Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Τηλεοπτικά’ Category

Ηλιομακεδονικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2018

Ο τίτλος φυσικά αναφέρεται στην είδηση που έγινε γνωστή χτες, ότι η γειτονική ακατονόμαστη χώρα πρότεινε να υιοθετησει το όνομα «Republika Ilindenska Makedonija», δηλαδή Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ίλιντεν. Ξέρουμε βέβαια ότι η εξέγερση του Ίλιντεν θεωρείται το ιδρυτικό γεγονός του υπο διαμόρφωση έθνους, το δε Ίλιντεν είναι η ημέρα του Προφήτη Ηλία, αφού η εξέγερση έγινε στις 20 Ιουλίου 1903 με το παλιό (ιουλιανό) ημερολόγιο.

Αν η πρόταση επιβεβαιωθεί, ασφαλώς θα τη σχολιάσουμε ξανά στο ιστολόγιο -σήμερα κάτι τέτοιο είναι εντελώς πρόωρο, πολύ περισσότερο επειδή σε παρόμοιες διαπραγματεύσεις τέτοιες διαρροες πολυ συχνά γίνονται για να απορριφθούν. Πάντως, το θέμα συζητήθηκε στα κοινωνικά μέσα, με τρόπο καφενειακό βέβαια. Κι εκεί τεθηκε το ερώτημα πώς θα αποκαλούνται π.χ. οι κάτοικοι της υποθετικής Μακεδονίας του Ίλιντεν. Ιλιντενοί; Ιλιντενομακεδόνες; Κάπως έτσι λοιπον προέκυψαν και τα ηλιομακεδονικά μεζεδάκια μας, λέξη που προς το παρόν δεν γκουγκλίζεται.

* Πάντως δεν νομίζω να λυθεί γρηγορα το θέμα, διότι ο πρωθυπουργος, αντί να συζητάει με τον ομόλογό του της γειτονικής χώρας, συναντιέται, αν τουλάχιστον πιστέψουμε την ΕΡΤ, με τον Βέλιμιρ Ζάετς, την παλιά δοξα του Παναθηναϊκού.

Δεν λέω, καλός ποδοσφαιριστής ήταν -αλλά νομίζω πως για το όνομα της ΠΓΔΜ αρμοδιοτερος είναι ο Ζοραν Ζάεφ, ο πρωθυπουργός της χώρας.

Εναλλακτικά βέβαια, μπορεί απλώς το σουπεράκι της ΕΡΤ να είναι λάθος.

(Αν πρόκειται για φωτοσοπιά, ζητώ προκαταβολικά συγνώμη, δεν μπορώ να το ελέγξω).

* Συνεχιζοντας στο ιδιο θέμα, μεταφέρω εδώ την άποψη που δημοσίευσε στον τοίχο του στο Φέισμπουκ ένας γνωστός και καλός λόγιος:

Προς δημοσιογράφους: πολύ εύκολα, ακόμα και από την ελληνική wiki, μπορεί κανείς να πληροφορηθεί ότι «η Ονοματολογία είναι κλάδος της Γλωσσολογίας που ασχολείται με την έρευνα των κυρίων ονομάτων (ανθρωπωνύμια, τοπωνύμια κτλ.), την προέλευση τους κ.ά.» Να ξέρετε λοιπόν ότι αυτός ο νέος όρος που κοτσάρετε εσχάτως στα ρεπορτάζ για το «Μακεδονικό», το «ονοματολογικό», είναι εντελώς λάθος. Λέτε «οι διαπραγματεύσεις για το ονοματολογικό των Σκοπίων» αλλά εννοείτε για «το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ», εφόσον το θέμα είναι αποκλειστικά διπλωματικό και αφορά την ονομασία μιας χώρας, όχι βέβαια γλωσσολογικό που αφορά την ερμηνεία ή την προέλευση της ονομασίας μιας πόλης. Κόψτε το παρακαλώ λοιπόν αυτό το «ονοματολογικό», πονάνε τα αυτιά μας και τα μυαλά μας.

Έχει μια βάση η ένστασή του, αλλά όχι απόλυτα. Συχνά χρησιμοποιούμε το επίθημα -λογία για να δηλώσουμε τη συζήτηση για ένα θέμα, και μάλιστα δίνοντας ειρωνική ή απαξιωτική χροιά, π.χ. εκλογολογία είναι η (συχνά ατέρμονη ή άνευ αντικειμένου) συζήτηση περί εκλογών, σκανδαλολογία η (συχνά αβάσιμη ή υποβολιμαία) συζήτηση για σκάνδαλα κτλ. Μάλιστα, το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας αναγνωρίζει το επίθημα -λογία και με τη σημασία «λόγος για κάτι» πχ εκλογολογία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Ακλισιά, Αμφισημίες, Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Ομόηχα, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , | 256 Σχόλια »

Πεμπτομαγιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Μαΐου, 2018

Θα μπορουσα να τα πω και «μεζεδάκια με μπουγάτσα» (ή μπουγάτσα με μεζεδάκια;) διότι όταν θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές θα βρίσκομαι για σαββατοκύριακο στη συμπρωτεύουσα όπου γίνεται, ανάμεσα στ’ αλλα, και η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου. Θα δω την έκθεση, θα δω την κόρη μου, θα δω και φίλους.

* Πριν απο μερικές μέρες πέθανε η καλή τραγουδίστρια Ζωή Κουρούκλη. Στη νεκρολογία της γράφτηκε ότι:

Ξεκίνησε σαν παιδί-θαύμα στο Θέατρο παίζοντας και τραγουδώντας, μέχρι που την ανακάλυψε ο νεαρός τότε Μίμης Πλέσσας, στα 11 της χρόνια.

Μαζί ηχογράφησαν τον πρώτο τους τραγούδι 45 στροφών.

Ο φίλος Φώντας Τρούσσας, βαθύς γνωστης της δισκογραφίας και της μουσικής σκηνής, αφου έχει και δισκορυχείο, επισημαίνει ότι ο πρωτος της δίσκος, που ηχογραφήθηκε το 1952, ήταν δίσκος 78 στροφών -45άρια δεν υπήρχαν ακόμη στην Ελλάδα, λέει.

* Μαύρη χρονιά η φετινή για εμάς τους βάζελους, αφού η διάλυση στο ποδόσφαιρο συνοδεύεται από τα καραγκιοζιλίκια του προέδρου (που ειναι και… εναλλακτική λύση!) στο μπάσκετ. Αλλά εδώ δεν αθλητικολογούμε, λεξιλογούμε.

Στην ανακοίνωση λοιπόν των 10 σωματείων της Ευρωλίγκας που θέλουν την αποπομπή του Δημήτρη Γιαννακόπουλου αλλά όχι του Παναθηναϊκου, διάβασα:

Η χρήση υποτιμητικών τοποθετήσεων, η δημόσια πίεση και οι λεκτικές επιθέσεις με στόχο την επιρροή αποτελεσμάτων αγώνων και την πληγή της διοργάνωσης, τα μέλη της και τα ανώτερα στελέχη της, δεν έχουν θέση σε μία επαγγελματική λίγκα.

