Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λυκιαρδόπουλος – Προλογικό σημείωμα

 

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΣ

Η «ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ» ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ

Σημειώσεις για μια κριτική του νεοελληνικού αντι-διανοουμενισμού, Έρασμος 1983

 

Προλογικό σημείωμα

Όλα τα κείμενα του βιβλίου, εκτός από το πρώτο που δημοσιεύεται για πρώτη φορά, παρουσιάστηκαν από τις σελίδες του περιοδικού «Σημειώσεις» κατά την περίοδο 1976-1981. Αυτό που τα συνδέει είναι το γεγονός ότι προέκυψαν σαν αντίδραση σε ορισμένα ομοειδή φαινόμενα. Οι «αφορμές» κι όταν ακόμη δεν αναφέρονται ρητά, αναγνωρίζονται εύκολα από τον αναγνώστη μέσα στα γραφόμενα, αφού δεν περιορίζονται στις περιπτώσεις που μνημονεύονται στις βιβλιογραφικές υποσημειώσεις, αλλά αποτελούν πλέον μια κατεστημένη πραγματικότητα.

Κορυφαίο άνθος αυτής της πραγματικότητας έχει αναδειχτεί από καιρό η αριστεροειδής και λαϊκίζουσα εκείνη ιδεολογία που έρχεται να συνεχίσει το παιχνίδι της πολιτικής εξαχρείωσης αλλάζοντας απλώς τους παίκτες –για να αποδειχτεί για μια ακόμη φορά ότι «αδιέξοδα» δεν υπάρχουν για την εξουσία, αφού μπορούν να χρησιμοποιηθούν απ’ αυτήν όλες οι επαναστατικές γλώσσες: Ο «σοσιαλισμός» μπορεί να γίνει σωτήρας και εξωραϊστής του καπιταλισμού και η «επανάσταση» άλλοθι της κρατικής εξουσίας.

Έτσι πίσω από την ανθούσα θεολογία των «ριζών» (που αντιτάσσει στο «αδιέξοδο της δυτικής σκέψης» τη μοναδικότητα του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού ή του εθνοκομμουνιστικού κόμματος), πίσω από την δοξολόγηση της «εθνικής μας ταυτότητας» (που ξορκίζει τον ορθολογισμό του Εγέλου και του Μαρξ με το φως της ορθοδοξίας και τη φιλοσοφία του Καραγκιόζη) κρύβεται η πολιτικοκοινωνική εκείνη αθλιότητα που ανήγαγε την ημερήσια πλύση εγκεφάλου από τα μέσα εθνικής μαζικοποίησης σε ύψιστη πνευματική λειτουργία –πίσω από την περήφανη «Ρωμιοσύνη» κρύβεται η πολιτικοκοινωνική εκείνη αθλιότητα που κατάντησε τα ελληνικά νησάκια αφοδευτήρια της Ευρώπης.

Δεν τρέφουμε βέβαια αυταπάτες ότι οποιαδήποτε κριτική στάση μπορεί ν’ αντισταθεί στο «ρεύμα της Ιστορίας»· ο ανερχόμενος βούρκος θάβει μέσα του και το πιο σκληρό μέταλλο. Απ’ αυτήν την άποψη η κριτική εδώ δεν έχει άλλο νόημα απ’ αυτό που δηλώνεται στην υπαρξιακή αναγκαιότητα: Έτσι μιλάω, γιατί έτσι είμαι· έτσι είμαι, γιατί έτσι μόνο μπορώ να είμαι.

Επιστροφή στα δοκίμια

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: