ή … γουδουπουρού, ιδιαίτερα αισθητός σε όσους αφιερώνουμε πολύ χρόνο σε δικτυοπλοΐα.

Τα φέικ νιουζ και σκέτο φέικ ακούστηκαν πάρα πολύ φέτος αλλά δεν γίνεται να μπουν στην ψηφοφορία αφού ήταν η Λέξη της χρονιάς πέρυσι. (Για τον ίδιο λόγο δεν μπορούμε να βάλουμε στην ψηφοφορία ούτε το Μπρέξιτ, παρόλο που και φέτος ακούστηκε πάρα πολύ, αφού ήταν η λέξη του 2016). Όμως θα βάλουμε την παραπληροφόρηση, όπως και τη λέξη τοξικός, μεταξύ άλλων επειδή τα αντίστοιχά τους ψηφίστηκαν διεθνώς (δείτε στο τέλος του άρθρου).

Να καταγράψουμε και το ξεβλάχεμα που ακούστηκε πολύ για μια περίοδο εξαιτίας του ισχυρισμού του Πέτρου Κωστόπουλου ότι με τα περιοδικά του ξεβλάχεψε το ελληνικό αναγνωστικό κοινό.

Και βέβαια, ένας όρος που θα ευνοηθεί ίσως στην ψηφοφορία, αναπόφευκτα, αφού «συμβαίνει τώρα», δηλαδή εμφανίστηκε πολύ πρόσφατα, είναι τα Κίτρινα Γιλέκα, όπως ονομάστηκε το κίνημα των Γάλλων που διαμαρτύρονται για την ακρίβεια και τους φόρους (το λέω απλουστευτικά αφού σήμερα δεν κάνουμε ανάλυση αλλά καταγραφή όρων).

Κύρια ονόματα δεν γίνονται δεκτά στις ψηφοφορίες για τη Λέξη της Χρονιάς εκτός αν υπάρχει πολύ σοβαρός λόγος ιδίως γλωσσικός -έτσι, δεν νομίζω πως πρέπει να βάλουμε στην ψηφοφορία π.χ. τον Μακρόν ή τη Συρία ή τον Τραμπ ή το Μάτι. Θα μπορούσαμε να βάλουμε π.χ. το «Σένγκεν» αφού εννοείται η σχετική συνθήκη ή ο χώρος ελεύθερης κυκλοφορίας ή τον Ρουβίκωνα ως όνομα της οργάνωσης (ήταν στην περυσινή ψηφοφορία).

Έγραψα πολλά, περισσότερα απ’ όσα λογάριαζα αλλά σίγουρα θα έχω παραλείψει αξιόλογες υποψηφιότητες. Περιμένω λοιπόν τις δικές σας ιδέες και προτάσεις. Μπορείτε στα σχόλιά σας να δηλώνετε περισσότερες από μία λέξεις που πιστεύετε ότι σημάδεψαν τη χρονιά που τελειώνει, έστω κι αν έχουν ήδη δηλωθεί από προηγούμενους ή από το άρθρο, έτσι ώστε να γίνεται και μια προκαταρκτική στάθμιση.

Αυτό το πρώτο στάδιο, το στάδιο της διατύπωσης των προτάσεων, φέτος θα διαρκέσει έως την Παρασκευή 14 του μηνός, στις 11 μ.μ. ώρα Ελλάδος, εκτός αν η υπόλοιπη εφορευτική επιτροπή (λέγε με Στάζιμπο) αποφασίσει διαφορετικά. Στη συνέχεια, η εφορευτική επιτροπή θα συγκεντρώσει τις επικρατέστερες προτάσεις (που θα είναι πάνω από 25, ίσως και πάνω από 50) και θα τις θέσει σε ψηφοφορία.

Η ψηφοφορία φέτος θα ξεκινήσει μάλλον τη Δευτέρα 17 Δεκεμβρίου (έχουμε κάποια τεχνικά προβλήματα γι’ αυτό υπάρχει μια μικρή αβεβαιότητα), ενώ θα διαρκέσει ως τα μεσάνυχτα της 30ής Δεκεμβρίου. Παραμονή πρωτοχρονιάς θα έχουμε τα αποτελέσματα και θα ξέρουμε ποιαν διαλέξατε για Λέξη του 2018.

Λέξη της χρονιάς διαλέγουν βέβαια και άλλοι οργανισμοί, εδώ και πολλά χρόνια μάλιστα. Το λεξικό της Οξφόρδης διάλεξε τον όρο toxic, ενώ το Collins ανέδειξε τον όρο single-use, μίας χρήσης. Από την άλλη, το dictionary.com διάλεξε ως λέξη της χρονιάς τη λέξη misinformation.

