Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ίων Δραγούμης’

Μηνολόγιον Ιουλίου έτους 2019

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2019

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

 

Δε  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου -και θανή Νικολάου Γουίντωνος, σωτήρα των εβραιόπουλων

Τρ  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Τε 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων τελευτή κατά τον δαίμονα εαυτού

Πε  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον. Και του τιμημένου η ανύψωσις.

Πα  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος. Και του ογδόου ελληνικού δημοψηφίσματος.

Σα  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Κυ 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Δε 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Τρ 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Τε 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Πε 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Πα 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Σα 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου της Αραβίας)

Κυ 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Δε 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Τρ 16

Της Εγίρας

Τε 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Πε 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Πα 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Σα 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Κυ 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή και Σωτηρη Πέτρουλα δολοφονία

Δε 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Τρ 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Τε 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Πε 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Πα 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Σα 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Κυ 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Δε 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Τρ 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Τε 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Ο Ιούλιος είναι ο πρώτος μήνας από το δεύτερο εξάμηνο του χρόνου. Βέβαια, επειδή το πρώτο εξάμηνο έχει τον Φλεβάρη, είναι κάπως πιο κοντό από το δεύτερο -έτσι, σε ένα μη δίσεκτο έτος όπως το φετινό η απόλυτη μέση του χρόνου είναι η 2α Ιουλίου.

Ο Ιούλιος επίσης είναι ένας από τους δυο μήνες που πήραν τ’ όνομά τους από ιστορικό πρόσωπο -φυσικά από τον Ιούλιο Καίσαρα. Προηγουμένως ονομαζόταν Quintilis, πέμπτος μήνας δηλαδή στο παλιό ρωμαϊκό ημερολόγιο. Η ονομασία δεν άλλαξε όταν προστέθηκαν ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος στην αρχή, κι έτσι ο Quintilis ήταν πια έβδομος μήνας. Όταν όμως δολοφονήθηκε ο Ιούλιος Καίσαρας, έγινε προς τιμή του η  μετονομασία. Ίσως όχι άδικα, αφού ο Ιούλιος Καίσαρας είχε εισηγηθεί τη μεταρρύθμιση του ρωμαϊκού ημερολογίου, με κατάργηση του εμβόλιμου μήνα -άλλωστε γι΄αυτό ονομάζεται Ιουλιανό ημερολόγιο, και είναι το ημερολόγιο που είχαμε στην Ελλάδα ως το 1923 (το λεγόμενο “παλιό ημερολόγιο”).

Ο Ιούλης έχει τις λαϊκές ονομασίες Αλωνάρης (επειδή τότε γίνεται το αλώνισμα, τουλάχιστο στη νότια Ελλάδα), που είναι και η πιο διαδεδομένη, καθώς και τις Αηλιάς και Αηλιάτης (από τη γιορτή τ’ Άη Λιος στις 20 του μήνα), ενώ σε κάποια κυκλαδονήσια λέγεται Γυαλινός, ίσως επειδή τότε αρχίζουν να γυαλίζουν οι ρώγες των σταφυλιών. Λέγεται επίσης Δευτερογιούνης (όπου Πρωτογιούνης είναι φυσικά ο Ιούνιος: ο λαός αντιπαθούσε τα σχεδόν ομόηχα Ιούνης και Ιούλης και ονόμασε πρωτογιούνη τον ένα και δευτερογιούνη τον άλλο, αφού κιόλας είναι πρώτος και δεύτερος μήνας του καλοκαιριού. Αλλού πάλι ονομάζεται Πρωτογιούλης ο Ιούνιος και Δευτερογιούλης ο Ιούλιος).

