Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Archive for the ‘Υπότιτλοι’ Category

Νανοβιονικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 18 Νοέμβριος, 2017

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι φυσικά παρμένος από τα… μαγικά γιλέκα που διαφήμιζε στην εκπομπή του ο Άδωνης Γεωργιάδης, τα οποία υποτίθεται ότι είναι νανοβιονικά και άλλωστε κατασκευάζονται και διατίθενται στην αγορά από μια (ελληνική) εταιρεία που ονομάζεται Nanobionic.

Η εικόνα αριστερά είναι παρμένη από την εκπομπή αυτή, που μπορείτε να δείτε ολόκληρη στο βίντεο εδώ, αν και φαντάζομαι πως λίγα λεπτά θα αρκέσουν για να μπείτε στο νόημα.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι ο αντιπρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης (μια θέση σχεδόν θεσμική, επιτέλους) επιδίδεται σε τηλεπωλήσεις κατά τρόπο όχι και τόσο αξιοπρεπή.

Το πρόβλημα είναι πως η συγκεκριμένη εκπομπή αγγίζει τα όρια της παραπλανητικής διαφήμισης, και ίσως τα ξεπερνάει, αφού διατυπώνει ισχυρισμούς για τη θεραπευτική δράση των θαυματουργών αυτών γιλέκων, που δεν αντέχουν σε έλεγχο και δεν αποδεικνύονται. Άλλωστε, όταν το 2011 τα ίδια νανογιλέκα είχαν διαφημιστεί από την εκπομπή του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου, η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Καταναλωτή είχε επιβάλει πρόστιμο 150.000 ευρώ στην εκπομπή για παραπλανητική διαφήμιση.

Τους ισχυρισμούς που ακούστηκαν στην εκπομπή τούς ανατέμνει και τους ανασκευάζει καλά ο ιστότοπος Ελληνικά Hoaxes σε δύο συνεχόμενα άρθρα του (πρώτο και δεύτερο) οπότε δεν χρειάζεται να γράψω περισσότερα. Ασχολήθηκα με το θέμα επειδή το ιστολογιο έχει ανοιχτό μέτωπο κόντρα στους μύθους και την αγυρτεία -και τα μαγικά γιλέκα θαρρώ πως ανήκουν στην κατηγορία αυτή.

Θα επισημάνω πάντως μια λεπτομέρεια: ότι στην εκπομπή του Άδωνη τα γιλέκα προσφέρονταν προς 119 ευρώ -που υποτίθεται ότι ήταν προσφορά, αφού η κανονική τιμή υποτίθεται πως είναι 179 ευρώ. Ωστόσο, στο skroutz.gr βλέπω τα ίδια γιλέκα να προσφέρονται προς 79 ή 89 ευρώ!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επιγραφές, Λαθροχειρίες, Λερναίο κείμενο, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 150 Σχόλια »

Παραδείσια μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Νοέμβριος, 2017

Και βέβαια τα ονομάζω «παραδείσια» επειδή μέσα στην εβδομάδα έσκασε το σκάνδαλο με τα Paradise Papers, όπου μάθαμε πως ακόμα και η Ελισάβετ της Αγγλίας τις οικονομίες της τις φυλάει σε εξωχώριες εταιρείες -να έχει κι ένα αποκούμπι για τα γεράματα.

Τα Paradise Papers ονομάστηκαν έτσι από τους φορολογικούς παραδείσους όπου εμπιστεύονται τις οικονομιες τους, μακριά απ’το αγριεμένο πλήθος, οι πλούσιοι και οι διάσημοι του πλανήτη. Ο παράδεισος, πάντως, δεν έχει ετυμολογική σχέση με τον… παρά, παρόλο που όλο το παραδάκι σε παραδείσους κρύβεται.

Αλλά επειδή σήμερα είναι Σάββατο και κατ’ εξαίρεση δεν λεξιλογούμε, δεν θα ασχοληθώ σε τούτο το άρθρο με τα πολύ ενδιαφέροντα λεξιλογικά του παραδείσου αλλά και των havens/heavens. Αυτά θα μείνουν γι’ άλλο άρθρο -εμείς προχωράμε ευτράπελα και πολυσυλλεκτικά με τα αλιεύματα της εβδομάδας, μαργαριταρένια και μη.

Και ξεκινάω με μια πολύ ωραία λαπαλισάδα στον τίτλο άρθρου για την αποφυλάκιση της Βίκης Σταμάτη: Εκτός της φυλακής η Βίκυ Σταμάτη, γιατί αποφυλακίστηκε!

Η λαπαλισάδα είναι λέξη λέξη που την χρησιμοποιεί ο φίλος μου ο Γιώργος Κεντρωτής. Λέγεται και «αλήθεια του ντε Λα Παλίς», εννοώντας την αυτονόητη αλήθεια, την πρόδηλη κοινοτοπία -όπως ο γενναίος ντε Λα Παλίς, που ένα τέταρτο πριν πεθάνει ήταν ζωντανός ακόμα. Βέβαια, ο Λα Παλίς αξίζει άρθρο, πάντως ο τίτλος του άρθρου για τη Βίκυ Σταμάτη όντως αποτελεί λαπαλισάδα, παρόλο που θεωρητικά θα μπορούσε να είναι «εκτός της φυλακής» η Βίκυ Σταμάτη όχι επειδή αποφυλακίστηκε αλλά επειδή π.χ. απέδρασε ή επειδή είχαν απεργία οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι.

