Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Τηλεοπτικά’ Category

Καταιγιστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Ιουνίου, 2017

Δεν τα λέω έτσι επειδή σερβίρονται με ταχύτατους ρυθμούς, πού τέτοια τύχη, αλλά διότι καθώς τα γράφω ακούω βροντές και βλέπω αστραπές καθώς ξέσπασε το άξαφνο καλοκαιρινό μπουρίνι.

Ξεκινάμε με τα ορντέβρ και με ένα ρεπορτάζ για τις αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλαγές που κινούνται, θα μπορούσε να πει κανείς, σε… αντικαφασική κατεύθυνση. Διαβάζω ότι:

«Μαχαιριά» στην ελληνική ευρηματικότητα αποτελεί ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, κυρίως για τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που στερούνται νόμιμης θέσης στάθμευσης και εφεύρουν διάφορους τρόπους για να εξασφαλίζουν μόνιμα μια θέση πάρκινγκ έξω από το σπίτι τους!

Όχι όμως. Το ρήμα είναι «εφευρίσκω», ο τύπος «εφεύρω» σκέτος δεν στέκεται παρά μόνο με «να» και «θα». Κι αν σας φαίνεται κάπως σκονισμένο το «εφευρίσκουν», που συμφωνώ, υπάρχουν ευτυχώς πολλά άλλα συνώνυμα, από τα κάπως πιο επίσημα (π.χ. επινοούν) ως τα πιο ζωντανά και λαϊκά (μηχανεύονται, σκαρφίζονται) που νομίζω πως ταιριάζουν στην περίσταση, που δεν έχουμε δα και καμιά εφεύρεση περιωπής.

* Όμως, πέρα από το γλωσσικό λαθάκι, το πιο εντυπωσιακό είναι αυτό που γράφει ο φίλος μας ο Στάζιμπος στο σχόλιο 49, ότι δηλαδή η είδηση είναι ΟΛΗ κατασκευασμένη – λάθος. Δεν υπάρχει «νέος ΚΟΚ», η δε ποινή των 400 ευρώ ισχύει από το 2007!

* Δεν το άκουσα με τ’ αυτιά μου, αλλά μου το μετέδωσαν δυο φίλοι, οπότε μάλλον θα είναι αληθινό. Μεσημεριανές ειδήσεις στον «Σκάι» πριν από μερικές μέρες:

«Η κ. Μέι θα συναντηθεί με την αυτού μεγαλειότης τη βασίλισσα Ελισάβετ».

Δύο κοτσάνες στην τιμή της μίας. Και «αυτού» αντί «αυτής» (αφού είναι γυναίκα η Ελισάβετ) και άκλιτο το «μεγαλειότης» αντί «μεγαλειότητα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Γραμματική, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 229 Σχόλια »

Το δισεκατομμύριο, ο Άδωνης και ο αμείλικτος Μέφρι

Posted by sarant στο 16 Ιανουαρίου, 2017

Τις τελευταίες μέρες κυκλοφόρησε πολύ στη μπλογκόσφαιρα ένα βιντεάκι από τηλεοπτική εκπομπή (μάλλον του Σκάι) στην οποία ένας νεαρός σταματάει διαβάτες στον δρόμο και τους ρωτάει «Πόσα εκατομμύρια είναι το δισεκατομμύριο;» ή «Πόσα δισεκατομμύρια είναι το τρισεκατομμύριο;». Κανείς από τους αιφνιδιασμένους περαστικούς δεν φαίνεται να απαντάει σωστά -άλλοι λένε «δύο» ή «τρία», άλλοι «εκατό», άλλοι άλλα, κανείς δεν φαίνεται να δίνει τη σωστή απάντηση που είναι, βέβαια, «χίλια».

Πολλοί γέλασαν με την εκπομπή, και θα παραδεχτώ ότι έχει αστείες στιγμές το βίντεο. Εγώ δεν γέλασα επειδή δεν μου αρέσουν οι εκπομπές όπου ο πανίσχυρος και παντογνώστης παρουσιαστής προσπαθεί να βγάλει γέλιο από ανυποψίαστους περαστικούς -τις έχω σιχαθεί από τότε που ήμουν μικρό παιδί και έβλεπα τον Μαστοράκη να κάνει το Κάντιντ Κάμερα στη χουντική τηλεόραση. Εξίσου σιχαμερές μου φαίνονται οι εκπομπές όπου κάποιος κάνει τηλεφωνικές φάρσες μπροστά σε κοινό που ακούει τη συνδιάλεξη -ο Τζιμάκος ο Πανούσης έκανε τέτοιες, νομίζω. Δεν έχω πρόβλημα με τις τηλεφωνικές φάρσες καθαυτές, έκανα κι εγώ όταν βρισκόμουν στην ηλικία όπου οι δραστηριότητες αυτές φαίνονται πολύ αστείες (στην τρίτη γυμνασίου) -αλλά το να τηλεφωνείς σε απροστάτευτους πολίτες για να σε ακούει και να ξεκαρδίζεται το νοήμον κοινό, το θεωρώ ξεπεσμό. Θα μου πείτε και η ραδιοφωνική Ελληνοφρένεια το έκανε αυτό -αλλά δεν είναι το ίδιο, είναι αρκετά διαφορετικός ο τρόπος της Ελληνοφρένειας και έχει και αυτοσαρκασμό. Τέλος πάντων, πλατειάζω, το θέμα μας είναι η εκπομπή με τα εκατομμύρια και το δισεκατομμύριο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , | 203 Σχόλια »