Αλλά αυτά αποφάσισαν εκείνοι. Για τη δική μας ψηφοφορία περιμένω τις προτάσεις σας: Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η Λέξη της χρονιάς για το 2018;

 

Posted in Επικαιρότητα, Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: | 190 Σχόλια »

Βιβλία για το καλοκαίρι και για φέτος

Posted by sarant στο 10 Ιουλίου, 2018

Το ιστολόγιο αγαπά τις παραδόσεις και προσπαθεί να τις τηρεί. Και μία από τις παραδόσεις του ιστολογίου είναι και το σημερινό μας άρθρο, που ακολουθεί τη συνήθεια που είχαν (και ίσως έχουν ακόμα) τέτοιες μέρες τα περιοδικά και οι εφημερίδες, να προτείνουν “βιβλία για τις διακοπές”, όσο κι αν για πολύ κόσμο οι διακοπές φέτος (αλλά και τα προηγούμενα χρόνια της κρίσης) είναι άπιαστο όνειρο. Είχαν και κάποιες υποτιθέμενες προδιαγραφές τα “καλοκαιρινά” αυτά βιβλία, που υποτίθεται ότι θα τα διάβαζε κανείς στην ακρογιαλιά, ανάμεσα στις βουτιές: όχι πολύ βαριά θέματα, ας πούμε, αλλά να έχουν και πολλές σελίδες για να φτουρήσουν, αφού το καλοκαίρι διαβάζουμε περισσότερο κι άντε να βρεις βιβλιοπωλείο στην άγονη γραμμή.

Το ιστολόγιο αγαπάει τα βιβλία και του αρέσει να συζητάει για βιβλία, κι έχουμε ανεβάσει ήδη αρκετά άρθρα με προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι, αρχίζοντας από το 2010, που σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία που να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους, χωρίς να ανήκουν απαραίτητα π.χ. σε τριλογία, ενώ το 2011 χαλάρωσα τους περιορισμούς και ζήτησα να προτείνετε οποιοδήποτε βιβλίο. Το 2012 είχα ζητήσει προτάσεις για καινούργια βιβλία, νέες εκδόσεις δηλαδή, επειδή είχα κάνει τη διαπίστωση, που μάλλον εξακολουθεί να ισχύει, ότι το βασικό πρόβλημα της βιβλιαγοράς είναι ότι η υπερπροσφορά καλών και φτηνών παλιότερων βιβλίων, από εφημερίδες ή σε προσφορές των εκδοτικών οίκων, αν και καταρχήν είναι κάτι πολύ καλό για το αδυνατισμένο βαλάντιο του βιβλιόφιλου, ωστόσο στραγγαλίζει την αγορά του καινούργιου βιβλίου. Το 2013 δεν έβαλα κανέναν περιορισμό και σας ζήτησα απλώς να προτείνετε βιβλία για το καλοκαίρι, χωρίς προσανατολισμό σε είδος (π.χ. αστυνομικά) ή σε ύφος (π.χ. ανάλαφρα). Το ίδιο έκανα και το 2014, όπως και το 2015 αλλά και πρόπερσι. Ούτε πέρυσι έβαλα περιορισμό αν και σας ζήτησα να δείξετε προτίμηση σε καινούργια βιβλία.

Μάλιστα, αν προσέξετε, τα τελευταία χρόνια αυτά τα καλοκαιρινά βιβλιοφιλικά μας άρθρα δημοσιεύονται την ίδια μέρα, 10 Ιουλίου, ή τέλος πάντων εκεί κοντά (εκτός όταν πέφτει Σάββατο ή Κυριακή). Επειδή όπως είπαμε τηρώ τις παραδόσεις, το ίδιο έκανα και φέτος. Πάντως, να θυμίσω ότι προτάσεις για βιβλία-δώρα δημοσιεύουμε και κοντά στα Χριστούγεννα -εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της κατηγορίας.

Και φέτος λοιπόν σας καλώ να προτείνετε βιβλία για τις μέρες του καλοκαιριού, όπου κι αν τις περάσουμε, στις παραλίες ή στην πόλη. Δεν θα βάλω κάποιον περιορισμό, προτείνετε ό,τι θέλετε, αν και θα είχε κάποιο νόημα να δώσουμε προτεραιότητα σε σχετικά καινούργιες εκδόσεις ή επανεκδόσεις.

Λένε πως ο παπάς πρώτα βλογάει τα γένια του, οπότε θέλω να αναφέρω το βιβλίο που έβγαλα «μέσα στη χρονιά» (βάζω εισαγωγικά, διότι το βιβλίο βγήκε τον Δεκέμβριο του 2017, αλλά εννοώ τη χρονιά με τη σχολική έννοια). Πρόκειται για τα Αστυνομικά του Κώστα Βάρναλη, από τις εκδόσεις Αρχείο, σε δική μου επιμέλεια. Σε αυτόν τον τόμο έχω συγκεντρώσει 400 χρονογραφήματα του Βάρναλη που δημοσιεύτηκαν από το 1939 έως το 1957 σε καθημερινές εφημερίδες με θέμα παρμένο από το αστυνομικό δελτίο. Αμερόληπτος βέβαια δεν είμαι αλλά νομίζω ότι πρόκειται για καλογραμμένα και πολύ ενδιαφέροντα κείμενα.

Θα παινέψω όμως κι ένα άλλο βιβλίο που εκδόθηκε από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, το Αρχείο. Πρόκειται για τα Ερμάρια του χρόνου της Αγγελικής Γαρίδη, στο οποίο η συγγραφέας, κόρη του γλύπτη, τεχνοκριτικού και αγωνιστή της Αριστεράς Μίλτου Γαρίδη, με οδηγό την αλληλογραφία του πατέρα της, ανιχνεύει τη ζωή και τις περιπέτειες των συγγενικών της προσώπων, στην Ελλάδα και στη Ρουμανία, την πατρίδα της μητέρας της. Χρωστάω να το παρουσιάσω κι εδώ αυτό το βιβλίο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , , , | 177 Σχόλια »

Αυτό το Μουντιαλόφσκι ποιος θα το πάρει;

Posted by sarant στο 29 Ιουνίου, 2018

Ολοκληρώθηκε χτες η φάση των ομίλων στο Μουντιάλ της Ρωσίας, που το λέμε Μουντιαλόφσκι στο ιστολόγιο. Είδαμε μερικά καλά παιχνίδια, μερικά δραματικά φινάλε και, το κυριότερο, έναν σεισμό πολλών ρίχτερ, αφού η κάτοχος του τίτλου, η Γερμανία, αποκλείστηκε από τώρα, τελευταία στον όμιλό της, αφού ηττήθηκε στο τελευταίο ματς από την ήδη αποκλεισμένη Νότια Κορέα.

Δεν ειναι η πρωτη φορά που η κάτοχος του τιτλου αποκλείεται από τη φάση των ομίλων. Στον αιώνα μας, κοντεύει να εξελιχτεί σε κανόνα -ή σε κατάρα. Το 2002 στην Άπω Ανατολή, η Γαλλία, νικήτρια του 1998, ηρθε τελευταία στον όμιλό της. Το 2010 η Ιταλια, ανέλπιστη νικήτρια το 2006, τερμάτισε επίσης τελευταία στον όμιλό της. Το 2014 η Ισπανία, άξια νικήτρια το 2010, αποκλείστηκε απο νωρίς με 2 ήττες αν και νίκησε στο τελευταίο ματς κι έτσι απόφυγε την τελευταία θέση του ομίλου.

Ωστόσο, είναι η πρωτη φορά που αποκλείεται η Γερμανία από τη φαση των ομίλων. Είχε πάλι αποκλειστεί από νωρίς το 1938 αλλά τοτε γίνονταν κατευθειαν αγώνες νοκάουτ. Κι όμως, έπαιζε με την αδιάφορη Κορέα, κι αρκούσε ένα γκολ, και ολοι πίστευαν πως αργά ή γρήγορα οι Γερμανοι θα το έβαζαν αφού είχαν επιστρέψει από την Κόλαση στον προηγούμενο αγώνα με τη Σουηδία, γυρίζοντας το ματς στις καθυστερήσεις και με παιχτη λιγότερο.

Κι όμως, στο ματς με την αδιάφορη Κορέα, κι ενώ στον άλλο αγώνα το Μεξικό είχε καταρρεύσει, το γκολ δεν μπήκε -το γερμανικο γκολ δηλαδη, αφού οι Κορεάτες έβαλαν δύο κερασάκια στην τούρτα τους. Πέρα απ’ ολα τ’ αλλα ομως, ο γερμανικός αποκλεισμός οφειλεται και στην απιστευτη ατυχία που είχε η ομαδα. Δεν είναι μόνο ανικανότητα όταν χάνεις τόσες ευκαιρίες -είναι και καντεμιά. Μην ξεχνάτε πως είχε πάει και ο Κούλης στο Βερολινο και αυτό τουλάχιστον το κληρονόμησε από τον πατέρα του.

Οπότε, μένουν 16 ομάδες -την ώρα που γράφω αυτες τις γραμμές δεν έχουν παιχτεί οι αγώνες του ομίλου G, αλλά είναι γνωστό ότι θα προκριθούν Αγγλία και Βέλγιο. Ο μεταξύ τους αγώνας, λοιπόν, που θ’ αρχίσει σε λίγο, είναι μήπως αδιάφορος; Κάθε αλλο, αφού δεν έχει ξεκαθαρίσει η πρωτη και η δεύτερη θέση του ομίλου και επομένως τα ζευγαρώματα του γύρου των 16. Κι επειδή η Γερμανία αποκλείστηκε, ο δεύτερος του ομίλου θα έχει ίσως καλυτερη τύχη αφού, αν περάσει την Κολομβία, θα πέσει στον νικητή Ελβετίας-Σουηδίας, ενώ ο πρώτος του ομίλου, αν περάσει την Ιαπωνία, πέφτει πάνω στη Βραζιλία. Οπότε, το σημερινό ματς είναι περίεργο και οπωσδήποτε δεν θα βοηθήσει να δούμε πόσα ψάρια πιάνουν δύο από τα αουτσάιντερ της διοργάνωσης, που δεν το έχουμε δει ακόμα με βεβαιότητα διότι ναι μεν πέτυχαν ευρείες νίκες παίζοντας καλή μπάλα αλλά κόντρα σε αδύνατους αντιπάλους.

Αν θέλετε περισσοτερη ανάλυση, ο Ρογήρος έγραψε χτες ένα άρθρο με τα συμπεράσματα του οποίου συμφωνώ. Εγώ περισσότερα δεν θα πω, διοτι δεν είμαι πια και πολύ φανατικός με τη μπάλα και δεν στήνομαι να δω όλα τα ματς, κάθε άλλο -προχτες ας πούμε, αντι να αγωνιώ για την τύχη της Αργεντινής πήγα στο θέατρο, το σαββατοκύριακο θα ταξιδεύω στη Βεστφαλία και μάλλον δεν θα δω τίποτα (θα έχουν κρεμάσει και τα κρέπια οι ντόπιοι και δεν θα βλέπουν ματς έτσι κι αλλιώς), ενώ και τον τελικό παίζει να μην τον δω διότι λέω εκείνη τη μέρα να περάσω το φαράγγι της Σαμαριάς. Τι να γίνει, με την ηλικία τα ενδιαφέροντα αλλάζουν.

