Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Άδωνης Γεωργιάδης’

Το δισεκατομμύριο, ο Άδωνης και ο αμείλικτος Μέφρι

Posted by sarant στο 16 Ιανουαρίου, 2017

Τις τελευταίες μέρες κυκλοφόρησε πολύ στη μπλογκόσφαιρα ένα βιντεάκι από τηλεοπτική εκπομπή (μάλλον του Σκάι) στην οποία ένας νεαρός σταματάει διαβάτες στον δρόμο και τους ρωτάει «Πόσα εκατομμύρια είναι το δισεκατομμύριο;» ή «Πόσα δισεκατομμύρια είναι το τρισεκατομμύριο;». Κανείς από τους αιφνιδιασμένους περαστικούς δεν φαίνεται να απαντάει σωστά -άλλοι λένε «δύο» ή «τρία», άλλοι «εκατό», άλλοι άλλα, κανείς δεν φαίνεται να δίνει τη σωστή απάντηση που είναι, βέβαια, «χίλια».

Πολλοί γέλασαν με την εκπομπή, και θα παραδεχτώ ότι έχει αστείες στιγμές το βίντεο. Εγώ δεν γέλασα επειδή δεν μου αρέσουν οι εκπομπές όπου ο πανίσχυρος και παντογνώστης παρουσιαστής προσπαθεί να βγάλει γέλιο από ανυποψίαστους περαστικούς -τις έχω σιχαθεί από τότε που ήμουν μικρό παιδί και έβλεπα τον Μαστοράκη να κάνει το Κάντιντ Κάμερα στη χουντική τηλεόραση. Εξίσου σιχαμερές μου φαίνονται οι εκπομπές όπου κάποιος κάνει τηλεφωνικές φάρσες μπροστά σε κοινό που ακούει τη συνδιάλεξη -ο Τζιμάκος ο Πανούσης έκανε τέτοιες, νομίζω. Δεν έχω πρόβλημα με τις τηλεφωνικές φάρσες καθαυτές, έκανα κι εγώ όταν βρισκόμουν στην ηλικία όπου οι δραστηριότητες αυτές φαίνονται πολύ αστείες (στην τρίτη γυμνασίου) -αλλά το να τηλεφωνείς σε απροστάτευτους πολίτες για να σε ακούει και να ξεκαρδίζεται το νοήμον κοινό, το θεωρώ ξεπεσμό. Θα μου πείτε και η ραδιοφωνική Ελληνοφρένεια το έκανε αυτό -αλλά δεν είναι το ίδιο, είναι αρκετά διαφορετικός ο τρόπος της Ελληνοφρένειας και έχει και αυτοσαρκασμό. Τέλος πάντων, πλατειάζω, το θέμα μας είναι η εκπομπή με τα εκατομμύρια και το δισεκατομμύριο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , | 203 Σχόλια »

Οι Βρυξέλλες λοιπόν…

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2016

Άλλο άρθρο θα ανέβαζα σήμερα, ένα επετειακό για την επανάσταση του 1821, μια και μεθαύριο έχουμε την επέτειο. Όμως το ιστολόγιο, όσο κι αν δεν παρακολουθεί δουλικά την επικαιρότητα, δεν είναι έξω του κόσμου τούτου -κι έτσι δεν θα μπορούσα να μην αφιερώσω άρθρο στο μακελειό των Βρυξελλών, παρόλο που το έχουμε ήδη συζητήσει με τα σχόλιά μας στο χτεσινό άρθρο.

Δυστυχώς, την αμηχανία και την απόγνωση θα μοιραστώ μαζί σας, μπροστά σ’ αυτό το καινούργιο τυφλό χτύπημα. Ούτε απάντηση έχω, ούτε μαγικές συνταγές, ούτε βολικές ρετσέτες που να ρίχνουν το φταίξιμο κάπου και να ξεμπερδεύουν. Μερικές αμήχανες σκέψεις θα διαβάσετε λοιπόν και μακάρι με τα σχόλιά σας να με φωτίσετε κι εμένα.

Το χτεσινό διπλό χτύπημα, στο αεροδρόμιο Ζάβεντεμ των Βρυξελλών και σε σταθμό του μετρό, είχε πάνω από 30 νεκρούς και περίπου 190 τραυματίες. Τα αεροδρόμια είναι χώροι που φυλάσσονται, αλλά κυρίως με στόχο να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων. Ως τώρα, σε κανένα αεροδρόμιο χώρας της ΕΕ δεν υπήρχε έλεγχος κατά την είσοδο στον χώρο των αναχωρήσεων. Στην αίθουσα αναχωρήσεων του «Ελευθέριος Βενιζέλος», για παράδειγμα, αλλά και του Ρουασί ή του Μαλπένσα ή του Χίθροου, μπαίνει όποιος θέλει, χωρίς τον παραμικρό έλεγχο -και μάλιστα μπαίνει άλλοτε τρέχοντας, άλλοτε μπουλουκηδόν κι άλλοτε κουβαλώντας αναρίθμητα μπαγκάζια και παρασυμπράγκαλα. Φοβάμαι ότι αυτό θα αλλάξει σύντομα και θα εγκατασταθούν μηχανήματα με ακτίνες και πριν από το τσεκ-ιν, όπως (μου λένε ότι) γίνεται στο Τελ Αβίβ, στην Κωνσταντινούπολη ή στη Μόσχα.

Οι σταθμοί του μετρό είναι χώροι πιο δυσκολοφύλαχτοι, επειδή είναι πάρα πολλοί, με πολλές εισόδους και εξόδους, με εξαιρετικά μεγάλο συνωστισμό βιαστικών ανθρώπων στις ώρες αιχμής. Δεν ξέρω να υπάρχει πουθενά έλεγχος στις εισόδους, αν και μια φίλη με πληροφόρησε ότι μηχανήματα με ακτίνες υπάρχουν στο μετρό της Σαγκάης.

Και επειδή σε μιαν ανοιχτή κοινωνία στις μεγάλες πόλεις υπάρχουν πολλά σημεία στα οποία μαζεύεται πολύς κόσμος -πλατείες, θέατρα, συναυλιακοί χώροι, γήπεδα ποδοσφαίρου- η κατακόρυφη αύξησης της αστυνόμευσης έχει όρια πέρα από τα οποία θα οδηγήσει σε ασφυξία ή και ακύρωση των δραστηριοτήτων που θέλει να διασφαλίσει. Έχει επίσης δυσβάστακτο κόστος στην ποιότητα ζωής, αλλά και οικονομικό κόστος έχει. Όχι, δεν μπορεί να είναι αυτή η λύση.

Ποια είναι όμως; Εδώ σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ισλάμ, Λαθροχειρίες | Με ετικέτα: , , , , | 195 Σχόλια »

Ο Άδωνης στο Ξάρβαρντ και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Φεβρουαρίου, 2014

Συνήθως τα σαββατιάτικα μεζεδάκια μας είναι πολλά και μικρά, όπως αρμόζει άλλωστε σε μεζεδάκια. Σήμερα, για αλλαγή, η πιατέλα μας έχει δυο μεγάλα κομμάτια, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν και χωριστό άρθρο, και λιγοστά μικρά.

Θα ξεκινήσω με το πρώτο μεγάλο κοψίδι, που έδωσε και τον τίτλο του σημερινού άρθρου. Ο τίτλος, πρέπει να πω, δεν έχει λάθος πληκτρολόγησης, όπως στο προχτεσινό άρθρο του Βήματος, που είχε τον τίτλο «Ο Άδωνις στο Χάρβαντ» και που κανείς δεν το έχει διορθώσει τόσες μέρες σε ένδειξη σεβασμού προς τους αναγνώστες. Όχι, εγώ το Ξάρβαρντ το έγραψα μετά λόγου γνώσεως, που λένε, διότι, σύμφωνα με τη μόνη επίσημη ανακοίνωση που έχω δει, στο Ξάρβαρντ ταξίδεψε ο υπουργός (οΘντκ) Υγείας κ. Άδωνης Γεωργιάδης. Πράγματι, αν ανατρέξετε στην ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια, ο κ. Γεωργιάδης έκανε το ταξίδι του «κατόπιν πρόσκλησης που απηύθυνε η Ευρωπαϊκή Λέσχη του Xarvard Kennedy School of Government». Το Xarvard δεν μπορεί να είναι λάθος, αφού πιο κάτω επαναλαμβάνεται, όταν γίνεται αναφορά στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Xarvard. Αυτό το Xarvard στα ελληνικά αποδίδεται Ξάρβαρντ. Δεν μου ακούγεται πολύ αγγλοπρεπές, αλλά τα επίσημα έγγραφα ξέρουν καλύτερα.

