Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Το είπε/δεν το είπε’ Category

Ο κατασκευασμένος Σουρής και η Athens Review of Books

Posted by sarant στο 11 Οκτώβριος, 2017

Η προεργασία και η συγκέντρωση υλικού για το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα έγινε στις αρχές Αυγούστου. Όμως, έκρινα καλύτερο να αναβάλω τη δημοσίευση για μετά τις διακοπές, όχι μόνο επειδή έτσι θα διάβαζαν το άρθρο περισσότεροι αλλά, επίσης, και κυρίως, με την ελπίδα ότι από τον σχολιασμό σας θα φωτίζονταν κάποια σημεία που δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Βέβαια, με την επιλογή αυτή το άρθρο έχασε σε επικαιρότητα, αλλά δεν νομίζω πως αυτό είναι το κυρίαρχο.

Το διπλό καλοκαιρινό τεύχος (τχ. 86, Ιούλιος-Αύγουστος 2017) της βιβλιοφιλικής επιθεώρησης Athens Review of Books περιέχει ένα μικρό αφιέρωμα στον Γεώργιο Σουρή. Αν βρείτε το τεύχος σε κάποιο βιβλιοπωλείο που στοκάρει τα τεύχη αξίζει να το φυλλομετρήσετε. Μπορεί το άρθρο του καθηγητή Δ. Δημηρούλη («Εθνικός ποιητής άνευ χαρτοφυλακίου») να είναι μάλλον διεκπεραιωτικό, αλλά μας αποζημιώνει μια συνέντευξη του Σουρή στον Μήτσο Χατζόπουλο και, κυρίως, ένα ενδιαφέρον άρθρο του Σωτήρη Τσέλικα για τις σχέσεις Σουρή και Ροΐδη -μακάρι να αξιωθώ κάποια Κυριακή να το παρουσιάσω σχολιασμένο.

Ωστόσο, πλάι σ’ αυτά τα αδιάφορα ή ενδιαφέροντα, το περιοδικό περιλαμβανει και μια σελίδα με ανθολόγηση ποιημάτων του Σουρή, και αυτή θα μας απασχολήσει στο σημερινό σημείωμα. Και θα μας απασχολήσει επειδή ο «ανθολόγος» του περιοδικού, αντί να ανοίξει ένα βιβλίο, ας πούμε μιαν ανθολογία ποίησης, και να διαλέξει ποιήματα του Σουρή, προφανώς εναπόθεσε τις ελπίδες του στο Γκουγκλ και παρέθεσε ό,τι ψάρεψε από το Διαδίκτυο -στίχους του Σουρή, βεβαίως, αλλά και παραποιημένους στίχους του Σουρή, όπως επίσης και ψευδεπίγραφους στίχους, που αποδίδονται στον Σουρή ενώ δεν είναι δικοί του.

Όπως έχουμε ξαναγράψει, αν γενικά στο Διαδίκτυο υπάρχει η τάση να αποδίδονται διάφορα βαθυστόχαστα αποφθέγματα σε ανθρώπους που ποτέ δεν τα είπαν (αυτά τα λέμε «αποφεύγματα» στο ιστολόγιο), στο ελληνόφωνο Διαδίκτυο υπάρχει μια παράπλευρη τάση να αποδίδεται το οποιοδήποτε χιουμοριστικό (βάλτε και όσα εισαγωγικά θέλετε) στιχούργημα στον Γεώργιο Σουρή. Κάποιες φορές η παραχάραξη είναι εύκολο να αποκαλυφθεί, όπως πριν απο μερικά χρόνια που ο δημοσιογράφος Ηλίας Κανέλλης είχε αποδώσει στον Σουρή κάποιους πασίγνωστους στίχοςυ του Αλέξ. Σούτσου. Αυτό ανασκευάστηκε εύκολα. Άλλα πλαστουργήματα αποδεικνύονται σκληρότερα καρύδια, όπως το κατασκευασμένο ποίημα «Ποιος είδε κράτος λιγοστό», που κυκλοφορεί από το 2011 στο Διαδίκτυο και αποτελεί συρραφή από στίχους του Σουρή και άλλους που δεν έχει διαπιστωθεί σε ποιον ανήκουν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Ποίηση, Σουρής, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 152 Σχόλια »

Χακεμένος Μπρεχτ, Ρεμπώ με το ζόρι

Posted by sarant στο 30 Αύγουστος, 2017

Καθώς το Διαδίκτυο, και γενικότερα το ψηφιακό σύμπαν, καταλαμβάνει ολοένα και περισσότερο χώρο στον κόσμο μας, ερχόμαστε συνεχώς αντιμέτωποι με νέα φαινόμενα, πρωτόγνωρα, από τα πιο σοβαρά ως τα ασήμαντα. Με ένα όχι πολύ σημαντικό θα ασχοληθώ σήμερα -ή μάλλον και σήμερα, αφού είναι από τα αγαπημένα θέματα του ιστολογίου. Εννοώ την κατασκευή ψευδών αποφθεγμάτων, την εσφαλμένη απόδοση φράσεων ή και ολόκληρων κειμένων σε γνωστούς συγγραφείς, ενώ δεν τα έγραψαν εκείνοι.

Όταν πρόκειται για ψευδή αποφθέγματα, χρησιμοποιώ τον όρο αποφεύγματα (η πατρότητα ανήκει στον Νίκο Λίγγρη). Το κλασικό παράδειγμα αποφεύγματος, που έπαιξε και καταλυτικό ρόλο για να ανοίξω το ιστολόγιο, ήταν η ψεύτικη ρήση του Ισοκράτη τον Δεκέμβριο του 2008 που φιγουράρισε στο εξώφυλλο του Ελεύθερου Τύπου.

Σήμερα όμως θα ασχοληθούμε όχι με πλαστά αποφθέγματα, αλλά με ψευδεπίγραφα κείμενα, που και αυτά αφθονούν στο Διαδίκτυο -τόσο στο διεθνές (θα θυμάστε τη συγκινητική αποχαιρετιστήρια επιστολή του Γκαρσία Μαρκές) όσο και το ελληνικό (με τρανό παράδειγμα το δήθεν ποίημα του Σουρή περί λιγοστού κράτους, που μελοποιήθηκε από τον Ζουγανέλη και σε λίγο θα μπει και στα σχολικά βιβλία).

