Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία’

Τα τελευταία μεζεδάκια του 2016

Posted by sarant στο 30 Δεκεμβρίου, 2016

Όπως όλοι ξέρουν, οι μεγάλες αργίες φέρνουν αναστάτωση στην κυκλοφορία των εφημερίδων -έτσι, ας πούμε, συχνά συμβαίνει τα κυριακάτικα φύλλα να κυκλοφορούν το Σάββατο (και τα σαββατιάτικα την Παρασκευή), κάτι που θα γίνει και τούτο το σαββατοκύριακο της Πρωτοχρονιάς.

Οι εφημερίδες το κάνουν αυτό για να τηρήσουν τις αργίες του προσωπικού τους -λέτε να είναι αυτός ο λόγος που και το συνήθως σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο επισπεύδεται και δημοσιεύεται μια μέρα νωρίτερα; Όχι βέβαια, το ιστολόγιο δεν απασχολεί μισθωτούς, δεν τυπώνεται σε τυπογραφείο, δεν διακινείται από το πρακτορείο Τύπου. Η επίσπευση του άρθρου με τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς γίνεται για έναν πολύ απλό λόγο -ότι αύριο, που ήταν να δημοσιευτεί κανονικά, θα βάλουμε τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας που κάνουμε για τη λέξη της χρονιάς.

Παρεμπιπτόντως, μπορείτε ακόμα να πάρετε μέρος στην ψηφοφορία, αλλά θα πρέπει να βιαστείτε, λίγες μόνο ώρες μένουν: στις 6μμ (ώρα Ελλάδος) η κάλπη θα κλείσει. Οπότε, στην απίθανη περίπτωση που δεν έχετε ακόμα ψηφίσει τη Λέξη του 2016, σπεύσατε σπεύσατε!

* Αν δεν ήταν τα τελευταία της χρονιάς, τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας θα μπορούσα επίσης να τα έχω αποκαλέσει «Μεζεδάκια του χιονιά» ή ίσως «Μεζεδάκια του ιστορικού χιονιά» διότι το καινούργιο κοσκινάκι που βρήκαν τα μέσα ήταν να κάνουν λόγο για «ιστορικό χιονιά». Προκαλεί πάντως κατάπληξη ότι βρέθηκε μετεωρολόγος να μιλήσει για «έναν από τους ιστορικότερους χιονιάδες για την Αττική» λες και τον σύγκρινε με… τη χιονοθύελλα του 432 π.Χ. και με τον παγετό του 1368! (προσέξτε και τα περιττά εισαγωγικά). Αλλά η αμετροέπεια των μέσων είναι γνωστή -το κάθε τι πρέπει να συγκλονίζει ή να προκαλεί σάλο, οπότε ας γίνει και ιστορικός ο χιονιάς που, να πω την αμαρτία μου, δεν τον είδα καν στα νότια προάστιά μας, ενώ άλλες φορές το έχει στρώσει κανονικά (και χωρίς εισαγωγικά) -εκείνες θα είναι ιστορικοτερότερες.

roda* Θύμα του χιονιά πάντως ήταν η Ρόδα της πλατείας Συντάγματος, μια και η αναγγελία ακραίων καιρικών φαινομένων έδωσε στη δημοτική αρχή την εύσχημη δικαιολογία ώστε να αποσυναρμολογηθεί η Ρόδα και να τελειώνει εκεί το ρεζιλίκι.

Αριστερά βλέπετε το «πρακτικό αξιολόγησης» που συνέταξε ο Δήμος για το θέμα. Όπως βλέπετε, αν είσαι δεδηλωμένος υπέρμαχος της αριστείας, και τα μπακαλοδέφτερά σου έχουν κύρος. Κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, επισημαίνω ότι η Ρόδα για κάποιο λόγο είχε πάρει την ονομασία «Ρόδα – Παρατήρησης». Τι θα παρατηρούσε;

Το «ανεξαρτήτου ηλικίας» ας το προσπεράσουμε…

* Το επόμενο λαθάκι είναι πολύ διαδεδομένο, αλλά με εντυπωσιάζει που το βρίσκω σε κείμενο του Ευάγγ. Βενιζέλου, διότι, παρά τα χίλια στραβά που έχει ο Βενιζέλος σπάνια κάνει γραμματικά λάθη.

Λοιπόν, σε μακροσκελέστατη απάντηση προς εφημερίδα, την οποία κάθισε και έγραψε και δημοσίευσε ανήμερα Χριστούγεννα στον ιστότοπό του, ο Ευάγγ. Βενιζέλος γράφει, μεταξύ πολλών άλλων:

Όμως πράγματι δεν κοιμάμαι τα βράδια. Λαγοκοιμάμαι. Είμαι σε εγρήγορση, έως ότου μας αδειάσουν τη γωνιά οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και μαζί ο τρίτος, εμφανής πλέον, εταίρος που εκφράζει  την  «αντιμνημονιακή» δεξιά. Αυτή με την οποία δηλώνει συγγένεια ο κ. Καμμένος. Αυτή που υπηρετεί τον κ. Τσίπρα στα κρίσιμα θέματα του βαθέως κράτους.

Το πολύ διαδεδομένο λαθάκι είναι το «βαθέως κράτους» και τέτοια λάθη γίνονται σε όλα τα επίθετα σε -ύς. Η αρχαιότροπη γενική τους, αν χρησιμοποιηθεί, πρέπει να γραφτεί με -έος: βαρέος τύπου, ευρέος φάσματος, βαθέος κράτους. Τα αντίστοιχα επιρρήματα όμως πρέπει να γραφτούν με -έως: το φέρει βαρέως, είναι ευρέως γνωστό.

Ξαναλέω, με εξέπληξε η απροσεξία του Ευάγγ. Βενιζέλου. Φαίνεται ότι με το να μην κοιμάται τα βράδια έχει επηρεαστεί η ικανότητά του να συγκεντρώνεται. Και φοβάμαι ότι θα αργήσει να ξανακοιμηθεί…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 231 Σχόλια »