Πέρα απ’ αυτό, είναι λάθος αυτό που γράφεται στο άρθρο του Βήματος, ότι την πρόσκληση στον Άδωνη την απεύθυνε «η έδρα John F. Kennedy του ξακουστού Πανεπιστημίου Χάρβαρντ». Δεν ξέρω αν υπάρχει έδρα John F. Kennedy, νομίζω ότι πρόκειται για Kennedy School of Government, αλλά όπως και να έχει το θέμα η πρόσκληση δεν έγινε από το εκπαιδευτικό ή διοικητικό προσωπικό του πανεπιστημίου. Άλλωστε, στην επίσημη ιστοσελίδα των εκδηλώσεων του Χάρβαρντ δεν υπάρχει καμιά μνεία των ομιλιών του κ. Γεωργιάδη.

Όπως αναφέρει ρητά το έγγραφο της Διαύγειας, ο κ. Γεωργιάδης προσκλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Λέσχη του Harvard Kennedy School of Government. Αυτή η Ευρωπαϊκή Λέσχη, ή European Club όπως είναι ο τίτλος της, δεν είναι παρά μία από τις σχεδόν εκατό φοιτητικές λέσχες και συλλόγους που έχει η συγκεκριμένη Σχολή του Χάρβαρντ. Όπως βλέπετε στον κατάλογο, τέτοιοι σύλλογοι υπάρχουν για κάθε γούστο: για φοιτητές από το Πακιστάν, την Ιταλία και την Κορέα, για Χριστιανούς ή Μουσουλμάνους, για γυναικεία ζητήματα και για άτομα ΛΟΑΔ, για τένις και για φρίσμπι. Και κάπου εκεί είναι και το European Club που κάλεσε τον Άδωνη (υποθέτω ότι ο σύλλογος του φρίσμπι θα καλέσει την κ. Κεφαλογιάννη). Ιδού και η πρόσκληση άλλωστε:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκδηλώσεις, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , , | 155 Σχόλια »

Μεζεδάκια την παραμονή της επετείου

Posted by sarant στο 16 Νοέμβριος, 2013

Αύριο είναι τα σαράντα χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, οπότε τα σημερινά μεζεδάκια, παρόλο που δεν έχουν σχέση με την επέτειο, παίρνουν από εκεί τον τίτλο τους. Ως προς το επετειακό σκέλος, στον παλιό μου ιστότοπο έχω μαζέψει λογοτεχνικό υλικό σχετικό με το Πολυτεχνείο. Προχωράμε τώρα στην πιατέλα με τα μεζεδάκια της εβδομάδας.

Τα μεζεδάκια του περασμένου Σαββάτου συμπέσανε με τη συζήτηση στη Βουλή για την πρόταση δυσπιστίας. Από εκείνη τη συζήτηση, και μάλιστα από το τέλος της, πρόσεξα μια φράση από την (καταληκτική) αγόρευση του πρωθυπουργού κ. Σαμαρά:

Πετύχαμε πολλά και θα πετύχουμε ακόμα περισσότερα, για να παίζουμε αυτή την ώρα ένα κακόγουστο θέατρο, σε τόσο κρίσιμες στιγμές.

Το νόημα βέβαια είναι σαφές: Έχουμε πετύχει πολλά και γι’ αυτό δεν επιτρέπεται σε τόσο κρίσιμες στιγμές να τα χαλάσουμε όλα. Όμως, το νόημα αυτό το βγάζουμε (και) επειδή ξέρουμε τα περιστατικά και τα συμφραζόμενα -δεν νομίζω ότι η διατύπωση καθαυτή είναι και τόσο σαφής. Σκεφτείτε μια εναλλακτική διατύπωση στο δεύτερο σκέλος της φράσης:

Πετύχαμε πολλά και θα πετύχουμε ακόμα περισσότερα, για να βγάλουμε επιτέλους την πατρίδα μας από την κρίση.

Σε αυτή τη δεύτερη φράση, το δεύτερο σκέλος είναι λογική συνέπεια του πρώτου. Στην πρώτη φράση, του πρωθυπουργού, το δεύτερο σκέλος αναιρείται από το πρώτο, πράγμα που σημαίνει ότι το φραστικό σχήμα του πρωθυπουργού είναι προβληματικό.

Οι ταχτικοί αναγνώστες του ιστολογίου ίσως θυμούνται ότι αυτό το φραστικό σχήμα, που το είχα χαριτόλογα ονομάσει «σχήμα τουτού», το είχαμε συζητήσει εξαντλητικά πέρυσι τέτοιον καιρό. Μόνο που εδώ δεν έχουμε το κανονικό «σχήμα τουτού» (από το αγγλικό too X to Y), αλλά το χαλαρωμένο. Το κανονικό σχήμα θα υπήρχε αν ο πρωθυπουργός έλεγε «Πετύχαμε πάρα πολλά για να τα διακινδυνεύσουμε με ένα κακόγουστο θέατρο…» Εδώ λείπει το «πάρα», ίσως επειδή ούτε ο ίδιος ο πρωθυπουργός αντέχει να πει τέτοια υπερβολή, ότι έκανε πάρα πολλά.

Το δεύτερο πιάτο μας είναι ευγενική προσφορά του κ. Βύρωνα Πολύδωρα, ο οποίος θεωρείται από κάποιους βαθύς γνώστης της ελληνικής, κι όμως φιλοτέχνησε ένα ωραίο μαργαριτάρι τις προάλλες, όταν, πάνω στον οίστρο της επίθεσής του εναντίον του κ. Στουρνάρα, τον οποίο κατηγόρησε ακόμα και για «λενινιστικού τύπου» ιδεολογική στάση, θέλησε να αναφερθεί στο μύθο του μέρμηγκα και του τζίτζικα και έκανε λόγο για «τέττιγγες». Μόνο που τέτοιος τύπος δεν υπάρχει. Τα τζιτζίκια στ’ αρχαία, ώβυρον, είναι «τέττιγες», επειδή στον ενικό ο τζίτζικας είναι «τέττιξ». Δεν είναι «*τέττιγξ» (όπως σάλπιγξ) να κάνει *τέττιγγες.

Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι το λάθος πρέπει να χρεωθεί στον ιστότοπο, που άλλωστε είναι πλουσιότατο κοίτασμα μαργαριταριών, όπως δείχνει και η εισαγωγή του άρθρου («χαρακτηρίζει παντελώς ανακριβής και αβάσιμη την τοποθέτηση Στουρνάρα»).  Δυστυχώς όμως και στον προσωπικό ιστότοπο του κ. Πολύδωρα, βρίσκουμε το ίδιο βγαζομάτικο «τέττιγγες». Θα μπορούσε κανείς να το θεωρήσει πληκτρολογικό λάθος -δυστυχώς όμως στην ίδια σελίδα οι «τέττιγγες» χτυπάνε και δεύτερη φορά, σε άλλη κοινοβουλευτική ερώτηση του κ. Πολύδωρα από το καλοκαίρι.

(Παρεμπιπτόντως, στο ίδιο άρθρο πρόσεξα την ασυνήθιστη μετοχή «απορριμμένη» -που δεν είναι λάθος, αλλά παρ’ όλ’ αυτά τη διαβάζω απορημένος).

pomegranate

Tο επόμενο μεζεδάκι το κλέβω από τη Λεξιλογία, αλλά είναι τόσο αστείο που δεν μπορούσα να αντισταθώ στον πειρασμό (ή θέλατε να πω «είναι αστείο για να αντισταθώ στον πειρασμό»; )

Αριστερά βλέπετε την πολύγλωσση ετικέτα από ένα μπουκάλι με χυμό ροδιού -γνωρίζει μεγάλη διάδοση τελευταία διότι θεωρείται μακροβιοτικός ή δεν ξέρω τι άλλο.

Αν πάτε εκεί που έχει τη σημαιούλα την ελληνική, θα δείτε ότι τα συστατικά του χυμού είναι: Χειροβομβίδα – Ζάχαρη – Νερό. Πώς έγινε το λάθος; Κατά πάσα πιθανότητα μετέφραζαν από τα γαλλικά, όπου grenade είναι και το ρόδι αλλά και η χειροβομβίδα! (Τι σχέση έχουν οι δυο λέξεις, το είχαμε συζητήσει σ’ ένα πρόσφατο άρθρο).