[Παρένθεση: για κάποιο λόγο, η δημοτική ονομασία των μηνών «Ιούνης» και «Ιούλης» και οι αντίστοιχες γενικές «του Ιούνη» ή «του Ιούλη» ενοχλούν πολλούς· περιέργως, μόνο αυτοί οι δύο, και όχι π.χ. ο Σεπτέμβρης ή ο Μάης· ασφαλώς περί ορέξεως ουδείς λόγος, αλλά οι καθαρολόγοι που λέγαμε υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν λαϊκοί τύποι Ιούνης/Γιούνης και Ιούλης/Γιούλης αλλά μόνο Θεριστής και Αλωνάρης, και ότι τα Ιούνης/Γιούνης και Ιούλης/Γιούλης είναι ψυχαρικές επινοήσεις ή/και κομμουνιστική ξύλινη γλώσσα. Δεν είναι ακριβές αυτό, αν και αξίζει ειδικό άρθρο, πάντως τύποι Ιούνης/Γιούνης υπάρχουν σε δημοτικά τραγούδια (π.χ. ο Γιούνης με τα μήλα στη συλλογή του Πολίτη), ενώ τύπος «Ιούλης» υπάρχει (για όνομα, όχι για τον μήνα) στη Ριμάδα του Μεγαλέξαντρου, αλλά και σε επιγραφή στο νέο μουσείο της Ακρόπολης, όμως δεν βρίσκω τώρα τη φωτογραφία που είχα τραβήξει). Επομένως, οι τύποι «Ιούλης, Ιούνης» (που χρησιμοποιούνται, μου λένε, πάρα πολύ στην Κύπρο, ακόμα από τον Μαχαιρά, αλλά και στις Κυκλάδες) δεν έχουν κάτι το εγγενώς κατακριτέο και είναι θέμα γούστου. Προσωπικά, όταν μιλάω βρίσκω πολύ πιο εύηχο το «δύο του ιούλη» παρά το «δύο του ιουλίου» με τα κατ’ εμέ κακόηχα αλλεπάλληλα ίου-ίου· είπαμε: περί ορέξεως… και κλείνει η παρένθεση].

Υπάρχει και επώνυμο Γιούλης, με μεγαλύτερη συχνότητα στα Πράμαντα Ιωαννίνων.

Ο Ιούλιος έχει χάρη στον Καίσαρα το Ιουλιανό ημερολόγιο, έχει βέβαια και τα Ιουλιανά, την εκτροπή του 1965 με τον εξαναγκασμό του εκλεγμένου πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου σε παραίτηση, την αποστασία βουλευτών της Ένωσης Κέντρου και τις καθημερινές διαδηλώσεις λαού επί 70 μέρες στο κέντρο της Αθήνας. Το ιστολόγιο έχει κατ’ επανάληψη ασχοληθεί με το θέμα, οπότε δεν θα πούμε περισσότερα. Μόνο να αναφέρω (αν και μάλλον το έχω ξαναπεί) ότι προπολεμικά είχαν ονομαστεί Ιουλιανά τα γεγονότα που έγιναν στην Αθήνα στις 31 Ιουλίου 1920, όταν ανακοινώθηκε η απόπειρα δολοφονίας του Ελευθ. Βενιζέλου στο Παρίσι. Το πλήθος κατέστρεψε τα γραφεία όλων των αντιπολιτευόμενων εφημερίδων, το Μέγαρο Σκουλούδη και τα σπίτια άλλων επιφανών αντιβενιζελικών, ενώ δολοφονήθηκε ο Ίων Δραγούμης από κρητικούς χωροφύλακες με αρχηγό τον διαβόητο Γύπαρη στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, περίπου απέναντι στο Χίλτον (τότε λεγόταν οδός Κηφισιάς). Ο λογαριασμός εκείνων των Ιουλιανών πληρώθηκε την 1η Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου.

Ο Ιούλης είναι βέβαια και ο πρώτος μήνας των καλοκαιρινών διακοπών ή τέλος πάντων ήταν ο πρώτος μήνας των καλοκαιρινών διακοπών όταν ο κόσμος μπορούσε να πηγαίνει διακοπές. Στη Γαλλία “Ιουλιανοί” (Juilletistes) λέγονται όσοι πηγαίνουν διακοπές τον Ιούλιο, οι άλλοι, που είναι και περισσότεροι, λέγονται φυσικά Αυγουστιανοί (Aoûtiens). Το μαύρο σαββατοκύριακο, όταν φεύγουν οι δεύτεροι και επιστρέφουν οι πρώτοι είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα του γαλλικού φολκλόρ.