Αλλά να μου επιτρέψετε να μην ασχοληθώ σήμερα με το παραποίημα του Σουρή και να σας παρακαλέσω κι εσείς να το αγνοήσετε στα σχόλιά σας, για τον απλούστατο λόγο ότι μέσα σε 10-15 μέρες θα αφιερώσω ειδικό άρθρο στο θέμα με νέα στοιχεία που έχω συγκεντρώσει.

Στο σημερινό άρθρο θα δούμε άλλες δύο περιπτώσεις ψευδεπίγραφων λογοτεχνικών κειμένων. Στη μία από αυτές μάλιστα εμπλέκεται και γνωστός μας, ο φίλος μας ο Νοσφεράτος, κατά κόσμον Πέτρος Θεοδωρίδης, που σχολιάζει αριά και πού και στο ιστολόγιο αλλά έχει και το δικό του, τη Σπηλιά του Μοντεχρήστου.

Το 2008 λοιπόν ο Νοσφεράτος, συζητώντας σε ένα άλλο ιστολόγιο (το Πόντιοι και Αριστερά) δημοσίευσε μια σειρά από σχόλια περί βλακείας και κακίας, μιμούμενος το ύφος του Μπρεχτ στις πασίγνωστες ιστορίες του κ. Κόινερ. Στη συνέχεια, ενοποίησε τα σχόλια αυτά σε μια ανάρτηση στο δικό του μπλογκ. Η αρχική ανάρτηση τροποποιήθηκε στη συνέχεια, και η τελευταία μορφή της είναι εδώ.

Δείγμα γραφής:

το μυστικό όπλο του βλάκα
ποιο είναι το μεγάλο μυστικό του βλάκα -ρώτησαν κάποτε τον κ Κοινερ – αυτό που τον κάνει ακατανίκητο , ανυπέρβλητα Κακό και ΠΑΝΤΑ νικητή;

– Το μεγάλο μυστικό του Βλάκα- χμμ- για να σκεφτώ λίγο …- Ε ..μάλλον ότι ΔΕΝ του περνά καν από το μυαλό , δεν διανοείται ότι μπορεί έστω για μια στιγμή ναχει Άδικο..Κι αν του περάσει μια στάλα υποψίας από το Μυαλό Γρήγορα τη διώχνει ;Αυτός Βλάξ; Ποτες των Ποτών . Οι άλλοι Είναι ΠΑΝΤΑ…-Έτσι γίνεται Αδίσταχτα Θρασύς , Υπέροχα επικίνδυνος , ανυπέρβλητα Αλαζονικός . Και πείθει ..Γιατί πάντα υπάρχουν αρκετοί Βλάκες για να σχηματίσουν μια πλειοψηφικά ..Αυτό είναι το μυστικό όπλο του ΒΛΑΚΑ.

  Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Λαθροχειρίες, Μεταμπλόγκειν, Ποίηση, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , , | 145 Σχόλια »

Κωνσταντινελενικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2017

Αύριο γιορτάζει η μισή Ελλάδα, οπότε αποφάσισα να τιτλοφορήσω έτσι το βδομαδιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο. Το αντίστοιχο περυσινό, που είχε πέσει ανήμερα της γιορτής, το είχα πει «Ελενοκωνσταντινικά», οπότε με το σημερινό αποκαθιστώ την ισορροπία.

Να προσφέρω σε όσες και σε όσους γιορτάζουν αύριο τα εορταστικά άρθρα του ιστολογίου, για την Ελένη και για τον Κώστα (δεν έχω κανέναν φίλο που να τον λένε Κωνσταντίνο -ξέρω Κώστα, Κωστή, Ντίνο, αλλά με γαλαζοαίματους δεν έχω πολλά παρεδώσε).

Θα μπορούσα βέβαια το σημερινό άρθρο να το αποκαλέσω και «Τεταρτομνημονιακά μεζεδάκια» αφού τη βδομάδα που μας πέρασε συζητήθηκε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο που πήρε, καλώς ή κακώς, την τρέχουσα ονομασία «τέταρτο μνημόνιο» (ο κανονικός του τίτλος είναι ένα ασυμπάθιστο μακρινάρι).

Οι σχετικές συζητήσεις στη Βουλή δίνουν κατά καιρούς και κάμποσο υλικό για γλωσσικό σχολιασμό, αλλά τούτη εδώ αποτέλεσε την εξαίρεση, μια και η συγκομιδή μας ήταν φτωχή. Πάντως, αξιοπρόσεκτο γεγονός ήταν η αποβολή της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χρυσής Αυγής ύστερα από τη χειροδικία του Κασιδιάρη και τη δικαιολόγησή της από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο. Σε σχέση με αυτό το επεισόδιο, έγινε και το ευτράπελο σχόλιο ότι «βρήκε ευκαιρία ο Κασιδιάρης, τώρα που ο Παυλόπουλος δεν είναι πια στη Βουλή».

Πάμε όμως στα καθαυτό μεζεδάκια.

* Στην προσπάθεια να φτάσει η ελληνική γλώσσα τα πέντε εκατομμύρια λέξεις και να μας σβήσουν το χρέος οι πιστωτές, νέα λέξη γεννήθηκε σε άρθρο για τη δίκη της συζύγου του τραγουδιστή Πασχάλη Αρβανιτίδη (με το στιγμιαίο), το «προλούδιο», εφόσον: «Ο μάρτυρας ανέλυσε το «προλούδιο της ιστορίας που δικάζουμε σήμερα», όπως χαρακτήρισε τα όσα έχουν προηγηθεί και επιτέθηκε στην κατηγορούμενη»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 234 Σχόλια »

Ο ασφαλέστερος εχθρός, η αχαριστία και ο Ελ. Βενιζέλος

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2017

Τα σχόλια που κάνετε στο ιστολόγιο είναι πάντοτε πολύτιμα και πολλαπλασιάζουν την αξία του αρχικού άρθρου, μερικές όμως φορές τυχαίνει κάποιο σχόλιο να δίνει απάντηση σε ένα ερώτημα που έμενε αναπάντητο στο κυρίως άρθρο -στις περιπτώσεις αυτές, το άρθρο πρέπει κανονικά να ξαναγραφτεί, διότι, κακά τα ψέματα, οι περισσότεροι μελλοντικοί αναγνώστες θα διαβάσουν μονάχα το αρχικό άρθρο, λίγοι θα ρίξουν μια ματιά στα σχόλια, κι ακόμα λιγότεροι θα έχουν την υπομονή να φτάσουν ίσαμε το σχόλιο αριθ. 268 (λέμε τώρα) που δίνει την απάντηση που λέγαμε.