* Την Κυριακή έχουμε και τις εκλογές της κεντροαριστεράς και δυστυχώς δεν παρακολούθησα το τελευταίο ντιμπέιτ, ούτε την σχετική συζήτηση, οπότε δεν μπορώ να σας σερβίρω παρά μόνο ένα μεζεδάκι και δη απο δεύτερο χέρι, από σχόλιο φίλου στο Φέισμπουκ:

[…] θα πω ένα στίγμα επιγραμματικό […]

Η Φώφη μιλάει και πίσω στα ράφια της βιβλιοθήκης αυτοκτονούν μαζικά γραμματικές και συντακτικά

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου:

Αποπνικτική ήταν η ατμόσφαιρα λίγο πριν την έναρξη του ντέρμπι στο ΟΑΚΑ Η αστυνομία έκανε χρήση χημικών στα επεισόδια που σημειώθηκαν με οπαδούς της ΑΕΚ της Θύρας 35.

Όπως φαίνεται και από τις εικόνες, οι παίκτες της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ «δάκρυσαν» μόλις εισέπνευσαν τα δακρυγόνα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 229 Σχόλια »

Μεζεδάκια εκστρατείας

Posted by sarant στο 29 Αύγουστος, 2015

Οι αστροναύτες, τουλάχιστον έτσι θέλει το στερεότυπο, τρέφονται με τροφές σε πολτό, σε σωληνάρια σαν της οδοντόκρεμας -αν και πρόσφατα είδαμε ότι σε κάποιον διαστημικό σταθμό μπόρεσαν και καλλιέργησαν μαρούλια που τα έφαγαν και τα βρήκαν νοστιμότατα, ή τουλάχιστον έτσι δήλωσαν. Οι στρατιώτες που φεύγουν για εκστρατεία, παίρνουν μαζί τους ξηρά τροφή. Ο Νικοκύρης βρίσκεται κι αυτός σε εκστρατεία τούτες τις μέρες, κι έτσι τα σημερινά μεζεδάκια είναι μεζεδάκια εκστρατείας: λιγοστά και μαζεμένα εκ των ενόντων.

* Και ξεκινάω με ένα μεζεδάκι υποτιτλιστικό, που το βρήκα στον τοίχο ενός φίλου στο Φείσμπουκ. Ο φίλος παίνευε το κανάλι της Βουλής για την πρωτοβουλία του να δείχνει παλιές χολιγουντιανές ταινίες, αλλά, όπως λέει, «Αν πλήρωνε και ένα υποτιτλιστή της προκοπής,θα ήταν τέλεια. Η μετάφραση του «Florence Nightingale ως «Φλόρενς το αηδόνι» διαπερνά μάτι μαζί με εγκέφαλο«.

Αλλά η πρωτοπόρα νοσοκόμα έχει πάρει στο λαιμό της κι άλλους ατζαμήδες μεταφραστές και υποτιτλιστές (μεταφρατζήδες και υποτιτλιτζήδες). Σε μια παλιά μετάφραση είχε αποδοθεί «Φλωρεντινή αηδών».

Το αστείο είναι ότι η Φλόρενς όντως έχει σχέση με τη Φλωρεντία: γεννήθηκε στην ιταλική πόλη, όταν οι πλούσιοι γονείς της βρίσκονταν σε πολυετές ταξίδι στην Ευρώπη, και γι’ αυτό ονομάστηκε έτσι. Η μεγαλύτερη αδελφή της ήταν λιγότερο τυχερή: γεννήθηκε στη Νάπολη, κι έτσι πήρε το όνομα Παρθενόπη.

* Σε σχέση με τις ιδιωτικές συνεδριάσεις της Διάσκεψης των Προέδρων που έγιναν στις αρχές της εβδομάδας, το Βήμα έγραψε ότι: Στην αυριανή συνεδρίαση πάντως απαιτείται το 1/3 των παρόντων για να υπάρξει απαρτία... Ρωτάει ο φίλος που το έστειλε: Δηλαδή, αν εμφανιστούν εννέα άτομα, αρκούν οι τρεις και οι υπόλοιποι έξι μπορούν να αποχωρήσουν;

Τι να πω, θα περίμενα οι παρόντες να είναι κατά 100% παρόντες!

* Ο δαίμονας έχει πολλά ποδάρια, κατά την παροιμία, αλλά ο δαίμονας του τυπογραφείου, μετά την εμφάνιση των ψηφιακών τεχνολογιών, έχει αποκτήσει πολλά διαολάκια, για τα οποία γράφουμε κατά καιρούς εδώ.