* Κι ένα ωραίο από τη χτεσινή μετάδοση του ποδοσφαιρικού ματς Ελλάδας – Ρουμανίας. Όταν μπήκε το 2-1, ο εκφωνητής είπε ότι ο Σαλπιγγίδης «σαν έτοιμος από καιρό» έκανε προβολή και έβαλε το γκολ. Όταν κάνουμε τον κατάλογο των καβαφογενών κλισέ, το «σαν έτοιμος από καιρό» θα είναι σε μια από τις πρώτες θέσεις συχνότητας. Κατά τα άλλα, η καλύτερη λογοτεχνική αναφορά που έχω δει σε αθλητικό άρθρο είναι από την περιγραφή μιας φάσης, όπου ο τερματοφύλακας έφαγε ένα τζαμπατζήδικο γκολ επειδή του έφυγε η μπάλα από τα χέρια: «έμεινε να κοιτάζει με απόγνωση τα χέρια του, σαν τη Λαίδη Μάκβεθ» -άψογο!

* Τις προάλλες είχαμε την επέτειο της εφεύρεσης του Παγκόσμιου Ιστού από τον Τιμ Μπέρνερς-Λι. Γράφτηκε λοιπόν: Στις 12 Νοεμβρίου του 1990, ο επονομαζόμενος και «πατέρας» του Ίντερνετ Τιμ Μπέρνερς Λι ανακαλύπτει τον Παγκόσμιο Ευρύ Ιστό, γνωστότερο με τα αρχικά WWW, πάνω στον οποίο βασίζεται η λειτουργία του διαδικτύου.

Όμως δεν ξέρω αν πρέπει να χρεώσουμε το λάθος στο tvxs.gr, διότι και στην ελληνική Βικιπαίδεια, στη σελίδα για τις 12 Νοεμβρίου, βρίσκω πάλι την ίδια άστοχη απόδοση, με τη διαφορά ότι στο άρθρο του tvxs ο Μπέρνερς-Λι «ανακαλύπτει» τον Ιστό ενώ στη Βικιπαίδεια τον… «εφεύρει». Εγώ θα έλεγα ότι τον εφευρίσκει ή τον εφεύρε.

* Ο τρόμος της διπλής άρνησης σε εγκύκλιο του υφυπουργού Παιδείας κ. Συμεών Κεδίκογλου για τον γιορτασμό της επετείου του Πολυτεχνείου: «Την ημέρα αυτή δεν θα γίνουν μαθήματα σε όλα τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.» Αυτό στα νέα ελληνικά σημαίνει ότι σε μερικά σχολεία θα γίνουν μαθήματα και σε μερικά δεν θα γίνουν. Αυτό που ήθελε να πει ο κ. υφυπουργός (οΘντκ) λέγεται στα νέα ελληνικά: «Την ημέρα αυτή δεν θα γίνουν μαθήματα σε κανένα σχολείο της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης». Όμως ίσως είναι άδικο να χρεώνουμε τον σολοικισμό στον σημερινό υφυπουργό, εφόσον και το 2011 ίδια ήταν η διατύπωση και προφανώς αντιγράφουν την εγκύκλιο από τη μια χρονιά στην άλλη.

Ούτε είναι το υπουργείο ο μόνος φορέας που χρησιμοποιεί τον σολοικισμό. Ο φίλος που μου έστειλε την εγκύκλιο με ενημερώνει ότι το τυποποιημένο μήνυμα που ακούγεται στα αεροπλάνα της Ετζίαν λέει «Το κάπνισμα δεν επιτρέπεται σε όλες τις πτήσεις της Ετζίαν». Προφανώς, επιτρέπεται σε μερικές, ενώ σε άλλες όχι. Ίδια ανακοίνωση ακούγεται, μου λένε, και στα βαπόρια που πάνε Κρήτη. Εδώ, το πρόβλημα είναι ότι, στη «γλαφυρή» αυτή γλώσσα δεν απαγορεύεται μόνο η διπλή άρνηση αλλά απαγορεύεται και το… «απαγορεύεται», κι έτσι δεν μπορεί κανείς να πει ούτε «Το κάπνισμα απαγορεύεται σε όλες τις πτήσεις» ούτε «Το κάπνισμα δεν επιτρέπεται σε καμιά πτήση».

* Κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα γράφοντας γκρίκλις; Αυτό είναι το ερώτημα ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε χτες-προχτές στο Διαδίκτυο και έχει ήδη αναδημοσιευτεί πολύ. Το θέμα το έχουμε συζητήσει ήδη στο ιστολόγιο (αν και τίποτα δεν εμποδίζει να το συζητήσουμε ξανά και τώρα). Εγώ θα ήθελα να σχολιάσω το ξεκάρφωτο ρηματικό επίρρημα (το «γράφοντας») του τίτλου, που είναι αγγλισμός αν και ούτε στα αγγλικά υπάρχουν τέτοια ξεκάρφωτα γερούνδια. Πώς σας φαίνεται; Είναι αφροντισιά ή θεμιτή φραστική συντόμευση;

* Ένας φίλος στέλνει «μεζεδάκι με χαλούμι», όπως το χαρακτηρίζει. Σε άρθρο της Καθημερινής για τον Γλαύκο Κληρίδη, που άφησε χτες τον μάταιο τούτο κόσμο, διαβάζουμε ότι τον εκλιπόντα «τον χαρακτήριζε η λεγόμενη «real politic» και η πολιτική διορατικότητα στις στρατηγικές πολιτικές του επιλογές». Με τη διαφορά ότι «η λεγόμενη real politic» δεν λέγεται ή τουλάχιστον δεν γράφεται έτσι από κανέναν. Στα γερμανικά είναι Realpolitik (μία λέξη) και έτσι τη γράφουν και οι αγγλογάλλοι, αλλά χωρίς το γερμανικό κεφαλαίο αρχικό γράμμα, realpolitik. Και στα ελληνικά, βεβαίως, είναι ρεαλπολιτίκ ή ρεάλ πολιτίκ (κάποτε με ενωτικό, ρεάλ-πολιτίκ), που αποτυπώνει τη γερμανότροπη προφορά (και όχι ρίαλ πόλιτικ, ας πούμε). «Όχι στην αγγλοποίηση των αλλόγλωσσων εκφράσεων!» καταλήγει ο φίλος που το έστειλε.

* Σε άρθρο στην Ελευθεροτυπία για τον τουρισμό διαβάζω ότι: … η βρετανική εταιρεία επέλεξε το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Ευρώπης για απ’ ευθείας πτήσεις στα δύο ελληνικά νησιά, αποσκοπώντας σε επιβάτες υψηλού εισοδηματικού προφίλ, εξαιτίας της υστεροφημίας τους στο βρετανικό κοινό. Προφανώς, ο συντάκτης της Ελευθεροτυπίας νόμιζε ότι «υστεροφημία» είναι η καλή φήμη απλώς, αλλά όπως ξέρουμε, και όπως λένε και τα λεξικά, υστεροφημία είναι «η καλή φήμη που συνοδεύει κάποιον μετά τον θάνατό του«. Γιατί χρησιμοποιείτε λέξεις που δεν ξέρετε τι σημαίνουν, ρε παιδιά;

* Βέβαια, ο συντάκτης δεν είναι υπουργός -γιατί αν ήταν υπουργός θα προσπαθούσε να μας πείσει ότι η λέξη «υστεροφημία» έχει και αυτή τη σημασία. Κάτι ανάλογο έκανε χτες ο Άδωνης, ο οποίος, όταν είδε την κατακραυγή που ξεσήκωσαν οι δηλώσεις του πως «δεν θα αφήσει την τρόικα να του πάρει τη δόξα των απολύσεων», επιχειρώντας να μαζέψει τα ασυμμάζευτα, ισχυρίστηκε ότι «Η δόξα λέγεται με την έννοια της ευθύνης όχι με την έννοια της φήμης». Κάτι ανάλογο είχε πει και ο Χάμπτι Ντάμπτι στην «Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη στη χώρα των θαυμάτων«: Όταν χρησιμοποιώ μια λέξη, έχει τη σημασία που εγώ θέλω να έχει!

Κατά διαβολική πραγματικά σύμπτωση, και ο Χάμπτι Ντάμπτι μιλούσε για τη λέξη «δόξα», ή έστω glory -ιδού το πρωτότυπο:

«I don’t know what you mean by ‘glory,’ » Alice said.
Humpty Dumpty smiled contemptuously. «Of course you don’t—till I tell you. I meant ‘there’s a nice knock-down argument for you!’ »
«But ‘glory’ doesn’t mean ‘a nice knock-down argument’,» Alice objected.
«When I use a word,» Humpty Dumpty said, in rather a scornful tone, «it means just what I choose it to mean—neither more nor less.»