Πώς (δεν) ξεθάφτηκε ο Παπαδιαμάντης

Posted by sarant στο 18 Φεβρουαρίου, 2016

Στο άρθρο του περασμένου Σαββάτου είχα αναφερθεί και στην κόντρα του παρουσιαστή Κ. Μπογδάνου με τον δήμαρχο Ζακύνθου, με αφορμή τα όσα είπε ο πρώτος για τον Διονύσιο Σολωμό, χωρίς ωστόσο να μπω στην ουσία του θέματος. Σε συνέχεια αυτής της αντιπαράθεσης, ο παρουσιαστής προσκάλεσε τη Δευτέρα στην εκπομπή του τον συγγραφέα (και τ. βουλευτή) Πέτρο Τατσόπουλο για μια συζήτηση που ξεκίνησε από αυτή τη διένεξη αλλά επεκτάθηκε και σε άλλα θέματα.

Στη συζήτηση αυτή, ο Π. Τατσόπουλος ανέφερε ως γεγονός κάτι που μου φαίνεται ότι δεν αληθεύει -και επειδή το άκουσε αρκετός κόσμος, και αφού ένας από τους σκοπούς του ιστολογίου είναι και η αναζήτηση της αλήθειας και η ανασκευή μύθων ειδικά σε σχέση με τη γλώσσα και τη λογοτεχνία, θέλω να αφιερώσω το σημερινό άρθρο σε αυτό.

Το θέμα το έχω ήδη συζητήσει στο Φέισμπουκ, και μάλιστα με συμμετοχή του άμεσα εμπλεκόμενου, αλλά οι συζητήσεις του Φέισμπουκ έχουν το κακό ότι δεν διατηρούνται στην επιφάνεια και δεν γκουγκλίζονται (όταν γίνονται σε προσωπικές σελίδες), οπότε μεταφέρω εδώ κάποια πράγματα.

Λοιπόν, στην εκπομπή της Δευτέρας 15/2, ο Πέτρος Τατσόπουλος, που είναι πολύ καλός συζητητής κατά τη γνώμη μου, υποστήριξε ότι τις μεγάλες μορφές σαν τον Σολωμό δεν πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε σαν ιερές αγελάδες, ότι έχουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά, άρα και ελαττώματα. Και συνέχισε λέγοντας πως ο Σολωμός ήταν «ένας βασανισμένος άνθρωπος, όπως εξίσου βασανισμένος άνθρωπος ήταν ο Παπαδιαμάντης».

Φτάνουμε στο σημείο που μας ενδιαφέρει. Λέει ο Τατσόπουλος (απομαγνητοφωνώ):

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μύθοι, Μεταμπλόγκειν, Παπαδιαμάντης, Τηλεοπτικά, Φιλολογία | Με ετικέτα: , , , , | 234 Σχόλια »

Νεοδημοκρατικά μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 9 Ιανουαρίου, 2016

Τον ίδιο τίτλο (χωρίς το «πάλι» όμως) είχαμε και πριν από τρεις εβδομάδες, στο αντίστοιχο άρθρο πριν από τον πρώτο γύρο των εσωκομματικών εκλογών στη Νέα Δημοκρατία. Αύριο γίνεται ο δεύτερος γύρος, και τώρα οι τέσσερις υποψήφιοι έχουν περιοριστεί σε δύο μονομάχους, τον παραδοσιακό Βαγγέλη και τον εκσυγχρονιστή Κούλη. Κρίνοντας από τα δείγματα γραφής του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και από την άκρως πολιτικάντικη δημόσια επικοινωνία του, νομίζω ότι η εκσυγχρονιστική εικόνα που προβάλλει είναι προσχηματική και επίπλαστη -αλλά βέβαια, από πίτα που δεν τρώω, δεν με νοιάζει αν θα καεί ή αν θα γίνει περιζήτητη.

Επιπλέον, παρά τον τίτλο, κανένα από τα (όχι και πολλά, διότι έπεσαν δουλειές) μεζεδάκια της πιατέλας δεν αναφέρεται στις εσωκομματικές εκλογές της ΝΔ. Ωστόσο, αυτό δεν σας εμποδίζει να σχολιάζετε, να κάνετε προγνωστικά, ακόμα και να σχολιάσετε τα αποτελέσματα όταν βγουν αύριο (ή όποτε βγουν, μια και η ΝΔ δεν έχει ως τώρα και πολύ καλές επιδόσεις στα διαδικαστικά της).

* Να ξεκινήσω όμως με κάτι που μου έτυχε τις προάλλες. Ήμουν στη Στουρνάρα και ήθελα να αγοράσω ένα στικάκι, οπότε πήγα στο Πλαίσιο, όχι και πολύ έξυπνη κίνηση διότι ήθελα μόνο ένα στικάκι. Ανέβηκα λοιπόν στον δεύτερο όροφο για να το πάρω και μετά κατέβηκα στο ισόγειο για να πληρώσω, και στάθηκα στην ουρά. Όταν ήρθε η σειρά μου, ο υπάλληλος με ρώτησε αν θέλω απόδειξη ή τιμολόγιο και ύστερα μού ζήτησε «ένα τηλέφωνο».

Επειδή ανάλογη στιχομυθία είχε γίνει και με τον προηγούμενο στην ουρά ήμουν προετοιμασμένος, οπότε απάντησα ήρεμα «Δεν έχω». «Δεν έχετε;» με ρώτησε κάπως έκπληκτος ο υπάλληλος. «Όχι. Η κρίση, βλέπετε…» του είπα.