Ο μεταφραστής (υποθετω ότι για μεταφραση πρόκειται) της ανακοίνωσης είχε τη ριψοκίνδυνη ιδέα να χρησιμοποιήσει ονοματική συνταξη -αλλά δεν έψαξε να βρει και τα κατάλληλα ουσιαστικά, διότι βέβαια ούτε η επιρροή ούτε η πληγή μεταφέρουν την ιδέα της ενέργειας.

Προσπερνάω τη συντακτική τρικυμία, διοτι βέβαια το υπογραμμισμένο πρέπει να είναι κι αυτό σε γενική πτώση.

Να το ανασυντάξουμε σε στρωτά ελληνικά: …με στόχο να επηρεαστούν αποτελεσματα αγώνων και να πληγεί η διοργάνωση….

Ή, με ονοματική σύνταξη: ….με στόχο την άσκηση επιρροής σε αποτελέσματα αγώνων και την υπονόμευση της διοργάνωσης, των μελών της…

* Φίλος μου έστειλε τη φωτογραφία. Φαίνεται αυθεντική -κι αν διαβαζει κανείς από Λευκάδα (ξέρω ότι μας διαβαζει τουλαχιστον ένας) ας επιβεβαιώσει.

Προσπερνάμε το «Διατηρείται», που θα έπρεπε να είναι «διατηρείτε», και πάμε στην τριτη γλώσσα της πινακίδας, κάτω κάτω.

Θα έχει αρκετούς Ρώσους τουρίστες στη Λευκάδα (μου το λενε για το Μεγανησι και ξέρουμε και για τον Σκορπιό) και αξιέπαινη η ιδέα να γράφονται τα μηνύματα και στο κυριλλικό αλφάβητο, αλλά καλό θα ήταν να γράφονταν και στη ρώσικη γλώσσα!

Διότι, βέβαια, αν δεν κανω λάθος, το τρίτο μέρος της πινακίδας είναι μεν στο κυριλλικό αλφάβητο αλλά όχι στα ρωσικά, απλώς κάποιος μεταγραμμάτισε το KEEP THE BEACH CLEAN στο κυριλλικό -φτιάχνοντας κάτι εντελώς ακατανόητο που οπως κι αν προφέρεται στα ρώσικα δεν βγάζει νόημα σε καμιά γλώσσα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Μποστ, Μυτιλήνη, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Σκάκι, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 227 Σχόλια »

Γιατί δεν παντρεύονται στο Σαρβάιβορ

Posted by sarant στο 28 Μαρτίου, 2018

Αν αποφασιστεί να δικάσουνε όποιον δεν βλεπει Σαρβάιβορ, εμένα μάλλον θα με κρεμάσουνε διότι από όλες τις εκπομπές του ριαλιτοπαίχνιδου έχω δει μόνο ενάμισι λεπτό, και αυτό για χατίρι δικό σας, όπως θα δείτε πιο κάτω. Έχω βέβαια αντιληφθεί την εξαιρετικά μεγάλη δημοτικότητα της εκπομπής, αλλά να μου επιτρέψετε να μην τη θεωρώ αισιόδοξο σημάδι. Πριν απο αρκετόν καιρό είχα κλικάρει σε έναν τίτλο «Σοκ από τις αποκαλύψεις της Βαλαβάνη» (ή κάτι τέτοιο), περιμένοντας να διαβάσω τα ντεσού του ταραγμένου πρώτου εξάμηνου του 2015, αλλά βέβαια δεν επρόκειτο για τη Νάντια Βαλαβάνη αλλά για μια συνεπώνυμή της παίκτρια του Σαρβάιβορ, ονόματι Ευρυδίκη (σκέφτομαι, θα τους διαλέγουν και με βάση το σπάνιο ή φανταχτερό όνομα). Κι έτσι συνειδητοποίησα ότι υπάρχει ολοκληρη παραφιλολογία στον διαδικτυακό (και πιθανώς στον έντυπο) τύπο, γυρω από το Σαρβάιβορ και τα παρασκήνιά του, ποιος παίκτης είπε τι σε ποιαν, και ποια παίκτρια τσακώθηκε με ποιον.

Αλλά το σημερινό μας άρθρο δεν θα επιχειρήσει να κάνει συνολική κριτική αυτού του παιχνιδιού -δεν θα ήμουν και ο καταλληλότερος, αφού δεν το βλέπω- παρά θα αναφερθεί σε ένα γλωσσικό θέμα, που ανέκυψε σε ένα πρόσφατο επεισόδιο του παιχνιδιού αλλά που το έχω ακούσει να συζητιέται και ευρύτερα.

Το ανέφερε τις προαλλες εδώ, σε σχόλιό του, ο φίλος μας ο Ριβαλντίνιο. Παίρνοντας αφορμή από τη φράση που μου αρέσει να λέω, «εμείς εδώ λεξιλογούμε», ο Ριβαλντίνιο (πρόκειται για ψευδώνυμο) σχολίασε ότι λεξιλογούν και στο Σαρβάιβορ (το γράφω ελληνικά διότι το προφέρω ελληνικά, με ο στο τέλος και με όλα του τα ρο) και, διά του λόγου το αληθές, παρουσίασε το ακόλουθο βιντεάκι:

Αυτό είναι όλο κι όλο το ενάμισι λεπτό της εκπομπής που έχω δει, κι έχω να πω πως αν όλα τα στιγμιότυπα είναι έτσι, νυχτερινές λήψεις που τους δείχνουν να χαριεντίζονται με μάτια σαν της γάτας, τότε δεν καταλαβαίνω γιατί το βλέπει ο κόσμος. Αλλά επειδή εδώ, το είπαμε, λεξιλογούμε, ας πάμε στο 0.30 όπου γίνεται ο εξής διάλογος:

– Αφού σου είπα, θα παντρευτούμε όταν βγούμε απ’ το παιχνίδι, λέει η κοπέλα στον νεαρό.

– Εσύ θα παντρευτείς, εγώ δεν θα παντρευτώ, απαντάει ο νεαρός κουνώντας δασκαλίστικα το δάχτυλο. Και συνεχίζει: Γιατί τώρα που το λες, και αφού είμαστε γλωσσολόγοι εδώ, θα σου πω την πραγματική έννοια.

– Πες

– Ωραία, η γυναίκα υπανδρεύεται, γι’ αυτό λέγεται «παντρεύεται», επειδή μπαίνει υπό του ανδρός. Ο άνδρας δεν παντρεύεται, νυμφεύεται.

– Α, άρα εσύ θα νυμφευτείς κι εγώ θα παντρευτώ…

– Γι’ αυτό λέει νυμφεύεται και παντρεύεται, εξηγει ο νεαρός. (Δεν μας λέει ποιος «λέει», αλλά υποθέτω ότι εννοεί τη γαμήλια ακολουθία).

– Μαζί όμως, διευκρινίζει η κοπέλα.

– Τι μαθαίνουμε εδώ στο Σαρβάιβορ! ακούγεται μια άλλη γυναικεία φωνή.