Ένα ακόμα διαολάκι είναι ο δαίμονας της αναγνώρισης φωνής, όταν δηλαδή χρησιμοποιείται πρόγραμμα μετατροπής της φωνής σε κείμενο. Τουλάχιστον εγώ σε αυτόν τον δαίμονα αποδίδω το επόμενο μαργαριτάρι σε άρθρο του ΑΠΕ: Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επαινεί την Ελλάδα για την απόφασή της να συμφωνήσει στις μεταρρυθμίσεις και τονίζει ότι η οικονομική βοήθεια θα παρέχεται στην Αθήνα ανάλογα με την εξέλιξη των μεταρρυθμίσεων και από το αν υπάρχει πραγματική πρόεδρος στον τομέα αυτό.

Επειδή η «πραγματική πρόεδρος» εδώ δεν βγάζει νόημα (λέτε να εννοούν τη Ζωή; ), υποθέτω πως ο συντάκτης είπε «πραγματική πρόοδος» και το μηχανάκι άκουσε «πρόεδρος».

* Η σχιζολεξία της εβδομάδας προέρχεται από εντελώς αναξιόπιστον ιστότοπο, αλλά είναι πρωτότυπη: ο αστυνομικός τον οποίο κατ’ονομάζει ο κ. Καμμένος…

Περιττό να πω ότι… κατά-δικάζω τέτοιες ενέργειες (ή εν-έργειες)!

* Σε άρθρο της Lifo για την κατάσταση των προσφύγων στην Ειδομένη διαβάζουμε ότι: Οι χιλιάδες πρόσφυγες που συρρέουν καθημερινά προκειμένου να περάσουν στη γειτονική χώρα, αφήνουν πίσω τους πολλά σκουπίδια και εφόσον δεν υπάρχουν συχνές διακομιδές, ο χώρος μετατρέπεται σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο.

Πάμε πάλι γιατί τις… κομιδές τις μπερδεύουν πολλοί: Όταν μεταφέρουμε ασθενείς, εχουμε διακομιδή. Όταν μεταφέρουμε οστά σε άλλο τάφο ή σε άλλο τόπο έχουμε ανακομιδή. Όταν απομακρύνουμε απορρίμματα, έχουμε αποκομιδή.

Και βέβαια, υποψιάζομαι ότι ο τίτλος «ΟΗΕ: Οι πρόσφυγες μετέτρεψαν την Ειδομένη σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο» είναι λαθροχειρία της εφημερίδας -αποκλείω την άποψη αυτή να την εξέφρασε κάποιο στέλεχος του ΟΗΕ και να εκφράζει τον Οργανισμό. Κρίμα για τη Lifo, που κάποτε πρόσεχε περισσότερο και δεν έπεφτε σε τέτοια ατοπήματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , | 102 Σχόλια »

Λαϊκοενωτικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Αύγουστος, 2015

Άλλες φορές δυσκολεύομαι να βρω τίτλο της προκοπής για το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, σήμερα όμως η δυσκολία ήταν στο να διαλέξω, αφού ύστερα από τη χτεσινή παραίτηση της κυβέρνησης και τη δρομολόγηση διαδικασιών για πρόωρες εκλογές θα μπορούσα να έχω παραιτημένα ή πρόωρα ή εκλογικά μεζεδάκια, ή και ανεξαρτητοποιημένα ή διασπασμένα αφού το άλλο μεγάλο γεγονός της χτεσινής μέρας ήταν η επισημοποίηση της διάσπασης του κυβερνώντος κόμματος και η συγκρότηση νέας κοινοβουλευτικής ομάδας από τους ανεξαρτητοποιηθέντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που πρόσκεινται στην Αριστερή Πλατφόρμα του Παναγιώτη Λαφαζάνη, που θα αποκαλείται Λαϊκή Ενότητα.

Τελικά ο τίτλος του νεοπαγούς σχηματισμού έδωσε την απάντηση, όταν διαπίστωσα ότι η λέξη «λαϊκοενωτικός» δεν γκουγκλίζεται, οπότε είπα να την καπαρώσω (μια χαιρέκακη φωνή ακούγεται από το βάθος «τώρα γκουγκλίζεται!»). Ωστόσο, δεν μπορώ να αποκλείσω να είχε και στο παρελθόν χρησιμοποιηθεί η λέξη «λαϊκοενωτικός», για παράδειγμα σε σχέση με το Λαϊκό Ενωτικό Κόμμα, που είχε ιδρυθεί το 1950 με συγχώνευση του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος του Παναγιώτη (όχι Λαφαζάνη, αλλά) Κανελλόπουλου και ομάδας βουλευτών του Λαϊκού Κόμματος υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο.

Από την άλλη, ο τίτλος που επέλεξε η νεοπαγής ομάδα ασφαλώς δείχνει μια διάθεση προσεταιρισμού, έστω και σε επίπεδο συμβόλων, του κοινού του ΚΚΕ, αφού η Λαϊκή Ενότητα δεν παραπέμπει μόνο στη Χιλή αλλά και στη Λαϊκή Συσπείρωση, όπως ονομάζονται οι συνδυασμοί που υποστηρίζει πανελλαδικά το ΚΚΕ στην τοπική αυτοδιοίκηση ή στη «λαϊκή συμμαχία», όπως ονομάζεται το νέο καθεστώς που σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΚΚΕ θα αντικαταστήσει την αστική δημοκρατία. Ωστόσο, αν κρίνω από τον εαυτό μου, όσοι έχουν γαλουχηθεί στο ΚΚΕ είναι πιθανότερο να προτιμήσουν, αν θελήσουν να επανακάμψουν, το γνήσιο και όχι τα υποκατάστατα.