Η απορία μου πάντως είναι σε τι χρειάζεται το τηλέφωνο του πελάτη για τόσο ασήμαντες αγορές -για την εγγύηση;

* Πολλές φορές έχουμε γράψει για τις «σορούς» που σχεδόν σαν να βγήκε φιρμάνι έχουν αντικαταστήσει στη δημοσιογραφική γλώσσα τα «πτώματα», μια λέξη που κοντεύει να μετατραπεί σε ταμπού, οπότε δεν έχει νόημα να σταχυολογώ τις περιπτώσεις που χρησιμοποιείται καταχρηστικά κατά τη γνώμη μου η «σορός» εκεί που (πάλι κατά τη γνώμη μου) ταιριάζει περισσότερο το «πτώμα».

Ωστόσο, το τελευταίο πολυμαργαριτάρι από την Καθημερινή αξίζει να ανθολογηθεί. Ο τίτλος του άρθρου για την ανεύρεση τεσσάρων πτωμάτων μεταναστών στους Φούρνους είναι: Οι σοροί τεσσάρων πτωμάτων εντοπίστηκαν στους Φούρνους. Μάλλον σε αβλεψία του υλατζή πρόκειται, αλλά και πάλι είναι ενδεικτικό του ότι η λέξη «σορός» δεν έχει το ίδιο βάρος με τη λέξη «πτώμα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Μόνο στην Ελλάδα, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , | 335 Σχόλια »

Το χασίς είναι το όπιο του Μπογδάνου

Posted by sarant στο 19 Νοέμβριος, 2015

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου αποτελεί υπαινιγμό στη γνωστή ρήση «Η θρησκεία είναι το όπιο του λαού», που αποδίδεται στον Κάρολο Μαρξ και με κανένα τρόπο δεν υπονοεί ότι ο δημοσιογράφος Κων. Μπογδάνος έχει κάποια σχέση με τις συγκεκριμένες ψυχότροπες ουσίες.

Απλώς, ο δημοσιογράφος στην προχτεσινή του εκπομπή, και ενώ συνέχιζε την επίδειξη πασαλειμ… γνώσεων την οποία έχει αναγάγει σε μόνιμη τακτική του, πέταξε μιαν αρκετά ενδιαφέρουσα κοτσάνα, που μου δίνει την ευκαιρία για το σημερινό άρθρο.

Στην αρχή, σκέφτηκα να φιλοξενήσω το μπογδάνειο μαργαριτάρι στα μεζεδάκια του Σαββάτου, επειδή όμως το θέμα έχει και γλωσσικό ενδιαφέρον αποφάσισα να το αναπτύξω σε αυτοτελές άρθρο.

Λοιπόν, στην προχτεσινή εκπομπή του στον Σκάει, ο Κ. Μπογδάνος, παίρνοντας αφορμή από το γεγονός ότι βρέθηκαν σύριγγες σε ένα διαμέρισμα που ίσως είχαν νοικιάσει οι μακελάρηδες του Παρισιού, ρώτησε τη συνεργάτριά του αν ξέρει «από πού βγαίνει η λέξη ασάσιν που σημαίνει δολοφόνος» (στο 57.30 του αρχείου):

http://www.skai.gr/player/TV/?mmid=266755

Kαι αμέσως συμπληρώνει «βγαίνει απ’ το χασίς» και συνεχίζει λέγοντας ότι, όπως διάβασε στη «Σαμαρκάνδη» του Αμίν Μααλούφ, η ρίζα είναι η λέξη «χασασιγιούν», διότι «οι πρώτοι τζιχαντιστές ή αν θέλετε δολοφόνοι αυτοκτονίας, που τους έστελνε ο Γέρος του Βουνού πάνω σε ένα απόρθητο οχυρό, το Αλαμούτ, στη Μέση Ανατολή, πήγαιναν και σκότωναν -τότε μαχαίρωναν, δεν μπορούσαν να ανατιναχθούν- τον αντίπαλο, αφού είχανε αφιονιστεί. Αφιόνι είναι το χασίς. Τους τίγκαραν λοιπόν στις ουσίες, και τους στέλνανε. Χασίς – χασασιγιούν -ασάσιν, πέρασε στις λατινογενείς γλώσσες, στα αγγλικά, το ίδιο και τα γαλλικά. Αν λοιπόν αυτές οι σύριγγες…»

Καλά το ξεκινάει ο Κ. Μπογδάνος, αλλά μετά το χαλάει και δικαιώνει τον τίτλο που του έχει απονείμει το ιστολόγιο, που τον ανακήρυξε Νομάρχη Ημιμαθείας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Κοτσανολόγιο, Μέση Ανατολή, Μικρασιατική καταστροφή, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , | 316 Σχόλια »

Το περισπώμενο κύμα της κυρίας Φλέσσα

Posted by sarant στο 28 Σεπτεμβρίου, 2015

Την εκπομπή της Βίκης Φλέσσα και του Γ. Μπαμπινιώτη «Οι λέξεις φταίνε» (στη ΝΕΡΙΤ και σε επανάληψη στην ΕΡΤ) δεν την παρακολουθώ συστηματικά, οπότε μπορεί να την αδικώ, πάντως όποτε την έχω παρακολουθήσει πρόσεξα ότι ο καλεσμένος ήταν, χωρίς εξαίρεση, νοσταλγός του πολυτονικού ή/και εξέφραζε την άποψη ότι η γλώσσα απειλείται, φθείρεται, αφελληνίζεται. Ένα αλλο χαρακτηριστικό που διέκρινα: οι λέξεις που διάλεγαν οι οικοδεσπότες για να βάλουν σε συζήτηση ή στα γλωσσικά παιχνίδια τους (π.χ. στην Κρεμάλα) ήταν πάντα λόγιες λέξεις, κάτι που υποβάλλει την ιδέα ότι άξια μελέτης είναι μόνο η λόγια μορφή της γλώσσας -ποτέ δεν έχω δει να έχει μπει σε γλωσσικό παιχνίδι της εκπομπης λέξη λαϊκή.