Μαθαίνετε αναλήθειες και βλακείες, αγαπητή μου, θα της έλεγα αν ήμουν παρών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανέκδοτα, Ετυμολογικά, Λαθολογία, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , | 202 Σχόλια »

Μεζεδάκια της θερινής ώρας

Posted by sarant στο 24 Μαρτίου, 2018

Έλεγα στην αρχή να διαλέξω τίτλο σχετικό με την 25η Μαρτίου, που τη γιορτάζουμε αύριο, αλλά είδα ότι τέτοιον τιτλο είχα διαλέξει πέρσι -και επειδή το βράδυ, ή πιο σωστά αύριο τα ξημερώματα, αλλάζει η ώρα και μπαίνει η θερινή, χάνουμε δηλαδή μιαν ώρα ύπνο αλλά σ’αντάλλαγμα μεγαλώνουν οι μέρες, είπα να βάλω αυτόν τον τίτλο, μεταξύ άλλων για να προσφέρω κοινωνική υπηρεσία, διότι συζητώντας με φιλους διαπίστωσα ότι κάποιοι είχαν την εντύπωση πως η θερινή ώρα μπαίνει το ερχομενο Σάββατο.

Όμως αυτο δεν ειναι σωστό, η ώρα αλλάζει στις 3 το πρωί της τελευταίας Κυριακής του Μάρτη, η οποία είναι αύριο -η επόμενη είναι πρώτη Απριλίου. Οπότε, αν δεν το είχατε πάρει ειδηση, χάρη στο ιστολόγιο το πληροφορηθήκατε εγκαίρως. Θα ξέρετε ίσως ότι ο θεσμός της αλλαγής της ώρας μπορει και να καταργηθεί, αφού δέχεται κριτική από διάφορες πλευρές. Προσωπικά, μου αρέσουν οι μεγάλες μερες οπότε θα στενοχωρηθώ αν πάψει η θερινή ώρα.

* Άλλοι βέβαια παθαίνουν πολύ μεγαλύτερες αλλαγές -σαν εκείνον τον αστροναύτη που τον έστειλαν επί ένα χρόνο στον διαστημικό σταθμό και τώρα που επέστρεψε στη Γη βρίσκουν ότι ένα ποσοστό των γονιδίων του έχει υποστεί αλλαγές. Όπως λέει σχετικό άρθρο,

Το πείραμα κράτησε αρκετό καιρό και τώρα η NASA ξέρει καλά ότι ένα καλό 7% των γονιδίων του Σκοτ δεν επέστρεψε στα γήινα επίπεδά τους έπειτα από έναν χρόνο εκεί πάνω!

Προσέξτε τη διατύπωση «ένα καλό 7% των γονιδίων του». Ξέραμε ότι υπάρχει το εγωιστικό γονίδιο του Ντόκινς, αλλά όχι ότι έχουμε καλά και κακά γονίδια. Και καλά για ποιον; Και από ποια άποψη;

Πρόκειται μάλλον για μεταφραστικό μαργαριτάρι. Στοιχηματίζω πως το αγγλικό κείμενο θα έλεγε «a good 7%». Αλλά αυτό το good δεν σημαινει «καλό», ειναι ιδιωματισμός που δίνει έμφαση, κατά κάποιο τρόπο, και σημαίνει ότι ο αριθμός των γονιδίων ήταν πάνω από το 7%, δεν ήταν 6,8% αλλά 7,3% ας πούμε.

* Στο προηγούμενο σαββατιάτικο άρθρο μας είχα παραθέσει ένα στιγμιότυπο από τον κυπριακό Αδύναμο κρίκο, και τώρα ένας φίλος μού έστειλε το βιντεάκι απο μιαν άλλη εκπομπή, όπου υπάρχει λάθος απάντηση.

Πηγαίνετε στο 23ο λεπτό του αποσπάσματος. Ερωτήσεις δίνονται και απαντιούνται με καταιγιστικό ρυθμό και στο 23.13 ο παρουσιαστής ρωτάει τον Παναγιωτη «Με ποια μονάδα μετραμε την τάση του ηλεκτρικου ρεύματος;».

«Απέρ» απαντάει ο Παναγιωτης διότι ειναι Κύπριος και έτσι τον προφέρουν τον Αμπέρ οι κουμπάροι.

«Σωστό» αποφαίνεται ο παρουσιαστής και προχωράει στον επόμενο παίκτη.

Σωστό; Αλλά, όπως μάθαμε όλοι στο γυμνάσιο, το Αμπέρ ειναι μονάδα της έντασης, μονάδα της τάσης είναι το Βολτ (V). Ή τα έχω ξεχάσει;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , | 201 Σχόλια »

Άμπαλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Μαρτίου, 2018

Άμπαλος είναι αυτός που δεν ξέρει μπάλα, ο άσχετος με το ποδόσφαιρο. Στην πράξη βέβαια χρησιμοποιείται υποτιμητικά κυρίως για επαγγελματία ποδοσφαιριστή ή έστω για κάποιον που ασχολείται με το άθλημα, όχι για έναν εντελώς αμέτοχο. Κατ’ επέκταση, άμπαλος είναι ο ανίδεος με κατι, ο ατζαμής, ο ανεπίδεκτος μαθήσεως.

Τα μεζεδάκια, δηλαδή το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, δεν μπορούν να είναι άμπαλα με την πρώτη έννοια και ελπίζουν να μην είναι με τη δεύτερη. Ωστόσο, επειδή μετά τα γεγονότα της Τούμπας την περασμένη βδομάδα τούτο το σαββατοκύριακο δεν θα γίνουν αγώνες για το πρωτάθλημα, νομίζω πως ο τίτλος που έβαλα δικαιολογείται -αν μη τι άλλο, τις δυο-τρεις προηγούμενες Κυριακές, που είχαμε φορτισμένη ατμόσφαιρα στα γήπεδα για να το πω επιεικώς, τα ποδοσφαιρικά σχόλια διοχετεύτηκαν στην πλειοψηφία τους στο αντίστοιχο σαββατιάτικο άρθρο -αύριο υποθέτω πως δεν θα γίνει κάτι τέτοιο, αφού αγώνες θα γίνουν μόνο για τις κατώτερες κατηγορίες και δεν νομίζω να έχουμε κάποιον αντίκτυπο ακόμα κι αν υποτεθεί ότι ακυρωθεί κανονικό γκολ του Κισσαμιακού.

Αρχικά είχα σκεφτεί να βάλω τίτλο «κατοχυρωμένα μεζεδάκια», επειδή στα διάφορα ρεπορτάζ για το ματς της Θεσσαλονίκης ειπώθηκε πολλές φορές αλλά και γράφτηκε ότι «ο διαιτητής τελικά κατοχύρωσε το γκολ» ή ότι «το γκολ κατοχυρώθηκε» (εδώ και τα δύο).