Ο φίλος μας ο Δύτης μού θύμισε τις προάλλες μια τέτοια περίπτωση, οπότε σήμερα σπεύδω να αναδημοσιεύσω το παλιό μας άρθρο, που είχε αρχικά δημοσιευτεί πριν από σχεδόν τριάμισι χρόνια, τον Οκτώβρη του 2013, ξανακοιταγμένο και κυρίως συμπληρωμένο με την απάντηση στο ερώτημα: Ποιος αρχαίος είπε το ρητό «Ουδείς ασφαλέστερος εχθρός του ευεργετηθέντος αχαρίστου»;

Βλέπετε, το Διαδίκτυο είναι γεμάτο ρητά, αποφθέγματα και φράσεις μεγάλων ανδρών, όμως πολλά από αυτά δεν έχουν στην πραγματικότητα ποτέ ειπωθεί ή γραφτεί από τον άνθρωπο στον οποίο αποδίδονται. Κάποιες απ’ αυτές τις εσφαλμένες αποδόσεις μάλιστα είναι απόλυτα εδραιωμένες: αμέτρητες φορές έχουμε ακούσει για «τη φράση του Βολταίρου Διαφωνώ με όσα λες αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες, αλλά όπως φαίνεται ο Βολταίρος ποτέ δεν είπε ή δεν έγραψε κάτι τέτοιο (το θέμα αξίζει ειδικό άρθρο, ίσως, οπότε δεν προχωρώ σε λεπτομέρειες).

Μια ιδιαίτερη περίπτωση ρητών αμφίβολης πατρότητας είναι τα αρχαία ελληνικά ρητά που συναντάει κανείς σε ξένα βιβλία και που αποτελούν μεγάλο βραχνά, έναν από τους μεγαλύτερους, για τον ευσυνείδητο μεταφραστή του βιβλίου στα ελληνικά, και αυτό διότι ο ευσυνείδητος μεταφραστής θέλει βέβαια να βρει το πρωτότυπο ρητό στα αρχαία ελληνικά και όχι να το μεταφράσει από τα αγγλικά, όμως πολύ συχνά, ιδίως στα δευτερότερα βιβλία (μανατζέρικα, αυτοβοήθειας και άλλα τέτοια αεριτζήδικα) το ρητό ή έχει περάσει από σαράντα κύματα κι έχει γίνει αγνώριστο ή είναι και εντελώς κατασκευασμένο -και άντε να ψάχνεις όλον τον Πλάτωνα, διότι βέβαια δεν δίνουν παραπομπή οι αεριτζήδες συγγραφείς, για να βρεις, ας πούμε, σε ποιο έργο του έγραψε ο Πλάτωνας A house that has a library in it has a soul, και πώς είναι στα αρχαία ελληνικά (μην ψάχνετε, δεν το έγραψε). Κάθε παλιός μεταφραστής έχει να διηγηθεί πεντέξι σχετικές ιστορίες φρίκης, αλλά δεν θα σταθούμε εδώ (στα σχόλια, μπορείτε να προσθέσετε τη δική σας, πάντως).

Στο ιστολόγιο έχουμε επανειλημμένα ασχοληθεί με τέτοια αποφεύγματα (ο όρος είναι επινόηση του Νίκου Λίγγρη για το αγγλικό misattribution), μερικά από τα οποία είναι πολύ διάσημα (όπως η δήθεν δήλωση Κίσινγκερ για τους δυσκολοκυβέρνητους Έλληνες ή το δήθεν ρητό του Ισοκράτη για τη δημοκρατία μας που αυτοκαταστρέφεται). Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποφεύγματος είναι η δήθεν ρήση του Πολύβιου «Εν καιροίς χαλεποίς μέμνησο της γλώσσης» που, παρά τα όσα ισχυρίζεται ο κ. Μπελλές που αρέσκεται να την προσθέτει μαϊντανηδόν στα άρθρα που γράφει, δεν γράφτηκε ποτέ ούτε απο τον Πολύβιο ούτε από κανέναν άλλον. Το καλό είναι πως όταν έχεις αρχαίο ρητό στο πρωτότυπο, είναι πολύ εύκολο να επαληθεύσεις αν όντως εμφανίζεται στην αρχαία ελληνική γραμματεία, χάρη σε μια αναζήτηση στο γνωστό TLG.

Ένα άλλο αρχαίο απόφευγμα θα δούμε σήμερα -και μάλιστα με παραλλαγές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Επαναλήψεις, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , | 128 Σχόλια »

Ολυμπιακά μεζεδάκια ξανά

Posted by sarant στο 6 Αύγουστος, 2016

Τα σημερινά μεζεδάκια δεν λέγονται «ολυμπιακά» για να τιμήσουν την προχτεσινή ηρωική προσπάθεια του Ολυμπιακού, ο οποίος κατάφερε επί 80 λεπτά να διατηρήσει ανέπαφη την εστία του απέναντι στο μεγαθήριο της ερήμου, τη σαρωτική υπερομάδα Χάποελ Μπερσέβα. Απλώς, από σήμερα τα χαράματα άρχισαν οι Ολυμπιακοί αγώνες στο Ρίο -όχι των Πατρών, αλλά στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Και είναι «ξανά» διότι και πριν από 4 χρόνια είχαμε άρθρο με τον τίτλο Ολυμπιακά μεζεδάκια, μόνο που τότε ήταν για τους προηγούμενους Ολυμπιακούς αγώνες, του Λονδίνου. Όπως βλέπετε, το ιστολόγιο μετράει ήδη δύο Ολυμπιάδες.

RioΗ τελετή έναρξης έγινε στις 2 το πρωί, αλλά δεν ξενύχτησα για να την παρακολουθήσω. Πάντως, αν τηρήθηκε το πρόγραμμα, είχαμε μια πρωτιά: πρώτη φορά (ίσως όχι τυχαία, επί αριστερής κυβέρνησης) σημαιοφόρος της ελληνικής αποστολής ήταν μια γυναίκα, η ιστιοπλόος Σοφία Μπεκατώρου.