Τώρα ξέρετε πώς μεταφράζεται στα αγγλικά η λέξη Μπουμπούκος: Humpty Dumpty!

Υστερόγραφο: Δεν είμαι στην Αθήνα, αλλά αν ήμουν την Κυριακή το πρωί θα πήγαινα στα Εξάρχεια, στο Νέο Ελληνικό Θέατρο. Αντιγράφω από την ηλεπρόσκληση που πήρα:

Ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων, η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδος και η Ομοσπονδία Αδελφοτήτων Τζουμερκιωτών σας προσκαλούν στην παράσταση : «Φτενά χωράφια … άφοβη φυλή», ένα θεατροποιημένο αφιέρωμα στον Πλατανουσιώτη ποιητή Γιώργο Κοτζιούλα. Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2013 11:30 π. μ. Νέο Ελληνικό Θέατρο Γιώργου Αρμένη (Σπ. Τρικούπη 34 & Κουντουριώτου Εξάρχεια, τηλ. 210 8253489) Είσοδος ελεύθερη.

Η ίδια παράσταση παίχτηκε τον Μάη στα Γιάννενα, και την έχω δει στο Γιουτούμπ, και μπορώ να πω ότι είναι πολύ καλή. Σας τη συνιστώ ανεπιφύλακτα!

Posted in ποδόσφαιρο, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 100 Σχόλια »

Τι εστί βερίκοκο λοιπόν;

Posted by sarant στο 27 Αύγουστος, 2013

Με το σημερινό άρθρο μπορεί να θυμώσω κάποιους ταχτικούς αναγνώστες, διότι θα επαναλάβω μερικά πράγματα που τα έχω ξαναγράψει, και μάλιστα χωρίς να δίνω, τουλάχιστον, την απάντηση στο ερώτημα του τίτλου. Άλλοι πάλι θα παραπονεθούν, και με το δίκιο τους, ότι το ιστολόγιο έχει μετατραπεί σε ένα είδος «Παρατηρητηρίου του Άδωνη» διότι, λίγες μόνο μέρες μετά το άρθρο για τη μνημειώδη γκάφα του υπουργού (οΘντκ) Υγείας που άλλαξε τα φώτα στον γιατρό Δημοκήδη, σας παρουσιάζω ένα ακόμα άρθρο που ξεκινάει από κάτι που είπε ο Άδωνης Γεωργιάδης.

Και τι δεν είπε, βέβαια. Χτες το πρωί στο δελτίο του Μέγκα, ο κ. Υπουργός εξαπέλυσε βάναυση επίθεση στη συνδικαλίστρια της Πολυκλινικής που είχε απέναντί του, με ιταμές εκφράσεις που ταιριάζουν περισσότερο σε ιδιοκτήτη νυχτερινού κέντρου («έπρεπε να απολυθείτε για να δείτε τι εστί βερίκοκο») ή σε χωροφύλακα της εποχής της χούντας («από τη Σοβιετική Ένωση που ήρθατε») παρά σε υπουργό ενός σημαντικού υπουργείου που έχει να διαχειριστεί θέματα (κυριολεκτικά!) ζωής ή θανάτου για τους πολίτες. Βεβαίως, όλα αυτά τα έκανε επειδή έχει την εντύπωση, ίσως σωστή, ότι αυτό το στιλ το τάχαμου μάγκικο έχει απήχηση σε ένα τμήμα των τηλεθεατών, και επειδή οι παρουσιαστές τον άφηναν ανενόχλητο να βρίζει και να τσιρίζει ενώ διέκοπταν με το παραμικρό τη συνδικαλίστρια -παλιά τους τέχνη κόσκινο.

Τα καμώματα του κ. Υπουργού μπορείτε να τα δείτε στο βιντεάκι:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Επικαιρότητα, Λογοτεχνία, Τηλεοπτικά, Υγεία, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 125 Σχόλια »

Δημοκήδης, όχι Δημοκίδης!

Posted by sarant στο 21 Αύγουστος, 2013

Κάτι άλλο είχα σκοπό να γράψω σήμερα, αλλά όταν πέφτει στην απόχη σου ένα τόσο θεϊκό μαργαριτάρι, και μάλιστα υπουργικό, αξίζει να αλλάξεις σχέδιο, πολύ περισσότερο που το εν λόγω μαργαριτάρι υπάρχει κίνδυνος να θεσμοποιηθεί, να γίνει δηλαδή θεσμική κι επίσημη κοτσάνα.

Αλλά να τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Χτες το πρωί, ο Υπουργός Υγείας (οΘντκ) Άδωνης Γεωργιάδης παρουσίασε, σε ανώτατα στελέχη του κλάδου της υγείας, το σχέδιο «Δημοκίδης» (τρεις οκάδες sic εδώ), το οποίο αφορά την κινητικότητα (διάβαζε: περικοπές θέσεων) στον τομέα της υγείας. Σήμερα, απ’ ό,τι είπε ο ίδιος σε συνέντευξη, πρόκειται να πραγματοποιηθεί ανάλογη σύσκεψη στη Θεσσαλονίκη.

demokΤο νέο αυτό σχέδιο το ανακοίνωσε ο ίδιος ο υπουργός (οΘντκ) από το Τουίτερ, στο τιτίβισμα που βλέπετε αριστερά, και που το μεταγράφω εδώ:

Τώρα. Πρωινή Σύσκεψη στο ΕΚΕΠΥ για την Λειτουργία Δομών Υγείας κατά την Κινητικότητα. Σχέδιο «Δημοκίδης» (ιατρός στην Αθήνα τον 6ο πΧ)

Το δυστύχημα είναι ότι δεν υπάρχει κανείς γιατρός με το όνομα Δημοκίδης στην ιστορία, είτε στην Αθήνα, είτε αλλού. Ο μόνος Δημοκίδης που υπάρχει είναι ο Άρης Δημοκίδης, συγγραφέας παιδικών κυρίως βιβλίων, που γράφει και στη Lifo (διατηρεί την τακτική στήλη Μικροπράγματα).

Γιατρός με περίπου τέτοιο όνομα υπήρξε στην αρχαιότητα, και μάλιστα ιατροφιλόσοφος, ονομαστός, ο καλύτερος γιατρός της εποχής του αν πιστέψουμε τον Ηρόδοτο, που τον αποκάλεσε «την τέχνην ασκέοντα άριστα των κατ’ εωυτόν» (αυτό το ασκέοντα είναι ασυναίρετο, ας πούμε πως είναι ‘ασκούντα’).

Μόνο που ο διακεκριμένος αυτός γιατρός δεν λεγόταν Δημοκίδης, όπως ο Άρης, αλλά Δημοκήδης, με ήτα και όχι με γιώτα. Θα μου πείτε, τόση σημασία έχει ένα ορθογραφικό λαθάκι, έστω κι αν το διαπράττει ένας υπουργός που δεν κουράζεται να διαλαλεί την υποτιθέμενη αρχαιομάθειά του;  Αξίζει ολόκληρο άρθρο για μια κοτσάνα, έστω και υπουργική;

Νομίζω ναι. Καταρχάς, πρόκειται για σχέδιο του κράτους, οπότε είναι ντροπή να το γράφουμε λάθος, μπορεί να το δει κανένας αρχαιομαθής αλλοδαπός και να μας κόψει τη δόση. Το κυριότερο, βρίσκω πως είναι πολύ ενδιαφέρουσα η αντίδραση του κ. υπουργού (οΘντκ) όταν του  επισημάνθηκε πως η λέξη είναι γραμμένη λάθος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Αρχαίοι, Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια | Με ετικέτα: , , | 208 Σχόλια »

Πασχαλινά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Μαΐου, 2013

Πάσχα αύριο, τι άλλο θα μπορούσαν να είναι τα σημερινά μεγαλοσαββατιάτικα μεζεδάκια μας, παρά πασχαλινά; Αν βέβαια κάποιος δίνει σημασία στη λεπτομέρεια, μπορεί να παρατηρήσει ότι τα μεζεδάκια καθαυτά έχουν μαζευτεί τις προηγούμενες μέρες, άρα είναι μεγαλοβδομαδιάτικα και όχι πασχαλινά, αλλά δεν θα κολλήσουμε εκεί -του χρόνου τα λέμε μεγαλοβδομαδιάτικα και πατσίζουμε.