Τέλος, ακούω ότι η συντετμημένη μορφή της ονομασίας του νέου κόμματος θα είναι ΛαΕ ή ΛΑΕ. Κόμμα με το όνομα αυτό υπήρχε στη δεκαετία του 1980 (τότε ήταν Λαϊκή Αγωνιστική Ενότητα) και ιδρύθηκε από δύο βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που αποχώρησαν (Ιντζές και Ευαγγελινός) και συνεργάστηκαν με το ΚΚΕ.

Αλλά δεν πολιτικολογούμε σήμερα, ίσως μόνο έμμεσα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Πολιτική, Υπότιτλοι, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »

Μεζεδάκια της Παρασκευής

Posted by sarant στο 31 Ιουλίου, 2015

Το σημερινό άρθρο αποτελεί παραφωνία, από μια άποψη: ενώ τα μεζεδάκια έχει καθιερωθεί εδώ και χρόνια να δημοσιεύονται κάθε Σάββατο, σήμερα τα δημοσιεύουμε Παρασκευή, μία μέρα νωρίτερα. Ωστόσο, επειδή το σαββατοκύριακο είναι πρώτη του μηνός, μέρα που δημοσιεύουμε το Μηνολόγιο, κι επειδή το σαββατοκύριακο μπορεί να λείπω, είπα να επισπεύσω τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας. Καθώς είχα στη διάθεσή μου μια μέρα λιγότερη, το σημερινό πιάτο δεν είναι τόσο φορτωμένο όσο συνήθως, αλλά το καλοκαίρι δεν κάνει να τρώμε βαριά.

* Και ξεκινάω με μια ιδιότυπη περίπτωση γλωσσικών μουστακιών. Σε άρθρο του in.gr για το ενδεχόμενο να διεξαχθεί και δεύτερο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, διαβάζουμε ότι ο Άλεξ Σάλμοντ ήταν ο πρώην Πρώτος Υπουργός της Σκωτίας, ενώ η Νίκολα Στέρτζον είναι νυν Πρώτος Υπουργός.

Καταρχάς, το ασυνήθιστο «Πρώτος Υπουργός» είναι απόδοση του First Minister, μια και αυτός είναι ο επίσημος τίτλος του εκάστοτε πολιτικού ηγέτη της (αυτόνομης και όχι ανεξάρτητης) Σκωτίας, και επίτηδες διαφέρει από το καθιερωμένο Prime Minister που χρησιμοποιείται για τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου (και των άλλων κυρίαρχων κρατών). Πετυχημένη η ελληνική απόδοση, και την ίδια διάκριση την κάνουν και άλλες γλώσσες π.χ. στα γερμανικά ο πρωθυπουργός είναι Premierminister ενώ ο σκωτσέζικος τίτλος είναι Erster Minister. (Στα γαλλικά ωστόσο βλέπω ότι χρησιμοποιείται ο ίδιος όρος: premier ministre).

Ωστόσο, αφού τώρα το αξίωμα το κατέχει γυναίκα, πρέπει να πούμε «η πρώτη υπουργός», όπως επίσης λέμε «η αναπληρώτρια πρόεδρος» ή «η γενική γραμματέας», δηλαδή όταν έχουμε δίλεκτο όρο όπου ο πρώτος όρος κλίνεται έμφυλα ενώ ο δεύτερος είναι επίκοινος.

* Γουστόζικο τυπογραφικό λάθος σε τίτλο, που ακόμα δεν το έχουν διορθώσει:

«Σαφάρι» κατά της φοροδιαφυγής στα νησιά του Αιγαίου και του Ιουνίου

Αχ, τα όμορφα, πλην εφήμερα, νησιά του Ιουνίου…

* Συνηθισμένο ορθογραφικό λάθος, αλλά κι η επανάληψη δεν βλάφτει. Σε άρθρο για τη νέα Βαρουφακιάδα, διαβάζουμε για αντιδράσεις «σαφώς πιο συγκρατημένες, αν και δεικτικές«.

Όχι όμως. Οι δεικτικές δείχνουν, εκείνες που (μεταφορικά) δαγκώνουν είναι οι δηκτικές αντιδράσεις. Άλλα τα δείγματα κι άλλα τα δήγματα, άλλα τα υποδείγματα κι άλλα τα (μποστικά; ) ιπποδήγματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αίγινα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 182 Σχόλια »