Η Κροατία έδειξε ομαδάρα και δεν είναι από τις ομαδες που ξεφουσκώνουν. Η Αργεντινή μπορει να αναστηθεί και έχει τον Μέσι. Η Γαλλία δεν τον έχει. Η Ισπανία δεν έπαιξε καλά, έπαθε και το κάζο με τον προπονητή της, αλλά έχει ομαδαρα. Εγώ πάντως θα υποστηρίξω Πορτογαλία, λόγω Φερνάντο Σάντος και Κριστιάνο Ρονάλντο. Συμπαθέστατος ο ένας, αντιπαθέστατος ο άλλος αλλά παιχταράς. ‘Εχουν και αριστερή κυβέρνηση. Δεύτερη ψήφο θα έδινα στο Βέλγιο λογω γειτνίασης και πολυχρωμίας. Αλλά στο γκάλοπ που θα κάνουμε σημερα έχουμε μία ψήφο μόνο.

Εσείς τι λέτε; Ποιος θα πάρει το Μουντιαλόφσκι; Το γκάλοπ μας θα διαρκέσει σκάρτες 32 ώρες, αφού το έχω προγραμματίσει να κλείσει με την έναρξη του πρώτου αγώνα της φάσης των 16.

Ωστοσο, και μετά την εκπνοή του γκάλοπ θα μπορούμε να σχολιάζουμε εδώ, αφού εκτός απροόπτου αυτό θα είναι και το τελευταίο μουντιαλικό μας άρθρο -γι’ αυτην εδω τη διοργάνωση εννοώ βέβαια!

Λοιπόν; Αυτο το Μουντιαλόφσκι ποιος θα το πάρει;

 

Posted in ποδόσφαιρο, Επικαιρότητα, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , | 193 Σχόλια »

Φέικ νιουζ, η λέξη του 2017!

Posted by sarant στο 31 Δεκέμβριος, 2017

Όπως ξέρουν οι φίλοι του ιστολογίου, χτες το βράδι έληξε η ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς, που είχε αρχίσει από τις 18 Δεκεμβρίου πάνω σε λέξεις που εσείς είχατε προτείνει με τα σχόλιά σας σε προηγούμενο άρθρο. Δεν μας χρειάζεται σασπένς, γι’ αυτό και ο τίτλος φανερώνει αμέσως την ετυμηγορία σας: λέξη της χρονιάς, λέξη του 2017 είναι το φέικ νιουζ. Τη βλέπετε άλλωστε στο κέντρο του υπέροχου λεξοσύννεφου που έφτιαξε ο φίλος μας ο Στάζιμπος, που είναι άλλωστε κάθε χρόνο ο μάγος που στήνει όλον τον μηχανισμό της Λέξης της χρονιάς και που χωρίς τη δική του υλικοτεχνική υποστήριξη δεν θα γινόταν τίποτα.

Θα μου πείτε, είναι λέξη το φέικ νιουζ; Κάποιοι θα είχαν αντίρρηση επειδή είναι σύμπλοκος όρος, άλλοι επειδή είναι ασυμμόρφωτο δάνειο. Και οι δυο ενστάσεις έχουν κάποια βάση, αλλά στην ψηφοφορία για τη Λέξη της χρονιάς έχουμε κατ’ επανάληψη δεχτεί (κι έχετε με την ψήφο σας υπερψηφίσει) και σύμπλοκους όρους και ασυμμόρφωτα δάνεια -για παράδειγμα, Λέξη του 2015 είχε ψηφιστεί ένας σύμπλοκος όρος που ήταν και ασυμμόρφωτο δάνειο, τα κάπιταλ κοντρόλς.

Συνήθως στον γραπτό και ηλεκτρονικό Τύπο τον όρο φέικ νιουζ τον βρίσκουμε γραμμένο με το λατινικό αλφάβητο, fake news. Ωστόσο, εγώ προσωπικά όταν γράφω ελληνικά και μιλώ ελληνικά, προτιμώ να γράφω τέτοιους όρους με ελληνικούς χαρακτήρες. Μπορούμε βέβαια να χρησιμοποιούμε και τον μεταφρασμένο αντίστοιχο όρο, αν και για την απόδοσή του έχουν υποστηριχτεί, με βάσιμα επιχειρήματα, δύο αποδόσεις: ψευδείς ειδήσεις και πλαστές ειδήσεις. Ωστόσο, νομίζω πως χρειάζεται χωριστό άρθρο για το θέμα αυτό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , | 142 Σχόλια »

Ψηφίστε τη λέξη της χρονιάς για το 2017!

Posted by sarant στο 18 Δεκέμβριος, 2017

Πριν από μερικές μερες, και ακριβέστερα την περασμένη Δευτέρα, 11 του μηνός, σας είχα καλέσει να επαναλάβουμε το πείραμα των εφτά τελευταίων ετών και να διαλέξουμε τη λέξη της χρονιάς, τη λέξη του 2017. Στο άρθρο εκείνο προτείνατε τις υποψήφιες λέξεις, τώρα λοιπόν θα ψηφίσουμε αυτήν ή αυτές που θεωρούμε «λέξη της χρονιάς».