* Τα μεζεδάκια θα ήταν ίσως περισσότερα αν την περασμένη Κυριακή καθόμουν να παρακολουθήσω τη συζήτηση στη Βουλή για το νιοστό μνημόνιο. Όμως μόνο την ομιλία του υπουργού κ. Μανιτάκη αξιώθηκα να ακούσω, από την οποία το μόνο που ψάρεψα ήταν ένα «ανενεργής πειθαρχική διαδικασία», που δείχνει ότι ένα προφορικό λάθος, που κάλλιστα μπορεί να είναι και σαρδάμ, δεν σημαίνει και πολλά πράγματα. Πάντως, το «ενεργός» έχει ένα ζητηματάκι στο θηλυκό του, όπου παρατηρώ ότι εφαρμόζεται διτυπία. Ο ενικός ακολουθεί είτε τον αρχαίο τύπο (η ενεργός-της ενεργού) είτε τον νεότερο (η ενεργή-της ενεργής), αλλά ο πληθυντικός πολύ περισσότερο τον νεότερο τύπο (οι ενεργές-τις ενεργές) παρά τον αρχαίο (οι ενεργοί-τις ενεργούς) που σχεδόν κρύβει το γένος. Το ίδιο ισχύει και για τα θηλυκά των επιθ. σε -ούχος, όπου το «η ταλαντούχος» λέγεται περισσότερο από το «τις ταλαντούχους», όσο και των επιθ. σε -βόρος, -γόνος κτλ.

* Κάπως συναφές και το επόμενο θέμα, πάλι από την περασμένη Κυριακή. Στο συνέδριο, λέει, των Ανεξ. Ελλήνων, φαίνεται ότι σε κάποια στιγμή που η πολιτική αντιπαράθεση οξύνθηκε, κάποιο στέλεχος του κόμματος χτύπησε μια πρώην βουλευτίνα (ή βουλεύτρια). Ο τίτλος του ρεπορτάζ: Ξυλοδαρμός πρώην βουλευτή των ΑΝ.ΕΛ. από μέλος του οργανωτικού του κόμματος. Δε φτάνει που την ξυλοφορτώσανε, της κοτσάρανε και κάτι μουστάκια νά… σχολιάζει ο φίλος που μου το έστειλε.

* Και από τα θηλυκά επαγγελματικά ουσιαστικά, στα θηλυκά ονόματα νησιών. Το Βήμα ανακάλυψε τις προάλλες «τις Κουρίλους νήσους» ή μάλλον ο υλατζής του Βήματος, που έβαλε τον τίτλο που βγάζει μάτι, διότι ο συντάκτης της είδησης, στο κυρίως σώμα του κειμένου, το λέει σωστά, οι Κουρίλες. (Ποιες είναι οι Κουρέλες, μη με ρωτήσετε).

* Και από τα νησιά του Ειρηνικού σε άλλα νησιά, λίγο πιο κοντινά μας, και σε ένα θηριώδες μαργαριτάρι (μεγέθους αβγού) του Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος στην κόντρα που έχει με τον Πάνο Καμμένο υποστήριξε στην τηλεόραση (για του λόγου το αληθές υπάρχει και η μεταγραφή στον ιστότοπο του καναλιού) ότι: Στο χέρι μου κρατάω όλα τα αποδεικτικά έγγραφα ότι το σκάφος ‘Ηλιάτορας’, με το οποίο ο Πάνος Καμμένος, όργωνε τις θάλασσες του Αιγαίου για 20 χρόνια ανήκει σε off shore εταιρεία με έδρα τα ‘Νησιά του Ανθρώπου’, τα νησιά της Μάγχης. Το μεζεδάκι είναι και μεγάλο και πολλαπλό, καραβίδα γεμιστή θα λέγαμε. Μετρήστε: α) καταρχάς, και σοβαρότερο, δεν υπάρχει «Νησί του Ανθρώπου», πρόκειται για το νησί Μαν (Isle of Man). Αυτό το Man είναι απλώς ομόηχο με το man=άνθρωπος, προέρχεται όχι από τα αγγλικά αλλά από τα κέλτικα, και πιθανώς ανάγεται σε κέλτικη ρίζα που σημαίνει «βουνό». Το έχουν κάνει κι άλλοι αυτό το λάθος, αλλά δεν πουλάνε βιβλία. β) Επικουρικά, η νήσος Μαν είναι ένα νησί, όχι σύμπλεγμα νησιωτικό. γ) Τέλος, και όχι ασήμαντο, το νησί Μαν δεν βρίσκεται στη Μάγχη, εκεί είναι το Γκέρνσεϊ και άλλοι φορολογικοί παράδεισοι, αλλά ανάμεσα στην Ιρλανδία και την Αγγλία, δηλαδή πολύ πιο δυτικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Θηλυκό γένος, Καβαφικά, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 56 Σχόλια »

Μεζεδάκια από τη Βουλή

Posted by sarant στο 8 Νοέμβριος, 2012

 

Εδώ και πολλούς μήνες, τα μεζεδάκια, δηλαδή η συλλογή μικρογλωσσικών και άλλων παρατηρήσεων, έχει καθιερωθεί να δημοσιεύονται κάθε Σάββατο -αλλά σήμερα θα σπάσουμε αυτή την παράδοση, επειδή χτες έγινε μια ολοήμερη συνεδρίαση στη Βουλή, για ένα πολύ σημαντικό θέμα, που κατέληξε σε ψηφοφορία η οποία έκρυβε κάμποσα απρόοπτα, συνολικά δηλαδή είχαμε ένα γεγονός αξιοπρόσεκτο. Η χτεσινή πολύωρη συνεδρίαση μεταδόθηκε από το κανάλι της Βουλής και εικάζω ότι την παρακολούθησαν πολλοί. Δεν την παρακολούθησα ολόκληρη, ούτε λόγος, αλλά άκουσα αρκετές ομιλίες. Δεν θα σχολιάσω όμως το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας και τις συνέπειές του, ούτε την ουσία των ομιλιών και της αντιπαράθεσης (αυτό μπορείτε να το κάνετε εσείς αν θέλετε), ούτε θα πω αν ήταν αναμενόμενες οι διαφοροποιήσεις των βουλευτών της πλειοψηφίας κι αν ήταν σωστή κίνηση η διαγραφή τους. Θα περιοριστώ στο να σας σερβίρω όσα μεζεδάκια μάζεψα ακούγοντας τόσες ώρες τη συνεδρίαση της Βουλής. Να διευκρινίσω πάντως ότι δεν άκουσα όλη τη συνεδρίαση (αυτό μας έλειπε) ούτε είχα συνεχώς το μυαλό μου σε όσα λέγονταν, οπότε πολλά μπορεί να μου ξέφυγαν. Αν θυμάστε κάτι αξιοσημείωτο, προσθέστε το, όχι μόνο μαργαριτάρια αλλά γενικώς θέματα άξια σχολιασμού από γλωσσική και πραγματολογική άποψη.

Και ξεκινάω μ’ ένα μαργαριταράκι που δεν ακούστηκε στη Βουλή, αλλά γράφτηκε. Στο ρεπορτάζ για την αγόρευση του Άδωνη Γεωργιάδη, γράφτηκε ότι σε μια αποστροφή του λόγου του, απευθυνόμενος προς τους Ανεξάρτητους Έλληνες, είπε «Μαύρη μοίρα θα μας έτρωγε αν η Ελλάδα έπεφτε στα χέρια σας». Όμως η μαύρη μοίρα δεν σε τρώει, το μαύρο φίδι σε τρώει. Αλλά το λαθάκι δεν είναι του Άδωνη, είναι του δημοσιογράφου που κατέγραψε το περιστατικό -αν παίξετε το βιντεάκι, θα ακούσετε ότι ο Άδωνης είπε «Μαύρη μοίρα θα μας περίμενε». Σε άλλον ιστότοπο η μεν φράση μεταφέρεται σωστά, αλλά γράφεται ότι ειπώθηκε προς τον Σύριζα, που είναι λάθος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 191 Σχόλια »

Μεζεδάκια χωρίς προσδιορισμό.

Posted by sarant στο 20 Οκτώβριος, 2012

Όπως κάθε Σάββατο, έτσι και σήμερα το μενού γράφει Μεζεδάκια, με τη διαφορά ότι, ενώ συνήθως βρίσκω κάποιο επίθετο και τα χαρακτηρίζω, σήμερα δεν βρήκα κάποιο κατάλληλο, έστω και ημερολογιακού χαρακτήρα, κι έτσι έχουμε Μεζεδάκια χωρίς προσδιορισμό. Και είναι και κάπως λιτό το σημερινό μας πιάτο, επειδή δεν είχα πολύ καιρό μέσα στη βδομάδα ώστε βγω για άγρα μεζέδων.