Η εκπομπή που προβλήθηκε χτες (σε επανάληψη) δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Η λέξη που μπήκε στην κρεμάλα για να τη βρει ο καλεσμένος ήταν η «ειμαρμένη», ενώ καλεσμένος ήταν ο πολύ καλός ηθοποιός Ιεροκλής Μιχαηλίδης, ο οποίος δεν παρέλειψε να εκφράσει την ευαρέσκειά του που ο τίτλος της εκπομπής («Οι λέξεις φταίνε») είναι γραμμένος στον λογότυπο «με δασείες και περισπωμένες», με αυτά τα ωραία στολίδια, που του λείπουν, και μάλιστα την απώλεια αυτή την έχει νιώσει στο πετσί του, αφού το όνομά του, Ιεροκλής ήταν και δασυνόμενο και περισπώμενο.

– Έμεινε μισό το ονομά μου, παραπονέθηκε.

– Έφυγε όλο το αρχαίον κλέος, είπε με στόμφο η κυρία Φλέσσα (Ποιο κλέος όμως; Οι αρχαίοι περισπωμένη δεν ξέρανε -η πολυτονική γραφή δεν γενικεύτηκε παρά στον 9ο αιώνα μ.Χ.)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Μονοτονικό, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , | 263 Σχόλια »

Ιπτάμενοι αναρχικοί και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Δεκέμβριος, 2014

Iptamenoiant1Σάββατο σήμερα, και ο τίτλος του ταχτικού μας άρθρου είναι παρμένος από κάτι που έγινε το προηγούμενο Σάββατο, και συγκεκριμένα από το «ρεπορτάζ» του Αντένα, το οποίο είδε αναρχικούς να πηδούν από κτίριο σε κτίριο και από ταράτσα σε ταράτσα και που σχολιάστηκε ποικιλότροπα (και πανέξυπνα) στα κοινωνικά μέσα, με τιτιβίσματα και ατάκες όπως ότι ‘θα βρέξει, επειδή οι ιπτάμενοι αναρχικοί πετάνε χαμηλά’, ή για το FIR της Κυψέλης και το αεροδρόμιο «Νώντας Σκυφτούλης».

Να σημειώσω πάντως ότι η φωτογραφία από την οθόνη του Αντένα που βλέπετε εδώ αριστερά είναι αυθεντική, όχι φωτοσοπημένη. Εδώ μπορείτε να δείτε άλλωστε και το βιντεάκι, στο οποίο ο Γιώργος Καραϊβάζ μιλάει για «αερομεταφερόμενο τάγμα αναρχικών» και για «παρκούρ» αλλά και για πελταστές των Εξαρχείων.

taratses*Διαβάσαμε μάλιστα, σε (οΘντκ) σοβαρόν ιστότοπο, ότι «ηψηλόβαθμοι αξιωματικοί της ΕΛΑΣ» εντόπισαν «εκατοντάδες νεαρούς να βρίσκονται ανεβασμένοι σε συγκοινωνούντες ταράτσες» (από εδώ) Βέβαια, στο μεταξύ ο σολοικισμός και η ανορθογραφία διορθώθηκαν, αλλά η πεθερά δεν είδε λίγες αράδες πιο κάτω τους «50 τόνους μπαζών» (ήταν βαριές μπάζες προφανώς).

* Κι ένα μικρογλωσσικό από τη συζήτηση στη Βουλή, τη συζήτηση που οδήγησε στην ψήφιση της τροπολογίας και στη δικαίωση του αγώνα του Νίκου Ρωμανού. Υπερασπιζομενος την παλαιότερη βρισιά ‘θρασίμια’ του πρωθυπουργού, ο βουλευτής Καραγκούνης (ΝΔ) είπε: «Πρόκειται περί θρασιμίων«. Όμως, όπως το αγρίμι έχει γενική πληθυντικού «των αγριμιών» και το κουνούπι έχει «των κουνουπιών», έτσι και το θρασίμι κάνει «των θρασιμιών». Εκτός αν στα.. καραγκούνικα η ονομαστική ενικού είναι «το θρασίμιο» (ή «το θρασίμιον»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βάρναλης, Επικαιρότητα, Εκδηλώσεις, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , | 170 Σχόλια »

Δώδεκα ντουζίνες μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Νοέμβριος, 2014

Λέγοντας «δώδεκα ντουζίνες» μεζεδάκια δεν εννοώ βέβαια ότι στο σημερινό μας άρθρο παραθέτω 144 μεζεδάκια (τόσα είναι οι δώδεκα ντουζίνες). Τόσα πολλά δεν είναι δυνατόν να μαζευτούν σε μια βδομάδα. Απλώς το σημερινό σαββατιάτικο άρθρο είναι το 144ο, όχι από τότε που άρχισα να δημοσιεύω άρθρα με μεζεδάκια, αλλά από τότε που άρχισα να τα μετράω -κι επειδή δεν έβρισκα καλύτερον τίτλο, και αφού ο αριθμός 144 μου ασκεί παιδιόθεν έλξη, καλός τίτλος είναι κι αυτός.