Πέρυσι είχαν μπει στην ψηφοφορία 50 λέξεις. Φέτος η εφορευτική επιτροπή, πρόκρινε 45, για να μη διασπαρούν περισσότερο οι προτιμήσεις σας.

Και φέτος, η εφορευτική επιτροπή αποφάσισε να ακολουθήσει την τακτική των 3-4 τελευταίων ετών και να μην επιτρέψει τη δυνατότητα που υπήρχε παλαιότερα, δηλαδή να μπορείτε να προτείνετε κι άλλες λέξεις εκτός του τελικού καταλόγου. Η δυνατότητα αυτή δημιουργεί τεχνικές δυσκολίες, μακραίνει πολύ τον κατάλογο των λέξεων και δεν οδηγεί σε κανένα πρακτικό αποτέλεσμα αφού αυτές οι εκτός καταλόγου λέξεις σπάνια συγκεντρώνουν πολλές ψήφους.

Οι 45 λέξεις που μπαίνουν σε ψηφοφορία είναι:

ανέπαφη συναλλαγή παραντάιζ πέιπερς Ψήφισες για τη λέξη της χρονιάς;
αντισπισιστής παρατασιούχοι
αξιολόγηση πετρελαιοκηλίδα
απομείωση χρέους πλαστικό χρήμα
αριστεία πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας
διεμφυλικός πλεόνασμα
δικτυακή ουδετερότητα πλημμύρες
έξοδος στις αγορές POS
εξωγήινος του Υμηττού πρόσφυγες
ΕΦΚΑ προσωπική διαφορά
ηθικό πλεονέκτημα Ρουβίκωνας
ηλεκτρονικό εισιτήριο σανός
ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί σεξουαλική παρενόχληση
ιδεοληψία στρατηγικός κακοπληρωτής
καθαρή έξοδος ταυτότητα φύλου
ΚΕΕΛΠΝΟ τέταρτο μνημόνιο
κεντροαριστερά τρολ
κοινωνικό μέρισμα υπερκατώτατος μισθός
κρυπτονόμισμα υπερπλεόνασμα
κωλοτούμπα υπερταμείο
ουμπεράδες φέικ νιουζ
ουρά της καμήλας φορολοταρία
οφσόρ  

Μερικά τεχνικά ζητήματα:

  • Δεν ψηφίζουμε εδώ, αλλά χρησιμοποιούμε την ωραιότατη ειδική σελίδα που έχει φτιάξει ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής, ο αγαπητός Στάζιμπος (ή Stazybo Horn). Όπως και πέρυσι, οι λέξεις δεν παρουσιάζονται με την αλφαβητική σειρά (όπως εδώ παραπάνω) αλλά κάθε φορά με διαφορετική, τυχαία σειρά.
  • Σε αυτήν εδώ τη σελίδα μπορούμε να ανακοινώνουμε τι ψηφίσαμε, να κάνουμε προγνωστικά, κτλ.
  • Ψηφίζουμε το πολύ τρεις λέξεις –όχι υποχρεωτικά τρεις, μπορείτε και μία μόνο ή δύο.
  • Η ψηφοφορία θα διαρκέσει έως τις 18.00 του Σαββάτου 30 Δεκεμβρίου. Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν, καλώς εχόντων των πραγμάτων, το πρωί της παραμονής της πρωτοχρονιάς.

Μπορείτε να ψηφίσετε νεολογισμό, μπορείτε να ψηφίσετε υπάρχουσα λέξη που πήρε νέα σημασία μέσα στη χρονιά, μπορείτε να ψηφίσετε λέξη που ακούστηκε πολύ στη χρονιά που πέρασε –εγώ έχω τις προτιμήσεις μου, αλλά δεν θα τις φανερώσω. Σημειώνω ότι κάποιες λέξεις (οφσόρ, παραντάιζ πέιπερς, φέικ νιουζ) εμφανίζονται συχνά γραμμένες στο λατινικό αλφάβητο -αλλά εδώ στο ιστολόγιο προτιμάμε το ελληνικό όταν γράφουμε στα ελληνικά. Άλλωστε τουλάχιστον δυο φορές τέτοιες λέξεις έχουν διακριθεί (Μπρέξιτ πέρυσι, σαξές στόρι παλιότερα).

Πέρυσι είχαν ψηφίσει 1.430 φίλοι του ιστολογίου, πρόπερσι 1.794, με το ρεκόρ του 2013 (2.190) να παραμένει ακατάρριπτο. Να δούμε φέτος…

Επαναλαμβάνω, για να ψηφίσετε κλικάρετε εδώ! Γράφω εδώ τον ευκολομνημόνευτο σύνδεσμο: http://j.mp/lexi2017

Υ.Γ. Αν έχετε δικό σας ιστολόγιο και θέλετε να βάλετε μπανεράκι της ψηφοφορίας, πρέπει να ενσωματώσετε τον εξής κώδικα:

ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ

<a href="http://j.mp/lexi2017">
<img src="http://i.imgur.com/AGvtiGG.jpg" alt="Ψήφισες για τη λέξη της χρονιάς;" title="Ψήφισες για τη λέξη της χρονιάς;" width="50%"></a>

Προσοχή! Να μην γίνουν πλάγια τα «αυτάκια».

Το width=»50%» μπορεί να παραλειφθεί, ή να πάρει όποια τιμή απαιτείται.