Στις παροιμίες για τον Ιούλιο συνήθως ονοματίζεται ο Αλωνάρης, για παράδειγμα: που μοχτάει τον χειμώνα, χαίρεται τον Αλωνάρη ή Αλωνάρης αλωνίζει, στάρι το χωριό γεμίζει. Μια διαιτολογική παροιμία που ομολογώ πως δεν την έχω καταλάβει, λέει «κότα πίτα τον Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη». Μια μετεωρολογική – παρετυμολογική παροιμία ισχυρίζεται πως «Τ’ Αϊ-Λιος γυρίζει ο καιρός αλλιώς».

Ο Καβάφης πάντως είχε γράψει για τον «θείο Ιούλιο μήνα» που πυρώνει, ενώ ο Μίλτος Σαχτούρης προειδοποιούσε ότι «Έρχεται έρημος με φωτιά ο Ιούλιος / να κάψει τις μοναχικές ψυχές μέσα στην πόλη». Πιο γνωστός, καθότι μελοποιημένος, είναι ο στίχος του Ελύτη «Τον Ιούλιο κάποτε μισανοίξανε τα μεγάλα μάτια της μες στα σπλάχνα μου». Ο Σεφέρης έχει γράψει, αλλά σε κάποια επιστολή του ή στις Μέρες, το χαϊκού «Πλατεία Ομονοίας»: Ήλιος κι Ιούλιος / στα πεζοδρόμια βγήκαν/ βυζιά κοπάδια -αν θυμάμαι καλά.

Στη Λιλιπούπολη ένας από τους «δώδεκα μήνες αθλητές» είναι και «ο Ιούλιος ο χίπης με μπλουτζίν και χαϊμαλιά».

Κλείνουμε με ένα τραγούδι από το Καλαντάρι του Παντελή Θαλασσινού σε στίχους Ηλία Κατσούλη, που ελπίζω να μην το έχω βάλει άλλη φορά σε μηνολόγιο: Ιούλιος Πορθητής.

Καλό σας μήνα!

Advertisements

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία, Παροιμίες, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , | 89 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου 2018

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2018

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Φέτος η πρώτη του μηνός πέφτει Κυριακή, μέρα που συνήθως έχουμε θέμα λογοτεχνικό. Μερικές φορές, σε τέτοιες περιπτώσεις, μεταθέτουμε το μηνολόγιο για τις 2 του μηνός, άλλοτε το λογοτεχνικό θέμα αναβάλλεται. Αυτό επέλεξα να κάνω σήμερα, για τεχνικούς, ας πούμε, λόγους.

 

Κυ  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου -και θανή Νικολάου Γουίντωνος, σωτήρα των εβραιόπουλων

Δε  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Τρ 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων τελευτή κατά τον δαίμονα εαυτού

Τε  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον. Και του τιμημένου η ανύψωσις.

Πε  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος. Και του ογδόου ελληνικού δημοψηφίσματος.

Πα  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Σα 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Κυ 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Δε 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Τρ 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Τε 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Πε 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Πα 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου της Αραβίας)

Σα 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Κυ 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Δε 16

Της Εγίρας

Τρ 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Τε 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Πε 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Πα 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Σα 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Κυ 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Δε 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Τρ 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Τε 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Πε 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Πα 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Σα 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Κυ 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Δε 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Τρ 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία, Παροιμίες, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , | 96 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου για μια ακόμα χρονιά

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2017

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

 

Σα  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου -και θανή Νικολάου Γουίντωνος, σωτήρα των εβραιόπουλων

Κυ  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Δε 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων τελευτή κατά τον δαίμονα εαυτού

Τρ  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον. Και του τιμημένου η ανύψωσις.

Τε  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος. Και του ογδόου ελληνικού δημοψηφίσματος.

Πε  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Πα 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Σα 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Κυ 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Δε 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Τρ 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Τε 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Πε 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου της Αραβίας)

Πα 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Σα 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Κυ 16

Της Εγίρας

Δε 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Τρ 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Τε 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Πε 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Πα 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Σα 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Κυ 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Δε 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Τρ 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Τε 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Πε 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Πα 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Σα 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Κυ 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Δε 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία, Παροιμίες, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , | 140 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου και φέτος

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2016

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

 

Πα  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου -και θανή Νικολάου Γουίντωνος, σωτήρα των εβραιόπουλων

Σα  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Κυ 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων αυτοχειρία κατά τον δαίμονα εαυτού

Δε  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον

Τρ  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος. Και του ογδόου ελληνικού δημοψηφίσματος.

