Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Υγεία’ Category

Γάντια

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2020

Μετά το χτεσινό ποιητικό διάλειμμα συνεχίζουμε σε ρυθμούς πανδημίας. Θ’ αφιερώσουμε το σημερινό σημείωμα στο άλλο απαραίτητο, ή τέλος πάντων πολύ διαδεδομένο, είδος της αμφίεσής μας σε αυτούς τους πανδημικούς καιρούς.

Πράγματι, όταν βγαίνουμε έξω (τώρα πια θα πρέπει να έχουμε μαζί μας συμπληρωμένο το Έντυπο δήλωσης μετακίνησης) βλέπουμε πολυ κόσμο να κυκλοφορεί φορώντας μάσκα ή/και γάντια -ιδίως όσοι εργάζονται σε σουπερμάρκετ, φούρνους κτλ.

Με τη μάσκα ασχοληθήκαμε τις προάλλες. Σειρά τώρα έχουν τα γάντια.

Όπως και με τις μάσκες, που δεν αναδείχτηκαν όλες σε είδος πρώτης αναγκης αλλά μόνο οι χειρουργικές και συναφείς, και όχι βεβαίως οι αποκριάτικες, έτσι και με τα γάντια η πανδημία έφερε στο προσκήνιο έναν ορισμένο τύπο γαντιών -ισως όχι απαραιτήτως σαν κι αυτά της φωτογραφίας, που είναι γάντια νιτριλίου, αλλά πάντως τα γάντια μιας χρήσης. Τα φοράτε βγαίνοντας έξω, επιστρέφοντας τα πετάτε.

Διότι βεβαίως γάντια φορούσαμε και πριν έρθει η πανδημία, αλλά κυρίως για να προστατευτούμε από το κρύο, μάλλινα ή δερμάτινα. Υπάρχουν και τα γάντια της κουζίνας ή για τις δουλειές του νοικοκυριού, από κάποιο πολυμερές, όπως και άλλα γάντια πιο ανθεκτικά για διάφορες εργασίες (κηπουρική, ας πούμε, αλλά και πολλές άλλες). Γάντια μακρυμάνικα έχουν οι μοτοσικλετιστές, γάντια χρησιμοποιούν και διάφοροι επαγγελματίες ή αθλητές, διαφόρων ειδών, με πολλές διαφορές μεταξύ τους -άλλα τα γάντια του μποξέρ και άλλα του χειρούργου.

Tα πιο πολλά γάντια έχουν δάχτυλα, αν και υπάρχουν και γάντια χωρίς δάχτυλα, με ενιαίο χώρο, πχ των μποξέρ. Υπάρχουν και γάντια με κομμένα δάχτυλα. Τώρα με τα σμάρτφον έχουν βγει και γάντια ειδικά για οθόνες αφής, διότι με τα παλιά μάλλινα γάντια δεν μπορείς να χειριστείς το σμαρτόφωνο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ενδύματα και υποδήματα, Ρεμπέτικα, Υγεία, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 192 Σχόλια »

Κορονομεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Μαρτίου, 2020

Επόμενο είναι ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου να αναφέρεται στην πανδημία που μας πολιορκεί. Και στα χτεσινά σχόλια, ο φίλος μας ο Σταύρος παρατήρησε ότι τα τρία τελευταία άρθρα είχαν μονολεκτικό τίτλο (Τηλε, Κουκούνι, Μάσκες) οπότε είπαμε να μη σπάσει το σερί, και έτσι εγεννήθησαν Κορονομεζεδάκια.

Πάντως, το σερί θα σπάσει αύριο αφού το λογοτεχνικό άρθρο που θα έχουμε δεν θα έχει μονολεκτικό τίτλο (Δεν θα βάλω την Πανούκλα του Καμύ, αλλά και να την έβαζα θα χρειαζόμουν περισσότερες λέξεις στον τίτλο).

Όσο για τη λέξη «κορονομεζεδάκια» δεν γκουγκλίζεται βεβαίως, και είναι εφήμερος σχηματισμός, αλλά δεν θα αργήσουμε να δούμε άλλες λέξεις με το κορονο- σαν πρώτο συνθετικό. Ή μάλλον ήδη είδαμε, αφού διάβασα για corona bonds, που γίνεται λόγος αν θα εκδοθούν απο την Ευρωζώνη και που εύλογα αποδόθηκαν κορονο-ομόλογα.

Oπότε, η λέξη «κορονοομόλογο» έχει 7 Ο και μόνο φωνήεν το Ο. Ακόμα κι αν την πούμε «κορονομόλογο», όπως είναι η προτίμησή μου, με 6 Ο ισοφαρίζει το ρεκόρ των μονοφθογγικών Ο, που το έχει η βυζαντινή λέξη «βρομοχνοτόστομος». (Στη νεοελληνική έχουμε μόνο λέξεις με 5 Ο, πχ προσοδοφόρος -εννοώ λέξεις που να έχουν ως μόνο φωνήεν το Ο).

* Και ξεκινάμε με ένα φρέσκο πολυμαργαριτάρι από τη σελίδα της Περιφέρειας Αττικής στο Φέισμπουκ.

Τέσσερα χοντρά λάθη σε επίσημη σελίδα, ντροπή είναι, ω χρυσοποίκιλτε περιφερειάρχη μας.

* Ένα πολύ αστείο μεταφραστικό μαργαριτάρι σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου.

O Γουέιν Ρούνι, που τώρα παίζει στη Ντέρμπι, αγανακτισμένος για την καθυστέρηση διακοπής των αγώνων ποδοσφαίρου στη Μεγάλη Βρετανία, δήλωσε, ανάμεσα στ’ άλλα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Πανδημικά, Τηλεοπτικά, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , | 723 Σχόλια »

Μάσκες

Posted by sarant στο 20 Μαρτίου, 2020

Ένα από τα είδη που βρίσκονται σε έλλειψη στους καιρούς της πανδημίας, είναι και οι μάσκες -και όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά πανευρωπαϊκά.