Οι διαστάσεις της εικόνας είναι 480×480.
Άλλες διαστάσεις, εδώ: μισή http://i.imgur.com/c0ZJmYc.jpg, διπλάσια http://i.imgur.com/hq4eiFK.jpg

Posted in Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: | 144 Σχόλια »

Ποια είναι η λέξη της χρονιάς για το 2017;

Posted by sarant στο 11 Δεκέμβριος, 2017

Το τέλος της χρονιάς παραδοσιακά είναι καιρός απολογισμών. Το ιστολόγιο προσπαθεί να τηρεί ευλαβικά τις παραδόσεις κι έτσι με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε ένα εγχείρημα που φέτος επαναλαμβάνεται, ούτε λίγο ούτε πολύ, για όγδοη χρονιά: πράγματι, ήρθε και φέτος το πλήρωμα του χρόνου για να διαλέξουμε τη Λέξη της Χρονιάς για το 2017.

Όταν λέμε «λέξη της χρονιάς», εννοούμε κάποια λέξη που ακούστηκε πολύ μέσα στη χρονιά που κοντεύει να τελειώσει. Δεν είναι υποχρεωτικό να είναι νεολογισμός· μπορεί να είναι λέξη που υπάρχει ήδη, αλλά να έχει πάρει καινούργια σημασία ή γενικά να σημάδεψε τη χρονιά που τελειώνει. Τη «λέξη» την εννοούμε με την ευρύτερη έννοια, δηλαδή γίνονται δεκτοί και σύμπλοκοι όροι (πρόπερσι λέξη της χρονιάς ήταν σύμπλοκος όρος, και μάλιστα ξενικός, τα κάπιταλ κοντρόλς) καθώς και ακρώνυμα (το 2014, λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε ο ΕΝΦΙΑ).

Κάθε χρόνο η διαδικασία ξεκινάει περίπου την ίδια εποχή και περιλαμβάνει τρία στάδια, με τρία ισάριθμα άρθρα. Φέτος, το πλήρωμα του χρόνου ήρθε λίγο αργότερα, εξαιτίας ανειλημμένων υποχρεώσεων της εφορευτικής επιτροπής,

Για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, τα περυσινά αποτελέσματα θα τα βρείτε εδώ. Πέρυσι λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε το Μπρέξιτ και ακολούθησαν πρόσφυγες και χοτ σποτ. (Βλέπετε και πάλι ότι γίνονται δεκτοί και ξενικοί όροι, απλοί και σύμπλοκοι. Τα προπέρσινα αποτελέσματα μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Πρόπερσι λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε ο σύμπλοκος όρος κάπιταλ κοντρόλς, στη δεύτερη θέση είχαμε τον όρο πρώτη φορά αριστερά και στην τρίτη το γκρέξιτ. Τα αποτελέσματα του 2014 θα τα βρείτε εδώ. Το 2014 λέξη της χρονιάς ήταν, όπως είπαμε, ο ΕΝΦΙΑ, ενώ στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι ιπτάμενοι αναρχικοί και στην τρίτη ο ένοικος του τάφου. Τα αποτελέσματα του 2013 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2013, λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε το σαξές στόρι, ενώ στη δεύτερη θέση ήρθε η βιαποπουκιανπροέρχεται και στην τριτη θέση τα άκρα/θεωρία των άκρων. Τα αποτελέσματα του 2012 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2012 είχατε ψηφίσει για λέξη της χρονιάς την επαναδιαπραγμάτευση, στη δεύτερη  θέση το εγέρθουτου και στην τρίτη την αλληλεγγύη. Αν θέλετε να πάμε ακόμα πιο πίσω, τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας του 2011 βρίσκονται εδώ. Το 2011 πρώτη είχε έρθει, με διαφορά, η λέξη αγανακτισμένοι, ενώ στη δεύτερη και τρίτη θέση ισοβάθμησαν το κούρεμα και το χαράτσι. Τέλος, τα αποτελέσματα, του 2010, βρίσκονται εδώ. Το 2010, πρώτη χρονιά του… θεσμού, είχε έρθει πρώτη η λέξη μνημόνιο, ακολούθησε με μικρή διαφορά το ΔουΝουΤου και την τριάδα έκλεισε η τρόικα.

Ένας κανόνας που έχουμε καθιερώσει σε αυτές τις ψηφοφορίες είναι ότι οι λέξεις που έχουν διακριθεί τα προηγούμενα χρόνια αποκλείονται από την ψηφοφορία. Δεν είμαι και τόσο βέβαιος αν αυτός ο κανόνας πρέπει να διατηρηθεί, αλλά να δούμε πρώτα αν θα παραστεί ανάγκη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Επικαιρότητα, Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , | 174 Σχόλια »

Δέκα τραγούδια που μ’ αρέσει να τραγουδάω

Posted by sarant στο 7 Δεκέμβριος, 2017

Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε προχτές στο μουσικό περιοδικό Mic.gr, στη στήλη Be my guest, στην οποία ένας καλεσμένος διαλέγει δέκα μουσικά κομμάτια και τα παρουσιάζει σύντομα. Ο Αντώνης Ξαγάς με προσκάλεσε, ανταποκρίθηκα με χαρά και αναδημοσιεύω εδώ τα όσα έγραψα εκεί.