Ο Μπερλιόζ και οι άθικτοι

Posted by sarant στο 27 Ιουνίου, 2014

intouchΤις προάλλες είχα δυο ώρες καιρό και αρκετές τύψεις, οπότε είπα να δω μια ταινία από τις πολλές που έχω στον σκληρό μου και που δεν τις βλέπω ποτέ. Κατά τύχη διάλεξα τη γαλλική κομεντί «Ιntouchables», ταινία του 2011, που είδα πως έχει κυκλοφορήσει στην Ελλάδα με τον αναμενόμενο ίσως τίτλο «Άθικτοι».  Λέω «ίσως», επειδή κάτι δεν μου αρέσει στην απόδοση αλλά δεν ξέρω και με ποια σημασία χρησιμοποιείται η γαλλική λέξη, αν εννοεί τους παρίες, που κανείς δεν τους ακουμπάει ή αυτούς που τίποτα δεν μπορεί να τους πειράξει. Λείπει και το άρθρο από τον γαλλικό τίτλο, ο οποίος δεν μπερδεύει μόνο εμένα. Άλλωστε και στις ΗΠΑ ο τίτλος δεν μεταφράστηκε, αλλά προστέθηκε το αγγλικό άρθρο (The Intouchables) ενώ στη Βρετανία ο τίτλος μεταφράστηκε μεν αλλά στον ενικό (Untouchable).

Η ταινία είναι μια από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες του γαλλικού κινηματογράφου, τόσο μέσα στη Γαλλία όσο και στο εξωτερικό. Ένας πάμπλουτος αριστοκράτης, ο Φιλίπ, που έπαθε ατύχημα κάνοντας παραπέντε (αλεξίπτωτο πλαγιάς, αν προτιμάτε) και έχει μείνει τετραπληγικός, έχει βάλει αγγελία και αναζητεί βοηθό/νοσοκόμο. Ανάμεσα στους πολλούς υποψήφιους για τη θέση, που όλοι τους έχουν κάνει ειδικές σπουδές και έχουν πείρα στη φροντίδα πλουσίων αρρώστων, παρουσιάζεται και ο Ντρις, ένας Σενεγαλέζος από τα προάστια (κι όταν λέμε προάστια, banlieues, στο Παρίσι εννοούμε δύσκολες γειτονιές, με τις πανύψηλες πολυκατοικίες διαμερισμάτων με επιδοτούμενο ενοίκιο και με μεγάλο ποσοστό μαύρων στον πληθυσμό). Ο Ντρις δεν έχει βέβαια καμιά βλέψη για τη θέση, θέλει απλώς να του υπογράψουν ένα χαρτί ότι ζήτησε εργασία και απορρίφθηκε, ώστε να συνεχίσει να τον πληρώνει το ταμείο ανεργίας. Και όταν, ύστερα από δυο ώρες αναμονή, βλέπει ότι η γραμματέας του αριστοκράτη καλεί μέσα τους άλλους και αυτόν τον αποφεύγει, μπουκάρει με το έτσι θέλω για να πάρει την πολυπόθητη υπογραφή.

Ωστόσο, ύστερα από μια επεισοδιακή συζήτηση ο Φιλίπ, που έχει απαυδήσει με την υποκρισία των άλλων διεκδικητών της θέσης, αποφασίζει να προτείνει τη θέση στον Ντρις, δοκιμαστικά για ένα μήνα. Ο Ντρις αναλαμβάνει καθήκοντα προσωπικού βοηθού, θα μένει μέσα στο μέγαρο, σε ένα δωμάτιο διακοσμημένο με πίνακες μουσείου, και δουλειά του είναι να προσέχει, να ντύνει, να ταΐζει και να είναι τα μπράτσα και τα πόδια του ανάπηρου Φιλίπ, ο οποίος δεν ελέγχει το σώμα του από τον λαιμό και κάτω. Φυσικά, η συνύπαρξη των δυο τόσο διαφορετικών ανθρώπων προκαλεί ένα σωρό κωμικές σκηνές, που θυμίζουν πότε τον Πυγμαλίωνα και πότε τον Σοφέρ της κυρίας Ντέιζι, αλλά δεν θα κάνω κινηματογραφική κριτική εδώ, δεν έχω τα προσόντα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κινηματογράφος, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , | 86 Σχόλια »

Μεσοδεκεμβριάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Δεκέμβριος, 2013

Ακριβώς στη μέση του μήνα δεν πέφτουν, πολύ περισσότερο που ο Δεκέμβρης έχει 31 μέρες, αλλά και η 14η του μηνός καλή είναι νομίζω για να ονοματίσει τα μεζεδάκια τούτου του Σαββάτου. Δεν έχουμε και πάρα πολλά αυτή τη φορά, επειδή είχα ταξίδι χτες-προχτές, κι όπως λέει η παροιμία, πέτρα που κυλάει μεζεδάκια δεν μαζεύει. Ευτυχώς δηλαδή που στείλατε κι εσείς μερικά.

Και μια και χτες σας κάλεσα να ψηφίσετε τη Λέξη της χρονιάς, ψηφοφορία που συνεχίζεται ως τις 30 Δεκεμβρίου, αφού ανανεώσω την πρόσκλησή μου σε όσους δεν έχουν ακόμα ψηφίσει, θα σας παρουσιάσω το πρώτο μεζεδάκι του σημερινού άρθρου που αφορά μια καινούργια λέξη. Θυμίζω ότι τα μεζεδάκια είναι συνήθως μαργαριτάρια, αλλά όχι πάντοτε, μπορεί να είναι απλώς μικρές επισημάνσεις που κρίνω ότι έχει ενδιαφέρον. Ένας φίλος μού επισήμανε τον τίτλο άρθρου στην Αυγή: Αυξάνονται οι πληθυσμοί που ζουν σε συνθήκες αστεγίας, εκφράζοντας την απορία του για τη λέξη «αστεγία», αν είναι δόκιμη. Δόκιμη μπορεί να μην έχει ακόμη γίνει (αφού ξενίζει), ωστόσο χρήσιμη τη βρίσκω (ίσως όχι στον συγκεκριμένο τίτλο) -ένα ουσιαστικό που δεν έχουμε. Πάντως, δεν είναι λεξικογραφημένη (αν δεν κάνω λάθος) και μακάρι να μην χρειαζόταν ποτέ να λεξικογραφηθεί.