Και όπως επισήμανε στη Λεξιλογία ο φίλος Δρ. Ζίμπενμαλ, αυτή τη στιγμή ο πίνακας των μεταλλίων παρουσιάζει μια εικόνα που δεν θα την ξαναδείτε (παρά μόνο σε τέσσερα χρόνια), αφού προηγούνται το Αφγανιστάν, η Αμερικανική Σαμόα και η Ανδόρρα! Φυσικά, αφού ακόμα δεν έχουν απονεμηθεί μετάλλια, η κατάταξη του πίνακα γίνεται με αλφαβητική σειρά. (Εγώ έχω το γαλλόφωνο γκουγκλ, που δίνει στη δεύτερη θέση την Ανδόρρα και στην τρίτη την Αρμενία).

Μπορεί να γενικεύω την προσωπική μου στάση, αλλά έχω την εντύπωση πως λίγοι, τουλάχιστον στην πατρίδα μας, ενδιαφέρονται για τους Ολυμπιακούς αγώνες της Βραζιλίας -αν πέφτω έξω, θα μου το πείτε στα σχόλια. Εμάς άλλη Ολυμπιάδα μάς έκαψε, τούτη εδώ καίει τους Βραζιλιάνους.

* Επειδή όμως και φέτος είναι πιθανό να επανέλθει η συζήτηση, που γίνεται κάθε 4 χρόνια, για τη δήθεν λανθασμένη χρήση της λέξης «Ολυμπιάδα», προκειμένου για τη διοργάνωση, μεταφέρω ένα απόσπασμα από το άρθρο του 2012:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λερναίο κείμενο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νατσουλισμοί, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , | 164 Σχόλια »

Ο Αρχιμήδης και οι κύκλοι του -και άλλα τελευταία λόγια

Posted by sarant στο 14 Ιουλίου, 2016

Κοίταζα τις προάλλες σε ένα γαλλικό βιβλίο μια συλλογή με τα «τελευταία λόγια» μεγάλων ανδρών -και γυναικών βεβαίως. Τα «τελευταία λόγια» είναι μια πολύ ειδική κατηγορία αποφθεγμάτων: πρόκειται για φράσεις δηλαδή που τις είπαν συγγραφείς, στρατιωτικοί, πολιτικοί, καλλιτέχνες, διανοούμενοι, επιστήμονες, με δυο λόγια οι δυνατοί και οι διάσημοι του κόσμου, λίγο πριν πεθάνουν ή και την ώρα που πέθαιναν.

Οι τυχεροί, βέβαια, πεθαίνουν στον ύπνο τους, κι έτσι δεν αφήνουν κάποιον τελευταίο λόγο κληρονομιά στις επόμενες γενιές. Άλλοι, επίσης τυχεροί, περνούν τις τελευταίες τους στιγμές περιστοιχισμένοι από συγγενείς και φίλους –τότε προαισθάνονται το τέλος τους, κι αν έχουν τη δύναμη προφέρουν έναν τελευταίον αποχαιρετισμό. Άλλοι βγάζουν μια κραυγή αγωνίας. Μια ειδική περίπτωση που εύλογα υπεραντιπροσωπεύεται στους σχετικούς καταλόγους, είναι τα τελευταία λόγια που προφέρει κάποιος που ξέρει ότι θα πεθάνει από βίαιο θάνατο, συνήθως με εκτέλεση (στην αγχόνη, στη γκιλοτίνα, στο εκτελεστικό απόσπασμα) ή βλέποντας τον φονιά να πλησιάζει -όπως ο Καίσαρας, που λέγεται ότι είπε στον Βρούτο «και συ τέκνον;» -και μάλιστα στα ελληνικά.

Έτσι κι αλλιώς, τα τελευταία λόγια έχουν ενδιαφέρον όχι μόνο και όχι τόσο καθαυτά, αλλά επειδή τα είπε κάποιος διάσημος, σεβαστός, αγαπητός ή και μισητός. Η κραυγή αγωνίας «Φως! Περισσότερο φως!» πιθανότατα έχει ειπωθεί από πολλούς ετοιμοθάνατους –αλλά όταν ξέρουμε ότι την είπε ο Γκέτε αποκτά βάθος που δεν το έχει όταν το λέει ένας κοινός θνητός. Ακόμα περισσότερο, πάμπολλοι ανώνυμοι έχουν παραπονεθεί λέγοντας «Πονάω εδώ» χωρίς να μείνει στην ιστορία· όταν όμως το είπε (ça fait mal ici) ο ντε Γκολ, καταγράφτηκε, το ίδιο και το απελπισμένο Ωχ ωχ (oh wow τρεις φορές) του Στιβ Τζομπς.

Μια μάστιγα που πλήττει τα αποφθέγματα, ιδίως στην εποχή του Διαδικτύου, είναι η διάδοση ανύπαρκτων φράσεων, που ποτέ δεν τις είπε εκείνος στον οποίο αποδίδονται –πρόκειται για τα αποφεύγματα, σύμφωνα με τον όρο που έπλασε ο φίλος Νίκος Λίγγρης, όρο που τον έχω υιοθετήσει έκτοτε και τον χρησιμοποιώ στο ιστολόγιο. Στην περίπτωση των τελευταίων λόγων έχουμε κι έναν επιπρόσθετο παράγοντα νόθευσης: ότι τα τελευταία λόγια του εκλιπόντος τα μεταφέρει, φυσικά, κάποιος από τους παρευρισκόμενους, που δεν αποκλείεται να θέλησε να καλλωπίσει τα λεγόμενα και να τους προσθέσει ουσία αν τα πραγματικά τελευταία λόγια του εκλιπόντος τού φάνηκαν κοινότοπα –ή αν ο άνθρωπος πέθανε χωρίς να πει τίποτα. Το πρόβλημα βέβαια είναι άλυτο, αλλά δεχόμαστε πως ό,τι παραδίδεται από τις πηγές είναι έγκυρο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αποφθέγματα, Αρχαίοι, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , | 197 Σχόλια »

Ποια είναι η μεγαλύτερη πληγή του τόπου;

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2016

Και ποια δεν είναι, θα πείτε. Αλλά το ερώτημα του τίτλου είναι εσκεμμένα παραπλανητικό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απαγορεύεται να το απαντήσετε στα σχόλια. Όμως αντικείμενο του σημερινού άρθρου δεν είναι ένα τόσο φλέγον θέμα. Το σημερινό μου σημείωμα είναι μικροφιλολογικό, διερευνά την ακρίβεια ενός αποφθέγματος.

RoyidisΕιδικότερα, το ερώτημα του τίτλου ακριβέστερα (αν και λιγότερο συνοπτικά) θα διατυπωνόταν: «Ποιαν θεωρούσε μεγαλύτερη πληγή του τόπου ο Ροΐδης;»

To έναυσμα για το άρθρο μού το έδωσε πριν από μερικές μέρες ένας φίλος του ιστολογίου, ο οποίος μού έστειλε μέιλ, με ένα λινκ προς έναν ιστότοπο (δεν είναι ανάγκη να βάλω λινκ, υπάρχει σε πολλά σημεία) όπου υπήρχε το εξής απόφθεγμα του Εμμανουήλ Ροΐδη:

Έκαστος τόπος έχει την πληγήν του:

Η Αγγλία την ομίχλην, η Αίγυπτος τας οφθαλμίας, η Βλαχία τας ακρίδας και η Ελλάς τους Έλληνας

Εμμανουήλ Ροΐδης

«Είναι έτσι;» με ρωτάει ο φίλος, «εγώ το θυμάμαι αλλιώς, με πατριωτισμό στο τέλος»

Κι εγώ αλλιώς το θυμόμουν, αλλά, περιέργως, όχι με πατριωτισμό. Ευχαρίστησα τον φίλο μου και κάθισα να το ψάξω. Αν γκουγκλίσετε τη φράση «η Αίγυπτος τας οφθαλμίας» (δηλαδή τις παθήσεις, ιδίως τις φλεγμονές των ματιών) θα δείτε ότι η φράση του Ροΐδη παραδίδεται με πολλούς τρόπους, συγκεκριμένα σε τρεις παραλλαγές.

Σε πολλούς ιστότοπους, όπως στο Γνωμικολογικόν, δίνεται η παραπάνω μορφή του αποφθέγματος, «η Ελλάς τους Έλληνας».

Αλλού πάλι, όπως στο sansimera.gr, μπορείτε να βρείτε μια διαφορετική διατύπωση. Οι τρεις πρώτες χώρες έχουν τις ίδιες πληγές, αλλά για την Ελλάδα η πληγη αλλάζει:

Έκαστος τόπος έχει την πληγήν του: Η Αγγλία την ομίχλην, η Αίγυπτος τας οφθαλμίας, η Βλαχία τας ακρίδας και η Ελλάς τον πατριωτισμόν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μικροφιλολογικά, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 186 Σχόλια »

Το ευ και το πολύ

Posted by sarant στο 27 Μαΐου, 2016

Σύντομο θα είναι το σημερινό άρθρο. Την αφορμή την πήρα από ένα σχόλιο φίλου πριν από μερικές μέρες, που μας θύμισε το ρητό «ουκ εν τω πολλώ το ευ», ένα ρητό που ο μέσος μαθητής, τουλάχιστον στη γενιά μου, θα το είχε ακούσει δεκάδες, μπορεί εκατοντάδες φορές από δασκάλους και καθηγητές, μια και στη σχολική ζωή υπάρχουν άφθονες ευκαιρίες για τη συμβουλή την οποία εκφράζει το ρητό, πως η ποσότητα δεν εγγυάται και την ποιότητα, πως με το να γράψεις τρεις σελίδες παραπάνω με κοινοτοπίες  δεν θα βελτιώσεις την έκθεση ή την εργασία σου.

Ίσως βέβαια στα νεότερα χρόνια οι δάσκαλοι και οι καθηγητές να μην το πολυλένε αυτό το ρητό, οι νεότεροι από μένα ας επιβεβαιώσουν αν ακόμα λέγεται. Το βέβαιο είναι ότι αρκετοί εκπαιδευτικοί δεν εφαρμόζουν το «ουκ εν τω πολλώ το ευ», πράγμα που το λέω βλέποντας πόσο φόρτωναν τα παιδιά μου με δουλειά για το σπίτι (αν και γι’ αυτόν τον πληθωρισμό φταίνε και οι γονείς).

Αλλά δεν θα μιλήσουμε σήμερα για την εκπαίδευση, σήμερα φρασεολογούμε. Είχαμε μείνει στο ρητό, που δεν πρόκαμα ακόμα να το παραθέσω ολόκληρο: ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλ’ εν τω ευ το πολύ -αν και πολύ συχνά αναφέρουμε μόνο το πρώτο σκέλος, αφήνοντας το δεύτερο να υπονοείται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Το είπε/δεν το είπε, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 205 Σχόλια »

Πασχαλινά μεζεδάκια και φέτος

Posted by sarant στο 30 Απρίλιος, 2016

Και λέω «και φέτος» επειδή τον ίδιο τίτλο τον έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν, αφού, κατά μια περίεργη σύμπτωση, συμβαίνει συχνά το Πάσχα να πέφτει Κυριακή.

Θα μπορούσα να τα πω και «αγιοφωτισμένα» μεζεδάκια, αφού το βράδυ θα έρθει από τα Ιεροσόλυμα το Άγιο Φως. Η μεταφορά του Αγίου Φωτός, ένα πανάρχαιο έθιμο που ξεκίνησε το 1988, αρχικά ήταν προσφορά κάποιου ταξιδιωτικού πράκτορα, αλλά από το 2002 (επί πρωθυπουργίας του… εκσυγχρονιστή Κ. Σημίτη) τα έξοδα τα ανέλαβε η ελληνική πολιτεία, και από τότε αυτή τα πληρώνει, είτε γκλαμουράτη με ξένα κόλλυβα είτε χρεοκοπημένη.

Αλλά το μεγάλο θαύμα δεν θα ήταν να ανάψει με μαγικό τρόπο το φως, θα ήταν να αναλάμβανε τα έξοδα της μεταφοράς του η Εκκλησία της Ελλάδος. Αλλά τέτοιο θαύμα, αμφιβάλλω αν θα γίνει ποτέ.Τέλος πάντων, θυμίζω ότι το ιστολόγιο έχει άρθρο για το θέμα.

Και προχωράμε στα μεζεδάκια μας.