10 τραγούδια που μ’ αρέσει να τραγουδάω

Στην πραγματικότητα είναι πολύ περισσότερα. Μου αρέσει πολύ να τραγουδάω, είτε με παρέα είτε μονάχος, είναι κάτι που με ανανεώνει και με καθαρίζει από τις σκοτούρες της καθημερινότητας. Θα φανερώσω βέβαια την ηλικία μου, μια και διάλεξα τραγούδια παλιά, αφού κανένα από τα 10 της λίστας δεν είναι τούτου του αιώνα –μερικά μάλιστα είναι πολύ πολύ παλιότερα. Βλέπετε, στον σκληρό δίσκο του μυαλού μας χαράζονται κυρίως τραγούδια που τα γνωρίζουμε και τ’ αγαπάμε στα νιάτα μας. Αλλ’ ας είναι.

Τα περισσότερα τραγούδια της λίστας μου, είναι, φυσικά, πασίγνωστα· όχι όμως όλα. Μάλιστα, καναδυό πρέπει να τ’ ακούνε για πρώτη φορά οι περισσότεροι. Θα ξεκινήσω με ένα μάλλον άγνωστο.

Όταν ήμουν μαθητής στο Λύκειο (πιο σωστά, στις τελευταίες τάξεις του εξαταξίου Γυμνασίου) άκουγα, φυσικά, κάθε απόγευμα από τις 4 στις 5 την εκπομπή του Γιάννη Πετρίδη στο Πρώτο Πρόγραμμα. Ο Πετρίδης έκανε συχνά-πυκνά διαγωνισμούς. Κάποια περίοδο είχε παρουσιάσει έναν κατάλογο με 100 καλλιτέχνες, τον οποίο κατέγραψα με τη θρησκευτική ευλάβεια των εφήβων, και αρκετές μέρες αργότερα έβαλε ένα τραγούδι, λέγοντας ότι είναι από το συγκρότημα (έτσι τα λέγαμε τότε, όχι μπάντες) που βρίσκεται στον αριθμό 69 του καταλόγου. Ήταν οι Three Dog Night, πήρα τηλέφωνο και το είπα, κι έτσι ύστερα από μερικές μέρες μου ήρθε στο σπίτι το βραβείο, ένα σαρανταπεντάρι δισκάκι. Και βέβαια, είπε και τ’ όνομά μου ο Πετρίδης από τον σταθμό, και το καμάρωνα επειδή κάποιοι και κάποιες με άκουσαν -την ιστορία αυτή την έχω αφηγηθεί και σ’ ένα παλιό μου διήγημα, στο πρώτο μου βιβλίο. Φυσικά, τις επόμενες μέρες άκουγα συνέχεια το δισκάκι που είχα κερδίσει και έμαθα απέξω τους εύθυμους στίχους του.

Λοιπόν, το «Oh what a shame» του Roy Wood.

Την ίδια περίπου εποχή άκουγα συνεχώς Σαββόπουλο. Δεν μπορεί να λείπει ένα δικό του τραγούδι από τον κατάλογο, παρ’ όλα όσα ακολούθησαν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γιουτουμπάκια, Προσωπικά, Σφυγμομετρήσεις, Τραγούδια | Με ετικέτα: , | 132 Σχόλια »

Ελάτε να μαζέψουμε ορθογραφικά λάθη

Posted by sarant στο 12 Οκτώβριος, 2017

Το σημερινό άρθρο θα το γράψετε εσείς ή τουλάχιστον θα το γράψουμε όλοι μαζί.

Μου γράφει ένας φίλος, γλωσσολόγος και πανεπιστημιακός, και με ρωτάει αν έχω υπόψη μου κάποιον πίνακα λέξεων που γράφονται συχνά ανορθόγραφα, αν υπάρχει κάποια σχετική εργασία.

Δεν είναι απαραίτητο, μου λέει, να είναι κάτι πολύ επιστημονικό, θα μπορούσε π.χ. να είναι και η υποκειμενική εντύπωση κάποιου εκπαιδευτικού, που έχει δει άπειρα γραπτά.

Με δυο λόγια, ο φίλος μου αναζητεί έναν κατάλογο λέξεων που να εμφανίζονται συχνά ανορθόγραφες (απ’ αυτές που κάνουν διάφορους να κλαίγονται ότι οι Έλληνες δεν ξέρουν ορθογραφία, σημειώνει με ένα χαμογελάκι) αλλά ταυτόχρονα να έχουν μία σαφώς αποδεκτή σωστή ορθογραφία, δηλαδή δεν τον ενδιαφέρουν οι περιπτώσεις όπως ο ορθοπ*δικός όπου υπάρχουν δυο εξίσου συχνές παραλλαγές ή, θα πρόσθετα εγώ, το α*γό (αυγό ή αβγό) ή το τρένο/τραίνο.

Ο φίλος μου θέλει λέξεις που να μην υπάρχει αμφιβολία ή διχογνωμία (στα λεξικά) για τη σωστή τους ορθογραφία αλλά να γράφονται συχνά με λάθος τρόπο.

