Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘άλφα’

Αχ, τα αγάπαγα τα καθαρά πράγματα…

Posted by sarant στο 17 Ιανουαρίου, 2012

 

Δεν θα σας απασχολήσω με την αναπόληση για χαμένα πράγματα, ο τίτλος είναι (όχι για πρώτη φορά) ελαφρώς παραπλανητικός -αλλά, αν τον ξαναδιαβάσετε θ’ αντιληφθείτε μιαν ιδιαιτερότητα που έχει. Δεν εννοώ τον «αθηναϊκό» παρατατικό (αγάπαγα) που πολλοί βορειολαδίτες φίλοι τον θεωρούν λαθεμένο, αλλά, θα το προσέξατε, ο τίτλος έχει για μοναδικό του φωνήεν το άλφα. Οπότε, ναι, το σημερινό άρθρο είναι αφιερωμένο στο Α, ένα ακόμα από τα άρθρα που κατά καιρούς κάνω για τα γράμματα του αλφαβήτου -νομίζω ότι με το Α τελειώνουμε τα φωνήεντα.

Βέβαια το Α δεν είναι όποιο κι όποιο γράμμα, είναι το πρώτο γράμμα του αλφαβήτου μας, και όχι μόνο του δικού μας αλφαβήτου αλλά και των συγγενικών του όπως το λατινικό και το κυριλλικό. Αλλά και το σημιτικό αλφάβητο απ’ όπου προήλθε το ελληνικό, πρώτο είχε τον πρόγονο του άλφα, το άλεφ, που βέβαια δεν είχε φωνηεντική αξία αλλά δήλωνε έναν δασύ φθόγγο, σαν το h. Το άλεφ σήμαινε το βόδι στα φοινικικά, και πράγματι έχει μια ομοιότητα με βοϊδοκεφαλή, όπως μπορείτε να δείτε.

Πρώτο στη σειρά, το άλφα είναι δηλωτικό της αρχής: είμαστε ακόμα στο άλφα, δηλαδή στην αρχή του έργου που έχουμε να κάνουμε. Κι όταν καταστραφεί μια επιχείρηση, ας πούμε, λέμε ότι ξαναρχίζουμε από το άλφα (ή από το μηδέν). Για κάποιον αδαή, όχι απαραίτητα μαθητή, λέμε δεν ξέρει ούτε το άλφα. Σε συνδυασμό με το ωμέγα, που είναι δηλωτικό του τέλους, το άλφα δίνει όλη την έκταση: από το άλφα ως το ωμέγα. Και για κάτι που είναι το σπουδαιότερο στοιχείο ενός συνόλου, λέμε πως είναι το άλφα και το ωμέγα. «Είσαι το άλφα μου και το ωμέγα μου» λέει ο Μπιθικώτσης (σε στίχους Βίρβου) στο γιουτουμπάκι, ενώ είμαι βέβαιος πως υπάρχουν και άλλα πολλά τραγούδια με τα δυο αυτά γράμματα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αλφάβητο, Γενικά γλωσσικά, Ευτράπελα | Με ετικέτα: , , , , , | 256 Σχόλια »