* Ξεκινάμε με μια εξωτική πόλη που τη διάβασα σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου, από το οποίο πληροφορήθηκα ότι εκτός από μπρέξιτ και γκρέξιτ υπάρχει ενδεχόμενο και για… σπέξιτ, τουλάχιστον στο μπάσκετ.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Mundo Deportivo στην ηλεκτρονική της έκδοση «η απόφαση ελήφθη το Σάββατο (23/4) από την εκτελεστική επιτροπή της παγκόσμιας ομοσπονδίας, η οποία συνεδρίασε στη Χινέμπρα για να συζητήσει τα μέτρα που θα πάρει για την κρίση που έχει δημιουργηθεί.

Ποια είναι τάχα η Χινέμπρα; Οι Ισπανοί ξέρουν ότι η Ginebra είναι η ελβετική πόλη που εμείς λέμε Γενεύη, αλλά το ξέρει τάχα ο Έλληνας αναγνώστης;

* Εισαγωγικομανία που μπορεί να θεωρηθεί και μακάβρια, στον τίτλο άρθρου του skai.gr:

Bild: «Φεύγει» ο Τσακαλώτος.

Να βάλει και τις τρεις λέξεις σε εισαγωγικά, το καταλαβαίνω. Αλλά μόνο το «φεύγει», τι νόημα έχει; Τι προσφέρουν τα εισαγωγικά εδώ, μπορεί κανείς να μας πει;

* Από την ομιλία του Κούλη Μητσοτάκη στο συνέδριο της ΝΔ φίλος επισήμανε (και μου έστειλε) το εξής απόσπασμα:

Διεξάγαμε ένα συνέδριο διαφορετικό από τα προηγούμενα, υπήρχε ένας άνεμος δημιουργικής αλλαγής, ανοίξαμε τις πόρτες να μπει οξυγόνο για την παράταξη και τη χώρα.

Τι χρόνος είναι το «διεξάγαμε»; Παρατατικός. Ο αόριστος θα ήταν «διεξαγάγαμε» (ο αμαληκιτικός τύπος) ή «διεξάξαμε» (ο αναλογικός, που χρησιμοποιείται στην Κύπρο και τον λέγαμε κι εμείς τον 19ο αιώνα). Στη συγκεκριμένη φράση του Κούλη, ταιριάζει πιο πολύ αόριστος ή παρατατικός; Ακολουθεί ένα ρήμα σε παρατατικό (που όμως περιγράφει μια διαρκή κατάσταση) και ένα σε αόριστο, αλλά για να βεβαιωθούμε ας αντικαταστήσουμε το «διεξάγω» με το «πραγματοποιώ». Τι θα ταίριαζε περισσότερο; Πραγματοποιούσαμε ένα συνέδριο διαφορετικό ή πραγματοποιήσαμε ένα συνέδριο διαφορετικό;

Ασφαλώς το δεύτερο. Άρα, το «διεξάγαμε» εδώ είναι λάθος. Η χρήση αναλογικού τύπου, θα το απέτρεπε.

* Λένε πως η πίστη «και βουνά μετακινεί», αλλά η δημοσιογραφική απροσεξία μετακινεί πόλεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , , | 180 Σχόλια »

Αρχηγοσυμβουλιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Μαρτίου, 2016

Το άρθρο γράφεται την ώρα που διεξάγεται το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών στην Προεδρία της Δημοκρατίας, οπότε σκέφτηκα να το ονομάσω έτσι, πετυχαίνοντας μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: αφενός βρίσκω τίτλο για το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο και αφετέρου φτιάχνεται μια καινούργια λέξη, αφού μέχρι στιγμής το μακρινάρι του τίτλου δεν γκουγκλίζεται.

Τα μεζεδάκια μας βεβαίως δεν είναι αντλημένα από τη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, που άλλωστε τα πρακτικά της δεν δημοσιοποιούνται.

* Και ξεκινάμε με μια ακλισιά που έμμεσα έχει σχέση με την προσφυγική κρίση, εφόσον, μόλις άρχισαν να γίνονται εργασίες στο Πάρκο Τρίτση είχαμε και δηλώσεις του δημάρχου της περιοχής, «του δημάρχου του Ίλιον» όπως έγραψε το Πρώτο Θέμα (δεν είναι ανάγκη να βάλω λινκ στη θεμοφυλλάδα».

– Δεν μας άρεζαν τα Λιόσια (που κλίνονταν κανονικά, «Ολυμπιακός Λιοσίων») τα κάναμε αρχαιοπρεπές Ίλιον, αλλά να το κλίνουμε κιόλας, ε; μου είπε ένας φίλος.

Θαρρώ πως αυτό το περιττό Ν («το Ν του μεζεδοπώλη») κάνει τη ζημιά. Κάνει αμέσως ασυνήθιστη τη λέξη και ασυνήθιστο σημαίνει άκλιτο. Θυμάστε και το Άκρον Ίλιον Κρυστάλ.

* Πολύ συζητήθηκε μια αποστροφή της συνέντευξης του, ας πούμε, φιλόσοφου Στ. Ράμφου στην Καθημερινή, όπου συνδέει το να μη φοράς γραβάτα με τον ελλειμματικό ανδρισμό. Το συζητήσαμε κι εδώ, οπότε δεν θα σχολιάσω περισσότερο.

Πρόσεξα όμως ότι η δημοσιογράφος που πήρε τη συνέντευξη χρησιμοποίησε το επίθετο «φροϊντιανός». Είναι πραγματικά ευτύχημα που σε μια τόσο καθυστερημένη χώρα όπως η Ελλάδα, όπου όλοι οι άλλοι λένε και γράφουν «φροϊδικός» (ή έστω «φροϋδικός») βρέθηκε και ένας άνθρωπος που έχει μάθει αγγλικά κι έχει περάσει διαφωτισμό!

* Η προσφυγοφοβία τέτοιες μέρες πουλάει και ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος το έχει καταλάβει και γράφει το ένα απαράδεκτο άρθρο μετά το άλλο. Σε ένα από τα πιο εξοργιστικά, φαντάζεται και συγκρούσεις σουνιτών-σιιτών σε ελληνικό έδαφος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Παπαδιαμάντης, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 252 Σχόλια »

Εισόδια μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Νοέμβριος, 2015

Σήμερα είναι εκείνη η γιορτή της Παναγίας που ένας παλιός μου συμμαθητής την έλεγε «Τα ισόβια της Θεοτόκου», μέρα που γιορτάζουν πολλές Μαρίες, ή οι ανύπαντρες ή παντρεμένες (οι άλλες τον Δεκαπενταύγουστο), εκτός από την Κρήτη όπου σήμερα γιορτάζουν εκείνες που δεν γιορτάζουν στην άλλη Ελλάδα, εκτός αν η οικογενειακή παράδοση επιτάσσει το αντίθετο.