Το πρώτο πάντως μεζεδάκι, που δεν είναι μαργαριτάρι με τη στενή έννοια της λέξης, το στέλνει ένας φίλος που παλιότερα σχολίαζε συχνά στο ιστολόγιο αλλά έχει εδώ και καιρό διακόψει, λόγω φόρτου εργασίας. Ο φίλος μου ενοχλήθηκε από πρόσφατο άρθρο στην Άθενς Βόις, όχι όμως με το περιεχόμενο του άρθρου, αλλά με τον τίτλο του. Όπως μπορείτε κι εσείς να δείτε, ο αρθρογράφος, διάλεξε τον τίτλο Εδώ Πολυτεχνείο! Arbeitslosigkeit macht frei!για να επικρίνει την απόφαση του ΤΕΕ να μη συμμετάσχει σε εκδήλωση γερμανικού επιμελητηρίου με θέμα την εργασία μηχανικών στη Γερμανία. Αλλά ας τον αφήσω να τα πει ο ίδιος, που χαρακτηρίζει τον τίτλο προσβλητικό. «Προσβλητικός στα θύματα της Σοά, προσβλητικός και στη μνήμη του Πολυτεχνείου. Ό,τι προβλήματα κι αν έχει ο κοσμοπολίτης/μεταρρυθμιστής/ευρωπαϊστής με το Πολυτεχνείο του 1973, δεν μπορεί να φέρνει μια φράση-σύμβολο της εξέγερσης δίπλα στη φράση που συμπυκνώνει τη θηριωδία των Ναζήδων. Κατάπτυστος από κάθε άποψη.». Νομίζω ότι έχει δίκιο ο φίλος μου. Για την ιστορία, ο ανόητος τίτλος της Άθενς Βόις κάνει λογοπαίγνιο με το σύνθημα Arbeit macht frei (Η εργασία απελευθερώνει) που δέσποζε στις εισόδους των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης -Arbeitslosigkeit, η ανεργία.

Οπότε, συνεχίζω μ’ έναν άλλο τίτλο ή υπότιτλο που μου φάνηκε αταίριαστος -και που ούτε κι αυτός είναι μαργαριτάρι με τη στενή έννοια. Η Καθημερινή της Κυριακής που μας πέρασε, ίσως θέλοντας να αποδείξει ότι και οι πατεράδες μας και οι παππούδες μας ζητούσαν ρουσφέτι, δημοσίευσε ένα άρθρο με γράμματα πολιτών προς το Παλάτι και προς το Γραφείο Πρωθυπουργού, υλικό αντλημένο από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, «τεκμήρια διαχρονικότητας του φαινομένου», όπως το λέει. Και στην πρώτη σελίδα, στο αναγγελτικό του άρθρου, βάζει… το γράμμα της συζύγου ενός εκτοπισμένου στη Γυάρο προς τη βασίλισσα Άννα-Μαρία, στο οποίο την παρακαλεί να μεσολαβήσει να απελευθερωθεί ο εκτοπισμένος άντρας της. Κι αυτό χαρακτηρίζεται ρουσφέτι, λες και της ζητούσε διορισμό ή ευνοϊκή μετάθεση! Το ατόπημα της Καθημερινής γίνεται ακόμα μεγαλύτερο αν σκεφτούμε ότι σχεδόν σίγουρα το γράμμα γράφεται επί χούντας -αφού η Άννα Μαρία έγινε βασίλισσα μετά τον γάμο της, τον Σεπτέμβρη του 1964, όταν δεν υπήρχαν πια εξόριστοι στη Γυάρο. Οπότε, η Καθημερινή θεωρεί, φαίνεται, νομιμότητα τη χουντική εξορία και ρουσφέτι τον γυρισμό των εξόριστων στις οικογένειές τους!

Και για να τριτώσει το κακό ή το καλό, άλλο ένα μεζεδάκι που δεν είναι μαργαριτάρι. Είναι λίγο παλιότερο, αλλά τώρα ήρθε στην επιφάνεια. Ίσως θυμάστε ότι πριν από έναν μήνα κάποιοι (χρυσαυγίτες, γράφτηκε) επιτέθηκαν στο κουρείο ενός Πακιστανού μετανάστη στη Μεταμόρφωση, θέλοντας να το κάψουν, και μάλιστα χτύπησαν κι έναν Έλληνα πελάτη. Λοιπόν, λίγες μέρες μετά το επεισόδιο, ο Άδωνης Γεωργιάδης έκανε ερώτηση στη Βουλή. Όχι για να πληροφορηθεί αν υπάρχουν νεότερα ως προς τον εντοπισμό των δραστών (διάβασα ότι ο ένας πιάστηκε), αλλά για να ρωτήσει αν ο Πακιστανός είχε χαρτιά κι αν το κουρείο λειτουργούσε νόμιμα! Αυτό στο μπάσκετ λέγεται ασίστ. Στη ζωή λέγεται κάπως αλλιώς. (Προσθήκη: Τελικά το κουρείο είχε άδεια, δείτε το λινκ στο σχόλιο 81).

Αλλά ώρα να σερβίρουμε και κανένα από τα πιο συνηθισμένα μας μεζεδάκια. Για το «ενσκήπτω», που πολλοί το χρησιμοποιούν σαν να σημαίνει «εγκύπτω, σκύβω πάνω από κάτι και το μελετάω» είχαμε γράψει πριν από μερικούς μήνες. Αλλά τώρα βρέθηκε και νέα σημασία του ρήματος. Σε άρθρο για τη λίστα Λαγκάρντ, διάβασα ότι κάποιοι (υποτίθεται ότι) «ενέσκηπταν στον εκβιασμό». Προφανώς, υπέκυπταν!

Μια και είπα λίστα Λαγκάρντ, θυμήθηκα τον Ευ. Βενιζέλο. Συνεργάτης του κ. Βενιζέλου, προσπαθώντας να δικαιολογήσει το ατόπημα του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ να αναφερθεί σε «εβραϊκά ονόματα» στη λίστα, τόνισε ότι έχει πολλούς στενούς φίλους Εβραίους (νομίζω και ο Λεπέν έχει πει το ίδιο) και ότι «Ειδικά στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που είχε την τύχη να πλουτίσει πολιτιστικά και ιστορικά από την παρουσία των Ελλήνων Εβραίων που την επέλεξαν για πατρίδα τους πριν αιώνες». Η διατύπωση μου φαίνεται περίεργη. Δηλαδή, οι σεφαραδίτες που διάλεξαν για πατρίδα τους τη Θεσσαλονίκη το 1500 ήταν ήδη Έλληνες; Ή έγιναν Έλληνες όσο η Θεσσαλονίκη ήταν οθωμανική;

Στο enikos.gr διάβασα άρθρο για το Βέλγιο, όπου ο συντάκτης αναρωτιέται αν οι Φλαμανδοί αλλάζουν το χάρτη της χώρας, μετά την άνοδο των αυτονομιστών στις τελευταίες εκλογές. Παρατηρώ ότι ο συντάκτης του άρθρου θέλησε να βάλει κι αυτός το λιθαράκι του στην αλλαγή του χάρτη, αφού την Αμβέρσα την αποκαλεί «Αντβέρπη». Κάπου αλλού είχα δει να τη λένε Άντγουερπ -στα αγγλικά είναι Antwerp, βλέπετε.

Στο ηλεΒήμα, ο Κοσμάς Βίδος, με την ευκαιρία της έκδοσης στα αγγλικά μιας επιλογής επιστολών του Καζαντζάκη, απεύθυνε την εξής έκκληση στους ελληνικούς εκδοτικούς οίκους:

* Προς ελληνικούς εκδοτικούς οίκους: Please, που θα έλεγε και ο βρετανός μεταφραστής του Kazantzakis, όχι άλλα άνευ σημασίας best sellers (ευπώλητα, εις την ελληνικήν), ρίξτε και καμιά επιστολή Καζαντζάκη στο εμπόριο… Θέλω να ελπίζω ότι υπάρχει κοινό που ενδιαφέρεται. Δεν υπάρχει;

Υπάρχει κοινό που ενδιαφέρεται, αλλά ο κ. Βίδος μάλλον δεν συγκαταλέγεται σ’ αυτό, διότι αν ενδιαφερόταν θα ήξερε ότι κυκλοφορούν στην αγορά δύο βιβλία με επιστολές Καζαντζάκη, αφενός η αλληλογραφία με Πρεβελάκη (400 γράμματα μάλιστα) και αφετέρου οι επιστολές προς Γαλάτεια.