Βέβαια, εδώ υπάρχει μπέρδεμα. Το γκολ δεν κατοχυρώνεται αλλά κατακυρώνεται. Μοιάζουν πολύ ηχητικά οι δυο λέξεις, κι ας είναι διαφορετικά τα δεύτερα συνθετικά τους, ενώ παρεμφερής είναι και η σημασία τους, οπότε δεν είναι παράξενο το λαθάκι. Άλλωστε ένα γκολ που κατακυρώνεται κατοχυρώνει συχνά τη νίκη μιας ομάδας, αρκεί να μη μπει ο πρόεδρός της στο γήπεδο με το κουμπούρι στην κωλότσεπη.

* Από τις πολλές έξυπνες ατάκες και τα διάφορα μιμίδια που πλημμύρισαν τη μπλογκόσφαιρα μετά το επεισόδιο της περασμένης Κυριακής, ξεχωρίζω το μιμίδιο αριστερά, με τον «καπετάνιο» Βαρδινογιαννη που υπήρξε ο πρώτος διδάξας της γηπεδικής κουμπουροφορίας.

* Κι ένα μαργαριτάρι γλωσσικό, σε ρεπορτάζ για τη σαββιδιάδα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, «Ένα γκολ του ΠΑΟΚ στο ‘90, που ακυρώθηκε, είσοδος του Ιβάν Σαββίδη στον αγωνιστικό χώρο, φέρων, όπως δείχνουν οι φωτογραφίες, όπλο στην μέση του και αποχώρηση της ΑΕΚ στα αποδυτήρια, είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο επικράτησε για μια ακόμη φορά το χάος στο ελληνικό ποδόσφαιρο, αυτή τη φορά στο ντέρμπι των δικεφάλων στην Τούμπα.»

Οπότε, ανακύπτει αυτόματα το ερώτημα: Η είσοδος του φέρων για ποιανού συμφέρον έγινε;

* Ένα άλλο μπέρδεμα που ακούστηκε πολύ τη βδομάδα που μας πέρασε έχει να κάνει με το όνομα της πόλης όπου κρατούνται οι δύο στρατιωτικοί.

Ακούμε συχνά, αλλά και διαβάζουμε κάποτε, για Ανδριανούπολη -για παράδειγμα, εδώ στον τίτλο αν και στο κείμενο υπάρχει το σωστό, Αδριανούπολη. Μπορεί να είναι συχνότερο σήμερα το όνομα Ανδριανός-Ανδριανή, αλλά η πόλη ονομάστηκε έτσι προς τιμή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού, που απ’ αυτόν έχει ονομαστεί, ανάμεσα στ’ άλλα, ένα από τα γνωστότερα μνημεία των Αθηνών, η πύλη του Αδριανού, που κι αυτήν θα τη δειτε ποτε-πότε να αναφέρεται «Πύλη του Ανδριανού«.

Να πούμε βέβαια ότι το κανονικό όνομα της πόλης είναι Edirne, Εντιρνε (αγνοώ πού τονίζεται). Κι αυτό απ’ την Αδριανούπολη προέρχεται, αλλά όσοι αγανακτούν θεωρώντας προκλητικό να λέει ενας Τούρκος την Κομοτηνή Γκιουμουλτζίνα, ας σκεφτούν πως το ίδιο κάνουμε κι εμείς όταν λέμε για Αδριανούπολη. Αλλά για τα εξώνυμα θα πούμε άλλη φορά.

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας, σε άρθρο για το Αφρίν, με τίτλο:

Ανθρωπιστική «καταστροφή» στην Αφρίν που ασφυκτιά από την τουρκική επίθεση.

Τι νόημα έχουν τάχα τα εισαγωγικά; Δεν είναι κανονική καταστροφή μήπως; Μεταφορικά χρησιμοποιείται η λέξη; Σε λίγο θα καταντήσουμε να μη δίνουμε σημασία όταν βλέπουμε εισαγωγικά, αν είναι να μπαινουν για διακοσμητικούς λόγους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κύπρος, Λεπτές διακρίσεις, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , | 209 Σχόλια »

Δίμουρα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Μαρτίου, 2018

Δεν είχα βρει τίτλο για το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, αλλά την ώρα που σκεφτόμουν τι να βάλω ήρθε σαν από μηχανής θεός το ηλεμήνυμα ενός φίλου, ο οποίος με ρωτούσε αν υπάρχει η λέξη «δίμουρος».

Υπάρχει, του είπα. Και τότε μου έστειλε ένα λινκ από το οποίο και θα αρχίσουμε τη σημερινή μας περιήγηση στα γλωσσικά αξιοπερίεργα της περασμένης εβδομάδας.

Όπως έχω πει πολλές φορές, τηλεόραση δεν βλέπω. Κι έτσι δεν ξέρω τι είναι και τι θέλει το Power of Love, αλλά υποθέτω πως είναι κάποιο τηλεοπτικό παιχνίδι.

Στο παιχνιδι αυτό υπάρχει μια παίκτρια ονόματι Στέλλα, το δε άρθρο που μου έστειλαν υποστηρίζει ότι «ο Μπαμπινιώτης σκίζει το λεξικό του» και «οι γλωσσολόγοι σκίζουν τα πτυχία τους» επειδή η Στέλλα είπε να πλάσει νέες λέξεις και «πέταξε ένα επικό μαργαριτάρι».

Ποιο μαργαριτάρι; Ακούστε το:

Ο συνομιλητής ρωτάει την παίκτρια αν δείχνει κάτι διαφορετικό απ’ αυτό που είναι, κι εκείνη του απαντάει «σε λίγο θα με πεις και δίμουρη και θα νευριάσω στ’ αλήθεια». Ο νεαρός δεν ξέρει τη λέξη, οπότε επιχειρεί να τη διορθώσει «διπρόσωπη θες να πεις». Το βιντεάκι κόβεται εκεί και δεν ξέρουμε ποια ήταν η αντίδραση της Στέλλας. Ελπίζω να είχε την ετοιμότητα να του πει κάτι τσουχτερό, αλλά φοβάμαι πως όχι.

Ώστε το… επικό μαργαριτάρι που μάλιστα θα μπει στα Best of the best της τηλεόρασης είναι η «ανύπαρκτη» λέξη «δίμουρος».

Μόνο που η λέξη δεν ειναι ανύπαρκτη! Δίμουρος θα πει πράγματι διπρόσωπος, υποκριτής, και είναι λέξη πολύ συνηθισμένη στην Κρήτη -ίσως από εκεί βαστάει η κοπέλα της εκπομπής- όπου είναι αρκετά συχνή σε μαντινάδες, για παράδειγμα

Ο Χάρος είναι δίμουρος, άσπλαχνος και ζηλιάρης / γι’ αυτό και τέθιο θάνατο εδιάταξε να πάρεις, ή

Δίμουρε και διπρόσωπε και ψεύτη της αγάπης / Σα δεν κατέχεις ν’ αγαπάς για δε ρωτάς να μάθεις

Φαίνεται όμως πως η λέξη δεν είναι περιορισμένη στο κρητικό ιδίωμα, διότι τη βρισκω στο Λεξικό του Δημητράκου, το οποίο σε γενικές γραμμές δεν έχει πολλές αμιγώς ιδιωματικές λέξεις. Και φαίνεται πως είναι ακόμα ζωντανή, αφού τη βρίσκουμε όχι μόνο σε παραδειγματα χρησης στο Διαδίκτυο αλλά και στο Βικιλεξικό.