(Μικρός σαν ήμουν, στο δημοτικό, είχε τύχει να αναφέρει ο παππούς μου ότι το 144 είναι το τετράγωνο του 12, και ο αριθμός, ο πρώτος που ήταν έξω από το προπαιδειακό σύστημα ως το 100, σαν το Άλφα του Κενταύρου να λέμε, μού έχει εντυπωθεί).

Πάντως, αυτή η 144η σαββατιάτικη πιατέλα μας δεν είναι εντελώς γεμάτη μεζεδάκια, επειδή η βδομάδα που δεν πέρασε ακόμα ήταν πολύ φορτωμένη -και δεν βοηθήσατε πολύ κι εσείς. 🙂

Χτες το απόγευμα αναφέρθηκε στο ιστολόγιο ο Κ. Μπογδάνος στην εκπομπή του στον Σκάι και ταυτόχρονα απάντησε σε μιαν απορία που είχα. Μιλώντας για τα παρακούσματα (τα ραμόνια σύμφωνα με την ορολογία του ιστολογίου), έκανε αναφορά στο θαυμάσιο άρθρο-παρωδία της Βικιπαίδειας για τον Τζανμπατίστα Ροβιόλι, «που το έχει κατεβάσει ο Σαραντάκος». Πράγματι, το άρθρο κατέβηκε από τη Βικιπαίδεια αφού είναι παρωδία, διότι Ροβιόλι δεν υπήρξε (με βιολί σαντουροβιόλι λέει ο στίχος του Γκάτσου), αλλά μπορείτε να το διαβάσετε σε παλιό μας άρθρο, μια και ευτυχώς είχα την πρόνοια να το αποθηκεύσω πριν διαγραφεί.

Το άρθρο είναι θαυμάσια παρωδία λοιπόν και είχα την απορία ποιος να το έγραψε -και η απορία αυτή λύθηκε, αφού ο Μπογδάνος μάς ενημέρωσε ότι το έχει γράψει ο (φίλος του προφανώς, διότι πώς αλλιώς να το ξέρει) Γιώργος Αρχόντας. Γιώργο, συγχαρητήρια!

* Ωστόσο, στο ίδιο στιγμιότυπο (από το 28.40 ως το 29.20 της εκπομπής) υπάρχει και κάτι άλλο με γλωσσικό ενδιαφέρον. Ξεκινώντας από τη λέξη μούχλα, ο Μπογδάνος (αν κατάλαβα καλά) λέει πως όταν άκουγε παλιά το τραγούδι του Καπετανάκη («δεν ξανακάνω φυλακή«) νόμιζε πως ακούει «ντούκλα» αντί για «μπούκλα» και είχε σχηματίσει την εντύπωση ότι «ντούκλα» είναι η μάκα που πιάνει το μουστάκι. Όχι όμως. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, όπως έγραψε ο αγαπητός Τιπούκειτος πριν από χρόνια, ο Καπετανάκης (ιστορικό πρόσωπο για τον οποίο έχουν γραφτεί διάφορες ανακρίβειες, αλλά δεν έχω αξιωθεί να γράψω άρθρο) είχε «Ντούγκλας το μουστάκι», δηλ. μουστάκι αλά Douglas Fairbanks. Από το «Ντούγκλας», με τη γαλλική προφορά του ονόματος που ήταν κυρίαρχη στην Ελλάδα στον μεσοπόλεμο, και το μουστάκι Ντούγκλας. Μπορούμε να το γράψουμε «ντούγκλα στο μουστάκι», αλλά όχι μπούκλα ή ό,τι άλλο. Και βέβαια εκκρεμεί το άρθρο για το τραγούδι αυτό, που έχει κι άλλο αγκαθάκι σε σχέση με τα μελιτζανιά ρούχα (για το θέμα όμως αυτό έχουμε γράψει).

* Κατά σύμπτωση, καθώς έψαχνα να βρω το απόσπασμα του Μπογδάνου, έπεσα πάνω στη ζωντανή μετάδοση του Σκάι και στην εκπομπή του Εκατομμυριούχου, που τώρα λέγεται Hot Seat και την παρουσιάζει ο Ζουγανέλης -όχι πολύ καλά, αν κρίνω από τις κριτικές των φίλων μου στη Λεξιλογία, που το γούστο τους το εμπιστεύομαι. Πρόλαβα να ακούσω μόλις την τελευταία ερώτηση, που κι αυτή είχε γλωσσικό ενδιαφέρον, καθώς ο παίχτης κλήθηκε να συμπληρώσει τη φράση του Ξενοφώντα «λίθοι και πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως….»

Οι επιλογές που δίνονταν ήταν: Α. εριμμένοι Β. εριμένα Γ. ερριμμένα Δ. ερριμένα.

Ο παίχτης διάλεξε το Α, και έχασε. Το σωστό είναι το Γ, που είναι και η μόνη σωστά ορθογραφημένη (στα αρχαία) λέξη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευπρεπισμός, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Τραγούδια, Τηλεοπτικά, Χόακες | Με ετικέτα: , , , , , | 167 Σχόλια »

Τι εστί βερίκοκο λοιπόν;

Posted by sarant στο 27 Αύγουστος, 2013

Με το σημερινό άρθρο μπορεί να θυμώσω κάποιους ταχτικούς αναγνώστες, διότι θα επαναλάβω μερικά πράγματα που τα έχω ξαναγράψει, και μάλιστα χωρίς να δίνω, τουλάχιστον, την απάντηση στο ερώτημα του τίτλου. Άλλοι πάλι θα παραπονεθούν, και με το δίκιο τους, ότι το ιστολόγιο έχει μετατραπεί σε ένα είδος «Παρατηρητηρίου του Άδωνη» διότι, λίγες μόνο μέρες μετά το άρθρο για τη μνημειώδη γκάφα του υπουργού (οΘντκ) Υγείας που άλλαξε τα φώτα στον γιατρό Δημοκήδη, σας παρουσιάζω ένα ακόμα άρθρο που ξεκινάει από κάτι που είπε ο Άδωνης Γεωργιάδης.