Μια ενδιαφέρουσα παρετυμολογική ανορθογραφία, που δεν την είχα ξαναδεί, σε πρόσφατο άρθρο στο Βήμα: χρυσηκτησία. Η πλάκα είναι ότι στη συνέχεια το… διόρθωσαν και το έκαναν, όπως βλέπετε, χρυσικτησία -ο χρυσός είναι ακαταμάχητος βλέπετε. Όπως είπε μια φίλη στη Λεξιλογία, η νέα γραφή της λέξης θα ταίριαζε σε άρθρο για την απειλούμενη καταστροφή του δάσους των Σκουριών στη Χαλκιδική.

Και τελειώνω με Άδωνη να κάνει απόπειρα (αποτυχημένη) για λεξικογραφικό χιούμορ. Δεν το άκουσα με τ΄αυτιά μου, αλλά μου το μετέφερε αξιόπιστη πηγή. Στην χτεσινή λοιπόν τηλεοπτική εκπομπή του, ο Άδωνης είπε: Το συγγνώμη με δύο γ προέρχεται από τη σύνθεση των λέξεων συν και γνώμη και σημαίνει έρχομαι στη θέση κάποιου. Το συγνώμη με ένα γ, όπως πάνε κάποιοι να το γράψουν έτσι τώρα, είναι σύνθεση των λέξεων συς και γνώμη και σημαίνει γνώμη του γουρουνιού (συς). δείτε το λεξικό του Δημητράκου. Οπότε, με την αδώνεια λογική, «συγυρίζω» σημαίνει »γυρίζω το γουρούνι»!

Καλό σαββατοκύριακο να έχουμε!

Posted in Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 114 Σχόλια »

Τελευταία μαγιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Μαΐου, 2012

Στο ταχτικό σαββατιάτικο ραντεβού μας τα σημερινά είναι τα τελευταία μεζεδάκια του Μαΐου, ενός Μαΐου εκλογικού και προεκλογικού, οπότε μοιραία τα μεζεδάκια μας έχουν τέτοιον χαρακτήρα, πολιτικό.

Αλλά θα ξεκινήσω με μια παρατήρηση λεξικογραφική, το επίθετο «συστημικός» που πριν από δέκα χρόνια ξένιζε (δεν το περιλαμβάνει ούτε το ΛΚΝ, ούτε ο Μπαμπινιώτης στην πρώτη του έκδοση), έχει πια καθιερωθεί, ως δάνειο από το αγγλικό systemic, παρόλο που, όπως σωστά λέει το λεξικό του Μπαμπινιώτη σε επόμενη έκδοση, ο σχηματισμός του δεν είναι κανονικός σύμφωνα με την ελληνική μορφολογία. Καθιερωμένος λοιπόν πια ο συστημικός και μόνο ο πρόεδρος του φυλλορροούντος Λάος δεν το έχει ακόμα πληροφορηθεί κι έτσι, σε πρόσφατο βιντεάκι λέει ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου παρά τα τολμηρά του προεκλογικά συνθήματα, όταν έγινε πρωθυπουργός το 1981 «ήταν ο πλέον συστηματικός» (γύρω στο 2.32 στο βιντεάκι). Δεν εννοεί βέβαια ότι είχε οργκανάιζερ αντί για τεφτέρι και παρακολουθούσε με σύστημα, μέθοδο και οργάνωση τα πάντα -εννοεί πως ήταν αυτό που καθιερώθηκε πια να λέμε «συστημικός» (παρόλο που έχω καλούς φίλους που ακόμα αρνούνται να χρησιμοποιήσουν τον όρο).

Μιλώντας για το ΛΑΟΣ, θα θυμάστε βέβαια ότι παλιότερα ο Άδωνης Γεωργιάδης εξεγειρόταν κάθε φορά που άκουγε να προφέρουν «Λάος» το όνομα του κόμματος στο οποίο τότε ανήκε και οργισμένα διόρθωνε «ο Λαός». Τώρα όμως που το κοκοράκι έχει λαλήσει, ο ίδιος ο Άδωνης αποκαλεί «Λάος» το πρώην κόμμα του! Δείτε το βιντεάκι, στο 6.30, θα ακούσετε τον Άδωνη να λέει ότι ήταν φίλος με τον Βελόπουλο «πολύ προ του Λάος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Λεξικογραφικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 79 Σχόλια »

Η αρχή της βεβηλωμένης και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 18 Φεβρουαρίου, 2012

Ξαναπιάνουμε την βδομαδιάτικη ρουτίνα μας, δηλαδή τα σαββατιάτικα μεζεδάκια, πολλά μικρά σχόλια για διάφορα τερπνά που γράφονται στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.

Ξεκινάω χωρίς πολλά προκαταρκτικά, από το μεζεδάκι που έδωσε αφορμή για τον τίτλο. Με αφορμή τις πρόσφατες διαγραφές βουλευτών και την απώλεια της δεδηλωμένης από το ΠΑΣΟΚ, σε μια συζήτηση ένας φίλος ανέφερε ότι κάποιος φίλος του, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, του εκμυστηρεύτηκε ότι σε πρόσφατο διαγώνισμα που έβαλε στους φοιτητές του βρήκε σε κάμποσα γραφτά να αναλύεται η «αρχή της βεβηλωμένης», είτε επειδή έτσι το έπιασε το αυτί τους από το ψιθύρισμα του διπλανού τους είτε επειδή δεν καταλάβαιναν το «δεδηλωμένη» που διάβασαν στο βιβλίο. Δεν ξέρω αν σηκώνει να βγουν συμπεράσματα από το φοιτητικό μαργαριτάρι (πάντως, τέτοια και χειρότερα γράφονταν ανέκαθεν και έχω κάμποσες αποδείξεις), αλλά το θεωρώ πολύ γουστόζικο -και σημαδιακό θα έλεγα. Διότι προβλέπω σε μερικές δεκαετίες τα εκπαιδευτικά εγχειρίδια να λένε ότι στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα καθιερώθηκε η αρχή της δεδηλωμένης (πλειοψηφίας) και στις αρχές του 21ου αιώνα η αρχή της βεβηλωμένης, δημοκρατίας βεβαίως.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 188 Σχόλια »

Παπαδημοκρατικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 18 Νοέμβριος, 2011

Ξεκινώντας να πω ότι κάθε άλλο παρά διεκδικώ την πατρότητα του ευρήματος του τίτλου. Το «παπαδημοκρατία» το διάβασα την περασμένη βδομάδα στον Θανάση Καρτερό στην Αυγή, ενώ επίσης το είδα προχτές σε γελοιογραφία του Καλαϊτζή στην Ελευθεροτυπία, και δεν αποκλείω να το έχουν πει κι άλλοι, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον. Όμως κάπως έπρεπε να τιτλοφορήσω την καινούργια δόση από μεζεδάκια, οπότε καλό μου φάνηκε το «παπαδημοκρατικά», ιδίως αν σκεφτούμε ότι ένα από τα μεζεδάκια είναι παρμένο από την ομιλία του νέου πρωθυπουργού στη Βουλή.

Δεν θα ξεκινήσω όμως με αυτό, αλλά με ένα υπόλοιπο που έχω απο χτες. Συγκεκριμένα, στο χτεσινό άρθρο έγραψα ότι ο Άδωνης διευκρίνισε ότι είχε τυπώσει τις πολυτονιάτικες ταμπέλες του γραφείου του στον δικό του εκτυπωτή. Όμως, ο ειδικός εκτυπωτολόγος του ιστολογίου μου έστειλε ηλεμήνυμα, στο οποίο επισημαίνει ότι κάποιο πρόβλημα υπάρχει στη διευκρίνιση του Άδωνη. Συγκεκριμένα, όπως ακούτε εδώ, ο Άδωνης, σε παρέμβασή του στην εκπομπή του Πορτοσάλτε στον Σκάι, είπε ότι δεν άλλαξκε πινακίδες, αλλά χρησιμοποίησε χαρτί Α4 και εκτυπωτή ίνκτζετ (δικό του):

Θα τον ακούσατε, το λέει σαφώς και κατ’ επανάληψη. Ωστόσο, ο ειδικός εκτυπωτολόγος του ιστολογίου επιμένει ότι τέτοιο σχήμα σαν της φωτογραφίας δεν αντιστοιχεί σε μία κόλλα χαρτί Α4 ούτε σε δύο ή περισσότερες κόλλες Α4 ενωμένες. Επίσης, μου λέει ότι τέτοιο μπλε φόντο σαν της φωτογραφίας δεν βγαίνει από κανέναν εκτυπωτή ίνκτζετ (εκτυπωτές ψεκασμού μελάνης τους λέγαμε αυτούς τότε που μετέφραζα εγχειρίδια πληροφορικής, τον καιρό του Χόλεριθ και του Τούρινγκ).