Προφανώς, δεν είναι ντροπή να μην ξέρεις μια λέξη, κανείς μας δεν έχει πλήρη εποπτεία του λεξιλογίου. Ντροπή όμως είναι να θεωρείς δεδομένο ότι αφού δεν ξέρεις εσύ τη λέξη δεν υπάρχει, και να επιχειρείς να ξεφτιλίσεις εκείνον που την είπε -ξεφτίλα βέβαια που γυρναει πάνω στον ημιμαθή συντάκτη του ιστοτόπου, για να μη μιλήσουμε για τον πηχτό σεξισμό που στάζει απ’ το άρθρο του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Δύο φύλα, Επιγραφές, Κρήτη, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 530 Σχόλια »

Η Γωγού και το Μάστερ Σεφ

Posted by sarant στο 8 Μαρτίου, 2018

Το έχω ξαναγράψει, τηλεόραση ελάχιστα βλέπω, κι έτσι στην αρχή δεν μπορούσα να καταλάβω τι είδους μανία είχε πιάσει τους φίλους μου στο Φέισμπουκ να ρωτάνε αν είναι σωστή η γενική «της Γωγούς» ή να μέμφονται την ακλισιά του ονόματος «Τιμολέων» (π.χ. του Τιμολέων). Δεν καταλάβαινα γιατί τους απασχολούσαν ειδικά αυτά τα δύο ονόματα.

Ύστερα πληροφορήθηκα ότι υπάρχει εκπομπή ονόματι Μάστερ Σεφ -ή μάλλον να το λατινογράψω, Master Chef, μια και είμαι βέβαιος πως όσοι το γράφουν έτσι το προφέρουν με ένα παχύτατο σίγμα, σαν τη Ντόρα Μπακογιάννη όταν λέει τη λέξη chοκολάτα -δεν λέω για τον γέρο Καραμανλή για να μην προδώσω την ηλικία μου.

Αλλά πλατειάζω. Υπάρχει λοιπόν αυτη η εκπομπή, που δεν την έχω δει ποτέ αλλά υποθέτω πως είναι η μαγειρική παραλλαγή των παιχνιδιών «ανάδειξης ταλέντων», όπου συμμετέχουν η Γωγώ και ο Τιμολέων, που τα ονόματά τους κακοπαθαίνουν, του ενός επειδή μένει άκλιτο και της άλλης επειδή αρχαιοκλίνεται.

Το Σαββάτο που μας πέρασε, παρέθεσα την άποψη μιας φίλης που είδα στο Φέισμπουκ και που με βρισκει σύμφωνο, οπότε την επαναλαμβάνω:

«Της Γωγούς και του Τιμολέων» ακούω όλη την ώρα στο Μάστερ Σεφ και πραγματικά αναρωτιέμαι πώς γίνεται από το αρχαιόπληκτο «της Γωγούς» να πηγαίνουμε στο λανθασμένο γραμματικά ακόμη και σήμερα, τουλάχιστον με τους τυπικούς κανόνες, «του Τιμολέων». Και μάλλον καταλήγω στο εξής: ότι και τα δύο έχουν την ίδια ρίζα αρχαιοπληξίας. Τα ονόματα, καθότι δεν ακολουθούν τους γνωστούς μηχανισμούς κλίσης της νέας ελληνικής, είναι αδιαφανή. Έτσι, σε ένα περιβάλλον που κυριαρχεί το «εμπρός-πίσω» στη γλωσσική συζήτηση, που θεωρείται δηλαδή ότι το ομιλούν πρόσωπο κερδίζει πόντους αν μιλήσει αρχαιοπρεπώς (είναι αστείο ότι τα περισσότερα «αρχαιοπρεπή» είναι λανθασμένα), σε ένα περιβάλλον που προτιμά να λέει «της Σαπφούς» από «της Σαπφώς», «τα mails» από «τα μέιλ», τα «bars» από τα «μπαρ», γιατί να μην προτιμάει να λέει «της Γωγούς» και γιατί να μην προτιμάει να λέει «του Τιμολέων»; Ακούγονται τόσο όμορφα αρχαία και τα δύο.

Για την ακλισιά του Τιμολέοντα δεν έχω να πω πολλά. Πέρα από τον παράγοντα που επισήμανε η φίλη, ότι δηλαδή το «Τιμολέων» ακουγεται πολύ επίσημο και γκλαμουράτο,  ο άλλος παράγοντας που συμβάλλει στο να αφήνεται άκλιτο το όνομα είναι ότι δεν συμμορφώνεται με κάποιο συνηθισμένο κλιτικό υπόδειγμα όπως βλεπουμε και στην επισημοποιημένη πλέον ακλισία ανάλογων επωνύμων π.χ. του συγγραφέα Μάνου Κοντολέων. Βέβαια, το όνομα «Τιμολέων» μέχρι πρότινος θα έμενε θαμμένο στα επίσημα κατάστιχα, διότι μέχρι πρότινος κανένας λογικός άνθρωπος νέας ηλικίας δεν θα σκεφτόταν να αυτοαποκαλείται και να αυτοσυστήνεται έτσι -θα το έκανε Τίμος, κάτι που δεν εμπόδισε τον φιλο μου στο δημοτικό να γίνει καθηγητής πρώτα στο ΕΜΠ και μετά στη Μελβούρνη. Αλλά με το θέμα του εξοβελισμού των συντομευμένων μορφών θα ασχοληθούμε σε αλλο άρθρο.

Οπότε αφηνουμε ήσυχο τον… Τιμολέων και περναμε στη Γωγώ. Η γενική «της Γωγούς», που όπως ακούω δίνει και παίρνει στο Μάστερ Σεφ, μου θύμισε ένα από τα βιβλία που κληρονόμησα από τον παππού μου, ένα θεατρικό έργο του 19ου αιώνα, μια φάρσα του Άννινου, στο οποίο υπάρχει μια πολύ διασκεδαστική σκηνή ανάμεσα σε έναν δάσκαλο, που μιλάει καθαρεύουσα, και στην υπηρέτρια του σπιτιού, τη Μαριγώ. Η Μαριγώ έχει παρακαλέσει τον δάσκαλο να της κάνει μια εξυπηρέτηση, και ο δάσκαλος λέει:

– Ας ικανοποιήσω την επιθυμίαν της αγαπητής μου Μαριγούς

– Δεν με λένε Mαριγού, Μαριγώ με λένε, διορθώνει η κοπέλα.

– Ναι, καλή μου, αλλά κλίνεσαι!

– Και γιατί να κλείνομαι; Καμιά ασκημομούρα είμαι;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μεταμπλόγκειν, Νεοκαθαρεύουσα, Ονόματα, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , | 151 Σχόλια »

Το ιγκρέκ και οι ξένοι

Posted by sarant στο 26 Φεβρουαρίου, 2018

Επειδή μου είπε προχτές κάποιος φίλος ότι έχω άχτι τον κ. Γ. Μπαμπινιώτη, σήμερα θα τον διαφημίσω -το να γράφεις για κάποιον, έστω και επικριτικά, διαφήμιση είναι, πολύ περισσότερο που από το σημερινό άρθρο αρκετοί θα πληροφορηθούν μια νέα δραστηριότητα του εθνικού μας γλωσσολόγου, που δεν την ήξεραν.