Και τι δεν είπε, βέβαια. Χτες το πρωί στο δελτίο του Μέγκα, ο κ. Υπουργός εξαπέλυσε βάναυση επίθεση στη συνδικαλίστρια της Πολυκλινικής που είχε απέναντί του, με ιταμές εκφράσεις που ταιριάζουν περισσότερο σε ιδιοκτήτη νυχτερινού κέντρου («έπρεπε να απολυθείτε για να δείτε τι εστί βερίκοκο») ή σε χωροφύλακα της εποχής της χούντας («από τη Σοβιετική Ένωση που ήρθατε») παρά σε υπουργό ενός σημαντικού υπουργείου που έχει να διαχειριστεί θέματα (κυριολεκτικά!) ζωής ή θανάτου για τους πολίτες. Βεβαίως, όλα αυτά τα έκανε επειδή έχει την εντύπωση, ίσως σωστή, ότι αυτό το στιλ το τάχαμου μάγκικο έχει απήχηση σε ένα τμήμα των τηλεθεατών, και επειδή οι παρουσιαστές τον άφηναν ανενόχλητο να βρίζει και να τσιρίζει ενώ διέκοπταν με το παραμικρό τη συνδικαλίστρια -παλιά τους τέχνη κόσκινο.

Τα καμώματα του κ. Υπουργού μπορείτε να τα δείτε στο βιντεάκι:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Επικαιρότητα, Λογοτεχνία, Τηλεοπτικά, Υγεία, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 125 Σχόλια »

Μετά το «επέστρεφε» του Καβάφη, το «επέλεξε» του Αλέξη Κωστάλα

Posted by sarant στο 8 Σεπτεμβρίου, 2012

Αν και είναι Σάββατο, σήμερα δεν θα παρουσιάσω πολλά μικρά θέματα («μεζεδάκια» όπως τα λέμε) αλλά ένα -που αρχικά για μεζεδάκι προοριζόταν αλλά μετά την απάντηση της ενδιαφερόμενης εταιρείας παραμεγάλωσε και θα εκτόπιζε όλα τα άλλα από την πιατέλα, οπότε σερβίρεται μόνο του, ως κυρίως πιάτο.

Ο λόγος για την τελευταία διαφήμιση του ΙΕΚ Δομή, στην οποία ο Αλέξης Κωστάλας, γνωστός παρουσιαστής σε εκδηλώσεις υψηλού κύρους ή μεγάλης ακροαματικότητας, προσπαθεί να αυξήσει την πελατεία του ΙΕΚ χρησιμοποιώντας τη διαδεδομένη αλλά αντιγραμματική προστακτική «Επέλεξέ το«.

Θα υπήρξαν προφανώς αντιδράσεις και κακεντρεχή σχόλια, διότι η διεύθυνση της διαφημιζόμενης εταιρείας θεώρησε απαραίτητο να εκδώσει δελτίο τύπου για να δικαιολογήσει την… επιλογή της. Το παραθέτω ολόκληρο και θα το σχολιάσω μετά:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Διαφημίσεις, Λαθολογία, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 183 Σχόλια »

Μεσεκλογικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2012

Σάββατο σήμερα, η μέρα με τα μεζεδάκια, που συνηθίζω να τα χαρακτηρίζω με το ένα ή το άλλο επίθετο -και θα μπορούσα να τα πω μετεκλογικά αφού πριν από 13 μέρες είχαμε εκλογές, αλλά και προεκλογικά, αφού σε ένα μήνα ξαναέχουμε, οπότε ίσως να τα πούμε μεταπροεκλογικά ή προμετεκλογικά. Αφήστε, τα λέω «μεσεκλογικά» (κατά το «μεσοπόλεμος») και ξεμπερδεύουμε. Ο όρος δεν είναι ακριβώς νεολογισμός, αφού τον έχω χρησιμοποιήσει παλιότερα, με την ευκαιρία των αυτοδιοικητικών εκλογών του 2010.

Ωστόσο, υπάρχει κάτι που δεν κολλάει εδώ -τα μεζεδάκια είναι ως επί το πλείστον ευτράπελα, πάντως όχι και πολύ σοβαρά, ενώ το πρώτο θέμα που θα μας απασχολήσει είναι σοβαρό. Ο Νίκο Άγκο, δημοσιογράφος στην Αυγή και στο protagon.gr, πολύ γνωστός και στη μπλογκόσφαιρα, ένας άνθρωπος που ζει στην χώρα μας 20 χρόνια και τη λογαριάζει πια για πατρίδα του, το ίδιο και τα παιδιά του, από τα οποία άλλωστε το ένα γεννήθηκε εδώ και το άλλο ήταν έξι μηνών όταν ήρθαν, ο αλβανός δημοσιογράφος Νίκο Άγκο που γράφει στα ελληνικά και στ’ αλβανικά και είναι γέφυρα φιλίας ανάμεσα στους δυο λαούς, ο συνονόματος και φίλος Νίκος Άγκο πήρε ειδοποίηση να εγκαταλείψει την ελληνική επικράτεια εντός 30 ημερών, διότι το 2007, εξαιτίας σοβαρών προβλημάτων υγείας, δεν συγκέντρωσε τα ένσημα που ήταν απαραίτητα για την ανανέωση της άδειας παραμονής του.