Οπότε, καλού-κακού ευχηθείτε χρόνια πολλά στις γνωστές σας Μαρίες -το ιστολόγιο για δωράκι προσφέρει ένα περσινό άρθρο, και ονομάζει «εισόδια» τα σημερινά μεζεδάκια, που δεν είναι και πολύ ψωμωμένα αφού είχαμε μεζεδοάρθρο και την Τρίτη που μας πέρασε και φοβάμαι μη βαρυστομαχιάσετε.

* Θα μπορούσα πάντως τα μεζεδάκια να τα πω και «νεοδημοκρατικά», αφού αύριο γίνονται οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας. Στο Φέισμπουκ τις προάλλες έγραψα: «Υποψήφιοι είναι, κατά την ορολογία του αείμνηστου Γιώργου Ανανδρανιστάκη, ο Βαγγέλας, ο Τζίτζης, ο Κούλης και ο Σπυράδωνης.

Αν ΔΕΝ είστε οπαδός της ΝΔ και μάλιστα αν επιθυμείτε το συγκεκριμένο κόμμα να μη δει χαΐρι και προκοπή, ποιον θα ψηφίζατε -και γιατί;»

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι και οι τέσσερις βλάπτουν το ίδιο, αλλά η μεγάλη πλειοψηφία όσων τοποθετήθηκαν στο Φέισμπουκ τάχθηκε υπέρ του Άδωνη. Εσείς;

* Οι δημοσκοπήσεις πάντως φέρνουν τον Άδωνη στην τελευταία θέση -αλλά ας δούμε ένα στιγμιότυπο που έχει και γλωσσικό ενδιαφέρον, μήπως και του προσθέσει ψήφους.

Θυμίζει το ανέκδοτο με τη σχολική έκθεση και τον Λεωνίδα στις Θερμοπύλες, που είπε το Μολών λαβέ «σε σπασμένα περσικά» -βέβαια, στα τουριστικά μέρη οι περιπτεράδες ξέρουν αγγλικά.

tricolor* Τα τραγικά γεγονότα στο Παρίσι είχαν τη γελοία αντανάκλασή τους στο εσωτερικό μιντιακό τοπίο, με μια μνημειώδη γκάφα έγκριτων (οΘντκ) μέσων.

Όπως εξηγεί αναλυτικά το άρθρο του PressProject,  ένας χρήστης είχε την έμπνευση να βάψει με το Φώτοσοπ την Ακρόπολη και να ανεβάσει τη φωτοσοπημένη φωτογραφία στο Τουήτερ.

Αμέσως, μεγάλα μέσα όπως η Καθημερινή, ο Σκάει και η Άθενς Βόις, αντί να διασταυρώσουν την είδηση (πώς; βγαίνοντας στο παράθυρο) έσπευσαν να την αναμεταδώσουν, βάζοντας ένα ακόμα καρφί στο φέρετρο της αξιοπιστίας τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 198 Σχόλια »

Ο Ανιέλι, η Αριστερά, και ένας μύθος που (μάλλον) ξεκαταρρίπτεται

Posted by sarant στο 16 Οκτώβριος, 2015

Στη χτεσινή συζήτηση στη Βουλή για το πολυνομοσχέδιο, ο Θανάσης Παφίλης του ΚΚΕ, που κατά τη γνώμη μου είναι ένας από τους καλύτερους κοινοβουλευτικούς ρήτορες που ανέδειξε η Αριστερά τις τελευταίες δεκαετίες, επικρίνοντας την κυβέρνηση για τα μέτρα που εισάγει το νομοσχέδιο ανέφερε τη ρήση του Ανιέλι, ότι «όπου δεν μπορεί η Δεξιά, έρχεται η Αριστερά», συμπληρώνοντας «Αριστερά εντός εισαγωγικών βέβαια». (Το βιντεάκι με την ομιλία είναι εδώ, και το επίμαχο σημείο είναι περί το 3.45, αν και ο συλλογισμός αρχίζει από νωρίτερα, ας πούμε από το 3.15.

Ο Παφίλης το είπε αυτό στη ρύμη του λόγου του και προχώρησε παρακάτω, αλλά εγώ στάθηκα εκεί, επειδή αυτή τη ρήση του Ανιέλι έτυχε να τη συζητήσουμε καναδυό φορές πρόσφατα και είχε μάλιστα εκφραστεί η υποψία ότι το απόφθεγμα του Ανιέλι είναι… απόφευγμα, όπως λέμε στο ιστολόγιο τα ρητά που αποδίδονται κακώς σε κάποιον, τα κατασκευασμένα ρητά.

Το ρητό που αποδίδεται στον Ανιέλι συζητιέται πολύ τον τελευταίο καιρό στην ελληνική μπλογκόσφαιρα και αυτός που το ξανάφερε στην επιφάνεια είναι ο δημοσιογράφος Νίκος Μπογιόπουλος, σε ένα άρθρο του τον Ιούλιο, το οποίο κατέληγε ως εξής:

Πριν από περίπου δυο δεκαετίες ο μεγαλομεγιστάνας Ανιέλι, σχολιάζοντας τα πολιτικά πράγματα της χώρας του, της Ιταλίας, είχε πει:

«Υπάρχει ένα είδος Αριστεράς που είναι πιο χρήσιμη από την Δεξιά. Πρόκειται για εκείνη την Αριστερά που μπορεί να κάνει όλα όσα δεν θα μπορούσε να κάνει η Δεξιά».

    Αυτά που έλεγε ο Ανιέλι για την δήθεν «Αριστερά», όποιος νομίζει ότι ισχύουν μόνο για την Ιταλία, πλανάται. Οικτρά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριστερά, Βουλή, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , | 145 Σχόλια »

Μεζεδάκια με σεβασμό

Posted by sarant στο 3 Οκτώβριος, 2015

Γιατί με σεβασμό, θα ρωτήσετε. Ο τίτλος είναι επηρεασμένος από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας μας, που θα το δούμε όταν έρθει η σειρά του.