Εξαντλήθηκαν το απολυμαντικό τζελ και οι μάσκες, πληροφορεί η επιγραφή.

Άκουγα σήμερα στο γαλλικό ραδιόφωνο επαγγελματίες της υγείας να παραπονιούνται ότι υπάρχουν πολλά προβλήματα στον εφοδιασμό τους από το κράτος -και ότι χρειάζονται εκατομμύρια κομμάτια κάθε μέρα.

Σημειώνονται μάλιστα και κλοπές -χάθηκαν, ας πούμε, 12.500 μάσκες από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μονπελιέ.

Για τον απλό πολίτη που δεν έχει συμπτώματα, η μάσκα δεν ειναι απαραίτητη. Τη χρειάζεται όμως ο επαγγελματίας της υγείας, που έρχεται σε επαφή με δεκάδες ασθενείς. Μάσκα επίσης πρέπει να φορούν και όσοι έχουν συμπτώματα γρίπης, εφόσον δεν τους έχει γίνει τεστ για τον ιό -και εννοείται ότι πρέπει επίσης να φορούν όσοι είναι θετικοί στον ιό για να μην κολλήσουν τους γύρω τους.

Και ενώ η Ευρώπη είχε αρκετες εβδομάδες περιθώριο όσο η πανδημία βρισκόταν ακόμα στο στάδιο της επιδημίας, κι ήταν περιορισμένη στην Άπω Ανατολή, δεν το αξιοποίησε για να καλύψει τα κενά της -ούτε έδειξε, η ΕΕ εννοώ, κάποια αλληλεγγύη προς τα κράτη μέλη που είχαν πληγεί περισσότερο, ούτε κάποια προσπάθεια για συντονισμό των προμηθειών· μόνο χτες, πολύ αργά πια, κάτι σχετικό ανακοίνωσε η Κομισιόν.

Είναι περίεργο αλλά τόσες εβδομάδες που βλέπουμε το κακό να έρχεται δεν έγινε κάτι που, τουλάχιστον από μια πρώτη ματιά, φαίνεται αρκετά απλό. Να βρεθούν εργοστάσια που παράγουν άλλα είδη πχ υφάσματα αλλά έχουν τα κατάλληλα μηχανήματα, και να μετατραπούν τα μηχανήματα ώστε να παράγουν μάσκες, τις απλές τουλάχιστον. Κάτι τέτοιο έκανε η Ταϊβάν, που, όπως διαβάζω σε ένα, ασφαλώς διαφημιστικό αλλά και πάλι χρήσιμο, άρθρο, από τις αρχές Φεβρουαρίου έθεσε σε λειτουργία 60 μηχανές που μπορούν να παράγουν 1 εκατ. μάσκες την ημέρα. Εκεί, όλοι φορούσαν υποχρεωτικά μασκα. Ίσως όμως η «ελεύθερη οικονομία» μας να μην είναι συμβατή με τέτοιες επεμβασεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , | 259 Σχόλια »

Εσείς αγοράσατε χαρτιά υγείας;

Posted by sarant στο 16 Μαρτίου, 2020

Η ερώτηση του τίτλου είναι λειψή. Εννοώ αν αγοράσατε χαρτί υγείας για να το αποθηκεύσετε, αν το αγοράσατε σε μεγάλες ποσότητες -ίσως όχι όσες ο κύριος (ή η κυρία, δεν φαίνεται) της φωτογραφίας, αλλά πάντως σε μεγαλύτερες ποσότητες απ’ ό,τι συνηθίζετε.

H φωτογραφία είναι αυθεντική, πάρθηκε πριν από δέκα μέρες στην Αυστραλία και από τότε κυκλοφόρησε πολύ στα κοινωνικά μέσα σε όλον τον κοσμο.

Πράγματι, το χαρτί υγείας είναι ένα από τα είδη που αγοράζονται κάθε φορά που επικρατεί καταναλωτικός πανικός και ο κόσμος συρρέει στα σουπερμάρκετ και γεμίζει τ καρότσια του, ανεξάρτητα δηλαδή από την αιτία του πανικού.

.

Τώρα με τον κορονοϊό, τελείωσαν πολύ γρήγορα τα διάφορα απολυμαντικά, το οινόπνευμα, τα σαπούνια, τα μαντιλάκια κτλ. όπως φυσικά και οι μάσκες -αλλά και το χαρτί υγείας, όπως και τα μακαρόνια. Σε προηγούμενες κρίσεις, όπου η γενεσιουργός αιτία ήταν ο φόβος πολεμικής σύγκρουσης, κανεις δεν αποθήκευε σαπούνια -αλλά στοκάριζε διατηρήσιμα τρόφιμα και χαρτι υγείας.

Πάντως, ενώ πολλοί στα ελληνικά κοινωνικά μέσα ειρωνεύτηκαν τους συμπολίτες μας που ενέδωσαν στον πανικό και γέμισαν τα καρότσια τους, πρέπει να πούμε ότι το φαινόμενο κάθε άλλο παρά ελληνική αποκλειστικότητα είναι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Παροιμίες, Υγεία | Με ετικέτα: , , , | 446 Σχόλια »

Η χολεριασμένη (διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη)

Posted by sarant στο 15 Μαρτίου, 2020

Τις Κυριακές βάζουμε λογοτεχνικό θέμα, και σήμερα αποφάσισα να βάλω κάτι επίκαιρο, σχετικό με τους καιρούς πανδημίας που περνάμε. Μου το θύμισε μια ανάρτηση του ποιητή Κώστα Κουτσουρέλη, ο οποίος αναφέρθηκε σε λογοτεχνικά έργα που έχουν γραφτεί με αφορμή επιδημίες του παρελθόντος. Ο Κουτσουρέλης μάλιστα επισήμανε ότι μια επιδημία, η επιδημία πανούκλας του 1348 στάθηκε «η γενέθλια ώρα της ευρωπαϊκής πεζογραφίας» καθώς έδωσε στον Βοκκάκιο το σκηνικό για το Δεκαήμερο.