Εδώ και δυο βδομάδες, περίπου, κάποιο συνδρομητικό τηλεοπτικό κανάλι, θαρρώ της Κοσμοτέ, προβάλλει την εκπομπή «Τρία λεπτά για την ελληνική γλώσσα», στην οποία ο Γ. Μπαμπινιώτης αναλύει ένα ή δυο γλωσσικά θέματα μεσα σε τρία λεπτά (και κάτι), όπως λέει και ο τίτλος της εκπομπής.

Εγώ δεν είμαι συνδρομητής σε κανένα τηλεοπτικό κανάλι και τηλεόραση δεν βλέπω, στην εποχή μας όμως όλα ή σχεδόν όλα δημοσιεύονται στο Διαδίκτυο, κι έτσι χτες είδα σε φιλικόν τοιχο το βιντεάκι της 11ης εκπομπής, που μου δίνει και το θέμα για το σημερινό άρθρο.

Την εκπομπή μπορειτε να την παρακολουθήσετε εδώ:

Έχω μεταγράψει, με σχεδόν απόλυτη πιστότητα, όσα είπε ο κ. Γ. Μπαμπινιώτης:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αλφάβητο, Γλωσσικά δάνεια, Ορθογραφικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 134 Σχόλια »

Σημαίνον, σημαινόμενο και Πάμε πακέτο

Posted by sarant στο 6 Φεβρουαρίου, 2018

Τις προάλλες ο φίλος μας ο Αλέξης, σε σχόλιό του, μας ενημέρωσε ότι στην εκπομπή Πάμε πακέτο η παρουσιάστρια Βίκυ Χατζηβασιλείου αναφέρθηκε σε γλωσσικά θέματα, δυστυχώς αναπαράγοντας έναν από τους πολλούς γλωσσικούς μύθους, που μπορεί να ακούγονται ευχάριστα αλλά δεν έχουν καμιά ή σχεδόν καμιά βάση.

Εδώ στο ιστολόγιο μας αρέσει να ανασκευάζουμε μύθους, ιδίως γλωσσικούς. Περιέργως όμως δεν βρίσκω να έχουμε αφιερώσει άρθρο στον συγκεκριμένο μύθο, αν και παρεμπιπτόντως έχουμε αναφερθεί -οπότε, σκέφτηκα να γράψω το σημερινό άρθρο, να υπάρχει.

Αλλά ας δούμε πρώτα το στιγμιότυπο απο την εκπομπή. Δεν κρατάει πολύ, ένα μόνο λεπτό είναι, από το 34.30 ως το 35.30 -ή, αν προτιμάτε, δείτε πιο κάτω τη δική μου μεταγραφή.

Αν κατάλαβα καλά, ο νεαρός κύριος που είναι καλεσμένος στην εκπομπή είναι Άγγλος, ονόματι Φίλιπ. Αντιγράφω από το δελτίο τύπου της εκπομπής: Ο Φιλίπ είναι ένας 33χρονος άντρας που έρχεται από την Αγγλία για να εντοπίσει τα ίχνη του Έλληνα πατέρα του, μιας και δεν τον έχει γνωρίσει ποτέ. Είναι ο καρπός ενός καλοκαιρινού ειδυλλίου της μητέρας του με έναν Έλληνα που γνώρισε κατά τη διάρκεια των διακοπών της στον Πόρο. Από μικρός γνωρίζει για την ελληνική του καταγωγή, αλλά μέχρι σήμερα δεν τολμούσε να αναζητήσει τις ρίζες του.

Αλλά εμείς εδώ λεξιλογούμε, οπότε θα εστιάσουμε την προσοχή μας στα γλωσσικά. Η κυρια Βίκυ Χατζηβασιλείου λοιπόν, συνομιλεί με τη βοήθεια διερμηνέα με τον Φίλιπ,  ο οποίος λέει ότι η μητέρα του σκόπιμα του έδωσε το όνομα αυτό, που έχει ελληνική αρχή. Και τότε η παρουσιάστρια λέει (απομαγνητοφωνώ πιστά):

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Λερναίο κείμενο, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 199 Σχόλια »

Τα πρώτα μεζεδάκια του 2018

Posted by sarant στο 6 Ιανουαρίου, 2018

Το περασμένο Σάββατο είχαμε «τα τελευταία μεζεδάκια του 2017», νομοτελειακά στο σημερινό αρθρο θα προσφέρουμε «τα πρώτα μεζεδάκια του 2018». Θα μπορούσα βέβαια να βάλω τίτλο «Ποδαρικό στα μεζεδάκια», αλλά τον έχω χρησιμοποιήσει πεντέξι φορές στο παρελθόν.

Πάντως, δεν είναι ανάγκη να ερμηνεύσετε στενά τον τίτλο: κάμποσα από τα μεζεδάκια που σερβίρονται σήμερα αλιεύτηκαν… πέρυσι, δηλαδή τις τελευταίες μέρες του 2017. Αλλά δεν έχουν μπαγιατέψει.

* Και ξεκινάω με ένα βίντεο που έχει γίνει ιότροπο τις τελευταίες μέρες, και που θα μπορούσε να αποτελέσει αντικειμενο ξεχωριστού άρθρου -μοιραία θα πιάσει μεγάλο μέρος του σημερινού άρθρου, αφού μάλιστα ασχολείται (και) με τη γλώσσα.

Είναι ένα απόσπασμα από μια επιθεώρηση του ανυπόφορου Μάρκου Σεφερλή, που προβλήθηκε στο Σταρ Τσάνελ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Σε αυτό, ο Σεφερλής ντυμένος… Δίας απαγγέλλει άχρωμα, δήθεν φιλοσοφικά, άτεχνα δίστιχα (δύστυχα) σε νηπιακό δεκαπεντασύλλαβο. Χωρίς να συνειδητοποιεί πόσο παράλογο είναι να ξεσπαθώνει ένας αρχαίος θεός, ο Δίας τον οποίο ρητά υποδύεται, υπέρ της… ορθοδοξίας και του σταυρού, μάς λέει πως ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να βγάλει τον σταυρό από τη σημαία και τα θρησκευτικά από το σχολείο, και μετά περνάει στα γλωσσικά, που κατεξοχήν μάς ενδιαφέρουν. Απομαγνητοφώνησα, θαρρώ με ακρίβεια, το σεφερλίδικο παραλήρημα (σεφερλήρημα θα μπορούσαμε να το πούμε) από το 1.30 έως το 3.00:

Όμως δεν σταματούν εκεί, έχουν μια άλλη ιδέα
Να καταργήσουν προσπαθούν σιγά σιγά τ’ αρχαία.
Τη γλώσσα την πιο πλούσια κι όχι καμιά της πλάκας
Και όποιος το αμφισβητεί είναι απλά Σεφερλής [That is not rhyme, but it is true, που έλεγε κι ο Σάμουελ Τζόνσον]

Γιατί’ ναι η πιο άρτια σε όλη την Υδρόγειο
και έχει δεκαπλάσιο απ’ όλες λεξιλόγιο
Βασίζεται στη μουσική κι αυτό δεν είναι φήμη:
Οι ειδικοί τη θεωρούν ολόκληρη επιστήμη.