Αλλά ξεκινάμε. Αν φτιάξω ποτέ έναν κατάλογο με τα 10 πράγματα που με ενοχλούν περισσότερο στον κυβερνοχώρο, θα είναι… οι κατάλογοι με τα 10 καλύτερα/χειρότερα/μεγαλύτερα/ομορφότερα κτλ. πρόσωπα/ πράγματα/μέρη κτλ. Συνήθως τα άρθρα του τύπου αυτού δεν έχουν και μεγάλη εγκυρότητα ενώ, επειδή σχεδόν πάντα είναι μεταφρασμένα, έχουν και τραγικά λάθη.

Μου στέλνει ένας φίλος έναν τέτοιο κατάλογο από το Χάφιποστ, που δεν είναι μεταφρασμένος, αλλά και πάλι τα έχει τα λαθάκια του. Καταρχάς, μου φαίνεται να πάσχει η πρώτη πρώτη πρόταση: «Το γεγονός ότι η Ελλάδα κρύβει μεγάλες ομορφιές, δεν κρύβει ούτε μία μικρή δόση υπερβολής.» Αναρωτιέμαι, μπορεί ένα γεγονός να κρύβει μικρήν ή μεγάλη δόση υπερβολής; Ο ισχυρισμός, η άποψη, το επιχείρημα έστω μπορεί να είναι υπερβολικά -αλλά το γεγονός;

Πιο κάτω να σημειώσουμε την ακλισιά στην πρόταση «καταρράκτες της Νέδα» -της Νέδας, βέβαια-, τον παρατονισμό στα λουτρά Πόζαρ, που έχουν γραφτεί «Ποζάρ», καθώς και την κάπως ασαφή διατύπωση «Το Ταίναρο, που πήρε το όνομά του από τον γιο του Δία, ο οποίος έχτισε την ομώνυμη πόλη στον ισθμό της Ακρωταινάριας χερσονήσου, αποτελεί το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ευρώπης και στο σημείο εκείνο θα συναντήσετε και τον φάρο του Κάβο Ματαπά», που δημιουργεί την υποψία πως ο αρθρογράφος δεν ξέρει ότι το ακρωτηριο Ταίναρο είναι ο Κάβο Ματαπάς. Όσο για το ω στο «Ακρωταινάριας», ε, μπήκε για αρχοντιά.

* Αλλά δεν είναι μόνο η Νέδα που πέφτει θύμα της ακλισιάς, αλλά και η λίμνη Κάρλα, αφού διαβάζω ότι έχουν διατεθεί ευρωπαϊκές πιστώσεις για το έργο «αποκατάστασης της λίμνης Κάρλα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , | 135 Σχόλια »

Μεζεδάκια της Παρασκευής

Posted by sarant στο 31 Ιουλίου, 2015

Το σημερινό άρθρο αποτελεί παραφωνία, από μια άποψη: ενώ τα μεζεδάκια έχει καθιερωθεί εδώ και χρόνια να δημοσιεύονται κάθε Σάββατο, σήμερα τα δημοσιεύουμε Παρασκευή, μία μέρα νωρίτερα. Ωστόσο, επειδή το σαββατοκύριακο είναι πρώτη του μηνός, μέρα που δημοσιεύουμε το Μηνολόγιο, κι επειδή το σαββατοκύριακο μπορεί να λείπω, είπα να επισπεύσω τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας. Καθώς είχα στη διάθεσή μου μια μέρα λιγότερη, το σημερινό πιάτο δεν είναι τόσο φορτωμένο όσο συνήθως, αλλά το καλοκαίρι δεν κάνει να τρώμε βαριά.

* Και ξεκινάω με μια ιδιότυπη περίπτωση γλωσσικών μουστακιών. Σε άρθρο του in.gr για το ενδεχόμενο να διεξαχθεί και δεύτερο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, διαβάζουμε ότι ο Άλεξ Σάλμοντ ήταν ο πρώην Πρώτος Υπουργός της Σκωτίας, ενώ η Νίκολα Στέρτζον είναι νυν Πρώτος Υπουργός.

Καταρχάς, το ασυνήθιστο «Πρώτος Υπουργός» είναι απόδοση του First Minister, μια και αυτός είναι ο επίσημος τίτλος του εκάστοτε πολιτικού ηγέτη της (αυτόνομης και όχι ανεξάρτητης) Σκωτίας, και επίτηδες διαφέρει από το καθιερωμένο Prime Minister που χρησιμοποιείται για τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου (και των άλλων κυρίαρχων κρατών). Πετυχημένη η ελληνική απόδοση, και την ίδια διάκριση την κάνουν και άλλες γλώσσες π.χ. στα γερμανικά ο πρωθυπουργός είναι Premierminister ενώ ο σκωτσέζικος τίτλος είναι Erster Minister. (Στα γαλλικά ωστόσο βλέπω ότι χρησιμοποιείται ο ίδιος όρος: premier ministre).

Ωστόσο, αφού τώρα το αξίωμα το κατέχει γυναίκα, πρέπει να πούμε «η πρώτη υπουργός», όπως επίσης λέμε «η αναπληρώτρια πρόεδρος» ή «η γενική γραμματέας», δηλαδή όταν έχουμε δίλεκτο όρο όπου ο πρώτος όρος κλίνεται έμφυλα ενώ ο δεύτερος είναι επίκοινος.

* Γουστόζικο τυπογραφικό λάθος σε τίτλο, που ακόμα δεν το έχουν διορθώσει:

«Σαφάρι» κατά της φοροδιαφυγής στα νησιά του Αιγαίου και του Ιουνίου

Αχ, τα όμορφα, πλην εφήμερα, νησιά του Ιουνίου…

* Συνηθισμένο ορθογραφικό λάθος, αλλά κι η επανάληψη δεν βλάφτει. Σε άρθρο για τη νέα Βαρουφακιάδα, διαβάζουμε για αντιδράσεις «σαφώς πιο συγκρατημένες, αν και δεικτικές«.

Όχι όμως. Οι δεικτικές δείχνουν, εκείνες που (μεταφορικά) δαγκώνουν είναι οι δηκτικές αντιδράσεις. Άλλα τα δείγματα κι άλλα τα δήγματα, άλλα τα υποδείγματα κι άλλα τα (μποστικά; ) ιπποδήγματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αίγινα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 182 Σχόλια »