* Το επόμενο μεζεδάκι μού το στέλνει άλλος φίλος -δεν υπάρχει ονλάιν, απ’ όσο ξέρω, είναι από το τελευταίο τεύχος του The Books’ Journal, άρθρο του κ. Δημ. Σκάλκου, πολιτικού επιστήμονα: “…εμπλουτίζοντας τα νεοκλασικά οικονομικά με νέα θεωρητικά εργαλεία από τις “πειθαρχίες” της πολιτικής επιστήμης, της κοινωνιολογίας, της νομικής επιστήμης και της κοινωνικής ανθρωπολογίας.”  Φυσικά, πρόκειται για απόδοση του αγγλικού disciplines. Δεν είναι μεταφραστικό λάθος άγνοιας, είναι (κάκιστη, κατά τη γνώμη μου) συνειδητή μεταφραστική επιλογή, να αποδίδεται «πειθαρχία» αυτό που ο κοινός θνητός θα το απέδιδε «επιστήμη» ή «επιστημονικό κλάδο». Πώς αλλιώς θα ξεχωρίσουμε από την πλέμπα; Δείτε σχετική συζήτηση στη Λεξιλογία πριν από δυο-τρία χρόνια.

* Τίτλος στο Βήμα: Πέθανε ο σκηνοθέτης του «Κλουβιού με τις τρελές» του Εντουάρ Μολιναρό. Εντάξει, δεν είναι σοβαρό, μια παραπανίσια λέξη μόνο, αλλά μού θύμισε το παλιό «αίνιγμα» για τα παιδιά του Ζεβεδαίου.

* Ένα υποτιτλιστικό μεζεδάκι από την «Οικογένεια Άνταμς» που πρόβαλε τις προάλλες το Αντέννα. Σε ένα πάρτι, ο πατέρας Άνταμς, καθώς έρχεται η τούρτα, αναφωνεί (στα αγγλικά) And now, la pièce de résistance. Πρόκειται για γαλλισμό (με λίγο μπερδεμένη ιστορία πάντως), ο οποίος στα ελληνικά αποδίδεται «το αποκορύφωμα», «το κλου της βραδιάς», «και τώρα το καλύτερο», «τώρα κάτι το σπέσιαλ», όρεξη να έχεις και φαντασία. Πάντως δεν αποδίδεται «και τώρα το κομμάτι της αντίστασης», όπως το απέδωσε ο υποτιτλιστής του Αντένα!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λεξικογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , | 115 Σχόλια »

Ώστε γι’ αυτό πιάσατε τον σμηνίτη;

Posted by sarant στο 8 Οκτώβριος, 2011

Όπως ίσως θα διαβάσατε, η υπηρεσία οικονομικής αστυνομίας, σε συνεργασία με τη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος, συνέλαβαν και παρέπεμψαν στο αυτόφωρο, για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, έναν σμηνίτη της πολεμικής αεροπορίας επειδή μετέφραζε υπότιτλους κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών σειρών και τους διέθετε στο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που κίνησε τη διαδικασία, η οικονομική ζημία που προκλήθηκε από τη δράση του στις δικαιούχες εταιρείες εκτιμάται στα 500.000 ευρώ.

Μισό εκατομμύριο ευρώ ζημιά… από υποτίτλους; Είμαι περίεργος να δω πώς προέκυψε αυτή η αποτίμηση, αφού οι υπότιτλοι δεν είναι αυτοτελές έργο. Αναρωτιέμαι,  η ζημιά από την παράνομη διάθεση υποτίτλων είναι ίση με το σύνολο του διαφυγόντος κέρδους ή με ένα κλάσμα του; Διότι, για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, οι υπότιτλοι καθαυτοί ελάχιστη αξία έχουν -αποκτούν αξία όταν συνδυαστούν με την ήδη κατεβασμένη (παράνομα, συνήθως) ταινία. Και βέβαια ο υποτιτλιστής δεν έχει καμιάν ευθύνη για το αν άλλοι, σε άλλους ιστότοπους, προσφέρουν ταινίες για κατέβασμα παραβιάζοντας τις διατάεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Πνευματικά δικαιώματα, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , | 305 Σχόλια »

Δυο-τρία κυριακάτικα

Posted by sarant στο 18 Σεπτεμβρίου, 2011

Έλεγα να μη γράψω σήμερα, αλλά έχουν μαζευτεί δυο-τρία μεζεδάκια που θα μπαγιατέψουν, οπότε τα σερβίρω λίγο πρόχειρα, και μην σας κακοφανεί αν δεν πρόλαβα να στρώσω το καλό τραπεζομάντιλο.