Η γλώσσα η ελληνική μητέρα είναι όλων
τη μίλαγαν ο Πλάτωνας, ο Περικλής, ο Σόλων,
Αισχύλος και Ηρόδοτος, Ζήνωνας και Σωκράτης,
Όμηρος και Αλέξανδρος ο μέγας στρατηλάτης.
Στα ξένα τα κολέγια διδάσκεται ακόμα
κι έρχεται και την καταργεί του ΣΥΡΙΖΑ το κόμμα;

Όλα νομίζω γίνονται βάσει κάποιου σχεδίου
η πείρα μού το δίδαξε εμένα του ιδίου
είναι γνωστό έναν λαό αν θες να αφανίσεις
στη γλώσσα και το θρήσκευμα πρέπει να τον χτυπήσεις.

Και ύστερα περνάει σε ένα κατηγορητήριο κατά των Γερμανών, που απορώ πως δεν τράβηξε ήδη την προσοχή του ΕΣΡ (που η ευαισθησία του ενοχλείται μόνο αν δει δυο αγόρια να φιλιούνται).

Οι Γερμανοί, άλλοι αυτοί -απ’ την Ασία Ούννοι
η μόνη τους εφεύρεση το ανθρωπινο σαπούνι. (…)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Επιγραφές, Επικαιρότητα, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Τηλεοπτικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 131 Σχόλια »

Καταιγιστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Ιουνίου, 2017

Δεν τα λέω έτσι επειδή σερβίρονται με ταχύτατους ρυθμούς, πού τέτοια τύχη, αλλά διότι καθώς τα γράφω ακούω βροντές και βλέπω αστραπές καθώς ξέσπασε το άξαφνο καλοκαιρινό μπουρίνι.

Ξεκινάμε με τα ορντέβρ και με ένα ρεπορτάζ για τις αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλαγές που κινούνται, θα μπορούσε να πει κανείς, σε… αντικαφασική κατεύθυνση. Διαβάζω ότι:

«Μαχαιριά» στην ελληνική ευρηματικότητα αποτελεί ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, κυρίως για τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που στερούνται νόμιμης θέσης στάθμευσης και εφεύρουν διάφορους τρόπους για να εξασφαλίζουν μόνιμα μια θέση πάρκινγκ έξω από το σπίτι τους!

Όχι όμως. Το ρήμα είναι «εφευρίσκω», ο τύπος «εφεύρω» σκέτος δεν στέκεται παρά μόνο με «να» και «θα». Κι αν σας φαίνεται κάπως σκονισμένο το «εφευρίσκουν», που συμφωνώ, υπάρχουν ευτυχώς πολλά άλλα συνώνυμα, από τα κάπως πιο επίσημα (π.χ. επινοούν) ως τα πιο ζωντανά και λαϊκά (μηχανεύονται, σκαρφίζονται) που νομίζω πως ταιριάζουν στην περίσταση, που δεν έχουμε δα και καμιά εφεύρεση περιωπής.

* Όμως, πέρα από το γλωσσικό λαθάκι, το πιο εντυπωσιακό είναι αυτό που γράφει ο φίλος μας ο Στάζιμπος στο σχόλιο 49, ότι δηλαδή η είδηση είναι ΟΛΗ κατασκευασμένη – λάθος. Δεν υπάρχει «νέος ΚΟΚ», η δε ποινή των 400 ευρώ ισχύει από το 2007!

* Δεν το άκουσα με τ’ αυτιά μου, αλλά μου το μετέδωσαν δυο φίλοι, οπότε μάλλον θα είναι αληθινό. Μεσημεριανές ειδήσεις στον «Σκάι» πριν από μερικές μέρες:

«Η κ. Μέι θα συναντηθεί με την αυτού μεγαλειότης τη βασίλισσα Ελισάβετ».

Δύο κοτσάνες στην τιμή της μίας. Και «αυτού» αντί «αυτής» (αφού είναι γυναίκα η Ελισάβετ) και άκλιτο το «μεγαλειότης» αντί «μεγαλειότητα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γραμματική, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 229 Σχόλια »

Το δισεκατομμύριο, ο Άδωνης και ο αμείλικτος Μέφρι

Posted by sarant στο 16 Ιανουαρίου, 2017

Τις τελευταίες μέρες κυκλοφόρησε πολύ στη μπλογκόσφαιρα ένα βιντεάκι από τηλεοπτική εκπομπή (μάλλον του Σκάι) στην οποία ένας νεαρός σταματάει διαβάτες στον δρόμο και τους ρωτάει «Πόσα εκατομμύρια είναι το δισεκατομμύριο;» ή «Πόσα δισεκατομμύρια είναι το τρισεκατομμύριο;». Κανείς από τους αιφνιδιασμένους περαστικούς δεν φαίνεται να απαντάει σωστά -άλλοι λένε «δύο» ή «τρία», άλλοι «εκατό», άλλοι άλλα, κανείς δεν φαίνεται να δίνει τη σωστή απάντηση που είναι, βέβαια, «χίλια».

Πολλοί γέλασαν με την εκπομπή, και θα παραδεχτώ ότι έχει αστείες στιγμές το βίντεο. Εγώ δεν γέλασα επειδή δεν μου αρέσουν οι εκπομπές όπου ο πανίσχυρος και παντογνώστης παρουσιαστής προσπαθεί να βγάλει γέλιο από ανυποψίαστους περαστικούς -τις έχω σιχαθεί από τότε που ήμουν μικρό παιδί και έβλεπα τον Μαστοράκη να κάνει το Κάντιντ Κάμερα στη χουντική τηλεόραση. Εξίσου σιχαμερές μου φαίνονται οι εκπομπές όπου κάποιος κάνει τηλεφωνικές φάρσες μπροστά σε κοινό που ακούει τη συνδιάλεξη -ο Τζιμάκος ο Πανούσης έκανε τέτοιες, νομίζω. Δεν έχω πρόβλημα με τις τηλεφωνικές φάρσες καθαυτές, έκανα κι εγώ όταν βρισκόμουν στην ηλικία όπου οι δραστηριότητες αυτές φαίνονται πολύ αστείες (στην τρίτη γυμνασίου) -αλλά το να τηλεφωνείς σε απροστάτευτους πολίτες για να σε ακούει και να ξεκαρδίζεται το νοήμον κοινό, το θεωρώ ξεπεσμό. Θα μου πείτε και η ραδιοφωνική Ελληνοφρένεια το έκανε αυτό -αλλά δεν είναι το ίδιο, είναι αρκετά διαφορετικός ο τρόπος της Ελληνοφρένειας και έχει και αυτοσαρκασμό. Τέλος πάντων, πλατειάζω, το θέμα μας είναι η εκπομπή με τα εκατομμύρια και το δισεκατομμύριο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , | 203 Σχόλια »

Πώς (δεν) ξεθάφτηκε ο Παπαδιαμάντης

Posted by sarant στο 18 Φεβρουαρίου, 2016

Στο άρθρο του περασμένου Σαββάτου είχα αναφερθεί και στην κόντρα του παρουσιαστή Κ. Μπογδάνου με τον δήμαρχο Ζακύνθου, με αφορμή τα όσα είπε ο πρώτος για τον Διονύσιο Σολωμό, χωρίς ωστόσο να μπω στην ουσία του θέματος. Σε συνέχεια αυτής της αντιπαράθεσης, ο παρουσιαστής προσκάλεσε τη Δευτέρα στην εκπομπή του τον συγγραφέα (και τ. βουλευτή) Πέτρο Τατσόπουλο για μια συζήτηση που ξεκίνησε από αυτή τη διένεξη αλλά επεκτάθηκε και σε άλλα θέματα.