Τον Βοκκάκιο θα τον θυμηθούμε μιαν άλλη φορά. Σήμερα θα δημοσιεύσουμε ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη, που το είχα βάλει στον παλιό μου ιστότοπο, τη Χολεριασμένη και αφορά την επιδημία που έπληξε την Αθήνα το 1854, όπως τη διηγήθηκε στον Παπαδιαμάντη μια «σεβάσμια γερόντισσα Αθηναία».

Το διήγημα δημοσιευτηκε στο περιοδικό Παναθήναια τον Οκτώβριο του 1901. Στο ίδιο περιοδικό είχε προηγουμένως δημοσιευτεί και το συγγενικό διήγημα Το θαύμα της Καισαριανής.

Παραθέτω μονοτονισμένα (αν θέλετε πολυτονικό, εδώ).

Η ΧΟΛΕΡΙΑΣΜΕΝΗ

Την κατωτέρω διήγησιν, καθώς και την άλλην, την επιγραφομένην «Το Θαύμα της Καισαριανής», ήκουσα εκ στόματος της παθούσης, ήτις είναι η κυρα-Ρήνη Ελευθέραινα, του ποτέ Ροδίτη, σεβάσμια γερόντισσα Αθηναία.

«Με είχαν παραιτήσει όλοι οι δικοί μου, ο άνδρας μου, όπως κι ο αδερφός μου… Είχα πανδρευθεί μικρή, μ’ αυτόν τον μπάρμπα-Λευθέρη, που βλέπεις, που κοντεύει τώρα τα ογδονταπέντε. Θα ήτον ως είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από μένα.

Τόσο μικρή και τόσο άκακη και άγνωστη ήμουν, κορίτσι δεκατριών χρονών. Εκείνος μ’ έπαιρνε στα γόνατα του, και μ’ εφίλευε καραμέλες. Θα ήτον τριαντάρης τότε. Εγώ ούτε ιδέαν είχα απ’ αυτά τα πράγματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Διηγήματα, Νομίσματα, Παπαδιαμάντης, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , , , | 160 Σχόλια »

Μεζεδάκια του πι

Posted by sarant στο 14 Μαρτίου, 2020

Σήμερα έχουμε 14 Μαρτίου, δηλαδή 03/14 με την αμερικάνικη σημειογραφία, και γι’ αυτό η σημερινή μέρα έχει χαρακτηριστεί «μέρα του πι» (3,14159 -υπόψη, δεν τελειώνει εκεί, υπάρχουν και καναδυό ακόμα ψηφία που δεν θα θυμάμαι).

Να ονομάσουμε λοιπόν έτσι το καθιερωμένο σαββατιάτικο άρθρο μας γιατί αν τ’ονοματίζαμε από την επικαιρότητα θα έβγαινε πολύ μακάβριο.

Μοιραία όμως, η πανδημία έχει βάλει βαριά τη σφραγίδα της -κι έτσι αντί βασικό θέμα συζήτησης να είναι τι φορούσε στην ορκωμοσία της η καινούργια μας Προέδρισσα, το σημαντικό αυτό γεγονός (η ορκωμοσία, εννοώ, της Κατερίνας Σακελλαροπούλου -όχι το τι φορούσε) περνάει σε τριτοτέταρτη μοίρα.

Nα σημειώσω πάντως ότι η νέα Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήδη επέβαλε μια μικρούλα αλλά όχι ασήμαντη αλλαγή στο πρωτόκολλο, σε ό,τι την αφορά: ζήτησε να μην την αναφέρουν «Αικατερίνη» αλλά «Κατερίνα Σακελλαροπούλου».

* Ένα άλλο χτεσινό νέο, όχι ευχάριστο αυτό, ήταν ο θάνατος του Φίλιππου Πετσάλνικου, ο οποίος, θα θυμάστε, ήταν Πρόεδρος της Βουλής στην αρχή της κρίσης και για ένα διάστημα είχε ακουστεί το όνομά του για να αναλάβει την πρωθυπουργία την περίοδο της ανατροπής του Γιώργου Παπανδρέου.

Πρόσεξα ότι το σχετικό μήνυμα του πρωθυπουργού αρχιζει ως εξής: «Η πολιτική μας ζωή στερείται μία συνετή φωνή….» και προς στιγμή σκέφτηκα ότι ο πρωθυπουργός κάνει κριτική αλλά και αυτοκριτική διαπιστώνοντας ότι λείπει μια συνετή φωνή από την πολιτική ζωή της χώρας μας, ύστερα όμως είδα ότι μιλάει για τον θάνατο του Φ. Πετσάλνικου.

Εγώ θα έβαζα «Η πολιτική μας ζωή έχασε/στερήθηκε μια συνετή φωνή…»

* Mια ακλισιά σε αθλητική είδηση: Στην εθνική Μαρόκο ο Ελ Αραμπί.

Κι όμως, το Μαρόκο από πολύ παλιά κλίνεται: το Μαρόκο του Μαρόκου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστερίξ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , | 328 Σχόλια »

School’s out!

Posted by sarant στο 11 Μαρτίου, 2020

Το ιστολόγιο δεν πολυσυμπαθεί τους ξενόγλωσσους τίτλους -ελάχιστα από τα 4000+ άρθρα που έχουμε δημοσιεύσει είναι σε άλλη γλώσσα. Θα κάνουμε όμως σήμερα μιαν εξαίρεση.