Τα περιστατικά τα εκθέτει κι ο ίδιος στο ιστολόγιό του, ενώ φίλοι του στο Φέισμπουκ έφτιαξαν ομάδα υποστήριξης (Στηρίζω τον Niko Ago), που έχει ήδη χιλιάδες μέλη και που, φαντάζομαι, στη σελίδα της θα δημοσιευτούν οι επόμενες ενέργειες που θα γίνουν για να αποτραπεί αυτή η απέλαση ενός δικού μας, από πολλές απόψεις, ανθρώπου. Πάντως αναρωτιέμαι: το ότι η απόφαση ενεργοποιήθηκε αυτές τις μέρες ενώ αφορά παλιότερα γεγονότα, πρέπει τάχα να το αποδώσουμε στους αργούς αλλά αδυσώπητους ρυθμούς με τους οποίους λειτουργεί η κρατική μηχανή ή μήπως έπαιξε ρόλο και το γεγονός ότι ο Νίκο Άγκο έχει στην αρθρογραφία του επικρίνει το κόμμα εκείνο που, σύμφωνα με άρθρα του Τύπου, ψηφίζεται σχεδόν από τα μισά μέλη της ελληνικής Αστυνομίας;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Καβαφικά, Λαθροχειρίες, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 164 Σχόλια »

Τα γκεσέμια και η ευθύνη των μεγαλοδημοσιογράφων

Posted by sarant στο 16 Μαΐου, 2012

Κατά κάποιο τρόπο το άρθρο αυτό είναι έκτακτο, επειδή έτυχε κι έχω λίγη ώρα κι επειδή αύριο θα έχει παλιώσει, μια και στο ανάμεσα αποφασίστηκε ήδη ο σχηματισμός της υπηρεσιακής κυβέρνησης και προκηρύχτηκαν οι εκλογές. Θα μπορούσα να το αφήσω να περάσει, αλλά είναι θέμα της γλωσσικής επικαιρότητας, δηλαδή θέμα που κατεξοχήν ενδιαφέρει το ιστολόγιο. Οπότε, έκτακτο άρθρο.

Λοιπόν, σήμερα το πρωί, στην εκπομπή των Καμπουράκη-Οικονομέα στο Μέγκα, έγινε ένας καβγάς ανάμεσα στον δημοσιογράφο Γ. Οικονομέα και στον βουλευτή του Σύριζα Δημ. Παπαδημούλη, που ήταν ένας από τους προσκεκλημένους της εκπομπής, ένας καβγάς με αφορμή μια λέξη -γι’ αυτό και καταπιάνομαι κι εγώ, που έχω τις λέξεις για χόμπι και για βιοπορισμό. Στην ουσία του καβγά δεν θα μπω, μπορείτε να τον παρακολουθήσετε εδώ (το επεισόδιο ξεκινάει στο 5.20 περίπου, η επίμαχη λέξη στο 5.50):

http://www.youtube.com/watch?v=MJZGzrVtzaQ

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , | 130 Σχόλια »

Οι Φοίνικες στον φιλότοπο, η δεοντολογία «στα άκρα»

Posted by sarant στο 13 Μαρτίου, 2012

Από τον ιστότοπο της ΕΡΤ παρακολούθησα την τελευταία εκπομπή της σειράς «Στα άκρα» της Βίκης Φλέσσα με τιμώμενο και αγρίως λιβανιζόμενο πρόσωπο τον καθηγητή κ. Γιώργο Μπαμπινιώτη· η εκπομπή είχε γυριστεί πριν από καιρό, αλλά προβλήθηκε προχτές, Παρασκευή 9 Μαρτίου, μετά την υπουργοποίηση του κ. Μπαμπινιώτη. Ήταν το δεύτερο μέρος του αφιερώματος, το πρώτο, που είχε προβληθεί στις 2 Μαρτίου δεν το έχω δει.

Θα κάνω μια κριτική της εκπομπής, επειδή έχει συζητηθεί αρκετά κι επειδή είμαστε γλωσσικό ιστολόγιο. Θα σταθώ κυρίως σε αρνητικά, επειδή τα αρνητικά θέλουν περισσότερη συζήτηση, αλλά και επειδή, δυστυχώς, ήταν αρκετά· αν έχετε δει την εκπομπή και με θεωρείτε προκατειλημμένο ή υπερβολικά αυστηρό, να μου το πείτε, αν πάλι δεν την έχετε δει ο λίκνος είναι εδώ.