Τε  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Πε 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Πα 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Σα 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Κυ 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Δε 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Τρ 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Τε 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου του Τυλιέως)

Πε 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Πα 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Σα 16

Της Εγίρας

Κυ 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Δε 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Τρ 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Τε 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Πε 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Πα 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Σα 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Κυ 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Δε 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Τρ 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Τε 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Πε 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Πα 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Σα 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Πα 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , | 155 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου και πάλι

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2015

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

 

Τε  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου

Πε  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Πα 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων αυτοχειρία κατά τον δαίμονα εαυτού

Σα  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον

Κυ  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος

Δε  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Τρ 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Τε 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Πε 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Πα 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Σα 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Κυ 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Δε 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου του Τυλιέως)

Τρ 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Τε 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Πε 16

Της Εγίρας

Πα 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Σα 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Κυ 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Δε 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Τρ 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Τε 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Πε 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Πα 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Σα 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Κυ 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Δε 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Τρ 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Τε 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Πε 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Πα 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

 

Ο Ιούλιος είναι ο ένας από τους δυο μήνες που πήραν τ’ όνομά τους από ιστορικό πρόσωπο -φυσικά από τον Ιούλιο Καίσαρα. Προηγουμένως ονομαζόταν Quintilis, πέμπτος μήνας δηλαδή στο παλιό ρωμαϊκό ημερολόγιο. Η ονομασία δεν άλλαξε όταν προστέθηκαν ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος στην αρχή, κι έτσι ο Quintilis ήταν πια έβδομος μήνας. Όταν όμως δολοφονήθηκε ο Ιούλιος Καίσαρας, έγινε προς τιμή του η  μετονομασία. Ίσως όχι άδικα, αφού ο Ιούλιος Καίσαρας είχε εισηγηθεί τη μεταρρύθμιση του ρωμαϊκού ημερολογίου, με κατάργηση του εμβόλιμου μήνα -άλλωστε γι΄αυτό ονομάζεται Ιουλιανό ημερολόγιο, και είναι το ημερολόγιο που είχαμε στην Ελλάδα ως το 1923 (το λεγόμενο “παλιό ημερολόγιο”).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , | 85 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου λοιπόν

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2014

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Τρ  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου

Τε  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Πε 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων αυτοχειρία κατά τον δαίμονα εαυτού

Πα  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον

Σα  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος

Κυ  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Δε 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Τρ 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Τε 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Πε 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Πα 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Σα 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Κυ 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου του Καλαμαρά)

Δε 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Τρ 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Τε 16

Της Εγίρας

Πε 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Πα 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Σα 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Κυ 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Δε 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Τρ 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Τε 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Πε 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Πα 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Σα 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Κυ 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Δε 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Τρ 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Τε 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Πε 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , | 208 Σχόλια »

Αμερικάνικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Αύγουστος, 2013

Και τι άλλο περιμένατε να είναι τα σαββατιάτικα μεζεδάκια μας, αφού βρίσκονται στον απόηχο της επίσκεψης του πρωθυπουργού μας στην Αμερική; Βέβαια, ο τίτλος είναι κατά κάποιο τρόπο και παραπλανητικός, αφού σχεδόν κανένα από τα (όχι πολλά, διότι μας έχει ρίξει κάτω το ραστόνι) σημερινά θέματα δεν αναφέρεται στην ίδια την επίσκεψη.

* Οπότε, ας ξεκινήσουμε με εκείνο το ένα μεζεδάκι της επίσκεψης, το κατεξοχήν αμερικάνικο, που το χρωστάμε στον χεροδύναμο Κώστα Μπογδάνο, που ως παρουσιαστής δελτίου ειδήσεων (αν κατάλαβα καλά είναι καινούργιος σ’ αυτό το ρόλο) κατάφερε να σηκώσει ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο, να την πάρει από τη θέση της και να τη μεταφέρει στα ανατολικά της χώρας μας, διότι είπε ότι ο πρωθυπουργός ταξιδεύει «προς ανατολάς». (Εδώ το βιντεάκι). Μια τέτοια γεωλογική αναστάτωση δεν είναι διόλου περίεργο που προκάλεσε και σεισμό, και μάλιστα των εννέα βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, όπως είπε αμέσως μετά ο δημοσιογράφος -είναι πάντως «καλό μυστρί», όπως έλεγε ο Παπαδιαμάντης σε ανάλογη περίσταση, δηλαδή μπαλώνει γρήγορα τα λάθη του, και τέλος πάντων αυτά τα έχει η ζωντανή μετάδοση και ο προφορικός λόγος.