Αυτόν τον τίτλο σκέφτηκα μόλις άκουσα σήμερα την είδηση ότι ο υπουργός Υγείας κ. Κικίλιας ανακοίνωσε ότι, κατόπιν εισήγησης της επιτροπής λοιμωξιολόγων, η κυβέρνηση αποφάσισε να κλείσουν επί 14 ημέρες όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, από βρεφονηπιακούς σταθμούς έως πανεπιστήμια.

Μερικές ώρες αργότερα δόθηκε η διευκρίνιση ότι η απόφαση αφορά επίσης φροντιστήρια, κέντρα ξένων γλωσσών και άλλα εκπαιδευτήρια.

Παρόμοιες αποφάσεις έχουν παρθεί βέβαια και σε άλλες χώρες, αλλά νομίζω ότι σε επίπεδο ΕΕ μόνο στην Ιταλία έχει αποφασιστεί πανεθνικό κλείσιμο όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων -δεν είναι δηλαδή μια εύκολη απόφαση.

Εύκολη απόφαση δεν είναι, αλλά θα την επικροτήσω. Στην περίπτωση του κορονοϊού, διακυβεύεται η ίδια η επιβίωση του συστήματος υγείας της χώρας, οπότε καλύτερα να λαθέψουμε παίρνοντας πολύ αυστηρά μέτρα παρά να αστοχήσουμε μην παίρνοντας μέτρα -αυτό οι Αγγλοσάξονες το λένε to err on the side of caution και δεν είναι κάτι που το ενστερνίζομαι πάντοτε.

Δεν είναι εύκολη απόφαση γιατί, ακόμα κι αν θεωρήσουμε πως η απώλεια των δύο εβδομάδων (που μπορεί να είναι και μεγαλύτερη) δεν θα επηρεάσει μακροπρόθεσμα τη μόρφωση των μαθητών και των φοιτητών, μια τόσο μακρόχρονη διακοπή της λειτουργίας όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων αποτελεί παράγοντα απορρύθμισης της δημόσιας ζωής -δεν έχουν όλοι οι γονείς τη δυνατοτητα να εξασφαλίσουν με κάποιον τρόπο τη φύλαξη των παιδιών τους όσο εκείνοι βρίσκονται στη δουλειά, δεν έχουν όλοι παππού και γιαγιά μάχιμους.

Βέβαια, όσα παιδιά βρίσκονται στην τελευταία χρονιά και πρόκειται να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις, θα καλοδεχτούν την ανάπαυλα για να αφιερώσουν ακόμα περισσότερο χρόνο στην προετοιμασία τους. Ξέρουμε άλλωστε ότι αυτό γίνεται στην τελευταία τάξη με κάθε ευκαιρία. Μάλιστα, πριν από μερικές μέρες έμαθα την καινούργια λέξη «γριπόχαρτο».

Πράγματι, υπάρχει εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας που ορίζει ότι «δεν προσμετρώνται οι απουσίες από τα μαθήματα μαθητών/τριών έως πέντε (5) εργάσιμων ημερών που οφείλονται στην έξαρση της εποχικής γρίπης, από τον Ιανουάριο 2020 έως και τον Μάρτιο 2020.» Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ξεκινήσει μια φάμπρικα με βεβαιώσεις, ώστε οι μαθητές της Γ´ Λυκείου κυρίως να καθίσουν πέντε μέρες σπίτι να διαβάσουν και να ακούγονται φράσεις όπως:

– Ούτε δέκα παιδιά δεν ήμασταν στην τάξη σήμερα. Έχουν πάρει όλοι γριπόχαρτο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Τραγούδια, Υγεία | Με ετικέτα: , , | 450 Σχόλια »

Πρέπει να ληφθούν μέτρα περιορισμού στις εκκλησίες;

Posted by sarant στο 10 Μαρτίου, 2020

Πριν από δώδεκα μέρες είχαμε τα πρώτα κρούσματα κορονοϊού στην Ελλάδα -χτες, ο αριθμός τους έφτανε τα 84, ευτυχώς χωρίς κανέναν θάνατο. Η μερίδα του λέοντος προέρχεται από ένα γκρουπ προσκυνητών στους Αγίους Τόπους, η διαχείριση του οποίου έγινε μάλλον ατελώς από τις αρμόδιες αρχές με αποτέλεσμα να εκφράζονται φόβοι ότι θα υπάρξουν πολλά δευτερογενή κρούσματα τις επόμενες μέρες.

Εξίσου ή και περισσότερο ανησυχητική είναι η είδηση ότι υπάρχουν 4 «ορφανά» κρούσματα, δηλαδή που δεν συνδέονται με κάποιο από τα ήδη γνωστά. Εντοπίστηκαν από δειγματοληπτικό έλεγχο σε ασθενείς με σοβαρό αναπνευστικό σύνδρομο.

Την ίδια στιγμή, στη γειτονική μας Ιταλία η επιδημία έχει φτάσει σε επίπεδα που ανάγκασαν τις αρχές να πάρουν πρωτοφανή μέτρα, βάζοντας σε καραντίνα το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας, ανάμεσά τους περιοχές όπως το Μιλάνο και τη Βενετία.

Τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς παίρνονται σκληρά μέτρα περιορισμού των ταξιδιών, των δημοσιων συναθροίσεων, των αθλητικών συναντήσεων, των εκδηλώσεων, των συγκεντρώσεων. Στη Γαλλία, δεν επιτρέπεται να βρεθουν περισσότερα από 1000 άτομα στον ίδιο χώρο -έτσι σε μεγάλα μουσεία, όπως στο Λούβρο, γίνονται δεκτοί με το σταγονόμετρο μόνο όσοι έχουν αγοράσει εισιτήρια από το διαδίκτυο. Ματαιώθηκαν όλες οι μεγάλες συναυλίες -ανάμεσά τους και του Θ. Κουρεντζή στη Φιλαρμονική αλλά και της Μαντόνας ενώ η Παρί Σαιν Ζερμαίν θα αντιμετωπίσει τη Ντόρτμουντ χωρίς θεατές για την πρώτη φάση νοκάουτ του Τσ.Λιγκ. Άλλοι αγώνες, όπως ο αγώνας Ιρλανδίας-Γαλλίας στο ράγκμπι μετατέθηκαν για τον… Οκτώβριο. Μια σειρά επιστημονικά συνέδρια ή εμπορικές εκθέσεις έχουν επίσης ματαιωθεί -τα συζητούσαμε και εδώ προχτές. Αλλά και οι πολιτικές συγκεντρώσεις στη Γαλλία (έχουν δημοτικές εκλογές την Κυριακή) ματαιώνονται.

Και οι θρησκευτικές τελετές δεν έμειναν αλώβητες. Στη Βηθλεέμ η εκκλησία της Γέννησης έκλεισε. Στη Ρώμη ο Πάπας Φραγκίσκος δεν θα χαιρετήσει τους πιστούς από το παράθυρο αλλά θα μεταδώσει το κήρυγμα με βιντεοζεύξη. Πολλές εκκλησίες στην Ιταλία έκλεισαν ή κάνουν λειτουργίες που μεταδίδονται από την τηλεόραση.

Στο Ισραήλ, όπου θα γιορταστεί το Πουρίμ με παραδοσιακά μεγάλες συναθροίσεις έχει μπει όριο στα 5000 άτομα, το οποίο μάλλον θα μειωθεί τις επόμενες μέρες.

Η θεοκρατούμενη Σαουδική Αραβία ανέστειλε προσωρινά το προσκύνημα στη Μέκκα και στη Μεδίνα. Στην Τεχεράνη ματαιώθηκε για πρώτη φορά η μεγάλη προσευχή της Παρασκευής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκκλησία, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , | 336 Σχόλια »

Ακοινώνητα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Μαρτίου, 2020

Η βδομάδα που μας πέρασε ξεκίνησε με τα γεγονότα στον Έβρο, όμως στο μέσο της εβδομάδας η κατακόρυφη αύξηση των κρουσμάτων κορονοϊού απέσπασε την προσοχή και τη δημοσιότητα.

Και επειδή η τρίτη και μεγαλύτερη συστάδα κρουσμάτων ήταν προσκυνητές που έρχονταν από θρησκευτική εκδρομη στους Αγίους Τόπους, αλλά και καθώς μπήκαμε στη Σαρακοστή, περίοδο με έντονη λατρευτική δραστηριότητα, τέθηκε επί τάπητος το ερώτημα αν θα πρέπει, στις διάφορες απαγορεύσεις μαζικών δραστηριοτήτων να συμπεριληφθεί και ο εκκλησιασμός, όπως έγινε σε άλλες χώρες με τους τόπους λατρείας, και ειδικότερα αν πρέπει να γίνουν συστάσεις για αποφυγή της θείας μετάληψης.

Η Εκκλησία της Ελλάδος, βέβαια, έχει επανειλημμένα εκφράσει την άποψη ότι, εφόσον κατά το μυστήριο ο άρτος και ο οίνος μετατρέπονται σε σώμα και αίμα Θεού, και εφόσον ο Θεός δεν είναι φορέας ασθενειών, η θεία κοινωνία είναι ακίνδυνη.

Με μεγαλύτερη σαφήνεια το εξέφρασε αυτό ο μητροπολίτης Πατρών, ο κ. Χρυσόστομος, ο οποίος σε εγκύκλιό του αρχικά επανέλαβε τα μέτρα προφύλαξης από τον ιό, καταλήγει ως εξής:

Ἐν κατακλείδει ἐπαναλαμβάνομε ὃτι, καί εἰς τά κηρύγματά μας ἐτονίσαμε. Ἡ Θεία Κοινωνία εἶναι ὁ ἲδιος ὁ Κύριος. Ἐντός τοῦ Ἁγίου Ποτηρίου εἶναι τό Πανάγιον Σῶμα Του καί τό Τίμιον Αἷμα Του. Ὁ Κύριος εἶναι ἡ Ζωή καί ὃποιος προσερχόμενος μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως καί ἀγάπης, κοινωνεῖ τῶν Θείων καί Ἀχράντων Μυστηρίων λαμβάνει τήν ἲασιν τῆς ψυχῆς  καί τοῦ σώματος καί τήν ὂντως Ζωή.

Επομένως αν τύχει κανείς και κοινωνήσει και μετά ασθενήσει, αυτό σημαίνει ότι δεν θα προσήλθε «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης». Θεοδικία θαρρώ λεγόταν αυτό και το χρησιμοποιούσαν πολύ πριν από καμιά πεντακοσαριά και βάλε χρόνια.

Προσέχω επίσης στην ανακοίνωση του σεβασμιότατου ότι γράφει «εν κατακλείδει» -που σημαίνει ότι η πιστη προστατεύει από τον κορονοϊό, όχι όμως και από τις ανορθογραφίες.

* Aλλά η εκκλησία, στο κάτω κάτω, κάνει τη δουλειά της και το βασίλειό της δεν είναι του κόσμου τούτου (θεωρητικά). Η πολιτεία όμως; Η πολιτεία είναι η αρμόδια να επιβάλλει απαγορεύσεις και να διατυπώνει συστάσεις.