Η εκπομπή αρχίζει με την οθόνη γεμάτη λέξεις, ελληνικές και ελληνογενείς διάφορων γλωσσών και πλάι σε κάθε λέξη υπάρχει το σημαιάκι της χώρας. Καθώς παίζει η μουσική, μία-μία οι ξένες λέξεις έρχονται στο προσκήνιο, π.χ. System, (με τη γερμανική σημαία), και μετά πέφτει επάνω τους η αντίστοιχη ελληνική λέξη, π.χ. το σύστημα, με την ελληνική βέβαια σημαία. Το όλο θέμα το βρήκα λιγάκι κακόγουστο -όχι εθνικιστικό, προς Θεού, αλλά φτηνιάρικο, σαν κάτι διαφημίσεις που είχε κάνει πριν από κάτι χρόνια η μπίρα Μύθος στα αεροδρόμια. Ναι, αλλά στα μεταξωτά τραπεζομάντιλα περιμέναμε κάτι καλύτερο. Επιπλέον, αν προσέξετε τις λέξεις που εμφανίζονται, θα δείτε και μερικές που είναι μεν ελληνογενείς, αλλά δεν είναι ελληνικά δάνεια, διότι πρόκειται για ελληνογενείς επιστημονικούς νεολογισμούς που πλάστηκαν τους αμέσως προηγούμενους αιώνες από δυτικοευρωπαίους ως επί το πλείστον λόγιους. Τέτοιες είναι οι Psychologie, écologie και oxygen. Οι αντίστοιχες ελληνικές (ψυχολογία, οικολογία, οξυγόνο) είναι δάνεια (δεν θα τις πω αντιδάνεια γιατί κατά κοινή παραδοχή δεν χαρακτηρίζονται έτσι, αλλά μάλλον ελληνογενείς ξένοι όροι). Κακώς ανακατώνονται οι δυο κατηγορίες λέξεων, είναι πολύ διαφορετικές και είναι προχειρότητα των συντελεστών της εκπομπής αυτό το ανακάτωμα. Εκτός αυτού, η εισαγωγή αυτή είναι πολύ μακρόσυρτη, κρατάει 4 ολόκληρα λεπτά (δεν είναι και λίγο για τηλεοπτική εκπομπή!) Πάντως, οι συντάκτες έχουν χιούμορ, διότι ναι μεν διάλεξαν να τελειώσουν με τις λέξεις Ευρώπη και δημοκρατία, αλλά πριν από αυτές εμφάνισαν τη λέξη χάος!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Λεξικογραφικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 779 Σχόλια »

Το φαγοπότι στα κανάλια της τηλεόρασης

Posted by sarant στο 6 Δεκέμβριος, 2011

Σήμερα ο Νικοκύρης εορτάζει και δέχεται ηλεπισκέψεις. Θα ήθελε να δέχεται και πραγματικές επισκέψεις, αλλά βρίσκεται μακριά…

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύεται σήμερα, 6.12.2011, στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης. Να πω όμως ότι το άρθρο αυτό για τον κατακλυσμό προγραμμάτων που προβάλλουν μαγειρικό πορνό (κάπου είδα αυτόν τον νεολογισμό και τον βρήκα εύστοχο) μού έφερε στο νου μια άλλη περίπτωση, ακόμα πιο προκλητικής, αρθρογραφίας που είχα σκοπό να τη βάλω σε κάποια επόμενα Μεζεδάκια αλλά τώρα την αναφέρω στο τέλος, μια και ταιριάζει.

Αυτές τις μέρες, που οι συνεχιζόμενες απεργίες των εργαζόμενων στην κρατική τηλεόραση μας έχουν καταδικάσει να βλέπουμε μόνο ιδιωτικά κανάλια, μου έχει κάνει εντύπωση το γεγονός πως σε τρία από τα κανάλια αυτά και σε ώρες μεγάλης θεαματικότητας, προβάλλονται προγράμματα που αφορούν αποκλειστικά το μαγείρεμα. Διερωτώμαι, σε ποια χώρα ζούνε αυτοί οι άνθρωποι και σε τι αποβλέπουν δείχνοντάς μας πώς μαγειρεύονται πολύπλοκα και κατά κανόνα ακριβά εδέσματα;

Εξ όνυχος τον λέοντα. Ξεκινώ από τα πιο ανώδυνα: την ποιότητα των εκπομπών αυτών. Οι μάγειροι-παρουσιαστές δεν πλησιάζουν με τίποτα τον συμπαθέστατο Μαμαλάκη ή την γραφική Βέφα. Δεν έχουν καν το νιονιό να σκεφτούν πως κανείς και καμία δε μαγειρεύει στην κουζίνα του φορώντας άσπρα ή βραδινά φορέματα  και (οι άντρες) γραβάτα και όλοι χωρίς ποδιά.

Ύστερα, όλοι αυτοί (προγραμματιστές και παρουσιαστές) δεν έχουν αντιληφθεί πως εδώ και τρία χρόνια η Ελλάδα έχει βυθιστεί στην παγκόσμια οικονομική κρίση; Πως υπάρχουν χιλιάδες συνάνθρωποί μας που δε μπορούν να αγοράσουν ούτε ένα κιλό φασόλια ή φακές; Δεν έχουν δει ή δεν έχουν ακούσει, πως υπάρχουν άνθρωποι που ψάχνουν στους κάδους απορριμμάτων, όπως κάνανε οι παππούδες τους στην Κατοχή; Πως υπάρχουν χιλιάδες παιδάκια που πάνε σχολείο ή κοιμούνται νηστικά;

Και το επόμενο ερώτημα είναι: πού αποσκοπεί αυτή η προβολή πανάκριβων και πολυτελών εδεσμάτων και μαγειρικών τεχνικών; Να ξεχάσουν οι πεινασμένοι την πείνα τους, βλέποντας πώς μαγειρεύεται ραγού με τρούφες; Να δείξουμε στους εξ ανατολών ή εκ βορρά γείτονες μας πως καλοπερνάμε; Ή μήπως να εδραιωθεί στα παιδιά μας η ιδέα πως το παν είναι το φαγητό (ή όπως θα έλεγε ο Ροΐδης «να μάθωσιν ότι το παν έγκειται εις την ικανοποίησιν της κοιλίας και των υπ΄ αυτήν»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Τηλεοπτικά, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , , | 112 Σχόλια »