Ξεκινάμε με ένα μικρούλι, για ορντέβρ. Από κείμενο του ΑΠΕ, τις προάλλες, που αναδημοσιεύτηκε, φυσικά, σε πολλούς έγκυρους (βάλτε όσα εισαγωγικά θέλετε) ιστότοπους, π.χ. εδώ στα Νέα, όπου ένας αξιωματούχος της ΕΕ φερεται να δηλώνει ότι:  Η πίεση στην Ελλάδα έχει αυξηθεί από όλες τις πλευρές επειδή επανειλημμένα απέτυχε να πετύχει όσα υποσχέθηκε. Ίσως το αγγλικό να έλεγε failed to deliver, πάντως το «απέτυχε να πετύχει» θα παραδεχτείτε ότι δεν στέκει -και πώς να είναι τάχα το αντίθετό του; Πέτυχε να πετύχει;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 103 Σχόλια »

Κακοποίηση στη νήσο Χενς

Posted by sarant στο 17 Αύγουστος, 2011

 

Ακόμα δεν πέρασε το καλοκαίρι, οπότε τα άρθρα του ιστολογίου είναι πιο αραιά, πιο μικρά και πιο ελαφριά. Μεζεδάκια τις πιο πολλές φορές, και μάλιστα σε μικρό πιατάκι, όχι σε πιατέλα.

Το πρώτο μεζεδάκι δεν θα το ανέφερα καν αν δεν ήταν στον τίτλο. Είδηση στο ηλεΒήμα, τίτλος: Αναπαράσταση στο νησί Ουτόγια με τον Μπρέιβικ παρών. Πιο ενδιαφέρον βρίσκω ότι καταμεσίς στο εορταστικό τριήμερο του Δεκαπενταύγουστου βρέθηκαν τέσσερις αναγνώστες να σχολιάσουν το λαθάκι και, ακόμα πιο ενδιαφέρον, ότι βρέθηκε υπεύθυνος στο ηλεΒήμα που έκανε τον κόπο να το διορθώσει, και μπράβο του, κι έτσι τώρα γράφει «με τον Μπρέιβικ παρόντα» -βέβαια, το λάθος έχει αναπαραχθεί σε δεκάδες άλλους ιστότοπους, όπως συμβαίνει πάντα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , | 35 Σχόλια »

Η γιαγιά και το μελίσσι

Posted by sarant στο 25 Απρίλιος, 2011

Δυο μικρά προπασχαλινά μεζεδάκια για αυτό το άρθρο, το πρώτο  μετά το Πάσχα. Ο τίτλος παραπλανητικός, συνδυάζει δυο χαρακτηριστικές λέξεις, μία  από κάθε θέμα. Να πω ότι το κείμενο το γράφω μερικές μέρες νωρίτερα κι έχω προγραμματίσει να το ανεβάσω με αυτόματο πιλότο, οπότε αν έχει συμβεί κάτι κοσμοϊστορικό τις αμέσως προηγούμενες μέρες να με συμπαθάτε που δεν το πήρα υπόψη μου. 

Η γιαγιά του τίτλου αναφέρεται σε ένα γουστόζικο μαργαριτάρι, που το ψάρεψε σε μια ταινία που παίζεται τώρα στις αίθουσες ένας φίλος του ιστολογίου και μου το έστειλε. Πρόκειται για την  ταινία «Chico y Rita», κινούμενα σχέδια για μεγάλους, με θέμα ένα ζευγάρι κουβανών μουσικών. Σε κάποιο πλάνο, ο «πρωταγωνιστής» βρίσκεται στο διαμέρισμά του στην Αβάνα, επί Ειδικής Περιόδου, όταν ξαφνικά κόβεται το ρεύμα. Αρχίζουν να ακούγονται φωνές από τον ακάλυπτο του κτιρίου, τον φωταγωγό, ποιος ξέρει, και εκτυλίσσεται ο εξής διάλογος (στο περίπου):

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βάρναλης, Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Ποίηση, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , | 21 Σχόλια »

Το χρονικό της Νομανσλάνδης (ανακεφαλαίωση για τη Στρατιά των Ανύπαρχτων)

Posted by sarant στο 15 Ιανουαρίου, 2011

Μια και σε πρόσφατο άρθρο (και στα εξαιρετικά σχόλια που ακολούθησαν!) αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον για τη Στρατιά των Ανύπαρχτων, σκέφτηκα να συγκεντρώσω εδώ όλους τους ανύπαρκτους ήρωες, εκείνους που έχουν γεννηθεί όχι από μάνα και πατέρα, αλλά από μεταφραστική ατζαμοσύνη, ώστε να μην είμαστε αναγκασμένοι να τρέχουμε εδώ κι εκεί για να βρούμε ποιοι κατοικούν τη θρυλική Νομανσλάνδη. Βέβαια, θα είμαι επιγραμματικός, αλλά σε κάθε περίπτωση υπάρχει σύνδεσμος για όποιον θέλει να εμβαθύνει στην ιστορία.