Και ο επιστημονικός κοσμος είναι εδώ για να συμβουλεύει και την πολιτεία και το κοινό. Όμως είδαμε επιστήμονες στην τηλεόραση, όπως τη λοιμωξιολόγο κ. Γιαμαρέλλου, να βεβαιώνουν ότι για όσους πιστεύουν είναι ακίνδυνη η θεία Μετάληψη, κάτι ολοφάνερα αντιεπιστημονικό. Είδαμε αλλους, όπως τον κ. Ηλία Μόσιαλο, να μασάει τα λόγια του στην εκπομπή της κ. Τρέμη και να μην τολμά να πει απερίφραστα «αποφύγετε τη θεία λειτουργία και τη μετάληψη» και στη συνέχεια, στη σελίδα του στο Φέισμπουκ να υποστηρίζει ότι: «Με επαγωγικό τρόπο και με σεβασμό στους πιστούς και παίρνοντας υπόψη τον πανίσχυρο θεσμό της εκκλησίας και τη μεγάλη επιρροή της, είπα στην ουσία ότι δεν θα πρέπει να γίνεται, όσο διαρκεί, αυτή η κρίση, η θεία λειτουργία«.

Τουλάχιστον η ΟΕΝΓΕ έσωσε την τιμή του επιστημονικού κόσμου με μια λιτή αλλά όχι δειλή ανακοίνωση. στην οποία τονίζει ότι η Θεία Κοινωνία δεν εξαιρείται από τις συστάσεις για τον κορονοϊό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκκλησία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Το είπε/δεν το είπε, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , , | 385 Σχόλια »

Καλώς τα δεχτήκαμε…

Posted by sarant στο 28 Φεβρουαρίου, 2020

Από προχτές η Ελλάδα προστέθηκε στον κατάλογο των χωρών με επιβεβαιωμένα κρούσματα του κορονοϊού (ή κοροναϊού, ή Covid-19). Ύστερα από την εμφάνιση της πανδημίας στο σπίτι του γείτονα ήταν επόμενο να διαβεί και τη δική μας την πόρτα.

Κι έτσι, ενώ τον προηγούμενο μήνα παρακολουθούσαμε τον ιό να εξαπλώνεται από μακριά, στην πολύ μακρινή μας Άπω Ανατολή, και είχαμε την πολυτέλεια να συζητάμε αν το σωστό είναι να γράφουμε κορονοϊός ή κοροναϊός ή αν θα ακολουθήσουμε τον φετφά του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη να το γράψουμε με ωμέγα (αλλά τότε πρέπει επίσης να γράφουμε τσηρώτο και τζύρος), τώρα που συνέβη το αναμενόμενο τα πράγματα σοβαρεύουν.

Όπως θα ξέρετε, το πρώτο κρούσμα ήταν μια 38χρονη σχεδιάστρια μόδας από τη Θεσσαλονίκη, που είχε πρόσφατα επισκεφτεί το Μιλάνο και το δεύτερο ο γιος της, μαθητής Δημοτικού. Το τρίτο επιβεβαιωμένο κρούσμα εμφανίστηκε στην Αθήνα: μια 40χρονη υπάλληλος τράπεζας, που επίσης είχε πρόσφατα επισκεφτεί τη βόρεια Ιταλία.

(Και αναρωτιέται κανείς αν δόθηκαν κάποιες οδηγίες στους επιβάτες που έρχονταν από την Ιταλία τις τελευταίες μέρες, να περιορίσουν τις επαφές τους ας πούμε. Αν τους έγινε θερμομέτρηση με την επιστροφή τους στην Ελλάδα ή έστω αν τους δόθηκε κάποιο ενημερωτικό φυλλάδιο π.χ. από το ΚΕΕΛΠΝΟ. Φοβάμαι πως η απάντηση είναι αρνητική -δεν υπήρξε καμιά ενημέρωση και καμιά ενέργεια έστω συμβολική που να δίνει την αίσθηση ότι κάτι εξαιρετικό συμβαίνει και να αυξάνει την εγρήγορση).

Ταυτόχρονα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανάφερε ότι τις τελευταίες μέρες ο αριθμός των νέων κρουσμάτων εκτός Κίνας είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των νέων κρουσμάτων μέσα στην Κίνα. Μιλάμε βέβαια για τα νέα κρούσματα διότι στο σύνολο των κρουσμάτων η Κίνα προηγείται μακράν, με 78.000 συνολικά κρούσματα και 2718 νεκρούς.

Αυτό θα μπορούσε να ερμηνευτεί αισιόδοξα, ότι δηλαδή στην Κίνα η καμπύλη της επιδημίας παίρνει την κατιούσα, όμως φοβάμαι πως σημαίνει επίσης πως η επιδημία μπορεί να προσλάβει διαστάσεις πανδημίας. Kαι δεν είναι όλες οι κοινωνίες τόσο πειθαρχημένες και τόσο οργανωμένες όσο η κινεζική.

Το βέβαιο είναι πως, παρά το γεγονος ότι εμείς οι Έλληνες έχουμε στο DNA μας τα δυο επιπλέον γονίδια που δεν τα έχει κανένας άλλος λαός στον κόσμο (αυτό το διάβασα προχτές στο Φέισμπουκ), έφτασε και σε μας ο κορονοϊός. (Υπάρχει βεβαίως, όπως και σε όλη την Ευρώπη, η εποχιακή γρίπη που όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος έχει αρκετές δεκάδες θύματα, μέχρι τώρα 77 αν πρόσεξα καλά).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκκλησία, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , , , , | 266 Σχόλια »

Στην καραντίνα

Posted by sarant στο 5 Φεβρουαρίου, 2020

Σύμφωνα με τις ειδήσεις από την Κίνα, ο αριθμός των ασθενών από την επιδημία του κορονοϊού ξεπέρασε τις 20.000 και οι νεκροί ξεπέρασαν τους 400. Τη στιγμή που γράφω το άρθρο, ο μετρητής (εδώ) αναφέρει 20.679 κρούσματα, 427 νεκρούς και 697 που έγιναν καλά, αλλά όταν θα δημοσιευτεί το άρθρο τα στοιχεία θα έχουν αναπόφευκτα αλλάξει.