Νομίζω επίσης ότι τον φίλο μου δεν τον ενδιαφέρουν τόσο πολύ κάποιες λέξεις των οποίων η σωστή ορθογραφία δεν είναι ευρέως γνωστή -μια τέτοια είναι η λέξη «μυροβλύτης», για την οποία έχουμε γράψει παλιότερα, την οποία πολύς κόσμος τη γράφει «μυροβλήτης».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ορθογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: | 370 Σχόλια »

Βιβλία για το καλοκαίρι, άλλη μια φορά

Posted by sarant στο 10 Ιουλίου, 2017

Το ιστολόγιο αγαπά τις παραδόσεις και προσπαθεί να τις τηρεί. Και μια από τις παραδόσεις του ιστολογίου είναι και το σημερινό μας άρθρο, που ακολουθεί τη συνήθεια που είχαν (και ίσως έχουν ακόμα) τέτοιες μέρες τα περιοδικά και οι εφημερίδες, να προτείνουν “βιβλία για τις διακοπές”, όσο κι αν για πολύ κόσμο οι διακοπές φέτος (αλλά και τα προηγούμενα χρόνια της κρίσης) είναι άπιαστο όνειρο. Είχαν και κάποιες υποτιθέμενες προδιαγραφές τα “καλοκαιρινά” αυτά βιβλία, που υποτίθεται ότι θα τα διάβαζε κανείς στην ακρογιαλιά, ανάμεσα στις βουτιές: όχι πολύ βαριά θέματα, ας πούμε, αλλά να έχουν και πολλές σελίδες για να φτουρήσουν, αφού το καλοκαίρι διαβάζουμε περισσότερο κι άντε να βρεις βιβλιοπωλείο στην άγονη γραμμή.

Το ιστολόγιο αγαπάει τα βιβλία και του αρέσει να συζητάει για βιβλία, κι έχουμε ανεβάσει ήδη αρκετά άρθρα με προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι, αρχίζοντας από το 2010, που σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία που να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους, χωρίς να ανήκουν απαραίτητα π.χ. σε τριλογία, ενώ το 2011 χαλάρωσα τους περιορισμούς και ζήτησα να προτείνετε οποιοδήποτε βιβλίο. Το 2012 είχα ζητήσει προτάσεις για καινούργια βιβλία, νέες εκδόσεις δηλαδή, επειδή είχα κάνει τη διαπίστωση, που μάλλον εξακολουθεί να ισχύει, ότι το βασικό πρόβλημα της βιβλιαγοράς είναι ότι η υπερπροσφορά καλών και φτηνών παλιότερων βιβλίων, από εφημερίδες ή σε προσφορές των εκδοτικών οίκων, αν και καταρχήν είναι κάτι πολύ καλό για το αδυνατισμένο βαλάντιο του βιβλιόφιλου, ωστόσο στραγγαλίζει την αγορά του καινούργιου βιβλίου. Το 2013 δεν έβαλα κανέναν περιορισμό και σας ζήτησα απλώς να προτείνετε βιβλία για το καλοκαίρι, χωρίς προσανατολισμό σε είδος (π.χ. αστυνομικά) ή σε ύφος (π.χ. ανάλαφρα). Το ίδιο έκανα και το 2014, όπως και πρόπερσι αλλά και πέρυσι.

Μάλιστα, αν προσέξετε, τα τελευταία χρόνια αυτά τα καλοκαιρινά βιβλιοφιλικά μας άρθρα δημοσιεύονται την ίδια μέρα, 10 Ιουλίου, ή τέλος πάντων εκεί κοντά (πέρυσι η 10η Ιουλίου ήταν Κυριακή κι έτσι το άρθρο μπήκε τη Δευτέρα 11). Επειδή όπως είπαμε τηρώ τις παραδόσεις, το ίδιο έκανα και φέτος. Πάντως, να θυμίσω ότι προτάσεις για βιβλία-δώρα δημοσιεύουμε και κοντά στα Χριστούγεννα -εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της κατηγορίας.

Και φέτος λοιπόν σας καλώ να προτείνετε βιβλία για τις μέρες του καλοκαιριού, όπου κι αν τις περάσουμε, στις παραλίες ή στην πόλη. Δεν θα βάλω κάποιον περιορισμό, προτείνετε ό,τι θέλετε, αν και θα είχε κάποιο νόημα να δώσουμε προτεραιότητα σε σχετικά καινούργιες εκδόσεις.

Λένε πως ο παπάς πρώτα βλογάει τα γένια του, οπότε θέλω να αναφέρω το βιβλίο που έβγαλα «μέσα στη χρονιά» (βάζω εισαγωγικά, διότι το βιβλίο βγήκε τον Δεκέμβριο του 2016, αλλά εννοώ τη χρονιά με τη σχολική έννοια). Πρόκειται για τα Αττικά του Κώστα Βάρναλη, από τις εκδόσεις Αρχείο, σε δική μου επιμέλεια. Σε αυτόν τον τόμο έχω συγκεντρώσει 400 χρονογραφήματα του Βάρναλη που δημοσιεύτηκαν από το 1939 έως το 1958 σε καθημερινές εφημερίδες και που αφορούν την Αθήνα και την Αττική. Αμερόληπτος βέβαια δεν είμαι αλλά νομίζω ότι πρόκειται για εξαιρετικά καλογραμμένα κείμενα που χαρίζουν πολλές ώρες απολαυστικής ανάγνωσης -τις προάλλες παρουσίασα (όχι για πρώτη φορά) ένα δείγμα, με το χρονογράφημα για το Αγκίστρι. Επειδή ο Βάρναλης ήταν μανιώδης φυσιολάτρης και εκδρομέας και δεινός κολυμβητής, πολλά χρονογραφήματα του τόμου έχουν καλοκαιρινό χρώμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , , , | 163 Σχόλια »