Συγκεντρώνω εδώ όσους Ανύπαρχτους έχουν αναφερθεί στο ιστολόγιο ή σε άρθρα στον παλιό μου ιστότοπο. Αν κάποιος μου ξέφυγε, συμπληρώστε τον στα σχόλια, παρακαλώ. Κι αν βρεθεί και κανείς άλλος, ας προστεθεί.

Λοιπόν, η χώρα των Ανύπαρχτων είναι η Νομανσλάνδη. Βρίσκεται κάπου στην Ευρώπη, μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τη μαργαριταρένια απόδοση του No man’s land (νεκρή ζώνη), όπως δημοσιεύτηκε σε ελληνική εφημερίδα στις αρχές του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, το 1939 και όπως αλιεύτηκε από τον αείμνηστο λόγιο και αλιέα μαργαριταριών Θαν. Φωτιάδη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , | 432 Σχόλια »

Ο αδελφός του παππού του και το βραβείο Τσαπατσούλιτζερ

Posted by sarant στο 14 Δεκέμβριος, 2010

Ξεκινάω με μια εξομολόγηση: Το βραβείο Τσαπατσούλιτζερ, που υποτίθεται πως απονέμεται σε δημοσιογράφους για τις επιδόσεις του στο ευγενές άθλημα της γονατογραφίας, δεν είναι δικό μου εύρημα, αλλά του εκλεκτού φίλου του ιστολογίου που ακούει στο ψευδώνυμο π2. Το έχουμε επανειλημμένα αναφέρει σε συζητήσεις, οπότε τώρα το βάζω και στον τίτλο να γίνει ευρύτερα γνωστό, αν και παραδέχομαι ότι τα μεζεδάκια που θα σας παρουσιάσω σήμερα δεν είναι όλα κατάλληλα για βραβείο γραφείο Τσαπατσούλιτζερ.

Ας πούμε, το πρώτο δείγμα που θα σας παρουσιάσω είναι ένα κρούσμα μανιακής σχιζολεξίας, της νεοκαθαρευουσιάνικης εκείνης αρρώστιας που μας κάνει να διαμελίζουμε άσπλαχνα τις λέξεις, αναζητώντας τα υποτιθέμενα πραγματικά τους έτυμα, και για την οποία έχουμε ήδη γράψει.

Άλλο όμως είναι να εμφανίζονται κρούσματα σχιζολεξίας στη βιτρίνα ενός συνοικιακού μαγαζιού και άλλο είναι να τα βλέπεις φάτσα-κάρτα στην ηλέκδοση μιας μεγάλης εφημερίδας, που υποτίθεται μάλιστα πως από τον επόμενο Γενάρη θα φέρει την επανάσταση στο ελληνικό ειδησεογραφικό Διαδίκτυο. Διότι ακριβώς στο ηλεΒήμα εμφανίστηκε προχτές το φριχτά διαμελισμένο «διαδικασία του κατ’ επείγοντος», και μάλιστα όχι μόνο στον τίτλο (οπότε θα ρίχναμε το φταίξιμο στον υλατζή) αλλά και στο καθαυτό άρθρο. Όμως δίνω τον λόγο στον φίλο που μου το έστειλε, γιατί τα λέει πολύ ωραία:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , | 75 Σχόλια »

Μαργαριτάρια στον Βερύκιο Πορθμό

Posted by sarant στο 13 Αύγουστος, 2010

Ζέστη, δεκαπενταύγουστος, άδειες, αραλίκι, δεν περιμένατε βέβαια κάποιο εμβριθές άρθρο (τέτοια δεν γράφω ούτε καταχείμωνο). Κάτι για να γελάσουμε θα ανεβάσω, και μάλιστα με το περισσότερο υλικό δανεισμένο. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε μπει σ’ αυτό που οι αγγλοσάξονες δημοσιογράφοι ονομάζουν silly season, παναπεί τη χαζή εποχή, επειδή –τάχα- τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις, κάτι που νομίζω πως το πρωτοείπε ο Ουμπέρτο Έκο, και που κάθε χρόνο επαναλαμβάνεται και συνήθως διαψεύδεται από τα πράγματα –δείτε και τους καημένους τους Ρώσους.

Είναι όμως αλήθεια ότι τον μήνα Αύγουστο η τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα ατονεί κι έτσι, στις ελληνικές τουλάχιστον εφημερίδες, αλλά και στα δελτία ειδήσεων, δίνεται χώρος σε ρεπορτάζ και θέματα που άλλην εποχή ίσως δεν θα δημοσιεύονταν. Λογουχάρη, χτες, σε μεγάλη καθημερινή εφημερίδα διάβασα μεγαλούτσικο άρθρο (με φωτογραφία) για μια έκθεση ζωγραφικής που επρόκειτο να γίνει εδώ στην Αίγινα. Πήγα στο Λαογραφικό Μουσείο για να δω, μια μέρα πριν από τα εγκαίνια, την έκθεση, αλλά εκεί είδα ότι ο ζωγράφος την είχε ματαιώσει, προφανώς εξαιτίας της πρόσφατης φασαρίας με τις διακοπές ρεύματος (ίσως οι πίνακες ήταν φρέσκοι και θα χαλούσαν εκτός ψυγείου).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 134 Σχόλια »