Η επιδημία έχει προκαλέσει σχεδόν παράλυση στην κινεζική οικονομία, αφού έχουν ληφθεί μέτρα χωρίς προηγούμενο. Για παράδειγμα, τα περισσότερα εργοστάσια της Κίνας μένουν κλειστά ως τις 9 Φεβρουαρίου, έχουν διακοπεί οι αεροπορικές συγκοινωνίες πολλών χωρών με την Κίνα αλλά και στο εσωτερικό της χώρας, περιοχές με πολλά εκατομμύρια κατοίκους έχουν αποκλειστεί.

Αντιγράφω μια μόνο χτεσινή είδηση. Πολύ μακριά από το Γουχάν, στην παραλιακή΄πόλη Taizhou και σε τρία διαμερίσματα της μεγαλούπολης Hangzhou, πρωτεύουσας της επαρχίας Zhejiang, επιτρέπεται να βγαίνει από το σπίτι του μόνο ένα  άτομο από κάθε οικογένεια, μία φορά κάθε δυο μέρες, για να κάνει τα απαραίτητα ψώνια. Αυτό το μέτρο αφορά περίπου 9 εκατ. ανθρώπους.

Άκουγα προχτές στο γαλλικό ραδιόφωνο την τηλεφωνική συνέντευξη μιας Γαλλίδας φοιτήτριας που ζει στην Κίνα. Καθώς επέστρεφε με το λεωφορείο από μια εκδρομή, οι αρχές σταμάτησαν το λεωφορείο, έλεγξαν τους επιβάτες με κάτι θερμόμετρα λέιζερ που είχαν, και επειδή δυο επιβάτες είχαν ανεβασμένη θερμοκρασία τους πήραν όλους και τους έβαλαν σε καραντίνα, σε ένα ξενοδοχείο, όπου τους παίρνουν πολλές φορές κάθε μέρα τη θερμοκρασία και όπου θα έμεναν δεκατέσσερις μέρες, αφού τόσο χρειάζεται για να εκδηλωθεί η ασθένεια.

Αλλά και όσοι επέστρεψαν στη Γαλλία από το Γουχάν, στις δυο αποστολές που έχουν γίνει μέχρι τώρα, σε καραντίνα έχουν τεθεί -άλλοι σε ένα παραθεριστικό κέντρο, άλλοι σε μια σχολή πυροσβεστών στο Αιξ αν Προβάνς, ανάμεσά τους, όπως άκουσα χτες στο ραδιόφωνο, κι ένα ζευγάρι Έλληνες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Παπαδιαμάντης, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 143 Σχόλια »

Εμβόλια και μύθοι

Posted by sarant στο 24 Μαΐου, 2017

Το ιστολόγιο έχει σκοπό του, ανάμεσα στ’ άλλα, να ανασκευάζει γλωσσικούς και άλλους μύθους, οπότε και το σημερινό μας θέμα κάθε άλλο παρά άσχετο είναι, έστω κι αν βγαίνει από τα χωράφια μας, της γλώσσας και της λογοτεχνίας και μπαίνει σε θέματα δημόσιας υγείας -εννοώ τα εμβόλια και τους σχετικούς μύθους που διαδίδονται και επιχειρούν -και έχουν σε σημαντικό βαθμό καταφέρει- να κάνουν πολλούς γονείς να διστάζουν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, ή ακόμα χειρότερα να μην τα εμβολιάζουν.

Παρακολούθησα τις προάλλες μια ιδιαίτερα φορτισμένη αντιπαράθεση σε έναν φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ ανάμεσα σε αντιεμβολιαστές και σε καναδυό λογικούς ανθρώπους που προσπαθούσαν να τους συνεφέρουν. Από την διατύπωσή μου αυτή θα καταλάβατε ότι δεν είμαι ουδέτερος, γι’ αυτό και δεν λέω «ανάμεσα σε οπαδούς των εμβολίων και αντιεμβολιαστές» όπως και δεν θα έλεγα «ανάμεσα σε υποστηρικτές της ιστορικότητας του Ολοκαυτώματος και σε αρνητές του Ολοκαυτώματος».

Στη συζήτηση εκείνη, που δυστυχώς δεν μπορώ να την βρω πια ώστε να την παραθέσω, γινόταν λόγος για το «ντοκιμαντέρ» (τα εισαγωγικά δεν είναι τυχαία ούτε περιττά) Vaxxxed, που το γύρισε ο βρετανός Andrew Wakefield και υποτίθεται ότι αποκαλύπτει φοβερά μυστικά των υγειονομικών αρχών, που αποκρύπτουν στοιχεία για τη βλαβερή δράση των εμβολίων.

Το όνομα Andrew Wakefield δεν λέει πολλά σε μας, αλλά είναι διάσημο στη Μεγάλη Βρετανία. Το 1998, αυτός ο Βρετανός γιατρός δημοσίευσε μια μελέτη στο έγκυρο περιοδικό Lancet που άφηνε να εννοηθεί ότι το τριπλό εμβόλιο MMR (ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά) θα μπορούσε να προκαλέσει αυτισμό. Παρόλο που το δείγμα του ήταν μικροσκοπικό (12 παιδιά) και παρόλο που κουβαλούσε εγγενώς ένα κάρο μεροληψίες, και παρόλο που δόθηκαν επιστημονικές απαντήσεις, προκλήθηκε μεγάλος πανικός, με αποτέλεσμα στα επόμενα χρόνια τα ποσοστά εμβολιασμού παιδιών ηλικίας 2 ετών με το MMR στην Αγγλία να μειωθούν κάτω από το 80%.