* Πολύ λιγότερα ελαφρυντικά βρίσκω για την κοτρώνα που πέταξε, από το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Μέγκα την περασμένη Τρίτη, ο παρουσιαστής ο οποίος, αναφερόμενος στην αγορά της Ουάσινγκτον Ποστ από τον Τζεφ Μπέζος της Άμαζον είπε: «τον Τζεφ Μπέζος, ελληνικής καταγωγής θυμίζω,…» Αλλά βέβαια ο Jeff Bezos δεν είναι ο χαμένος ξάδερφος του Γιάννη Μπέζου, και το όνομα Bezos δεν είναι ελληνικό, παρ’ όλο που φαίνεται -είναι ισπανικό, Κουβανός ήταν ή είναι ο Miguel Bezos, ο πατριός τού Τζεφ, που τον υιοθέτησε κιόλας. Συγγνωστό θα ήταν το λάθος αν το έκανε κάποιος κοινός θνητός, αλλά από δημοσιογράφο (και, υποτίθεται, διακεκριμένον, αφού τον βάζουν να παρουσιάζει δελτίο, έστω και καλοκαιρινό) δείχνει ασυγχώρητο έλλειμμα παιδείας.

* Το επόμενο μεζεδάκι το έχετε ήδη αναφέρει σε προηγούμενά σας σχόλια, το είχα προσέξει κι εγώ, μου το ‘στειλε κι ένας φίλος με ηλεμήνυμα, το πρόσεξαν και στη Λεξιλογία, παναπεί είναι διάσημο μεζεδάκι. Στην επιστολή του Φίλιππου Δραγούμη, δημοτικού συμβούλου Αθηνών και απόγονου του Ίωνα Δραγούμη, με την οποία καταγγέλλεται η καπηλεία της μνήμης του Ίωνα Δραγούμη από το φιλοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αβγής, υπάρχουν πολλά σωστά επί της ουσίας και ένα μαργαριτάρι. Το μαργαριτάρι βρίσκεται στη φράση: Είναι τουλάχιστον ντροπή άνθρωποι που ενστερνίζονται διδαχές του Χίτλερ και του ρατσισμού να εμφανίζονται ως τιμητές της μνήμης ενός ανθρώπου υπέρμαχου της δημοκρατίας και της φιλίας μεταξύ των λαών.

Ο Φ. Δ. θέλει να πει ότι είναι ντροπή να εμφανίζονται ότι τιμούν τη μνήμη του Ίωνα Δραγούμη οι ρατσιστές. Ωστόσο, «τιμητής» είναι αυτός που επικρίνει τις πράξεις των άλλων. Η λέξη έχει πια χάσει την ετυμολογική της διαφάνεια, κι έτσι όλο και συχνότερα τη βλέπουμε να χρησιμοποιείται με τη σημασία «υπερασπιστής, οπαδός, θαυμαστής». Όπως εύστοχα σχολίασε ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία, η λέξη έχει αρχίσει να παίρνει τον δρόμο του «ευάριθμου», όπου ουσιαστικά δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις τη λέξη γιατί δεν ξέρεις πώς θα την ερμηνεύσουν όσοι σε διαβάσουν. Και όπως για τον ευάριθμο υπάρχει η λύση του «ολιγάριθμος», έτσι και για τον τιμητή έχουμε τον κήνσορα, που είναι και γνήσιο τζιν (ή τζιν). Οπότε, αν πολλοί ακολουθήσουν τις ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις, θα εμφανιστεί κάτι ανάλογο με τον νόμο του Γκρέσαμ, αφού όσοι θα λένε «τιμητής» θα τον χρησιμοποιούν, στο μεγάλο μέρος τους, με τη λάθος έννοια, μια και εκείνοι που ξέρουν τι σημαίνει θα χρησιμοποιούν τον όρο «κήνσορας».

