Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ίμια’

Θα μας ψήσουν οι Ανθρωποφάγοι

Posted by sarant στο 17 Απρίλιος, 2018

Ο τίτλος είναι βέβαια παρμένος από το σατιρικό τραγούδι του Γιάννη Μαρκόπουλου «Τούμπου τούμπου ζα», που το βλεπετε εδώ σε ζωντανή εκτέλεση με τον Παύλο Σιδηρόπουλο. Προτιμώ πολύ περισσότερο την πρώτη εκτέλεση, με πρώτη φωνή τον Λάκη Χαλκιά, αλλά στο μοναδικό γιουτουμπάκι που βρηκα η βελόνα του πικάπ πήδαγε συνεχώς.

Στη συγκεκριμένη συναυλία νομίζω πως ήμουν μέσα στο θέατρο.

Αλλά ο λόγος που θυμήθηκα τους ανθρωποφάγους είναι άλλος -είναι, φυσικά, το χτεσινό επεισόδιο με τη βραχονησίδα Μικρός Ανθρωποφάς, όταν ο Τούρκος πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι τουρκικά κομάντα πήγαν και κατέβασαν την ελληνική σημαία, την οποία είχαν υψώσει πριν από μερικές μέρες και ανακοινώσει με καμάρι στο Διαδίκτυο τρεις νεαροί που πήγαν εκεί με φουσκωτό από τους Φούρνους. Ωστόσο, η ελληνική πλευρά διέψευσε τον ισχυρισμό και επέμεινε ότι δεν προσέγγισαν τουρκικές δυνάμεις την ελληνική βραχονησίδα.

Τη βραχονησίδα, πάω στοίχημα, μέχρι χτες ελάχιστοι την ήξεραν εκτός Φούρνων. Εδώ που τα λέμε, και τους Φούρνους αμφιβαλλω αν τους ξέρουν οι περισσότεροι.

Οι Φούρνοι (ή Φούρνοι Κορσέων) είναι συστάδα νησιών ανατολικά της Ικαρίας και δυτικά-νοτιοδυτικά της Σάμου, που ανήκουν στο νομό Σάμου. Φούρνοι λέγεται και το μεγαλύτερο νησί, το κεντρικό, που έχει κάπου 1100 κατοίκους. Βλέπουμε στον χάρτη τη συσταδα των νησιών σε κυκλική διάταξη, βουνοκορφές πριν έρθουν τα νερά, και κάτω δεξιά ο Ανθρωποφάς ή Μεγάλος Ανθρωποφάς και από πάνω του, μια κουκιδίτσα, ο Μικρός Ανθρωποφάς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Όχι στα λεξικά, Διεθνή, Επικαιρότητα, Τραγούδια, Τουρκία, νησιά | Με ετικέτα: , , , , , , | 228 Σχόλια »

Απεργιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Φεβρουαρίου, 2016

Τα ιστολόγια βέβαια δεν απεργούν, ούτε και η μπλογκόσφαιρα, αλλά προχτές είχαμε γενική απεργία, οπότε αυτό αρκεί θαρρώ για να δικαιολογήσει τον τίτλο του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου, πολύ περισσότερο αφού κάποια από τα μεζεδάκια της πιατέλας μας είναι αντλημένα ακριβώς από τις συγκεντρώσεις των τελευταίων ημερών.

Πράγματι, δυο φωτογραφικά στιγμιότυπα από την προχτεσινή συγκέντρωση έχουν και γλωσσικό ενδιαφέρον.

gunaikamou

pilekats

 

Στο πρώτο, αριστερά, βλέπουμε τις βλαβερές συνέπειες της γλωσσικής μπούρκας. Οι ένστολοι, θέλοντας να δώσουν το μήνυμα ότι τούς αγγίζουν οι περικοπές των εισοδημάτων των άλλων πολιτών, είχαν την εύστοχη ιδέα των μαύρων πανιών με συνθήματα όπως «Ο πατέρας μου είναι αγρότης» -μόνο που το «Η γυναίκα μου είναι μισθωτός» προκάλεσε θυμηδία. «Η δικιά μου είναι άνεργος», λέει φίλος που το στέλνει. (Από την άλλη, λέγεται τάχα το θηλυκό του «μισθωτός»; ).

Δεξιά, πάλι, βλέπουμε πανό με σύνθημα σε διάλεκτο, κάτι που είναι μάλλον σπάνιο -εγώ δεν θυμάμαι να έχω ξαναδεί, γι’ αυτό και το ξαναβάζω, παρόλο που το συζητήσαμε και προχτές στα σχόλια. Κι έτσι, εμφανίστηκε και ο Πιλέκατς (Τσέχος ή Κροάτης τάχα; ) που θυμίζει τον μεγάλο γκολτζή Μόνιτς, που είχε μεγαλουργήσει στην ελληνική επαρχία παλιότερα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , | 132 Σχόλια »

Το ρίκι, το βαγιόλι κι η στέρνα

Posted by sarant στο 16 Οκτώβριος, 2012

Τελικά η κατάσταση ανατρέπεται από τη μια μέρα στην άλλη -ενώ την Κυριακή το βράδυ τα δελτία μας αποχαιρέτησαν σχεδόν με τη βεβαιότητα ότι το πρωί που θα ξυπνήσουμε θα ανακράξουμε χαμπέμους πακέτουμ, διότι έπρεπε να το πάρει μαζί του (το πακέτο) ο πρωθυπουργός την Τετάρτη για να το δείξει με καμάρι στη Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη, τελικά το πακέτο δεν κλειδώνει δεν κλειδώνει, οπότε ο μεν κύριος Σαμαράς θα πάει με άδεια χέρια στις Βρυξέλλες, και εγώ θα σας παρουσιάσω σήμερα ένα αμιγώς γλωσσικό άρθρο για να είμαι σίγουρος πως θα μείνω ανεπίκαιρος όλη τη μέρα.

Μπορώ να το παρουσιάσω και σαν ημικουίζ. Ημι- επειδή θα φανερώσω την απάντηση πιο κάτω, αλλά κουίζ επειδή στο ορατό τμήμα του άρθρου (αν δεν κλικάρετε για παρακάτω) θα δείτε μόνο την ερώτηση. Η ερώτηση λοιπόν είναι: Ποιο κοινό στοιχείο έχουν οι τρεις λέξεις που βλέπετε στον τίτλο;

Θα μου πείτε, έχουμε άγνωστες λέξεις. Πρόχειρα σας λέω ότι το βαγιόλι είναι ένα είδος πετσέτας (περισσότερα θα πούμε πιο κάτω). Όσο για το ρίκι, είναι μια λέξη με πολλές σημασίες (και πολλές ορθογραφίες). Ρείκι είναι ένα είδος θάμνου, έπειτα έχουμε ρίκι ένα είδος τζάνερου, αλλά εγώ εννοώ το ψάρι. Το ψάρι που λέγεται ρίκι είναι είδος μικρής παλαμίδας που το ήξερα λεξικογραφικά και τελικά φέτος το καλοκαίρι αξιώθηκα να το γνωρίσω και στο πιάτο, και είναι πολύ αξιόλογο. Για τη στέρνα εξηγήσεις δεν χρειάζονται, οπότε αν θέλετε σκεφτείτε λίγο ποιο είναι το κοινό στοιχείο αυτών των τριών λέξεων (έχει κάποια σημασία και ο τρόπος που τις έγραψα).

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά δάνεια, Ετυμολογικά | Με ετικέτα: , , | 166 Σχόλια »