Αργότερα ήρθαν στην επιφάνεια ατράνταχτα στοιχεία από τα οποία προέκυπτε οτι ο Wakefield κάθε άλλο παρά αμερόληπτος ήταν, αφού είχε υποβάλει αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για δικό του εμβόλιο ιλαράς ενώ ταυτόχρονα είχε πληρωθεί από δικηγορική εταιρεία που φιλοδοξούσε να μηνύσει εταιρείες παραγωγής του εμβολίου MMR. Τελικά το Lancet απέσυρε το άρθρο του Wakefield το 2010 και το Ιατρικό Συμβούλιο του Η.Β. αφαίρεσε από τον Wakefield την άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος, ενώ εκτενείς μελέτες και μετα-αναλύσεις έδειξαν πειστικά ότι δεν υπάρχει καμιά σύνδεση ανάμεσα σε MMR και αυτισμό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Μύθοι, Υγεία | Με ετικέτα: , , | 332 Σχόλια »

Μια θλιβερή πρωτιά: οι γεννήσεις με καισαρική

Posted by sarant στο 16 Μαρτίου, 2017

Κατ’ εξαίρεση το σημερινό άρθρο είναι αναδημοσίευση από άρθρο εφημερίδας με ελάχιστον δικό μου σχολιασμό. Κι αυτό το κάνω όχι για να αποφύγω τον κόπο να γράψω άρθρο αλλά επειδή πρόκειται για ένα θέμα που θα ήθελα να το συζητήσουμε.

Πρόκειται για άρθρο του δημοσιογράφου Δημήτρη Τερζή στη χτεσινή Εφημερίδα των Συντακτών, με αφορμή μια έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το αφύσικα υψηλό ποσοστό τοκετών με καισαρική στην Ελλάδα. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, το ποσοστό των καισαρικών στην Ελλάδα φτάνει το 56,8%, τη στιγμή που στην Ευρώπη ο μέσος όρος είναι 30% και το αποδεκτό όριο από τον ΠΟΥ είναι μόλις 15%. Τα ιδιωτικά μαιευτήρια (που έχουν πάνω από το 50% των γεννήσεων) είναι κάπως πιο ευεπίφορα στις γεννήσεις με καισαρική απ’ό,τι τα δημόσια.

Ουσιαστικά έχουμε εδώ έναν φόρο στους πολίτες από τον οποίο επωφελούνται μαιευτήρια και οι μαιευτήρες -αλλά δεν θα πω εγώ τη γνώμη μου, θα παραθέσω το άρθρο και θα ακούσω τα σχόλιά σας. Να επισημάνω πάντως ότι το ποσοστό των τοκετών με καισαρική έχει σημειώσει αύξηση σε όλες τις χώρες τις τελευταίες δεκαετίες.

To άρθρο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Υγεία | Με ετικέτα: , , , | 314 Σχόλια »

ΜΗΣΥΦΑ ή ΜΥΣΥΦΑ, το ακρώνυμο της εβδομάδας

Posted by sarant στο 12 Ιουνίου, 2015

Κλειστά έμειναν χτες τα φαρμακεία της χώρας, επειδή οι φαρμακοποιοί διαμαρτύρονται για την πρόθεση της κυβέρνησης να επιτρέψει να πωλούνται από τα σουπερμάρκετ τα ΜΗΣΥΦΑ ή ΜΥΣΥΦΑ, κι έτσι αυτό το δίκροκο ακρώνυμο ακούστηκε πολύ τις τελευταίες μέρες -άλλωστε οι δυο παραλλαγές είναι ομόηχες, κι έτσι ακούγονται το ίδιο.

Συχνότερα πάντως βλέπει κανείς την παραλλαγή ΜΗΣΥΦΑ: Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα, με το ακρώνυμο να συνθέτεται από τα δύο αρχικά γράμματα των τριών λέξεων και με μια ιδιομορφία, ότι στο ακρώνυμο η πρώτη λέξη συμμετέχει ολόκληρη, κάτι που δεν ξέρω αν έχει προηγούμενο στον κυκεώνα των ελληνικών ακρωνύμων (εγώ τουλάχιστον δεν βρήκα). Αν βάζαμε τελείες στα συστατικά μέρη του ακρώνυμου (π.χ. ΠΑ.ΣΟ.Κ.) στο «ΜΗ» δεν θα έπρεπε να βάλουμε.

Η άλλη εκδοχή, ΜΥΣΥΦΑ, αντιστοιχεί σε τέσσερις λέξεις: Μη Υποχρεωτικώς Συνταγογραφούμενα Φάρμακα. Την παραλλαγή αυτή πρόσφατα μόνο την αντιλήφθηκα να κυκλοφορεί, και βγάζει κάπως λιγότερες γκουγκλιές από τη ΜΗΣΥΦΑ.

Και οι δυο παραλλαγές βέβαια εννοούν το ίδιο πράγμα: τα απλά και πολύ διαδεδομένα εκείνα φάρμακα, που τα προμηθεύεται κανείς χωρίς συνταγή και δεν αποζημιώνονται από τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως το Depon για το κρυολόγημα ή το Trachisan για τον πονόλαιμο ή το Simeco για το στομάχι. Ο κατάλογος των φαρμάκων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αποφασίζεται κάθε φορά από το Υπουργείο Υγείας -στο τέλος αυτού του αξιόλογου άρθρου βλέπετε παραδείγματα φαρμάκων και κατηγοριών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Υγεία | Με ετικέτα: , , | 182 Σχόλια »