Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Άννα Χατζημανώλη’

Όταν κλείνει ένα βιβλιοπωλείο…

Posted by sarant στο 19 Σεπτεμβρίου, 2016

Ένας από τους δασκάλους (καθηγητές δηλαδή) που ήμουν τυχερός να έχω όταν πήγα γυμνάσιο στην Ιωνίδειο ήταν και ο καθηγητής της Μουσικής Απόστολος Ζυγούρης (Τόλη τον φωνάζαμε όλοι). Το βιβλίο με τις ασκήσεις και τα τραγούδια που κάναμε στο μάθημά του το είχε γράψει ο ίδιος,  και το κείμενο και τα κομμάτια, κι ένα από τα τραγούδια του, που το θυμάμαι ακόμα ήταν το «Χτίστε σχολειά», που είχε και τον στίχο «Μια φυλακή ανοίγει εκεί που ένα σχολείο κλείνει».

Μια παρόμοια ρήση, βέβαια, έχει διατυπώσει πολύ νωρίτερα ο Βίκτωρ Ουγκό, ή τουλάχιστον έτσι του αποδίδεται: Εκεί που ανοίγει ένα σχολείο κλείνει μια φυλακή -αλλά προτίμησα να αναφέρω την εκδοχή του δασκάλου μου.

Όταν κλείνει λοιπόν ένα σχολείο ανοίγει μια φυλακή, αλλά τι γίνεται όταν κλείνει ένα βιβλιοπωλείο; Αυτές τις μέρες έχει γίνει πολλή συζήτηση, τουλάχιστον στη μπλογκόσφαιρα, για το κλείσιμο του τελευταίου βιβλιοπωλείου του ιστορικού οίκου Ελευθερουδάκης στην Αθήνα, το οποίο, όπως ανακοίνωσαν οι Σοφίκα και Μαρίνα Ελευθερουδάκη, εγγονές του ιδρυτή του, πρόκειται να κλείσει στις 30 Σεπτεμβρίου (και αυτές τις μερες, ως τις 26/9, προσφέρει τα βιβλία του με μεγάλες εκπτώσεις σε ένα αποχαιρετιστήριο μπαζάρ).

Δεν είναι λοιπόν ένα οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο που κλείνει, αλλά ένα ιστορικό βιβλιοπωλείο, που υπήρχε στην Αθήνα από το 1898, και που έπαιξε καίριο ρόλο στη διακίνηση του βιβλίου στον τόπο μας, ιδίως του ξενόγλωσσου. Η επιχείρηση δεν θα κλείσει, θα ακολουθήσει άλλες διαδρομές πάντα στον τομέα του βιβλίου αλλά δεν θα έχει φυσική παρουσία ως βιβλιοπωλείο.

Πολλά χρόνια ο Ελευθερουδάκης είχε το βιβλιοπωλείο του «κεντρικά απόκεντρα», στην οδό Νίκης -από το 1962 διαβάζω. Εγώ πάντως εκεί τον γνώρισα. Μεταφέρθηκε, εν πομπή και παρατάξει, σε ένα οχταώροφο κτίριο στην Πανεπιστημίου το 1995, και ακολούθησε μια ξέφρενη πορεία επέκτασης, με άνοιγμα καταστημάτων σε άλλες πόλεις, σε συνοικίες της Αθήνας, στο Αεροδρόμιο, στην Εθνική οδό. Kάποιοι από τους παλιούς πελάτες της οδού Νίκης δεν αισθανόμασταν καθόλου άνετα στο οχταώροφο, ιδίως από τότε που οι παλιοί πωλητές άρχισαν να δίνουν τη θέση τους σε νεότερους που απλώς πληκτρολογούσαν τίτλους, χωρίς να ξέρουν το βιβλίο. (Δείτε, για αντιδιαστολή, μερικούς από τους υπάλληλους της Πολιτείας: μπορεί να μην ξέρεις ακριβώς τον τίτλο και να μη θυμάσαι τον συγγραφέα, τους λες μέσες-άκρες το αντικείμενο του βιβλίου που αναζητάς και σου το βρίσκουν).

Αν έγιναν επιχειρηματικά λάθη δεν το ξέρω, πάντως το γεγονός είναι ότι η επιχείρηση εδώ και αρκετά χρόνια φυτοζωούσε, πράγμα που μπορούσε εύκολα να το δει ο παρατηρητικός επισκέπτης του βιβλιοπωλείου. Έτσι, το κλείσιμο που ανακοινώνεται σήμερα κανέναν δεν εξέπληξε -είχε προαναγγελθεί. Φίλος εκδότης μού έλεγε ότι εδώ και καιρό έδινε βιβλία στο βιβλιοπωλείο μόνο αν του προπληρώνονταν -δεν ήλπιζε και πολύ να πάρει πίσω τα χρωστούμενα, αλλά τουλάχιστον έτσι δεν θα αύξαναν κι άλλο. Οπότε, είναι εύστοχο, αν και ίσως λίγο υπερβολικό, αυτό που γράφτηκε στα κοινωνικά μέσα, ότι οι μόνοι που αιφνιδιάστηκαν από την ανακοίνωση για το κλείσιμο του Ελευθερουδάκη είναι όσοι είχαν δέκα χρόνια να περάσουν απέξω από τη βιτρίνα του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Διαδίκτυο, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , , , | 308 Σχόλια »