Στη συζήτηση αυτή, ο Π. Τατσόπουλος ανέφερε ως γεγονός κάτι που μου φαίνεται ότι δεν αληθεύει -και επειδή το άκουσε αρκετός κόσμος, και αφού ένας από τους σκοπούς του ιστολογίου είναι και η αναζήτηση της αλήθειας και η ανασκευή μύθων ειδικά σε σχέση με τη γλώσσα και τη λογοτεχνία, θέλω να αφιερώσω το σημερινό άρθρο σε αυτό.

Το θέμα το έχω ήδη συζητήσει στο Φέισμπουκ, και μάλιστα με συμμετοχή του άμεσα εμπλεκόμενου, αλλά οι συζητήσεις του Φέισμπουκ έχουν το κακό ότι δεν διατηρούνται στην επιφάνεια και δεν γκουγκλίζονται (όταν γίνονται σε προσωπικές σελίδες), οπότε μεταφέρω εδώ κάποια πράγματα.

Λοιπόν, στην εκπομπή της Δευτέρας 15/2, ο Πέτρος Τατσόπουλος, που είναι πολύ καλός συζητητής κατά τη γνώμη μου, υποστήριξε ότι τις μεγάλες μορφές σαν τον Σολωμό δεν πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε σαν ιερές αγελάδες, ότι έχουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά, άρα και ελαττώματα. Και συνέχισε λέγοντας πως ο Σολωμός ήταν «ένας βασανισμένος άνθρωπος, όπως εξίσου βασανισμένος άνθρωπος ήταν ο Παπαδιαμάντης».

Φτάνουμε στο σημείο που μας ενδιαφέρει. Λέει ο Τατσόπουλος (απομαγνητοφωνώ):

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μύθοι, Μεταμπλόγκειν, Παπαδιαμάντης, Τηλεοπτικά, Φιλολογία | Με ετικέτα: , , , , | 234 Σχόλια »

Νεοδημοκρατικά μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 9 Ιανουαρίου, 2016

Τον ίδιο τίτλο (χωρίς το «πάλι» όμως) είχαμε και πριν από τρεις εβδομάδες, στο αντίστοιχο άρθρο πριν από τον πρώτο γύρο των εσωκομματικών εκλογών στη Νέα Δημοκρατία. Αύριο γίνεται ο δεύτερος γύρος, και τώρα οι τέσσερις υποψήφιοι έχουν περιοριστεί σε δύο μονομάχους, τον παραδοσιακό Βαγγέλη και τον εκσυγχρονιστή Κούλη. Κρίνοντας από τα δείγματα γραφής του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και από την άκρως πολιτικάντικη δημόσια επικοινωνία του, νομίζω ότι η εκσυγχρονιστική εικόνα που προβάλλει είναι προσχηματική και επίπλαστη -αλλά βέβαια, από πίτα που δεν τρώω, δεν με νοιάζει αν θα καεί ή αν θα γίνει περιζήτητη.

Επιπλέον, παρά τον τίτλο, κανένα από τα (όχι και πολλά, διότι έπεσαν δουλειές) μεζεδάκια της πιατέλας δεν αναφέρεται στις εσωκομματικές εκλογές της ΝΔ. Ωστόσο, αυτό δεν σας εμποδίζει να σχολιάζετε, να κάνετε προγνωστικά, ακόμα και να σχολιάσετε τα αποτελέσματα όταν βγουν αύριο (ή όποτε βγουν, μια και η ΝΔ δεν έχει ως τώρα και πολύ καλές επιδόσεις στα διαδικαστικά της).

* Να ξεκινήσω όμως με κάτι που μου έτυχε τις προάλλες. Ήμουν στη Στουρνάρα και ήθελα να αγοράσω ένα στικάκι, οπότε πήγα στο Πλαίσιο, όχι και πολύ έξυπνη κίνηση διότι ήθελα μόνο ένα στικάκι. Ανέβηκα λοιπόν στον δεύτερο όροφο για να το πάρω και μετά κατέβηκα στο ισόγειο για να πληρώσω, και στάθηκα στην ουρά. Όταν ήρθε η σειρά μου, ο υπάλληλος με ρώτησε αν θέλω απόδειξη ή τιμολόγιο και ύστερα μού ζήτησε «ένα τηλέφωνο».

Επειδή ανάλογη στιχομυθία είχε γίνει και με τον προηγούμενο στην ουρά ήμουν προετοιμασμένος, οπότε απάντησα ήρεμα «Δεν έχω». «Δεν έχετε;» με ρώτησε κάπως έκπληκτος ο υπάλληλος. «Όχι. Η κρίση, βλέπετε…» του είπα.

Η απορία μου πάντως είναι σε τι χρειάζεται το τηλέφωνο του πελάτη για τόσο ασήμαντες αγορές -για την εγγύηση;

* Πολλές φορές έχουμε γράψει για τις «σορούς» που σχεδόν σαν να βγήκε φιρμάνι έχουν αντικαταστήσει στη δημοσιογραφική γλώσσα τα «πτώματα», μια λέξη που κοντεύει να μετατραπεί σε ταμπού, οπότε δεν έχει νόημα να σταχυολογώ τις περιπτώσεις που χρησιμοποιείται καταχρηστικά κατά τη γνώμη μου η «σορός» εκεί που (πάλι κατά τη γνώμη μου) ταιριάζει περισσότερο το «πτώμα».

Ωστόσο, το τελευταίο πολυμαργαριτάρι από την Καθημερινή αξίζει να ανθολογηθεί. Ο τίτλος του άρθρου για την ανεύρεση τεσσάρων πτωμάτων μεταναστών στους Φούρνους είναι: Οι σοροί τεσσάρων πτωμάτων εντοπίστηκαν στους Φούρνους. Μάλλον σε αβλεψία του υλατζή πρόκειται, αλλά και πάλι είναι ενδεικτικό του ότι η λέξη «σορός» δεν έχει το ίδιο βάρος με τη λέξη «πτώμα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Μόνο στην Ελλάδα, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , | 335 Σχόλια »