Βρίσκομαι σε δίλημμα, γιατί δεν ‘εχω τις γνώσεις ώστε να ελέγξω τους ισχυρισμούς του εκτυπωτολόγου μου. Τον Άδωνη τον έχω πιάσει άλλη φορά να είναι, χμμ.. δημιουργικός με την αλήθεια (π.χ. όταν ισχυρίστηκε ότι οι αρχαίοι της κλασικής εποχής απαγόρευαν ναούς ξένων θεών ή όταν πλάσαρε τα ψέματα για τις δήθεν δηλώσεις του Αυστραλού πρωθυπουργού ή όταν πετσόκοψε το κείμενο του Διογένη Λαέρτιου για να βγάλει τον Σόλωνα ομοϊδεάτη του), αλλά δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι είπε ψέματα στον αέρα. Αλλά κι ο εκτυπωτολόγος μου έχει πέσει μέσα σε όλες τις μέχρι τώρα γνωματεύσεις του. Οπότε, παραθέτω τα στοιχεία και πάω να πλύνω τα χέρια μου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Λαθολογία, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 317 Σχόλια »

Το τζαμί και τα ψέματα του Άδωνη για τους αρχαίους

Posted by sarant στο 9 Σεπτεμβρίου, 2011

Στο γράψιμο του άρθρου αυτού καθοριστική βοήθεια είχα από τον εκλεκτό φίλο π2, σε σχέση με την τεκμηρίωση για τις λατρείες ξένων θεοτήτων.

Ψηφίστηκε προχτές στη Βουλή η τροπολογία για την ίδρυση μουσουλμανικού τεμένους στον Βοτανικό, κάτι που δημιουργεί την ελπίδα (αλλά μη βιαστείτε να χαρείτε) ότι θα πάψει κάποτε αυτό το όνειδος, να μην έχει δηλαδή η Αθήνα έναν αξιοπρεπή ναό για τις εκατοντάδες χιλιάδες μουσουλμάνους κατοίκους της. Πολλοί επικριτές της ανέγερσης συνέδεσαν το τζαμί με τους μετανάστες, μάλιστα ο Άδωνης Γεωργιάδης του ΛΑΟΣ επιστράτευσε το αφοπλιστικής ευήθειας επιχείρημα ότι αν αποκτήσει η Αθήνα τζαμί τότε θα γεμίσει μουσουλμάνους μετανάστες, διότι ο άλλος, ο Αφγανός ή ο Πακιστανός έστω, μόλις πληροφορηθεί ότι μπήκε ο θεμέλιος λίθος του τεμένους, θα σπεύσει να πουλήσει τα υπάρχοντά του για να εξοικονομήσει τα ναύλα, λες και αυτό τον εμπόδιζε ως τώρα. Ωστόσο, το επιχείρημα του Άδωνη καταρρέει αν σκεφτούμε ότι ο ίδιος καταγγέλλει εδώ και τόσα χρόνια την πλημμυρίδα των μεταναστών –χωρίς να υπάρχει το τζαμί. Οπότε, όπως η ανυπαρξία τζαμιού δεν εμπόδισε τους προηγούμενους έτσι και η ύπαρξή του δεν θα τραβήξει επόμενους –άλλοι είναι οι παράγοντες που αναγκάζουν κάποιον να ξενιτευτεί. Και θυμίζω ότι οι παππούδες μας πήραν τις στράτες και τα πέλαγα κι έφυγαν μετανάστες, νόμιμοι ή παράνομοι, στη Γερμανία και στην Αμερική χωρίς να υπάρχει ελληνορθόδοξος ναός εκεί που θα πήγαιναν. Μόλις πήγαν και αποκαταστάθηκαν και ρίζωσαν, τότε έχτισαν και ναούς –επειδή ευτυχώς στις καινούργιες τους πατρίδες δεν βρήκαν ρατσιστές σαν τον Άδωνη.

Αλλά ξεφεύγω από το θέμα μου –διότι αυτό που ήθελα να πω είναι ότι τζαμί έπρεπε να υπάρχει στην Αθήνα εντελώς άσχετα από τους μετανάστες, πολλοί από τους οποίους πράγματι είναι μωαμεθανοί μουσουλμάνοι. Ξεχνάει ο Άδωνης ότι υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες πολίτες που κατοικούν στο Λεκανοπέδιο, είτε Πομάκοι του Γκαζιού και των Σφαγείων, είτε Άραβες που ήρθαν για φοιτητές και έμειναν και έχουν κάνει οικογένειες εδώ,  είτε Έλληνες που έχουν ασπαστεί το Ισλάμ. Αυτοί τάχα είναι βήτα κατηγορίας πολίτες; Δεν δικαιούνται έναν αξιοπρεπή ναό; Όμως, για το τζαμί δεν θα γράψω περσότερα, επειδή υπάρχουν άλλοι απείρως αρμοδιότεροι από εμένα –εγώ περιορίζομαι να ευχηθώ (αν και πάντα κρατάω μικρό καλάθι) να λείψει το άγος της μισαλλοδοξίας που βαραίνει σήμερα πάνω από την Αθήνα. Αν θέλετε μπορείτε στα σχόλια να πείτε την άποψή σας για το τζαμί (ένα παράπλευρο ερώτημα είναι αν πρόκειται για κίνηση αντιπερισπασμού εκ μέρους της κυβέρνησης· ένα άλλο είναι αν θα έπρεπε οι ίδιοι οι πιστοί να πληρώσουν την ανέγερση)· εγώ όμως στη συνέχεια του άρθρου μου θα ασχοληθώ με ένα (ακόμα) μεγάλο ψέμα που ξεστόμισε ο Άδωνης Γεωργιάδης στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης για το τέμενος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαίοι, Επικαιρότητα, Θρησκεία, Ισλάμ, Λαθροχειρίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 281 Σχόλια »

Η δήθεν ανακοίνωση των μουσουλμάνων και τα ψέματα (;) του Άδωνη

Posted by sarant στο 30 Απρίλιος, 2011

Στο Διαδίκτυο, ούτε πλάκα δεν μπορεί να κάνεις, γιατί υπάρχει φόβος να σε πάρουν στα σοβαρά· έχω πικρή πείρα στο θέμα αυτό, πάνω από μια φορά, όταν κείμενά μου που τα νόμιζα εντελώς ολοφάνερα ειρωνικά κάποιοι τα πήραν, καλόπιστα, τοις μετρητοίς. Για παράδειγμα, ένα άρθρο στο οποίο έλεγα ότι η… πτωχή αγγλική γλώσσα μόλις και μετά βίας έχει 1 εκατομμύριο λέξεις, ενώ η ελληνική πολλά εκατομμύρια, ειρωνευόμενος τον ακαδημαϊκό κ. Κουνάδη και τους εξωφρενισμούς του, το είδα αναδημοσιευμένο στα σοβαρά σε ένα σχολικό φόρουμ.

Πιο πρόσφατα, ένα πρωταπριλιάτικο αστείο σε κάποιον ιστότοπο, ότι τουρκική εταιρεία σκέφτεται να αγοράσει τον Πανθρακικό (ομάδα της Κομοτηνής), κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο και το είδε ο πάντα άγρυπνος φρουρός κ. Ανατολάκης, βουλευτής του Λάος (αυτό δεν είναι πρωταπριλιάτικο αστείο), και… έκανε ερώτηση στη Βουλή. Δείτε εδώ την καλογραμμένη ανακοίνωση-διάψευση του Πανθρακικού.

Ότι οι βουλευτές του Λάος δεν αφήνουν σαχλαμάρα να περάσει μπροστά τους χωρίς να την «αξιοποιήσουν», το ξέραμε και πριν από τον Ανατολάκη. Νέο δείγμα γραφής, αν και πιο ανησυχητικό, έδωσε αυτές τις μέρες ο κ. Άδωνης Γεωργιάδης. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Εθνικισμός, Ισλάμ, Λαθροχειρίες | Με ετικέτα: , , , , | 87 Σχόλια »