* Παραπλήσιο είναι το επόμενο θέμα μας, με την έννοια ότι μια λέξη χρησιμοποιείται και πάλι με σημασία διαφορετική από των λεξικών, όμως εδώ έχουμε νεολογισμό. Μου στέλνει ηλεμήνυμα ένας φίλος στο οποίο με πληροφορεί (και ομολογώ πως δεν το είχα αντιληφθεί) ότι οι νέες «έξυπνες» κάρτες που λέγονται contactless smart cards έχουν αποδοθεί από την πιάτσα «κάρτες ανέπαφων συναλλαγών» ή κάρτες ανέπαφων πληρωμών. Το βέβαιο είναι ότι, μέχρι στιγμής, «ανέπαφος» σημαίνει «που δεν τον άγγιξαν καθόλου, δεν τον χρησιμοποίησαν ή δεν του προξένησαν καμιά φθορά ή βλάβη»: Άφησε το φαγητό του ανέπαφο. Tα βιβλία επιστράφηκαν ανέπαφα. Αυτά στο ΛΚΝ και παρόμοια στο ΛΝΕΓ: «αυτός που δεν έχει υποστεί φθορά ή μείωση, που διατηρεί την ακεραιότητά του», με συνώνυμα: ακέραιος, απείραχτος, ανέγγιχτος. Δηλαδή, στα ελληνικά, ως τώρα «ανέπαφος» σημαίνει intact.

Από την άλλη, η πιάτσα συνήθως επιβάλλει την ορολογία της εφόσον παράγει ή έστω διακινεί κάτι. Και, για να πούμε του στραβού το δίκιο, ήδη χρησιμοποιούμε, έστω και ανεπίσημα/αλεξικογράφητα τη λ. ανέπαφος με τη σημασία «αυτός που δεν έχει επαφή με το περιβάλλον του» (μεταφορικά βέβαια, αν και αυτή τη σημασία δεν τη βρίσκω στο slang.gr, οπότε ίσως τη λέω μόνο εγώ). Επειδή αποδόσεις του τύπου «μη επαφής/χωρίς επαφή» είναι καταδικασμένες σε αποτυχία, η μόνη εναλλακτική λύση που βλέπω βιώσιμη είναι «ανεπαφικές κάρτες». Κι αφού τα έγραψα όλα αυτά, γκουγκλίζω για να δω αν έχει ειπωθεί το ανεπαφικός και βλέπω ότι χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια π.χ. από τις υπηρεσίες της ΕΕ. Ίσως όμως να μην το κουβάλησα άδικα ως εδώ το κουκουβαγέλι, να πάρουμε τουλάχιστον είδηση ότι υπάρχει κι αυτή η απόδοση: ανεπαφικές κάρτες.

* Αν διαπιστώσετε ότι μερικά σχόλια που κάνετε δεν εμφανίζονται ή εμφανίζονται ενωμένα μαζί με άλλα σχόλια, τα παράπονά σας στο Υπουργείο Παιδείας, το οποίο αποφάσισε «Νέες καταργήσεις και συγχωνεύσεις σχολίων«. Δεν κατανοώ ποιαν αρμοδιότητα έχει το υπουργεί Παιδείας να ρυθμίζει τη μπλογκόσφαιρα, ούτε σε τι θα μας ωφελήσει η κατάργηση των σχολίων, αλλά τι να κάνουμε, μνημονιακή υποχρέωση και τα σκυλιά δεμένα.

* Δεν αμφιβάλλω ότι οι συνταγές για φαγητά με μελιτζάνες που δημοσιεύονται από τους bostanistas είναι πρωτότυπες και πετυχημένες, αλλά έκαστος στο είδος του. Όταν θέλουμε να πούμε δυο λόγια για την ετυμολογία της λέξης, ανοίγουμε λεξικό. Η λέξη «μελιτζάνα» ΔΕΝ προέρχεται από το malum insanum. Πολύ περισσότερα, εδώ.

* Ο ευπρεπισμός της εβδομάδας: Στην ανακοίνωση του Παλατίου αναφέρεται επίσης…. Αν έλεγε «του Παλατιού» θα ήταν παρακατιανό, τίποτα παράγκα του Καραγκιόζη;

* Διάβασα τις προάλλες ένα ειδησάκι που περιείχε το ανυπόφορο κλισέ «τα πέταξε η εγγονή του Elvis Presley» (επρόκειτο για φωτογράφηση εσωρούχων). Με παραξένεψαν τα λατινικά στο όνομα του Έλβις, που ήταν όνομα καραδιάσημο -γιατί, αν κριτήριο είναι να γράφονται με το λατινικό αλφάβητο τα πιο σπάνια ονόματα, το όνομα του Πρίσλεϊ μόνο σπάνιο δεν είναι, έστω και τόσα χρόνια μετά τον θάνατό του. Τελικά όμως το κριτήριο δεν είναι η οικειότητα αλλά ο τομέας. Τα καλλιτεχνικά επώνυμα ξένων γράφονται με λατινικό αλφάβητο κι ας είναι και διασημότατα, τα αθλητικά γράφονται με το ελληνικό κι ας είναι και σχετικά άγνωστα.

* Τίτλος στην Εφ. Συντακτών: Φθηνοί στα πίτουρα… Καταρχάς, με ενοχλεί (μόνο εμένα; ) ο ευπρεπισμός, ακόμα και της λαϊκής παροιμίας -γιατί όχι «Φτηνοί»; Τι ισοπέδωση είναι αυτή; Δεύτερον, η παροιμία δίνεται ανάποδα, αφού είναι «ακριβοί στα πίτουρα και φτηνοί στ’ αλεύρι». Το «φθηνοί στα πίτουρα» δεν φαίνεται να είναι εσκεμμένη ειρωνική-λογοπαικτική παραλλαγή της παροιμίας, οπότε είναι  λάθος, σαν να λέγαμε, χωρίς διάθεση ειρωνείας, «ο κόσμος τόχει κρυφό καμάρι κι εμείς τούμπανο».

* Ακούω συνέχεια στα κανάλια για την «άρση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας». Πρόκειται βέβαια για «άρση της απαγόρευσης πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας». Φραστική οικονομία ίσως, αλλά όταν αρχίσουν να παίρνουν σπίτια θα έχει σημασία.

* Όταν δυο άνθρωποι διαφωνούν σε μια πρόβλεψή τους, αφού πει ο καθένας τα επιχειρήματά του, ο ένας από τους δύο, συνήθως εκείνος που έχει την μεγαλύτερη βεβαιότητα, λέει «εδώ είμαστε και θα δούμε ποιος έχει δίκιο», εννοώντας ότι δεν θ’ αργήσει να συμβεί το γεγονός αυτό και τότε θα φανεί ποια πρόβλεψη βγήκε αληθινή.

Στα τέλη Ιανουαρίου, με βάση τα προσωρινά στοιχεία των πωλήσεων πετρελαίου έως και τον Δεκέμβριο, κάποιος αρθρογράφος της lifo.gr είχε θριαμβολογήσει ότι διαψεύστηκαν οι Κασσάνδρες και ότι σημειώθηκε αύξηση των εσόδων του κράτους, παρά τον μειωμένο όγκο πωλήσεων. Είχα τότε σχολιάσει ότι τα στοιχεία είναι προσωρινά και ότι, με βάση την πείρα μου, πάρα πολλά νοικοκυριά είχαν βάλει πετρέλαιο τον Δεκέμβριο, όταν δεν άντεχαν άλλο, και δεν θα ξαναέβαζαν ως το τέλος της σαιζόν, και είχα πει, τότε, «εδώ είμαστε και θα δούμε». Βλέπω τώρα την ανακοίνωση της ένωσης πρατηριούχων, ότι τελικά τα έσοδα από το πετρέλαιο μειώθηκαν παρά τον θηριωδώς αυξημένο φόρο, οπότε γκουγκλίζω για να βρω εκείνη την παλιά συζήτηση στη lifo. Και, περίεργο πράμα, ενώ η συζήτηση γκουγκλίζεται, το λινκ δεν οδηγεί πουθενά. Ούτε να καυχηθεί κανείς για μια πετυχημένη πρόβλεψή του δεν μπορεί σ’ αυτό τον κόσμο…

* Στη σημερινή Ελευθεροτυπία (πρέπει να) δημοσιεύεται μια μικρή συνέντευξή μου που έδωσα, μαζί με άλλους υπεύθυνους ιστολογίων, στον Γιώργο Δαμιανό. Μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ, αλλά να σημειώσω ότι, προφανώς για λόγους χώρου, η απάντησή μου στο τελευταίο ερώτημα συντομεύτηκε -δηλ. παραλείφθηκε η επισήμανση ότι δεν προτείνω ιστολόγια γιατί είναι πάρα πολλά τα αξιόλογα.

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 83 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου και πάλι

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2013

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Δε  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου

Τρ  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Τε 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα -και Ιακώβου Μόρρισων αυτοχειρία κατά τον δαίμονα εαυτού

Πε  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον

Πα  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος

Σα  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Κυ 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Δε 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Τρ 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Τε 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα) και Νικολάου Τέσλα

Πε 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Πα 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Σα 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου του Καλαμαρά)

Κυ 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Δε 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Τρ 16

Της Εγίρας

Τε 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Πε 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Πα 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Σα 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Κυ 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Δε 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Τρ 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Τε 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Πε 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Πα 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Σα 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Κυ 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Δε 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Τρ 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Τε 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Επαναλαμβάνω μερικά από παλιότερα μηνολογιακά μου άρθρα, μια και αυτά δεν αλλάζουν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 52 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουλίου και όχι μόνο

Posted by sarant στο 2 Ιουλίου, 2012

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όπως βλέπετε όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Κυ  1

Ανακοίνωσις της θεωρίας της εξελίξεως των ειδών υπό Καρόλου Δαρβίνου

Δε  2

† Άρεως Αλεξάνδρου

Τρ 3

Γενέσιον Φραγκίσκου Κάφκα

Τε  4

Διακήρυξις της Ανεξαρτησίας υπό Θωμά Τζέφερσον

Πε  5

Δημοσίευσις των Μαθηματικών Αρχών της Φυσικής Φιλοσοφίας υπό Ισαάκ Νεύτωνος

Πα  6

Πρώτον αντιλυσσικόν εμβόλιον υπό Λουδοβίκου Παστέρ

Σα 7

Γενέσιον Βλαδιμήρου Μαγιακόφσκι και Νικολάου Ξυλούρη του Κρητός

Κυ 8

Γενέσιον Αρθούρου Έβανς του αρχαιολόγου

Δε 9

Θανάτωση επισκόπων και προκρίτων εν Λευκωσία Κύπρου

Τρ 10

Γενέσιον Ιωάννου Χατζηανδρέου (κατά κόσμον Στρατή Τσίρκα)

Τε 11

Έναρξις της εξοντώσεως των Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης υπό των χιτλερικών δημίων

Πε 12

† Κωνσταντίνου Ουράνη

Πα 13

† Φωτίου Κόντογλου (και γενέσιον Νεοκιδίου του Καλαμαρά)

Σα 14

Της πτώσεως της Βαστίλης

Κυ 15

Της Ιουλιανής εκτροπής και του κυπριακού πραξικοπήματος

Δε 16

Της Εγίρας

Τρ 17

Πρωταγόρου του Αβδηρίτου

Τε 18

Γενέσιον Νέλσονος Μαντέλα

Πε 19

† Στρατή Μυριβήλη τελευτή

Πα 20

Νιλ Άρμστρογκ και των πρώτων επί της Σελήνης βαδισάντων

Σα 21

+ Κωνσταντίνου Καρυωτάκη τελευτή

Κυ 22

Γενέσιον Ερνέστου Χεμινγουαίη

Δε 23

Της πρώτης κατά την Αρχαιότητα Ολυμπιάδος

Τρ 24

Γενέσιον Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού

Τε 25

Γενέσιον Γεωργίου Βερνάρδου Σω

Πε 26

Της νίκης των Ελλήνων επαναστατών εις Δερβενάκια

Πα 27

Τελεσίλλης της Αργείας

Σα 28

Γενέσιον Εμμανουήλ Ροΐδου

Κυ 29

† Βικεντίου Βαν Γκογκ και γενέσιον Μιχαήλ Θεοδωράκη του επιμήκους μουσουργού

Δε 30

† Κοίμησις Διονυσίου Ντιντερό

Τρ 31

† Θανή Νικολάου Σκουφά

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 111 Σχόλια »